Conceptnotulen raadsvergadering d.d. 26 maart 2025

Gebruik van alcohol is verboden in deze wijken? Wij nemen aan dat de burgemeester bedoelt drinken in de openbare ruimte en overlast veroorzaken? 3. Hoe gaat men precies controleren en handhaven? Komt hier extra inzet voor? De voorzitter Ik krijg het hartstikke druk. Dat klopt inderdaad. Het zijn terechte vragen, want die snap ik heel goed. Het is overigens ook mooi om te zien wat ik al bij de vragenset aangaf naar mevrouw Vaessen: we gaan echt niet licht een besluit nemen over camera’s plaatsen. Want dan krijg je inderdaad als je niet oppast de discussie over een politiestaat, over privacy en dat soort dingen. Dat is de reden waarom we dat ook altijd in een driehoek bespreken, dat ik toestemming nodig heb en dat ik niet zomaar ergens een camera kan plaatsen. 1. Waar komen ze nou precies was de vraag, en blijven ze ervoor altijd of gaan ze op een gegeven moment ook weer weg? Overigens, je zou dat laatste met z’n allen moeten willen natuurlijk, want dan is het veilig genoeg dat ze niet nodig zijn. Dat is volgens mij wat iedereen zou willen, maar er is geen stad in Nederland die ze niet heeft. Laat ik daar ook maar heel eerlijk in zijn. We hebben recent twee extra mobiele camera’s geplaatst. Eentje op de Juliana-Bernhardlaan en inderdaad niet op een verkeersstuk van de Juliana-Bernhardlaan. Zo van: mooie laan, laten we eens kijken wat daar rond rijdt.

Nee, ten hoogte van de achteringang van een zorginstelling aan de Hoofdstraat. Twee: op het plein ter hoogte van de ingang van de Albert Heijn. Naast die extra twee mobiele camera’s hadden we al eerder twee extra camera’s neergezet op de hoek van de Hoofdstraat en de Panhuisstraat en op de Kouvenderstraat ter hoogte van de Monseigneur Lebouillestraat. Als u die adressen hoort, dan snapt u ook waarom ze er staan volgens mij. Het zijn mobiele camera’s die we flexibel inzetten en die we kunnen verplaatsen als het nodig is en als er behoefte is aan extra toezicht en handhaving. Dat betekent dus te allen tijde dat ze op enig moment ook weer kunnen worden verplaatst naar een andere locatie afhankelijk van wat er aan de hand is. 2. Gebruik van alcohol is verboden in deze wijken? Wij nemen aan dat de burgemeester bedoelt drinken in de openbare ruimte en overlast veroorzaken?

Pagina 22 van 95

Feitelijk klopt dat. In het aangewezen gebied is het verboden om op de openbare weg alcohol houdende drank te nuttigen of aangebroken flessen. Dus die wijnfles die u net noemde moet niet aangebroken en los in de hand meegenomen worden of blikjes of dergelijke met alcohol houdende drank, moet je niet bij je hebben. Dit kan je overigens lezen in het Aanwijzingsbesluit werkingsgebieden alcoholverbod Heerlen van 2025. Een verjaardag vieren in je tuin mag dus te allen tijde en doe dat ook gewoon. Ik hoop dat het weer het toelaat. In sommige wijken hebben we al eerder gemerkt dat hinderlijk drankgebruik dusdanig van aard en omvang is dat het onwenselijk is en ook niet praktisch is om de verbalisant per geval uitvoerig te laten motiveren waarom er sprake is van hinderlijk gedrag in relatie tot alcoholgebruik. Daarom hebben we in artikel 2 lid 42 tweede lid van de APV mede mogelijkheid geboden om gebieden aan te wijzen waar een algeheel alcoholverbod geldt en om het op die manier ook makkelijker te maken. Onder alcoholgebruik wordt het daadwerkelijk nuttigen verstaan, maar ook het bij je hebben van aangebroken flessen, blikjes en dergelijke met alcoholhoudende dranken. Dat maakt het voor een verbalisant mogelijk om aan te tonen dat de bezitter daadwerkelijk de drank nuttigde. Dan hoef je niet aan te tonen, want dat kan je hem gewoon met dit artikel aanspreken.

Dus er hoeft niet per se al sprake te zijn van heel lelijk gedrag, maar we kunnen voorkomen dat we op deze manier overlast ontstaat. 3. Hoe ga je precies controleren en handhaven? Krijgen we hier extra inzet voor? Nee, we hebben niet overal voor elke regel die we zetten meteen extra capaciteit om dat te handhaven. Dat zou ook niet kunnen, want dan wordt het wel een heel duur onderdeel van uw begroting. Maar met de reguliere inzet vanuit Sociaal Veilig in het gebied, maakt het ons met deze maatregel wel makkelijker om handhavend op te treden. Heeft u behoefte aan een aanvullende vraag, mevrouw Schreurs? Mevrouw Schreurs, Partij Hoensbroeks Belang Ik heb een vraag of tip. Als we niet willen dat we alleen maar reageren vanuit de krant en mensen daarop reageren, dan is het misschien wel goed om na te denken om op een andere manier te communiceren. Dus op het moment dat je in een wijk dergelijke maatregelen afroept, zou je misschien kunnen overwegen om te flyeren in die wijk om dat wat duidelijker te maken naar de inwoners. Dan hoeven ze zich ook niet onterecht zorgen te maken. De voorzitter Eens. Dat kunnen we altijd doen. Overigens mag er ook altijd met ons gebeld en dergelijke worden. We zijn altijd bereid om dit uit te leggen, maar ik ben het helemaal met u eens. Hebben andere mensen behoefte aan een aanvullende vraag? Mevrouw Keulen.

Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Ik wil ook heel even aansluiten bij de vragen die ik gesteld heb die wellicht dadelijk ook niet beantwoord kunnen komen. Maar zou u ons een overzicht kunnen verstrekken van de camera’s van waar ze op dit moment staan en wat de nieuwe camera’s zijn? Want u gaf net wel snel even wat aan, maar dat is dan toch vrij onduidelijk om ons een totaaloverzicht … De voorzitter Dat kan. Dat zijn er meer dan 160 als u het over vaste camera’s hebt. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Ik denk dat het voor de vaste camera’s heel erg belangrijk is en op dit moment ook de … De voorzitter

Pagina 23 van 95

Geen punt, daar zorgen we voor. Weet wel: dit levert uiteindelijk heel veel op. De politie is ook erg blij met de camera’s die we hebben. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Dan heb ik nog een vraag als dat mag. Want u geeft aan - daar ben ik het ook met mevrouw Schreurs eens - dat de communicatie van groot belang blijft. Op dit moment – dat zag ik in de beantwoording van de vragen die ik ook had gesteld over MET ggz en die antwoorden waren net binnen – geeft u aan: er komt nog wel een volgende bewonersbijeenkomst. Daarnaast wordt er ook met een kleinere groep gesproken. Maar het is toch onduidelijk voor de mensen die in die straten daarbuiten wonen wat er nu precies gebeurt? Dus ik zou u ook willen vragen om dat op een goede manier te doen. Want ik zag dat u bijvoorbeeld in januari info heeft afgegeven. Ik begreep dat dit in het wijkblad komt van Maria-Gewanden. Want het is steeds toch als mosterd na de maaltijd. Mensen weten dan ook niet precies wat er gebeurt. Dus ik denk dat u daar er al zo’n angel mee uithaalt om bij voorbaat goed te communiceren en niet pas steeds achteraf. Dat is ook het feit, want dat werd aangegeven toen u aangaf dat op 24 december al besloten is om extra camera’s toe te passen in de wijk Maria-GewandenTerschuren en in Hoensbroek De Dem. Maar dat was dus nog niet bekend. U zei: dan gaan we daar achteraf over communiceren.

