Conceptnotulen raadsvergadering d.d. 28 januari 2026 (openbare gedeelte)

Conceptnotulen raadsvergadering

Presentielijst Aanwezig: Vergadering:

Gemeenteraad Heerlen Vergaderdatum:

28 januari 2026 Tijdstip vergadering:

18.00 uur

Leden: K. Adema, S. Bayraktar, M.M.M. van den Berg, M.T. Bosch S. Bottenberg-Brylka, M.T.A. Butink, F.W.S. Daamen, A. Damen, T. Dragstra, J.L.M. Ermers, E.A.N.M. Géron, T.G.M.M. de Groot, J.A. Heine-van Dartel, A.M.G. Hendriks-Berg, J.T.M. Hendriks, P.E.J. Hoogers, S. Jacobs, A.L.B. Janssen, B. Karabacak, P.C.C. Kastrop, A.W.A. Keulen, R.J.A. Kockelkorn, T. Nefjodov, P. M. van Oosterhout, A. Oulad Lmaroudia, P.A. Pauwels, T. Reijnders, R.W.T.A. Rozestraten, M.H. Schreurs, A.A.M. Stöcker-Bus, P.S.G.M. Vaessen-Stollman, I.J. Vermeulen-Klamerek, H.M.A.M. Verreck en P.M.A. van Zutphen Wethouders: J.M.M. Clemens, C. Gelderblom, W. Houben, M.P.G.M. Peters en A.E.H.T. Vrusch Voorzitter: R. Wever Griffier: T.W. Zwemmer Verslaglegging: J.H.C.J. Toirkens Afwezig: Leden: J.P. Bertholet, R.H.F. Leers en A.A.W.G.M. Santegoeds

Pagina 2 van 64

Agenda 1. Opening

3

2. Aanbeveling herbenoeming burgemeester

3

3. Vaststelling agenda raadsvergadering 28 januari 2026

3

4. Vragenuur

5

5.1. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 5 en 6 november 2025 (begroting)

26

5.2. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 17 december 2025

26

6. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening

26

7. Rekenkamer opvolgingsonderzoek afhandeling moties, amendementen en toezeggingen

26

8. Onderwijs-investeringsagenda Heerlen Kennisstad

28

9. Subsidieregeling Volkshuisvestingsfonds Vrieheide-de Stack voor particuliere verhuurders

50

10. Zienswijze 2e begrotingswijziging 2025 van de Gemeenschappelijke Regelingen (GR) WOZL en WSP Parkstad 56 11. Verordening Fit & Fun-regeling gemeente Heerlen 2026

56

12. Motie 'vreemd aan de orde van de dag'

61

PvdD/PHB/FD/GL/PvdA/CDA/SP/JPH/OPH/D66/VVD inzake 'ieder kind telt mee, stop thuiszitten in Heerlen'

61

Pagina 3 van 64

1. Opening Mevrouw Schreurs is de voorzitter van de vergadering. De voorzitter Goedenavond allemaal. Hierbij open ik de raadsvergadering van 28 januari 2026. We hebben een speciale raadsvergadering. Het blijkt al uit het feit dat ik hier nu zit en niet onze burgemeester. Dat heeft alles te maken met het tweede agendapunt dat op de agenda staat. Allereerst de mededelingen. Afwezig vandaag zijn Brigitta Santegoeds, Roel Leers en Jan Bertholet. Volgens mij is de rest aanwezig. Tahir komt iets later, maar hij komt wel? Dan is het goed. Dat voor de notulen. Dan vooraf aan iedereen de vraag om de pasjes weer op de microfoondesk te doen, zodat jullie elektronisch kunnen stemmen en dan krijgen we ook de uitslag direct in beeld. Voor de procedure van het tweede punt, dat gaan we gewoon met rood potlood doen, maar daar komen we dadelijk op terug. Verder wil ik de agenda nu formeel gaan sluiten, want we moeten dit in beslotenheid behandelen. Dat houdt in dat ik iedereen die niet in deze zaal behoort te zijn … Dus pers en ambtenaren zijn al weg. Jordy mag blijven, want hij was adviseur van de commissie en we hebben ook gevraagd dat in de gangen in de gaten wordt gehouden … Jullie moeten ook weg. De notulist moet blijven. We moeten wel notulen hebben. Dus bij deze is de vergadering helemaal vertrouwelijk. 2. Aanbeveling herbenoeming burgemeester Dit agendapunt is in beslotenheid besproken.

De vergadering wordt in openbaarheid voortgezet. De voorzitter Uit het warme applaus merk je al wat de uitslag was van de beraadslaging net. Wij willen nu dus even tien minuten schorsen, zodat de mensen u ook kunnen feliciteren. En we geven Peter nog even het woord namens de vertrouwenscommissie die dit heeft begeleid. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, het aardige is dat ik vijf en een halfjaar geleden ook degene was die de ambtsketting heeft omgehangen bij meneer Wever bij zijn installatie op 28 september 2020. Nu kan ik als voorzitter van de vertrouwenscommissie meedelen dat de raad adviseert – de echte macht ligt namelijk bij de koning zoals we allemaal weten – om via de Commissaris van de Koning en de minister van Binnenlandse Zaken de heer R. Wever voor te dragen voor herbenoeming. Gefeliciteerd. (Applaus in de zaal). De voorzitter Dan schorsen we nu tien minuten. 3. Vaststelling agenda raadsvergadering 28 januari 2026 De burgemeester is de voorzitter van de vergadering. De voorzitter Ik heropen de vergadering. Voordat ik verderga, wil ik uit de grond van mijn hart jullie alle maal danken. Echt super. Ik heb de afgelopen vijf en een half jaar fantastisch met jullie mogen samenwerken. Ik zie ernaar uit om dat de komende periode ook weer te mogen doen. Ik vind

Pagina 4 van 64

de samenwerking in de raad en in het college – want mijn dank gaat ook naar jullie uit – enorm plezierig. Ik vind dat we dit hartstikke goed doen met elkaar. Er wordt altijd veel gezegd over politiek, maar ik weet één ding zeker: er zitten alleen maar mensen in deze zaal die met hart en ziel bezig zijn voor onze inwoners. Daar doe ik het voor. Daar doen jullie het voor. Daar gaan wij de komende jaren gewoon keihard mee aan de slag en mee verder. We zitten op de goede weg met Heerlen. We doen de goede dingen volgens mij. We zijn economisch onze stad aan het versterken. Cultureel hoef je nauwelijks meer te versterken en kun je alleen maar nog beter worden. Dat moet ook, want we staan misschien in de top drie, maar daar hoor je ook te staan als stad die zo creatief en vernieuwend is. We zijn goed bezig met volkshuisvesting. Ik denk dat de Parkstadwet enorm veel verschil voor ons gaat maken. De continuering van Heerlen Noord moet ertoe leiden dat we over een paar jaar niet meer op plek één op die SES-WOA-score staan. Ik ben ervan overtuigd dat we dit met elkaar voor elkaar gaan krijgen. Ik zie heel veel kansen en mogelijkheden nog in die stad waar we met z’n allen aan kunnen trekken en waar ik dolgraag m’n energie in wil blijven investeren, ook in de regio. Ik vind dat we met Parkstad een samenwerking hebben die hartstikke goed loopt.

De kunst wordt daar om met elkaar het geld te vinden om ook de komende jaren daarna door te kunnen gaan. Kortom, het stikt van de uitdagingen en ik vergeet er vast een heleboel op dit moment, omdat ik eigenlijk alleen maar blij en opgelucht ben en ik eigenlijk met jullie een glas wil heffen, maar we gaan toch maar gewoon vergaderen. Want dat vind ik lekkerder dan hier in het middelpunt staan. Dat sta ik al vaak genoeg als burgemeester. Dus laten we het maar gewoon doen. We gaan lekker weer vergaderen. We gaan kijken hoe we deze avond ook weer goed gaan doen. Maar nogmaals, heel veel dank. Ik zie een punt van orde bij de heer De Groot. Gaat uw gang. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Het volste vertrouwen natuurlijk. Laat dat voorop staan, maar ik zou toch graag het volgende heel kort even willen inbrengen. Vers van de pers is er zojuist een artikel verschenen in De Limburger. Dat artikel heeft betrekking op het feit dat de GGD Zuid-Limburg zou weigeren om een onafhankelijk onderzoek te doen naar het nut en de noodzaak van twee geboortecentra in onze regio. Ik zou u toch heel graag willen vragen of u daar een korte reactie op zou willen geven gezien het belang in relatie van de ontwikkelingen rondom het ziekenhuis. De voorzitter Meneer Reijnders, gaat uw gang. De heer Reijnders, SP Dank voorzitter. Ik wilde eigenlijk wachten tot de agenda.

