Conceptnotulen raadsvergadering d.d. 5 en 6 november 2025

Laten we als raad, college en stad samen werken aan het opbouwen van vertrouwen, aan transparantie en aan beleid dat werkt voor alle inwoners van Heerlen. Kritisch waar nodig, motiverend waar mogelijk. Want alleen samen kunnen we Heerlen sterker maken. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Zijn er meer vragen? Dat is niet het geval. Dan gaan we naar de laatste van de eerste termijn. Dat is de heer Damen van de Fractie Damen. De heer Damen, Fractie Damen Dank u wel, voorzitter. Zoals de heer Reijnders al zei, nummer 14. Ieder nadeel heb zijn voordeel. Allereerst, voorzitter, een paar financiële opmerkingen. Als we kijken naar de extra investeringen, dan valt als eerste op de bedragen die toegevoegd moeten worden bij het Romeins Museum en de Royal. We zien ook graag de financiële onderbouwing van het Centrumbad tegemoet. Natuurlijk zal hierbij ook nog de eventuele verplaatsing van een gedeelte van Zuyd Hogeschool aan kunnen worden toegevoegd. Dat is los van de informatie die we vandaag ook nog hebben gekregen. De weerstandcapaciteit is 0,95, door u als college afgerond naar 1,0. Door dit trucje is de beoordeling voldoende, terwijl 0,95 ligt tussen 0,8 en 1,0. Dit zou je als misleiding van de raad kunnen zien. Wij horen graag uw uitleg.

Pagina 55 van 195

Verder zouden wij willen pleiten voor een continuering van het budget met betrekking tot communicatie hetgeen niet is opgenomen in de begroting en wat verder opvalt, is dat er geen enkel plan is op welke wijze we de opkomst voor de verkiezingen in maart kunnen verhogen. Hoe denkt het college hieraan te gaan voldoen hetgeen wel is afgesproken vanwege de slechte opkomst in 2022? Voorzitter, bij de bezetting geeft u de formatie et cetera aan in percentages. Waarom niet in absolute getallen? Dat is veel duidelijker en laat zien dat de formatie naar mijns inziens en onzes inziens in de afgelopen jaren, na een dure reorganisatie, eigenlijk gegroeid is. Graag ontvangen wij de reële getallen in de tweede termijn. We vinden en lezen dat er overleg is geweest binnen het Tripool en de MHAL. Ik vind dat ook een moeilijke uitspraak. Maar waar kunnen we hierover iets lezen? Wat heeft het opgeleverd? Meneer de voorzitter, waarom wordt de post groenonderhoud voor slechts één jaar in de begroting opgenomen en niet voor meerdere jaren? Het verklaart bij het sociaal domein dat er lumpsumafspraken gemaakt zijn, terwijl als je kijkt, er een open eind en financiering wordt afgehandeld. Handhaving, voorzitter, u geeft aan dat er een tekort is aan handhavers, maar toch lezen wij dat u handhavers uitleent aan Simpelveld. Ik had hier graag een verklaring voor.

De vraag op welke wijze we gaan trachten de cijfers die er niet om liegen laten dalen te beginnen in 2026? Vooral zullen er ook voldoende acties moeten plaatsvinden in de diverse wijken en dan niet alleen binnen Heerlen Noord. Heerlen bestaat namelijk uit meer wijken. Voorzitter, wij pleiten voor een autovrij centrum en wel vanaf 12.00 uur. We zijn ervan overtuigd dat de bevoorrading van de winkels voor deze tijd kan geschieden. En voorzitter, het weren van fietsen blijkt bij nader inzien een farce. Je moet nog altijd voorzichtig zijn, anders word je in de Saroleastraat door een grote fatbike omvergereden. Meneer de voorzitter, we zijn zeer tevreden waarop Streetwise de leegstand in het centrum aanpakt. Waar we wel nieuwsgierig naar zijn, dat zijn de cijfers over 2025 en wat nog belangrijker is, hoeveel bedrijven er zijn die nu al een succes zijn (bijvoorbeeld die al vijf jaar floreren). Als we naar cultuur kijken, zijn wij zeer te spreken over de culturele instellingen in onze stad. Hier is voldoende aanbod voor iedereen. Hetgeen we onder de aandacht willen brengen en zeker in het jaar van het erfgoed, is dialect. We vragen het college of men bereid is in navolging van onze buurgemeente Kerkrade een beleidsplan hierover in te richten. Verder kan de Culturele Agenda die dit jaar afloopt, misschien in begin 2026 nog een keer op de agenda komen te staan. Sport.

Nogmaals, voorzitter, vragen wij aandacht aan het in stand houden van de binnenaccommodaties. We vragen om een inventarisatie te doen naar de toestand van deze accommodaties en met een plan van aanpak te komen. Natuurlijk willen we een toezegging van de wethouder om te starten met het kunstgrasveld bij Weltania en Eikenderveld. We willen hiervoor de motie indienen die in der tijd is aangehouden. Dan voorzitter, met betrekking tot Buurtgericht Werken. Daar is al veel over gezegd. We kunnen het daarmee eens zijn. Wij vragen om niet meer te snijden in het budget van de buurten. We zien al fusies ontstaan en je kunt je dan afvragen of dat inderdaad op deze wijze ten goede komt van de bewoners. Tot slot willen wij de griffie bedanken voor de ondersteuning en de bodes voor de verzorging. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Zijn er vragen aan de heer Damen? Dat is niet het geval. Dan zijn we een klein halfuurtje uitgelopen en gelet op de beschouwingen die toch ook wel weer veel vragen opleveren, neem ik toch dat uur en een kwartier om met het college rustig de antwoorden te kunnen voorbereiden. Dus wij gaan om 18.45 uur verder. Ik schors de vergadering tot 18.45 uur. Dank u. Schorsing

Pagina 56 van 195

De voorzitter Ik heropen de vergadering. Dat is efficiënt. Gewoon om 18.45 uur binnenlopen en hem dan weer openen. Dames en heren, we gaan naar de beantwoording door het college. Zoals gebruikelijk beginnen we bij de wethouder Financiën. Ik geef het woord aan wethouder Houben, die er niet is. We zijn op zoek naar geld. Eén minuut? Hij is even zijn stukken pakken en sprint dan als wethouder Sport die trap op naar boven. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, volgens mij spreekt het college altijd met één mond. De voorzitter Dat is waar. De heer Van Zutphen, SP Dus iedere andere wethouder kan het nu gewoon overnemen. De voorzitter Maar ik denk toch dat deze wethouder dit hele gedeelte heeft voorbereid. Dat is toch wat lastig, geloof ik. (Applaus in de zaal). Wat een wethouder er allemaal niet voor doet om een applaus te krijgen. Toch? Wethouder Houben, u mag beginnen. Wethouder Houben Voorzitter, toen ik net de trap op rende, dacht ik: wat zou er gebeuren als ik nu die hele stapel uit mijn handen laat vallen? Dat had, denk ik, de vergadering zeker een halfuur vertraagd. Voorzitter, u gelooft het niet, maar dit is mijn dertigste algemene beschouwing. (Applaus in de zaal). Ik heb nog even aan Kleis Adema en aan Hannie of ze meer algemene beschouwingen op de teller hebben staan en dat is niet zo, maar Peter, ik denk dat jij kampioen bent. Proficiat. De heer Van Zutphen, SP 36.

(Applaus in de zaal). Ik heb er ooit negentien gedaan in Heerlen. Nu is dit de twintigste en ik had er ook tien in … De voorzitter Houd op. (Applaus in de zaal). Wethouder Houben Ik had er ook tien in het Gallische dorpje Voerendaal. (Applaus in de zaal). Dit wordt een latertje dames en heren, dus houdt er maar mee op. (Applaus in de zaal). De voorzitter Als u wil dat er helemaal geen publiek meer kijkt, zullen we zo doorgaan, lijkt mij. Wethouder Houben Maar zelden als wethouder Financiën. Dat moet ik er ook wel bij zeggen. Afgelopen jaar verdedigde ik als invaller van een zieke wethouder Financiën in Voerendaal nog een begroting van 32 miljoen. Heerlen doet er nog een kwart miljoen bij. Als zijinstromer is dat even wennen. Ik voel me een beetje een hulpsinterklaas zo langzamerhand, maar een begroting, dames en heren van 532 miljoen plus een investeringsprogramma van 78 miljoen is een bult geld. Duizelingwekkende euro’s. Een berg waar je tegenop zou kunnen zien. Voor sommigen zorgelijk. Voor anderen schmackhaft.

