Conceptnotulen raadsvergadering d.d 25 juni 2025

Dat het binnen de portefeuille zou moeten worden opgelost is pertinent onwaar. Het feit dat het daar in staat is ook niet correct. Als college zijn we een eenheid en niet als wethouder. Dan het financieel overzicht Hoensbroek Centrum. Daar heb ik zojuist ook al aan gerefereerd dat we daar op dit moment druk mee bezig zijn om dat rond te krijgen. We hebben beloofd dat we dat ook het liefst zo snel mogelijk, maar in ieder geval voor de begrotingsbehandeling richting u kunnen aanleveren. Daar wordt hard aan gewerkt. Het derde waar u het over heeft, zijn tegenvallers en meevallers. Dan met name over die meevallers en die realistische kijk daarop waar u op hamert. Naar onze inschatting hebben onze mensen die realistische kijk, maar het kan nooit kwaad om daar ook kritisch op te blijven. Dan meneer Janssen van de Jongerenpartij. Het proces om te komen tot deze begroting is wel bijzonder in dat kader, want u heeft het over het beleidsluwe karakter. U heeft het over het vertragen van projecten et cetera. Dat zijn allemaal afwegingen die wij maken, samen met feit dat er een aantal topprioriteiten zijn die wij in die integrale afweging meenemen. Ik hoorde hier bijvoorbeeld heel vaak Hoensbroek centrum voorbijkomen.

Dus waar wij aan de ene kant – dat heb ik volgens mij ook reeds gezegd – aan de slag gaan met zaken die we de afgelopen jaren ook al in beeld hebben gebracht om te kijken of we daarop kunnen besparen, werken we volgens de Ladder van Lodewijks, waarin onder andere ook het vertragen van projecten … Volgens mij is het stap 3. Dat komt in die integrale afweging ook aan bod. U vraagt ook om versnelling. U vraagt versnelling voor onder andere Hoensbroek Centrum, het Willemskwartier,

Pagina 60 van 135

Versiliënbosch en Meezenbroek. Voor die twee laatste trajecten hebben we ook vernomen dat in Meezenbroek nu een officiële bewonerscommissie is opgericht. Hopelijk helpt dat ook om dat proces daar in een versnelling te kunnen krijgen. Het zijn ontwikkelingen met elk een ander karakter en ook met een andere positie. Ik kan u wel al verklappen dat wij er alles aan gaan doen om fase 1 in het Willemskwartier voor het eind van het jaar daar in ieder geval de schop in de grond te hebben. Die oproep als het gaat over het versnellen, hadden wij voor vandaag ook al begrepen, maar het is goed dat u die nogmaals herhaalt. Dan heeft u het over de Varenbeuk en over de ontwikkeling daar. Op 13 mei is dat volgens mij ook in de raadscommissie geweest en heeft u het daarover gehad. Naar aanleiding daarvan is op 2 juni ook richting uw raad een memo gekomen met daarin de uitleg dat er op dit moment twee verschillende scenario’s worden onderzocht. Die stap zal ergens in januari of februari worden afgerond, waarna wij ook weer richting u zullen komen. In de tussentijd is er met stakeholders en verenigingen goed contact, dus die betrekken we in dat proces verder. De komende tijd zullen we daar ook nogal mee bezig zijn. Dan meneer Pauwels van het CDA. De GR’en laten we terugkomen bij de begroting.

Halen we het totaal? Wij denken dat het moeilijk gaat zijn om 100 procent van de beoogde besparing te halen. We gaan er wel voor. Zoals we het zojuist geschetst hebben, is de positie van ons niet altijd dat wij solitair kunnen kiezen om opeens minder te gaan betalen. We hebben daar ook echt wel de instemming van anderen voor nodig in een GR. Zoals u ook vraagt, dat overzicht komt ook later dit jaar in het begrotingsproces. Meneer Van den Berg heeft in dat kader niet direct vragen richting mijn gedeelte van de portefeuille. Meneer Dragstra van D66, de borging van meerjarige duurzaamheid. Dat nemen we uiteraard mee in het proces om te komen tot de begroting. Het kan niet zo zijn dat er ergens geen geld voor is. Dat is in ieder geval niet als het een belangrijke ambitie van ons is, dus daar komen we op terug. Meneer Nefjodov van GroenLinks: klimaat komt één keer voor in het stuk. Laat het dan een goede keer zijn, want volgens mij ziet u ook dat wij zeker de zaken die u allemaal benoemt in bijvoorbeeld de openbare ruimte en ook vanuit duurzaamheid waar we allemaal mee bezig zijn in het kader van klimaatadaptie. Die voorbeelden zijn legio. Wij priorteren daar als stad flink op en zetten daar flink op in. Meneer Daamen had het over Hoensbroek Centrum. Daar heb ik het zojuist over gehad. Ten slotte meneer Jacobs: de visie op de schuldenpositie.

We hebben u vandaag een raadsinformatiebrief gestuurd waarin een scenarioanalyse staat voor toekomstige investeringskeuzes waar ook verder wordt ingegaan op die schuldenpositie. Kan ik een maximum noemen? Nee, dat kan ik niet. Het is in ieder geval onderdeel van de integrale afweging om ook wederom weer te komen tot een begroting waar we op het scherpst van de snede zeilen. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) In principe zegt u daar expliciet mee: dat wentelen we af op de volgende generatie? Daar komt het eigenlijk op neer. Wethouder Peters Nee, meneer de voorzitter. Dat zeg ik daar niet mee. Volgens mij zeg ik daarmee dat de keuze om te bepalen wat onze schuldenpositie is richting de toekomst dat wij dat integraal bespreken en dat we op basis daarvan een keuze maken. De woorden zoals u die gebruikt zijn wat ons betreft een aanname. De voorzitter

Pagina 61 van 135

Ik kijk nog even of er andere collegeleden zijn. Wethouder Vrusch. Wethouder Vrusch. Ik zal nog heel even reageren op de vragen die gesteld zijn omtrent de jeugdzorg. Om te beginnen bij het CDA: de jeugdzorg is een landelijk probleem. Niet alleen over dat we het toe zien nemen dat die jeugd steeds meer problemen heeft met maatschappelijke druk, maar het is ook een stukje kosten. Dat is ook bevestigd. Als we kijken naar de rapporten van afgelopen november en naar de kosten van de jeugdzorg, dan zijn die enorm gestegen, omdat het vaak crisis complexer is, cao’s gestegen zijn enzovoort. Maar je ziet het ook in het rapport keihard terugkomen. De conclusie van het Rijk tot nu toe is geweest: beste gemeente, jullie hebben inderdaad niet genoeg vergoeding gekregen en jullie moeten inderdaad zelf bijleggen op de jeugdzorg. Alleen het Rijk heeft nu maar de helft ervan vergoed. Daar zijn nog wel gesprekken en discussies over aan te gaan. Daarom moeten we eerst wachten tot augustus of september. Augustus worden de gesprekken gevoerd intern dan bij het Rijk. In september hopen we in de circulaire daar resultaat van terug te zien. Ze hebben nu de eerste stappen gezet. Ook bij het VNG is duidelijk: dit is voor ons nog lang niet genoeg. Dat geluid hoor je ook terug bij gemeentes.

Dus we hopen daar nog wat betere compensatie op te krijgen gezien de kosten landelijk die gemeentes ook daarvoor maken. Dan het tweede deel. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Die vraag heb ik ook weleens vaker gesteld. Ik meen dat u toen heel stellig was dat het Rijk 100 procent van die kosten zou vergoeden. Zo is dat volgens mij toen ook in de begroting verwerkt, dat 100 procent en dus die meerkosten, ons niks zouden kosten. Tenminste, zo heb ik het begrepen. Als het niet goed is, dan hoor ik dat. Wethouder Vrusch Dat is meerkosten JENS. Die zijn van ons. Ik heb het over de landelijke vergoedingen die wij krijgen voor de jeugdzorgkosten vanuit het Rijk. Daarvan heeft het Rijk maar de helft ongeveer betaald wat gemeentes landelijk aan extra kosten hebben en investeringen daarin. Als we het nog even hebben over de wachtlijsten die u aanhaalde … De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter? De voorzitter Interruptie van de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Nu komt constant voorbij: kosten en geldtekort en hopelijk krijgen we nog meer geld. Ik meen mij te herinneren dat vorige week of de week ervoor groot in het nieuws was dat op jaarbasis 10 miljard aan uitgekeerde zorgkosten niet terecht waren c.q. zelfs gebaseerd waren op fraude. Die 10 miljard is nogal een bedrag.