Dat is het volgende punt. Ik sluit me daarbij aan. Ik dacht zelf ook gezien dat artikel en de nogal bijzondere reactie van de GGD Zuid-Limburg om het eigenlijk misschien hier even op de agenda te zetten, zodat we het kunnen bespreken als agendapunt. Dat zou mijn voorstel zijn. De voorzitter Dat is niet de bedoeling. Laten we er vooral in de commissie verder over praten. Ik wil wel een eerste reactie geven. Volgens mij is door artsen gevraagd om dit onderzoek. Het is een verantwoordelijkheid van het bestuur van de GGD en volgens mij niet van de directeur van de GGD. Laten we daar ook heel duidelijk in zijn. Ik ben van harte bereid als dat helpt om namens de Parkstadgemeenten, maar ook als burgemeester van Heerlen, te vragen om dit onderzoek toch te doen. Want als zo’n onderzoek dat geleid wordt door de GGD kan in Den

Pagina 5 van 64

Haag en Zoetermeer, dan kan het hier ook geleid onderzocht worden door de GGD, lijkt mij. Is dat voor nu voldoende? Meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP Dank, voorzitter. Volgens mij gaat de raad uiteindelijk over de eigen agenda. We kunnen twee dingen doen. Het kan ook in de eerstvolgende commissie. Ik zou er namelijk wel uitgebreider bij stil willen staan, dus ofwel vanavond, ofwel bij de eerstvolgende commissie. Dus ik wil het toch even hier graag aan de raad voorleggen. De voorzitter Maar ja, dan gaan we een vergadering doen over een krantenartikel. Ik vind dat nogal wat hoor. Volgens mij heb ik de reactie gegeven die je moet geven in deze. Meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP Dat snap ik. Dat is ook allemaal. Iedereen heeft dat artikel net gelezen, dus dan laten we wat mij betreft afspreken dat we het in de eerstvolgende commissie wel uitgebreid bespreken. Want het is niet alleen een artikel. Er zit natuurlijk ook nog een hele wereld achter. Maar het is nu wel heel kortdag. Dat snap ik. Dus wat mij betreft, agenderen we het morgen via het presidium. De voorzitter Morgenavond presidium. Doen we. Meneer Verreck. De heer Verreck, PvdA Ik zal eraan willen toevoegen – want ik ben het volstrekt eens met de heer Reijnders – dat we dan de directeur van de GGD hier uitnodigen, zodat hij hier kan toelichten waarom hij vindt dat dit onderzoek hier niet nodig is.

Misschien zijn er heel goede redenen. Ik lees het artikel zo dat hij zegt dat hij op basis van het artikel van het onderzoek van Haaglanden voldoende bewijs heeft waarom het een slechte keuze zou zijn. Dat zegt hij niet. Dat zegt hij impliciet. Laat hem in die zin in de commissie komen. Laat hem hier maar een toelichting geven. Dan heeft het college ook tijd om zich voor te bereiden op die toelichting. Kan het college misschien met een stuk komen hoe zij daarin staan. Dan kunnen we van daaruit ook verder gaan. Want ik vind het wel goed. Laat hem maar gewoon naar de commissie komen. Ja, dus, bij deze. De voorzitter Dat bespreken we morgenavond. Nog iemand over de vaststelling van de agenda? Want daar hoorde dit punt eigenlijk bij. Niet. Dan gaan we even de agenda doorlopen. Dan ga ik naar het vaststellen van de notulen van 5 en 6 november, de begroting. Kan ik die accorderen? Dat is het geval. De notulen van de raadsvergadering van 17 december. Kunt u daarmee instemmen? Dat is het geval. Het vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening. Dat is ook het geval. Rekenkamer opvolgingsonderzoek. Eén iemand voor bespreken. Dan de onderwijs-investeringsagenda. Dat wordt bespreken. De subsidieregeling Volkshuisvestingsfonds Vrieheide. Bespreken. De zienswijze tweede begrotingswijziging van WOZL en WSP Parkstad. Bespreken. Verordening Fit & Fun-regeling. Bespreken.

Dan hebben we een motie vreemd aan de orde van de dag. 4. Vragenuur De voorzitter

Pagina 6 van 64

Het is bijna 18.45 uur. Dus we hebben tot 19.45 uur. Dan gaan we daar snel mee beginnen. Dan begin ik bij de vragen van de heren Jacobs en Hoogers van Forum voor Democratie inzake het Limburgse Energie Fonds. Meneer Hoogers, gaat uw gang. De heer Hoogers, Forum voor Democratie Meneer Jacobs, maar dat maakt niet uit. De voorzitter Sorry. De heer Jacobs, Forum voor Democratie We zijn nu met z’n tweeën. Volgens een recent artikel van L1 Nieuws neemt de provincie Limburg na dertien jaar afscheid van het Limburgse Energie Fonds. Het is een fonds dat sinds 2013 meer dan 200 miljoen euro in tientallen duurzame projecten heeft gestoken, maar nu wordt afgebouwd vanwege tegenvallende resultaten en verliezen, onder andere bij het Mijnwaterproject. Voor Heerlen zijn de gevolgen hiervan reëel en direct voelbaar. Projecten zoals het Mijnwaterinitiatief die ooit mede door de gemeente werden gedreven als duurzame warmtebron voor tienduizenden woningen, hebben enorme bedragen gekost zonder dat er zicht is op rendabel resultaat. Deze situatie schept onzekerheid over lopende projecten, financiële risico’s voor de lokale belastingbetaler en rode cijfers die niet zomaar te verdoezelen zijn.

Dit L1 bericht maakt pijnlijk duidelijk dat het huidige energietransitiebeleid, gestuurd door politieke ambitie en vastgeroeste voorkeuren voor bepaalde technologieën, niet het gewenste resultaat oplevert voor inwoners en lokale besturen. Forum voor Democratie is van mening dat het college van Heerlen er goed aan zal doen om openlijk te erkennen dat dit beleid tekortschiet en dat een fundamentele heroverweging op z’n plaats is richting een langzamer, realistischer en technologieneutraal energiebeleid voordat verdere middelen worden ingezet. Onze vragen spreken voor zich, voorzitter. De heer Jacobs en de heer Hoogers stellen de volgende vragen: 1. De provincie erkent dat het Limburgs Energie Fonds, mede door ideologisch gedreven keuzes binnen de energietransitie, heeft geleid tot forse verliezen. In hoeverre deelt het college de opvatting dat ook de gemeente te grote financiële risico’s heeft genomen vanuit politiek wensdenken, en kan het college exact aangeven welk bedrag dit de Heerlense belastingbetaler (direct of indirect) heeft gekost? 2.

Nu blijkt dat grootschalige projecten zoals het mijnwaterproject structureel onrendabel zijn, is het college bereid te erkennen dat de huidige aanpak van de energietransitie onvoldoende realistisch en economisch onverantwoord is? En is het college bereid de energietransitie in Heerlen fundamenteel te heroverwegen, in plaats van deze koste wat kost door te zetten? 3. Gezien de oplopende kosten, het afnemend draagvlak en de toenemende financiële risico’s voor inwoners, deelt het college de mening van Forum voor Democratie dat een langzamer, pragmatischer en technologie-neutraal energiebeleid verstandiger is dan het huidige transitiebeleid? Zo nee, waarom acht het college het verantwoord om dit beleid onverkort voort te zetten ondanks de duidelijke waarschuwingen vanuit het LEF-debacle? De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder Gelderblom. Wethouder Gelderblom Dank u wel, voorzitter.