Pagina 57 van 195

Het financiële kader. Eerst de kadernota. We hebben heel kort daarbij stilgestaan eerder dit jaar. Doorgaan van het beleid. Uitvoering van de periode 2023-2026 gestaag voortzetten. Koersvast blijven. Ambities na blijven streven voor zover mogelijk. Geen nieuw beleid. Geen nieuwe plannen. Investeringen conform het coalitieprogramma. Hier ligt nu een meerjarenbegroting voor. Het belangrijkste waar we vanavond naar kijken is 2026. In 2025 – dat wil ik wel hier gememoreerd hebben, want velen hebben het over het ravijnjaar gehad en wat er ons allemaal boven het hoofd hing – hebben wij al geanticipeerd met ombuigingen. Dat weet u als geen ander. 21 miljoen structureel. Ook een bult geld. In de meicirculaire hebben wij compensatie gekregen voor onder andere de jeugdzorg. Dat betekent dat wij het gemeentefonds en de uitkering daarvan iets konden dempen, zodat we in 2026 en 2027 ook quitte konden spelen. Dat ravijnjaar waarvan velen denken: die is er nooit gekomen, is er dus wel degelijk vanaf 2026. Alleen we merken het nog niet zo. Dat zal in 2028 mogelijk anders kunnen zijn, omdat dan die compensatie die wij hebben gekregen in 2026 en 2027, er niet meer zal zijn. Alleen wellicht komt er een kabinet die dat voor ons gaat oplossen. De begroting is meerjarig sluitend. Dat is voor de toezichthouder het eerste of het vierde jaar.

Wij hebben dus in de periode van vier jaar maar liefst drie maal een sluitende begroting. Dat is op zichzelf heel knap. Over de OZB is wel het nodige gezegd en ook wat dit betekent voor de inwoners. Het is 2,6 procent inflatiecorrectie. Dat betekent zo veel als indexering. 2,4 procent is erbij gekomen om uiteindelijk de begroting sluitend te krijgen. Er is ergens door een partij aangegeven: het betekent dat iedereen 5 procent meer gaat betalen. Iedereen is een rekkelijk begrip, want de OZB wordt niet betaald door de gebruikers van woningen en wel door de eigenaren, terwijl de gebruikers- en eigenaarsheffing wel bij het bedrijfsleven in rekening wordt gebracht. We hebben ook nog de kwijtscheldingsregeling voor de rioolheffing en de afvalstoffenheffing. Dat is vastrecht en een variabel deel is dan gemaximeerd. Het gaat over een bedrag. Eén van u noemde dat: bijna 1,7 miljoen. De vragen. We hebben natuurlijk de algemene beschouwingen van de 14 fracties nageplozen. Het is nog iets makkelijker als je dat van tevoren kunt doen, want dan kun je je daar nog net iets beter op voorbereiden, maar we hebben ook bijgehouden wat de fracties hebben ingebracht. Ik loop de fracties even na. Het kan heel goed zijn dat ik bij een bepaalde andere spreker terechtkom en dat ik daar de namen even bij zal noemen, maar in willekeurige volgorde. Het verhaal van de SP heb ik begrepen.

Aan mij waren geen expliciete vragen gesteld. Dat geldt ook voor het CDA. Geen expliciete vragen. Bij de OPH, maar dit is ook een opmerking die door de PVV en door Leers is gemaakt: dit gaat over de schuldquote. Die 94,4 procent boven de risicogrens van 90 procent. Overigens, een VNG-vorm die wij als gemeente proberen met elkaar te delen. Dames en heren, ik denk dat dit veel zegt over de staat van onze stad. Ik zou bijna zeggen: was het maar beter. Dat hebben we weleens vaker tegen elkaar gezegd. Wie het krijgt, mag het houden, want het heeft ook wel heel veel te maken met de zorgelijke situatie waarin wij ons als stad bevinden. Veel kosten gaan voor de baat. We investeren nu in allerlei zaken. Dat is in feite ook het toewerken naar een staat van de stad die beter is en beter wordt. Wij behoren – dat is ook een indicatie van hoe we ervoor staan – bij de hoogste ontvangers van het Gemeentefonds. We staan op dit moment op de derde plaats qua uitkering per inwoner. Dat zegt dus alles over de zorgen die wij met elkaar hebben en ook delen. Het blijkt ook maar weer uit de diverse bijdragen van vandaag. De Fractie Damen heeft een opmerking gemaakt over de weerstandcapaciteit. De heer Damen komt uit het onderwijs en ik ook net zoals ook wel wat andere mensen in de politiek, want vroeger was dat onze leerschool. Ook de PVV heeft daar een opmerking over gemaakt. Voldoende is 0,8.

Goed is 1,0. Een voldoende was vroeger een zes. Goed was een acht. Dus als je 0,95 scoort, dan betekent dat voor zover ik me dat kan herinneren dat je dan een 7,5 krijgt voor je proefwerk. Ik rondde dat meestal naar boven af. Zo was ik wel als docent. De tweede opmerking is Streetwise. Streetwise versterkt sinds 2014 de winkelclusters van Parkstad door jaarlijks circa vijftien duurzame ondernemingen te vestigen in de gemeente

Pagina 58 van 195

Heerlen, waarvan circa 90 procent voor de binnenstad van Heerlen met een slagingspercentage van 93 procent gemeten over vijf jaar en 90 procent bancaire financiering levert Streetwise aantoonbare economische en maatschappelijke meerwaarde. De organisatie ontwikkelt zich richting gebiedsontwikkeling 2.0, waarbij ondernemerschap, vastgoed en leefbaarheid samenkomen. Dan is er ook een vraag gesteld door de Fractie Damen. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter? De voorzitter We doen geen interrupties, meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Ik dacht dat de afspraak was dat dit alleen was bij de fracties en niet bij het college. De voorzitter Maar ook van het college net zoals vorig jaar en het jaar daarvoor. Dus dat is niet anders. Dat is wel zo. De heer Leers, Hart-Leers Volgens mij was dat echt alleen de eerste termijn van de fracties. De voorzitter We hebben het vorig jaar net zo gedaan. De heer Leers, Hart-Leers Dit is totaal verbazingwekkend. De voorzitter Volgens mij hebben we dit ook afgesproken in het presidium. Wethouder Houben Voorzitter, er is ook een vraag gesteld over de binnensportaccommodaties. We hebben in 2023 een analyse gemaakt van de binnensportaccommodaties. Die hebben wij op 23 oktober 2023 via een rib gedeeld met de raad. Daarnaast volgen we de ontwikkeling met betrekking tot de ruimtebehoefte voor bewegingsonderwijs en sportverenigingen continu.

Het is ons echter niet geheel duidelijk wat bedoeld wordt met de toestand van deze accommodaties en op basis waarvan wij met een plan van aanpak moeten komen. Wij zijn van mening dat wij in Heerlen beschikken over kwalitatief hoogwaardige binnensportaccommodaties. Dan het kunstgrasveld Weltania. Daar is ook een motie over ingediend. We hebben de discussie hierover al eerder met elkaar gevoerd. De vervangingsinvestering om dit op korte termijn te doen zijn voor handen. We moeten nu een keuze maken voor een kunstgrasveld waarbij de meest voor de hand liggende rubberbolletjesterreinen zoals we ze kennen vanaf 2031 niet meer kunnen. Dan mag het ook niet meer geleverd worden. Dus wij moeten op zoek naar een ander kunstgrasveld. Dat gaan we nu samen doen met de bestuurder van Weltania en met Eikenderveld. Dat doen we al volgende week. Dan maken we ook meteen afspraken over de periode waarin de werkzaamheden kunnen worden uitgevoerd. Wat ons betreft zo snel mogelijk, maar ik denk te weten dat de voetbalclubs liever even wachten tot het eind van het seizoen. Maar we zullen binnenkort hierover als college al een besluit kunnen nemen, zodat wellicht die tweede bullet, in het eerste kwartaal van 2026 komen met een plan, dan niet meer hoeft, want dan hebben we al een besluit genomen. Dan de Partij voor de Dieren. Er was nog ergens sprake van een toezegging die nog niet zou zijn afgedaan.