Maar ook dat is op zich weer mosterd na de maaltijd. Dus toch alstublieft het verzoek om van tevoren duidelijker te communiceren. De voorzitter Daar waar dat kan zal ik dat doen. Du moment dat het echt actuele inzet is, is het actuele inzet en dan is het ook in het belang van de inwoners. Maar ik heb al toegezegd dat daar waar we dat beter kunnen, dat we dat daar beter zullen doen. Ik wijs ook nog even op de Samen in de Buurt Kamer in de Hoofdstraat West waar je natuurlijk altijd binnen kan lopen en medewerkers van ons zitten die dus ook die dingen kunnen toelichten. Dan heb ik nog ruimte voor een setje vragen. Dat zijn de vragen van mevrouw Keulen inzake de veiligheid in Hoensbroek. Mevrouw Keulen. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Dan kom ik toch nog aan de beurt. Ik dacht: ik haal het net niet op de minuut. De voorzitter We zitten er nog net binnen, dus dan moet ik … Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Ik heb al aangegeven naar aanleiding van MET ggz dat we daar nog antwoord op zouden moeten krijgen. Die zag ik net. Die waren binnen. Dus ik zal dat verder niet herhalen. Ook mijn vragen richten zich nu met name op de Hoofdstraat en richten zich ook op het krantenartikel. Ik wil het toch wel heel even benoemen, omdat ook daar – dan sluit ik weer aan bij mevrouw Schreurs – vragen over gesteld zijn.

Dus vandaar denk ik dat de vragen die ik heb ook voor zich spreken en met name denk ik wat mensen ook echt bezig houdt, is de aanpak Sociaal Veilig er vanaf 2021 denk ik in deze vorm is. Dan heeft men zoiets van: wat is er dan gebeurd in die tussentijd? Dat ziet men niet of weet men niet. Misschien is het goed als het zo is dat er toch heel veel besluiten genomen zijn en ook heel veel verbeteringen hebben plaatsgevonden, om dat gewoon eens helder en concreet te delen met mensen, want dat ziet men niet. Men ziet alleen maar wat er gebeurt, welk pand er gesloten wordt et cetera. De vragen spreken voor zich.

Pagina 24 van 95

Mevrouw Keulen stelt de volgende vragen: 1. Hoe zorgt u ervoor dat u echt aan de basis zit van de problematiek en dat u de angel eruit haalt en dat de aanpak sociaal veilig eindelijk zijn vruchten gaat afwerpen? 2. Kunt u een reflectie geven op de voortdurende verschuivingen die er plaatsvinden in Hoensbroek met referte naar uw huidige aanpak, dat het grote risico met zich brengt dat u dadelijk heel Hoensbroek met camera’s moet bekijken en het bezit en gebruik van alcohol in alle buurten van Hoensbroek moet verbieden? 3. Hoeveel camera’s en boa’s zijn operationeel in Hoensbroek en op welke plek en met welke reden en waar vindt de exacte uitbreiding plaats? De voorzitter Dank u wel. 1. Hoe zorgt u ervoor dat u echt aan de basis zit van de problematiek en dat u de angel eruit haalt en dat de aanpak Sociaal Veilig eindelijk zijn vruchten gaat afwerpen? Kort door de bocht: Sociaal Veilig is natuurlijk nooit de enige aanpak die we doen. Het is een combinatie van aanpakken waar we mee bezig zijn variërend van het Programma Heerlen Noord, Preventie met Gezag, Kansrijk van Start, Ooievaarsmoeders et cetera. Het is echt die totale aanpak die de beweging moet maken. Sociaal Veilig wordt ook echt door de partners erkent.

Dat is een cruciale aanpak om de leefbaarheid op straat aan te pakken en achter de voordeur te komen en met elkaar te kijken: hoe kunnen we problemen oppakken? Dat leidt er toe dat we echt veel meer zien dan we aantal jaar geleden zagen, dat we bij meer situaties betrokken zijn, veel meer aan de voorkant kunnen komen en dat we een hele intensieve samenwerking hebben met alle betrokken partijen om die leefbaarheid en veiligheid te verbeteren. Dat zie je echt wel in het feit dat we sneller bij overlastsituaties zijn, weten te voorkomen dat dingen escaleren. Dat hebben we al een paar keer hier ook verteld. We geven ook informatieavonden. Daar zijn we altijd toe bereid. We zijn ook bereid om dat in de volle breedte te vertellen. De aanpak in de Hoofdstraat is een college brede opgave natuurlijk die verschillende portefeuilles raakt. Dat gaat over veiligheid en leefbaarheid. Het gaat over wonen. Het gaat over ruimte. Het gaat over zorg en het gaat over economie. Het gaat dus veel breder dan dit als je dit echt gewoon goed wil aanpakken. We zetten eigenlijk op al die portefeuilles wel de nodige stappen.

In iedere portefeuille zien we dat er tools beschikbaar zijn variërend van het verhogen van toezicht tot het versterken van het buurgericht werken en het aanscherpen van het beleid voor particuliere verhuur, de subsidies voor woningeigenaren voor verduurzaming, subsidies voor transformatie van winkelruimte naar woningen en afspraken met Woonpunt als een belangrijke partner in dat gebied. Kortom, op al die portefeuilles zijn we die stapjes aan het zetten. Die moeten uiteindelijk leiden tot verbetering in dit soort straten in dit soort wijken, in die focuswijken. Maar we zien en laten we daar ook heel eerlijk zijn: we hebben toen we startten met Heerlen Noord onder in het Corneliushuis ook een presentatie gehad vanuit Rotterdam Zuid. Die lieten heel eerlijk zien dat na tien jaar de eerste goede verbeteringen zichtbaar waren. Dat waren soms dan op onderdelen verbeteringen van 25 procent. Dus dan heb je het nog niet eens over 50 procent of 100 procent of ga zo maar door. Kortom, het is een hardnekkige problematiek waar we heel vast aan moeten blijven vasthouden. Binnen Sociaal Veilig hebben we echt een aantal concrete stappen gezet ook om te laten zien dat er echt dingen gebeuren. We hebben die Samen in de Buurt Kamer medio 2024 opgericht en ingericht waar bewoners binnen kunnen lopen, vragen kunnen stellen en waar we ook bijeenkomsten organiseren.

We hebben een bewonersoverleg Hoofdstraat opgestart waar we periodiek samen met partners en bewoners spreken over beleving en aanpak van veiligheid en leefbaarheid. Er is extra aandacht en inzet vanuit de politie en het team toezicht op de

Pagina 25 van 95

handhaving en het dealen van drugs met als gevolg diverse aanhoudingen door de politie, vier personen last onder dwangsom wegens het dealen van drugs en daarna in de afgelopen periode vier panden c.q. kamers gesloten in het kader van het Damoclesbeleid. Periodieke integrale actiedagen organiseren we waarbij we extra controles laten plaatsvinden op kamerverhuurpanden. Dat hebben we laatselijk in juni gedaan en gaan we medio van dit jaar ook weer doen. Medio vorig jaar zijn door boa’s van het interventieteam 46 bedrijven gecontroleerd in de panden met een bedrijfsmatige bestemming of het klopt wat daar gebeurt. Er zijn daar ook garageboxen gecontroleerd. In het kader van Sociaal Veilig is er ook besloten om het Maria-Gewanden-Terschuren en het hele centrum De Dem aan te wijzen als gebied waar mobiel camera toezicht flexibel ingezet kan worden met als gevolg die twee extra mobiele camera’s die ik net heb genoemd. In overleg met Woonpunt zijn we aan het organiseren dat er een doorgang van het appartementencomplex naar het parkeerterrein aan de Hoofdstraat wordt afgesloten met een poort in verband met overlast. We hebben dat alcoholverbod wat ik net heb genoemd en we hebben een pilotproject stratenaanpak Parkstad Limburg in de Hoofdstraat gericht op transformatie van leegstaande panden met een winkelbestemming.

Dus dat zijn dingen die we allemaal doen en ben je dus wel degelijk heel erg zichtbaar met wat je doet volgens mij. 2. Kunt u een reflectie geven op de voortdurende verschuivingen die er plaatsvinden in Hoensbroek met referte naar uw huidige aanpak, dat het grote risico met zich meebrengt dat u dadelijk heel Hoensbroek met camera’s moet bekijken en het bezit en gebruik van alcohol in alle buurten van Hoensbroek moet verbieden? Dat willen we natuurlijk niet, want dat is hetgeen dat ik niet wil. Wat ik net al zei: ik zou toe willen naar het feit dat we geen camera’s meer nodig hebben. Dus we gebruiken juist die flexibiliteit van die camera’s om flexibel en efficiënt te kunnen opereren op verschillende gebieden. Helaas moet je af en toe naar andere locaties schakelen waar problemen ontstaan, maar doordat we Sociaal Veilig over bijna heel Heerlen Noord nu hebben uitgerold, we intensiever toezicht houden en we die hulp hebben van mobiel cameratoezicht, kunnen we er ook heel snel bovenop zitten en kunnen we ook heel snel inspringen. Dat was voorheen gewoon veel lastiger, omdat je dan elke keer een heel besluitvormingsproces door moest. Nu kunnen we dat gewoon beter doen in een breed gebied. Dat is de reden waarom we een breed gebied aanwijzen: dat je flexibel kan zijn. Niet om daarmee aan te geven dat het overal een grote ellende is, want dat is het ook echt niet.

