Conceptnotulen raadsvergadering d.d. 18 december 2024 (nieuw)

De voorzitter Dank u wel. Ik kijk nog even naar wethouder De Beer. Wethouder De Beer Ik neem de vrijheid om nog even te reageren op mevrouw Géron in die zin dat ik er echt voor wil waken en waarschuwen om nu op basis van de geprognosticeerde meevallers en het saldo, al meteen voor te sorteren op weer nieuw beleid wat we eventueel met dat geld zouden kunnen doen. Dus het is prima om er op de inhoud zeg ik dan maar even namens het college, met elkaar het gesprek over te voeren. Maar het meest geëigende gesprek om te voeren over nieuw beleid, is tijdens de begrotingsbehandeling. Dan de heer Van den Berg. We kunnen het altijd over nieuwe structuur hebben, alleen loopt de heer Van Zutphen al wat langer mee in deze raad. Dat is ook het geval voor de heer Damen en mevrouw Heine. Voor mij is dat het geval sinds 2006 als het gaat over de financiële P&C-cyclus. De heer Van den Berg heeft ook al wat jaren hierin meegelopen. De heer Leers misschien ook. De ervaring leert dat er bepaalde … Zijn er nog andere mensen die ik vergeet? De voorzitter Zijn er nog meer mensen … De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Misschien zijn er nog meer? Mevrouw Heine! De voorzitter Die heb ik al genoemd.

De ervaring leert dat er bepaalde patronen in deze raad, in het college en in de samenwerking zitten die daar altijd toe leiden dat we eigenlijk altijd terugvallen op datgene wat andere gemeentes over het algemeen ook doen. Dat is namelijk een bepaalde cyclus aanhouden met tussenrapportages, met een begroting en met een jaarrekening. Dat zijn natuurlijk ook wettelijke instrumenten. Dus ik zou er wel voor willen waken om een innovatief

Pagina 62 van 83

pad op te gaan, waarbij we na de eerste keer alweer concluderen: laten we toch maar weer teruggaan naar zoals we het deden. Ik denk dat het wel goed is om met elkaar het gesprek te hebben over hoe we dat verbeteren. De heer Bertholet gaf in het begin al aan: ik vind de structuur al wat strakker en wat beter dan de vorige keren. Als het goed is, wordt ook nog het gesprek gevoerd met de WFA over de P&Ccyclus. Is die gevoerd? De voorzitter Die wordt gevoerd. Wethouder De Beer Die wordt nog gevoerd. Toevallig hebben we die afgerond in het college. Dus misschien is dat het moment om nog eens met elkaar door te praten, te kijken of dit het nu is en waar we nog verbeteringen zien. De voorzitter Wenst u stemming over dit voorstel? Dat is niet het geval. Dan is het voorstel aanvaard. 8. Verordening onroerende zaakbelasting 2025 De voorzitter Dan gaan we naar agendapunt 8 de verordening OZW 2025. Wie mag ik het woord geven? Ik zie meneer Bertholet, meneer Jacobs en meneer Van Zutphen. Ik geef het woord aan de heer Jacobs, omdat hij ook een amendement heeft ingediend over dit onderwerp. Eerste termijn De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Op die verordening heb ik een amendement ingediend. Dat amendement komt er eigenlijk op neer dat we geen verhoging van de onroerende zaakbelasting gaan doorvoeren in 2025.

Volgens mij is het nog steeds zo, maar vroeger was de auto de melkkoe van de overheid. Tegenwoordig, zeker met de inflatie die we hebben waarin je ziet dat de WOZwaarden steeds hoger worden, is langzaam ook onroerend goed een melkkoe van de overheid geworden. Het heeft effect op het eigen woningforfait. Het heeft effect in box 3. Het heeft effect op de erf- en de schenkbelasting. Het heeft uiteraard ook effect op de onroerende zaakbelasting. Ik denk dat we nu een goed teken kunnen zetten om gewoon eens tegen onze burgers te zeggen: weet je wat, we verhogen komend jaar die onroerende zaakbelasting een keer niet. Daar moet je natuurlijk een bepaalde dekking voor zoeken. Als ik dan even kijk in de klimaatbegroting, volgens mij was die dan 15,3 miljoen. Ik heb even grofweg gerekend. Ik kom dan uit op een miljoen wat het scheelt als je die verhoging niet gaat doorvoeren. Dus dan houden we toch nog altijd 14,3 miljoen over voor de klimaatbegroting. Ik denk dat we toch af en toe op de klimaatbegroting een beetje de voet op de rem moeten zetten, zeker als je nu ziet wat er allemaal gebeurt met betrekking tot netcongestie en noem maar op. Dus het voorstel van de FVD zal zijn om voor 2025 gewoon de onroerende zaakbelasting niet te laten stijgen. De voorzitter Dank u wel. De heer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP

Pagina 63 van 83

Voorzitter, ik zou bijna FVD een compliment geven dat ze namelijk hun afwijkende opvatting vertalen in een amendement. Alleen dat compliment geef ik toch niet, want dat had u bij de begrotingsdebatten moeten doen. Toen is namelijk de opbrengst van de OZB al door de raad vastgesteld. Het enige wat toen niet gebeurd is, is dat de berekening niet is losgelaten op die 5 procent hogere opbrengst voor de burger. De twee variabelen, de totale waarde van het onroerend goed en het bijbehorende tarief. Nu is de totale waarde van het onroerend goed vastgesteld. Dan houd je een vergelijking met een onbekende over. Volgens mij heeft u net zoals ik ook goed opgelet in de wiskundeles. Bij een vergelijking met een onbekende komt er een vast getal uit. Er wordt ons nu gevraagd om dit getal vast te stellen. Nu kan ik me er bij voorstellen dat u daar een andere politieke opvatting over heeft, maar die had u dan bij de begrotingsdebatten moeten zeggen. Toen had u moeten zeggen: ik vind die OZB-opbrengsten te hoog. Laat ik u toch van dienst zijn. Ik kan me voorstellen dat u toen gemist heeft wat wij van de inhoud vinden. Je hebt klimaatbeleid en je hebt klimaatbeleid. We hebben het college meermaals kritisch aangesproken: zorg er nou voor dat dat klimaatbeleid met name gericht is op de mensen met een kleine beurs die voor de vogeltjes stoken.

Het isoleren van privézwembaden, dat moeten ze dan maar in Wassenaar of Bloemendaal doen. Daar hoeven we ons in Heerlen niet zo druk om te maken. Volgens mij heeft het college voor die oproep van de SP keurig gezorgd. Het klimaatbeleid is met name gericht op de gewone mensen in de gewone buurten in Heerlen. Om die reden steunen wij uw amendement inhoudelijk niet. De voorzitter Dank u wel. De heer Bertholet. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Het zal u niet verbazen dat de Ouderenpartij de verordening niet zal steunen. Dat hadden we ook al aangegeven in de algemene beschouwingen. Wij zitten op de lijn dat 2,8 procent stijging van de opbrengsten voldoende is. Wij vinden dat de Ladder van Lodewijks die inderdaad door het college gehanteerd wordt voor het vaststellen van beleid en het instellen van eventuele bezuinigingen of verhogingen, dat die niet consequent doorlopen is. Om een extra opbrengststijging van de OZB te voorkomen, zou je bijvoorbeeld ook kunnen denken aan het uitstellen van investeringen. Dus wij zullen de verordening niet steunen. Wij hadden de wethouder gevraagd om wat tekstuele duidelijkheid te geven, omdat de tekst in de begroting op bladzijde 143 … Het staat er heel kort en correct. De wethouder zou namelijk controleren of er tekstuele fouten in zaten. Het klopt. Er staan geen tekstuele fouten in.

Maar nogmaals, de problematiek wat net ook weer tot discussie leidde, is dermate complex dat je toch even moet weten hoe dat in elkaar in zit en dat de opbrengst dus de waardegrondslag maal de tarieven is en eventuele stijgingen daarvan, waarbij je ook nog eens een keer rekening moet houden met een optelsom van twee deelproducten van de procentuele veranderingen. Maar goed, dan grijp ik ook weer terug op de wiskunde van vroeger. Dat zou wellicht de begroting qua duidelijkheid ten goede komen als u daar volgend jaar een paar regels aan wijdt. De voorzitter Dank u wel. Dan geef ik het woord aan de wethouder. Wethouder De Beer Het lijkt me een mooie oproep om de volgende keer even toe te lichten dat de opbrengst van de OZB ‘het product’ van het aantal objecten is, de waarde van de objecten, keer het tarief. Dan