Pagina 7 van 64

Vraag 1. De financiële risico’s en verantwoordelijkheid. De provincie erkent dat het Limburgs Energie Fonds, mede door ideologisch gedreven keuzes binnen de energietransitie, heeft geleid tot forse verliezen. Ik citeer hierbij voor de duidelijkheid de vragenstellers. In hoeverre deelt het college de opvatting dat ook de gemeente te grote financiële risico’s heeft genomen vanuit politiek wensdenken, en kan het college exact aangeven welk bedrag dit de Heerlense belastingbetaler (direct of indirect) heeft gekost? Het antwoord is te beginnen uiteraard dat we de opvatting niet delen dat er sprake is van onverantwoorde risico’s door politiek wensdenken, zoals in de vraagstelling werd gezegd. Wat ons betreft is investeren in de transitie naar een aardgasvrij Heerlen een noodzakelijke keuze om de stad voor te bereiden op wettelijke verplichtingen, maar het is ook een essentiële verzekering tegen energiearmoede in heel veel opzichten. Dat betekent dat niks doen voor Heerlen helemaal geen reële optie is. Überhaupt niet. Dat zouden we onze inwoners niet moeten willen aandoen, want daarmee zouden we hen blootstellen op de middellange termijn aan onbeheersbare fossiele brandstofprijzen en toenemende energiearmoede die daarmee samenhangen. Wat betreft de situatie rondom het LEF specifiek, kan het college de raad geruststellen, ook na ruggenspraak met de provincie.

Want voor Mijnwater heeft de afwikkeling van Mijnwater uit het LEF geen negatieve gevolgen. Zo zijn wij althans gerustgesteld en kunnen we dus hopelijk ook de raad geruststellen. In 2023 is er een bedrag van 40 miljoen gecommitteerd vanuit het LEF. Dit bedrag is toen volledig gereserveerd voor de groei van de komende jaren. Mijnwater heeft dat geld nog niet hoeven aanwenden. Dat bedrag is dus nog volledig beschikbaar. De doorontwikkeling van Mijnwater is wat dat betreft ook niet in het geding. De geplande investeringen en dus ook de groei van de komende jaren van de netwerken van Mijnwater kunnen gewoon gefinancierd worden. De financiële basis voor de uitvoering in Heerlen is daarmee onverminderd gewaarborgd via bestaande afspraken. Dit geldt ook voor andere delen van het werkgebied van Mijnwater. Daarnaast is het belangrijk om te zeggen dat er op provinciaal niveau op dit moment gewerkt wordt aan een verdere optimalisatie van de structuur rondom Mijnwater. Daar maakt het hele verhaal rondom LEF onderdeel van uit. Dat betekent dat in de toekomst de groei van Mijnwater op lange termijn verder wordt versterkt. Ik zeg daarbij: aldus ook de provincie. Vraag 2. Effectiviteit en haalbaarheid van de energietransitie. De vraag luidt als volgt.

Nu blijkt dat grootschalige projecten zoals het mijnwaterproject structureel onrendabel zijn, is het college bereid te erkennen dat de huidige aanpak van de energietransitie onvoldoende realistisch en economisch onverantwoord is? En is het college bereid de energietransitie in Heerlen fundamenteel te heroverwegen, in plaats van deze koste wat kost door te zetten? Voorzitter, het antwoord is dat het college geen aanleiding ziet voor een fundamentele heroverweging van de warmteaanpak zoals die binnen de energietransitie in Heerlen is vastgesteld, zowel door de vastgestelde Transitievisie warmte 2.0 als het programma duurzaamheid dat ook nog een keer heeft bekrachtigd en dat ook door de raad is vastgesteld. De aanpak richt zich primair op het verduurzamen van slecht geïsoleerde woningen, zoals de raad weet, met het energielabel met name D, E, F of zelfs G, met als doel het wooncomfort te verbeteren en natuurlijk energiearmoede, zoals al gezegd, te verminderen.

Collectieve warmteoplossingen vormen daarbij een essentiële pijler onder de leefbaarheid in onze wijken, want juist in buurten met slecht geïsoleerde woningen is een collectief netwerk één van de meest realistische instrumenten om energiearmoede tegen te gaan doordat het op termijn een betaalbare en stabiele oplossing biedt voor huishoudens die niet over de middelen beschikken voor kostbare individuele ingrepen of voor individuele oplossingen of waar individuele oplossingen nog gewoon simpelweg niet mogelijk zijn.

Pagina 8 van 64

Vraag 3. Tempo en proportionaliteit van beleid. Gezien de oplopende kosten, het afnemend draagvlak en de toenemende financiële risico’s voor inwoners, deelt het college de mening van Forum voor Democratie dat een langzamer, pragmatischer en technologie-neutraal energiebeleid verstandiger is dan het huidige transitiebeleid? Zo nee, waarom acht het college het verantwoord om dit beleid onverkort voort te zetten ondanks de duidelijke waarschuwingen vanuit het LEF-debacle? Het antwoord van het college is dat een vertraging van het beleid absoluut niet in het belang van de inwoner zou zijn om genoemde redenen. Een langzaam uitvoeringstempo zou wat ons betreft ook betekenen dat huishoudens die vaak al kwetsbaar zijn, nog langer afhankelijk zouden zijn van de grillige gasmarkt zoals ze dat nu ook al zijn. Verbeteringen in de woonkwaliteit zouden daarmee onnodig lang worden uitgesteld. De ontwikkeling op provinciaal niveau – dan val ik een beetje in herhaling – duiden niet op een afname van ambitie aan de proviniciekant en ook niet aan de kant van Mijnwater zelf, maar op een bewuste keuze voor een nog robuustere organisatiestructuur die ook aansluit – ik zei het al eventjes – bij de wettelijke verplichtingen die eraan komen. Dan kijken we natuurlijk met name naar de Wcw, Wet collectieve warmte.

Er wordt op dit moment gewerkt aan voorstellen die de positie van Mijnwater als publiek verankerd warmtebedrijf - want dat de vraagt de Wcw – verder zullen verstevigen. Het college acht het dan ook volledig verantwoord om de ingezette koers voort te zetten, wetende dat de financiële kaders stevig zijn verankerd - ik had het al eventjes over die 40 miljoen - en dat de organisatorische slagkracht die nodig is de komende periode naar verwachting wordt versterkt om die doelstellingen te realiseren. Dat was het, voorzitter. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Heeft u behoefte aan een aanvullende vraag, meneer Jacobs? De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik ben wel even stil van dit antwoord. Ik had eerlijk gezegd niet anders verwacht, maar mijn vraag aan de wethouder is of hij zich toch niet een klein beetje zorgen maakt. Kijk, alles wat we inzetten in die energietransitie … Ons elektriciteitsnetwerk zit helemaal vol. Mijnwater loopt niet. We zouden restwarmte krijgen vanuit Chemelot waar heel veel bedrijven weggaan. Ik kan me niet voorstellen dat u zich geen enkele zorgen maakt over die ambitie die hier wordt uitgesproken. We gaan een hele veilige energiebron, gas, opgeven, terwijl we aan alle kanten vastlopen. Dan zegt u: we doen het voor de inwoner. Ik zie dadelijk heel veel problemen voor de inwoners en voor onze bedrijven. Hoe ziet u dat? De voorzitter Gaat uw gang.

Wethouder Gelderblom Dat is een lang gesprek. We moeten ervoor waken dat het niet te lang wordt, maar ik zou zeggen dat de kenschets van gas als energiebron in ieder geval door de Groningers niet zal worden aangemerkt als een veilige bron in heel veel opzichten. Dat om te beginnen. Ik denk dat het ook vaak samenhangt met een hele industrie, de fossiele industrie, die ongelooflijk veel leed met zich meebrengt, zowel sociaal als ecologisch. Ik denk ook dat voor de verschillende problemen die de heer Jacobs aanhaalde, bijvoorbeeld de netcongestie enerzijds en anderzijds de problemen rondom warmte, dat het nu juist zo is dat als je inzet op warmtenetten, je daarmee de netcongestie voor een deel kan oplossen. Want anders ben je afhankelijk van de elektrificatie via allerlei oplossingen. Dat hoeft met de restwarmte die we bij

Pagina 9 van 64

Mijnwater hebben nou juist niet. Het is een hele grote bijdrage aan de oplossing van het netcongestieprobleem is nou juist dit type duurzame warmtenetten. De voorzitter Dank u wel. Hebben anderen nog behoefte? Dat is niet het geval. Dan gaan we naar de volgende set vragen. Dat zijn de vragen van de heer Rozestraten van de OPH inzake de huidige status van de Annakerk in Bekkerveld en de Marechausseekazerne in Welten. Meneer Rozestraten. De heer Rozestraten, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. De Annakerk in Bekkerveld en de Marechaussee kazerne in Welten. Het zijn twee objecten die al tien jaar of langer leegstaan. Ik heb begrepen dat vanuit de Architectenzaak beide objecten zijn aangepakt de afgelopen tijd in samenwerking met ontwikkelaar MMX uit Sittard. Vanuit de Annakerk heb ik ook begrepen dat vanuit de Architectenzaak inmiddels een zes-, zeven-, achttal voorstellen zijn geweest om daar op een hele mooie manier een Peutz Rijksmonument te behouden en ook om een goede invulling te geven voor het monument en juist ook omdat de Architectenzaak, denk ik, iets meer is dan een architectenbureau, maar ook nog een keer een hart heeft voor Heerlen en een hart heeft voor Peutz. Het is toch heel bijzonder dat er telkens opnieuw een negatief antwoord komt vanuit de gemeente.

