Conceptnotulen raadsvergadering d.d. 28 januari 2026 (openbare gedeelte)

Wij proberen daar met onze handhavers en politie echt actief op te letten, ook over de wijze van uitingen en ook over de inhoud van uitingen, zeker ook als ze racistisch en dergelijke zijn. Dan treden we meteen op om het zelf te verwijderen. Dan kost het ons geld, maar dat doen we dan wel. Dat doen we dan ook snel, maar dan treffen we meestal niet de daders aan. Deze aanpak heeft er in het verleden wel toe geleid dat commerciële illegale aanplakkers Heerlen zijn gaan vermijden. Maar je moet het wel steeds gaan blijven volgen en kijken of je er echt bovenop kan zitten. Soms zijn acties van tevoren aangekondigd. Dat gebeurt vaak bij een demonstratie. In dit geval kan je in gesprek gaan met de initiatiefnemer om te kijken hoe we het kunnen vermijden. 3. Hoe garandeert het college dat alle actiegroepen en politieke uitingen in de openbare ruimte gelijk worden behandeld, ongeacht de inhoud van de boodschap, zodat het eigendomsrecht van derden niet selectief wordt ondermijnd en precedentwerking wordt voorkomen? Dat is de reden dat ik mijn eerste zin ook uitsprak. Ik ben met het college echt fel tegen al dit soort vormen van uitingen die andermans eigendommen bekladden. Of dat nou White Lives Matter of Extinction Rebellion is, we pakken dit soort dingen aan waar we kunnen. Als we de dader weten te pakken, dan proberen we hem ook een strafmaatregel op te leggen.

Maar je kan er niet aan ontkomen – want als je het over garanties hebt – en ik kan het niet tegenhouden dat er af en toe geplakt wordt en dat er helaas op brievenbussen, op openbare ruimten en op dit soort reclameborden het eigendomsrecht geschonden wordt. Als we dit signaleren, dan treden we op en proberen we het te herstellen. Daar behandelen we iedereen gelijk die de wet overtreedt. Dank u wel. Heeft u nog een behoefte aan een aanvullende vraag, meneer Hoogers? Ik zie mevrouw Géron en meneer Van Zutphen. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Voorzitter, we hebben natuurlijk gehoord wat u zegt. Ik denk dat dit een vorm is van activisme. Daar heb je verschillende gradaties in. Er is hier niets kapot gemaakt. Eigendomsrecht is in feite een menselijke afspraak en geen natuurwet. Met betrekking tot het verbod op fossiele reclame: die industrie maakt het het ecosysteem kapot. Die maakt het leven van toekomstige generaties moeilijk. Dat is wat zij willen zeggen. Dan zoek je als actiegroep, lijkt mij, naar mogelijkheden om dat te doen. Dan nogmaals, er is niks kapotgemaakt.

Pagina 21 van 64

De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Hoe denkt u over het beschermen van ecosystemen en dat soort zaken? De voorzitter Meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, een vraag aan de vragensteller. Wie in een glazen huis zit, moet voorzichtig zijn om met stenen te gooien. Kan Forum bevestigen dat zij op talloze plaatsen op gemeentelijk eigendom stickers hebben geplakt en kan Forum bevestigen dat zij ook op gemeentelijk eigendom en op gemeentelijke lantaarnpalen in strijd met vergunningen borden hebben opgehangen? De voorzitter Die vraag is gesteld aan de heer Hoogers. Dus gaat uw gang, meneer Hoogers. Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik weet even niet waar u op doelt. Ik heb ze in ieder geval niet geplakt en ik ben niet verantwoordelijk voor wat andere mensen doen, dus ik snap uw vraagstelling in deze even niet helemaal. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Stickers van Forum voor Democratie, daar bent u toch van of ontkent u dat? De heer Jacobs, Forum voor Democratie Volgens mij kun je die stickers overal krijgen. Dus dat kan ook iedereen plakken. Daar hoef ik me niet verantwoordelijk voor te voelen. Dus ik snap uw vraagstelling even niet. De voorzitter Meneer Verreck zie ik. Hij wil nog een vraag stellen.

De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ik heb ook een vraag aan de vragensteller als dat mag van de heren achter u. Ik ben namelijk heel benieuwd of meneer Hoogers contact heeft gehad met de eigenaar van de reclameuitingsborden. Misschien hadden ze wel toestemming. Dat weten we niet. Dus ik ben heel benieuwd of er contact is geweest tussen meneer Hoogers en de eigenaar of is het een aanname geweest dat er geen toestemming was? De voorzitter Meneer Hoogers of meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Volgens mij stond het er heel duidelijk dat er geen toestemming is gegeven. Ik heb dat niet geverifieerd. Nee, ik heb niet persoonlijk gebeld met … De voorzitter

Pagina 22 van 64

Dames en heren, we stoppen op deze manier, want zo vergaderen we niet. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dat is een beetje weer spijkers op … De voorzitter Nogmaals, de vergadering loopt altijd via de voorzitter. Als we zo gaan vergaderen, dan wordt het een rommeltje. U wilde nog, meneer Nefjodov. Gaat uw gang. De heer Nefjodov, GroenLinks Ik heb ook een aanvullende vraag in aanvulling op wat de heer Van Zutphen en de heer Verreck zeiden, namelijk waarom dit nu pas wordt aangedragen. Destijds, een tijdje geleden, had je – dan kun je hetzelfde argument maken – ging het over het eigendomsrecht en dat de Patriottische Jeugd Parkstad een bepaald onplezant spandoek had gehangen op een middelbare school, meen ik. Maar toen hoorden we deze vragen niet. Dus wat zijn de overwegingen om dat specifiek nu bij Extinction Rebellion aan te kaarten, maar niet bij eerdere scenario’s, zoals die van Patriottische Jeugd Parkstad? De voorzitter Die was ook aan de vragensteller. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik beantwoord hem wel. Het vragenuur zijn vragen over iets wat recentelijk is gebeurd. Toevallig heeft Extinction Rebellion dit gedaan recent. Het staat ons vrij om die vragen te mogen stellen. Ik vind het allemaal hele rare vragen, maar als je inhoudelijk geen discussie kunt voeren, dan krijg je dit soort vragen helaas. De voorzitter Dank u wel. Meneer Van den Berg.

De heer Van den Berg, VVD (interruptie) Voorzitter, daar waar ooit in den beginne – dat is lang geleden – Extinction Rebellion een beetje sympathie had in dit land, is het inmiddels uitgegroeid tot een enorme pain in the ass in dit land. Wat dat betreft, roep ik u op om de initiatiefnemers die dit doen – dat is namelijk niet het mannetje dat je op straat kunt aanspreken, maar het is de organisatie die je best kunt aanspreken – dat dit soort gedrag in deze stad eigenlijk niet gedoogd wordt. Wat mij betreft treedt u daar keihard in op. Ik snap het eigenlijk ook niet, want een paar maanden geleden hebben we natuurlijk hier al een keer gesproken over het feit dat de reclame-uitingen blijven zoals ze zijn en niet zoals Extinction Rebellion dat eigenlijk graag zou willen zien. Ik denk dat daar een vorm van frustratie naar voren is gekomen om dat op deze wijze te doen. De voorzitter Dank u wel. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Ik heb even een vraag aan mevrouw Géron. Ik ga er toch van uit dat mevrouw Géron en ik hoop iedereen in deze raad het met mij eens is dat we wet- en regelgeving hebben in deze gemeente en dat iedereen zich daaraan te houden heeft. Of dat Extinction Rebellion is of een politieke partij is – ik bedoel, iedereen heeft het recht om dit

Pagina 23 van 64

soort misstanden aan te kaarten – doet er niet toe. Volgens mij heeft de burgemeester dat net heel goed toegelicht. Maar ik mag er toch van uitgaan dat ondanks bepaalde sympathieën – dat mag, want iedereen mag sympathieën hebben voor wie dan ook – je toch zegt: eigendom blijf je gewoon met je fikken vanaf. De voorzitter Gaat uw gang. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Artikel 33a lid 6 gaat over het stellen van een vraag aan de vragensteller en die gaat niet over het stellen van een vraag aan een ander raadslid, maar u bewaakt de orde van de vergadering. De voorzitter U heeft wel gelijk trouwens. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik heb geen vraag aan de heer Van Zutphen gesteld. Ik heb gereageerd op … De voorzitter Maar de vraagsteller was de fractie van Forum voor Democratie. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Meneer Van Zutphen kent die regeltjes heel goed. De voorzitter Ik ga een eind maken aan deze discussie, want we gaan heel ver afzwenken. Het laatste antwoord vanuit mijn kant: we pakken iedereen waar we kunnen aan die andermans eigendommen schendt. Dat is het betoog vanuit het college. Als we daarin iemand kunnen aanspreken en kunnen beboeten, dan zullen we dat zeker niet nalaten. Ik ga het niet over de boodschap hebben, want dan krijgen we hier een enorme discussie over de inhoud van die boodschappen.

