Conceptnotulen raadsvergadering d.d. 24 september 2025

Pagina 22 van 120

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Sterker nog, voorzitter, de vraag die ik gesteld heb, is: waarom is er niks gebeurd met de afspraken over al die onderzoekspunten die dan nu in de snelkookpan zitten die in maart gemaakt zijn? Want als dat op tijd zou zijn gebeurd, dan denk ik dat we ook mooi op tijd zouden zijn geweest om dat netjes in de begroting op te nemen. Dan was ook duidelijk wanneer dat veld werd aangelegd. Ik heb daar nog geen antwoord op gekregen, dus graag toch nog een antwoord, wethouder. De voorzitter De wethouder. Wethouder Houben Ik zou gisteren liever ook de zaken in orde hebben gemaakt die me vandaag voor de voeten komen, maar dingen hebben soms meer tijd nodig. Helaas kan ik het niet mooier maken. De voorzitter De heer Damen. De heer Damen, Fractie Damen Voorzitter, ik heb geen antwoord gekregen op mijn vraag met betrekking tot de financiering. Wethouder Houben Het antwoord op die vraag wordt beantwoord op het moment dat wij zelf weten hoe we dat gaan aanvliegen. Ik snap uw vraag wel. Het kan namelijk zo zijn dat je hem opneemt in die nieuwe begroting als nieuwe investering die dan valt onder de kapitaallasten van het jaar erna. Je kunt ook kijken naar posten als vervangingsinvesteringen en dat soort zaken. Daar kijken we nadrukkelijk naar.

De heer Damen, Fractie Damen Wanneer krijgen we daar uitsluitsel over? Want ik weet dat we binnenkort inderdaad digitaal de begroting krijgen aangereikt en 7 oktober technisch er ook nog uitleg over krijgen, maar wanneer krijg ik dan concreet antwoord op mijn vraag? Wethouder Houben Mijn antwoord op de vraag is dat die niet in de begroting staat. Als u dat wil weten: het staat niet in de begroting. Dan zal het op een andere manier gefinancierd moeten worden, dus dat is dan uit bestaande budgetten. De voorzitter We ronden hem voor nu af. Ik ga ervan uit dat die nog in andere gremia terug gaat komen. We door naar de vragenset 2.7 van de heer Dragstra van D66 inzake Suïcide Preventie Week. De heer Dragstra, D66 Voorzitter, in het kader van de tijd houd ik het even kort. Twee weken geleden vond de Suïcide Preventie Week plaats. Op heel veel verschillende plekken in heel verschillende gemeentes in Limburg en Nederland zijn er allerlei activiteiten daarvoor georganiseerd, met name om daar aandacht voor te vragen, vergroten van de zichtbaarheid van het hulpaanbod en het doorbreken van het taboe hieromtrent. Voor zover ons bekend, is er in Heerlen door de

Pagina 23 van 120

gemeente of de maatschappelijke partners niets georganiseerd. We hebben daarom deze vragen gesteld. De heer Dragstra stelt de volgende vragen: 1. Is het college bekend met de landelijke en regionale campagnes en activiteiten in het kader van Suïcide Preventie Week, waaronder “Walk into the Light” en vergelijkbare initiatieven? 2. Is er in 2025 in Heerlen specifiek aandacht besteed aan de Suïcidepreventie Week, bijvoorbeeld via gemeentelijke communicatie, op openbare locaties of in samenwerkingsverbanden met maatschappelijke organisaties? Zo nee, waarom niet? 3. Is het College bereid om voor de Suïcidepreventie Week 2026 een plan op te stellen om actief deel te nemen aan de landelijke en regionale initiatieven? De voorzitter Het college. Wethouder Vrusch. Wethouder Vrusch Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Om met de vragen te beginnen: 1. Is het college bekend met de landelijke en regionale campagnes en activiteiten in het kader van Suïcide Preventie Week, waaronder “Walk into the Light” en vergelijkbare initiatieven? Heel kort: ja, daar zijn we gelukkig bekend mee. 2. Is er in 2025 in Heerlen specifiek aandacht besteed aan de Suïcidepreventie Week, bijvoorbeeld via communicatie, locaties of in samenwerkingsverbanden? Dat hebben wij gezamenlijk gedaan met @ease. @ease is onze partner als het gaat over mentale problemen en het inlooppunt daarvoor.

Het is ook deels gericht op jongeren, maar ook zeker gericht op suïcide. Ze hebben op 11 september een avond georganiseerd ‘Van stilte naar stem’. Dat is dus voor iedereen die bekend is in hun netwerk. Ze hebben open inloopavonden en een heel vrijwilligersnetwerk. Daar was ook ruimte om rustig het verhaal te kunnen doen, juist voor degenen die dat het hardste nodig hebben. Dat was met een stukje verhalen en een stukje ontmoeting. Zij hebben ook met een groep deelgenomen aan Walk into the Light in Roermond, maar ook in Maastricht. Excuses. Daarnaast hebben zij ook een toolkit geboden, speciaal voor hulpverleners. Dat gaat over het herkennen, bespreken, maar ook het behandelen van cliënten die suïcide gedachten hebben. Dat is dan om te helpen met de preventie daarvan. 3. Is het college bereid om voor de Suïcidepreventie Week 2026 een plan op te stellen om actief deel te nemen? Ja, dat willen we uiteraard zeker doen. Sterker nog, wij zijn ook aan het kijken hoe we dat vanaf 1 januari beter kunnen regelen met de Zuid-Limburgse gemeentes en het liefst in gezamenlijkheid. Wij zien een ander voorbeeld in het land. Dat gaat dan over meer regionale actienetwerken om gezamenlijk op treden tegen suïcide. Want als we het gezamenlijk doen, dan kunnen we middelen, maar ook krachten bundelen om dit nog beter aan te pakken. Wij zijn bijvoorbeeld in Heerlen heel blij dat @ease hier zit.

Die zit dan op deze locatie en in andere Parkstadgemeenten bijvoorbeeld niet. Dus wij kunnen daar wellicht onze krachten nog beter in bundelen. Denk dan op meerdere niveaus: publieksvoorlichting, training van sleutelfiguren en vooral de ondersteuning van mensen met gedachten. Dat zijn dus niet alleen de mensen zelf, maar ook de naasten, want voor hen is het ook heel ontzettend zwaar. Dan ook nog versterking van de zorgketen en het stimuleren van gemeenschapsinitiatieven. Hoe meer initiatieven op dit front, hoe dichter we daar ook mee tot de mensen komen. Dan ook nog lokale en aanvullende activiteiten. Als we hier iets regionaal over afspreken, dan stoppen

Pagina 24 van 120

daar niet de lokale activiteiten mee. Dit moet juist elkaar gaan versterken. De kern daarvan is dat we dit vooral zichtbaarder aan de slag willen gaan doen. De voorzitter Zijn er vervolgvragen? De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank aan de wethouder. Het is heel goed om te horen dat er inderdaad sowieso een activiteit heeft plaatsgevonden en dat er ook gekeken wordt om dat breder te gaan organiseren en dan ook in regionaal verband. Ik zou vooral graag willen vragen of we daarvan ook op de hoogte kunnen worden gehouden met hoe dat precies opgezet gaat worden te zijner tijd. De voorzitter Mevrouw Keulen van OPH. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. Ik vroeg me af in hoeverre het Jongeren Informatie Punt goed op de hoogte is gesteld en ook geëquipeerd is. Dat is dan niet alleen in die Suïcide Week, want ik denk dat we het hele jaar door … Je ziet dat suïcide onder jongeren enorm toeneemt. We zien dat de afgelopen jaren. Ik vroeg me af in hoeverre zij op de hoogte zijn van eventuele doorverwijzingen en daar ook een punt van maken. Ik ben toevallig afgelopen week zelf bij het Jongeren Informatie Punt naar binnen gelopen. Ik hoorde daar dat het op dit moment nog niet zo druk is en dat daar ook nog niet echt een loop is, dus ik kan me voorstellen dat er verschillende thema’s zouden kunnen zijn die we daar ook wat extra aandacht zouden kunnen geven.