Er zitten grote verschillen. 3. Hoeveel camera’s en boa’s zijn operationeel in Hoensbroek en op welke plek en met welke reden en waar vindt de exacte uitbreiding plaats? In Hoensbroek zijn vier wijkboa’s beschikbaar. In Hoensbroek zijn in het kader van dat vast cameratoezicht tien camera’s geplaatst. Vier in het gebied Akerstraat Noord en Heisterberg en zes in het centrumgebied Hoensbroek. In het kader van het mobiel cameratoezicht zijn er vier camera’s geplaatst. Dat zijn de adressen die ik net heb genoemd bij de beantwoording van mevrouw Schreurs. De laatste twee: Juliana-Bernhardlaan en Postplein, die zijn het laatst geplaatst en die zijn op dit moment noodzakelijk en wenselijk om beter te kunnen monitoren in dat soort gebieden. Heeft u behoefte aan een aanvullende vraag? Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Ik heb nog een aanvullende vraag. Verder dank u voor het zeer uitgebreide antwoord. Wat ik me dan alleen steeds zit te bedenken, dat is wat u aangeeft enorm veel is wat er eigenlijk gedaan wordt. Dan is natuurlijk voor de burger de vraag: wat gebeurt er allemaal? Maar ook, met welk resultaat? Maar het zou fijn zijn op een bepaalde manier om dat toch eens gewoon te communiceren en ook aan mensen duidelijk te maken wat we allemaal doen, want ik geloof echt dat dit voor eenieder niet helder is. Dan zou het ook heel fijn zijn om eens te zien welke

Pagina 26 van 95

concrete resultaten dat heeft opgeleverd. Wellicht kan het sluiten van panden een positief gevolg zijn van de aanpak die er nu plaatsvindt. Dus dat. Dat zou ik toch graag mee willen geven. Daarnaast is de vraag, maar misschien heeft u die al eerder beantwoord: u geeft de extra camera’s aan en de camera’s die er staan. Mijn vraag was ook eigenlijk: met welke reden worden die camera’s geplaatst? Volgens mij gaf u aan dat er altijd twee redenen moeten zijn. We richten ons op aanpak drugs en ondermijning of jongerenoverlast. Dus dat zijn eigenlijk de harde criteria waarop wordt gekeken of er een camera geplaatst moet worden. De voorzitter Dan moet er echt sprake zijn van serieuze omvang van overlast of geweld of ga zo maar door wil je een camera kunnen plaatsen. Er moet echt sprake zijn van situaties waarin ook een politie zegt: hier is echt wat aan de hand en hier moeten we gewoon extra inzet plegen. Dat is eigenlijk ook wat we continu doen. Al die acties zijn resultaten van onze aanpak. Ik communiceer die ook bewust niet altijd. Ik heb geen zin om elke week de krant in te gaan met een besluit van: ik heb dat en dat pand gesloten. Ik wil deze stad ook neerzetten als een stad waar het gewoon heel fijn wonen, werken en leven is. Als we continu … Ik geloof ook niet dat de krant het interessant vindt als ik elke week gewoon dit soort berichtjes ga brengen.

Daar hoeft u niet op te rekenen, maar daar kan ik me ook iets bij voorstellen. Maar ik vind dat ook niet de uitstraling die we moeten hebben, omdat die stad wel degelijk vooruit gaat, ook in Heerlen Noord, ook in de Molenberg en ook in Heerlerbaan. Dus we moeten ook gewoon de trots van die stad hebben en tegelijkertijd gewoon aanpakken, dingen blijven doen en dingen blijven verbeteren. Hebben andere mensen nog behoefte aan een vraag op deze? Nee, dan gaan we naar de reguliere agenda toe. Dan kom ik bij agendapunt … De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter? De voorzitter Ja? De heer Leers, Hart-Leers De tijd is natuurlijk op, maar het kan zo zijn dat u zegt: ik heb de antwoorden klaar en ik zet ze … De voorzitter Die worden dus deze week nog naar u toe gezonden, want die antwoorden zijn klaar. Dus die komen zo snel mogelijk naar u toe. Terecht, meneer Leers. 3. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 26 februari 2025 Hamerstuk. 4. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening Ik zie twee mensen die het woord willen voeren. Mevrouw Stöcker. Mevrouw Stöcker-Bus, SP Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag met betrekking tot ingekomen stuk nummer 6 en het betreft een brief van de Heemkundevereniging Hoensbroek van 20 januari jongstleden. Daarin worden twee punten genoemd waarvoor gebrek aan voortgang wordt gemeld en gebrek aan

Pagina 27 van 95

communicatie daaromtrent. Meer in het bijzonder betreft het dan het opknappen van het voormalige seinwachtershuisje op de Schuureik en het reliëf boven de ingang van de oude LTS. Mijn vraag aan het college nu is: is het mogelijk om via een memo de raad te informeren over de stand van zaken en de voortgang. De voorzitter Ik stel voor dat we dit soort vragen toch afdoen via het presidium. Dus dat is echt het aller makkelijkste, want dan kunnen we hem op die manier de organisatie in laten gaan. Dat zullen we zeker oppakken. Laten we daar even volgende week in het presidium nog aan denken. Ik zie de griffie al knikken. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Dank u wel. Het was niet zomaar een brief die mevrouw Stöcker aanhaalde, want het interesseert mij ook hoe dat afgelopen is en ik wil me aansluiten bij het voorstel voor die memo of die update. Het lijkt me een hartstikke goed idee. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Dan stel ik dit vast. 5. Ontwerpbesluiten m.b.t. toetreding en wijziging GR Historisch Centrum Limburg (HCL) De voorzitter We mag ik daar het woord over geven? Alleen meneer Van Zutphen en … Dan begin ik bij u. Gaat uw gang. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter. Wat betreft het historisch centrum Limburg hebben we een achterstand in te halen en die vordert. We gaan stilletjes aan vooruit daarin.

Nu hebben we dus steeds de nieuwe GR voorliggen en daar komen dus een aantal gemeenten bij en het waterschap Limburg wordt toegevoegd. Mijn vraag is: wat is de invloed van nieuwe toetreders op personele invulling, op achterstand en vooral op de kwaliteit van informatievoorziening? De voorzitter Dank u wel. Meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, laat ik beginnen met te melden dat wij uiteraard instemmen met het voorstel, maar er zitten wat ons betreft toch wel een aantal voetangels en klemmen in. Het begon ermee dat in het raadsvoorstel zelf precies twee zinnen gewijd zijn aan de financiën. Daar zijn toen in de commissie eigenlijk door ons, maar ook commissiebreed, vragen over gesteld met name met de strekking: twee gemeenten, Maastricht en Heerlen, hebben al langer deze gemeenschappelijke regelingen, hebben een basis gelegd, hebben daar inhoudelijk in geïnvesteerd en hebben er financieel in geïnvesteerd. Is het nou zo dat de 11 gemeenten die aansluiten bij wijze van spreken zomaar kunnen instappen en ‘gratis profiteren’ van de inzet van de founding fathers of de stichters? Dat noemen ze in het Duits ook wel Trittbrettfahrer, dat ze zomaar op een rijdende trein kunnen springen zonder te betalen voor wat in het verleden gepasseerd is.