Het risico dat we nu lopen is dat we dadelijk een belegger krijgen die het opkoopt, want de financiële positie van de parochie is ook niet zo heel best. Dan druk ik me heel netjes uit, denk ik. Dan kan er een belegger komen die het hele Rijksmonument verkwanselt. Dat zou natuurlijk eeuwig zonde zijn voor onze stad en ook voor Peutzgedachtegoed. Dus vandaar de vragen over de Annakerk. Daarnaast is de Marechausseekazerne in Welten ook een heel belangrijk object voor de Weltense inwoners en zeker voor de oudere inwoners. Er is heel weinig doorstroming op dit moment, omdat het niet mogelijk is. Er wordt bijna niks gebouwd in Welten. Er was een heel mooi project waarbij 64 woningen c.q. appartementen moet ik zeggen, gebouwd zouden worden. Dat is afgekeurd. Of dat is afgeschoten eigenlijk doordat de Rijksgebouwendienst het object heeft verkocht aan een belegger uit Almere. Racha-projectmanagement. Zij willen er nu een verbouwing tegenaan gaan gooien, waardoor er veel minder woningen komen. We vragen ons ook af of de kwaliteit van de woningen dusdanig is dat we daar als Weltense gemeenschap heel blij van gaan worden. Dus we maken ons over beide objecten ernstig zorgen als OPH. Vandaar de vragen. En ook benieuwd naar de reactie van het college. De heer Rozestraten stelt de volgende vragen: 1.

Kunt u concreet aangeven wat de huidige status is van het initiatief van de Architectenzaak om in CPO verband (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) een 6-tal woningen aan te leggen in de Anna Kerk? 2. Indien dit initiatief definitief van de baan is kunt u dan aangeven wat überhaupt de plannen zijn van de gemeente met dit rijksmonument aangezien er de afgelopen jaren al heel veel initiatieven geweest zijn (sporthal, zwembad, vrije school etc.) en telkens weer geeft de gemeente geen gehoor terwijl het bisdom ook wil meewerken met de verkoop? 3. Kunt u concreet de status aangeven van de verbouwplannen (volgens uitlatingen van de nieuwe eigenaar: een wit en crèmekleurig gebouw, geïnspireerd door de stranden van de Racha-eilanden in Thailand) van de Marechausseekazerne in Welten? Zie de toelichting hieronder. De voorzitter

Pagina 10 van 64

Dank u wel. Het woord is aan wethouder Peters. Wethouder Peters Meneer de voorzitter, dank u wel. Laat ik gewoon bij vraag 1 beginnen. 1. Kunt u concreet aangeven wat de huidige status is van het initiatief van de Architectenzaak om in CPO-verband (Collectief Particulier Opdrachtgeverschap) een zestal woningen aan te leggen in de Annakerk? Het bouwen van de woningen an sich rondom die kerk is in strijd met het bestemmingsplan. Dat hoeft normaal gesproken natuurlijk geen probleem te zijn, maar wij vinden het als college – we hebben daar op 20 januari een principebesluit over genomen – ook niet wenselijk om af te wijken om dit mogelijk te maken. Eén van de voornaamste redenen is dat Bekkerveld ook een functie heeft als evenementenlocatie. We hebben daar bijvoorbeeld nu ParkCity Live. Wat je hiermee realiseert, is een aantal woningen op een gedeelte van een jaar op een festivalterrein. Als het gaat over geluid op de gevel, dan zitten daar bepaalde normen aan. Op het moment dat daar woningen worden gerealiseerd op een festivalterrein waar dus een gedeelte van het jaar flink wat muziek en flink wat decibel uit die speakers komt, dan komt de vergunbaarheid van bijvoorbeeld ParkCity Live ook in het geding, omdat er een te hoge geluidbelasting is op de gevel van de woningen.

Dat is eigenlijk één van de belangrijkste redenen waarom we hebben gezegd dat we dit ook niet als een optie zien. 2. Indien dit initiatief definitief van de baan is, kunt u dan aangeven wat überhaupt de plannen zijn van de gemeente met dit Rijksmonument, aangezien er de afgelopen jaren al heel veel initiatieven geweest zijn (sporthal, zwembad, vrije school et cetera) en telkens weer geeft de gemeente geen gehoor terwijl het bisdom ook wil meewerken met de verkoop? We zijn de laatste die niet willen meewerken aan een goed initiatief dat de buurt versterkt. Waar het natuurlijk wel om gaat, is dat de initiatiefnemer leidend is als het gaat over het voorleggen van concrete plannen. Naast concrete plannen hebben we natuurlijk ook vaker over ideeën, richtingen et cetera gehoord. Maar het gaat over concrete plannen die hier ter tafel komen en die wij vervolgens beoordelen op de kwaliteit van dat plan. 3. Kunt u concreet de status aangeven van de verbouwplannen (volgens uitlatingen van de nieuwe eigenaar: een wit en crèmekleurig gebouw, geïnspireerd door de stranden van de Racha-eilanden in Thailand) van de Marechausseekazerne in Welten? Zie de toelichting hieronder. Het antwoord: ik hoorde u net ook zeggen dat er twijfels waren binnen de Weltense gemeenschap of de woningen die daar gerealiseerd zouden worden, kwalitatief aan de maat zouden zijn.

Laat kwaliteit één van de kernbegrippen zijn waarop we hier in dit huis initiatieven beoordelen. Dus als de kwaliteit niet aan de maat is, dan wordt het hem niet. Ik kan trouwens wel gelukkig goed nieuws melden als het gaat over die Marechausseekazerne. Twee dingen. Het eerste is de tijdelijke huisvesting van de brandweer. Het college heeft hierover op 2 december vorig jaar een positief principebesluit genomen en de aanvraag van de omgevingsvergunning tot afwijking van het omgevings- of bestemmingsplan, zo u wilt, moet nog worden ingediend. Inmiddels is er wel al een huurovereenkomst gesloten tussen de eigenaar en de brandweer. Het is dus in overleg voor tijdelijke huisvesting tot maximaal eind december 2027. Vanavond en vandaag vindt ook een participatiebijeenkomst plaats voor omwonenden daarover. Het tweede initiatief is inderdaad waar u het ook over heeft, namelijk die transformatie naar woningen. We zien wel kansen om dat natuurlijk samen verder te bekijken en op te pakken, zeker ook omdat we een goede duurzame invulling voorstaan van de Marechausseekazerne in Welten. We zijn op dit moment bezig om dat projectmatig in ieder geval vorm te geven. Ook hiervoor zal een aanvraag van de omgevingsvergunning tot afwijking van dat omgevingsplan

Pagina 11 van 64

moeten worden ingediend. Alleen daar zijn we op dit moment dus nog niet. Dat was hem, meneer de voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik eerst naar meneer Rozestraten om te kijken of hij een aanvullende vraag heeft. Dat is zo. Gaat uw gang. De heer Rozestraten, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Gezien de reactie van de wethouder blijkt het dus dat een festival van twee dagen voorrang heeft op de redding van een Rijksmonument. Daar wil ik graag even een reactie op hebben. U geeft aan dat u als gemeente en als college de laatste bent die graag wil meewerken aan initiatieven. Ik kan u zeggen dat er vanuit de Architectenzaak echt een heel aantal initiatieven zijn geweest die dan misschien niet 100% zijn uitgewerkt, maar die wel besproken zijn met de gemeente en die telkens weer opnieuw werden afgewezen. Dus ik vind uw reactie daarin dan ook enigszins twijfelachtig. Dus daar zou ik ook graag een reactie op hebben. Dan wat betreft de Marechausseekazerne: het goede nieuws betekent dus in ieder geval dat tot eind 2027 er helemaal niks gaat gebeuren met het gebouw en dat er dan dus een tijdelijke invulling komt als ik het goed heb begrepen. Dat moet dan het goede nieuws zijn voor de inwoners van Welten. Graag daarop een reactie. De voorzitter Gaat uw gang. Wethouder Peters Laat ik beginnen bij de Marechausseekazerne.