Pagina 64 van 83

heb ik zelf maar wiskunde tot de tweede klas van de mavo gehad, maar dit moet nog wel lukken denk ik. Overigens, de stellingname van FVD is duidelijk. Dus we ontraden die uiteraard, omdat wij vinden dat die vijf procent wel opportuun is. We hebben dat in de algemene beschouwingen ook nog een keer onderbouwd met wat het verschil was tussen de feitelijke indexering van wat die zou hebben betekend als we die indexering de afgelopen jaren hadden toegepast met de werkelijke inflatie versus de gebruikte indexeringen van de afgelopen jaren. Dus feitelijk haal je met deze 5 procent verhoging een stukje van datgene wat er aan ‘voordeel’ – het is maar net hoe je het framed – aan de huiseigenaren is gelaten in de afgelopen jaren alsnog terug. Dus wat ons betreft, is het vooral een technische verwerking van datgene wat we in de begroting hebben afgesproken. De voorzitter Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Ik neem aan dat u behoefte heeft om het amendement in stemming te brengen. Wie is er voor het amendement? Dat zijn de fracties van FVD, PVV en Hart-Leers. Tegen het amendement zijn de overige fracties CDA, SP, Ouderenpartij, Jongerenpartij, Fractie Damen, Partij Hoensbroeks Belang, VVD, D66, PvdA, GroenLinks en PvdD. Dan is het amendement verworpen met 4 voor en 29 tegen. Wenst u stemming over de verordening? Ja, dat is het geval.

Wie is er voor de verordening? Dat zijn de fracties CDA, SP, Jongerenpartij, Fractie Damen, Partij Hoensbroeks Belang, VVD, D66, PvdA, GroenLinks en PvdD. Wie zijn er tegen de verordening? Dat zijn de fracties Ouderenpartij, Hart-Leers, PVV en FVD. Dat zijn er 24 voor en 9 tegen. De verordening is aanvaard. 9. Zienswijze 2e begrotingswijziging 2024 GR WOZL en GR WSP Parkstad De voorzitter Wie wenst hier in de eerste termijn het woord over? Dat is alleen mevrouw Stöcker. Ik geef het woord aan mevrouw Stöcker. Eerste termijn Mevrouw Stöcker-Bus, SP Dank u wel, voorzitter. Wij hebben uiteraard kennis genomen van de begrotingswijzigingen. Wat ook al eerder aan de orde was, is dat wij hebben geconstateerd dat ook nu weer ten gevolge van het voorzichtig begroten, een financieel voordeel is gerealiseerd ter grootte van 1,9 miljoen. Dat is natuurlijk een mooie meevaller. Waar wij echt een vraag over hebben, is het verzoek om deze meevaller nog in 2024 in te zetten voor taken binnen dat kernthema arbeidsmarkt. Het is vooral de vraag, omdat daarvoor toch al middelen gereserveerd waren. Eigenlijk ook omdat er in feite nog maar twee weken zijn. Of wilde de wethouder dat onder de kerstboom gaan spenderen? Dus eigenlijk is de vraag dat wij graag willen vernemen of er wellicht al sprake is van tegenvallers waarmee dit dan gedekt zou moeten worden.

Anders zien wij dit graag tegemoet in de jaarrekening 2024, waarin we dat dan kritisch willen bekijken. De voorzitter Dank u wel. De wethouder. Wethouder De Beer Dat heeft te maken met de ontwikkeling en de transitie van de Bovengrondse Vakschool. Daar zien we financieel in ieder geval nog wat extra uitdaging. Het heeft er ook mee te maken dat het Rijk via de lijn van de oude WSW-infrastructuur geld beschikbaar heeft gesteld voor de