Het gaat hier over het niet rechtmatig plakken. Daar kun je heel simpel een eind aan maken door gewoon naar zo’n reclame-exploitant te gaan en te vragen of je er een poster mag ophangen. Dan betaal je daar netjes centen voor. We gaan naar de volgende set vragen. Dat zijn de vragen van de heer Pauwels van de OPH inzake het betrekken van jongeren bij het speeddaten met de raadsleden. Meneer Pauwels. De heer Pauwels, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. In een onderonsje eerder deze week zijn we tot de conclusie gekomen dat hier sprake is van een gedeelde en dubbele verantwoordelijkheid. Hoe iedere partij dit oppakt, raad, maar ook college, dienen zij een rol te pakken als het gaat om de burger betrekken bij de politiek, zowel oud als jong. Zo vond afgelopen zaterdag weer het jaarlijkse speeddaten plaats tussen burgers en raadsleden. Wat opvalt, is dat externe deelnemers vaak behoren tot de aanhang van politieke partijen en belangenorganisaties en dat de gemiddelde leeftijd 65+ is, een enkele uitzondering daargelaten. Bij het leeftijdsaspect wringt met name de schoen. Waar is de motivatie voor jongeren om met de politiek het debat aan te gaan? Dank u wel. De heer Pauwels stelt de volgende vragen:

Pagina 24 van 64

1. Is het college zich ervan bewust dat het speeddaten lijkt voorbehouden aan senioren en andere hierboven genoemde groepen en dat we daarom moeten inzetten op aanwezigheid van een bredere, zo u wil ‘jongere opkomst’? 2. Is het college het dan ook met de OPH eens dat het belangrijk is om de jeugd meer te betrekken bij de politiek? 3. Is het college bereid na te denken over manieren om de jeugd ook enthousiast te maken voor het politieke debat via speeddaten? De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder Vrusch. Wethouder Vrusch Dank u wel, meneer de voorzitter. Het college is zich wel degelijk bewust van die signalen. Wat we vaak zien, is toch dat er een doelgroep op afkomt die al wat ouder op leeftijd is, die van andere specifieke doelgroepen al lid is en daardoor ook vaker op dat soort bijeenkomsten komt. Wat essentieel is in deze, is dat als het gaat over het democratisch proces en als het gaat over de verkiezingen, dat dit dan iedereen aanspreekt, ongeacht leeftijd en achtergrond. Iedereen mag zijn mening, zorgen en ideeën komen delen. Dat geldt uiteraard niet alleen voor het college of de burgemeester in deze, maar ook juist voor de raad. We erkennen natuurlijk wel dat het goed is om te richten op jongeren in deze. Immers, jong geleerd is oud gedaan. Dus daar willen we wel speciaal aandacht voor hebben. 2.

Is het college het dan ook met de OPH eens dat het belangrijk is om de jeugd meer te betrekken bij de politiek? Uiteraard. Wij staan altijd open voor suggesties en initiatieven vanuit de gemeenschap om ook te zorgen dat we de deelname van diverse groepen stimuleren en uiteraard ook de jongeren, want bij hen ligt ook die toekomst. Daar gaat het over dat stukje betrokkenheid, maar ook met een scherpe frisse blik vanuit hun visie op de omgeving de wensen delen en juist samen kijken hoe we kunnen bouwen aan de toekomst van de stad. 3. Is het college bereid na te denken over manieren om de jeugd ook enthousiast te maken voor het politieke debat via speeddaten? Wij zijn absoluut bereid om jongeren te vragen hoe het voor hen interessanter is om bij de politiek betrokken te zijn. Of dat sec moet via speeddaten, wil ik dan eigenlijk ook aan de jongeren over laten. Het is aan hen om aan te geven hoe ze betrokken willen worden. We zijn afgelopen maandag gestart met die jongerenambassadeurs. Dat is een hartstikke betrokken en enthousiaste groep. Dat zijn wel de jongeren waar we ook aan kunnen vragen: hoe bereiken we jullie leeftijdsgenoten? Hoe maken we politiek weer interessant voor jullie? Want als ze het speeddaten interessant hadden gevonden, dan waren ze waarschijnlijk zaterdag al in grote getalen daar geweest. Dus laten we vooral zoeken naar een oplossing die past bij hen.

Dat was hem, meneer de voorzitter. De voorzitter Meneer Pauwels heeft u behoefte aan een aanvullende vraag? Gaat uw gang. De heer Pauwels, Ouderenpartij Heerlen Over het speeddaten met jongeren: we hebben kennisgemaakt met de jonge ambassadeurs. Daar is vandaag nog een persbericht over gekomen. Dat was een bericht op Facebook en op de socials. Het zou goed zijn als we kennis kunnen maken met elkaar, zodat zij van ons kunnen leren en andersom ook. Wat zijn hun drijfveren? Wat betekent politiek voor ons? Ziet

Pagina 25 van 64

de wethouder een mogelijkheid om een kennisronde te organiseren? Hetzij via de commissie of hetzij anderszins. De voorzitter Gaat uw gang. Wethouder Vrusch Ja, dat willen we zeker doen wanneer daar ook de tijd rijp voor is. We zijn nu al direct aan de slag gegaan met ideeën en ze hebben zelf ook al een aantal ideeën aangedragen waar ze zich graag mee zouden willen bemoeien, over mee willen denken en willen bespreken. We kunnen natuurlijk niet tien dingen tegelijkertijd met die jeugd, maar we willen op termijn zeker gaan organiseren dat ze in aanraking komen met zowel gemeentelijke collega’s als met jullie als raad en met partijen buiten die ook meedenken over onderwerpen. Dus dat zal in de lijn absoluut meegenomen worden. De voorzitter Dank u wel. Ik zag nog twee aanvullende vragen. Meneer Reijnders en meneer Ermers, zie ik. Meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP (interruptie) Dank u, voorzitter. Het is een heldere toelichting van de wethouder, maar dan moet er ook een conclusie zijn – hier wordt namelijk de vraag gesteld waar de motivatie van jongeren is – maar wij moeten dan toch eerder kritisch kijken naar de vorm. Er is toch geen enkele reden om de motivatie van jongeren hier in vraag te stellen? De voorzitter Meneer Ermers erachteraan. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u wel, voorzitter.