Dat tweede klonk … Ik denk niet dat dit het hele verhaal is, hoe u het zegt. Uiteindelijk bestaat het uit twee onderdelen. Wij willen ook graag dat daar woningen komen. Die woningen moeten kwalitatief aan de maat zijn, maar daar zijn we op dit moment nog niet, aangezien het eigenlijk nu nog pas in een voortraject loopt om te komen tot een haalbaar initiatief waarbij wederom de initiatiefnemer natuurlijk primair ook aan zet is en waarbij wij ook, zoals ik u zojuist heb gezegd, dat als het gaat over het in vorm gieten van dat project, dat we daar echt actief en serieus in meedenken en meedoen. Maar dat heeft natuurlijk ook tijd nodig. Het is niet van vandaag op morgen dat daar - zelfs op het moment dat je daar overeenstemming over hebt – begonnen wordt met het realiseren van dat initiatief. Wat in de tussentijd daar gerealiseerd wordt, is zoals gezegd, in ieder geval de tijdelijke huisvesting van de brandweer. Volgens mij zorgt de combinatie van beide ervoor dat we er in ieder geval heel snel voor kunnen zorgen dat die Marechausseekazerne … Voor heel veel mensen is het feit dat die leeg blijft ook een issue als het gaat over leefbaarheid. Daar heb ik ook heel veel mensen over gehoord. Tegelijkertijd wil je ook op langere termijn voor de Weltense gemeenschap in ieder geval wel een ontwikkeling realiseren die van aanvullende waarde is op de gemeenschap zelf.

Dus volgens mij is het win-win. Als het gaat over het feit dat u zegt dat we niet overtuigd zijn van het feit dat u mee wil helpen, dat u wil ondersteunen et cetera. Met dit initiatief als het gaat over de Annakerk zijn wij echt wel tot het gaatje gegaan. Alleen op het moment dat je je realiseert dat twee dingen niet met elkaar verenigbaar zijn, moet je er als college natuurlijk wel een afweging in maken. De afweging die gemaakt is, is gewoon dat op het moment dat we daar woningbouw realiseren, dat de activiteiten die daar op die evenementenlocatie gebeuren, natuurlijk ook niet meer mogelijk zijn. De afweging die gemaakt is, is inderdaad om dat op die plek dus niet te doen en dat andere wel toe te staan.

Pagina 12 van 64

Even terug naar het begin: de bestemming van de Annakerk is maatschappelijk. Dus binnen de bestemming maatschappelijk zijn er bepaalde mogelijkheden. We zijn bij goede initiatieven ook echt bereid om daarvan af te wijken, maar tegelijkertijd hebben we ook te maken met die Rijksmonumentenstatus. Hoe zorg je dan dat er een initiatief in komt dat aan de ene kant van aanvullende waarde is en aan de andere kant ook respect heeft en dus ook recht doet aan dat Peutz-pand zelf? Dat is best wel een complexe afweging, maar ik geloof wel dat er nog wel veel meer mogelijk is dan hetgeen wat tot nu toe te berde gebracht is. De voorzitter Dank u wel. Ik zag behoefte aan een aanvullende vraag. Meneer Oulad was de eerste die … De heer Oulad Lmaroudia, D66 (interruptie) Heel specifiek over de Marechausseekazerne. De wethouder heeft het woord kwaliteit laten vallen. Dat is natuurlijk heel goed. Dat is ook iets wat we willen en dat dit – ik weet niet wat de precieze bewoording was – stipt bovenaan staat. Kunnen deze kwaliteitseisen bijvoorbeeld met ons gedeeld worden? Wat zijn deze? Als dit een kernbegrip, ik dacht dat dit het woord is dat u gebruikte. Als dit inderdaad het geval is, dan kunt u dat wellicht delen met de raad, want als de woningen kwalitatief op maat moeten zijn, dan moet dat ook te meten zijn.

Dus nogmaals, heel concreet, kunt u deze kwaliteitseisen met ons delen? Ik snap dat u dit nu misschien niet uit het blote hoofd kunt doen, maar wellicht in een brief of in een bericht aan ons. Dank u wel. De voorzitter We maken even een rondje. Meneer Verreck. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik was verbaasd over het antwoord van de wethouder rondom de Annakerk. Ik bent het met meneer Rozestraten eens dat blijkbaar een tweedaags festival van groter belang is dan goede woningen in Heerlen. Dat is dan voor rekening van deze wethouder. Wat ik me wel afvraag, is dat als ik de brief en de vragen van meneer Rozestraten goed lees, dat hij het dan volgens mij heeft over woningen in de kerk en niet over woningen buiten de kerk. Dus ik ben heel benieuwd wat nu het juiste antwoord is. Het goede zou kunnen zijn – daar zou volgens mij de buurt heel blij mee zijn – als we door het bouwen van die woningen in die kerk daadwerkelijk ParkCity Live zouden kunnen verplaatsen naar een andere locatie in de stad en daar de buurt veel meer rust zouden kunnen gunnen. Want de buurt heeft een maand lang overlast van ParkCity Live. Dat is al vaker hier bekend gemaakt in het college. Ik denk dat het ook heel belangrijk is dat daar ook naar gekeken wordt. Dan kunnen we wel daadwerkelijk de transitie aangaan.

Dan geef je als college het beeld: wij vinden dat wonen van groter belang dan die twee dagen dat festival, maar u staat er blijkbaar anders in, begrijp ik hieruit. De voorzitter Meneer Van den Berg. Mensen, het is het vragenuur. Dus vragen zijn kort. De heer Van den Berg, VVD (interruptie) Voorzitter, ik wil daar best wel kort in zijn. Wij zijn een stad die te pas en te onpas roepen dat wij lef tonen in deze stad. Als ik dan het verhaal hoor rondom de Annakerk, dan denk ik dat daar koudwatervrees is en dat we daar geen lef tonen. De vraag aan de wethouder zou kunnen zijn: zou u een perspectievennota kunnen opstellen over wat wel kan daarin? Ik ken de

Pagina 13 van 64

ondernemer die ParkCity Live daar organiseert. Dat is een zeer creatieve ondernemer die ook de buurt goed erbij betrekt. Natuurlijk zijn er altijd mensen die erop tegen zijn, maar ik zou u willen oproepen: maak een perspectievennota. Wat kan wel? Laten we dat lef tonen om op zo’n bijzondere plek toch iets van wonen te realiseren. De voorzitter Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Voorzitter, heel even kort. Mijn vraag sluit een beetje aan op die van meneer Oulad of bijna helemaal. Ik hoor ook steeds het woordje kwaliteit. Die architecten zijn natuurlijk ook geen koekenbakkers. Kwaliteit, is dat een subjectief begrip of een objectief begrip? Als dat inderdaad echt een objectief begrip is, dan denk ik dat we het als raad ook wel fijn zouden vinden als we die met elkaar kunnen delen. De voorzitter Dank u wel. Meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP (interruptie) Dank u, voorzitter. Er ontstaat in Heerlen nu een beetje het beeld dat de woningnood in Heerlen nu alleen maar opgelost kan worden als de Annakerk tot woningen wordt omgevormd. Ik wil eigenlijk een vraag stellen aan de vragensteller. Moet ik nu concluderen dat de OPH werkelijk ParkCity Live wil schrappen? Want dat zou ik wel bijzonder vinden. De voorzitter Dat was een vraag aan de vraagsteller. Die mag u even beantwoorden natuurlijk.