Pagina 28 van 95

We hebben daar toen 15 dagen geleden vragen over gesteld en precies zeven uur en een kwartier voor deze vergadering kwam eindelijk het antwoord. Dan denk je nog: beter laat dan nooit en raadsleden moeten ook alert zijn. Maar dat antwoord rammelt ook aan alle kanten. Er stond eigenlijk niet veel meer in dan dat de verwachting is dat de gemeente Heerlen niet extra hoeft te gaan betalen. Maar dat was slechts een deel van de vraag. Ik heb nog eens in de jaarrekening 2023 gekeken van het Historisch Centrum Limburg. De reserves en voorzieningen bij elkaar – dan heb ik het dus alleen nog maar over het geld – bedragen ruim 7 miljoen euro. Dat is natuurlijk niet zomaar een spaarpot die willekeurig te besteden is. Daar zijn allerlei bestemmingsreserves. Dat is dus gebonden aan uitgaven, maar dit is uiteindelijk wel iets wat door de founding fathers, wat de gemeente betreft van Maastricht en Heerlen, is opgebouwd.

Ik zou eigenlijk een hele duidelijke toezegging willen van de wethouder en van het college dat bij de financiële afspraken die straks gemaakt worden over de uitbreiding van de gemeenschappelijke regeling of de nieuwe vorming dat oftewel de founding fathers gecompenseerd worden voor wat ze eerder gedaan hebben, oftewel dat ze straks minder gaan betalen, dat de nieuwkomers alsnog meer gaan betalen en dat eigenlijk die inzet vanuit het verleden met het fundament wat gelegd, gecompenseerd gaat worden. We hebben zelfs overwogen om daar een amendement over in te dienen. Dat hebben we uiteindelijk niet gedaan, maar we verwachten hier wel een hele duidelijke toezegging van het college over. De voorzitter Dank u wel. Dan is het woord aan wethouder Gelderblom. Wethouder Gelderblom Dank u wel, voorzitter. Ten eerste de vraag van de Partij voor de Dieren: wat betekent de toetreding die nu aanstaande is voor de personeelssituatie, voor bestaande achterstanden en voor de dienstverlening? Op de eerste plaats is het goed dat we benadrukken dat bijna alle partijen die toetreden en dat raakt ook aan het antwoord op de vraag van de heer Van Zutphen, al een dienstverleningsovereenkomsten hebben we met de HCL. Dus dan worden ze deelnemer, maar er is al een dienstverleningsovereenkomst. Dus wat dat betreft is het niet per se zo dat die werkdruk enorm toeneemt.

Sterker nog, het is ook goed om te benoemen dat enerzijds organisaties gaan toetreden, maar het Rijk gaat uittreden. Dus het is eigenlijk ook wel goed dat je op deze manier niet helemaal als enige achterblijft als founding fathers, werd net gezegd. Dus dat is een beweging aan twee kanten. Dus we denken eigenlijk juist dat dit alles ertoe gaat leiden dat op de aspecten die vanuit de Partij voor de Dieren werden aangestipt, we nu al op de goede weg zijn, maar dat die goede weg ook goed vervolgd kan worden via de stap die we nu gaan zetten. Dat brengt me bij de beantwoording van de vraag van de SP. Die vroeg eigenlijk in essentie: de 11 gemeenten of organisaties die nou aansluiten, gaan die nou gratis profiteren van al het moois, in mijn woorden, dat de founding fathers met elkaar gebouwd hebben al die jaren? Op de eerste plaats is Heerlen helemaal geen founding father. Ik wil ons niet tekort doen, maar dat is niet het geval. Dus dat is een misvatting. De provincie Limburg en Maastricht zijn de founding fathers. Wij zijn later toegetreden. Dus wij kunnen ons goed verplaatsen in de situatie van die 11 organisaties die nu gaan instappen. Ik kan me niet herinneren dat wij in Maastricht een cadeautje hebben gedaan op basis van hun opbouwwerk in voorgaande jaren. Desondanks snap ik heel goed waar de vraag vandaan komt.

Ook hiervoor geldt overigens wel als tweede kleine nuancering dat inderdaad die organisaties nu al die dienstverleningsovereenkomst hebben. Maar belangrijk is natuurlijk de toezegging die gevraagd werd. Wij gaan het niet laten gebeuren dat bij bijvoorbeeld gelijkblijvende activiteiten Heerlen in een keer nu extra gaat betalen, want je wil juist schaalvoordeel halen

Pagina 29 van 95

uit het feit dat bij gelijkblijvende activiteiten er nieuwe deelnemers zijn die natuurlijk ook bij gaan dragen aan de begroting. Als er toch kostenstijgingen gepaard gaan als gevolg of als in ieder geval als een soort van opvolging van deze toetreding, dan moet dat op een manier gebeuren die Heerlen ook extra iets oplevert. Een ander scenario waarin we meer gaan bijdragen is absoluut niet aan de orde wat ons betreft. Daar zijn we ook heel erg duidelijk in. We laten ons niet in een pak naaien, absoluut niet. Dus die toezegging kan ik absoluut doen. Daar zijn collega Clemens en ik hartstikke waakzaam op en dat blijven wij ook, ook richting de toekomst. De voorzitter Dank u wel. Interruptie van meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, de heer Gelderblom zit in zijn beantwoording in hetzelfde frame waar ook de schriftelijke beantwoording zat, namelijk dat de vragen uitsluitend zouden gaan over eventuele extra kosten voor de toekomst. Dat is duidelijk, maar de vraag gaat erover: wordt gecompenseerd wat de founding fathers, wie het ook zijn, in het verleden geïnvesteerd hebben? Die hebben toch een inbreng? Er wordt nu een huis gebouwd op een fundament. Dat fundament heeft ook geld gekost.

Wordt daar bij de financiële afspraken rekening mee gehouden, bijvoorbeeld die reserves en voorzieningen? Mag straks de gemeente Meerssen gaan meeprofiteren van reserves en voorzieningen die de gemeente Maastricht en Heerlen hebben opgebouwd? Ik zou toch graag willen dat u ingaat op de kosten en de inbreng die in het verleden gedaan is, zodat dat ook verrekend wordt. De voorzitter Wethouder. Wethouder Gelderblom Wat ik al heb gezegd, is dat bij gelijkblijvende activiteiten – dus dat gaat niet over extra kosten – is het logisch om te veronderstellen dat we niet alleen niet meer gaan betalen, maar dat je schaalvoordeel haalt uit het feit dat er nu meerdere deelnemers zijn. Dus dat gaat eigenlijk in op de vraag die concreet gesteld wordt. Als ik hem nog verder doorvoer en zeg: gaan wij nu na toetreding een rekening sturen omdat wij de afgelopen jaren samen met de daadwerkelijke founding fathers aan een gezonde organisatie hebben gebouwd, dan zou ik niet weten waar die rekening specifiek op gebaseerd moet zijn. Dus we gaan geen factuur sturen als dat de vraag is. Maar gaan we er op toezien dat we bij gelijkblijvende activiteiten schaalvoordeel halen en dus in die zin gecompenseerd worden voor een voordeel halen uit het feit dat wij eerder hebben bijgedragen aan gezonde organisatie? Ja, dat absoluut en daar zijn we ontzettend waakzaam in.

De voorzitter Nog een interruptie van de heer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, er zijn diverse voorbeelden van gemeenschappelijke regelingen waarbij afspraken gemaakt zijn dat de oorspronkelijke leden mee profiteren van inzet die in hun periode gedaan zijn en dat de nieuwe toetreders daar niet mee van profiteren. Omnibuzz is daar een voorbeeld van. Dat was eerst een kleine organisatie Westelijke Mijnstreek die ook van alles opgebouwd heeft. Daar zijn de vruchten van die opbouw specifiek naar de westelijke Mijnstreek gegaan. Ik

Pagina 30 van 95

zou toch willen vragen aan het college: kijk er nu naar dat dit goed geregeld wordt in plaats van dat iedereen gratis kan bouwen op het fundament wat Heerlen en Maastricht gebouwd hebben. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Gelderblom Gratis is het sowieso niet natuurlijk, want er wordt gewoon een bijdrage geleverd als deelnemer die in het verlengde zou liggen van wat nu als onderdeel van de bestaande dienstverleningsovereenkomst wordt geleverd. Maar als de heer Van Zutphen het zo formuleert, kijk er dan goed naar en doe je voordeel met het voorbeeld van de Omnibuzz. Dan kan ik die toezegging daar graag aan toevoegen. Daar kunnen we zeker naar kijken en zullen zeker ons voordeel doen met Omnibuzz. De voorzitter Dank u wel. Interruptie van de heer Damen. De heer Damen, Fractie Damen (interruptie) Voorzitter, naar aanleiding van het raadstuk heb ik toch nog een vraag: als ik het goed lees, dan krijgen wij voor 30 april in ieder geval voorgelegd een zienswijze te geven met betrekking tot de begroting 2026. Dat betekent dat dan ook de financiële plaatjes klaar moeten zijn met op welke wijze de grote gemeentes en ook de gemeentes die eigenlijk nu weer inspringen een financiële bijdrage moeten doen.