Nu kan ik die niet precies terugleiden naar onze stad, want daar zal dat dan ook gebeuren. Ik ben wel benieuwd op enige termijn hoe wij daar winst kunnen halen en geld dat voor de zorg bedoeld is, ook echt aan zorg wordt uitgegeven en niet wordt opgevoerd voor iets wat helemaal niet uitgevoerd is. De voorzitter De wethouder.

Pagina 62 van 135

Wethouder Vrusch Fraude in de zorg is sowieso nooit goed. Laten we dat vooropstellen. Weet wel, als het de Wmo betreft dan gaan er altijd Wmo-consulenten langs, juist om te kijken hoe we het goed doen voor onze inwoner, maar ook om een beeld van de situatie te krijgen. Als het jeugdzorg betreft, dan is altijd ons eigen team toegang in de eerste plek ook betrokken, net zoals JENS, om te kijken: hoe zit het bij de situaties thuis en hoe gaat het eraan toe? Ik durf niet te zeggen of de kosten waar u op doelt Wmo, jeugdzorg of zorgkantoor Wlz zijn. Het is ook nogal een systeem wat we met ons allen hebben. Laten we dat ook maar even vooropstellen. Er wordt uiteraard altijd aandacht aan gegeven. Dat is ook noodzakelijk als gemeente zijnde. Waar ik me vooral zorgen maak bij de wachtlijsten, is het stukje wat we op Zuyd Limburg hebben geregeld. Dan heb ik het over crisis en GIK-J. Dat is echt het intramurale deel met de meest complexe zorg. Het is waar dat als daar wachtlijsten zijn – die zijn er – dat dit dan ook tot meer kosten leidt. Kinderen moeten zeker als ze door de huisarts worden doorverwezen en zeker wanneer ook Veilig Thuis of anderen in het belang zijn, maatwerk worden ingezet of extra ambulante inzet. Dat leidt tot kosten zolang kinderen ook in het wachtlijstsysteem zitten.

Dan hebben we nog de situaties omtrent XONAR, Mutsaers en anderen partijen die we maar even niet zullen noemen die ook nog financiële uitdagingen hebben. Als wij als gemeente worden gedwongen daaraan mee te betalen, dan leidt dit ook tot hogere gemeentelijke kosten, terwijl wij daar eerst niks in de organisatie konden doen. Dat is dus wel wrang. Ik ben het er wel mee eens dat als het systeem vastloopt, dat dit ook leidt tot hogere jeugdzorgkosten en nog belangrijker, dat onze jongeren niet direct altijd de passende hulp en zorg kunnen krijgen die zo hard nodig is. Daar zetten we uiteraard wel op in. Dat doen we niet alleen binnen gemeente Heerlen, maar ook binnen heel Zuid-Limburg om daar zo goed mogelijk op in te zetten. De voorzitter Interruptie van de heer Pauwels. De heer Pauwels, CDA (interruptie) Voorzitter, er is sprake vanuit het Rijk van een hervormingsagenda jeugd. Is de wethouder daarmee bekend? Zo ja, hoe staat de wethouder dan tegenover die aanpak? Want alles is erop gericht om de instroom zo veel mogelijk te beperken. Er is zelfs sprake van een eigen bijdrage. De voorzitter Wethouder. Wethouder Vrusch Wat mooi is, is om een keer de exercitie te doen over alle jeugdhervormingsagenda’s van de afgelopen jaren. Wat we dan zien, is dat dezelfde woorden worden gebruikt. Het moet dichtbij. Het moet goed geregeld zijn en gebaseerd op ZIN! zijn. Dat is heel mooi.

Die komen elke keer net in een andere constellatie en een andere zinsvorm terug. Maar als we dan even de rekening erbij zullen pakken, dan is er in elke jeugdhervormingsagenda ook minder of geen geld beschikbaar om die transformatie te maken met ons allen. Dus we doen wat we kunnen met de middelen, capaciteit en handen die we hebben. Dat is dus meer naar het voorliggend veld, minder labeltjes, minder zorg en meer hoe we dingen gezamenlijk oppakken. Maar zolang het Rijk de volgende jeugdhervorming aankondigt, maar niet daadwerkelijk investeringen maakt op het gebied van transformatie en op gebied van vrijheid van medewerkers om echt het werk uit te kunnen voeren ... ja fantastisch, de volgende jeugdhervorming. De voorzitter Interruptie van de heer Verreck.

Pagina 63 van 135

De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie) Even in aansluiting op de heer Pauwels. Is dat nou een aanbod van de wethouder om dat te gaan doen of is het meer dat we dat eens zouden moeten gaan doen? Ik zou het wel op prijs stellen en ik denk dat wel meer mensen het op prijs stellen. Er gaat heel veel geld van de gemeente naar die verschillende onderdelen. Dat is heel terecht overigens. Alleen het is wel eens goed om te kijken: hoe komen we hier nu terecht? Dan kunnen we ook vooral kijken: hoe kunnen we dan binnen de gemeente daarin sturen? Hoe kunnen we beleidsvrijheid creëren binnen de gemeente, zodat wij los van die landelijke regels daar wat meer ruimte kunnen krijgen. Wethouder Vrusch Mag ik zo vrij zijn om daarop te reageren? De heer Karremans heeft in de tijd dat hij nog staatssecretaris jeugd was hier een bezoek bij JENS afgelegd. Dat was niet voor niks. Wat zij trachten te bereiken, deels met die hervormingsagenda, is wat we hier in Heerlen al grotendeels hebben neergezet. Dat is dat voorliggend veld erbij. Neem één van die voorbeelden: we weten dat de ouders gaan scheiden van een kind. Dan kan je wachten totdat het kind in de problemen komt of je zorgt dat je vooraf meteen dat kind gaat helpen om het niet te laten escaleren. Dan kijken zij naar ons als vernieuwend. Wij kijken: dat doen we toch al een aantal jaar? Het is goed dat we daarin stappen zetten.

Dat betekent niet dat we daarmee de kosten allemaal ingeteugeld hebben. Dat heeft ook echt te maken met de instroom van jeugdigen en alles wat daarvoor nodig is. De voorzitter Nog een interruptie van de heer Pauwels en ook eentje van de heer Verreck. De heer Pauwels, CDA (interruptie) Voorzitter, hoor ik de wethouder nu zeggen: de heer Karremans is hier geweest en heeft gekeken naar hoe het hier allemaal werkt en hoe het hier functioneerde. Neemt het mee, maar desondanks komt er toch weer diezelfde hervormingsagenda in een andere vorm en in een ander jasje weer terug. Wat komt hij dan hier doen? Dat vraag je je dan af. De voorzitter Meneer Verreck dan ook maar even meteen. Dan kunnen we dat in één keer doen. De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie) Dank voor de antwoorden, maar heb ik nu wel of geen toezegging gehoord? Dat is voor mij onduidelijk gebleven. Wethouder Vrusch Er zijn twee zaken. Hij kwam en zag dat het goed was. Nu moet de rest van het land nog. Daar geldt ook die hervormingsagenda voor. Als de heer Verreck nog eens zijn vraag wil herhalen … Dank u wel. De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie) Op het antwoord van de heer Pauwels begon u te vertellen dat het goed zou zijn om eens een keer een overzicht te maken van hoe we in deze chaos terecht zijn gekomen. Het is niet dat u chaos creëert, maar de landelijke overheid creëert chaos.

Maak daar eens een overzicht van en kijk daar eens naar over hoe we nu in Heerlen daarin vrijheid kunnen creëren om daarin te sturen. Het is aan de ene kant een soort papieren exercitie om een soort tijdlijn paraat te zetten met dat iets gebeurd is en wat daar de uitkomst van is. Van daaruit: wat levert ons dat nu op in die beleidsvrijheid. Wat levert ons dat in de financiële schade op? Wat moeten wij als gemeente bijleggen ervoor?