Die is wel afgedaan. Dus dat moet u dan even checken. Dan heeft u een vraag:

Pagina 59 van 195

waarom behandelen we de bomen in onze begroting dan als kortdurende kostenposten enzovoort? De vervanging van nieuwe aanplant van groen en bomen beschouwen wij als duurzame investering. Conform de financiële verordening betekent dat we een afschrijvingstermijn hanteren van 25 jaar. Vandaar dat het er zo in staat. Dan heeft u aan het einde nog iets gezegd over liever kleineschalige en duurzame bedrijven die lokaal waarde toevoegen in plaats van grootschalige logistiek die vooral dozen verplaatst. Ik weet niet of u autobanden en dozen van ongeveer dezelfde soort vindt. Over Continental op Avantis, maar op Duits gebied gelegen kan je van alles vinden, maar bedenk even dat als wij het hebben over het verplaatsen van dozen, dat dit zomaar helemaal in de top zou kunnen zijn als het gaat over wat er dan gebeurt. Dan heb ik het met name over Trilandis, Avantis en nog een gedeelte Kerkrade, waarbij wij in de top van de wereld zitten voor wat betreft de medische technologische logistiek. Dan heb ik het over de Medlands. Dat is een ongelofelijke sterk groeiende tak van sport in deze regio. Ik kom daar zo aanstonds bij de VVD nog wel even over te spreken. Dus wat mij betreft kan het klein en duurzaam zijn, maar soms is groot ook hartstikke goed, omdat daar heel veel gebeurt en heel veel werkgelegenheid mee is gemoeid.

De PVV heeft ook die opmerking gemaakt over die 0,8, die weerstandsvermogen. Daar hebben we het over gehad. Hier is met name gesproken over dat de woonlasten van onze hardwerkende gezinnen weer stijgen met 5 procent. Dan denk ik in ieder geval ook hier weer te moeten duiden dat dit niet geldt voor 4.000 van onze bewoners van onze huishoudens. 2,6, zoals ik al even heb aangegeven, is de indexatie en de inflatie. Dat zal iedere organisatie moeten meenemen om uiteindelijk aan het eind van het jaar nog enigszins vrolijk te kijken. Dan is ook daar weer gesproken over die schuldquote. Dat was door Leers en OPH, maar daar heb ik het zo even al over gehad. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter, toch een punt van orde. De voorzitter Meneer Leers, punt van orde. De heer Leers, Hart-Leers Mijn fractie heet Hart-Leers en ik heet Roel Leers. Dus de wethouder zegt: Roel Leers het raadslid of de fractie Hart-Leers. Het is één van beide. Wethouder Houben Roel mag niet? De heer Leers, Hart-Leers Mag van mij ook. Wethouder Houben Oké. Wethouder Houben Hart-Leers. Sorry. De PVV: wanneer stopt de schuldgroei? Dat was de eerste vraag. De schuldontwikkeling van de gemeente hangt samen met onze opgave om te blijven investeren in een leefbare, veilige en toekomstbestendige stad.

De gemeentelijke schuld is geen doel op zich, maar een instrument om maatschappelijke noodzakelijke investeringen te kunnen doen. Wat is het plan om reserves echt te verstreken? Bedenk even dat we in 2022 een algemene reserve hadden. Dat was in het begin van deze periode 4,8 miljoen. We hebben het herstelplan doorgevoerd. We zitten nu op een algemene reserve van maar liefst 29,1 miljoen. Dus wat dat betreft hebben we een enorme sprong vooruit gemaakt. Daar ben ik uiteraard als wethouder Financiën blij mee.

Pagina 60 van 195

De Jongerenpartij heeft het ook gehad over het ravijnjaar. Daar heb ik al iets over gezegd. Dan gaat het over – dat heeft ook de PvdA gedaan – iets met het centrum. Het gaat over het Sportfondsenbad. Het gaat over het Centrumbad. Ik ga ervan uit dat ik iets zeg over het Sportfondsenbad in Hoensbroek. Daar heeft u inmiddels een rib over ontvangen in oktober. Wij werden op een gegeven moment verrast met de mogelijke sluiting van het Sportfondsenbad in Hoensbroek, omdat men een tekort had van ongeveer 2 ton per jaar. Dat had alles te maken met de energiekosten, maar ook met de warmtekosten die via het Mijnwater worden geleverd. Er was van alles aan de hand met betrekking tot het monitoren en het bijstellen van allerlei installaties enzovoort. Daar hebben Casper Gelderblom en ik samen goed naar gekeken. We hebben er nu voor gezorgd dat er een tijdelijke vergoeding komt van 2 ton over afgelopen jaar en dit jaar. In diezelfde periode proberen we het probleem zo veel mogelijk terug te werken, omdat we dit nooit in de exploitatie kunnen laten zitten van het Sportfondsenbad, omdat daar ook nooit de aanbesteding op heeft plaatsgevonden. Investeringen in bijvoorbeeld zonnepanelen zouden daarbij ook een rol kunnen spelen. Ik vond overigens één zinnetje in uw betoog wel aansterkend. Heerlen staat er beter voor dan vaak wordt gedacht.

Wij kiezen ervoor om vooruit te kijken met vertrouwen, ambitie en lef. Ik zei lief. Lef. Ik vind het wel leuk om dat soort opbouwende teksten te lezen. De algemene beschouwingen van de PHB. Partij Hoensbroek. Zeg ik dat goed? Ja. Eén vraag aan het einde was: hoe structureel is het financiële beeld? Hoeveel dekking is incidenteel? Wat betekent dit voor de komende jaren? Dat beeld kunt u terugvinden op pagina 220 plus 221. Daar kunt u ook zien hoeveel incidentele baten en lasten zijn opgenomen in de verschillende jaren. Ik ga naar Forum voor Democratie die ergens midden in de tekst aangeeft dat een groot deel van wat wij investeren doen met geleend geld. De schuldenlast van onze gemeente is fors en hij groeit. Onze begroting is structureel in evenwicht. De schuldenlast heeft alles te maken met investeren. Ik vroeg me even af wat we hier zeggen of dat ook van toepassing zou moeten op al die Nederlanders die met een hypotheek een huis hebben gekocht, want wij investeren natuurlijk heel veel en lossen het keurig netjes af met een renteopslag. Overigens, de kapitaallasten die wij jaarlijks met ons meetorsen tot in lengte van jaren is ongeveer 20 miljoen. Dat is wel een bedrag om echt goed in de gaten te houden, want we zullen samen begrijpen dat alles wat dat meer wordt, betekent dat de keuzevrijheid van uw raad in de toekomst een stuk minder zal zijn.

Dus het is bepaaldelijk geen opmerking die ik zomaar eventjes wegwuif. Ik denk dat we ons met z’n allen ten harte zullen nemen dat die kapitaallasten niet uitgebreider kunnen stijgen, want dat betekent op een gegeven moment dat je bijna geen ruimte hebt om nieuwe dingen te doen. De Partij van de Arbeid heeft ook een opmerking gemaakt over dat Sportfondsenbad. Zo noem ik het maar even. Die heb ik zo even beantwoord. Dan Roel Leers van Hart-Leers heeft een paar opmerkingen gemaakt. Die eerste ging over het Ondernemersfonds. Daar kan ik nu van alles en nog wat over zeggen. Dat ga ik niet doen, want die komt terug in de raad wanneer wij de OZB-belastingen gaan vaststellen. In de commissie EBF – zo heet dat, geloof ik – zullen we het er van tevoren nog even over hebben. Ondertussen komen er allerlei spullen naar u toe. Onder andere een enquête die wij zelf hebben uitgevoerd over de kwaliteit van het Ondernemersfonds. De lening van het Mijnwater was een tweede vraag voor zover ik het heb opgetekend. Momenteel bedraagt het totale openstaande bedrag inclusief het oprenten van de versterkte achtergestelde lening 21,3 miljoen. Volgens mij heeft u dat ook aangegeven voor het gehele bedrag aan oprenten, een bedrag van 5,3 miljoen, is een voorziening gevormd.