Is het dan juist te concluderen dat in de commissie in april dit stuk dan nog een keer in financiële zin op de agenda komt met in ieder geval de opmerking van raadgeven en zienswijze naar aanleiding van het financiële stuk? Wethouder Gelderbom Dat is een hele scherpe vraag en het is natuurlijk ook deels weer een antwoord op de vraag over waakzaamheid, want je krijgt inderdaad ook nog gewoon momenten dat je kunt toezien op wat er nou daadwerkelijk gebeurt. Dit is eigenlijk de eerste gelegenheid. Toevallig was er vandaag een bestuursvergadering van de HCL waarin we dit punt ook hebben aangestipt. Dat dit allemaal vrij snel achter elkaar gaat. Wat we hebben gezegd is: je moet daarin natuurlijk gewoon scenario’s opnemen die je nu al aan de raad kunt voorleggen. Wat gaat het betekenen als? Want die toetreding moet deels geëffectueerd worden en dat krijgt dan gevolgen. Dat betekent onvermijdelijk dat als je inderdaad in april iets neerlegt … We moeten ook nog even kijken of dat haalbaar is en anders doen we dat net iets anders. Nee, klopt. Als we ervan uitgaan dat we dat inderdaad gaan doen conform planning, dan zullen we dat op basis van scenario’s doen. Dus dan wordt inzichtelijk gemaakt: als dan. Dat betekent ook dat er mogelijk nog een tweede stuk dit jaar komt. De voorzitter Ik zie nog twee interrupties. Meneer Jacobs. Een vervolg op dezelfde. Dan gaat u eerst.

De heer Damen, Fractie Damen (interruptie) Heel kort nog. In het raadsstuk staat heel duidelijk ook de datum 30 april benoemd. Maar mocht dat nu niet doorgaan, dan verwacht ik toch van het college dat wij in ieder geval voor die datum via een rib of een memo – het maakt niet uit wat – de consequenties hiervan voorgelegd krijgen.

Pagina 31 van 95

Wethouder Gelderblom De laatste zin “de consequenties hiervan” is wat breed. Maar ik zie de heer Damen dat ook wel erkennen. Dat gaat over financiële cijfers, de begroting, dus ook op het financiële vlak de gevolgen van dit hele verhaal. Daar zullen we inderdaad absoluut ook als er een kleine koerswijziging plaatsvindt in het licht van de termijnen, zeker nog kenbaar maken aan de raad. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs. De heer Jacobs, FVD (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Ik vond het wel een terechte vraag van meneer Van Zutphen. Ik wilde daar toch even verder op ingaan. Ik probeer het of ik ga het, zodat ik het zelf ook begrijp, in jip-en-janneketaal uitleggen. Als ik in een commercieel bedrijf kijk en ik heb bijvoorbeeld een bv waarin ik drie aandeelhouders heb die in het verleden een reserve hebben opgebouwd van 3 miljoen. Dus drie aandeelhouders en een reserve van 3 miljoen. Vervolgens treedt er een vierde aandeelhouder toe. Die treedt niet om niet toe. Dus ik hoop dat we tenminste wat dat betreft op een lijn zitten en dat u dat ook bedoelt, want ik vind dat daar inderdaad wel iets inzit. Dus ik heb 4 miljoen of 3 miljoen aan reserve opgebouwd met een aantal personen. Vervolgens treedt er een toe. Dan is het niet meer dan logisch zou ik zeggen dat die toetreder toch moet betalen voor de bestaande reserves die in die gemeenschappelijke regeling zitten.

De voorzitter Wethouder. Wethouder Gelderblom Voorzitter, het is heel mooi om het hoefijzermodel in levenden lijve voor mij zich zien te voltrekken en dat de SP en de FVD zich op deze manier naar elkaar toe bewegen. Ik denk dat het terecht is dat het ook een mooie concretisering is van de vraag. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter? Wethouder Gelderblom We moeten het ook niet doen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie0 Voorzitter, als meneer Jacobs nou zegt dat twee keer twee vier is, moet ik dat dan gaan ontkennen omdat ik anders aan het hoefijzermodel doe? De voorzitter Ik zal het vragen aan de wethouder, meneer Van Zutphen. Wethouder Gelderblom Integendeel. Ik vind het een mooie constatering. Volgens mij concretiseert de heer Jacobs nu zeker wat de heer Van Zutphen vroeg. In die zin kan ik het gewoon meenemen in de toezegging die ik met veel plezier aan de heer Van Zutphen heb gedaan dat we precies naar dit gaan kijken en dat we ons voordeel doen met bestaande voorbeelden, want daar wees de

Pagina 32 van 95

heer Van Zutphen denk ik ook terecht op. Dus dank voor de concretisering en mooi om deze eendracht te zien. De voorzitter Interruptie van de heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD (interruptie) Voorzitter, ik ben op zoek naar de naakte waarheid in deze. Wat mij betreft zou ik graag van de wethouder een exploitatiebegroting willen zien daar waar de partijen een bijdrage doen en eventueel ook een bijdrage aan de inbreng die zij daarin doen in financiële zin. Kan de wethouder toezeggen dat we die stukken kunnen krijgen? Wethouder Gelderblom Dit gaat natuurlijk helemaal mee in de toezegging die ik net heb gedaan aan de heer Damen. Dus in die zin: ja, dat kan. De voorzitter De heer Pauwels nog. De heer Pauwels, CDA Over dienstverlening gesproken, voorzitter. Met dat grote aantal nieuwe toetreders kun je voorstellen dat er meer behoefte komt aan onderzoek ter plekke. De openingstijden van het HCL zijn beperkt tot drie dagen per week. Wellicht is het een optie om daar nog eens naar te kijken of een verruiming mogelijk is, mede in het licht van de komende begroting. Wellicht is het budgettair neutraal te regelen. Wellicht komt er een extra begrotingsslag bij, maar dat kan ik nog niet overzien. Vandaar de vraag. Wethouder Gelderblom Op zich een mooie suggestie. Het is wel goed om te verduidelijken dat zoals ik al eerder zei die dienstverleningsovereenkomst er al is.

Dus in die zin zou je verwachten dat het een en ander toch wel stabiel blijft. Tegelijkertijd is het nu ook mogelijk om buiten die drie dagen afspraken te maken om bepaalde stukken in te zien. Dus dat is ook een stuk maatwerk in de dienstverlening. Dus dat zou ook moeten helpen. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Is er behoefte aan stemming? Dat is niet het geval. Dan is het voorstel aanvaard. 6. Formaliseren bestaande samenwerking VVTH-taken met Voerendaal d.m.v. aangaan van een centrumregeling De voorzitter Wie wil daar het woord over voeren? Meneer Janssen en meneer Pauwels. Meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. We hebben dit punt best wel uitgebreid in de commissie besproken en in het kader van beter een goede buur dan een verre vriend, lijkt ook niks in de weg te staan voor dit raadsbesluit, maar wij hebben niet voor niks natuurlijk vragen gesteld in het vragenuur over de staat van onze intaketafel en de bemensing binnen onze organisatie. Daar

Pagina 33 van 95

krijg ik toch een beetje buikpijn van als je vervolgens de memo ook vasthangt aan de bemensing die noodzakelijk is om expertise uit te ruilen et cetera. Dat is nogal een spannende, want is de intaketafel van de gemeente Voerendaal drie maanden dicht als we het intern in Heerlen niet geregeld krijgen? Dat lijkt me een hele bijzondere situatie. Dus dan zou ik eigenlijk toch wel wat meer feedback van het college willen hebben over hoe we dan met elkaar omgaan als blijkt dat we het in Heerlen niet voor elkaar krijgen om op krachten te komen. Daarmee verbind ik dan wellicht ook wat wethouder Peters toen straks zei: er lopen hier in het gemeentehuis 1.100 mensen rond waarvan een heel klein gedeelte maar die specifieke taken uitvoeren. Dat noopt misschien ook wel tot een herijking van prioriteiten en een onderbouwing, een vraag en een voorstel aan de raad toe van hoe je die prioriteiten dan herijkt en hoe zich dat dan ook materialiseert in hoe je die fulltimers of parttimers over de organisatie verdeelt en wat je vervolgens dan ook in minder mate gaat doen, zodat we die goede buur en niet die verre vriend blijven, maar dat we vooral ook onze eigen zaken goed op orde hebben. De voorzitter Dank u wel. Meneer Pauwels. Of nog een interruptie? Wilt u een …? Nee? U wilde ook gewoon in de eerste termijn het woord voeren. Toch een interruptie.