De heer Rozestraten, Ouderenpartij Heerlen Ik denk dat dit helemaal niet de opzet is. Ik denk dat als jij ergens gaat wonen en je weet dat er bepaalde overlast is … Als je naast een tennisbaan gaat wonen, dan weet je dat je last kunt hebben van de tennisbaan. Dus als je op het Bekkerveld gaat wonen, dan weet je dat je af en toe last kunt hebben van het Bekkerveld. Dus in zoverre denk ik dat je dat ook heel goed kunt uitleggen aan de kopers van de betreffende woningen. Zij gaan graag twee dagen per week in het Van der Valk zitten en worden daar dan verwend. Dat zal Hans Paul Nieskens heel graag willen betalen. De voorzitter Dank u wel, ik zag dat mevrouw Keulen … Nee? Verder niemand. Aan u het woord. Wethouder Peters Misschien om met dat laatste te beginnen, zo makkelijk is het helemaal niet. Want op het moment dat jij … Dat gaat helemaal niet alleen over ParkCity Live. Bekkerveld is vanuit de gemeente een evenementenlocatie. Daar kan ParkCity Live worden georganiseerd. Daar kan ook iets anders worden georganiseerd. Het gaat om het geluid. Op het moment dat je daar willens en wetens een evenementenlocatie hebt met een bepaalde geluidsnorm en dat je op datzelfde terrein woningen hebt, is dat onverenigbaar. Iemand die op dat terrein woont, heeft een hele sterke zaak op het moment dat er een dergelijk evenement vergund wordt om dat succesvol aan te vechten.

Dat is het hele eieren eten. Dus ik wil ook wegblijven van de discussie van alleen maar over ParkCity Live, over de ondernemer daarvan et cetera. Nee, het

Pagina 14 van 64

één is met het ander niet verenigbaar. Als het gaat over die kwaliteit, dan is het objectief en het is door u zelf vastgesteld. Want het gaat gewoon om de beleidskaders die u hier als raad – ook de raad als bestuursorgaan is eeuwig – in het verleden heeft vastgesteld en waaraan wij toetsen bij ruimtelijke initiatieven. Die kunnen wij onder elkaar zetten, maar ze zijn ook terug te vinden op de site van de gemeente Heerlen. Dat was het, voorzitter. De voorzitter Prima. Dan gaan we door naar de volgende set vragen. Dan zijn de vragen van de heer Daamen van de Partij Hoensbroeks Belang inzake het Lomahuis. Gaat uw gang. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Voorzitter, daar ben ik weer. Zo blijven we het ook doen zolang het me gegeven is om het te mogen doen. We hebben het inmiddels meer dan tien jaar over het Lomahuis. Waar moet ik beginnen? Laten we positief beginnen. We zijn verheugd dat er uiteindelijk gehoor is gegeven aan onze aangenomen motie die we tijdens de algemene beschouwingen ingebracht hebben. De motie riep het college op om de huidige eigenaar te attenderen op de mogelijkheid om een procedure te starten om de Rijksmonumentenstatus eraf te halen. Vorige week heeft De Limburger twee artikelen gepubliceerd met daarin een update van de status van het Lomahuis. Gisteren nog een artikel.

In deze artikelen wordt er vermeld dat de burgemeester en wethouder van Heerlen willen dat het Lomahuis in Hoensbroek een Rijksmonument blijft en dat zij niet actief gaan meewerken, omdat zij het een mooi en waardevol pand vinden. Wij en met ons veel buurtbewoners, verschillen van mening met betrekking tot de gekozen bewoording ‘mooi’. Zo mooi is het immers niet meer. Ik nodig dan ook de raadsleden die dat nog niet gedaan hebben uit om daar eens in ogenschouw te nemen hoe het eruitziet en een inschatting te maken van of het nog een mooie vorm gaat krijgen. De buurt kijkt al jaren tegen een puist aan. Het pand is al jaren een bron van overlast. Dat alles komt het veiligheidsgevoel zeker niet ten goede. Daarnaast ketst het potentiële initiatieven keer op keer af vanwege het feit dat de monumentenstatus en daarmee samenhangende kosten ervoor zorgt dat de investering niet rendabel te krijgen is. Uitgaande van dat de inhoud van de aangehaalde artikelen correct is, hebben wij vragen gesteld. Ik zag vandaag nog iets van het Cuypersgenootschap voorbijkomen. Daar vind ik wel wat van. Om na tien jaar aandacht vragen voor het Lomahuis nu eindelijk een weg in te slaan en om daar ook aandacht voor te vragen, is voor mij een beetje mosterd na de maaltijd, maar ik hoop dat ze daar openstaan voor alle suggesties, zowel sloop, als dat behoud.

Maar ik ben benieuwd naar de beantwoording van de wethouder. De heer Daamen stelt de volgende vragen: 1. Gezien de jarenlange status quo en overlastbeleving van de buurt willen we graag van het college weten waar het omslagpunt ligt dat ze wel actief willen meewerken om deze rijksmonumentenstatus eraf te krijgen. 2. Wat is de status van alle opgelegde dwangsommen? Graag ontvangen we een gedetailleerd overzicht hiervan inclusief inningen. 3. In het artikel wordt aangegeven dat er plannenzijn om 26 studio’s te realiseren voor mensen die in de zorg werken en dat ze daarvoor met meerdere zorgorganisaties in gesprek zijn en dat de gemeente hiervan nog niet op de hoogte is. Heeft het college naar aanleiding van deze uitingen inmiddels contact gehad met de eigenaar van het Lomahuis? Zo ja, wanneer heeft dit contact plaatsgevonden en welke concrete afspraken of vervolgstappen zijn daarbij besproken? Zo nee, om welke reden is na deze publieke uitingen nog geen overleg met de eigenaar gestart en is het college bereid, met het oog op vaart en

Pagina 15 van 64

grip op het proces te houden, bereid om dit alsnog op korte termijn te doen en de raad hierover te informeren? De voorzitter Wethouder Clemens, gaat uw gang. Wethouder Clemens Voorzitter, ik hoor de pijn van de heer Daamen in zijn bijdrage. Eerlijk gezegd, ik begrijp volkomen uw oproep, want het Lomahuis laat in hele hoge mate zien wat de dilemma’s rondom monumenten kunnen zijn. Dat is namelijk aan de ene kant het bewaren van die karakteristieke elementen die bewarenswaardig zijn en die een verhaal vertellen over onze stad en regio. Aan de andere kant, wanneer dat op onvoldoende goede wijze gebeurt, dan kan zo’n pand ook zomaar een last voor de omgeving gaan worden. Dat is natuurlijk wat hier wel degelijk aan de hand is. Volgens mij is het ook belangrijk om dat voorafgaand aan de beantwoording van deze vragen te erkennen. 1. Gezien de jarenlange status quo en overlastbeleving van de buurt willen we graag van het college weten waar het omslagpunt ligt dat ze wel actief willen meewerken om deze rijksmonumentenstatus eraf te krijgen. Voorzitter, sinds 1999 is het Lomahuis een Rijksmonument en dat betekent dat niemand anders dan het Rijk die monumentenstatus daaraf kan halen. Dat is belegd bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

Waar we het bij de begrotingsbespreking ook over hebben gehad, is dat waar het mogelijk is om gebouwen monumentaal te laten worden, het ook mogelijk is om die monumentenstatus eraf te halen. Alleen dat is iets wat alleen de Rijksdienst kan doen en alleen zal doen op het moment dat de bewarenswaardige elementen dusdanig aangetast zijn dat het geen monument meer genoemd kan worden. Daarnaast kan de eigenaar van het pand een aanvraag indienen en ook een procedure kan starten om die monumentenstatus van het pand af te krijgen. In die procedure wordt de gemeente om een zienswijze gevraagd. Dus strikt genomen, kunnen we zeggen dat het niet relevant is waar voor het college het omslagpunt komt. Het is wel relevant dat een eigenaar een procedure kan starten, dat de RCE dat zal oppakken, maar zoals gezegd, dat vooral zal wegen na de aanwezigheid van bewarenswaardige elementen en de gemeente daarbij zal horen. Daarbij zal de gemeente uiteraard niet alleen de belangen van de monumentale waarde meewegen, maar ook de belangen van de omgeving. 2. Wat is de status van alle opgelegde dwangsommen? Graag ontvangen we een gedetailleerd overzicht hiervan inclusief inningen. Voorzitter, op 13 januari 2025 is er een last onder dwangsom opgelegd aan de eigenaar. Dat weet u. Daar hebben we het ook eerder over gehad. Daarover is de raad toen ook kort geïnformeerd.