Dank u. De voorzitter Dank u. De heer Kockelkorn van de VVD. De heer Kockelkorn, VVD Ik zou nog de suggestie aan de wethouder willen meegeven dat op het moment dat we zoeken naar regionale samenwerking, dat er 10 september ook een avond in het Cultuurhuis is geweest Into the Light georganiseerd door Mondriaan. Dus er heeft meer lokaal plaatsgevonden. Misschien kunnen we daar ook een stukje synergie zoeken. De voorzitter Dank u. Mevrouw Géron van Partij voor de Dieren. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter. Ik heb gelezen op de pagina van 113 dat per 1 januari 2026 gemeenten de wettelijke taak krijgen in dit suïcideverhaal. Zijn wij als Heerlen of als centrumgemeenten daarvoor voldoende ingericht naar uw idee? De voorzitter De wethouder. Wethouder Vrusch Dank u wel. De eerste vraag van D66: met uw goedkeuring doe ik dat via de commissie MW. Dan houden we op die manier de hele commissie op de hoogte van dit thema.

Pagina 25 van 120

Dan de vraag van de OPH of het Jongeren Informatie Punt hiermee bekend is. Ja. @ease is aan het Jongeren Informatie Punt gekoppeld, maar ook JENS, mocht dat nodig zijn. Dus het Jongeren Informatie Punt is vooral om informatie te krijgen en daarna op de juiste plek terecht te komen. Via die partners zorgen we voor langdurige trajecten wanneer iemand z’n hart komt luchten en meer nodig heeft dan alleen een stukje informatie. Om de VVD te beantwoorden: het was mij niet bekend dat Mondriaan ook een avond heeft georganiseerd. Dat is wel alleen maar goed. Ik denk dat juist in het aantal dat inderdaad zoals u ook zegt, de synergie nog meer nodig is. Het is sinds de laatste jaren dat steeds veel meer lokale initiatieven op dit thema komen. Ik denk juist dat dit een hele goede ontwikkeling is. Dat is heel belangrijk. Als we dat aan elkaar kunnen koppelen, dan staan we nog een stukje sterker. Dus dat pakken we zeker ook mee voor 2026. De vraag van mevrouw Géron over de inrichting: ik denk dat zoals we er nu voorstaan, we een goede basis hebben om mee te starten, maar we kunnen nog verder uitbreiden in deze. We zorgen ervoor dat we vanaf januari 2026 een nieuw beleid gaan ontwikkelen. We kijken of we dat samen met Zuid-Limburg kunnen doen, zodat er niet te veel lokaal ontstaat en dat we weer niet weten van elkaar. Ik denk dat we daar wel in ieder geval goed aan de lat staan.

De voorzitter Dank u, wethouder. De burgemeester is gelukkig weer terug in de zaal, maar ik ga nog even door, omdat punt 5 en 6 over de herbenoeming van de burgemeester gaan. Dus in dat stuk zal ik de vergadering nog even leiden. Mevrouw Keulen. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Mag ik één vraag stellen? Ik hoor net dat de vergadering niet te volgen is voor mensen buiten. Klopt dat op dit moment? De voorzitter De griffier gaat erachteraan. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Dank u. 3. Vaststellen notulen raadsvergaderingen d.d. 26 juni 2025 en 2 juli 2025 Hamerstuk. 4. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening De voorzitter Het punt vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening op verzoek van meneer Leers. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter, dank u wel. Ik heb een paar puntjes omcirkeld en die wil ik graag met u delen. Dat is onder andere 38. ‘Burgertje belazeren’ heet dat stuk. Ter kennisname. Ik heb die brief gelezen. Ik neem aan dat iedereen dat gedaan heeft. Ik vind het toch wel interessant om dit niet alleen ter kennisname te hebben, maar hierop ook een reactie van het college te krijgen met wat daar nu de stand van zaken is. Is dat een uitzondering geweest of is er helaas door omstandigheden hier een trend te herkennen?

Pagina 26 van 120

Op pagina 5 van de 9, daar hebben wij een brief ontvangen genaamd Manifest: Stop het Wietexperiment. Daar worden heel wat expliciete uitspraken gedaan door een groep betrokken bewoners en ondernemers. Die staat ook ter kennisname. Ook daar zou ik graag een inhoudelijke van het college over willen zien met hoe het één en ander daarmee staat en dan zeker met name met betrekking tot onze stad. Er zijn een aantal brieven. Dan noem ik 77, 81 en 83. Die gaan over de Vrije School en het Grotius College. Daar staat bij twee: naar het college en hier ter kennisname. Er is mij waarschijnlijk een update ontgaan over hoe het nu zit met betrekking tot die ontwikkelingen die daar worden aangekaart. Als die update er is, dan ontvang ik hem graag. Is die update er niet, dan denk ik dat het zaak is om daar een update over te gaan verstrekken. Dat lijkt mij wel noodzakelijk. Dan 78. We hebben een hele lange lijst vanwege het zomerreces, dus daarom zijn er ook veel vragen. 78 gaat over de klachtafhandeling van zaak nummer huppelepup. Ook ter kennisname. Het is een klacht in een lange lijst vanwege de inrijboetes in diverse centra van onze stad. Ook daar lijkt het mij goed om een update over te krijgen of we hier eindelijk een punt achter kunnen zetten of dat deze brieven alsmaar blijven doorgaan, want als dat zo is, dan denk ik niet dat we op de juiste weg zijn. Daar wil ik het even bij laten.

Dank u wel. De voorzitter Wie van het college voor de punten van 38, 36, 77, 81, 83 en 78? Wethouder Clemens Ik ken ze precies uit mijn hoofd. Nee. Uiteraard gaan we naar al deze punten kijken en daar waar het aan de orde is, zorgen we voor een afschrift van een reactie aan de gemeenteraad. De voorzitter Dank u wel. 5. Verordening vertrouwenscommissie procedure herbenoeming burgemeester De voorzitter De vraag is: kunt u instemmen met deze verordening? Ik zie iedereen ja knikken. Dan is die bij deze vastgesteld. 6. Instellen vertrouwenscommissie procedure herbenoeming burgemeester De voorzitter Dit is een benoeming, dus dit moet schriftelijk en geheim. Dan moet er eerst een stembureau van drie leden worden vastgesteld uit uw raad. De suggestie is: mevrouw Anita Berg-Hendriks, meneer Ermers en meneer Dragstra. Zijn zij alle drie bereid om daarin zitting te nemen? Ja. Daarna wordt een briefje uitgedeeld waarop de vijf kandidaat-leden staan vermeld. Die kunnen worden aangekruist. Dat gaat de griffie zo meteen doen. Het stembureau zal zich vervolgens terugtrekken. Ze tellen en controleren de stembriefjes en na de schorsing – ik neem aan dat tien minuutjes genoeg is – geeft één van de leden de uitslag en dan is de commissie ingesteld. Dan is er nog een adviseur namens het college en hij is ook al benoemd. Dat is wethouder Clemens die daarin zitting zal nemen.

We zullen nu allereerst de stembriefjes uitdelen. Ik krijg de vraag om hoeveel mensen het gaat. Er moeten vijf leden benoemd worden, dus je moet er vijf aankruisen. Dan vraag ik nu de drie leden om de stembriefjes te gaan tellen. Dan schorsen we even voor tien minuutjes, ook meteen voor een sanitaire stop. Tien minuutjes.

Pagina 27 van 120

Schorsing De voorzitter Ik wil u vragen weer plaats te nemen. Dan heropen ik de vergadering formeel weer en dan wil ik mevrouw Hendriks-Berg vragen om namens het stembureau de uitslag bekend te maken. Gaat uw gang. Mevrouw Hendriks-Berg, SP Van de 37 zijn 36 stemmen uitgebracht, omdat één raadslid niet aanwezig is. De lijst is unaniem aangenomen. Wat we wel constateerden, is dat er alleen vijf heren op de lijst staan en niet één dame. Alleen dat even ter zijde. De voorzitter Dank dan aan de drie leden van het stembureau. Daarmee zijn de heer Van den Berg, de heer De Groot, de heer Hendriks, de heer Verreck en de heer Van Zutphen benoemd. Vervolgens moeten we nog accorderen. Dat kan door uw hand op te steken of we akkoord zijn dat wethouder Clemens deelneemt als adviseur. Is iedereen daarmee akkoord? Dan graag de handen omhoog. Dan is dat ook vastgesteld. Dan kan dit punt ook afgehamerd worden en is de commissie ingesteld. Dan draag ik de vergadering weer over aan burgemeester Wever. Burgemeester Wever is nu de voorzitter van de vergadering 7. Vaststellen verordening Rekenkamer Heerlen 2025 Hamerstuk. 8. Bestuurlijke nota Energiebesparing’ Hamerstuk.