Ik denk dat mijn vraag deels aansluit bij wat de heer Reijnders zegt. De vraag is namelijk of wij de goede manier van communiceren richting onze doelgroep goed in de vingers hebben. Ik denk dat wij binnen de gemeente een goede communicatiespecialist hebben die daar een idee over kan hebben. Dan is misschien de suggestie dat we een heel groot communicatienetwerk Limburg hebben. Daar zit enorm veel kennis. Misschien is het een suggestie om daar eens mee in gesprek te gaan om te kijken hoe we de jeugd daarmee naar dit soort bijeenkomsten krijgen, even los natuurlijk van het burgerberaad dat we al hebben gehad. De voorzitter Dank u wel. De wethouder. Wethouder Vrusch Om op de eerste vraag te antwoorden: ik twijfel absoluut niet aan die motivatie van jongeren. Ik denk eerder dat het andersom is. We zijn gedurende de jaren met politiek op verdere afstand van de jongeren komen te staan. Terwijl, jongeren kijken misschien wel meer dan ooit naar de omgeving om hen heen, hebben daar een mening over en willen daar ook wat mee. Dus zoals de heer Ermers ook al aangeeft, het zit in de communicatie. Daar kunnen wij heel veel in willen, maar wij mogen ook niet alles als gemeente. Ik bedoel, ga eens aan een jongere op straat vragen: wie volgt de gemeente Heerlen nog op Facebook? Je krijgt regelmatig de

Pagina 26 van 64

reactie terug: Facebook is voor oude mensen, met alle respect. Ik zit er ook op hoor. Dat zeg ik er meteen zelf bij. Dus daar hebben we wat in te doen. Als we vragen naar welke kanalen ze wel op zitten, dan is dat bijvoorbeeld TikTok. Daar mogen wij als overheid niet op. Dat is het mooie aan de jongerenambassadeurs. Zij kunnen wel een kanaal starten, zoals TikTok, omdat ze niet aan alle regelgeving hoeven te voldoen. Zij hebben de vrijheid om de boodschappen weer door te geven aan jongeren en op die manier ook weer jongeren te bereiken. Dus in allebei zit wat waarde en gaan we oppakken de komende periode. De voorzitter Dank u wel. Ik constateer dat het uur voorbij is. Dat betekent dat de vragen die niet beantwoord zijn schriftelijk nog deze week bij u terecht zullen komen. Dan ga ik naar de reguliere agenda. 5.1. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 5 en 6 november 2025 (begroting) Hamerstuk 5.2. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 17 december 2025 Hamerstuk. 6. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening Hamerstuk. 7. Rekenkamer toezeggingen

opvolgingsonderzoek

afhandeling

moties,

amendementen

en

De voorzitter Meneer Damen. De heer Damen, Fractie Damen Voorzitter, ik kan wat dat betreft toch ook heel kort zijn. Als ik kijk naar de titel opvolgingsonderzoek, dan zou ik de conclusie kunnen trekken dat het eerste onderzoek dat geweest is en wat inderdaad ook gespeeld heeft, niet voldoende verbeterpunten heeft kunnen aanbrengen en dat er daarom wederom een onderzoek moet plaatsvinden om dat weer op te pakken. Ik zou willen voorstellen of het niet mogelijk is om dat opvolgingsonderzoek ook aan één van de collegeleden te binden, zodat je in ieder geval ook een aanspreekpunt hebt wanneer het in de praktijk uitgevoerd gaat worden en met welke conclusies we als raad dan geconfronteerd worden. Dat was het. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Stöcker, gaat uw gang. Mevrouw Stöcker-Bus, SP Dank u wel, voorzitter. Als SP hebben we kennisgenomen van het opvolgingsonderzoek van de Rekenkamer, waarvoor dank. Wij plaatsen hier wel een kanttekening. Een aantal keer wordt voorgesteld om aan de griffie opdracht te geven bepaalde taken uit te voeren. Ik volsta hier even met een verwijzing naar pagina 7 van het onderzoek. Naar onze meningen behoren deze taken tot het reguliere werk van de griffie of is het college hier zelf aan zet? De SP gaat weliswaar akkoord met de aanbevelingen van de Rekenkamer, maar niet met de opdrachtverstrekking in de richting van een strategische griffie.

Pagina 27 van 64

De voorzitter Dank u wel. Ik zie meneer Kockelkorn ook nog. Gaat uw gang. De heer Kockelkorn, VVD Dank u, voorzitter. Ik zal het ook kort houden. We hebben onze feedback in de commissie gegeven en ook wij onderschrijven de aanbevelingen. Waar wij het wel nog over hadden binnen de fractie is dat je iedere raadsperiode de lijst van moties en amendementen hebt. Wij hebben op de lijst nog moties staan die nog niet afgehandeld zijn vanuit 2017. Is het geen optie om een keer te bekijken binnen het college en ook met deze raad dat in ieder geval bij een afsluiting van de raadsperiode ook zo’n lijst van moties en amendementen afgesloten wordt? En waar echt vraagstelling voor is via het presidium of via de nieuwe raad een soort overdrachtsdocument te maken? Dan krijgen we daar wat meer structuur in, want we lopen nu soms achter de feiten aan en we moeten dan eerst gaan terughalen wat de vorige raad daar eigenlijk heeft bedoeld. We maken het soms elkaar ook wel erg moeilijk. Tot zover. De voorzitter Mevrouw Heine ook nog. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. Voorzitter, wij gaan ook akkoord met het voorstel, maar we sluiten ons bij de SP aan wat betreft de strategische griffie. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Laat ik beginnen met de vragen van de heer Kockelkorn.

Ik beantwoord deze even zelf voor de tribune en de mensen thuis, omdat het heel kort is en het mijn portefeuille is. Ik denk dat we heel snel hiermee klaar zijn. Meneer Kockelkorn maakt, denk ik, een goed punt. We hebben sommige dingen al heel lang erop staan. We moeten kijken of we daar niet een eind aan kunnen maken. Ik heb sowieso in de commissie al toegezegd dat we met een plan van aanpak komen om toch nog weer aan de hand van die adviezen verbeteringen aan te brengen, waardoor we het ook sneller kunnen oplossen. Ik ga dit hierin meenemen om te kijken of we inderdaad rondom die verkiezingen tot een grote opschoning kunnen komen, want anders zadel je de volgende raad ook weer op met moties uit 2017 of een toezegging uit 2019, waarvan straks niemand meer weet wat er ooit gevraagd was. Dan kan niet de bedoeling zijn. Meneer Damen, een opvolgingsonderzoek was de afspraak. We hebben een onderzoek gedaan en we zouden na verloop van tijd kijken wat er uit al die afspraken is gekomen. Er zijn een aantal dingen opgepakt. Een aantal dingen moeten nog verder verbeterd worden. Vandaar ook dat plan van aanpak. Dit onderzoek richt zich tot alle gremia die hier aanwezig zijn. Raad, college, griffie en organisatie. We moeten met z’n allen gezamenlijk grip krijgen op hoe we met moties, toezeggingen en amendementen omgaan binnen een redelijke tijd.

Soms zijn ze heel lastig en duren ze langer. Maar normaliter moet je dit binnen redelijke tijd kunnen afhandelen. Dat is wat we moeten agenderen en volgens mij gaat het daarom. Overigens, de opmerking over de strategische griffie is iets waar de raad echt zelf over gaat. Zij bepalen de omvang, de kwaliteit en de inzet van de griffie samen met de werkgeverscommissie. Dat is dus eigenlijk een oproep aan uzelf hoe hiermee om te gaan. Ik zie een tweede ronde en een tweede termijn van meneer Daamen van Hoensbroeks Belang. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang

Pagina 28 van 64

Voorzitter, een hele korte opmerking. Ik zou bij die overdrachtsdocumenten ook graag die stukken willen zien van de beëindiging van de geheime stukken met de datums erbij. Daar hebben we het in het verleden een paar keer over gehad dat we daar ook bij meegenomen worden wanneer die vervallen. De voorzitter Volgens mij hoort dat heel erg bij datgene wat de Rekenkamer adviseert. Zorg ook dat overal heldere data bij komen. Dat moet ook hierbij. Als we het niet kunnen aangeven, dan zetten we hem iets verder weg. Je kan hem beter een keer naar voren halen dan dat je hem tien keer moet verplaatsen. Dus ik snap uw suggestie heel goed. Die nemen we mee. Voldoende? Kunnen we op deze manier met de opmerkingen die gemaakt zijn instemmen met het Rekenkameronderzoek? Dank u wel. 8. Onderwijs-investeringsagenda Heerlen Kennisstad De voorzitter Dan gaan we naar een onderwerp waar in ieder geval de eerste rij van de tribune bijna voor is gekomen, lijkt mij als ik zo een beetje naar boven kijk. Mevrouw Heine. Eerste termijn Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. Wij hebben in de commissie al aangegeven dat onze fractie helemaal achter dit voorstel staat. Vooral voor het centrum is deze investering nodig. Onze vergrijsde stad heeft jongeren nodig die hier gaan studeren en wonen. Dat is goed voor de economie. Horeca en winkels profiteren hier ook zeker van.