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Toch een interruptie is misschien het makkelijkste voorzitter, dank u wel. Het is tegelijkertijd ook een punt van orde. We hebben nu al een aantal keren gesproken over capaciteitsproblemen binnen het ambtelijke apparaat. We hebben sinds kort een nieuwe vervangende gemeentesecretaris, die gaat over personeel en die is al een groot deel van deze vergadering gewoon niet aanwezig, terwijl er continu gesproken wordt over hoe we omgaan met dat met name kwantitatieve, maar ook kwalitatieve deel van die ambtelijke organisatie. Ik denk dat die gemeentesecretaris er goed aan doet - misschien kunt u een oproep doen - om gewoon aanwezig te zijn, die informatie tot zich te nemen en daar ook iets mee te doen. De voorzitter Neemt u van mij aan: ik weet even niet waar die is, maar ik ben formeel verantwoordelijk voor de portefeuille P&O, dus ik neem dit zeker mee, ook naar de gemeentesecretaris toe. Het woord is aan u, meneer Pauwels. De heer Pauwels, CDA Dank u, voorzitter. De vragen liggen in het verlengde van wat de heer Janssen ook al ter sprake bracht, alleen wat anders geformuleerd. We zijn nu een voorstel aan het formuleren en een experiment aan het formaliseren vanavond, maar toch is gedurende de looptijd van dit hele verhaal toch gebleken dat er frictie ontstaan is wat betreft de personele kant van de zaak.

Want als je de doorsnee handhaving vraagt bijvoorbeeld of je al je taken haalt, dan krijg je standaard het verhaal te horen van: krap of misschien maar net. Daarom de vraag: zijn er signalen gekomen tijdens de looptijd tot nu toe dat het weleens moeilijk wordt om elkaar te assisteren bij deze beoogde taken? De voorzitter Dank u wel. Dan had ik mevrouw Schreurs. Mevrouw Schreurs, Partij Hoensbroeks Belang

Pagina 34 van 95

Dank u, voorzitter. Dit is inderdaad uitgebreid in de commissie besproken. Er zijn ook vragen gesteld en er zijn vrij laat moet ik zeggen, want de commissie is alweer enige tijd geleden, antwoorden gekomen, maar die waren wel vrij nietszeggend. Het stuk staat vol met volzinnen als wat de plussen zijn van de samenwerking en goede efficiëntie, maar we hadden heel concreet gevraagd naar: doe een nulmeting en KPI’s, zodat we als raad ook kunnen volgen of zo’n samenwerking een positief effect heeft. Vervolgens wordt dan gezegd: we zijn niet in staat om daar cijfers voor te genereren. Dat vind ik wat zwak. Voor de duidelijkheid: wij willen ook, net zoals de heer Janssen aangeeft, een goede buur zijn en Voerendaal uiteraard uit de brand helpen, omdat we ons kunnen voorstellen dat een kleine gemeente best moeite heeft om deze taken goed te vervullen, dus die samenwerking loopt ook al, want dat is een experiment geweest. Maar ik vind wel dat als wij als raad onze rol moeten kunnen vervullen, we ook moeten worden voorzien van data, zodat je ook kan opvolgen wat de nulmeting is, hoe we er op dit moment voorstaan en als we over een jaar bijvoorbeeld evalueren of we er op vooruit gegaan zijn of we er op achteruit zijn gegaan, of het meer of minder capaciteit heeft opgeleverd en wat de doorlooptijden zijn van acties die gepleegd zijn.

Je mag best wat meer aanleveren aan de voorkant, voordat zo’n besluit komt dan alleen maar nietszeggend: het wordt efficiënter. De voorzitter Dank u wel. Dat waren ze? Ja. Laat ik beginnen met inderdaad ook even gewoon vol trots naar Voerendaal, maar ook naar Simpelveld te kijken. Ik vind het nogal van lef getuigen om te zeggen: wij komen in de knel op een aantal punten en we vinden het fijn als jullie helpen. Dat hebben we jarenlang met elkaar uitgesproken in de regio dat we dat wat vaker zouden moeten doen. Ik ben blij dat we inmiddels het vertrouwen in elkaar hebben in deze regio dat we dit dan ook hebben uitgesproken en zelfs willen formaliseren. Ik denk dat dit hartstikke goed is, want ik denk dat je er ook bent in Parkstad om elkaar te helpen. Dat is de basis van onze regeling. Waar dat eventueel in uitmondt weet ik niet qua hoeveelheid, maar ik weet wel dat we op deze manier formaliseren wat we heel voorzichtig zijn begonnen. Het is dus ook niet dat we hier met een enorme takenhoeveelheid bezig zijn, dus er komt geen enkel probleem met een intaketafel in Voerendaal, want dat gaat over een beperkt aantal taken waar we voor die beperkte aantal taken die we voor ze doen ook extra formatie voor krijgen. Dus in die zin komen we niet in de problemen en heb ik ook geen signaal van knelpunten gehad de afgelopen periode.

Sterker nog, ik krijg van mijn collega’s gewoon te horen hoe blij ze ermee zijn. Ik merk dat ook van bijvoorbeeld de boa’s en dat zal niet anders gelden dan voor het team van BMB. Het zijn hele positieve signalen dat ze het ook leuk vinden om dit op deze manier te kunnen doen. Dus dit knabbelt niet aan onze formatie. Het knabbelt niet aan die 1.100 mensen. Wij krijgen hier formatie voor. Wij krijgen hier geld voor, maar ik ben het wel met u eens. Dus ik heb geen knelpunt en ik zie de problemen niet. We kunnen die beantwoorden, maar u heeft volkomen gelijk als u zegt: u mag wel wat meer informatie krijgen. Wat ik toe kan zeggen is dat we u wat exacter gaan aangeven over welke hoeveelheid formatie het nu gaat en welke taken ze doen. Op dit moment heb ik geen knelpunt, dus dat is mijn nulmeting. Over een jaar evalueer ik met u: dit hebben ze gedaan, waar zijn knelpunten opgetreden en of het ergens ons als Heerlen heeft geraakt in het feit dat we helpen en dat we de problemen doorkrijgen, want dan moeten we met elkaar echt terug gaan praten en zeggen: hier moeten we opnieuw over nadenken, want dit wordt te ingewikkeld. Zo eerlijk moeten we zijn. Het moet voor Voerendaal en los van de centrumregeling voor Simpelveld het gevoel opleveren: we worden geholpen door onze grote broer, maar de grote broer moet ook geen pijn krijgen.