Pagina 65 van 83

zogenaamde sociaal ontwikkelbedrijven. Die sociaal ontwikkelbedrijven is voor ons als gemeente Heerlen de ontwikkeling van de Bovengrondse Vakschool. Via die lijn wordt dat geld daaraan gelabeld. Dus vandaar dat het niet kan vervallen in het jaarrekeningresultaat en dat het gelabeld is aan die ontwikkeling. De voorzitter Zijn daar nog vragen over? Mevrouw Stöcker-Bus, SP (interruptie) Ik begrijp dus dat dit niet voorzien was, maar dat dit dan een tegenvaller genoemd kan worden. Kon niet vooruit worden gelopen op die ontwikkeling? Wethouder De Beer Ja, maar die valt binnen hetzelfde programma. Dat noemen we dan budgettaire neutrale ontwikkelingen binnen een programma. Dus de raad stelt de programmabegroting vast. Binnen een programma kunnen er natuurlijk meevallers en tegenvallers zijn. In dit geval is er aan de ene kant een meevaller en is er aan de andere kant ook wel weer een behoefte om bijvoorbeeld die ontwikkeling van die Bovengrondse Vakschool verder vorm te geven. WerkvoorHeerlen is daar dan de kwartiermakende organisatie voor zoals we dat elke keer uitdrukken. Dat is de reden dat die twee bij elkaar komen. De voorzitter Prima. Wenst u stemming over dit onderwerp? Dat is niet het geval. Dan is deze vastgesteld. 10. Nieuwbouw Herlecollege conform onderwijs 2021-2036 De voorzitter Ik geef het woord aan de heer Nefjodov.

Integraal

Huisvestigingsplan

voortgezet

Eerste termijn De heer Nefjodov, GroenLinks Een van de dingen die in de bijlage voorkwamen, was een risico op de verkeersveiligheid met betrekking tot de park & ride. Nu zijn er rondom zo’n school natuurlijk veel rennende kinderen. Dus om die verkeerschaos al bij de roots aan te willen pakken, vroeg ik me af wat het college zou willen ondernemen om die verkeerschaos voor leerlingen en omwonenden te voorkomen. Dat is eigenlijk alles. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Santegoeds. Mevrouw Santegoeds, CDA Dank u wel, voorzitter. Tijdens de commissievergadering van vorige week woensdag 11 december hebben wij als CDA aangegeven dat we het raadsvoorstel omarmen en dat we nog meer mogelijkheden zien. Met de verhuizing van het Herlecollege komt de oude locatie vrij en dat biedt kansen, zeker met zo’n mooi groen gebied in de buurt en langs de Caumerbeek dat nu door de verzameling van onderwijsgebouwen los staat van de buurt als een soort betonnen muur. De verhuizing van het Herlecollege biedt de mogelijkheid om het groengebied te verbinden met de buurt en de

Pagina 66 van 83

woonwijk in het groen te realiseren. Het is een waardevolle ontwikkeling, zeker gezien de woningbouwopgave. Terugkomend op het raadsvoorstel: daarin wordt aangegeven dat gemeente en schoolbesturen gezamenlijk staan voor een divers en kwalitatief goed onderwijsaanbod in Heerlen. Ze hebben de ambitie om alle niveaus in samenhang en verspreid over de stad aan te bieden. De komst van het Herlecollege naar de locatie nabij het centrum is een wens van het onderwijsbestuur, maar ook van het gemeentebestuur conform de coalitie 2022-2026. 50 jaar geleden werden de mijnen gesloten en als compensatie hiervoor kregen wij in Limburg nu 40 jaar geleden de universiteit in Maastricht. Deze universiteit heeft zich in die 40 jaar ontwikkeld tot een vooraanstaande universiteit in Nederland. Al enkele jaren denkt de universiteit van Maastricht aan nieuwe opleidingen en wil deze graag in Heerlen vestigen. Toeval bestaat niet. Afgelopen zaterdagen was een delegatie van Universiteit Maastricht aanwezig bij de presentatie van het manifest van het Nationaal Heerlen Noord in Kasteel Hoensbroek. Het zou mooi zijn dat op het terrein tegenover het CBS dicht bij het centrum een breed scala aan onderwijsmogelijkheden kan worden aangeboden: naast het Herlecollege een universiteit en eventuele andere opleidingen.