Vervolgens is er in samenspraak met de RCE ter plekke gekeken, is er overleg geweest en is er ook overleg met de eigenaar geweest, maar heeft er ook actie plaatsgevonden vanuit de eigenaar. Dat is namelijk dat de eisen die in de last gesteld werden voldaan zijn. Dat betekent dat er ook geen dwangsommen verbeurd zijn. Dat is de stand van zaken op dit moment. 3. In het artikel wordt aangegeven dat er plannen zijn om 26 studio’s te realiseren voor mensen die in de zorg werken en dat ze daarvoor met meerdere zorgorganisaties in gesprek zijn en dat de gemeente hiervan nog niet op de hoogte is. Heeft het college naar aanleiding van deze uitingen inmiddels contact gehad met de eigenaar van het Lomahuis? Zo ja, wanneer heeft dit contact plaatsgevonden en welke concrete afspraken of vervolgstappen zijn daarbij besproken?

Pagina 16 van 64

Zo nee, om welke reden is na deze publieke uitingen nog geen overleg met de eigenaar gestart en is het college bereid, met het oog op vaart en grip op het proces te houden, bereid om dit alsnog op korte termijn te doen en de raad hierover te informeren? Nee, voorzitter. Het college heeft niet naar aanleiding van het krantenartikel contact gezocht. Het is ook niet gebruikelijk dat we dit doen. Anders zou de krant wellicht een hele aantrekkelijke route worden voor initiatiefnemers om bij de gemeente aan tafel te komen. Daarvoor hebben we natuurlijk andere wegen. Het is natuurlijk aan de eigenaar zelf om bijvoorbeeld op basis van nieuwe informatie, nieuwe plannen of nieuwe inzichten, contact te zoeken met de gemeente. Vervolgens zullen wij natuurlijk die plannen op hun waarde beoordelen. Laat ik daar nog aan toevoegen dat het college zeer in is voor meedenken over woningbouw in de omgeving en ook woningbouw in dit pand. Dat is natuurlijk ook heel passend voor waar het pand ooit voor bedoeld is. Het college is ook zeer bereid om creativiteit aan de dag te leggen, maar de monumentale status is wel een feit. Het is niet het college, maar de Rijksdienst die uiteindelijk daarin het laatste en belangrijkste woord spreekt. De voorzitter Dank u wel. Ik zie behoefte aan een aanvullende vraag bij meneer Daamen.

De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Eigenlijk twee, maar ik mag er maar één stellen, geloof ik. De voorzitter U mag er best twee stellen. Ik zie anderen dat ook doen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Ten eerste, u heeft het gehad over die dwangsommen. In het verleden zijn er meer dwangsommen opgelegd. U refereert nu naar de laatste dwangsom. Maar wat is de status van voorgaande dwangsommen? Mijn tweede opmerking is dat er een uitspraak is geweest vanuit de Rijksdienst. Er staat: er is meer mogelijk dan we denken. Daar werd ik natuurlijk wel door getriggerd. Ik vraag me af om de wethouder misschien weet wat ze daarmee bedoelen. Zo niet, wil hij daar dan achteraangaan? Tot zover. De voorzitter U mag eerst deze beantwoorden en dan maak ik het rondje bij de anderen. Dus eerst even naar de vraagsteller zelf. Wethouder Clemens We hebben uw vraag inderdaad geïnterpreteerd als: wat is de huidige stand van zaken rondom dwangsommen? Maar als u meer zoekt naar een historisch overzicht, dan kunnen we dat leveren. Dat doen we dan schriftelijk.

Wat betreft die uitspraak van de Rijksdienst in de krant, was ik daar eerlijk gezegd ook wel blij mee, want de aanname die vaak gedaan wordt, is dat als iets een monument is, of het nu een gemeentelijk of een Rijksmonument is, dat er dan nog maar heel weinig kan en dat iedere centimeter van het pand onveranderlijk moet blijven en dat je heel veel moeite hebt om nieuwe functies toe te voegen. Maar ik denk dat we in onze stad en regio ook hele mooie voorbeelden hebben van hoe je wel degelijk Rijksmonumenten een mooie toekomst kunt geven. Eén van mijn persoonlijke favorieten is de Christus Koningkerk in Vrieheide. Voor degenen van u die dat bouwproces hebben gezien, daar stonden op enig moment nog maar vier muren en verder helemaal niets. Je kon eronderdoor kijken. Je kon door het dak naar buiten kijken. Toch heeft die kerk momenteel een hele passende functie

Pagina 17 van 64

als archief, is het pand mooier dan dat het er in de afgelopen eeuw bij heeft gelegen en weten we zeker dat deze kerk voor de toekomst bewaard gaat blijven. Dat leidt dan niet alleen tot vreugde van de gebruikers, maar ook tot dat van de buurt. Dat is een voorbeeld. Maar wat de RCE hier doet, is ook een uitnodiging, een hand uitreiken naar eigenaren zoals de eigenaar van het Lomahuis om niet te snel aan te nemen dat dingen niet kunnen, maar vooral ook om goede plannen te gaan ontwikkelen. Wanneer er goede plannen ontwikkeld worden, groeit de bereidheid bij de Rijksdienst ook om te kijken hoe het wel mogelijk gemaakt kan worden. In zo’n situatie staat het college schouder aan schouder met de initiatiefnemer. De voorzitter Ik zag nog wat andere vingers. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Ik hoor de wethouder aan het begin van zijn betoog zeggen: ik voel de pijn van de heer Daamen. We weten allemaal hoe de heer Daamen hier namens heel veel Hoensbroekenaren vecht voor dit Lomahuis. Dat doet hij uitstekend, maar die pijn zit ook bij die mensen. Laat dat duidelijk zijn.

Wat ik me afvraag, is dat als je al weet dat dit zo ongeveer al tien jaar speelt – dan hoor ik de wethouder zeggen dat formeel die initiatiefnemer ook het initiatief moet nemen en dat zal volgens de regels ook zo zijn – zou het dan niet zo zijn dat op het moment dat je ook hoort dat de Rijksdienst aangeeft dat er veel meer mogelijk is dan wellicht gedacht wordt, dat er sprake is van gedachtes en initiatieven? Ik denk dat als u de heer Daamen opbelt en zegt: meneer Daamen, regel een afspraak met de initiatiefnemer en met de Rijksdienst en dan kom ik er ook bij zitten, dan zou je daar toch samen uit moeten kunnen komen om dat in ieder geval samen op te pakken? Ik zou een veel actievere houding van de kant van het college in deze zaak willen zien. Kunt u uw mening daarover geven? De voorzitter Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Misschien een beetje in het verlengde van de heer De Groot. Ik hoorde op een vraag: we hebben het hier in de raad constant over de leefbaarheid van de wijken. Mede door dat Lomahuis staat dat daar toch wel een beetje onder druk. Vervolgens hoor ik hem zeggen dat het bij de Rijksdienst ligt op het moment dat ik de monumentenstatus eraf wil halen. Dan geeft u als antwoord: dan gaan wij kijken als gemeente en dan gaan wij een afweging maken.

Aan de ene kant het Rijksmonument als wij gehoord worden door de Rijksdienst en aan de andere kant … Die gaan wij tegen elkaar opwegen. Ik had als antwoord verwacht: de leefbaarheid staat voorop. Dit duurt al zo lang. Natuurlijk werken wij er dan aan mee en natuurlijk laten wij dan horen dat de momentenstatus daarvan af moet. Waarom geeft u dat niet aan? Is leefbaarheid dan niet belangrijker dan een Rijksmonument? Mij lijkt van wel. De voorzitter Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, ik wil eigenlijk voor 100 procent aansluiten bij de woorden van de heer De Groot aansluiten. Een actievere houding vanuit het college in de richting om dit probleem opgelost te krijgen, dat zou mijn oproep zijn.