Laat ik het zo maar zeggen, want dan gaat het ook niet goed. Dus dat kan ik u op

Pagina 35 van 95

die manier toezeggen. Is er behoefte aan een tweede termijn? Niemand. Wenst u stemming? Dat is niet het geval. Dank u wel. Dan is het voorstel aanvaard. 7. Gebiedsperspectief en uitvoeringsprogramma Hoensbroek-Centrum De voorzitter Ik begin bij de heer Ermers. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. De OPH en ik denk ook de inwoners van Hoensbroek zijn blij verheugd dat er eindelijk serieus werk wordt gemaakt met betrekking tot de grondige aanpak voor het Hoensbroeks centrumgebied. Hoensbroek is een stadsdeel dat snakt naar een positief gevoel over en voor de toekomst, over vergroting van trots, een serieuze plek voor gezelligheid en ontmoeten en voor een maatschappelijk en verenigingsleven, maar vooral ook het gevoel dat ze serieus genomen worden. Voor ons ligt het gebiedsperspectief en uitvoeringsprogramma Hoensbroek Centrum. Het is een perspectief dat middels een participatietraject met inwoners, ondernemers en andere belangstellenden tot stand is gekomen. Die gekozen aanpak is lovenswaardig, even lovenswaardig als onontbeerlijk voor de verdere ontwikkeling van het gebied. Hierdoor kan een breed gedragen plan ontwikkeld worden. De OPH is blij met de unieke kans die Hoensbroek wordt geboden voor een grote kwaliteitsimpuls en wellicht de grootste kwaliteitsimpuls in 45 jaar. Laten we dat benadrukken: kwaliteit en nog eens kwaliteit.

Ook zijn we te spreken over de aard van het verdere proces waarbij er een meer agile benadering wordt gekozen: flexibiliteit als stuurmiddel. Maar we zijn ook realistisch en positief kritisch. Binnen alle torenhoge ambities voor Heerlen bungelt Hoensbroek onderaan, want we zijn inmiddels drie jaar verder en de financiële paragraaf ontbreekt, waardoor het hele plan misschien wel op losse schroeven staat. Een relatief kleine financiële toezegging als het voorbereidingsbesluit van 3 ton en een incidenteel exploitatiebudget van 5 ton zetten structureel geen zoden aan de dijk. Bent u het met de OPH eens dat het centrumplan Hoensbroek veel hoger op de prioriteitenlijst gezet zou moeten worden? Voorzitter, de OPH zal instemmen met het voorstel en is ook mede-indiener van de motie realistische haalbare transformatie van Hoensbroek Centrum, samen met D66 en VVD. Hierin is het tijdig starten met het bouwen van woningen en het opstellen van de financiële paragraaf het allerbelangrijkste. We hebben nog veel vragen waar we in de commissie ROLO helaas onvoldoende tijd voor hadden. Ik zal niet op alle punten op detailniveau kunnen ingaan, want die zijn er ook nog volop. Vandaar enkele vragen op hoofdlijnen.

Vraag een is: hoe zit het met een clustering van wonen en winkels, de relocatie van winkelketens en bijvoorbeeld de supermarkt van de PLUS? Hoe ziet dat in de toekomst eruit? Voor deze bedrijven is het in een zo vroeg mogelijk stadium essentieel te weten wat ze de komende jaren te wachten staat. Wanneer vinden de gesprekken met al deze partijen plaats? Vraag twee gaat over winkels aan het Postplein. Die worden wellicht in de toekomst een eiland. Die gaan een eiland vormen. De heer Voncken gaf het al aan in de commissie ROLO. Is dit in wenselijke ontwikkeling en hoe gaat u de betreffende winkels ook hier bij betrekken? De insteek is dat de overlast in het gebied door de interventies zal afnemen. Hoe gaat u voorkomen dat er een waterbedeffect gaat ontstaan naar de omliggende wijken en buurten? Vraag vier: Buurthuis Mariarade heeft een brief gestuurd waarin mogelijke gevolgen van buurthuizen worden geschetst als een cultureel centrum zou worden gerealiseerd. Hoe gaat u hiermee om? Want zo kennen we bijvoorbeeld wel meerdere plekken en buurthuizen die te

Pagina 36 van 95

maken hebben met een exploitatieprobleem. We kunnen hier ook verwijzen naar de situatie in De Borenburg in Voerendaal, maar ook in A GENE BEK hebben we een misschien vergelijkbare problematiek. Er wordt nagedacht over het openstellen van eenrichtingsverkeer in de Kouvenderstraat om de verkeersveiligheid en bereikbaarheid te vergroten. Als er verkeer komt, zal de bereikbaarheid weliswaar vergroten, maar de vraag is of de veiligheid daardoor toeneemt. Graag uw visie daarop. Vraag acht is: kunt u toezeggen dat in de commissie ROLO per kwartaal of per halfjaar, dus in ieder geval frequent, een overzicht wordt gegeven van de vorderingen? Als laatste vraag: mocht Het Cultureel Centrum dat onderzocht wordt onverhoopt niet komen, is dan de voormalige Muziekschool alsnog een optie? Dat was het voor dit moment, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. Voor het CDA is dit uitvoeringsprogramma en deze aanpak niet alleen maar een visie, maar wij vinden ook dat de raad hier alles aan moet doen om dit te laten slagen. Het gemeenschapshuis als cultureel centrum midden in het centrum, de veiligheid door meer camera’s, de afschaling van maatschappelijke doelgroepen, concentratie van het winkelgebied in het centrum en de woningbouwontwikkeling, het zijn allemaal redenen om hier meteen mee aan de slag te gaan.

De bewoners bij de bijeenkomsten waren positief, maar er moet ook rekening worden gehouden met de ondernemers over de parkeervoorzieningen en de brief van het Gemeenschapshuis Mariarade. Maar voorzitter, wij moeten wel nu een besluit nemen en niet alles weer opnieuw gaan uitzoeken. Er moet nu doorgepakt worden, anders is er over tien jaar nog niks gerealiseerd. Daarom steunen wij de motie van de VVD ook niet. Wij hebben samen met Partij Hoensbroeks Belang en de SP deze motie ingebracht om vooral ook aan de bewoners van Hoensbroek te laten zien dat dit college er alles aan gaat doen, ook financieel, om de zorgen bij de bewoners weg te nemen en duidelijkheid te verschaffen, vooral ook omdat deze visie raadstermijnen overschrijdt. Wij hopen dan ook dat iedereen deze motie gaat steunen om de bewoners van Hoensbroek te laten zien dat dit college van Hoensbroek weer een prachtig deel van onze stad gaat maken. De burgers van Hoensbroek moeten hier trots op kunnen zijn, voorzitter. Geen woorden, maar daden. De voorzitter Dank u wel, mevrouw Géron. Interruptie van de heer Jacobs. Excuus. De heer Jacobs, FVD (interruptie) Dank u, voorzitter. Aan mevrouw Heine via de voorzitter: ik heb die motie van het CDA en van Partij Hoensbroeks Belang uiteraard gelezen.

Maar wat ik natuurlijk heel vreemd vind is dat er gevraagd wordt aan de zittende raadsleden om ons te committeren aan het centrumplan van Hoensbroek, maar dat is natuurlijk heel moeilijk als ik … Ik spreek dan vanuit mezelf als ik me ergens aan moet committeren waarvan ik niet wat het gaat kosten. Kost het 5 miljoen? Kost het 10 miljoen? Kost het 20 miljoen? Snapt u dat het heel moeilijk is om nu te zeggen vandaag: ik ga me hier aan committeren, terwijl ik helemaal geen idee heb over wat we spreken? Misschien heeft u een idee over wat voor een bedrag we spreken, want dat is volgens mij toch wel van essentieel belang. Bent u dat met mij eens?

Pagina 37 van 95

Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dat ben ik met u eens, maar wij zeggen ook duidelijk: het gedeelte waar de gemeente over gaat, daar committeren wij ons aan. Wij vinden het ook heel belangrijk dat er nog financiers van buitenaf komen. Dus daar committeren wij ons aan. Over hoe hoog het bedrag is, dat kunnen wij allemaal nog niet zeggen. De voorzitter Dank u wel. Nog een interruptie van de heer Jacobs. De heer Jacobs, FVD (interruptie) Maar dan committeer ik me dus als het ware aan een blanco cheque of zie ik dat verkeerd? Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Nee, want de gemeente gaat natuurlijk niet over alles. Dus je committeert je niet aan een blanco cheque. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter. Hoensbroek, woest aantrekkelijk, nu al. Hier ligt een plan voor om Hoensbroek te verbouwen en het start bij de Kouvenderstraat en eindigt bij de Markt. En dan? De Hoofdstraat vanaf de Markt telt niet mee in de revitalisering daar waar het allemaal is begonnen. De Hoofdstraat West met dagelijkse overlast zoals drugs, doodsbedreigingen, dealers et cetera, we kennen het plaatje. We hebben het er net over gehad. Bewoners die startten toen een positieve actie, zoals groeten uit het rijkste dorp van Nederland. Dat deden ze vanuit hun gevoel van verbinding met bewoners die er al jarenlang woonden en ze de omgeving nog fijner wilden maken.