Rekenkamer

‘Energiebesparingsplicht

en

Informatieplicht

9. Rekenkameronderzoek: ‘Keuzes in kwaliteit en samenhang’, een rekenkameronderzoek naar beleid en uitvoering van toezicht en handhaving in Heerlen Hamerstuk. 10. Regionaal Gezondheidsbeleid 2025-2030 ‘Gezondheid nu, voor later!’ De voorzitter Ik heb een korte update. We zijn nog steeds in het pand aan het controleren en dat gebeurt met behulp van een zeer gespecialiseerde hond. Ik verwacht hopelijk over een halfuur een seintje veilig te krijgen. Dus laten we dat hopen. Mevrouw van Oosterhout, gaat uw gang. Eerste termijn Mevrouw Van Oosterhout, SP Dank u wel, voorzitter. De SP-fractie vindt het voorliggende richtinggevende document een stevig en ambitieus plan. Onze regio heeft een flinke achterstand in te halen op het gebied van gezondheid. Dit vraagt om een langdurige aanpak en een nauwe samenwerking tussen alle gemeentes over alle domeinen heen die raken aan de vier nieuwe pijlers. De uitdaging is

Pagina 28 van 120

groot: met steeds minder middelen, toch meer vooruitgang boeken. Ondanks de forse bezuinigingen van het demissionaire kabinet op de zorg, weten wij in Heerlen hoe cruciaal investeren in gezondheid voor onze inwoners is. Daarom bezuinigen wij niet op zorg en op de GGD. Wij zetten al actief in op een gezonde generatie met vele maatregelen en aanpakken. Het is goed dat Zuid-Limburg dit nu ook nog krachtiger wil gaan oppakken, zodat we gezamenlijk het verschil gaan maken. Tot zover, dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Keulen. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. Dit is een heel belangrijk stuk voor de OPH. We weten met z’n allen dat we al jaren grote problemen hebben in onze stad. We zien ook dat deze helaas niet afnemen. De OPH heeft in de commissie een aantal concrete, belangrijke en technische vragen gesteld. We gaan er dan ook vanuit dat deze vragen meegenomen worden in het uitvoeringsplan van de gemeente Heerlen. Dit stuk dat nu voorligt, is namelijk erg hoog over, weinig concreet en voor ons niet meetbaar. Dus nogmaals willen we aangeven dat wij verwachten dat het uitvoeringsplan ook SMART wordt geformuleerd en dat er concrete indicatoren worden gehanteerd om de uitgangspositie en de ontwikkeling te meten. U geeft namelijk aan dat de ambitie is om op 25 procent van de recente monitorresultaten van de GGD vooruit te gaan.

Geef dan alstublieft ook aan in Heerlen wat dan de startmonitoring is. Geef dan graag ook aan hoe onze bewoners actief worden betrokken bij de uitvoering van het beleid. Verder hebben we aangegeven dat het voor ons heel belangrijk is dat u zich niet alleen richt op ziekte, maar ook op veerkracht, mentale weerbaarheid en onder andere de fysieke en veilige leefomgeving. We waren dan ook heel erg blij om dit in het stuk duidelijk terug te zien. In het stuk wordt ook gezegd dat wij als gemeente moeten zorgen voor psychosociale ondersteuning, het bevorderen van sociale verbondenheid en het opzetten van steunstructuren. Hier zijn wij het helemaal mee eens. Dit hebben mensen echt nodig in onze stad. Hier draait het voor de OPH dan ook echt om. Alleen in de praktijk – dat hebben we ook eerlijk aangegeven – zien we hier nog te weinig van terechtkomen. Het gaat vaak over beleid hoog over, maar als mensen dan iets concreets nodig hebben, dan geven we niet thuis. Dat frustreert. Blijf oog hebben voor de mensen in de buurten en wijken met hun concrete vragen zoals wij die de afgelopen perioden ook gesteld hebben. Zeker de duidelijke communicatie vinden wij enorm belangrijk. Wij hebben bijvoorbeeld een simpele vraag gesteld voor een terugstuurservice voor bijvoorbeeld brieven die mensen niet begrijpen. We zagen dat dit op de commissie en over de datum heen was.

We vragen u dan ook om met klem hiernaar te kijken, omdat dit kleine dingen zijn om ook te werken aan de veerkracht van de samenleving. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Meneer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. Allereerst complimenten voor het regionale gezondheidsstuk. Het is een stevig en toekomstgericht stuk waarin de zestien Limburgse gemeentes samen de gezondheidsachterstanden willen verkleinen. De PHB kan zich hier volledig in vinden en steunt het beleid van harte. Vanuit Heerlen willen we wel enkele aandachtspunten meegeven om de

Pagina 29 van 120

uitvoering nog sterker te maken. We hebben een zestal punten die we even heel kort toelichten. Samenwerking in lokale impact en regionale samenwerking zijn onmisbaar, zeker voor een stad met een sociaaleconomische uitdaging als Heerlen. Daar hebben we een vraag: hoe wordt gewaarborgd dat de resultaten van dit gezamenlijk beleid ook echt zichtbaar worden in de wijken waar de achterstanden het grootst zijn? We hebben nu de preventie door de levensloop, maar we waarderen in dit stuk dat niet alleen de jeugd, maar dat ook volwassenen en ouderen in beeld zijn. In Heerlen met een sterk vergrijzende bevolking is dat cruciaal. Hoe zorgen we voor interventies voor jongeren zoals de Trendbreuk-aanpak, maar ook voor duurzaam doorwerken op latere leeftijd? Dan hebben we een stukje mentale gezondheid. De cijfers laten zien dat de mentale problemen groot zijn in Heerlen. Het is goed dat er nu een pijler is. Onze vraag is: hoe zorgen we ervoor dat dit thema niet beperkt blijft tot zorg en onderwijs, maar ook structureel aandacht krijgt in beleid rond armoede, werk, cultuur en sport? De gezondere leefomgeving waar we het vaak over gehad hebben, de luchtkwaliteit, druk verkeer en tekort aan groen zijn uitdagingen in onze stad.

Kan gezondheid nadrukkelijker als toetssteen worden meegenomen bij woningbouw en herinrichting van de openbare ruimte, zodat leefbaarheid en gezondheid hand in hand gaan? Over betrokkenheid en monitoring had mevrouw Keulen het net ook al. We zijn blij dat de inwoners worden betrokken in Heerlen. We zien echter dat de kwetsbare groepen vaak moeilijk te bereiken zijn. Hoe zorgen we ervoor dat ook hun stem wordt gehoord in evaluatie en bijsturing? Het belangrijkste punt is continuïteit en middelen. Dit beleid vraagt om lange adem, terwijl financiële druk groot is. Hoe voorkomen we dat in Heerlen de continuïteit in gevaar komt door bezuinigingen? Voorzitter, met dit beleid zetten we samen een belangrijke stap vooruit en PHB kijkt uit naar de verdere uitwerking en vooral naar de tastbare resultaten voor onze inwoners. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Butink. Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. In Zuid-Limburg worden op specifieke plekken baby’s geboren met een 10-0 achterstand. Jongeren groeien op met sociale problematiek, waardoor de achterstand generatie op generatie wordt doorgegeven. Deze jongeren moeten vaak al hun energie steken in hun fysieke, mentale en sociale gesteldheid.