Pagina 64 van 135

Wethouder Vrusch Bedoelt u dan aan de hand van wat wij wettelijk krijgen en wat wij moeten uitvoeren of aan de hand van een nieuwe hervormingsagenda? De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie) Dat laatste. Wethouder Vrusch De laatste. De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie) Het is een ingewikkelde vraag. Wethouder Vrusch Het is een hele open vraag. We kunnen een poging wagen die exercitie te maken. Ik durf niet te zeggen wat dan het antwoord gaat zijn, want het is appels en peren vergelijken in de jeugdzorg. Iedereen voert het op z’n eigen manier uit. Het is een weg die we kunnen bewandelen. Zeker. De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie) Dank. De voorzitter Wethouder Gelderblom voor enkele antwoorden nog. Wethouder Gelderblom Voorzitter, er waren vragen over de woontop, de middelen die daarmee samenhangen, platgezegd hoe we die gaan uitgeven de komende tijd en wanneer we daarop terugkomen. Het verzoek was om een toezegging te doen– althans, daar leek op gezinspeeld te worden – of we in november duidelijk kunnen maken hoe dat bijvoorbeeld een bestemming gaat krijgen en wat een bestemmingsreserve gaat worden. Ik wil bij deze toezeggen dat we daar in november op terugkomen. We hebben sowieso even tijd nodig om ook goed met partners nu dit enorm goede nieuws bij ons geland is, te kijken hoe we dat willen gaan doen. Die tijdlijn klopt helemaal.

Het is goed om nu al even te benadrukken dat dat bedrag wat ook in de media is gekomen, op een bepaalde manier uit elkaar valt. Het ging in de vraagstelling ook over, in mijn woorden, zaken die direct ten goede komen aan woningbouw. Die wil ik even nuanceren in die zin dat wij ook nadrukkelijk hebben gevraagd om middelen een ook middelen hebben gekregen ten bate van de uitvoering van ons woonbeleid en ook waar het gaat over Grip op Wonen. Ik denk ook dat dit cruciaal is en ontzettend belangrijk is voor de aantrekkelijkheid van ons woonklimaat. Dus ja, uiteraard moeten zaken verband houden met die woningbouw, waarbij het Rijk ook expliciet in de geest van de NPOV vraagt om te kijken naar voorzieningen en naar omgevingskwaliteit en niet alleen naar die woningen zelf. Het gaat ook over uitvoeringskracht. Dus even met dat voorbehoud desalniettemin de toezegging om in november hierop terug te komen over hoe dat precies gaat landen. Die kan ik heel graag doen. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Clemens. Wethouder Clemens Voorzitter, er zijn een aantal vragen over onderwijs. De best mogelijke inleiding tot die beantwoording heeft volgens mij de heer Van den Berg net in zijn bijdrage gegeven toen hij namelijk zei dat we met z’n allen een verhaal aan het bouwen zijn. Dat is het verhaal van het

Pagina 65 van 135

Heerlen van straks. Als iets daarin de basis gaat vormen, dan is het natuurlijk onderwijs op alle mogelijke manieren in onze stad. Daarom hebben wij u eerder dit jaar ook al uitgebreid geïnformeerd over hoe wij onder andere met de basisscholen in onze stad aan allerhande ontwikkelingen bezig zijn. We hebben u ook geïnformeerd over hoe we daar vanuit onderwijshuisvesting in bijdragen. Vandaag werd onder andere gevraagd naar de voortgang bij het Herlecollege en het Grotiuscollege. Daarover gaan we u ook graag informeren. Ik stel voor dat we dit gaan doen in dezelfde vorm als bij het basisonderwijs, namelijk met een raadsinformatiebrief waarin we u een volledige update geven over het IAP voor het voortgezet onderwijs. Die komt in de tweede helft van dit jaar naar u toe. Dan werd er ook gevraagd naar … De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter? De voorzitter Interruptie van de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Er werd gesproken over raadsinformatiebrieven aangaande het onderwijs. Er is een raadsinformatiebrief met betrekking tot de komst van de hogeschool op de Promenade toegezegd rond de zomer. Dus ik neem aan dat die inmiddels in de maak is en binnenkort op de mail gaat. Ik zie u knikken. Misschien kunt u daar wat concreter over zijn. Volgende week hebben we hem bijvoorbeeld. De voorzitter Wethouder.

Wethouder Clemens Dat vind ik echt een uitstekende formulering. Volgende week heeft u hem. Dat is zo. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Dat is dan toch die glazen bol. Wethouder Clemens Voorzitter, meer in het algemeen daarover, want een aantal partijen en onder andere de Jongerenpartij, de SP, de VVD en D66 hebben verwezen naar het hoger onderwijs in onze stad en het belang daarvan, maar hebben ook gevraagd op welke manieren we op dit moment nu toewerken naar die verdere verbinding met die onderwijsinstellingen. Daar zou ik graag uw eigen rol willen benadrukken, namelijk door de afgelopen jaren ook vanuit de gemeente te zeggen: we zoeken nadrukkelijk de verbinding op met die onderwijsinstellingen. Dus niet alleen maar op het vlak van huisvesting, maar ook op inhoud en ook op allerhande beleidsterreinen waar we als gemeente dat onderwijs en dat onderzoek raken. Daar hebben wij steeds meer een klimaat gecreëerd waarin deze instellingen ons opzoeken en wij die instellingen opzoeken. Daarmee bieden we nieuwe kansen voor ontwikkeling voor jongeren in onze stad, maar ook voor tweede-, derde-, vierde- en vijfdekansers creëren we nieuwe economische kansen in onze regio, onder andere op het vlak van techniek en zorg in verbinding met de mogelijke komst van de Einsteintelescoop, maar ook bijvoorbeeld op het vlak van smartservices en cybersecurity.

Dat zijn namelijk onderwerpen waarop wij steeds vaker worden opgezocht door zowel het bedrijfsleven als door die onderwijsinstellingen. We creëren met dat onderwijs een katalysator voor onze stedelijke economie en de stedelijke dynamiek. We zorgen ervoor dat de investeringen die we op andere fronten doen in alle buurten van onze stad en in het centrum, vermenigvuldigen in impact, want dat is wat deze medewerkers, deze onderzoekers, deze studenten en deze jongeren voor onze stad

Pagina 66 van 135

betekenen. In dat licht moet u ook de gesprekken zien die wij op dit moment met al die instellingen voeren. Die gaan niet alleen maar over waar welke steen komt te staan, maar die gaan ook over betekenis voor stad en regio. Om die reden zijn de gesprekken met Zuyd – die kent u - over de huisvesting hier aan de overkant bij de Geleenstraat steeds meer ook in inhoudelijk daglicht komen te staan, namelijk: hoe kunnen we die ontwikkeling ook koppelen aan die inhoudelijke ontwikkeling op die onderwerpen die ik net schetste. Met de OU gaat het steeds vaker over: hoe kunnen we die regionale netwerken verbinden aan landelijke netwerken waarin de OU opereert? Daarom is het voor hen van belang om zich ook in deze stad en in deze regio te blijven ontwikkelen. Met andere woorden, we zijn ook met hen in gesprek over hoe zij tot in lengte van jaren in onze stad gehuisvest kunnen blijven. Over de UM hoef ik niet zo heel veel te zeggen, want die hebben zelf hier een ontzettend enthousiast verhaal gehouden. Daar heeft u zelf gehoord dat zij kansen zien, of het nou gaat om stedelijke ontwikkeling, techniek of zelfs robotica om zich juist in deze stad en deze regio te ontwikkelen. Daarom zou ik willen besluiten, voorzitter, met een ‘ga zo door’ tegen deze gemeenteraad die dat mogelijk maakt. De voorzitter Dank u wel. Dan nog een paar antwoorden van mijn kant op een aantal vragen.