Dat was zomer 2024. Daarna hebben ze nog een paar acties gedaan met posters et cetera. We hebben natuurlijk de Samen in de Buurt Kamer en u heeft een pleidooi gehouden over Sociaal Veilig en dat er zo veel dingen gebeuren, maar er zijn nog heel veel bewoners die het niet merken. Er wordt gedeald met camera’s en zonder camera’s. Het waterbedeffect is zichtbaar, dat er dus uitbreidingen zijn in de Dr. Martin Luther Kinglaan, de Buttingstraat en Terveurdtweg. Daar zit de Aristacura nog steeds. Dus al die instellingen zitten er nog steeds. Die krijgen we niet zomaar weg. Dan vragen wij een weg van het Kasteel Hoensbroek naar het centrum. Die zal dan toch door de Hoofdstraat moeten voeren. We kunnen dat stuk Hoofdstraat niet verwaarlozen. Ook daar zijn authentieke gevels die opgeknapt moeten worden et cetera. De buurtbewoners beleven dit nog niet. Ze voelen en zien nog geen vooruitgang. Er zijn mensen daar die hun huizen tegen een veel mindere prijs verkopen. Dat hebben ze ervoor over. Dus het sociaal weefsel valt uit elkaar. Daarom zouden wij willen vragen of voor dat stuk niet een soort denktank opgericht kan worden, waar zij het tempo aangeven en waar zij de richting bepalen om zo voor nu en toekomst daarin mee te denken en mee te beslissen. Daar zou ik graag horen of daar een mogelijkheid ligt, want de mensen mogen we niet vergeten. Tot zover. De voorzitter Dank u wel.

Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. D66 Heerlen vindt het cruciaal dat Hoensbroek Centrum transformeert naar een toekomstbestendige, levendige en veilige plek waar wonen, ondernemen, cultuur en het verenigingsleven samenkomen in de echte Hoeskamer van Gebrook. Dit plan is een

Pagina 38 van 95

belangrijke stap in de juiste richting en we geven ook vooral aan dat er snel aan de slag gegaan moet worden, maar we willen ook een aantal punten meegeven. Met name de vergroening van de Markt en het Gebrookerplein is wat ons betreft een hele grote stap voorwaarts, zowel op het gebied van klimaatadoptatie, het voorkomen van hittestress en het ziet er natuurlijk ook veel beter en gezelliger uit dan een grote stenen vlakte. We vragen de wethouder ook wanneer hier concreet mee aan de slag gegaan kan worden. Dus het zijn relatief kleine stappen die gevoelsmatig al een groot verschil kunnen maken. Wat ons betreft gaan we hier snel mee aan de slag. Voorzitter, zoals in de commissievergadering ook aangegeven, juicht D66 toe dat er veel extra woningen aan het centrum van Hoensbroek toegevoegd worden, zoals op veel plekken gebeurt. Het komt de levendigheid zeker ten goede. Ook het idee van woonhofjes zoals de wethouder benoemde spreekt ons erg aan. Dat versterkt ook het dorpskarakter. In de commissie hebben we het al uitgebreid over de uitdagingen van het timen van het vrijmaken van financieringen van de gemeente en het betrekken van projectontwikkelaars gesproken. Daar gaan we in onze inbreng verder niet op in. We zijn ook blij met de aanzet tot de plannen om de verkeersveiligheid te verbeteren, dat dat van start gaat dadelijk en dat de fietsverbindingen ook versterkt gaan worden.

Met name kan er natuurlijk ook een mooie verbinding gemaakt worden tussen de Parkstadroute, het Broeklandpark en indirect ook met het centrum. We zien al voor ons hoe fietsers in het Broeklandpark kunnen uitrusten en daarna gezellig in het Hoensbroek Centrum kunnen gaan winkelen. Ook kijken we uit naar de onderzoeken samen met jongeren voor ontmoetingsplekken, zoals bijvoorbeeld het skatepark in het Broeklandpark en graag vragen we de wethouder om ons daar proactief van op de hoogte te houden. Voorzitter, in de commissie hebben we natuurlijk ook gesproken over participatie, wat een belangrijk onderdeel is. Er werd aangegeven dat er ondernemers betrokken zijn via diverse participatiebijeenkomsten. Dat is ook zo, maar toch voelen niet alle ondernemers zich gehoord in de eerste participatieronde. Zoals ook aangegeven werd, is de participatie in dit traject natuurlijk een voortdurend proces.

Dat snappen we, maar we willen vooral ook het college nog verder oproepen om juist ook in het vervolg die ondernemers te blijven betrekken bij de verdere planvorming en uitvoering en hen vooral ook te ondersteunen, met name bijvoorbeeld de ondernemers aan de Kouvenderstraat in de transitie, concrete maatregelen, begeleiding van verhuizing, wat de herinrichting voor hen betekent en misschien ook wel tijdelijke compensatie, zodat het plan in het vervolg nog breder gedragen en succesvoller gaat worden. Dan voorzitter, het plan voor Het Cultureel Centrum met podium te realiseren op het Gebrookerplein. We moedigen natuurlijk initiatieven die oud en jong en ook het verenigingsleven samenbrengen van harte aan en we hebben ook al in de commissievergadering opgeroepen om naar samenwerking te kijken. We hebben bijvoorbeeld regionaal subsidies om dit project financieel haalbaar te maken. Daar komt natuurlijk een onderzoek voor, maar er zijn ook zorgen. Een van die zorgen werd net natuurlijk al benoemd: het Gemeenschapshuis Mariarade heeft een brief gestuurd over de mogelijke impact die het plan voor Het Cultureel Centrum op hen heeft. Het Gemeenschapshuis in Mariarade fungeert natuurlijk als een belangrijke ontmoetingsplek voor diverse activiteiten en de sociale cohesie in de wijk. We vinden het ook heel belangrijk dat dat soort signalen meegenomen worden.

Hoe gaat het college dit meenemen in de verdere planvorming, zoals ook bijvoorbeeld de impact op mogelijke andere culturele centra, zoals het Corneliushuis? Dus niet alleen samenwerking, maar ook impact van een nieuw cultureel centrum moet wat ons betreft meegenomen worden in het onderzoek naar de haalbaarheid. Dat is ook een onderdeel van de motie van de VVD die we mede ingediend hebben. Tot slot: zoals aangegeven is het erg belangrijk dat er voldoende middelen vrijgemaakt worden om voortvarend in Hoensbroek Centrum aan de slag te gaan. In de motie die ik net noemde, wordt ook opgeroepen om met een nadere financiële onderbouwing daarvoor te komen en die bij de aankomende algemene beschouwingen te presenteren met natuurlijk wel de opmerking dat ook timing in het vrijmaken van financiën heel belangrijk is, maar dat er wel

Pagina 39 van 95

een perspectief komt en een budget waarmee voortvarend gestart kan worden met de transitie van Hoensbroek Centrum. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, de plannen voor de herontwikkeling van Hoensbroek Centrum bevatten ambitieuze doelstellingen met een sterke nadruk op het compacter en levendiger maken van het centrum. De transformatie van de Kouvenderstraat naar een woonstraat, het verplaatsen van winkels en het herontwikkelingen van het marktgebied zijn enkele van de kernpunten. Echter de haalbaarheid van deze plannen roept belangrijke vragen op. Hoe zorgen we ervoor dat deze transitie niet leidt tot economische verschraling en dat ondernemers en bewoners realistisch en eerlijk worden meegenomen in dit proces? Voorzitter, een van de meest prominente pijlers die ook al opgepakt kunnen worden, is de visie en uitvoering van het thema wonen. Namelijk: zonder een sterke woonontwikkeling kan het centrum van Hoensbroek niet de levendigheid en aantrekkingskracht krijgen die nodig is. Een gevarieerd woningaanbod passend bij de verschillende doelgroepen en hun prominente invulling met koopwoningen kan bijdragen aan een divers en toekomstbestendig stadscentrum waar jong en oud zich thuis voelen. Door hier op korte termijn mee aan de slag te gaan, laat u Hoensbroek zien dat het menens is.