De renteinkomsten zijn of worden dus niet in de exploitatie verwerkt als inkomsten, maar staan voorzichtigheidshalve op de balans gereserveerd onder de voorzieningen. Bij dit project gaan zeker de kosten voor de baten. Er is momenteel nog geen aflossingsverplichting. De rente wordt jaarlijks bijgeschreven op de lening. Zowel Enexis via Empuls als de provincie via LEF investeerde eerder al in het Mijnwaterproject. Nu wordt deze samenwerking kracht bijgezet met het gezamenlijke investeringsprogramma om het Mijnwater naar het volgende stadium

Pagina 61 van 195

van ontwikkeling te brengen. Met de gezamenlijke investering van 120 miljoen is de financieringsfase 1 rond. Een opmerking ging over de schuldquote. Nee, die had ik al gehad. Er is nog een vraag gesteld over wat de actuele stand van zaken is aangaande de Vebegovoornemers om diens spiksplinternieuwe campus in onze stad te vestigen. De ontwikkelingen van Vebego zijn nog steeds actueel. In samenwerking met Vebego, bouwondernemer en de gemeente wordt de laatste hand gelegd aan de plannen. De verwachting is dat deze begin 2026 officieel in behandeling worden genomen. Dat zijn volgens mij de vragen van Roel Leers van fractie Hart-Leers. Bij D66 kom ik eigenlijk ook een beetje bij het verhaal van de VVD uit. Het is echt heel bemoedigend dat een aantal fracties onmiddellijk de koe bij de hoorns hebben gevat om een heel goed gevoel te hebben over de mededelingen die u vandaag bereikt hebben. Daar zal uiteraard mijn collega Jordy Clemens meer over vertellen. Voor mij is het van belang om met name de economische betekenis daarvan te duiden. Kort na mijn aantreden heb ik uitvoerig besprekingen gevoerd met de Brightlands Smart Services Campus. Het is nu eigenlijk een ongelofelijk cadeau wat gebeurt, want de Brightlands Campus wil ook heel graag uitbreiden en uiteindelijk ook een route richting de binnenstad nemen.

Dat is niet voor alle activiteiten, maar wel de brug slaan naar de binnenstad, zeker als het gaat over startups. Als je nu ziet dat met name op het gebied van KI – kunstmatige intelligentie – allerlei toepassingen worden ontwikkeld die heel erg interessant kunnen worden voor ondernemend Heerlen/Parkstad, dan zijn dat gewoon twee ontwikkelingen die elkaar enorm kunnen versterken. Die startups zullen onze stad zeker verrijken. Die groeien vaak door naar krachtige ondernemingen op een andere plek. Dus ik ben daar zelf ongelofelijk blij mee. Als nieuweling ervaar ik dat in ieder geval zo dat je misschien Heerlen als winkelstad wat minder moet duiden zoals we dat in het verleden met veel trots deden. Heerlen heeft als horeca- en amusementsstad moeilijke tijden gehad, maar is tegenwoordig toch ook behoorlijk aan het opkrabbelen. Tegenwoordig vormt het narratief van kennisstad waarbij er aan de ene kant een paar prachtige organisaties zijn, maar tegelijkertijd de koppeling maken naar economie, een fantastisch nieuw elan geeft aan de binnenstad van Heerlen. Daar ben ik zeker vanuit de economie ongelofelijk blij mee. De VVD heeft het gehad over de vergrijzingsgolf. Ik moet even kijken. Dan kan ik er wat informatie bij halen. Het komt ook wel terug bij de vragen over de bijstand. Daar zal Arlette Vrusch natuurlijk vanuit haar kant ook het nodige over zeggen.

Wij hebben natuurlijk een periode achter de rug vanaf zeker 1965-1975 met de mijnsluitingen tot bijna nu – dat is alles bij elkaar toch meer dan 50 jaar – waar wij samen heel goed weten wat onze regio is overkomen en wat dit heeft betekend voor de mensen, wat dit betekent over hoe wij met elkaar omgingen en hoe wij accepteerden dat mensen die het moeilijk hadden en in de hoek zaten, dat vaak bleven, omdat er weinig perspectief op werk was. Dat is nu ongelofelijk snel aan het veranderen. Wat had ik heel nadrukkelijk op de arbeidsmarkt zie gebeuren, is dat er grote tekorten gaan ontstaan voor wat betreft het aanbod. De vraag wordt steeds groter. Er is sprake van minder economische groei in onze regio dan elders, maar de vervangingsvraag is heel hoog. Dat wil zeggen dat we kunnen praten over de bijstand zoals we in het verleden hebben gedaan met mensen die met een grote afstand tot de arbeidsmarkt weinig kansen maakten om te participeren. Maar ik denk dat de samenwerking nu heel veel hoop geeft aan integratie van mensen voor zover ze het vermogen hebben om deel te nemen aan het arbeidsproces. We hebben ten opzichte van Nederland 606 bijstandsgerechtigden ten opzichte van 334 landelijk per duizend. Dat geeft al aan dat we niet het dubbele hebben, maar dat we wel erg hoog zitten. De netto participatie van de beroepsbevolking is hier 64, terwijl het landelijk 73 is.

Zoals gezegd, de economische groei is lager. De vervangingsvraag is hoger. Wat je nu ziet en dat is op zichzelf heel erg interessant, is dat er ook door die vraag waar veel werkgevers mee worstelen, een enorme claim wordt gelegd en ook een enorme betrokkenheid wordt getoond bij dit vraagstuk. Als ik kijk naar Medlands; die hebben een hele organisatie waar ook de opleidingsinstituten deel van uitmaken, waarbij de CEO’s van de grote logistieke bedrijven

Pagina 62 van 195

plaats hebben genomen. Daar zijn ook de wethouders van de grote steden bij betrokken. Medlands richt zich heel nadrukkelijk op de arbeidsmarkt en zijn niet alleen bereid om te kijken: heb ik vacatures die ik kan uitzetten en wie is de beste kandidaat? Maar zij zijn ook bereid om mensen op te leiden. Dat zijn mensen die beschikken over basisvaardigheden die voldoende zijn om ze door te leiden naar allerlei functies binnen de industrie. De Bovengrondse Vakschool hebben we als een organisatie die dat ook gaat doen. De Duale Poort is de combinatie van WSP en WerkvoorHeerlen. Dat zijn ook allemaal clubs die proberen de brug te slaan tussen de werkzoekenden en de werkgever. Vebego – de naam viel net al – wil per jaar het liefst 300 mensen van de Bovengrondse Vakschool afnemen. Dus we zouden graag willen dat het zo zou kunnen zijn. Medlands wil 250 mensen van de BVS afnemen die wij zover hebben kunnen doorvormen dat we ze over kunnen dragen in de uitstroom, zodat ze daar verder doorontwikkeld worden. Dus dat zijn alles bij elkaar, denk ik, fantastische ontwikkelingen. Heel hoopvol en ik denk heel goed voor de mensen en voor ons allemaal. Dan is er een vraag gesteld over de motor van de economie, namelijk het Ondernemershuis. Wij snappen dat datgene wat het Ondernemershuis nu doet, al heel ver in de richting gaat van wat ondernemers willen.

Alleen eigenlijk ligt hier de vraag achter: je zou eigenlijk moeten proberen niet fysiek per se alles wat die ondernemer nodig heeft aan vergunningen, bij elkaar te harken op een fysieke plek. Je zou vooral moeten zorgen dat er heel goede accountmanagement ontstaat. Daar zijn we mee bezig. Wij hebben één accountmanager voor de Beitel. Eén voor Avantis, Trilandis en Coriopolis. Eén voor de woonboulevard. Eén voor Medlands. Eén voor de Smart Services. Ook één voor ON12. ON12 zijn alle bedrijfsterreinen in het noorden van de stad. De VVD heeft een opmerking gemaakt over dat we de aantallen bijstandsgerechtigden terug moeten brengen. Daar zal Arlette dadelijk nog wel even iets over zeggen. Alles wat wij nu beter kunnen doen dan het verleden, omdat de perspectieven veel beter zijn, helpt ons allemaal samen vooruit. Dat is zeker zo voor de mensen waarom het gaat en zeker ook de werkgevers. Dus ik zou willen dat ik het kon beloven, maar het hangt heel sterk af van de ontwikkeling die de Bovengrondse Vakschool op dit moment doormaakt. We hebben een gloednieuwe directeur. We hebben een gloednieuw bestuur met ook een aantal ondernemers die weten van de hoed en de rand.