Hoe kan iemand die psychisch niet lekker in zijn vel zit en onder intensieve begeleiding staat van verschillende behandelaars en de instanties zich focussen op de toekomst waarin een gezond inkomen en zelfredzaamheid centraal zouden moeten staan? Hoe zit het met de kinderen van deze kinderen dan? Welk voorbeeld krijgen zij mee? In welke wereld groeien zij op? Voorzitter, ik ben geboren op de Heksenberg. Het is een prachtige wijk in Heerlen-Noord tussen de tippelzone en de steenkolenberg, tussen voetbalveld, harmonie en kerk. Gelukkig had ik het geluk uit een goed nest te komen, omdat mijn ouders geluk hadden dat hun ouders het hoofd boven water konden houden. Alleen ik zie nog altijd hoe in diezelfde wijken dezelfde strijd wordt gevoerd. Het is een strijd die generaties eerder ook al is gestreden. Een ander groot probleem is dat de jongeren die wel de capaciteiten hebben, onze regio vaak als niet kansrijk zien. Zij vertrekken naar de Randstad om te studeren en keren niet meer terug. Wat achterblijft is een hoopje ellende en ja, er zijn ook prachtige voorbeelden van ondernemers, middenstanders en hardwerkende mensen die elke dag knokken voor hun stad

Pagina 30 van 120

en voor hun toekomst. Alleen wat als zij die kansen ook niet meer zien? Wat als zij ook vertrekken? Wie gaat dan straks voor onze ouderen zorgen? Wie helpt jou of mij als we tijdelijk hulpbehoevend zijn en geen sociaal vangnet hebben? Dit probleem is al aan het ontstaan en dit moet omgedraaid worden. Voorzitter, dat is de essentie van mijn carrière als raadslid. Dat is waarom ik de politiek ben ingegaan. Het is niet voor mezelf en niet om hier elke avond gezellig te zitten bakkeleien over details, maar het is voor mijn kinderen, voor onze kinderen, voor onze jeugd en voor onze toekomst. Het is niet om te zorgen dat ze op fatbikes door de stad mogen blijven crossen, maar om hen een toekomst met perspectief te bieden, zodat ze hier kunnen blijven wonen, omdat ze hier een baan vinden die aansluit bij hun talenten en bij kansen in onze regio en omdat het hier fijn is. Zo kan ik later terugvallen op hen als dat nodig is. De voorzitter Interruptie van de heer Verreck. De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie) Meneer de voorzitter, via u aan mevrouw Butink: zijn we nu een campagnespotje voor de Jongerenpartij aan het opnemen of zijn we nu naar een bijdrage aan het luisteren met betrekking tot dit onderwerp? Want ik ben heel even de draad kwijt, dus misschien kunt u even terug naar datgene waar het over ging en dan kan u dat campagnespotje een ander keertje opnemen.

Want ik begrijp het niet goed, dus dat zal aan mij liggen. Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Als u mij mijn betoog zou laten afmaken, dan kom ik zeker concreet op dit onderwerp. Dank u wel. De voorzitter Nog een interruptie van de heer Verreck. De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie) Zien we dan de rest van dit stuk deze week geknipt op de website van de Jongerenpartij staan of hoe zit dat dan? Ik vind het heel verwarrend, want het gaat over een heel ander onderwerp. U bent aan het praten over ondernemers die iets in de stad doen of niks in de stad doen en jongeren die wegtrekken. Dus ik ben de relevantie van uw bijdrage en het onderwerp helemaal kwijt. U bent mij kwijtgeraakt ergens halverwege uw bijdrage. De voorzitter Mevrouw Butink. Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Dat vind ik jammer om te horen, voorzitter. Via u aan meneer Verreck, we hebben het over het Regionaal Gezondheidsbeleid. Dat is niet alleen voor jongeren. Dat is voor ouderen, voor ondernemers. Dat is voor iedereen in deze stad. Daar maken wij ons grote zorgen om. Uiteraard zullen wij voorstemmen met dit voorstel. Als u mij toestaat om mijn bijdrage af te maken, dan kan ik antwoord geven op uw vraag, meneer Verreck. De voorzitter Gaat uw gang.

Pagina 31 van 120

Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Voorzitter, dit onderwerp raakt aan de kern waarom de Jongerenpartij ooit is opgericht en daarom is dit raadsvoorstel ook cruciaal, want wij hier zitten hier vanavond niet alleen met 37 raadsleden bij elkaar om een stuk beleid af te tikken. We zitten hier, omdat dit beleid bepaalt of de volgende generatie wel of niet kansrijk opgroeit in Heerlen. Daarom zeggen wij: laten we niet alleen mooie woorden opschrijven, maar laten we zorgen dat preventie structureel wordt gefinancierd, dat kansenongelijkheid wordt aangepakt en dat gezondheid op alle beleidsterreinen leidend wordt gemaakt, want dat is pas echt gezondheid nu en voor later. Uiteraard steunen wij dit voorstel. Wij hebben wel nog één vraag met betrekking tot volkshuisvestingsbeleid waar we later op terugkomen en volgens ons niet los gezien kan worden van dit onderwerp. We hebben de indruk dat vooral meer ongezonde en meer veerkrachtige mensen naar de noordkant van Heerlen zijn verhuisd. Kan het college toezeggen dat dit nader wordt gevolgd, onderzocht en wellicht in samenwerking met onderzoekers van de Open Universiteit die actief zijn in onze stad? Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Volgens mij heb ik iedereen daarmee gehad. Dan ga ik naar wethouder Vrusch. Wethouder Vrusch Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik ben blij met de brede steun die ik hier hoor in de raad voor dit stuk.

Niets is zo belangrijk als onze gezondheid. Het is alleen ook niet zomaar maakbaar. Daar moeten we heel eerlijk in zijn. Gezondheid hangt af van heel veel factoren. Dat is van armoede, van werkgelegenheid, van goede woningen zonder schimmel tot aan het plafond en van een stuk veiligheid op straat, maar ook van de genen die je erft van je ouders. Alles tezamen zorgt ervoor dat we wel of niet goede gezondheid hebben. Op dit moment is de realiteit ook zo dat de gezondheid in Zuid-Limburg ver achterblijft op die van de rest van het land. Daarom ook dit ambitieuze plan. Het is niet van vandaag op morgen klaar. We zullen hier generaties aan moeten werken. Dit doen wij al in Heerlen, maar met dit stuk gaan we die gedachtegang ook steeds meer uitstralen in de rest van Zuid-Limburg. Daar ben ik verheugd op. We doen dit ook samen via de GGD met de zestien Zuid-Limburgse gemeentes. Juist omdat de GGD erop zit, kunnen we ook blijven monitoren vanuit de optiek van gezondheid. De SP vroeg het al: de bezuinigingen op de GGD. Ik ben er echt trots op dat deze gemeenteraad heeft gezegd dat we daar niet verder op gaan bezuinigen. Juist die bezuinigingen raken de doelen zoals we die hier stellen. Er werd net ook al gevraagd door Partij Hoensbroeks Belang naar de continuïteit en middelen van dit stuk. Juist u als raad gaat hierover door de middelen via de GGD beschikbaar te blijven stellen.

Dat zit grotendeels bij de raden, maar ook deels bij het Rijk, waarin we hopen en blijven lobbyen dat daar niet verder op zal worden bezuinigd. In de commissie werden al meerdere dingen meegegeven over aandachtspunten voor het uitvoeringsplan. Dat waren de dingen die net al werden genoemd. We hebben het dan over KPI’s en SMART-formulering. Belangrijker is vooral ook dat MEE erin meegenomen blijft en dat de kwaliteit voorop blijft staan. Dat zijn de dingen die ook in het uitvoeringsplan zeker blijven terugkomen. De inzet van inwoners is een randvoorwaarde. Die is als randvoorwaarde in dit stuk opgenomen, want het laatste wat wij willen, is dat wij maar achter bureaus blijven voorschrijven wat goed is voor onze inwoners buiten. Juist die input van inwoners is en blijft belangrijk. Dat is niet alleen bij het stellen van beleid, maar ook daarna buiten bij de uitvoering en in de jaren dat we met dit beleidsplan bezig zijn. Zo raken we ook de mensen in onze wijken. Dat is via de GGD. Dan heb ik het niet alleen over het kantoor hier bij ons, maar