Meneer De Groot maakt zich zorgen over de buurtorganisaties, buurtvrijwilligers, de inzet daarvan en organisaties die soms stoppen. Dat klopt. Soms stoppen organisaties. Er worden ook weer een aantal nieuwe in het leven geroepen. Soms fuseren ze. Dat heeft u recent ook weer gezien. We zitten daar bovenop. Sterker nog, we vergaderen maandelijks met een delegatie van die buurtorganisaties, met buurtgericht werken om ervoor te zorgen dat die ondersteuning en facilitering voldoende blijft. Het grappige is dat met het nieuwe beleid en met name de nadruk die we hebben gelegd op buurtinitiatieven en dus ook op echt dingen te doen in de buurten, zien we dat dit jaar een enorme toename van buurtinitiatieven plaatsvindt. Dus we zien iets minder georganiseerd, maar veel meer activiteiten in de buurten. Daar hebben inderdaad de buurtregisseurs en de mensen die met buurtgericht werken bezig zijn echt een hele kluif aan, maar ik zie nog steeds dat die mensen dat met enorm veel plezier doen, dat de buurtregisseurs enorm bekend zijn in de wijken en buurten, dat we ze waar mogelijk faciliteren, ondersteunen, kijken hoe we die buurtinitiatieven van de grond kunnen krijgen en verbinding leggen naar het gemeentehuis als er dingen in de buurt fysiek georganiseerd moeten worden. We zien met de Buurthelden hoeveel schoonmaakacties gedaan worden en hoeveel opruimacties we doen.

Kortom, we zitten er vol bovenop. Er wordt heel veel gedaan. Ik heb de indruk dat we dit nog steeds aankunnen. U vroeg terecht naar de boa’s naar aanleiding van de motie. We hebben het aantal boa’s uitgebreid. We zitten nu op 41 boa’s. Dat is los van de toezichthouders. Dat varieert zich van boa’s in uniform tot een aantal boa’s die je bewust niet in uniform ziet, vier boa’s in het interventieteam, drie jeugdboa’s en twee horecaboa’s. Dat zijn mensen die op andere manieren hun controles doen. Dus daar hebben we toch echt wel een inhaalslag gemaakt naar een behoorlijke hoeveelheid. Het is en blijft veel werk. Ze kunnen niet alles oplossen. Daarom doen we ook bewust heel veel met het interventieteam in aanvulling op dingen die de politie doet. Onderzoeken doen in garageboxen. Ook onderzoeken doen samen met BMB, bodem, milieu en bouwen naar woningen rondom arbeidsmigranten, hoe er geleefd wordt en de controles. U heeft laatst nog een presentatie gehad over wat we hebben gecontroleerd met hoarding en met prostitutie. Kortom, we zitten echt in een gigantische hoeveelheid werken, maar het is ook wel een veld waar altijd wat te doen is. Ik zag een interruptie. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Voorzitter. Inderdaad, er gebeurt heel veel. Laat dat duidelijk zijn, met name op dat laatste punt.

De vraag die ik had met betrekking tot de uitbreiding van het aantal boa’s heeft sec betrekking op de uitbreiding van de mensen die op straat gaan en blauw zijn. Ik weet dat er bepaalde interventieteams zijn die zich gespecialiseerd met onderdelen bezighouden. Prima

Pagina 67 van 135

dat dit ook gebeurt. Waar het mij vooral om gaat, is: hoe heeft dat verzoek dat we destijds hebben ingediend toen geleid qua aantallen? Hoeveel meer boa’s zijn er nu daadwerkelijk op straat terechtgekomen vanaf het moment dat we daar om gevraagd hebben? Heeft u die cijfers bij de hand? De voorzitter Ik zorg dat die voor het reces nog bij u liggen. Dat is geen enkel probleem. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u wel. De voorzitter U heeft ook opmerkingen gemaakt over wat de basis op orde voor de ambtelijke capaciteit betekent met deze bezuinigingen. Meneer Van den Berg zei: we mogen de ambtelijke organisatie niet ontzien. Dat zijn ongeveer twee kanten van één medaille en niet dezelfde medaille, denk ik weleens. We ontzien de ambtelijke organisatie niet, want zoals u weet hebben we voor dit jaar netto 5 miljoen bezuinigingen op de organisatie aangekondigd. Dat kunnen we alleen maar doen op een verantwoorde manier doordat we ook 2 miljoen hebben vrijgemaakt om te zeggen: dit gaan we realiseren door veel meer te werken met kunstmatige intelligentie, met chatbots, met digitalisering en met kijken hoe je processen sneller en beter kan laten verlopen. Ik kan alleen maar zeggen dat we daar op de goede weg zitten en dat het af en toe echt wel piept en kraakt, maar het niet onverantwoord is voor zover we tot nu toe kunnen zien.

Tot slot Partij Hoensbroeks Belang over het Veiligheidscentrum in Hoensbroek. U weet ook vanuit de rib - we zijn nu voor de vakantie – dat we net na die vakantie nog die controle samen met de provincie moeten doen op de vleermuizen. Ik hoop dat ze er niet zitten, want dan kunnen we full speed verder. Daar ben ik wel van afhankelijk helaas. Dat was het. Wie heeft er behoefte aan een tweede termijn? Ik begin met meneer Dragstra. Tweede termijn De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Ik heb even mijn interrupties opgespaard voor de tweede termijn in het kader van de tijd ook. Allereerst is het goed om het verhaal te horen wat wethouder Clemens houdt. Het is heel goed om te horen wat voor onderwijsklimaat op dit moment gecreëerd wordt. Dat zien wij ook in samenwerking met Zuyd, Maastricht University, RWTH en de Open Universiteit. Dat is heel mooi. Hopelijk kunnen we daar op afzienbare termijn ook echt die resultaten van gaan zien. Daarnaast heb ik nog twee vragen aan wethouder Peters. Allereerst over het zorgvuldige afwegingskader in de motie toekomstige financiën waarnaar gevraagd is. Daar wordt natuurlijk wel ook al een matrix gestuurd, maar kunnen we dat ook met name richting toekomstige investeringen en dan vooral na 2029, dat afwegingskader verwachten? Tot slot, het Willemskwartier.

U noemde daar even vragen van de heer Janssen dat uiterlijk eind dit jaar de schop de grond in gaat. Eerder werd daar aangegeven dat dit in september zou gaan gebeuren. Graag heb ik daar een toelichting op. U schudt nee inderdaad, dus graag daar een toelichting op. De voorzitter Meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, ik ben heel erg blij met de beantwoording van het college. Er zit behoorlijke kwaliteit in het college. Er zijn allemaal goede antwoorden gegeven. In het bijzonder zijn we blij om te horen van wethouder Peters dat die ene zin waar eigenlijk staat: sop het maar op in

Pagina 68 van 135

je eigen portefeuille, van de baan is. Een wethouder mag ‘ik’ zeggen als die bijvoorbeeld naar huis belt en zegt: schat, zet de aardappelen maar vast op. Ik ben zo thuis. In dat soort gevallen mag een wethouder ‘ik’ zeggen en anders is het altijd wij. De voorzitter Dank u wel. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Wij zijn helemaal niet tevreden met de antwoorden van het college. Laat dat even duidelijk zijn. Wij hebben net een pleidooi gehouden voor de basis op orde. U heeft daar onder andere antwoord op gegeven, onder andere wethouder Peters. Ik denk dat de zaken toch iets rooskleuriger worden voorgesteld dan ze daadwerkelijk in de praktijk zijn, maar laten we dat even rusten. Dus ik denk dat daar echt nog wel investeringen voor nodig zijn. Onlangs dat AI en chatbots heel snel gaan, moeten we het in praktijk nog even zien. Maar wat net ook al in de eerste termijn aan de orde is gekomen, naast de grote megaprojecten wat door verschillende mensen genoemd is, het noodzakelijke extra geld voor Hoensbroek. Ook dat is de basis op orde. Die leefomgeving daar moet echt vele malen beter. Dat hebben die mensen verdiend. Dat is nodig. Maar ook het structurele geld voor Heerlen Noord. Ook dat heeft te maken met de basis op orde, dus dat kost gewoon veel geld. Dat betekent een investering.