Dus het is misschien nog te vroeg om daar nu al heel vierkant over te kunnen zijn, maar wij hopen wel dat het mogelijk is om zo veel mogelijk mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt … Het kunnen trouwens ook WW’ers zijn, want dat wordt door het UWV daar ook opgevangen. Dan denk ik dat ik daarmee de VVD ook heb gehad. Dan kom ik bij het laatste onderwerpje uit. Dat betreft de bijdrage van meneer Nefjodov over het sportpark. Ik dacht heel even aan een bananenschil. Toen ik net naar boven rende, dacht ik aan iets anders. Dat heb ik al verteld. Dat was vaak vroeger erg vermakelijk. Charlie Chaplin heeft daar hele leuke filmpjes over gemaakt, maar het past zeker niet bij de behendigheid van skaters die de kunst verstaan om overeind te blijven. Blijkbaar ligt er een bananenschil op mijn pad en ik spring er het liefst overheen. Dat zult u begrijpen, maar de vraag is of mij dat lukt. Ik heb een tijdje geleden voor de tweede keer in 24 jaar een raadsvergadering gevolgd. Het ging toen over de zomernota. Toen was er een hele hoop gedoe over het Urban Sportpark. Ik heb toen vanaf de tribune dat gadegeslagen. Ik wist dat mij één ding te doen stond en dat was die klus zo snel mogelijk klaren. Dat gaan we doen, dacht ik bij mezelf. Maar op welke plek dan? Er is een terrein aangewezen bij ON. Daar zit ongeveer 15 hectare. Wat ik nodig heb, is een half hectare, dus 5.000 vierkante meter.

De vraag is: was die er of is die er? Het verhaal over de pegels, hebben we dat goed met elkaar afgesproken? Om met dat laatste te beginnen, heb ik wel wat overgedeeld met degenen die hier vanavond een motie over hebben voorbereid. Maar ik wil dat ook wel delen met de raad, want er is, denk ik, wel een beantwoording gekomen op vraag 8f over investeringen in het Urban Sportpark, maar blijkbaar zijn daarmee de twijfels niet weggenomen over de hardheid daarvan. Daar heb ik op

Pagina 63 van 195

zichzelf best begrip voor, want vind maar eens even precies in al die documenten en de stapels papier terug wat we eigenlijk bedoelen. Het Urban Sportpark is via het amendement bij de behandeling van de begroting 2025 toegevoegd aan de investeringen. Dit betekent dat de gemeente heeft ingestemd met het boekwerk gemeentebegroting 2025 plus amendementen. Wat explicieter, amendementen maken integraal deel uit van het besluit. Dit betekent niet dat het boekwerk zoals dat boekwerk hier ook vandaag ligt, voor 2026 daarmee opnieuw wordt gedrukt. Het amendement mag als ingelast worden beschouwd. Dat een raadslid zich vervolgens afvraagt waar de financiële vertaling enzovoort van het amendement ergens terug te vinden is, snap ik helemaal. Het antwoord is gelijk aan de tekst in het amendement, namelijk in de zomernota van 2025. Ik citeer het amendement en met name het laatste deel. “Dien aangaande wordt een investeringskrediet van 1,5 miljoen beschikbaar gesteld voor het realiseren van het Heerlense Urban Sportpark en de uitwerking van dekking voor de kapitaallasten is te verwerken in de zomernota 2025. Dit, zodat, ondanks de bezuinigingen, hiermee tegemoet wordt gekomen aan de coalitieovereenkomst.” Die verwerking heeft dus plaatsgevonden in de zomernota van 2025. Het krediet Urban Skatepark zit erin voor 1,5 miljoen waarbij is uitgegaan van de oplevering in 2026.

Dan gelden kapitaallasten vanaf het moment van oplevering. Dat is vanaf het jaar nadat het is opgeleverd. Dat is dus 2027. In hoofdstuk 4 van de investeringsbegroting 2026 – 2029 – daar heeft u natuurlijk naar gezocht – worden alleen nieuwe investeringen en bijgestelde investeringen opgenomen. Het Urban Skatepark is niet nieuw en niet bijgesteld. Vandaar dat je deze niet ziet terugkomen in deze bijlage. Gezien de hoeveelheid aan investeringen, is het niet gebruikelijk om alle lopende investeringen op te nemen in het nieuwe begrotingsboekwerk. In een bijlage die ik heb rondgestuurd, is de financiële verwerking zichtbaar. Die heb ik overigens niet naar iedereen rondgestuurd, maar natuurlijk wel naar de griffie toe om u ervan te vergewissen dat die inderdaad met nummer en al in onze boekhouding is opgenomen. Ik hoop dat dit in ieder geval voor wat betreft de pegels meer duidelijkheid schept. Dan de plek. Oranje Nassau. Ik maak het natuurlijk al heel erg lang mee. Ik keek er vroeger op uit toen ik nog bij het NCV, de koepel voor corporaties, werkte, waar Peter ooit heeft geprotesteerd. Daar hebben we laatst nog foto’s van gezien. Maar dat terrein ligt er nog ongeveer bij zoals het er de afgelopen 50 jaar heeft bijgelegen.

Als het niet elk jaar opnieuw was ontdaan van de flora, dan was dat nou een oerwoud waar je van ze lang zal ze leven nooit meer wat zou kunnen doen, dus er is wel heel goed naar gekeken. Maar er is natuurlijk van alles aan de hand waar je naar moet kijken voordat je daar je plannen kunt doorvoeren. Daar zal Jordy, denk ik, ook wel iets over vertellen. We hebben er inmiddels twee zeer uitgebreide raadsinformatiebrieven over geschreven waarin u ook ziet dat het gaat over een hele hoop voorzorgsmaatregelen die moeten worden genomen voordat je daar dat programma in verwerkt, wat ook voorziet in een nieuwe school waar we het liefst ook die sportaccommodatie bij zouden willen aanhaken. Dus Urban Sportpark? Ja. Het geld is er, maar we zijn afhankelijk van de uitkomsten en de stedenbouwkundigen visie. Moet het sneller? Kan. Dit hebben we eerder aangegeven. Laten we wel wezen: een second best oplossing mag ook weer niet te veel afdwalen van het doel. Wij zijn er erg voor dat dat Urban Sportpark een plek vindt een plek vindt aan de rand van de stad of in de stad dicht bij het station, zodat we ook zorgen dat dit niet ergens veel ver te weg ligt van waar het zou moeten liggen en waardoor dit nooit de allure gaat krijgen die het zou moeten krijgen. Het zou uiteindelijk zelfs een Euregionaal centrum moeten worden. Daar tekenen wij in ieder geval als college graag voor.

Dus we gaan zeker ook nadrukkelijk nog even kijken naar de mogelijkheden die er wellicht op andere plekken in de buurt zijn. Als dat echt helpt, dan kunnen we aan de slag. Er is inmiddels van alles en nog wat aan de gang. U heeft het in die brief kunnen lezen, dus daar ga ik verder niet op in. Het punt zit hem, denk ik, vooral bij u in de communicatie. Ik kan natuurlijk niet terugkijken naar wat er de afgelopen twee jaar is gebeurd aan allerlei toezeggingen, verwachtingen en ideeën en de hardheid daarvan, maar wat ik nadrukkelijk met u wil delen, is dat ik daarvoor zover het bij u slecht is

Pagina 64 van 195

overgekomen, de excuses wil aanbieden. Tegelijkertijd beloof ik u ook dat wij zeker op dit punt wat u allen zeer ter harte gaat, u periodiek zullen meenemen in de voortgang en dan expliciet van het Urban Sportpark. De voorzitter Dank u wel. Wie wil er een vraag stellen? Meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP Ik heb toch een punt van orde, even los van wat is afgesproken, dat het verkeerd geïnterpreteerd is. Ik proef in ieder geval bij mijn coalitiegenoten toch wel veel behoefte om wat meer interactie en dat het geen betoog is. U gaat een hele lange lijst door met vragen. Dan wordt het hele zaakje weer opnieuw gedaan, dus ik zou toch willen voorstellen om interrupties bij de wethouders toe te staan, want dan kan je ook die blokjes op onderwerpen een beetje afronden in plaats van ze weer opnieuw beet te pakken en niet met een lange vraagronde. De voorzitter U heeft het zelf zo besloten. De heer Reijnders, SP Zoals wij het hebben geïnterpreteerd, zo staat het ook in de tekst. Daar staat: we interrumperen niet op het eerste betoog. Daar zit een stukje interpretatieruimte, dus ik zit vooral te zoeken naar hoe we dit effectief verder kunnen zetten. De voorzitter Er staat letterlijk: niet in de eerste termijn. De eerste termijn is een eerste termijn van zowel u, als van ons. Maar als u het anders wil, dan doen we het anders, want het is uw vergaderorde.