Dat bevordert niet alleen de persoonlijke ontwikkeling, maar is ook goed voor de economie van onze stad en regio en de vele voorbeelden die de wethouder bij agendapunt 6 heeft aangegeven vanuit ChatGPT. We hebben de vraag aan het college om dit verder uit te zoeken en dit terug te koppelen aan de raad voor het zomerreces van 2025. De voorzitter Dank u wel. De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. D66 is erg blij met het voorstel om een nieuwe en duurzame huisvesting voor het Herlecollege op de locatie Oranje Nassaupark te realiseren. Het belang van goed beroepsonderwijs is voor ons meer dan duidelijk, niet op de laatste plaats om de belangrijke rol die het vmbo in onze stad inneemt. De wethouder wijdde daar in de commissie over uit. Dat is iets wat wij volledig onderschrijven. Een tijdje geleden waren wij met een grote afvaardiging van de raad aanwezig op de huidige locatie van het Herlecollege. Daar zagen we de mooie faciliteiten die voor de leerlingen beschikbaar zijn. Weliswaar was dat in een gedateerd gebouw. Van een mooie keuken voor de toekomstige chef-koks, een werkplaats voor de talenten in de houtbewerking, levensechte behandelkamers en ruimte waar techneuten in de toekomst hun creativiteit kwijt kunnen en nog vele andere faciliteiten. In de commissie werd toegezegd dat die faciliteiten zeker terugkeren.

Dat vinden we als D66 erg belangrijk, want het Herlecollege is een plek waar leerlingen stappen zetten in de richting van hun droom. We weten allemaal hoe hard vakmensen nodig zijn. Dat het Herlecollege nu deze historische locatie in het Oranje Nassaupark gaat krijgen, daar is wat ons betreft geen discussie over. Voorzitter, in de commissie hebben we het uitgebreid over inhoudelijke vragen gehad. De wethouder gaf als antwoord op deze inhoudelijke vragen over onder andere verkeersveiligheid, netcongestie en aansluiting van Mijnwater de grond dat dit te vroeg in het proces is. Dit zijn vragen die nu nog onderzocht moeten gaan worden. Dat is begrijpelijk, maar we kijken wel uit naar deze informatie zodra deze de komende jaren beschikbaar is. Tot slot willen we nogmaals oproepen om de kansen om deze nieuwbouw te integreren in de omgeving, te gaan pakken. Het schoolgebouw kan gaan functioneren als een levendige ontmoetingsplek, niet alleen voor de leerlingen, maar ook voor de buurt. In de commissie hebben we het ook gehad over multifunctioneel gebruik van de faciliteiten, bijvoorbeeld de sporthal

Pagina 67 van 83

openstellen voor verenigingen en de bewoners in de buurt. We zijn ook blij dat de wethouder daar positief op heeft gereageerd. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. Onderwijs naar het centrum: dat is nou al geruime tijd het adagium van dit college en wordt voor een groot deel ook ondersteund door de raad. We hebben het nu over een onderwijsinstelling die nabij het centrum gerealiseerd zou moeten worden. Dat het Herlecollege toe is aan nieuwe huisvesting, is overduidelijk. Het is ook goed en heel belangrijk, net als dat Grotius en de Vrijeschool dadelijk ook een goede plek kunnen krijgen, het liefst in het centrum. Maar wat ik niet begrijp, is hoe nou deze school, deze vmbo-instelling, uitgerekend op een locatie moet komen aan de verkeerde kant – laat ik het zo maar even plastisch uitdrukken – van het spoor. Wij hebben toch een integrale visie ontwikkeld waarbij we er voor willen zorgen dat we meer balans krijgen in de verschillende deelgebieden van onze stad? We hebben ook uitgesproken dat als we het over wonen hebben, we het hebben over vermenging zonder verdringing. Waarom maken we dan deze keuze? Laten we wel wezen: een vmbo-school, daar zit natuurlijk toch ook een bepaalde sociale component aan. Dat is gewoon zo. Dat weten we allemaal.