Als je dan weet dat we ook nog eens een behoorlijke structurele bezuiniging voor de kiezen hebben van volgens mij 8 miljoen als ik me niet vergis … Wat ik eerder al zei: wij kunnen niet alles. Wij zullen toch keuzes moeten maken. Het college geeft mij niet het comfort met de antwoorden, met name vanuit degene die nou even tijdelijk verantwoordelijk is voor het financiële deel, dat er dadelijk ook echt keuzes gemaakt moeten gaan worden. Voor die basis op orde zijn we het erover eens dat je eerst overal fatsoenlijk moet zorgen voor de mensen in onze stad, het centrum, maar ook zeker in de wijken. De oproep en de vraag die ik wil doen richting het college is concreet: maak keuzes. Ik krijg nog steeds niet het idee dat er ook daadwerkelijk naar geluisterd wordt. Weliswaar pijnlijke keuzes, maar die zullen gemaakt moeten worden. Het kan gewoon niet anders. Dus wij zijn heel erg benieuwd naar de begrotingsvoorstellen, maar wij denken dat het niet anders kan dan dat er echt keuzes gemaakt moeten worden. De manier waarop nu met de vragen rondom deze kaderbrief wordt omgegaan, geeft ons echt onvoldoende comfort op dat gebied. We zullen dan ook tegenstemmen. De voorzitter Dank u wel. De heer Pauwels. De heer Pauwels, CDA Voorzitter, u miste net een interruptie van mij. De voorzitter Gelukkig hebben we een tweede termijn.

De heer Pauwels, CDA Als u het goed vindt, dan kom ik er nou even op terug. Dat was richting de heer Verreck bedoeld. Hetgeen dat hij bepleitte over de jeugdzorg is precies wat ik had willen aangeven via mijn reactie op de kaderbrief. Dan voorzitter, is er nog een vraag onbeantwoord gebleven, namelijk met de beschikbaar gestelde middelen voor de ouderen in het ravijnjaar met die 2,4 miljoen. Daar had ik een vraag over gesteld hoer hiermee om te gaan. Daar heb ik geen antwoord op gehad. De voorzitter

Pagina 69 van 135

Dank u wel. Dan ga ik weer naar wethouder Peters voor de laatste paar antwoorden. Wethouder Peters Meneer de voorzitter, dank u wel. Ik heb nog een aantal vragen hier in de tweede termijn. Laat ik ze even per partij aflopen. Dan begin ik bij meneer Dragstra van D66. U heeft een aantal goede vragen gesteld. Dat afwegingskader richting toekomstige investering ook na 2029 gaat in essentie niet anders. Waar we het zojuist over hadden, is die integrale afweging waarin prioriteit een hele belangrijke rol speelt, waarin schuldpositie uiteindelijk ook een belangrijke rol speelt en waarin – laten we eerlijk zijn – de financiële positie in het algemeen ook een hele belangrijke rol speelt. Dus in de rib zoals het verwoord staat, gaat het over de investeringen voor nu, voor volgend jaar, voor het jaar daarna, voor over vijf of over tien jaar. In essentie gaat het niet het niet heel veel anders zijn. Ik wil u wel comfort proberen te geven, maar het is van hetzelfde laken een pak. Het Willemskwartier. Het zijn twee onderdelen waar wij dit jaar zichtbaar in gaan zijn. In september is dat het groen. Dat is dus de vergroening op de Kempkensweg, de Willemstraat en hopelijk moet het niet gevroren hebben, want dan kom je met een schop niet heel veer. In ieder geval voor het eind jaar kunnen we een schop in de grond zetten als het gaat over de fase 1 van de woningbouw aan de Spoorsingel.

Dus het zijn twee dingen die er dit jaar aankomen en het zou geweldig zijn als wij daarmee bij die plek aan de Spoorsingel eindelijk het lint kunnen afmaken, zodat het weer een aantrekkelijk gebied kan worden, ook aan die kant van het Maankwartier. De voorzitter Interruptie van de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Ik heb een vraag aan de wethouder. Maken die twee activiteiten in het Willemskwartier onderdeel uit van een integrale aanpak binnen dat gebied? Wethouder Peters Mag ik meneer de voorzitter? De voorzitter Ja. Wethouder Peters Jazeker. Uw raad heeft in december 2022 de gebiedsvisie Willemskwartier vastgesteld. Die gebiedsvisie ziet toe op alles binnen de stoepranden van de Kempkensweg, de Willemstraat en Spoorsingel. Daarbinnen is een bepaalde fasering als het gaat over de woningbouw. We willen heel graag uiteindelijk – daarvoor heb je ook de inzet, de toestemming en de medewerking van eigenaren in het gebied nodig – het liefst in dat hele gebied een mooie woningbouwontwikkeling realiseren. Dat gaat in fases. Ik denk dat dit van beide kanten op die manier gewenst is, zodat we ook fase 2 en 3 – dat is meer richting de bebouwing Kempkensweg bijvoorbeeld – op een goede manier kunnen voorbereiden en dus ook de tijd kunnen pakken om die gesprekken met eigenaren en ontwikkelaars te voeren.

Wat daarin ook een heel belangrijk onderdeel is – daar zijn we ook al mee bezig – is om te kijken of je dat kunt laten groeien tot in de Willemstraat zelf. Je hebt er best wel wat panden. Als het gaat om de kwaliteit van die panden die op dit moment niet altijd even rooskleurig zijn. Daar zouden we ook heel graag een kwaliteitsverbetering willen doorvoeren door bijvoorbeeld een andere woontypologie, door bijvoorbeeld inponden, door daar vervolgens samen met een corporatie te kunnen doorpakken en daar een goed woonconcept neer te zetten. Dus we zijn daar op verschillende punten actief bezig. We hebben u daar ook al over geïnformeerd als het gaat over de financiën en dat die er zijn. Wij maken ook gebruik van de

Pagina 70 van 135

startbouwimpulssubsidie dit jaar, zodat we ook die versnelling kunnen aanbrengen in een realisatie. Tegelijkertijd pakken we de leefomgeving aan, dus het is een compleet plaatje. Dan de Ouderenpartij met leefomgeving in Hoensbroek Centrum. Dat is ook zoals u ziet één van de mijlpalen die ook voor dit jaar benoemd staan en waar we mee aan de slag zijn. U krijgt heel vlot een raadsinformatiebrief waarin we dus ook verder uitdijen op die verschillende mijlpalen, wat we tot nu toe hebben bereikt, wat het perspectief is voor de rest jaar van het jaar en dus ook wat u kunt verwachten. Dit is daar een onderdeel van. Als het gaat over u het comfort geven dat wij daar richting de begroting de juiste afwegingen maken, dan heeft niemand gezegd dat begroten makkelijk is. Het is een heel ingewikkeld proces. Het is een ingewikkeld proces waarin je vandaag de kaders stelt als het gaat om de topprioriteiten. Ja, Hoensbroek Centrum valt daar onder andere ook onder. Daarin moeten we wel ook rekening houden met de financiële positie en dus ook waar ik net mee begonnen ben en waar ik nu ook weer mee afsluit: wel op het scherpst van de snede moeten we zorgen dat we dat geld op een goede manier besteden. Ook in een periode waarin het financieel lastig is met de opgaves die wij hebben en de ambitie die wij met elkaar hebben, kunnen we toch ervoor zorgen dat we meters kunnen maken.

Volgens mij vraagt u dat van ons en dat krijgt u ook. Dat was het, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Interruptie van de heer Pauwels nog. De heer Pauwels, CDA (interruptie) De miljoenen van het ravijnjaar. De voorzitter Heeft u iets meer context? De heer Pauwels, CDA (interruptie) Komt dit antwoord dadelijk? Ik heb gevraagd naar de besteding van de miljoenen die u heeft vrijgemaakt vanuit het Rijk voor het ravijnjaar voor de tegemoetkoming. Wethouder Peters knikt al. Wethouder Peters Ja, als u het goed vindt, meneer de voorzitter. Ik word ingefluisterd door hele goede mensen, waarvoor enorme dank na negen uur waarnemend portefeuillehouderschap financiën. Meneer Leers, kijk maar eens goed achter u. Misschien dat u ze herkent. De demping van het ravijnjaar was in de eerste berekeningen 2,4 miljoen. Die is ook meegenomen in de raadsinformatiebrief over de meicirculaire. Die zit dus ook in het totale begrotingssaldo dat desondanks toch nog leidt tot een tekort van 8,2 miljoen. Dat was het, meneer de voorzitter. Dank voor de goede ondersteuners. De voorzitter Dan gaan we nu naar de stemronde. Super. Dank u wel allemaal op de tribune. Wie wenst er stemming? De heer Verreck, Partij van de Arbeid Even voor de orde, meneer de voorzitter, volgens mij stemmen we niet over de kaderbrief. Volgens mij nemen we die ter kennisneming aan gezien de gemaakte opmerkingen.