Dat is geen punt, maar het feit dat het zo lang duurt, heeft ook wel te maken met de enorme hoeveelheid vragen die er gesteld worden tijdens de algemene beschouwingen. Laat ik dat dan ook nog even teruggeven, want daar heeft u wel echt mee te maken. Het zijn natuurlijk wel algemene beschouwingen. We gaan wel heel erg de details in met z’n allen, maar u kunt nu in ieder geval vragen stellen. Meneer Hoogers wil nog even een punt van orde. De heer Hoogers, PVV Nog even een kort punt van orde, want het staat volgens mij ook hier in de planning: tijdens de beschouwing van de eerste termijn, dus wij gingen ook uit van de complete beschouwing. De voorzitter Dat is dus inclusief de eerste termijn van het college. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Voorzitter, mag ik daar ook nog even op reageren? De voorzitter Ja, natuurlijk. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Hetzelfde punt van orde. Ik voel heel veel voor hetgeen wat de heer Reijnders zegt, maar aan de andere kant moet je natuurlijk niet continu interrumperen. Het zou een voorstel kunnen zijn om gewoon per blok te zeggen: dit blok ronden we dan af en dan even de mogelijkheid om … De voorzitter

Pagina 65 van 195

Als dat bij de volgende wethouder is, dan vind ik dat prima. Dan probeer ik het per blok als de wethouders de blokken kunnen aangeven. Volgens mij kunnen ze dat wel, toch? Dat weten ze nog niet, maar dat lukt nog wel. Het is natuurlijk heel veel. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, een suggestie. Maximaal twee interrupties per fractie per wethouder. De voorzitter Per blok dan. Laten we nou gewoon uitgaan van een soort gezonde terughoudendheid. Heb het nou over de belangrijke dingen. We hebben morgen ook nog een tweede termijn. Wie wil er een vraag stellen aan de heer Houben? Meneer De Groot, gaat uw gang. Dan pak ik straks iedereen die z’n hand opsteekt gewoon achter elkaar. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Nog even terug uiteraard. Ik merk aan de wethouder op het moment dat het over blokje economie gaat, dat ik dan heel veel reflectie zie en dan merk je ook dat hij heel erg goed in de materie zit. Dat is heel erg prettig. Ten aanzien van het stuk financiën en echte financiële vragen, daar merk ik op – dat zeg ik maar gewoon eerlijk – dat het met name de antwoorden van de ambtenaren zijn die worden voorgelezen. Dan snap ik dat als je daar misschien wat minder in thuis bent. Dat zou ik zelf, denk ik, ook doen. U heeft een vraag beantwoord die ik niet heb gesteld vanuit de OPH. Alleen dat ter zijde.

Maar wat ik wel mis – ik heb die opmerking ook andere partijen horen maken en u bent er wel even op ingegaan – is die enorme hoge schuldenpositie die Heerlen kent. Want als wij uitgaan van bijna 5.800 euro per inwoner, dan is dat 500 miljoen schuld. Een half miljard. Misschien nog wel wat meer dan dat. Als je het huishoudboekje beheert van deze stad, net als andere huishoudens ook hun huishoudboekje moeten beheren, dan is dat natuurlijk een enorm bedrag, zeker in relatie tot wat gemiddeld aan schuld in Nederland uitstaat. Ik heb u wel horen zeggen: dat moeten we een beetje in de gaten houden, maar vindt u niet dat u vanuit uw positie als wethouder Financiën hier toch wel een veel duidelijkere waarschuwing zou moeten uitgeven richting het college en ook richting de raad? Zoiets als: jongens kijk uit, want we kunnen dit niet tot in lengte der dagen blijven permitteren. Dan moet ik er ook bij zeggen: we hebben uw voorganger al een keer horen zeggen dat de gemeente nooit failliet kan gaan. Ik vind dat een hele gevaarlijke uitspraak. Dat klopt natuurlijk, maar we moeten er wel voor zorgen – ik hoop dat u dat met me eens bent – dat we scherp blijven letten op onze financiële positie. Dat is vraag één, dus ik hoop dat u daar nog even op kan ingaan.

Een andere vraag – dat is meer concreet die ik min of meer gesteld heb in mijn betoog – is dat wij hebben aangegeven dat wij heel erg graag zouden zien dat ten aanzien van de gemeentelijke belastingen een enkele verhoging tot aan de inflatiecorrectie zou worden doorgevoerd. Ik weet niet of u die toezegging wil en kan doen, maar we hebben daaraan gekoppeld ook gevraagd: als dat niet gebeurt, dan zouden wij ook graag in de voorjaarsnota een voorbeeld willen zien van twee OZB-situaties waarbij duidelijk wordt wat dan dat stukje extra bovenop het inflatiedeel is. Dan kunnen ook inwoners daar duidelijk en transparant inzage in hebben. Zou u daar ook nog even op kunnen ingaan? De voorzitter Dank u wel. Wethouder. Wethouder Houben De begroting heeft nu een overschot van uit m’n hoofd 326.000 euro. Daar maakt de totale opbrengst van de OZB - ongeveer 31 miljoen – deel van uit. Het is volstrekt gebruikelijk om de inflatiecorrectie meerjarig door te voeren. We hadden ook eerder een verhoging van 5 procent. Dat betaalt de burger dus meer dan uitsluitend de inflatiecorrectie, want die is namelijk 2,4 procent. Dan hebben we daar altijd heel veel ongerustheid over samen, maar reken eens uit

Pagina 66 van 195

wat dat betekent in euro’s. Het gaat over niet over zo veel geld. Het gaat vaak om een tientje, 20 of 30 euro over een heel jaar. Dat is, denk ik, voor de meeste huishoudens van Heerlen Noord ook weer niet het probleem, dus u mag daar wat van vinden. We hebben het nu in ieder geval ingerekend. Dat gaan we ook niet veranderen wat ons betreft. Het andere punt: ik heb wel degelijk in mijn beantwoording iets gezegd over de kapitaalslasten en over welke bedragen bruto dat uiteindelijk gaat. Dat kun je uitrekenen, maar 20 miljoen per jaar in je begroting moeten opnemen voor renteaflossing en afschrijving, dat is nogal een bedrag. Mijn opmerking is geweest dat je je samen moet realiseren dat wij, maar ook u, dat alles wat je meer moet lenen om nieuwe ambities mogelijk te maken, betekent dat dit bedrag verder zal gaan oplopen. Dat betekent dat uiteindelijk er minder bestedingsvrijheid, bestuurlijke keuzepolitiek en bestuurlijke keuzevrijheid is in de toekomst, dus ik heb daarmee, denk ik, wel iedereen in de zaal laten weten dat we wel heel goed op de kleintjes moeten passen. De voorzitter Ik zag een aanvullende vraag van meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Mijn punt was eigenlijk en dat zei ik net ook al: u heeft het daar inderdaad over gehad.

Mijn punt is eigenlijk als verantwoordelijke voor de financiën van de gemeente Heerlen om een begroting van 530 miljoen met zo’n hoge schuldenpositie dat ik zou willen pleiten voor een meer expliciete waarschuwing. Daar ging het mij meer om. Dat is natuurlijk ook een kwestie van stijl. We moeten wat dat betreft echt wel voorzichtig varen. Laat ik het zo zeggen. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP Dank, voorzitter. Ik heb twee vragen. Ik had zelf een aantal vragen gesteld over straks de uitvoering van de Parkstadwet en hoe eventueel bespaarde kosten zullen vallen. Dat komt bij meneer Gelderblom. Dan is mijn tweede vraag het volgende, want ik hoor ook bij de heer De Groot toch wat teleurstelling dat u niet meegaat in het financiële armageddon die hier voor de vierde keer dat ik hier zit, wordt aangekondigd. Die kan ik nooit echt rijmen met de begroting die op tafel ligt met zwarte cijfers. Beschouwt u het uiteindelijk als gezonde sluitende begroting of beschouwt u het als het financiële armageddon waar we nu in deze begroting naar zitten te kijken? Wethouder Houben Volgens de regels der kunst van de gemeentefinanciën is de begroting zoals we hem hiervoor hebben liggen, allemaal volgens de regels van de kunst. Wat dat betreft is dit niet iets wat afwijkt van wat gebruikelijk is, behalve waar ik het zo even over had.