Pagina 18 van 64

De voorzitter Meneer Verreck, u had ook uw vinger opgestoken. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Ik ben wat getriggerd door de brief die toegevoegd is van het Cuypersgenootschap. Die zeggen daarin letterlijk: je kan dus ook als gemeente zeggen: we gaan een pand nu renoveren en wij leggen de factuur bij de eigenaar van het pand neer. Dat is namelijk wat de Raad van State heeft benadrukt. Dat kan. Dat mag je ook doen. Waarom kies je dan niet voor die weg? Dan breng je wel iets in beweging. Dat is natuurlijk ook een mogelijkheid. Ik wil graag horen hoe de wethouder hierover nadenkt. De voorzitter Dank u wel. Meneer Ermers zie ik nog. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Ik wil toch nog even in herinnering roepen dat we het hier hebben over het Lomahuis dat al tien jaar met grote problemen leegstaat. Als we het over leefbaarheid hebben in die wijk: er staan een aantal woningen die fantastisch gerenoveerd zijn. Daartegenover staat de Oude Muziekschool. Dan ga ik even niet in op de initiatieven die daarvoor zijn genomen. Maar ook daar ligt op de loer dat dit op een gegeven moment gaat verloederen. Het begint al. Dus ik wil toch speciaal aandacht vragen voor het Lomahuis en de Muziekschool. Er zit, denk ik, 100 meter tussen. We moeten enorm oppassen dat niet dat stuk helemaal gaat verloederen.

Dus speciale aandacht en een actieve houding vanuit de gemeente of wat dan ook. De voorzitter Wilt u daar een actieve houding in opnemen, wethouder? Dat als laatste vraag. Gaat uw gang. Wethouder Clemens Voorzitter, deze beantwoording kent toch een wending die ik niet had voorzien, maar waar ik eigenlijk ergens wel blij mee ben, namelijk een collectieve oproep om ons actiever op te stellen. Dat sluit eigenlijk heel goed aan bij de oproep die het Cuypersgenootschap heeft gedaan, namelijk in het belang van het behoud van het monument, in het belang van de leefbaarheid van de buurt en in het belang van een toekomst voor deze plek en stop van de verloedering, kijken of er meer dwangmiddelen zijn om eigenaren te dwingen om dit tot een goed einde te brengen. Voorzitter, wij gaan onderzoeken hoe dat kan en wij gaan voor de zomer bij u terugkomen met een schriftelijke terugkoppeling over hoe we daarmee verdergaan. Dus ik heb de raad heel goed gehoord. Wij voelen de pijn waar het gaat over de omgeving en de leefbaarheid. Ik denk dat het ook belangrijk is om de pijn te voelen van deze stad die al zo veel moois heeft verloren. Ik geloof dat er middelen zijn om die twee bij elkaar te brengen. Dus dank ook voor de suggestie van de heer Verreck en van het Cuypersgenootschap. Wij komen daar schriftelijk op terug voor de zomer. De voorzitter Dank u wel.

Wellicht nog aanvullend op de dwangsommen, want u vroeg naar de vroegere dwangsommen. Die zijn al lang uitgewerkt, maar die waren ook op de oude eigenaar gericht en dus niet meer op de huidige eigenaar. Dus daar kan je niet zo veel meer mee op dit moment.

Pagina 19 van 64

Ik ga naar het volgende setje vragen. Dat zijn de vragen van de heren Jacobs en Hoogers van Forum voor Democratie inzake activisme versus eigendomsrecht. Deze neemt meneer Hoogers wel. Gaat uw gang, meneer Hoogers. De heer Hoogers, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Recentelijk heeft actiegroep Extinction Rebellion in Heerlen zonder toestemming commerciële reclame-uitingen vervangen door activistische posters met de oproep tot het stoppen van de zogenoemde fossiele reclames. Deze acties vormen een directe aantasting van het eigendomsrecht van bedrijven en exploitanten, een kernbeginsel van de rechtsstaat. Forum voor Democratie acht het van groot belang dat de gemeente helderheid verschaft over haar rol, verantwoordelijkheden en de concrete stappen die zij onderneemt om het eigendomsrecht te beschermen en wet- en regelgeving te handhaven. Naar aanleiding hiervan stelt onze fractie de volgende vragen aan het college. De heer Jacobs en de heer Hoogers stellen de volgende vragen: 1. Hoe beoordeelt het college deze acties in het licht van het eigendomsrecht van de reclameexploitanten en de wet? Welke concrete stappen heeft de gemeente reeds genomen of is zij voornemens te nemen om het eigendomsrecht te beschermen en verdere onrechtmatige acties te voorkomen? 2.

Hoe waarborgt het college dat wet- en regelgeving rond reclame-uitingen in de openbare ruimte, waaronder eigendomsrechtelijke bescherming, daadwerkelijk wordt nageleefd? Wordt hierbij samengewerkt met politie en exploitanten, en zo ja, op welke manier? 3. Hoe garandeert het college dat alle actiegroepen en politieke uitingen in de openbare ruimte gelijk worden behandeld, ongeacht de inhoud van de boodschap, zodat het eigendomsrecht van derden niet selectief wordt ondermijnd en precedentwerking wordt voorkomen? De voorzitter Dank u wel. Als portefeuillehouder handhaving en openbare orde zal ik deze zelf voor m’n rekening nemen. 1. Hoe beoordeelt het college deze acties in het licht van het eigendomsrecht van de reclameexploitanten en de wet? Welke concrete stappen heeft de gemeente reeds genomen of is zij voornemens te nemen om het eigendomsrecht te beschermen en verdere onrechtmatige acties te voorkomen? Laat ik beginnen met namens het college uit te spreken dat we ons doodergeren aan al het plakgedrag van een heleboel instituties. Ik heb me het afgelopen jaar doodgeërgerd aan White Lives Matter die in onze parkeergarages eigendom van particuliere eigenaren stickers ophangen op plekken waar ze verwijderd moeten worden tegen heel veel geld en die dat ook op straatmeubilair doen waar wij de kosten voor dragen. Zo zie ik ook deze actie.

Blijf van andermans spullen af, want je jaagt een ander mens op kosten. Dat is één. Het schijnt overigens en dat is een hele ingewikkelde discussie in Nederland, dat dit hoort bij het uiten van je mening. Maar op deze manier je mening uiten is wel in strijd met de APV en leidt tot schade aan eigendommen van anderen en je maakt inbreuk op het eigendomsrecht van inderdaad een reclame-exploitant. Eigenlijk mag die exploitant in Nederland zelf bepalen wat er wel of niet in die reclamekasten wordt geplaatst binnen de kaders van de wet. In onze APV staat dat het verboden is om zonder schriftelijke toestemming van de rechthebbende een aanplakbiljet aan te brengen op de openbare weg of op een gebouw dat vanaf de weg zichtbaar is. Daar waar mogelijk, laat ik daar ook maar heel eerlijk in zijn, treden onze handhavers op, op het moment dat zij zo’n overtreding zien gebeuren. Daar zit natuurlijk wel een probleem. Je moet het wel zien gebeuren. Wanneer plakken mensen dit soort dingen?

Pagina 20 van 64

Vaak op het moment dat ze zelf ook zien dat er niemand in de buurt is. In principe krijgt een overtreder dan een officiële waarschuwing of een boete afhankelijk van hoe het eruitziet, wat er gebeurt en hoe makkelijk het is. Achteraf handhaven, want daar heb je het vaak over, is dan weer enorm lastig. Dat kost veel tijd, omdat het vaak niet duidelijk is wie die overtreding nou echt heeft gepleegd. Vaak hebben we daar geen beelden van, want onze bushokjes en reclamezuilen staan niet allemaal onder cameratoezicht, zeg ik dan maar even. Kortom, dat is lastig, maar we onderzoeken wel op dit moment of er bestuurlijke mogelijkheden zijn om te handhaven in de richting van die acties die Extinction Rebellion heeft gedaan. Daarnaast hebben we contact opgenomen met de reclame-exploitanten om te vragen welke maatregelen zij nemen om de rechten van hun klanten te beschermen. 2. Hoe waarborgt het college dat wet- en regelgeving rondom reclame-uitingen in de openbare ruimte, waaronder eigendomsrechtelijke bescherming, daadwerkelijk wordt nageleefd? Wordt hierbij samengewerkt met politie en exploitanten, en zo ja, op welke manier? Ik heb het al gezegd: in de praktijk is het dat groepen zonder enige aankondiging stickers, pamfletten en posters aanbrengen op openbare en particuliere gebouwen. Dat is meestal onverwacht en meestal niet bekend wie dat gedaan heeft en wanneer het is gebeurd.