De Universiteit Maastricht gaat nu al met verschillende opleidingen komen. Door te laten zien dat onze gemeente hier flink in gaat investeren, geeft dit ook een goed teken naar andere universiteiten en hogescholen. Maar daar hoort wel bij dat er een goede huisvesting voor deze jongeren komt. Het studentenhuis van Vincio is hier een voorbeeld van hoe het niet moet. Kleine dure kamers waar het ijs aan de binnenkant op de ramen staat. Voorzitter, er is een structureel tekort aan betaalbare huisvesting voor studenten in ons land. Dat heeft negatieve gevolgen voor de studiekeuze van de studenten. Woningcorporaties beschikken niet altijd over kennis en ervaring met studentenhuisvesting. Voorzitter, daarom moeten wij ook als gemeente gaan onderzoeken hoe gemeentelijke regelgeving kan worden aangepast en kan worden versoepeld om realisatie van goede studentenhuisvesting te bevorderen met behoud van leefbaarheid en om samen met woningcorporaties hiermee aan de slag te gaan. Door te zorgen voor goede huisvesting is het voor studenten veel gemakkelijker om de keuze te laten vallen op een studie die in onze gemeente gegeven wordt. Met een goed begin van de studie is het voor de student misschien ook gemakkelijker om erna hier te blijven wonen en werken. Dank u, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter.

Laat ik beginnen door te zeggen dat de richting die hier wordt aangegeven volledig wordt onderschreven door de OPH. De unieke kans die de komst van de universiteit naar onze stad biedt, moeten we met beide handen aangrijpen en tot een goed resultaat

Pagina 29 van 64

brengen. Maar de visie zoals verwoord en toegelicht door het college om in Heerlen te streven naar de kennisstad voor de toekomst, kent natuurlijk vele vaders. Het belang van onderwijs in een stad als de onze met een nog steeds minder aantrekkelijke reputatie en daaraan gekoppeld een laag opleidingsniveau, wordt door zo goed als alle partijen in de stad gezien als een must-have om ook in de toekomst een centrale rol in de Parkstadregio te garanderen. Trouwens, het belang van investeren in onderwijs geldt voor bijna alle gemeentes in ons land. In ieder geval speelt hierbij de Universiteit Maastricht een belangrijke rol. Deze kiest nu ervoor om met name de meer technologisch gerelateerde studierichtingen richting Heerlen, meer concreet de Promenade, te verplaatsen. Een cadeautje voor onze stad dat een eerdere toezegging door de Zuyd Hogeschool in rook zag opgaan. Een geluk bij een ongeluk, zullen we maar zeggen, gezien de behoorlijke investeringen, welke inmiddels van de kant van de gemeente al zijn gedaan. Op het verloop van deze twee jaar durende soap met als hoofdrolspelers wethouder Clemens en de directie Zuyd Hogeschool kom ik later terug. Nu ligt hier een voorstel voor de raad op tafel waarin in een investeringsbedrag wordt ge vraagd van bijna 31 miljoen, bedoeld om in de volle breedte de sector onderwijs in Heerlen te laten ontwikkelen.

Normaal gesproken verwacht je in zo’n voorstel met dit soort bedragen dan ook veel meer dan dat enkel een algemene richting wordt aangegeven. De OPH snapt echter heel goed dat in deze fase een volledig uitgewerkt plan met exacte bedragen, voorstellen en tijdspad niet kan worden verstrekt. Maar wat nu voorligt, is echt wel veel te mager qua onderbouwing. Want waarop moeten nu met name de investeringen gedaan worden? Studentenhuisvesting, onderwijsprogramma’s, infrastructuur, vastgoed en een combinatie van deze thema’s. Wij missen ook wel een stuk bestuurlijke scherpte, want wie gaat dit traject sturen? Welke doelstellingen en welke KPI’s worden er geformuleerd? Wanneer worden er evaluaties ingepland? In ieder geval verwachten we op deze vragen spoedig input van de kant van het college. Kunt u dat toezeggen? Wij missen de accenten in dit voorstel. Natuurlijk is elke vorm van onderwijs van belang, maar moet Heerlen niet primair investeren in het hoger onderwijs? Zeker gezien de huidige disbalans in het opleidingsniveau in onze stad, zou toch met name in die onderwijsgebieden geïnvesteerd moeten worden? Een ander belangrijk accent zou wat ons betreft ook moeten liggen bij de doorontwikkeling van onze Parkstadeconomie. Als wij hoogopgeleide studenten ook na hun studie willen laten gronden in onze stad, dan horen daar ook voldoende passende banen bij.

Mocht de Einsteintelescoop onze kant op komen, dan is dit een prachtige meevaller voor werkgelegenheid op elk niveau. Maar laten we onze inspanningen daar alsjeblieft niet van laten afhangen. Wat ik hiermee wil zeggen, is dat onze economische motor zich net zo hard moet ontwikkelen als die van het hoger onderwijs. Zouden wij ook niet hier een investeringskeuze moeten maken door bijvoorbeeld met name in te zetten op de MedTechsector? Daar ligt nu al een behoorlijke basis voor klaar in onze regio, onder andere in de samenwerking tussen Medlands, onderwijs en Brightlands. Ontwikkel dus ook de economische visie zo spoedig mogelijk door en maak keuzes. Hoe kijkt het college aan tegen deze opvattingen? Een ander belangrijk aspect in relatie tot de komst van de universiteit betreft het volgende: Heerlen committeert zich met een miljoeneninvestering voor onderwijs. Daar zal de komst van de universiteit een belangrijk deel van uitmaken. Maar wat wij missen, is het formele commitment van de kant van de universiteit. Wij pleiten er dringend voor om op dit gebied zo spoedig mogelijk duidelijke afspraken vast te leggen. We willen immers niet opnieuw in een situatie terechtkomen als die met de Zuyd Hogeschool, waarbij we twee jaar lang het bos in zijn gestuurd met enkel intentieverklaringen. Graag horen wij van de wethouder hierop een duidelijke toezegging dat dit ook gebeurt.

Pagina 30 van 64

Als laatste nog even het volgende: naast de investering van 31 miljoen, heeft de gemeente inmiddels ook al rond de 20 miljoen besteed aan de aankoop van vastgoed in het beoogde promenadegebied. Op welke manier wordt met deze investering omgegaan? Wordt dat meegenomen in de afspraken met de universiteit en/of ontwikkelaar of betekent dit dat Heerlen dadelijk al 50 miljoen heeft geïnvesteerd in onderwijs? Tot zover. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Even op het nippertje, want volgens mij was meneer De Groot klaar. Ik heb even een vraag aan meneer De Groot, want ik ben het wel met hem eens. Zouden wij niet om dit voorstel überhaupt te kunnen goedkeuren, moeten zeggen, zeker ook na het debacle dat we hebben gehad met Zuyd Hogeschool … Want het was ook als we de wethouder mochten geloven, 100% zeker dat Zuyd Hogeschool er zou komen zonder dat we daar contracten voor hebben. Nu geloven we, denk ik, ook weer iemand op de blauwe ogen, want er ligt naar mijn mening of zover ik weet niet iets schriftelijk vast. Moeten we niet voorkomen dat we hier over twee jaar weer zitten met hetzelfde? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Voorzitter, natuurlijk willen we niet in die situatie terechtkomen, maar ik snap ook wel de fase heel erg goed waarin dit proces zich nu bevindt.

Nu moet je als gemeente zijnde ook een duidelijke stap vooruit doen. Ik snap heel goed dat je ook daarmee de boel op gang moet krijgen, maar – daar ga ik volledig met u mee, meneer Jacobs – het moet natuurlijk wel zo zijn dat binnen afzienbare tijd er ook zaken moeten worden gedaan met de universiteit. Dus niet alleen maar zoals het nu voorligt dat wij dat samen willen gaan oppakken. Dat was ook zo met de Hogeschool Zuyd. Dat zal ook op relatief korte termijn moeten resulteren in formele afspraken met betrekking tot die investeringen die dan aan beide kanten moeten plaatsvinden. Dat is het moment dat er ook een gezamenlijk belang is gecreëerd waar je, denk ik, ook op zakelijke basis – want dat is het natuurlijk ook – verder kunt. Dus ik ben het niet met u eens dat je moet zeggen: weg met het voorstel, want we moeten eerst deze toezegging hebben. Ik denk dat in de fase waarin het één en ander zich nu bevindt, dit niet kan. Maar we verwachten wel – tenminste, dat mag ik hopen – dat we dadelijk ook die toezegging krijgen van de wethouder dat dit op korte termijn wel gaat gebeuren. De voorzitter Dank u wel. Nog een interruptie van de heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Dan heeft meneer De Groot mij toch iets … Misschien was mijn vraagstelling dan niet helemaal zuiver.