Daar mag je met elkaar politiek-bestuurlijk goed over nadenken. Alleen als het erover gaat dat onze financiële toezichthouder de provincie ook meekijkt en uiteindelijk een accountant er ook wat van vindt, dan kan ik niet anders concluderen nu kijkend naar de cijfers en begroting die voorligt dat hier een gedegen stuk werk ligt. De voorzitter Nog eentje van meneer Reijnders. Gaat uw gang. De heer Reijnders, SP Tot slot, voorzitter. Heel even kort nog. U zei net eventjes over dat skatepark dat het wel in de begroting stond of dat het wel in verdere detaillering van kapitaallasten stond en dat wij dat dan niet in de begroting kunnen zien. U zou dat nog kunnen aanleveren. Kunt u dat op korte termijn doen, zodat we dat ook kunnen meenemen in onze afwegingen voor morgen?

Pagina 67 van 195

Wethouder Houben Ja. Maar realiseer je: we hebben bijvoorbeeld nu in deze begroting 78 miljoen aan investeringen staan. Dat deel wat er dit jaar of volgend jaar in 2026 niet van wordt uitgevoerd, is dan geparkeerd, maar dat ziet u dan vervolgens niet meer terug in de cijfers. Dus wat er nu staat aan investeringsbudgetten, blijven staan en voor een deel zijn die niet onder de horizon verdwenen, maar worden niet steeds opnieuw genoemd. De heer Reijnders, SP Wij zoeken een stukje comfort voor onszelf om daarin ook een goede afweging te kunnen maken. Dat blijft een beetje vaag, eerlijk gezegd. De voorzitter De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter, dank u wel. Via u aan de wethouder. Ik ben blij om te horen dat er goede voortgang zit in het Vebegodossier. Hartstikke mooi. Prima voor onze stad. Even terugkomend op het Ondernemersfonds Heerlen. De wethouder geeft aan: de uitslag van een enquête komt er nog aan, maar er zijn ook nog twee evaluaties gehouden, zowel dit jaar als in 2023. Ik neem aan dat die bij die resultaten van die enquête worden gevoegd als een apart stuk. Voor de duidelijkheid, op 31 december loopt deze tranche van het Ondernemersfonds af.

Ik ga ervan uit dat als een enquête ons nog moet bereiken en twee evaluaties, dat er wellicht een tijdelijke voorziening wordt getroffen voor het Ondernemersfonds, maar niet op 31 december voordat in januari in de commissie hierover wordt gesproken al duidelijk is dat het met vijf jaar wordt verlengd. Dus zo zie ik het. Heb ik er gelijk in om dat zo te zien of gaat u het toch anders aanpakken? Wethouder Houben We zijn gehouden om in de belastingverordening omtrent de OZB deze opslag mee te nemen. Dat kan uiteraard pas geëffectueerd worden als alles er ligt. Er wordt onder andere een kwantitatieve evaluatie voorgelegd die er pas aan het begin van volgend jaar zal liggen. Het college zal niet eerder een nieuwe periode kunnen afsluiten dan dat die zaken er liggen die noodzakelijk zijn om die nieuwe besluiten te kunnen nemen. Eén dezer dagen zal u dat bereiken, want we hebben deze week de evaluatie kunnen afronden. We zullen in ieder geval zorgen dat de informatie die te maken heeft met het Ondernemersfonds zo snel mogelijk bij u terechtkomt. Nog voordat die geagendeerd wordt voor EBF heeft u al heel veel nieuwe informatie. De voorzitter Dank u wel. Nog een vraag van de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter, dank u wel.

Voor de verduidelijking: ik begrijp dus goed van de wethouder dat hij zegt dat we niks definitief gaan maken met een vijfjarige verlenging voordat de zaken met de raad zijn gecommuniceerd en voordat er duidelijkheid is. Wethouder Houben Alle noodzakelijke documenten die er moeten liggen, moeten er liggen voordat wij uiteindelijk als college van b en w een nieuwe periode ingaan nadat uw raad daar in de vergadering van december al over heeft kunnen spreken. Zowel in de commissie EBF als in de raad kunt u al beschikken over de meeste stukken die van belang zijn. Laat u even verassen over datgene wat u deze week al of misschien volgende week zal bereiken.

Pagina 68 van 195

De voorzitter Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, dan denk ik toch dat we een aantal dingen morgen niet kunnen vaststellen, want in de begroting en in de belastingverordening staan deze dagen natuurlijk opgenoemd. Die gaan weliswaar in per 1 januari 2026, maar dat betekent dat als er geen draagvlak gevonden zou worden over de financiering van het Ondernemersfonds, dat dat vervolgens dan nog een keer terugkomt. Wethouder Houben Gelukkig is dat niet zo in de belastingverordening die wij pas nadat de berekeningen verder zijn volbracht, kunnen agenderen bij uw raad in de vergadering van december. Dan is de 9 procent opslag die te maken heeft met de heffing voor het Ondernemersfonds daar een onderdeel van. Dus dat is daarmee expliciet onderdeel van de beraadslaging op dat moment. De voorzitter Ik zag meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel. Ik wilde nog even voortborduren op de vraag van de heer De Groot. U gaf aan: ik maak me toch wel wat zorgen om de kapitaalslasten. Als ik het dan goed heb gelezen in de begroting, dan zie ik dat in 2025 de vaste schuld 291 miljoen is en in 2029 gaan we naar 458 miljoen.

Dan zie ik wel een verschuiving van kortlopende schulden naar langlopende schulden, maar als u zich op basis van de huidige situatie al zorgen maakt over onze kapitaalslasten, hoe moet dat dan niet gaan als ik dadelijk in 2029 zoals de begroting stelt, op 458 miljoen schuld zit? Dat wordt gigantisch. Ik hoor altijd – ik heb die discussie ook weleens met meneer De Beer gehad – dat je het eigenlijk hetzelfde moet zien als een hypotheekrente. Ik zie dat wat anders. Maar even die vraag: hoe ziet u dat? Als u zich nu al zorgen maakt over kapitaalslasten, hoe gaat dan worden als we dadelijk naar 458 miljoen schuld gaan? De voorzitter Dank u wel. Wethouder Houben Het gaat bij het aantrekken van leningen altijd om wat wil je ermee doen en dat het uiteindelijk leidt tot minder kapitaalslasten, dat is iets wat je nadrukkelijk met elkaar moet bespreken op het moment dat dit soort dingen spelen. Maar het is niet zo dat wij als gemeente … Weliswaar hebben we een algemene reserve, een bestemmingsreserve enzovoort die we ook uit kunnen putten. In de meeste gevallen op het moment dat zaken moeten worden uitgevoerd, trekken we daar leningen voor aan. Wat ik steeds blijf herhalen, is: let op uw zaak. Laten we samen letten op onze zaak dat die kapitaallasten niet te veel beleidsvrijheid voor de toekomst gaan opnemen. Dat is bijna een herhaling van wat ik zo even zei.