Om het even af te maken, vandaar dat ik me afvraag of het niet beter zou zijn … Ik ondersteun de ideeën van mevrouw Santegoeds rondom de universiteit. Het zou natuurlijk een hele mooie plek zou zijn voor de universiteit om daar zitting te nemen. Dan krijg je veel meer balans, ook in die locaties van de diverse onderwijsinstellingen. Meneer Van Zutphen wilde volgens mij iets zeggen. De voorzitter Meneer Van Zutphen, gaat uw gang. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, er vallen hier termen zoals aan de verkeerde kant van het spoor. We hebben toch laatst een inspreker gehad die de term achter het spoor al misplaats vond. Daar kon een deel van de raad in meegaan. Maar nu ook nog eens de verkeerde kant van het spoor en over een sociale component, dat is blijkbaar niet als compliment bedoeld voor het vmbo-onderwijs. Ik zou echt aan de heer De Groot willen vragen om eens een keer wat minder minachtend te spreken over de noordkant van het spoor en over het vmbo. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Over minachting kan ik nog wel een boekje open doen, meneer Van Zutphen en dan aan uw adres. Even ingaand op wat u zegt. We weten allemaal wat we bedoelen: daar waar de wijken sociaal minder sterk ontwikkeld zijn. Laat ik het dan zo zeggen.

Juist op die locatie gaan wij een vmbo-school nieuw onderbrengen qua locatie, waarvan ik denk: dat zou nou net veel beter … Laten we wel wezen, de hbo-opleidingen en het hogere voortgezet onderwijs zitten allemaal aan de zuidkant. Dat is gewoon zo. De voorzitter Ik heb nog een aantal interrupties voor u. Meneer Van Zutphen, mevrouw Santegoeds en meneer Verreck.

Pagina 68 van 83

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Ja, graag. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, hoe komt de heer De Groot erbij om te doen alsof vmbo-onderwijs een probleem en een belasting zou zijn voor de buurten aan de noordkant van het station? De voorzitter Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dat heb ik helemaal niet gezegd. Ik heb alleen aangegeven dat er heel duidelijk een sociale component zit aan de samenstelling van leerlingen op een vmbo-school. De voorzitter Laatste interruptie. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Wat bedoelt u nu met die sociale component? Bent u daar eens wat duidelijker over. De voorzitter Meneer De Groot.

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Daar zitten veel meer probleemleerlingen dan op andere scholen. Dat is gewoon zo. De voorzitter Mevrouw Santegoeds. Mevrouw Santegoeds, CDA (interruptie) Is meneer De Groot het met mij eens dat men zich aan elkaar kan optrekken? Dus als je zegt: het vmbo, universiteit en ander scholen, dat je juist een verbinding gaat krijgen? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Jazeker ben ik dat met u eens. Daarom zeg ik ook dat ik heel blij ben met bijvoorbeeld een mogelijke locatie van de universiteit aldaar. Dat zou heel erg goed zijn voor de ontwikkeling van dat gebied. Absoluut. Maar als je nu een keuze gaat maken voor een vmbo-school, terwijl je nu al weet dat het lager voortgezet onderwijs met name gelokaliseerd is aan de noordkant van Heerlen – laat ik het dan zo maar even noemen – en al die andere middelbare en hogere opleidingen allemaal aan de zuidkant gelokaliseerd zijn, dan zou ik zeggen: dit zou een mooie kans zijn om dan het Herlecollege op een locatie in het centrum of aan de zuidkant onder te brengen. Dan is er veel meer sprake van op een gezonde manier mengen van diverse onderwijsinstellingen. De voorzitter Mevrouw Santegoeds. Mevrouw Santegoeds, CDA (interruptie)

Pagina 69 van 83

Is meneer De Groot het met mij eens dat als je kijkt vanuit het vmbo, de vervolgopleidingen en dan de stap die je verder kunt doen, dat je juist daar een verbinding gaat krijgen? U beaamde dat dan juist. Ik denk dat je je juist daar aan elkaar kunt optrekken. Als je het vmbo dan ergens anders neer gaat zetten in de stad, dan komt dat niet ten goede aan het onderwijs. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Mevrouw Santegoeds, u bent het toch met mij eens dat de stap van een vmbo-school naar een universiteit wel een heel erg grote stap is? In principe ben ik het met u eens dat die zaken elkaar kunnen bevruchten, maar dan moet het wel ook qua niveau een beetje bij elkaar zitten. De voorzitter De laatste interruptie van mevrouw Santegoeds. Mevrouw Santegoeds, CDA (interruptie) De ervaring is juist dat men scholen van het ene niveau met het andere niveau met elkaar verbindt om elkaar te versterken. Er zijn verschillende proeven in gedaan. Dus ik zou het juist toejuichen. De voorzitter Meneer Verreck. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Ik ben toch ook wel verbaasd over de toonzetting van de heer De Groot. Zo ken ik hem ook niet. Ik ben er echt helemaal verbaasd over, maar ik heb een tweetal korte vragen. Misschien is hij bekend met Broeklandcollege en het Sint-Janscollege. Die zitten volgens mij ook aan de noordkant van het spoor.