Ik wil alleen voorkomen dat we … Ik ben het met u eens dat we op hele korte termijn nu ook moeten weten – want dat zie ik ook niet in het voorstel terugkomen – wat de commitment van de universiteit is. Ik zie op dit moment alleen een commitment van de gemeente. Dat zou betekenen – dat ben ik met u eens – dat we wel op hele korte termijn iets moeten weten, anders krijgen we weer hetzelfde als dat we met de Zuyd Hogeschool hebben gehad. Dat was namelijk dat we steeds weer aan het wachten waren. Ik weet niet hoe vaak hier in deze raad is gevraagd naar een intentieverklaring. Die zou er zijn. Die kwam er niet. Opeens moeten we dan uit de krant vernemen dat Zuyd Hogeschool niet doorgaat. Bent u het

Pagina 31 van 64

met mij eens dat we dit traject niet weer moeten hebben, maar dat we nu op korte termijn ook moeten weten wat het commitment van de Universiteit Maastricht is? Hoe zit het ermee? De voorzitter Mensen, let een beetje op met de interrupties. Ze zijn kort en eindigen met een vraag. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Het antwoord is: jazeker moeten we daar op korte termijn duidelijkheid over krijgen. Zoals gezegd: nogmaals, ik snap ook dat je in de fase waarin je je nu in dit proces bevindt, je dit niet al kan meenemen in dit raadsvoorstel. Dat snap ik heel erg goed. Daarnaast heb ik ook in mijn betoog aangegeven dat wij heel duidelijk evaluatiemomenten verwachten, ook op dit hele proces. Zo moet dat redelijk snel gaan en moeten we veel beter meegenomen worden in dit hele proces dan dat dit gebeurd is in het proces Hogeschool Zuyd. De voorzitter Interruptie van de heer Verreck. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ik heb eigenlijk een vraag aan beide heren. Ik ben met verbazing naar de vragen van de heer Jacobs aan het luisteren. Dan denk ik: volgens mij staat er in de studiegids van de Universiteit Maastricht dat er een opleiding naar Heerlen komt. Dat is volgens mij bekend. Volgens mij kan je dat niet zomaar in de studiegids zetten. Volgens mij moet er een hele procedure aan vooraf als je dat wil.

Dus ik denk: wat meer dan een intentieverklaring, is het feit dat de Universiteit Maastricht gewoon feitelijk een opleiding in Heerlen gaat laten landen. Dus volgens mij is het volstrekt helder dat de Universiteit Maastricht naar Heerlen komt. Ik zie meneer Jacobs nee schudden, maar blijkbaar leven wij – ik wil graag daar dadelijk graag een bevestiging van meneer Jacobs op horen – allebei in een volstrekt andere realiteit. Ik ga afronden. Dat geldt dan misschien ook voor meneer De Groot, maar dat hoor ik dan graag van hem. De voorzitter Meneer Jacobs, wilt u daarop reageren? De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik wil daar wel op reageren. Ik heb nog nergens gelezen dat de universiteit zich heeft gecommitteerd om hier op de Promenade te gaan zitten. De voorzitter Meneer De Groot. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Heerlen is groot. Dan kunt u van die bewegingen maken. Heerlen is groot. De voorzitter Ook nu loopt de vergadering via mij dames en heren, want we gaan niet steeds achter de rug om mensen aanspreken. Meneer De Groot, u werd ook geraakt door de vraagstelling van de heer Verreck. Dus ook u mag reageren. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen

Pagina 32 van 64

Volgens mij is er inderdaad een toezegging gedaan en het gaat ook op korte termijn gebeuren dat er één studierichting deze kant op komt. We hebben ook gezien dat de RWTH – ik weet niet of ik dat goed zeg – tot nu toe één studierichting geïnitieerd heeft in Heerlen. Prima. Hartstikke goed. Maar de plannen en de intentie van de universiteit en ook van de gemeente Heerlen, zijn natuurlijk wel veel ruimer. Daar heb je ook veel meer huisvesting voor nodig met alle kosten die daaraan gekoppeld zijn. De voorzitter Nog een interruptie van de heer Oulad. De heer Oulad Lmaroudia, D66 (interruptie) Ik hoor inderdaad deze discussie. Voordat ik naar deze raadsvergadering kwam, was het mij volstrekt duidelijk. Nu begin ik weer een beetje allemaal andere verhalen te horen. Ik denk dat het goed is dat we allemaal de neuzen dezelfde kant op moeten laten wijzen door onze wethouder. Dus dan concreet de vraag voor de wethouder: kunt u iets meer inzicht geven met betrekking tot deze vragen? Dan heb ik het specifiek over studentenaantallen. Ik kan mij herinneren dat er een x aantal studenten naar Heerlen moet komen. De voorzitter Dit wordt een betoog in de eerste termijn. Volgens mij heeft uw fractievoorzitter al een vinger opgestoken om een betoog in de eerste termijn te houden. Dit is geen interruptie meer, want dit is een vraag aan de wethouder.

Ik ga ervan uit, de wethouder kennende, dat hij u allemaal in het rondje mee zal nemen om uw vragen te beantwoorden. De heer Oulad Lmaroudia, D66 (interruptie) Ik zie de wethouder al schrijven. De voorzitter Daarom. Dus dat gaat goedkomen. Daar heb ik alle vertrouwen in. Dus ik ga door met de ronde in de eerste termijn en ik kom bij de heer Reijnders. De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. Ik ga proberen toch wat meer optimisme aan de dag te leggen dan het voorgaande betoog. Heerlen werkt hard aan haar toekomst. We zijn met een langjarige sociale inhaalrace bezig. We willen de omstandigheden waarin onze mensen leven graag structureel verbeteren. We zijn bezig om ons centrum structureel te veranderen van winkelcentrum naar een plek waar je kunt ontspannen en waar je straks ook van onderwijs kunt genieten. De voorzitter Mensen, probeer even te luisteren naar anderen. Als ik kan horen wat jullie op de achterste rij zeggen, dan gaat het niet goed hier, geloof ik. De heer Reijnders, SP Heerlen is ambitieus en dat moet ook. Niet alleen spreekt Heerlen haar ambities uit om te investeren in de komst van de UM naar de Promenade. Ze voegt ook de daad bij het woord door een langjarige investeringsagenda van 30 miljoen neer te leggen. Het is een bedrag dat aangevuld moet gaan worden door andere kennispartners.

Kom maar op met die faculteit, zegt de SP, maar aan de andere kant: fijn hoor, als al die bollebozen hier komen werken en studeren, maar als ze ’s avonds dan weer met de trein of auto naar het Heuvelland teruggaan,

Pagina 33 van 64

hoe worden we dan als stad daar echt beter van? Sterker nog, we zien nu dat bij heel veel grote werkgevers ook in hoge mate mensen werken van buiten Heerlen. Wij denken dat het ontzettend belangrijk is om juist die verbinding met de stad aan te gaan. De SP wil dat de kennisinstellingen sterker worden verbonden aan de sociale inhaalrace van de stad, aan onze buurten en inwoners. Hoe kunnen zij ook de vruchten plukken van de investeringen in onderwijs of de komst van één of meerdere universitaire opleidingen? Hoe kunnen we zorgen dat al die studenten, onderzoekers en hoogleraren zich in onze stad gaan vestigen? Minstens even belangrijk, de UM heeft de ambitie om een fifth generation university te zijn. Dat las ik tijdens de voorbereiding. In normaal Nederlands zou je dat kunnen vertalen als een universiteit die er is voor de hele samenleving, voor alle wijken en voor alle sociale lagen. Dat is heel interessant, want daar zit volgens mij ook een belangrijke haak. Kortom, graag een nog wat uitgebreidere toelichting van de wethouder hoe hij nu de verbinding gaat maken met onze buurten, mensen en hoe onze volkswijken Vrieheide, Passart en Versiliënbosch profiteren van de komst van het UM. In het raadsvoorstel staan deze zaken wel benoemd, maar ze komen wat vluchtig voorbij, waardoor ze wat abstract en vaag blijven.