Dat lijkt mij logisch. De voorzitter De kaderbrief vast te stellen staat hier toch echt. We stellen echt de kadebrief vast. Dat staat in het voorstel. Wie is er voor het vaststellen van de kaderbrief? Dat zijn de fracties van het

Pagina 71 van 135

CDA, de SP, Hart-Leers, Jongerenpartij, Fractie Damen, Partij Hoensbroeks Belang, VVD, D66, PvdA, GroenLinks en Partij voor de Dieren. Wie is ertegen? Dat zijn de fracties van de Ouderenpartij, PVV en Forum voor Democratie. Dan het is met 28 voor en 7 tegen aanvaard. 8. Verhuurverordening Heerlen 2025 en Beleidsregel bestuurlijke boetes goed verhuurderschap Heerlen 9. Leegstandverordening 10. Aanpassen BP "Woningsplitsing en kamerbewoning" De voorzitter Ik begin bij mevrouw Heine. Eerste termijn Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. Deze drie verordeningen zijn uitvoerig besproken in de commissies. Wij gaan dat niet overdoen. Onze fractie vindt het heel belangrijk dat deze nu vastgesteld worden en gaan met alle drie akkoord. De voorzitter Super. Dat is nog eens kort en krachtig. Volgt u graag. Meneer Ermers. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. In de commissie ROLO zijn inderdaad de onderwerpen huurverordening, leegstandsverordening, de woningsplitsing en de kamerbewoning uitgebreid aan de orde geweest. Dit zijn drie enigszins samenhangende onderwerpen. De OPH denkt dat wat inhoud betreft bemoedigende stappen worden gezet om het woonklimaat in onze wijken en met name wijken die laag scoren op de Leefbaarometer en op de SES-WOA-scores, te verbeteren. Het zijn maatregelen die voor deze buurten echt het verschil kunnen maken.

De OPH wil echter ook een belangrijke kanttekening maken en dat sluit wel een beetje aan op het verhaal dat we eerder op de avond hebben verteld. We vragen hoeveel het invoeren van het handhaven van de voorgestelde maatregelen aan mankracht en geld gaat kosten. Kan de gemeente deze voorstellen überhaupt wel verwerken? De bestaande leegstandsverordening uit 2016 gold voor Heerlen Centrum en Hoensbroek Centrum. Wie door deze centra loopt, zal zien dat de leegstand substantieel niet echt een halt is toegeroepen. De vraag doet zich dus voor: wat zijn de inspanningen met betrekking tot deze verordening geweest en wat heeft deze maatregel in 2016 specifiek opgeleverd? Met andere woorden, als we de werkingsgebieden en soorten vastgoed ook nog eens fors gaan uitbreiden, wat gaat dit dan betekenen? Wat denken we dan dat het gaat opleveren? Kunnen we dit wel aan? Wethouder Gelderblom, sorry, het college dus, heeft in de commissie daar terecht over genoemd dat we een wooncrisis hebben en dat de leegstand onlosmakelijk is verbonden met verloedering van wijken en buurten met alle gevolgen van dien. Het zijn goede redenen om er iets aan te doen. Ook heeft de wethouder in de commissie aangegeven dat er wordt gelobbyd bij het Rijk om meer middelen ter beschikking te krijgen. De wethouder gaf aan dat er op zeer korte termijn iets over gemeld kan gaan worden. Dat stelt ons toch niet gerust.

Graag een korte reflectie op mijn betoog en dan met name: wat heeft die lobby van het Rijk eigenlijk opgeleverd? Tot zover, voorzitter. De voorzitter

Pagina 72 van 135

Dank u wel. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. In grote lijn over de drie voorstellen zo uit mijn blote hoofd: als je ziet dat de vraag is – als het überhaupt nodig is – dat er capaciteit is en als de nood aan de man komt en het komt voor de rechter of het allemaal standhoudt, dan vraag ik me toch af of we niet wat te snel in het diepe springen, want de voorgaande spreker had het daar ook al over. De leegstandsverordening, dat is het middelste voorstel van de drie, dateert al uit 2016. Dat is ook uit mijn blote hoofd. Zeg een kleine tien jaar. Het kan niemand ontgaan zijn dat die leegstand in onze stad nog steeds welig tiert. Als je dan gaat over het tegengaan van leegstand en het aanpakken van verloedering, dan zou je denken: in die 10 jaar moet je toch wel een formule hebben gevonden om lege winkelruimte, bovenwoningen, kantoorruimte en noem het maar op - daar hebben we er meer dan genoeg van - om te turnen in bruikbare concepten. Op de één of andere manier lukt dat dus niet. Lukt dat alleen niet in Heerlen of lukt dat in ons hele land niet? Want als je om je heen kijkt, zelfs in je eigen woonwijk, dan zie je mogelijkheden genoeg waar woonruimte zou kunnen worden toegevoegd door leegstand van bepaalde locaties aan te pakken. Op de één of andere manier krijgen we dat niet voor elkaar.

Heeft het te maken met regelgeving? Heeft het te maken met kosten? Heeft het te maken met wetgeving? Ik denk dat je dit soort zaken eerst in kaart moet brengen voordat je allerlei stokken achter de deur gaat zetten en mensen gaat aanpakken die wellicht wel willen, maar er geen heil in zien. Want ik denk dat mensen het te moeilijk vinden om er iets aan te doen, dat het financieel niet interessant is of een combinatie van allemaal. Als we er al zo veel jaar mee bezig zijn om steeds meer regels op te leggen op dit moment waarvan we hopen dat het stand houdt bij de rechter en we ook hopen dat als het nodig is om iemand erop af te sturen, we ambtelijke kwaliteit aanwezig hebben, dan denk ik dat dit niet het oplossen van problemen is, maar het vooruitschuiven van problemen. Ik heb de wethouder de suggestie gedaan in de raadscommissievergadering om een soort leegstandsdag te houden in onze stad.

Dat is dan niet met een negatieve benadering, maar vooral met een positieve benadering waar we vanuit allerlei kanten met allerlei mensen, voor mijn part, met de voeten op tafel spreken met: jongens, is dat nu echt een Heerlens probleem? En zo ja, hoe komt dat dan? En als dat niet zo is, hoe kunnen we het in Heerlen anders doen en van dit nadeel een voordeel maken? Ik denk dat we veel meer die kant op moeten dan met allerlei regeltjes proberen iets te forceren, wat we, denk ik, met die regeltjes helaas niet alleen opgelost krijgen. Ik ben benieuwd hoe de wethouder mij gaat overtuigen om zijn voorstellen te aanvaarden. Ik denk dat dat het vooruitschuiven van het probleem is in plaats van de koe bij de hoorns vatten. Dat laatste moet nu echt gebeuren. De voorzitter Dank u wel. Meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, 50 jaar nadat we hier beneden uit de hal werden geslagen met gummiknuppels en bijtende politiehonden toen we als actiegroep het dure kippenhokje demonstreerden tegen uitbuiting van kamerbewoners, is het verschil nu echt dag en nacht. De gemeente stond toen aan de kant van de huisjesmelkers en nu staat de gemeente aan de kant van de huurders, de buurten en natuurlijk ook van de bonafide verhuurders. Het is ook heel noodzakelijk. De uitbuiting die nog steeds plaatsvindt, slechte woonomstandigheden, de belasting van de

Pagina 73 van 135

omgeving en de buurt door overlast van fout woongedrag en tegelijkertijd de enorme verdiensten die er nog steeds zijn voor huisjesmelkers en voor de uitzuigbureaus. Het is hartstikke noodzakelijk dat er nu een ambitieus pakket ligt, er een goed pakket ligt en het maximaal haalbare pakket er ligt. We zouden liever gehad hebben dat we meer konden. Wat we kunnen en mogen, dat doen we. We zagen tot onze grote vreugde dat er ook landelijke aandacht is voor Heerlen. Als je de landelijke site van de huurcommissie opent, dan kom je de wethouder van de gemeente Heerlen tegen met een prima verhaal over welk beleid we hier voeren. Daarvoor alle complimenten. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Via de voorzitter aan meneer Van Zutphen. Ik heb die vraag al tig keer aan hem gesteld, maar de huisjesmelker met een tweede woning die dat netjes verhuurt, daarvan beseft u dat die ook onder deze regeling valt en dat alle bonafide verhuurders over één kam gescheerd worden? Hoe staat u tegenover die bonafide verhuurder die nu met allerlei administratieve lasten en verhuurvergunningen wordt opgezadeld? Hoe staat u daar tegenover of is dat in uw ogen ook een ordinaire huisjesmelker? De voorzitter Meneer Van Zutphen.