Mijn zorgen daarover zijn de zorgen die ik gewoon in het algemeen generalistisch zou willen stellen dat het een zorg is van ieder huishouden om te zorgen dat de schulden die je aangaat, uiteindelijk keurig netjes kunnen worden afbetaald inclusief rente. De voorzitter Meneer Janssen en dan meneer Nefjodov. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen

Pagina 69 van 195

Dank u wel, voorzitter. Volgens mij heeft de heer Houben toch wel heel duidelijk aangegeven dat het commitment van het college nog altijd gelijk is. Wat mij wel verbaast: hij gaf aan – dat was ons wel bekend – om zo’n skatepark of zo’n Urban Sportpark te realiseren met alles wat erbij komt. Dan heb je een halve hectare nodig. Wij weten ook dat u dat ging bekijken in samenhang met de integrale gebiedsvisie aldaar, waaronder de realisatie van het Herlecollege, waardoor die kinderen daar dan ook handig gebruik kunnen maken van al die faciliteiten. Nu geeft u ook aan ten opzichte van de heer Nefjodov: dan moeten we toch misschien nog maar kijken naar een secundaire locatie. Ik kan u vertellen: ik heb nog niet zo veel halve hectares in bezit van gemeentegrond op loopafstand van het centrum gezien naast een plek waar je een nieuwe school kunt realiseren waar een Urban Sportpark past. Ik vraag me af of u die wel zo snel op het netvlies heeft en kunt u zich dan niet dat andere locatieonderzoek maar besparen en gewoon moedig voorwaarts gaan met de plannen die er liggen? Wethouder Houben Er zijn artikel 33 vragen gesteld en de antwoorden daarvan zijn inmiddels gegeven. Die kunt u ook inzien.

Daarbij is nadrukkelijk gepleit voor deze escape dat mocht het zo zijn dat we op het ON-park tegen onvoorziene problemen lopen die niet snel genoeg zicht bieden op het kunnen realiseren van, dat we ook naar andere locaties kijken. Dat is ook het antwoord waarvan we hebben gezegd: dat is ook een handreiking van degenen die zeggen: wij vinden het heel belangrijk dat het er snel komt. Als het niet kan zoals het moet, dan moet het maar zoals het kan zoals een oud-burgemeester hier altijd zei in deze zaal. Wat dat betreft, is dat een escape om ook te kijken dat mocht het zo zijn dat zich ergens in de nabijheid een redelijk alternatief zou bevinden, dat we daar ook naar zullen kijken. Dat is zo vers, dat daar nog niet echt een zoektocht naar is verricht. Dus dat gaan we op korte termijn doen. De voorzitter Ik zag nog een aanvullende vraag van meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen U zaait daarmee in ieder geval bij mij al heel veel verwarring.

Even los van het gegeven dat een beantwoording van een artikel 33 vraag volgens mij nog helemaal geen richting geeft aan hoe de raad over dit soort secundaire onderzoeken denkt, vind ik het wel belangrijk om te benoemen dat de volgordelijkheid als volgt is: eerst uitputtend de richting onderzoeken die we gekozen hebben met z’n allen in het Oranje Nassaupark en pas als dat niet lukt, gaat u meer naar secundaire locaties kijken en niet andersom. Dus kunt u dat nog een keer bekrachtigen? Wethouder Houben Dat is een hele aardige vraag, want dan nodigt u de raad uit om daarover met elkaar te discussiëren. We hebben gemeend die uitgestoken hand te accepteren, omdat daarmee stoom van de ketel kwam. Wij zijn ook echt bereid om te kijken naar alternatieven. Maar als de raad net zoals het college overigens in ons hart van mening is dat de allerbeste plek om dat te realiseren is in dat gebied waar we het nu over hebben, dan impliceert dat ook dat we met elkaar helderheid moeten hebben over het feit dat het zomaar zou kunnen dat de uitvoering kan starten in het tweede kwartaal van 2027, want dat staat uitvoerig in die nota beschreven of in die rib die u inmiddels heeft ontvangen. Die discussie moet u vooral met elkaar voeren. Wij proberen in ieder geval zo duidelijk mogelijk te reageren op artikel 33 vragen. De voorzitter Dank u wel. Meneer Nefjodov.

De heer Nefjodov, GroenLinks Voorzitter, het technische verhaal is niet mijn kritiek. Het gaat om het structurele gebrek aan communicatietransparantie ter zake dit dossier. Het gaat erom dat het college vorig jaar

Pagina 70 van 195

aankaartte dat er nog geen dekking was en dat er 1,5 miljoen begroot is zonder dat bekend was waar dit potje geld vandaan zou komen en het college in de zomernota de financiële onderbouwing nadrukkelijk zou geven. Dat was destijds bij de begroting aangegeven. Dit is nogmaals niet gebeurd. Het is doorgeschoven en in deze begroting weer niet gebeurd. De wijze waarop het college heeft gecommuniceerd met ons – wij zijn daarover geïnformeerd – is ons grootste struikelpunt. Ik hoop dat ik die verwarring in ieder geval kan wegnemen. Het gaat me nu niet meer om het technisch verhaal, maar om het procedurele aspect waarin ons niet de transparantie is geboden om die controlerende taak deugdelijk te kunnen uitoefenen naar ons welbevinden. Wethouder Houben Wij hadden het begrijpelijker moeten uitleggen. Dat ben ik het helemaal met u eens. Ik heb daarvoor zo even zeer uitgebreid schriftelijk naar u precies aangegeven hoe het zit. Zo werkt het in dit gebouw en in dit huis. We verwerken het namelijk boekhoudkundig op de wijze waar ik het zojuist even over heb gehad. U heeft nadrukkelijk behoefte gehad aan het wat explicieter maken van die stappen. Maar laat daar geen enkele twijfel over zijn, want het ging over de centen.

Die zijn nadrukkelijk benoemd en weggezet in onze financiële huishouding, maar we zullen dit tere punt ter harte nemen en in vergelijkbare gevallen zullen we ons dit nog lange tijd heugen. De voorzitter Aanvullend nog? Nee. Nog iemand? Niet. Dan dank ik de wethouder. Dan ga ik als tweede namens het college, omdat ik ook veel vragen heb gekregen. Dames en heren, ik zal het inderdaad in blokjes doen en na elk blokje even pauzeren en kijken wat er voor vragen zijn. Voordat ik aan de blokjes begin, toch iets van een beschouwing. Het zijn algemene beschouwingen en het is zo zonde als je dan alleen maar een lijst met antwoorden oplepelt richting u. Ik wil daarmee beginnen. Ik had vorige week donderdag de directeur-generaal ruimtelijke ordening op bezoek. Deze dame is verantwoordelijk voor de nationale omgevingsvisie die recent is verschenen. Wat staat erin over ons gebied? Topprioriteit. Kanshebber voor economische ontwikkeling landelijk. Dat staat er wel even. Deze dame hebben we laten zien dat we dat ook waar kunnen maken. Ik heb haar even meegenomen over de grens en laten zien wat we samen met Aken en die RWTH kunnen. Als volgend jaar twee dingen vallen, namelijk die AI Gigafactory en de Einsteintelescoop, dan krijg je hier een ontwikkeling die enorm is. Ik zeg niet dat ze vallen, maar als ze vallen, is dat echt economisch gezien een enorme ontwikkeling.

Te meer, daarbij de AI Gigafactory die in juli moet komen. Bedrijven als ASML, Siemens, NXP et cetera staan te trappelen. Die zeggen: dit is cruciaal voor ons in de doorontwikkeling van next level chipmachines en rekenkundige doorontwikkelingen. Voor de Einsteintelescoop geldt natuurlijk hetzelfde als je nadenkt over wat dat betekent voor kwantumcomputers en voor spiegels van het hoogste niveau. Wat betekent dit dus uiteindelijk ook voor personeel in deze regio en voor opleidingen? Als je dan ziet dat een Universiteit Maastricht wil komen en dat er wordt nagedacht over een grensoverschrijdende bachelor en master en dat de voorzitter van het betstuur van de UM dat ook even benadrukt op zo’n bezoek aan die directeur-generaal, dan hebben we laten zien wat er gebeurt met die ontwikkelingen in de stad en hebben we laten zien dat die campus zich aan het richten is op nadrukkelijk drie speerpunten: gezondheidszorg, cyberveiligheid en het MKB. Als je vervolgens kan laten zien dat je je stad aan het ontwikkelen bent, als je ziet wat voor woningbouw er neergezet wordt in plaats van wat er was en als kan laten zien wat een culturele voorzieningen je hebt en dat je het beste theater van Nederland hebt, dan zie ik een DG van: potverdikkie, hier kunnen we echt wat. Hier zullen we moeten kiezen, want wij kunnen niet alles tegelijk.

Wij moeten nadenken over: hoe behoud je in ZuidLimburg industrie, ook als je even doorkijkt naar Chemelot? Maar ik zie daar heel nadrukkelijk kansen. Dat zag ik echt bij deze dame in haar ogen. Dan kan je niet zeggen dat je het slecht doet. Dan kan je zien dat je gewoon razend interessant bent voor de ontwikkelingen.