Dat gevoel blijft toch een beetje hangen na de bespreking in de raadscommissie. Want als Heerlen en de UM termen als fifth generation serieus nemen – daar twijfelen we eigenlijk helemaal niet aan – dan verdient die verbinding van die universiteit met de stad langjarig echt nadere uitwerking inclusief over onze volksbuurten en onze vmbo’s met hoe zij baat gaan hebben bij de vestiging van al die kennisinstellingen. Kortom, de SP staat positief tegenover de investeringsagenda, maar wil graag een toezegging van het college hebben dat hij dit nader uitwerkt. We zouden graag zien dat de directe betrokkenheid van de kennisinstellingen bij onze stad, bij onze mensen en bij onze sociale inhaalrace beter inhoudelijk wordt uitgewerkt en verankerd in het raadsvoorstel. Tot zover de eerste termijn. De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan meneer Hendriks. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Kennisstad Heerlen is in de commissie al uitvoerig besproken. Veel van de vragen die toen zijn gesteld, zijn inmiddels beantwoord. Vandaag richten wij ons daarom vooral op een bredere lijn en op de punten die voor ons als Jongerenpartij belangrijk zijn. Voorzitter, de komst van de Universiteit Maastricht is ons niet komen aanwaaien. Dit is geen toevalstreffer, maar het resultaat van een gedurfde en consistente koers.

Het is een koers die wij als Jongerenpartij Heerlen samen met partijen die onverkort achter onderwijs in het centrum zijn blijven staan, jarenlang hebben ondersteund. Onderwijs in het centrum was voor ons nooit een project, maar een overtuiging. Het is daarnaast het resultaat van een college dat deze lijn consequent heeft doorgezet. Door die gezamenlijke inzet heeft de universiteit zich welkom gevoeld in Heerlen. Dat gevoel is wederzijds. De universiteit heeft inmiddels aangegeven bereid te zijn om minstens net zo veel en mogelijk zelfs meer te investeren in onze stad, in de vestiging, in het gebouw en in de opleidingen die er ontwikkeld worden. Het zijn opleidingen die naadloos aansluiten bij wat onze stad en regio nodig hebben. Dat maakt deze ontwikkeling tot een enorme kans voor Heerlen. De universiteit komt niet naar Heerlen, omdat wij geluk hebben gehad, maar omdat wij als stad lef hebben getoond en koers hebben gehouden. Maar minstens zo belangrijk is wat er vanaf komende zomer gebeurt. Dan moet ook de eerste lichting studenten zich welkom gaan voelen in onze stad. De universiteit heeft zelf aangegeven dat zij willen dat studenten integreren en verbonden raken met Heerlen. Niet door een aparte

Pagina 34 van 64

structuur op te zetten, maar door aan te sluiten bij wat er al is, bijvoorbeeld bij bestaande sportverenigingen. Studenten moeten zich hier niet tijdelijk vestigen, maar echt een onderdeel worden van Heerlen. Dat waarderen wij enorm. Wij zijn dan ook benieuwd hoe het college hieraan invulling wil geven. Denk bijvoorbeeld eens aan een Heerlen introdag waar verenigingen, culturele instellingen en onze hotspots zich kunnen presenteren. Hoe kunnen wij hier als raad en college samen extra kracht aan geven? Het college heeft daarnaast aangegeven dat de ambitie van de universiteit om in het schooljaar 2027 te starten in een nieuw gebouw op zijn minst redelijk ambitieus is. We horen graag of er in de komende periode ook wordt nagedacht over een tijdelijke oplossing mocht die gewenste tijdlijn niet haalbaar blijken. Kunt u toezeggen dat u daarover terugkomt bij de raad? Voorzitter, we hebben bovendien de duidelijke toezegging gekregen dat deze investeringen en alle tijd en energie die ermee gemoeid gaat, niet ten koste gaat van andere belangrijke opgaven. Hoensbroek Centrum, prioritaire woningbouwinitiatieven en andere strategische projecten blijven onverminderd prioriteit. Voor ons is dat een cruciale randvoorwaarde om het draagvlak te behouden. Grote keuzes vragen namelijk ook om rust en focus.

Dat betekent dat we voorlopig wat ons betreft terughoudend moeten zijn met het stapelen van nieuwe ambities. Verder willen wij nadrukkelijk aandacht vragen voor de stedenbouwkundige kwaliteit van deze ontwikkeling. We zijn geïnteresseerd in de opzet van de gebouwen en willen meegeven dat een tijdloos ontwerp voor ons van groot belang is. De grijsgrauwe betonuitstraling van de huidige Promenade moet wat ons betreft echt tot het verleden behoren. We hebben behoefte aan een gebouw en omgeving die kwaliteit, warmte, groen en veiligheid uitstralen. Een plek waar onderwijs, wonen en andere stedelijke functies elkaar versterken en waar zowel studenten als Heerlenaren zich prettig voelen. Tot slot, voorzitter. De complexiteit van deze locatie en het grote aantal betrokken partijen vragen om stevige regie. Wat ons betreft is een krachtig projectteam noodzakelijk om dit traject professioneel te begeleiden en vertraging te voorkomen. Alleen dan kunnen we deze unieke kans daadwerkelijk verzilveren. Hoe kijkt het college hier tegenaan? Voorzitter, de komst van de universiteit markeert een kantelpunt van onze stad. Het is geen kans die we cadeau hebben gekregen, maar iets wat we als stad hebben verdiend door koersvast te blijven. Kennisstad Heerlen is daarmee geen plan op papier, maar een bewuste keuze voor de toekomst van onze stad.

Nu is het moment om door te pakken met ambitie, realisme en met een stad die klaarstaat om nieuwe studenten en medewerkers met open armen te ontvangen. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Meneer Damen van de Fractie Damen. De heer Damen, Fractie Damen Voorzitter, ik kan heel kort zijn. Wij hebben in de commissievergadering ook al duidelijk aangegeven dat we in de lijn die het plan qua dynamiek aangeeft, wel kunnen geloven. Alleen een plan wat niet uitgewerkt is en waar we niet van weten wat het nog gaat worden en om dan zomaar een vrijbrief te geven voor ongeveer 30 miljoen, daar hebben wij problemen mee. Vandaar dat wij ook niet voor dit voorstel zijn. De voorzitter Dank u wel. Meneer Daamen van Partij Hoensbroeks Belang. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang

Pagina 35 van 64

Dank u wel, voorzitter. Dit investeringskrediet is een stevig signaal aan de buitenwereld die de ambitie van Heerlen – ik wilde bijna Hoensbroek zeggen – body geeft. Het feit is dat deze investeringsagenda een forse financiële claim op de gemeentelijke begroting legt. In de commissie hebben wij de nodige verdiepende vragen gesteld en die zijn naar tevredenheid beantwoord. Een belangrijk uitgangspunt is de bevestiging dat dit geen vrijbrief is en dat als voorwaarde van partners wordt verwacht dat ze gelijkwaardige investeringen doen. De wethouder heeft duidelijk aangegeven dat financiële middelen uit de investeringsagenda Heerlen Kennisstad niet alleen ten goede van het centrum komen, maar ook voor de wijken. Op onze vraag of dat voorgenomen investeringen zoals in Hoensbroek Centrum worden vertraagd of worden verdrongen door Kennisstadprojecten elders in de gemeente, heeft de wethouder duidelijk uitgesproken dat deze niet in het gedrang komen. De wethouder heeft zelfs expliciet uitgesproken dat voor de uitvoering van het gebiedsperspectief en uitvoeringsprogramma Hoensbroek Centrum 2034 onverkort doorgang vindt, inclusief de eerder aangekondigde investeringen in de openbare ruimte, wonen en leefbaarheid en hierdoor geen vertraging oploopt. Met deze toezegging zijn we uiteraard content.