Pagina 32 van 120

juist over die GGD’ers die zich inzetten in de wijk, want het is een enorm vindpunt. Waar komen alle kinderen wel een keer langs? Dat is bijvoorbeeld op het consultatiebureau. Op die manier halen wij een heleboel informatie binnen en kunnen we juist ook informatie bij die jonge ouders krijgen. Dus voor ons is dat verband heel erg belangrijk. U had het er ook over dat alle leeftijden worden genoemd van jong tot oud. Dat is ook het uitgangspunt in de trendbreuk. Dit is niet leeftijdsgebonden, maar wel gebonden aan levensfases: van jong en schoolgaand tot gezinsvormend, ouder wordend en pensioen. Dat kun je wel aan een jaartal ophangen, maar soms zit er ook net een verschil in. Dus dan volgen we liever de levensfase waarin mensen zich bevinden. U doet inderdaad de oproep om armoede, sport en al dat soort beleidsterreinen. Vanuit deze gemeente en vanuit dit college wordt steeds integraler gekeken, zoals dan nu met het armoedeplan en dat gezondheid daar ook een onderdeel van is. Andersom moet armoede ook een onderdeel zijn van gezondheid. Als we die lijntjes beter kunnen leggen de komende vier jaar, dan winnen we echt een hele wereld aan kennis en informatie. Dus ik steun alle oproepen voor dit stuk en dat we juist verder moeten kijken en dat we ook moeten inzetten bij de jongsten, maar net zo goed bij de oudsten. Hopelijk krijgen we dan een betere gezondheid later.

Dat was hem, meneer de voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Heeft u behoefte aan een tweede termijn? Kunnen we instemmen met dit voorstel? Dat is het geval. Dank u wel. 11. Actualisatie grondexploitatie Giesen Bautsch De voorzitter Ik begin bij meneer Van Zutphen. Eerste termijn De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, Heerlenaren in onze stad verdienen goede kwaliteit en verdienen mooie openbare ruimtes. Dat geldt voor de stadsdelen zoals nu Heerlerbaan. Hoensbroek krijgen we binnenkort gelukkig weer aan de orde. Dat geldt uiteraard ook voor het centrum. Het is daarom wel even slikken dat we nu toch 3 miljoen extra beschikbaar moeten stellen, maar dat is geen 3 miljoen om een feestje te vieren. Dat is 3 miljoen om te investeren voor heel veel jaren in de kwaliteit en in dit geval van de Heerlerbaan. Wat ons betreft was het wel aan de orde geweest om eerder te signaleren dat hier met name sprake zou zijn van een bredere scope en een breder gebied waar de kwaliteit aangepast moest worden van de openbare ruimte. Dan hadden we daar ons bij wijze van spreken beter op kunnen voorbereiden. Het zijn wat ons betreft terechte uitgaven. Ik wil wel een nadrukkelijke waarschuwing geven. Die hebben we in de commissie ook gegeven. Een mooie openbare ruimte aanleggen is één ding. Goed onderhoud is een ander ding. We hebben daar vandaag een interessante raadsinformatiebrief over gekregen.

We mogen hopen dat die mooie openbare ruimte op de Heerlerbaan die nu aangelegd wordt als we hiermee instemmen en dat die straks ook goed onderhouden wordt. Tot slot complimenten aan het college en dan speciaal de wethouder dat die die rare passages over de OZB heeft laten vallen. De voorzitter

Pagina 33 van 120

Dank u wel. De heer Janssen. Meneer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. De inhoud van het voorstel hebben we uitgebreid besproken in de commissie. We kijken vooral uit voor de Heerlerbaan en omgeving naar een mooie combinatie van wonen en winkels met een mooie omgeving. Door dit voorstel kan dit gebied klaargemaakt worden voor de toekomst en vormt wat ons betreft dan ook een belangrijke impuls voor de kern Heerlerbaan en iedereen die daar graag gebruik van wil maken. Dank voor die aanpassingen en de verbeteringen in het voorstel naar aanleiding van onder de andere de opmerkingen van de Jongerenpartij in de commissie. Wij vragen wel nog bijzondere aandacht voor de afstemming met onze afdeling beheer openbare ruimte, zodat het gebied ook zodanig ingericht wordt het dat het enigszins efficiënt en kostenefficiënt te onderhouden valt. Misschien niet onbelangrijk, want ik denk dat er ook best wel wat mensen meeluisteren. Kan het college aangeven waar en wanneer eventuele geïnteresseerden voor de appartementen die er gerealiseerd worden – die zien er op de plaatjes hartstikke mooi uit – zich kunnen melden, zodat die woningzoekenden in onze gemeente in de gelegenheid zijn om daar heel snel zich voor te melden? De voorzitter Interruptie van de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer de voorzitter, ik vind dat een hele interessante vraag.

Ik was afgelopen zaterdag in de Schouwburg en daar trof ik meneer Janssen naast de stand van de ontwikkeling op de Heerlerbaan. Daar stond volgens mij heel groot de datum op wanneer het één en ander opgeleverd zou worden. Ik kan het verkeerd gezien hebben, maar u bent er waarschijnlijk langer geweest dan ik. Dus mogelijk kan het zijn dat u er zelf ook een antwoord op kan geven. De voorzitter Fijn dat u deze interruptie pleegt. Ik stel voor dat we die heel weinig doen, want dit kost alleen maar tijd. Dit was geen vraag, maar het was een mooie constatering. Dus ik ga naar meneer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik was even in gedachten, voorzitter. Dank u wel. Ook wij steunen dit voorstel. Alleen wil ik wel even een kanttekening plaatsen. Dat is het volgende: ik ben best geschrokken van het bedrag wat er staat, want in het eerdere raadsvoorstel hadden we het over €4.483.000 en nu komt daar ongeveer 3,2 miljoen bij. Dan heb ik even geteld. Dat is 71,5 procent erbovenop. In het raadsvoorstel dat we nu hebben voorliggen staat: “In oktober 2023 is al in de raad besproken dat de huidige grondexploitatiebegroting enkel budget biedt voor de standaard inrichting van de openbare ruimte van het winkelcentrum.

Ook is beschreven dat voor de aanpak van de omliggende openbare ruimte het realiseren van een hogere kwaliteit en het creëren van een prettig verblijfsgebied et cetera een hogere investering nodig is.” Als ik dan naar het raadsvoorstel ga kijken wat we destijds hebben gekregen op 19 september 2023, dan staat er: “Vooralsnog is er voldoende budget om de openbare ruimte te herinrichten ten behoeve van een goed functionerend winkelcentrum. Dit betreft een standaard herinrichting voor het realiseren van een hogere kwaliteit en het creëren van een prettig verblijfsgebied. Daarvoor is een hogere investering nodig.” Waar praten we bij een hogere investering over? Eerlijk gezegd was ik destijds ervan uitgegaan dat het dan misschien gaat om 10 of 20

Pagina 34 van 120

procent, maar we hebben het nu gewoon over meer dan 70 procent en dat vind ik nogal wat. Ik voel me een beetje dat je met je rug tegen de muur staat, want we hebben in oktober 2023 ja gezegd tegen dat voorstel met de kanttekening dat er wellicht nog wat bijkomt. Nogmaals, dan ga ik ervan uit zoals het daar staat dat het misschien 10 of 20 procent is, maar geen 70 procent. Volgens mij sluit dat ook een beetje aan op wat de heer Van Zutphen zei dat dat wat mij betreft veel eerder gecommuniceerd had moeten worden, want we zitten bijna aan het bedrag wat we initieel hebben goedgekeurd. Ik heb een afsluitende vraag. Er staat in het voorstel van 2023: PHB B.V. doet een bijdrage aan de herinrichting van de openbare ruimte. Wat? Ik weet de afkorting niet, maar dat was de projectontwikkelaar. Die herinrichting zal plaatsvinden in opdracht van de gemeente na de oplevering van de nieuwbouw en de renovatie van de oudbouw. We gaan nu nog meer herinrichten. Kan de wethouder aangeven wat nu de concrete bijdrage is van PHB B.V.? Is dat bekend? Want ik zie in het nieuwe voorstel daar niks meer over terugkomen. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Meneer Rozestraten. De heer Rozestraten, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Wat ook de Jongerenpartij aangaf: tijdens de commissievergadering hebben we vrij uitgebreid dit stuk besproken.