De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, ik ben twee weken geleden op een situatie gestuit van een verhuurder die één woning verhuurde, maar die 300 euro per maand meer huur vraagt dan wat wettelijk mag. Daar treedt deze maatregel tegen op. Daar treedt gelukkig ook de landelijke wetgeving nu tegen op. Van bonafide verhuurders heb ik net gezegd: prima, die zijn er ook. Die worden hiermee juist ondersteund en geholpen. Je hebt heel veel kleine huisjesmelkers en je hebt ook de BlackRocks van deze wereld. Dat zijn de miljoenenuitbuiters. Die heb je ook. Dat zijn helaas de verhuurders van de meeste panden. Ik had het al over de landelijke aandacht die er is voor de maatregelen die we nemen. De voorzitter Nog een interruptie van de heer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Aan meneer Van Zutphen, via de voorzitter gaat het altijd, heeft u daar parate cijfers? Want u zegt dat altijd heel stellig: de malafide verhuurders zijn in Heerlen in de overgrote meerderheid. Zijn daar cijfers van bekend? Ik ken die cijfers niet. Wellicht dat u gelijk heeft, maar is het nou zo dat het overgrote deel van de verhuurders hier in Heerlen malafide is? De heer Van Zutphen, SP Ik heb gezegd dat het overgrote deel van de malafide verhuurders de BlackRocks en de institutionele boeven zijn.

Er zijn ook keurige institutionele verhuurders en er zijn ook keurige bonafide mensen die toevallig één huis verhuren. Voorzitter, ik heb al gezegd: we doen het maximaal haalbare. Dat is best veel. Heerlen creëert een tijger tegen uitbuiting, wantoestanden en overlast, maar het moet geen tandeloze tijger

Pagina 74 van 135

worden. Dus zorg via handhaving en uitvoering dat die tijger ook tanden krijgt en zo nodig ook kan bijten. De voorzitter Dank u wel. Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter. Het zijn maar drie agendapunten. Met eentje kunnen wij zonder meer instemmen. Dat is punt 10, maar punt 8 en 9 zijn toch wel twee verschillende zaken en als zodanig heb ik ze ook voorbereid. Die wil ik toch ook wel aan u allen kwijt. Ik zou willen beginnen met de verhuurverordening. Voorzitter, de nieuwe verhuurverordening en zowaar ook een bijbehorend boetebeleid. Dat doen wij tegen de achtergrond van wat wij allemaal willen bereiken in Heerlen: goed verhuurderschap, leefbare buurten en betaalbare huur. Voorzitter, dat doen wij ook met het gezonde verstand dat bij een liberale partij past met oog voor fatsoenlijk ondernemerschap met waardering voor wie daadwerkelijk bijdraagt aan onze stad en met een kritische blik op overbodige regels. Want voorzitter, ik wil hier ondanks dat het stuk onze instemming zal krijgen, stilstaan bij een paar kritische aspecten die we naar onze mening niet uit het oog mogen verliezen. Voorzitter, als wij de stukken goed tot ons nemen, dan zien wij wat veel mensen ons ook op straat vertellen: het speelveld wonen is geworden tot een snoepwinkel voor regelfetisjisten.

Links Nederland – dat zien we ook hier in de raad – lijkt niet te kunnen wachten om iedere verhuurder, groot of klein, te overspoelen met vergunningen, kwaliteitseisen en torenhoge boetes. In de commissie hoorden we zelfs de SP oproepen om het beleid nog scherper, zwaarder en vervelender te maken. De boetes kunnen niet hoog genoeg zijn, werd er bijna gejuicht. Voorzitter, het is die houding die ons zorgen baart. Regels zijn nodig om excessen tegen te gaan. Dat begrijpen we bij de VVD heel goed. We zijn immers allemaal voor goed verhuurderschap tegen malafide praktijken en tegen intimidatie van huurders, maar we moeten voorkomen dat goedwillende verhuurders het kind van de rekening worden van bureaucratische dadendrang. Goed beleid is helder, uitvoerbaar en proportioneel. In die proportionaliteit missen wij vaak wat nu op tafel ligt. Niet iedere verhuurder in de buurten die genoemd zijn, zijn schurken en niet ieder huis is slecht onderhouden. We moeten voorkomen dat wij met onze goed bedoelde regelgeving verhuurders ontmoedigen om nog in Heerlen te investeren. Wat zien wij in de praktijk? Meer leegstand, minder aanbod en dus nog hogere huurprijzen. Dat is het paard achter de wagen spannen, voorzitter. Daarnaast lezen wij in het boetebeleid dat boetehoogtes bij herhaling fors oplopen.

Natuurlijk willen wij recidive aanpakken, maar we vragen ons af of wij hiermee niet het signaal afgeven dat verhuurder zijn in Heerlen gelijk staat aan verdacht zijn tot het tegendeel bewezen is. Dat is een verkeerd vertrekpunt. Onze stad moet aantrekkelijk blijven voor ondernemers, verhuurders en investeerders. Voorzitter, laten wij ook het bredere plaatje niet vergeten. De Wet goed verhuurderschap en de Wet betaalbare huur hebben landelijk al gezorgd voor diverse kaders. Die wetgeving is recent ingevoerd. Wij vragen ons af of u dat … De voorzitter Meneer Van den Berg, u heeft een interruptie van de heer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie)

Pagina 75 van 135

Voorzitter, ik ken de VVD toch als partij van streng straffen en stevig handhaven. Is dat opeens bij verhuurders die de regels overtreden niet meer het geval? Een verhuurder die zich netjes aan de regels houdt … Als u niet harder dan 50 rijdt waar je niet harder dan 50 mag, dan heeft u ook geen maatregelen te vrezen. Maar als je 80 gaat rijden waar je 50 mag, dan krijg je een stevige boete. Daar hoor ik de VVD altijd: het moet altijd snoeihard zijn. Snoeihard straffen, behalve huisjesmelkers die mensen uitbuiten. De voorzitter Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Daar heeft meneer Van Zutphen helemaal gelijk in. Keihard, law en order, dat is ons motto van de VVD daarin. Waar de heer Van Zutphen echt de mist ingaat – ik hoop dat hij dat goed uit mijn betoog heeft geluisterd – is dat er ook ruimte moet zijn voor goed ondernemerschap. Daar waar het niet goed gaat, daar moet je mensen ook op aanspreken. Daar mag je ze ook best wel beboeten daarin. Let op: we moeten niet doorslaan in datgene wat we voor ogen hebben. Voorzitter, ik ga door. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Wat bent u een softie geworden zeg. (Gelach in de zaal). De heer Van den Berg, VVD Ja. Geweldig. Ik zal vanavond in mijn dagboek schrijven: lief dagboek, wat me vanavond toch weer is overkomen. (Gelach in de zaal). De voorzitter Als u zo doorgaat met z’n allen, dan wordt dat morgenavond.

(Gelach in de zaal). De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, ik ga door met mijn betoog. Wij vragen ons af of datgene wat de wetgever ons nu gevraagd heeft om te doen we nu ook al praktisch ingericht hebben. Is dat team dat die uitvoering op zich moet nemen op orde? Het kan dus niet zo zijn – ik refereer aan het liedje van Sjra Puts van ’t keske nao de moer – dat dat bewaarheid wordt als iemand hier in deze stad aanklopt voor een vergunning. Voorzitter, zoals aangegeven stemmen we in met dit stuk en tegelijkertijd roepen we op om te koersen op maatwerk in plaats van telkens nieuwe generieke uitbreidingen en daarbij zuinig te zijn met nieuwe verplichtingen en tegelijkertijd op te treden tegen hen die misbruik maken van hun positie. Dat vraagt om precisie en niet om een allesomvattend vergunningscircus dat Heerlen dichttimmert. Voorzitter, dat is mijn bijdrage als het gaat over de verhuurverordening. Aangezien u alle drie de agenda’s tegelijk wil behandelen, wil ik nu overstappen naar datgene wat er staat over de leegstandsverordening. Voorzitter, een verordening die leegstand moet tegengaan en de leefbaarheid in onze wijken zou moeten verbeteren. Het is een doel dat wij als VVD steunen. Wij maken ons wel grote zorgen over de manier waarop het college dit wil bereiken.