Echter, de verkiezingen staan voor de deur en wellicht krijgen we een andere samenstelling van de raad en een college en daarmee andere prioriteringen. Daarin zit bij ons dan ook enige bedachtzaamheid. We komen dadelijk in de tweede termijn daarop terug. De voorzitter Interruptie van de heer Reijnders. De heer Reijnders, SP (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Via u aan de heer Daamen, maar volgens mij staat in het raadsvoorstel ook de opbouw van de reservering van 30 miljoen voor de komende 15 jaar in de begroting. Even voor de mensen die denken dat wij morgen 30 miljoen uit het raam gooien, dat is nadrukkelijk niet het geval. Daarmee zou de heer Daamen toch ook geen zorgen moeten hebben of hij zou echt moeten denken dat het college leugens verkoopt en dat zij in één keer 5 miljoen gaan overhevelen. Dus ik snap niet goed de zorgen als u kunt zien waaruit het bedrag van 30 miljoen is opgebouwd. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Die verduidelijking geef ik dadelijk nog even in de tweede termijn. Maar onverlet, ik heb ook heel duidelijk uitgesproken dat de wethouder tijdens de commissievergadering naar meer dan tevredenheid de vragen heeft beantwoord en dat we daar dan zeker ook positief tegenover staan. De voorzitter Dank u wel. Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Ik kan ook kort zijn.

Ik zit eigenlijk ook wel een beetje in dubio, want laten we vooropstellen dat wij dat onderwijs ook belangrijk vinden. Alleen ik sluit me aan bij Fractie Damen met wat meneer Damen net zei. Ik vind dit, ik vind dat. De eerste zes pagina’s lezen als één of ander mooi sprookjesverhaal en vervolgens komt er op pagina 8 30,75 miljoen tevoorschijn. Toen ik de commissie ROLO beluisterde, kreeg ik een beetje een déjà vu. Het is volgens mij drie of vier jaar geleden. Toen zaten we hier zo ook bij elkaar bij de Zuyd Hogeschool. Allemaal super enthousiast, dit ging het worden en dat was de game changer. Dat

Pagina 36 van 64

is toen niet goed gegaan. Ik denk dat met meer geluk dan wijsheid dit nu boven tafel komt, maar ik hoorde een commissielid zeggen tijdens de commissievergadering: typisch Forum. Zij doen liever een stap terug dan een stap vooruit. Dat is natuurlijk klinkklare onzin. Ik zit natuurlijk ook hier. We spelen met gemeenschapsgeld. We werken met gemeenschapsgeld en met andermans centen. Daar moet ik als raadslid, vind ik tenminste, gewoon heel kritisch op zijn. Ik zie geen enkele onderbouwing van die 30,75 miljoen. Een ondernemer wil ook graag altijd stappen vooruit doen. Als ik een stap vooruit wil doen als ondernemer, zal ik vaak een financiering van de bank nodig hebben. Dan moet ik naar de bank toegaan. Op het moment dat ik dan naar de bank toega en ik kom met dit verhaaltje, dan kijkt die meneer van de bank eens en stuurt me weer naar huis. Het kan niet zo zijn dat ik 30,75 miljoen vrij moet maken waar geen enkele onderbouwing onder ligt. In mijn belevingswereld is dat gewoon onmogelijk. Vandaar dat ik in dubio zit. Misschien komt de wethouder dadelijk met hele goede antwoorden waardoor mijn twijfel ook wordt weggenomen, maar op deze manier met dit voorstel en als ik dat lees, dan kan ik daar gewoon niet mee akkoord gaan. De voorzitter Dank u wel, meneer Van den Berg.

De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, dat onze wereld en zeker ook dat de Heerlense wereld voortdurend in beweging is, is meer dan duidelijk. Heerlen is een stad die zichzelf vaker opnieuw heeft moeten uitvinden. Soms succesvol en soms met vallen en opstaan, maar altijd met de overtuiging dat onze stad vooruit moet. Wat vandaag voorligt, voelt anders. Dat is het ook. Het enthousiasme rond deze investeringsagenda is niet oppervlakkig. Het komt voor uit iets wat dieper zit. Het besef dat we hier niet alleen investeren in stenen of vierkante meters, maar in een nieuwe fase van Heerlen. We investeren in een kennisstad met als ambitie door te groeien naar een volwaardige kenniseconomie, regionaal, Euregionaalbreed en met nationale en zelfs internationale uitstraling. Voorzitter, wat dit voorstel sterk maakt, is dat het geen vrijblijvende droom is. Het is ook geen blanco cheque. We leggen als raad een helder financieel kader neer en nodigen onze partners uit onderwijsinstellingen, het bedrijfsleven en maatschappelijke spelers uit om samen met ons te investeren. Voorzitter, bij een investeringsagenda van deze omgang hoort ook uiteraard vertrouwen. Maar bij vertrouwen hoort ook controle. Dat is niet alleen verstandig. Het is ook onze verantwoordelijkheid als raad. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs.

De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Via de voorzitter aan de meneer Van den Berg. Misschien heb ik een ander raadsvoorstel voor me. U noemt een financieel kader, maar op welke pagina vind ik dat financieel kader terug, want dat zie ik niet. Een financieel kader is voor mij dus waar ik die 30,75 miljoen aan besteed, maar ik kom een kader niet tegen. De voorzitter Meneer Van den Berg.

Pagina 37 van 64

De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, die 30,75 miljoen is het investeringskader. We reserveren dat geld voor nog uit te voeren plannen. We hebben nog geen euro uitgegeven van datgene wat we gaan reserveren. Dat geld wat we gaan reserveren, is de uitgestoken hand naar zowel de Universiteit Maastricht, maar ook Zuyd en andere spelers in deze samenleving om hier te investeren. Voorzitter, ik ga door met mijn betoog. We begrepen dat bij vertrouwen ook controle hoort. Dat is niet alleen verstandig, maar ook onze verantwoordelijkheid. Tegelijkertijd moeten we oppassen dat controle niet doorslaat in overcontrole, want waar overmatige controle ontstaat, groeit wantrouwen en dat is niet wat we willen. Ook hier geldt: stevig sturen en scherp monitoren, maar wel in de sfeer van partnerschap. Dat is de enige manier om wederzijds vertrouwen te houden en samen vooruit te komen. Die partners zijn er met Zuyd Hogeschool en de Universiteit Maastricht als ankers, met mbo en praktijkonderwijs als onmisbare schakel en met een bedrijfsleven dat mee wil doen. Waar we al jaren spreken over een zogenaamde triple helix, zetten we nu daadwerkelijk een stap om die werkelijk te maken. Als VVD benadrukken we dat deze agenda nadrukkelijk verdergaat dan vastgoed alleen.

Het gaat om een volledig ecosysteem, talentontwikkeling, innovatie, bereikbaarheid en woningbouw, want zonder voldoende woningen voor studenten, startende professionals en kenniswerkers zal deze ambitie niet slagen. Voorzitter, we hebben in Heerlen de voorwaarden in huis om dit te laten werken. Een breed kenniscluster, passende bedrijven en de bereidheid om als gemeente onze rol te pakken: faciliterend, verbindend en met lef. Deze investeringsagenda kent geen vast spoor van A naar B. Het is een traject waar we samen de richting bepalen, bijsturen en waar nodig verantwoordelijkheid delen. Juist daarom is het belangrijk dat we vandaag vertrouwen uitspreken en iets te bieden hebben. Voorzitter, de VVD kan instemmen met dit voorstel. We willen erbij zijn als Heerlen zich door ontwikkelt van kennisstad naar een duurzame kenniseconomie. Niet alleen voor vandaag, maar vooral voor de generaties die hierna komen. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Wat D66 Heerlen betreft is vandaag echt een dag waarop we als raad kunnen zeggen: hier gaan we geschiedenis schrijven, want met dit voorstel kiezen we met overtuiging voor vooruitgang, voor lef en voor vertrouwen in de toekomst van onze stad met Maastricht University, de Brightlandscampus en hopelijk een hele hoop andere onderwijsinstellingen en partners.