De OPH had daar, denk ik, ook een hele goede bijdrage in, net als de Jongerenpartij. Alleen hebben we toch nog wel een vraagje. We zijn er op zich positief over dat Heerlerbaan dit ook krijgt aangeboden vanuit de gemeente. Ik denk dat dit ook echt noodzakelijk was. Een vraagje van onze kant is: er zijn de afgelopen jaren een aantal ondernemers vertrokken in dit gebied. Is het misschien zinvol om die ondernemers toch nog een keer op te zoeken? Dit kan eventueel ook via het Ondernemersfonds misschien om te kijken in hoeverre die mensen bereid zijn of de mogelijkheden hebben om toch dan weer terug te keren naar de oude situatie, maar dan wel in een veel mooiere situatie. Dat is concreet de vraag. De voorzitter Dank u wel. We gaan eens kijken wat D66 heeft bijgedragen in de commissievergadering. Ik stel voor dat we elke keer als iemand zo’n bijdrage doet voor z’n eigen partij, dat die een euro in de pot legt. Voor de verkiezingen zijn we rijk als gemeente. Meneer Dragstra, aan u het woord. De heer Dragstra, D66 Wat onze commissie-inbreng betreft, laat ik aan anderen. Voorzitter, met dit voorstel zetten we een belangrijke stap in de herontwikkeling van het winkelcentrum Giesen Bautsch en wat D66 betreft is dat niet zomaar een herinrichting. Het gaat niet om een laagje nieuw asfalt of om extra tegels, maar het gaat om het kwalitatief veel beter maken van het gebied.

We bouwen daarmee aan een toekomstbestendig wijkhart in Heerlerbaan wat mensen uitnodigt om elkaar te ontmoeten en trots te zijn op hun buurt. Wat D66 betreft – dat zeiden we inderdaad ook in de commissie – is het geen overinvestering. Dit is geen Ferrari zoals in commissie benoemd werd, maar dit is een bewuste en verstandige keuze om kwaliteit in dit gebied voorop te stellen. We gaan nu investeren in kwaliteit van vergroening, klimaatadaptie en betere verbindingen tussen het winkelcentrum, BMV en het Buurthuis. Dat zorgt er weer voor dat je een hele lange tijd met dit gebied vooruit kan.

Pagina 35 van 120

De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Via de voorzitter aan meneer Dragstra, ik had het er net in mijn bijdrage ook over dat als u dat stuk terugleest uit 2023, of u dan ook niet eerder een bedrag van 1 miljoen in gedachte had of misschien zelfs nog iets minder. Bent u zelf niet geschrokken van het bedrag wat nu nog boven op dat initiële bedrag komt? Er komt meer dan 70 procent bij. Of schrikt u er niet zo van als ik daarvan ben geschrokken? De heer Dragstra, D66 Het is een behoorlijk bedrag. Dat is zeker zo, maar het is ook een behoorlijk gebied. Het gebied is behoorlijk wat groter worden, dus dat maakt het natuurlijk ook wel logisch dat daar een forsere investering tegenover staat. Dus zeker is het een hoog bedrag, maar als je kijkt naar hoelang Heerlerbaan heeft gewacht op een nieuw winkelcentrum en dat er echt iets moet gebeuren in dat gebied, dan is dat wat ons betreft geen geld weggooien, maar echt een investering in het hele centrum van de Heerlerbaan. Dus dat is het antwoord op uw vraag. De voorzitter Nog een interruptie van de heer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Maar bent u het niet met mij eens dat in het initiële voorstel van 2023 daar toch iets meer duidelijkheid over had moeten komen? Ik heb dat stuk net voorgelezen.

Dan lijkt het – zo interpreteer ik het – alsof er 10 à 20 procent bijkomt, omdat er misschien wat meer kwaliteit benodigd is en we het gebied wat willen uitbreiden. Maar nogmaals, als ik daar 71,5 procent overheen ga, dan vind ik dat fors. Bent u dat met me eens? De heer Dragstra, D66 Het had misschien eerder gekund. Dat is zeker zo. Het college kan misschien nog meer duidelijkheid geven over waarom dat op dit moment is. Ik ben vooral blij wat nu het eindresultaat is. Daar staan wij op dit moment voor. Ik denk dat dit juist de aantrekkelijkheid van de wijk en juist de toekomstbestendigheid van de wijk heel erg vergroot. Daarom zijn wij heel positief over dit voorstel. Daarmee wil ook meteen afsluiten. De voorzitter Dank u wel. Volgens mij hebben we dan iedereen gehad in de eerste termijn. Dan ga ik naar de wethouder. Kort meneer Damen van de Fractie Damen. De heer Damen, Fractie Damen Voorzitter, ik wil een opmerking maken. Ik heb dat in de commissie ook gedaan. Aangezien ik in de buurtstichting actief ben, wil ik mij onthouden van stemming. De voorzitter Prima. Helder. Dank u. Wethouder Houben, gaat uw gang. Wethouder Houben Daar sta je dan als groentje met al die vragen over het verleden voor een deel.

Pagina 36 van 120

Naar meneer Leers zou ik willen aangeven – dat is de tweede keer vanavond – dat we een stuk hebben herschreven, maar in dit geval was het inderdaad nadrukkelijk op verzoek van een aantal leden van de commissie die vonden dat een aantal zaken toch onduidelijk waren. Dus ook daar hebben we terug moeten keren op ons verkeerde pad. Dus het komt weleens vaker voor dat we verstandig zijn, toch? De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter, daarvoor hartelijke dank. Een verstandig college kan deze stad goed gebruiken. De voorzitter Het wordt in vette letters genoteerd, meneer Leers. Wethouder Houben Wat ik toch zou willen zeggen aan het begin van mijn beantwoording is dat ik al weet dat we zeker al 25 jaar werken om plannen als deze mogelijk te maken voor Heerlerbaan. De heer Damen begint al te knikken, want 25 jaar geleden lag dit plan ook al onder het vergrootglas. Toen was er ook al sprake van een dringende noodzaak om woningen en dan met name seniorenwoningen in het hartje centrum van Heerlerbaan aan te brengen dicht bij de voorzieningen. Ik weet niet of u nog weet wie toen de boosdoener is geweest, waardoor we er nu pas echt over door kunnen praten. Dat waren de aardbevingen, want ooit was de Locht de plek waar Medtronic zich massief zou vestigen. Maar de Amerikanen waren bang voor aardbevingen, omdat er een breuklijn liep.

Toen is de Locht niet de plek geworden waar Medtronic die grote hallen neer zou gaan zetten. Toen is het Trilandis geworden. Toen werd de Locht geen industrieterrein, maar dat werd Roda J.C., leisure, perifere detailhandel en een AHXL. Daar was jarenlang tegen geageerd, maar uiteindelijk is het er toch gekomen. Toen ontstond er het Weller shoppingcenter op Heerlerbaan als een soort van buffer om in ieder geval Heerlerbaan nog iets van economie te laten behouden. Het winkelcentrum Giesen Bautsch is daar het slachtoffer van geworden. Gelukkig zijn er sedertdien toch veel goede ontwikkelingen geweest op Heerlerbaan. De Caumerbron was er toen al, maar is altijd goed overeind gebleven. Er was een wooncomplex langs de Corisbergweg en die brede maatschappelijke voorziening was natuurlijk ook geweldig voor de ontwikkelingen van Heerlerbaan. Dat ensemble wordt nu compleet als we het winkelcentrum gaan renoveren, want er komen 41 woningen bij en er wordt fiks wordt geïnvesteerd in de openbare ruimte. Het is door een aantal mensen al aangegeven: de grondexploitatie die we eerder met elkaar besproken was 4,5 miljoen afgerond. Toen was er in 2023 al dat oplettertje toen we het bestemmingsplan hebben vastgesteld. Het is namelijk een beperkt gebied en het is ook van een vrij lage kwaliteit.