Voorzitter, ten eerste vragen wij ons af waarom er niet eerst een evaluatie is gedaan van de vorige leegstandsverordening uit 2016. Negen jaar aan beleid zonder een duidelijke evaluatie. Ons is namelijk niet duidelijk geworden wat de resultaten zijn geweest en wat we hiervan geleerd hebben. Door nu al nieuwe regels in te voeren zonder die lessen op tafel te krijgen,

Pagina 76 van 135

lijkt het erop dat we beleid maken op basis van aannames in plaats van feiten. Daarmee vrezen wij dat deze verordening weer een overdaad aan regels oplevert. Als liberalen vinden wij dat regels dienend en niet belemmerend moeten zijn. De meldplicht, de leegstandslijst, bestuurlijke boetes en het voordragen van gebruikers. Het klinkt allemaal mooi op papier, maar wat betekent dit nu in de praktijk? Eigenaren krijgen meer administratieve lasten opgelegd, terwijl we juist willen dat de leegstand snel opgelost wordt en niet dat mensen verstrikt raken in een bureaucratie. Voorzitter, wij twijfelen aan de uitvoerbaarheid. Het college schrijft zelf dat het met pilots wil starten om te zien hoeveel ambtelijke capaciteit nodig is. Dat baart ons zorgen. Je kunt niet eerst beleid vaststellen en dan nog moeten onderzoeken of je het wel kunt uitvoeren. Ook vragen wij ons af hoe het college wil borgen dat eigenaren hun leegstand daadwerkelijk melden. De verordening regelt veel plichten, maar handhaving lijkt lastig. Als wij niet scherp controleren, dan wordt de meldplicht een wassen neus. Intussen weten we dat er ruim 500 woningen leegstaan in Heerlen. Heeft het college in de afgelopen jaren al actie ondernomen richting de eigenaren? Zijn er concrete resultaten geboekt? Die cijfers missen we volledig in het stuk wat er voorligt.

Een ander onderdeel dat bij ons veel vragen oproept, is het voordragen van gebruikers. Het college kan na 12 maanden leegstand iemand voordragen. De eigenaar moet dan meewerken. Hoe gaan we dat praktisch uitvoeren? Zonder een helder plan dreigen we onszelf vast te draaien in juridische trajecten. Voorzitter, ik rond af. Leegstand aanpakken is nodig, maar we willen beleid dat gebaseerd is op feiten, dat uitvoerbaar is en niet meer regels creëert dan nodig zijn. Kan het college ons overtuigen dat dit een verstandige verordening is en dat het daadwerkelijk uitvoerbaar is? Zoals we er nu tegenaan kijken, gaan we iets vaststellen, net als in 2016, ondanks de beste intenties, dat gaat struikelen op de uitvoerbaarheid. Toch, voorzitter, geeft de VVD u het voordeel van de twijfel. Ga aan de slag. Informeer de raad waar u over uiterlijk twee jaar wil staan. Voorzitter, dit is een oproep om een toezegging van het college. Durf aan de raad toe te zeggen dat als het over twee jaar niet dat oplevert wat u hebt aangegeven, u de raad vervolgens zult voorstellen om de leegstandsverordening weer in te trekken. Ik ben benieuwd naar de reacties. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Met het oog op de tijd ga ik proberen om ook snel hier inbreng op te geven. In de commissie is het uitgebreid behandeld.

De wethouder heeft daar antwoord op gegeven en wat ons betreft is die afdoende. We steunen deze stukken, alleen hebben we wel zorgen over de handhavingscapaciteit. Dat willen we wel vermelden. Het is in de commissie uitgebreid behandeld, maar we gaan het zien in de praktijk. De voorzitter Dank u wel. Meneer Hoogers. De heer Hoogers, PVV Voorzitter, dank u wel. Voor de duidelijkheid, ik heb twee stemverklaringen gegeven, omdat ik het ook net zoals de VVD als twee losstaande stukken heb gezien en ook ga bespreken. Ik zal beginnen met het verhuurbeleid, want wat hier vandaag wordt besproken is de verhuurverordening Heerlen 2025 en het bijbehorend boetebeleid. Dat is een schoolvoorbeeld van een doorgeslagen overheid. Wie een woning wil verhuren in bijvoorbeeld Eikenderveld en

Pagina 77 van 135

Zeswegen, moet straks een vergunning aanvragen, allerlei documenten aanleveren en door een toetsing heen. Dit is niet vanwege concrete klachten, maar op basis van postcodebeleid. Maak je één fout in het aanvraagformulier … De voorzitter Het wordt erg gezellig hier trouwens. De heer Hoogers, PVV Vergeet je een bijlage of staat er een vergissing in je huurovereenkomst, dan riskeer je een boete. Ik voel me bijna vereerd met de muziek. De voorzitter De vakantie naar Parijs is geboekt mensen, dus dat is geregeld. Gaat u verder, meneer Hoogers. De heer Hoogers, PVV Helemaal goed. Dit college noemt dat evenredige handhaving en maatwerk, maar wij noemen dat wat het werkelijk is: een boetejacht op de eigen mensen. Het zijn mensen die netjes verhuren en die proberen bij te dragen. Ze stellen een woning beschikbaar, terwijl er woningnood is. In het voorstel staat letterlijk dat er geen harde cijfers zijn die de maatregel onderbouwen. Er is geen data en geen onderzoek, alleen incidenten en vermoedens, maar er is wel een nieuw vergunningsstelsel, wel een boetecatalogus en wel een handhavingsapparaat dat genadeloos op pad wordt gestuurd. Voorzitter, daar zegt de PVV duidelijk nee tegen. Nu over de leegstandsverordening en weer tevens voor de duidelijkheid … De voorzitter Meneer Hoogers, sorry. Interruptie van de heer Van Zutphen.

De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, zo kennen we de PVV of leren we de PVV dus kennen als niet een partij voor de gewone Heerlenaar, maar de partij van de huisjesmelkers. De voorzitter Meneer Hoogers. De heer Hoogers, PVV Ik denk dat de heer Van Zutphen het dan verkeerd begrepen heeft, want wij zijn de partij van die anti-regelzucht, de anti-bureaucratie, het vertrouwen hebben in onze eigen mensen en vooral … De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Huisjesmelkers, die moeten kunnen doen en laten wat ze willen. De heer Hoogers, PVV ... en tegen de betutteling. De voorzitter Meneer Van Zutphen. Gaat u verder, meneer Hoogers.

Pagina 78 van 135

De heer Hoogers, PVV Voorzitter, dank u wel. Weer even ter duidelijkheid: dit is weer een stemverklaring over de leegstandsverordening, want de gemeente Heerlen heeft weer iets nieuws bedacht. Zoals de PVV het graag noemt: de ik-weet-wat-goed-is-voor-uw-huis-verordening. Heeft u een pand dat even leegstaat? Dan moet u zich melden. Dat is alsof u een misdrijf begaat. Staat het een jaartje leeg, dan komt de gemeente gezellig een huurder voor je uitzoeken. En zegt u: nee, dank u wel, dan volgt daar een boete waar u een kleine auto van kunt kopen. Voorzitter, het klinkt als satire, maar dit is echt beleid. Dit is dan ook een directe aanval op het eigendomsrecht. Dit college gebruikt 3 procent leegstand als excuus om mensen hun eigendom af te pakken. Alsof het normaal is dat de overheid jou vertelt wie jij in jouw huis moet laten wonen. Dat doen wij alsof het netjes geregeld is: een lijst, een overleg en een voordracht, maar het blijft dwang. Het levert vooral een papieren bureaucratiemonster op en geen woningen. De PVV zegt: stop met deze flauwekul en bemoei je vooral met je eigen panden. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Dan heb ik volgens mij iedereen gehad. Nee, meneer Hendriks zie ik nog, meneer Daamen en meneer Jacobs. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Jacobs of Hendriks? De voorzitter Gaat uw gang.