Het doet ons ook grote deugd dat er een mooie vertegenwoordiger van Maastricht University op de tribune aanwezig is. U noemde het net natuurlijk al. Dit bevestigt de betrokkenheid die de universiteit in onze stad al heeft. Wat ons betreft, is dat een mooie aanmoediging om door te gaan pakken. In de commissievergadering zijn al uitgebreid vragen gesteld en die zijn ook al inhoudelijk en uitgebreid behandeld. We hebben op dit moment geen verdere inhoudelijke vragen die aanvullend zijn op die commissievergadering, dus we beperken ons vooral tot de politieke inbreng. Want voorzitter, 30,75 miljoen investeren in onderwijs en kennisopgaven is geen uitgave, maar een investering. Het is een investering om niet te blijven hangen in het verleden, maar om Heerlen structureel sterker te maken, om talent aan te trekken en vast te houden, om jongeren hier perspectief te bieden en ervoor te zorgen dat zij hun toekomst niet elders hoeven te zoeken.

Pagina 38 van 64

Voorzitter, wat deze investering extra krachtig maakt, is het lange termijn karakter hiervan. Universiteiten en kennisinstellingen zijn geen vluchtige partners. De ervaring leert dat als een universiteit zich eenmaal ergens vestigt deze vrijwel nooit meer weggaat. Meneer Verreck, even terugkomend op de commissievergadering: dat is één uitzondering uit 1911. Die bevestigt deze regel. Sorry, 1811. Toch nog fout. Het gebeurde in de voorloper van het huidige Nederlandse Koninkrijk, namelijk de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Dat is natuurlijk een hele tijd geleden. Universiteiten blijven met die uitzondering gewoon altijd in de steden. Daarmee zijn universiteiten ook instellingen die bouwen voor generaties. Door nu te investeren in onderwijs en kennisontwikkeling, verankeren we die in de toekomst van onze stad. Het is geen tijdelijk project, maar een fundament voor blijvende aanwezigheid, voor werkgelegenheid, voor aantrekkingsgracht, voor studenten, voor onderzoekers en juist ook voor bedrijven die willen blijven zitten waar kennis structureel aanwezig is. Daarom is deze keuze strategisch zo belangrijk voor Heerlen. We investeren niet alleen in stenen en programma’s, maar ook in een ecosysteem dat zichzelf blijft versterken. Jaar na jaar, generatie op generatie.

Heerlen Kennisstad gaat wat ons betreft over zichtbaar onderwijs in het hart van onze stad, over verbinding tussen leren, wonen en werken, zoals al genoemd werd en over studenten, onderzoekers en ondernemers die elkaar ontmoeten, ideeën uitwisselen en samen bedrijvigheid creëren. Dat is de motor die een transitiestad als Heerlen nodig heeft. Voorzitter, die motor draait niet alleen op kennis, maar ook op werkgelegenheid. Deze investeringen betekenen nieuwe banen in onderwijs en onderzoek, maar ook innovatieve bedrijven die zich hier juist willen vestigen, omdat kennis nabij is. Dat gaat van start-ups tot scale-ups en van zorg tot data, duurzaamheid en technologie. Wat D66 betreft, is ook de koppeling met opleidingen en AI-ontwikkeling cruciaal. Kunstmatige intelligentie verandert nu al de arbeidsmarkt. Door hierop in te zetten via Maastricht University, Zuyd Hogeschool, de Open Universiteit, het VISTA college en samenwerking met bedrijfsleven, zorgen we ervoor dat Heerlenaren niet langs de kant blijven staan, maar juist vooroplopen. Mensen die zich kunnen ontwikkelen, ongeacht hun leeftijd of achtergrond. Daarbij hebben we wat ons betreft de publieke kennisplekken zoals de SCHUNK-bibliotheek daarin een belangrijke rol als laagdrempelige ontmoetingsplekken waar leren, cultuur en technologie samenkomen.

Zo bouwen we niet alleen aan een kenniseconomie, maar ook aan een inclusieve kennisgemeenschap. Het is ook mooi dat SCHUNK ook nadrukkelijk in deze ontwikkeling betrokken gaat worden, want dat heeft de wethouder wel aangegeven in de commissie. Voorzitter, dit voorstel laat zien dat Heerlen durft te investeren in zichzelf, dat we geloven in de kracht van onderwijs en in innovatie van onze mensen. D66 Heerlen ziet dit als een enorme kans om onze stad economisch, sociaal en cultureel verder te helpen. We staan vol enthousiasme achter deze investeringsagenda en kijken uit naar de volgende stappen om Heerlen verder te laten groeien als echte kennisstad. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik tenslotte naar mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter. We hebben natuurlijk al van alles gehoord, maar wat Partij voor de Dieren nu te zeggen heeft, hebben we nog niet gehoord. Dus dank u voor de gelegenheid. Heerlen Kennisstad. Onderwijs, onderzoek en innovatie worden neergezet als motor voor brede welvaart, sociale stijging en stedelijke ontwikkeling. Dat sluit naadloos aan bij de geschiedenis van Heerlen als transitiestad. Het is een stad die zich steeds opnieuw heeft moeten uitvinden. Maar naar ons idee moeten we ook de vraag stellen: wat voor kennisstad willen we zijn? Willen

Pagina 39 van 64

we daarbij bestaande economische denkpatronen houden of durven we een leeromgeving te worden waarin nieuwe en duurzame vormen van samenleven en organiseren centraal staan? Europa erkent inmiddels dat het huidige groeimodel tegen planetaire en sociale grenzen aanloopt. De donuteconomie zoals onderbouwd door onder andere het Europees Milieuagentschap en het Natuurlijk Sociaal Contract van Patrick Huntjes bieden een levensvatbaar alternatief waarin ecologische grenzen en sociale fundamenten samen richting geven aan beleid. Heerlen kan en moet deze inzichten niet alleen bestuderen, maar ook toepassen zoals ook al gebeurt aan de Hogeschool van Amsterdam. Met twee bijzonder opleidingen over toekomstige stads- en gebiedsontwikkeling beschikt Heerlen over unieke bouwstenen om zich te ontwikkelen tot leer- en pioniersomgeving voor duurzame en stedelijke ontwikkeling. Deze opleidingen gaan over toekomstige stedelijke transformatie. Daarbij is onvermijdelijk dat transities op andere beleidsterreinen voorbijkomen, zoals economie, voedsel, energie, zorg en ruimte. Partij voor de Dieren pleit ervoor om vanuit de investeringsagenda expliciet onderwijs te stimuleren dat aansluit bij deze transities.

Dat vraagt om het opleiden van een nieuw type professional, namelijk de transitie en veranderprofessionals met een sterk ethisch kompas, systeemkennis en het vermogen om onderzoek, ontwerp en implementatie te verbinden. Het zijn professionals die organisaties kunnen begeleiden bij noodzakelijke veranderingen als gevolg van ecologische grenzen, sociale ongelijkheid en nieuwe regelgeving. Heerlen heeft de ervaring, de urgentie en het onderwijslandschap om hierin voorop te lopen. Door kennisontwikkeling te verbinden aan een duidelijke ecologische en morele koers, investeert de stad in toekomstbestendigheid. Niet de vraag hoe we groeien, maar waartoe we ons ontwikkelen, zou leidend moeten zijn. Dat is de kennisstad waar Partij voor de Dieren voor staat. Kan de wethouder hierop reflecteren? Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Dan is het woord aan de wethouder. De aanmoedigingen uit vak K zijn altijd fijn, zullen we maar zeggen. Wethouder Clemens Voorzitter, er is een teamgevoel hierachter, daar kunt u zich weinig bij voorstellen. U wel, maar … Voorzitter, toen ik 12 of 13 jaar oud was, toen kroop ik weleens ’s avonds in pyjama op de bank. Dan keek ik samen met mijn ouders een film die me zeer na aan het hart lag. In die film was er een jongen die Marty heette. Marty had een professor ontmoet. Die professor was een oude man met een enorme dos wit haar.