Wilt u dat of wilt u dat niet? Er is toen al aangegeven dat er wel een dringende plus noodzakelijk was. Een hogere ambitie als dat al gewenst was, had te maken met de omvang. Blijf je dan beperkt tot alleen dat pleintje voor het winkelcentrum waar de woningen moeten komen of kijk je naar een gebied wat groter is qua omvang, wat leefbaarheid heel nadrukkelijk mee gaat wegen, waar de vergroening kansen krijgt en dat de klimaatadaptatie en de mobiliteit worden meegenomen? Dat zijn dus wel zaken die ik zo noem die tegenwoordig alweer wat anders worden beleefd dan een aantal jaren geleden. Dus meneer Jacobs, als het gaat over de vraag of dat uit de lucht is komen vallen, dan is dat niet zo. Dat gaf u trouwens ook al aan in dat stuk. Zoals het hier voorligt, wordt dat uitvoerig beschreven. Het is altijd de vraag: wanneer heb je het er samen over? De vraag wanneer de omslag in denken is gekomen, wil ik best nog wel een keer beantwoorden, maar ik heb in ieder geval niet die herinnering, omdat ik er ook niet bij ben geweest. In ieder geval zijn we samen

Pagina 37 van 120

tot de conclusie gekomen en wat door de meeste raadsleden nu wordt aangegeven, dat ze allemaal inzien dat het sober renoveren van een winkelcentrum met toevoeging van woningen et cetera niet datgene is wat leidt tot duurzaamheid, kwaliteit, ontmoeting en tot mensen die daar een fantastische woonplek hebben en die elkaar op die plek ook willen ontmoeten. Dan zul je veel meer uit de kast moeten halen. Nu hebben we dat gebied inderdaad uitgebreid. Dus we hebben eigenlijk de oplettertjes van toen meegenomen. We hebben gezocht naar aansluiting op de omliggende voorzieningen. We hebben delen van de Corisbergweg en de Vullingsweg ook mee moeten nemen vanwege het feit dat daar ook parkeren is ontwikkeld. Daarvoor hebben we inderdaad het bedrag van 3,2 miljoen nodig. Als je gaat kijken naar die cijfertjes … Dat heb ik vandaag nog een keer gedaan en daar ben ik dus een keer voor naar de ambtenaar geweest om het nog een keer te laten uitleggen. Ik verwijs u wat dat betreft, voor al diegenen die rekenmeester willen zijn, naar de oplossing op pagina 6 van de 9, want daar komen we de bedragen exact tegen. Dat zijn de 4,4 van het project destijds in 2023 en de 7,7 van nu. Afgerond tot een totale dekking van 4,5, komen we exact op die 3,2 uit. We hebben een winstprognose van 142.000 euro. De nieuw te vormen investeringskrediet openbare ruimte wordt 4,5 miljoen.

De nieuw te vormen bestemmingsreserve is 1,2 miljoen. Dat betekent dat we ergens ook dat bedrag tegenkwamen van €3.348.000. Zeg ik dat goed? €3.346.000. Dat is uiteindelijk het saldo van de kapitaallasten. Kijkt u daar nog eens rustig naar. Laat het op u inwerken. Dan snapt u, denk ik, net zo goed als dat ik het ook heb begrepen. Dan de vragen. De heer Van Zutphen. Die heeft ook hetzelfde aangegeven als wat ik zo even aangaf. Daar zijn we het dus roerend over eens. Mensen, kwaliteit in de openbare ruimte is heel erg belangrijk. Als we een tandje bij kunnen zetten en het ons kunnen permitteren, laten we het dan alsjeblieft doen. Hij heeft wel een punt. Dat is namelijk dat wij onderhoud – dat was ook de opmerking van enkele anderen – ook erg belangrijk vinden. Want wat heel vaak in wijken ziet die uiteindelijk verpauperen en verloederen, is dat het begint met de rommel. Dan begint het met het slechte onderhoud. Dan begint het met onkruid, met rotzooi die wordt rondgestrooid en die we niet opruimen enzovoort. Dus ik wil wat dat betreft een hele belangrijke opmerking maken. Die les moeten we met z’n allen trekken. Willen we die verloedering en verpaupering tegengaan en dan zeker nadat we zo veel hebben geïnvesteerd, dan moeten we echt investeren in openbare ruimte. Meneer Van Zutphen. De voorzitter Interruptie van de heer Van Zutphen.

De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, het college spreekt per definitie met één mond. Dat betekent in dit geval dat u ook gesproken heeft namens de wethouder Beheer en Onderhoud. Ik ben blij dat ook uit die mond te horen, want daar heeft het de afgelopen tijd wel een beetje aan gemankeerd. De voorzitter Dank u. Gaat u verder. Wethouder Houben Ik denk dat er nog een verschil is tussen het niveau van onderhoud in de openbare ruimte als het bijvoorbeeld centra van wijken betreft dan het onderhoud in het buitengebied, want dan zie je dat elke gemeente kampt met het probleem dat je niet alleen minder middelen hebt die je dus anders zult moeten verdelen, maar dan heb je ook te maken met het feit dat je de menskracht en de bedrijven niet meer kunt aanslepen die kunnen zorgdragen voor dat

Pagina 38 van 120

adequate onderhoud. Je ziet het ook in het buitengebied dat het een geweldig probleem is, maar wij spreken altijd met één mond, meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Daar hoort ook bij dat het niet altijd nodig is om gras van 7 millimeter iedere week te maaien om er 5 millimeter van te maken. Doe dat wat minder. Doe de dingen die echt storend zijn wat meer. De voorzitter Bent u het daarmee eens wethouder? Dat was de vraag. Wethouder Houben De heer Van Zutphen en ik zijn het altijd eens geweest met elkaar. Als je wat ouder bent, dan herinner je je misschien wat minder en alleen de leuke dingen. De voorzitter Gaat u verder. Wethouder Houben U gaf in ieder geval aan: ook complimenten voor het herschrijven van dat stuk, want ik denk inderdaad dat we mogen stellen dat het een stuk duidelijker is geworden. De heer Janssen. Een hele goede impuls. Dank ook voor de verbeteringen. Inderdaad, de afstemming beheer openbare ruimte gaat ook weer in op dat thema van zo-even, want wat je niet kunt onderhouden of slecht kunt onderhouden, moet je misschien wat anders aanvliegen. Dus ik vind dat een hele zinvolle opmerking. Waar kun je je melden voor appartementen? Dat was inderdaad in de Schouwburg afgelopen zaterdag, meen ik. Maar er is een website. Op die website kun je inderdaad gaan kijken wat er zoal in de aanbieding is.

De heer Jacobs schrikt inderdaad van die opslag van 71 procent. Daar hebben we het natuurlijk met elkaar over gehad. Daar kan ik inderdaad zeggen: het is uiteraard aan de raad. Ik hoor vanavond wel de beschouwingen over dit thema. Ik mag dan concluderen dat de raad in overgrote meerderheid vindt dat deze uitbreiding welbesteed is en dat het ook goed is dat we dit doen. Het is aan de raad om besluiten te nemen. Dan had hij nog een specifieke vraag: wat is de bijdrage van projectontwikkelaars? In de samenwerkingsovereenkomst met PHB staat dat zij 441.825 euro exclusief btw bijdragen. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs. Meneer Jacobs, Forum voor Democratie Blijft dat na het raadsvoorstel vandaag hetzelfde of hebben zij ook gezegd: gezien dat jullie wat meer kwaliteit leveren, verhogen wij dat bedrag? Daar ga ik dan niet vanuit. Wethouder Houben Ik weet niet wat er nu in staat, maar dit is het bedrag wat zij bijdragen. Rolf Rozestraten heeft gevraagd naast het feit dat ook hij positief was en het noodzakelijk vindt dat we moeten proberen om de ondernemers die vertrokken zijn, als het mogelijk is, weer terug te halen. Dat is ook de bedoeling van Rialto. Dat is de projectontwikkelaar, dus dat is al met elkaar gedeeld. Tom Dragstra is ook blij met de belangrijke stap. Het is veel beter geworden.

Pagina 39 van 120

Toekomstbestendig. Ook hij beklemtoont zeer nadrukkelijk de kwaliteit en de noodzaak voor de kwaliteit. Wat dat betreft is het bijna één orkest wat ik mag dirigeren. Er komt inderdaad veel goede muziek uit de raad wat dit voorstel betreft. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn voor dit onderwerp? Kunnen we dit vaststellen met elkaar? Dat is het geval. Dan kan ik u nu mededelen dat het sein veilig is gegeven voor UWV-gebouw en dat we heel langzamerhand de situatie weer naar normaal brengen en de veiligheidsdiensten die hun werk voortreffelijk gedaan hebben zich weer terugtrekken. 12. Grondexploitatie en ontwikkelstrategie Willemskwartier De voorzitter Dan begin ik bij mevrouw Heine. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. We nemen hier een besluit over het Willemskwartier fase 1. Er komen dadelijk 60 woningen sociale huur en middenhuur. We zijn er blij om dat het niet alleen voor mensen is die een appartement kunnen kopen. We worden over alle fases op tijd geïnformeerd en dan hebben we dus invloed op de kwaliteit. In het stuk staat dat de grondexploitatie en de start van de bouw in december 2025 is, maar dat hangt af van de capaciteit en haalbaarheid van de adviseurs, van de aannemers et cetera. Kan de wethouder hier wat meer zeggen over hoe het daarmee staat? Verder is het een duidelijke begroting met grotendeels subsidie.

We wachten de verdere uitwerking af. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Een interruptie van de heer Reijnders. De heer Reijnders, SP (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Ik hoor het CDA, denk ik, terecht zeggen dat ze blij zijn met dat daar appartementen worden toegevoegd, namelijk 39 sociaal en 21 midden. Alleen is het CDA niet ook nieuwsgierig hoe die directe publieke ruimte, waaronder die Spoorsingel, invulling krijgt en zeker als wij van plan zijn om in december de schop in de grond te steken? De voorzitter Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Jawel, maar ik denk: als er nog niet zo veel over bekend is, dat op het moment dat het bekends is, de wethouder ons daarover gaat informeren. Dus daar zijn we zeker benieuwd naar. De voorzitter Nog een interruptie van de heer Reijnders. De heer Reijnders, SP (interruptie)

Pagina 40 van 120

Dat snap ik. Als het bekend is, dan nemen we daar kennis van, maar vindt u niet dat als wij al zover zijn dat we weten dat we daar appartementen gaan bouwen en dat we daar zelfs nu de grondexploitatie starten, dat we daarvan wel al een beetje een beeld zouden moeten hebben? Want volgens mij moeten de publieke ruimte en nieuw onroerend goed elkaar grijpen. Samen moet dat leiden tot uiteindelijk die gebiedsvisie. Dat is dan dat beeld en die ambities die we hebben voor dat Willemskwartier. Dus denkt u dat één zonder het ander kan of zou het beter samen kunnen? De voorzitter Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Misschien wel, maar als dat nog niet bekend is, dan kan dat niet. Ik vind het heel belangrijk dat die appartementen er nu al gaan komen voor de sociale huur. Dus laten we nu maar beginnen. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar de eerste termijn van de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Twee woorden voeren de boventoon in mijn betoog. Dat zijn kwaliteit en samenhang. Over kwaliteit hebben we het al zo vaak gehad.

Daar waar wij proberen onze stad te verbeteren en dan met name rondom die enorme woonopgaves die we hebben, is het echt belangrijk om goed te kijken dat we een woonomgeving creëren waar mensen – dat zei de heer Houben net ook al – graag samenkomen en niet alleen maar wonen, maar ook werken, recreëren en elkaar kunnen ontmoeten. Dat kan alleen maar in een omgeving waarin stenen, maar ook die publieke ruimte in samenhang met elkaar ontwikkeld worden. Dan kom ik tegelijkertijd op het woordje samenhang, want wij hebben in dit project … Dat is bekend en we hebben het er uitgebreid over gehad in de commissie. Er is sprake van drie fases. We hebben het nu over fase 1 en dan met name het voorstel wat er ligt rondom 2,6 miljoen - daar moeten wij dadelijk iets over zeggen - met betrekking tot de grondexploitatie. Ik snap heel erg goed dat je niet alles dadelijk tegelijkertijd kunt gaan uitvoeren, maar wat wel belangrijk is, is dat we de juiste volgorde hanteren. Ik denk dat het belangrijk is dat als je het hebt over zo’n groot gebied als het Willemskwartier dat grenst aan één van de meest kwetsbare wijken in Heerlen … Dat zijn de GMS, Meezenbroek en Schandelen, wat ook grenst aan de andere kant aan het Maankwartier, waarvan we al diverse keren uitgebreid hebben gesproken dat er echt iets moet gebeuren aan de verbinding van de noordkant van het Maankwartier met de aangrenzende wijken.

Als je dat weet, dan zou de volgorde toch moeten zijn – dan richt me ook even tot mevrouw Heine – dat je eerst dat samenhangende plan bedenkt met betrekking tot hoe je dat gebied eruit wil laten zien met daarbij een kader rondom het programma van eisen. Op basis daarvan komt er een ontwikkelaar en die wil daar dan appartementen neerzetten. Maar ten aanzien van die publieke ruimte moet dat en de keuze die daarvoor gemaakt wordt, een resultante zijn van die eerste algemene verkenning. Wat er tot nu toe ligt, is dat visiedocument van een tijd geleden. Dat is een heel algemeen visiedocument met betrekking tot het Willemskwartier. Het enige – dat heb ik ook al in de commissie al aangegeven – wat er in algemene zin wordt aangegeven rondom die ruimte, is dat het een Mediterraans karakter moet krijgen. De heer Verreck heeft in de commissie ook al aangegeven: dat kan alle kanten opgaan. Dat is maar een voorbeeldje, maar zo zijn er nog

Pagina 41 van 120

een aantal zaken waarvan je zou mogen verwachten dat je van tevoren voordat je begint met fase 1 die publieke ruimte – nogmaals, dat is dan in combinatie met het ontwikkelen van vastgoed – in verband brengt. Dat is dan niet alleen in die drie fases, maar die breng je dan ook in verband met die achterliggende wijk en de koppeling naar de noordkant van het Maankwartier. Dus wat ons betreft … De voorzitter Interruptie van mevrouw Heine. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA (interruptie) U wil nu uitstellen en u wil daarmee pas gaan beginnen als de andere plannen ook bekend zijn, dus dat betekent nog meer oponthoud. De voorzitter Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Mevrouw Heine, het had er allang moeten zijn. Het had er allang moeten liggen. We hebben tijd genoeg gehad, namelijk vanaf het moment dat dat eerste algemene visiedocument is besproken tot nu om met name dat hele omgevingsplan. Zo noem ik het maar even. Dat had al klaar moeten liggen. Dat had al afgestemd moeten zijn en dan waren we op tijd geweest om nu – nu zijn we zover dat die ontwikkelaar op korte termijn kan gaan starten – in dit kader dat te kunnen neerzetten met ook daarbij de publieke ruimte die daaromheen moet gebeuren. Als dat er is en als we daar goed en serieus op een goede manier naar kunnen kijken, dan zou dat wat ons betreft een goede vervolgstap zijn om inderdaad te starten met die fase 1.

Dat is tenzij de wethouder nu op hele korte termijn met een plan komt die hij nog ofwel in de lade heeft liggen ofwel wat al in ontwikkeling is, want dat kan namelijk heel erg goed naar aanleiding van datgene wat in de commissie is besproken. Dat moet dan wel in die volgorde. Maar we gaan nu niet akkoord geven op 2,6 miljoen grondexploitatie rondom fase 1. Het risico is veel te groot dat we daar dadelijk een woonomgeving krijgen die niet aansluit. Laten we van één ding leren: we willen net dat kwaliteit van wonen, recreëren en werken voorop staat. De verbinding die de mensen daarin moeten maken is heel erg belangrijk. Daarom zeggen wij: doe het in de juiste volgorde en stel in ieder geval dan nu toch maar heel even dat stukje akkoord op grondexploitatie en op het starten van de bouw uit, want ik wil ook nog wel eens een keer zien hoe dat dadelijk rondom de vergunningen allemaal op tijd is. De voorzitter Interruptie van de heer Damen van Fractie Damen. De heer Damen, Fractie Damen (interruptie) Dank u wel, voorzitter.