Dat zijn ook blijkbaar niet zo hele goede scholen, begrijp ik uit de woorden van de heer De Groot. Hij heeft duidelijke ideeën waar die scholen zouden moeten neerkomen in het centrum. Dus in plaats van dat hij roept: het zou op een andere plek moeten, ben ik heel benieuwd welke plek hij dan in het centrum voor ogen heeft waar deze school zou moeten neerkomen. Daar ben ik echt heel benieuwd naar. De voorzitter Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen U herhaalt de vraag die eerder vanavond door mevrouw Heine is gesteld. Daar heb ik ook antwoord op gegeven. Ik heb al een paar suggesties gedaan. Daarnaast denk ik dat het bestuur van deze stad – dat doen ze ook – een taak heeft om te kijken naar geschikte locaties. Dat zijn er genoeg. De voorzitter Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 (interruptie) Ik ben ook wel verbaasd over de woorden van de heer De Groot. Ik schrik daar best wel van. Er gaat wel een implicatie van uit dat er een bepaalde correlatie zou zijn tussen problematiek en aan welke kant van het spoor het Herlecollege gevestigd is. Ik denk dat daar geen sprake van is. Kan meneer De Groot dat ook onderbouwen? Op dit moment ligt het Herlecollege ook aan die

Pagina 70 van 83

kant van het spoor. Zijn daar nu op dit moment ook problemen die dan daaraan gerelateerd zijn? Die problematiek zie ik totaal niet. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Weet u meneer Dragstra, dan denk ik dat u het cijfermateriaal even goed moet bestuderen zoals het Programma Heerlen Noord nu opbouwt en onderhoudt, waar hele goede verbindingen worden gemaakt tussen opleidingsniveau, sociale problematiek en armoede. De voorzitter Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 (interruptie) Ik ken die cijfers, maar dat is niet gerelateerd aan de locatie van een school. Dat is het hele punt. Dat u die correlatie legt, die link zie ik totaal niet. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dan verschillen we van mening. De voorzitter Bent u klaar met uw betoog, meneer De Groot? Ja? Dan ga ik naar de heer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. Laat ik positief beginnen. Wij zijn hartstikke blij dat het Herlecollege die hoogverdiende nieuwe school krijgt. Overigens geldt dat ook voor de Hogeschool Zuyd, maar dat spreekt een beetje voor zich. Meer in het bijzonder omdat dit vaak jongeren zijn die de echte vakmensen van de toekomst zijn. Die kunnen we keihard gebruiken, vaak nog wel harder dan alleen maar de knappe koppen, want er zijn uiteindelijk echt wel genoeg mensen die de handen uit de mouwen willen steken.

Dat weet ik ontzettend te waarderen en dat hebben we ook gezien bij ons laatste bezoek. Daar werden we echt door geraakt. We hebben het in de commissie uitgebreid besproken. Maar tijdens ons bezoek aan de presentatie van onder ander mevrouw Francine Houben afgelopen zaterdag in het kasteel, kregen wij ook een presentatie van haar denkbeelden en suggesties rondom het Oranje Nassaupark. Onder andere de voorzitter van de Alliantieraad, die zit hier ook als voorzitter. Hij was daar ook bij. Waar we ook enthousiast van werden, is mevrouw Letschert van de Universiteit Maastricht die zelfs durfde te vertellen over 1.000 bachelorstudenten van de Universiteit Maastricht. Nu gaat dit voorstel over de locatie Oranje Nassaupark. Helaas is dat Oranje Nassaupark zo groot als dat het is. We weten ook allemaal dat we daar ook nog een urban skatepark bedoeld hebben naast een hele hoop andere functies. Daarom hebben we gewoon nog een aantal vragen. Die gemeentelijke locaties zijn natuurlijk schaars. Mevrouw Houben schetste daar: gebruik wonen, leren en werken. Iets in die trant. Dus we hebben wat vragen.

Hoe wordt de integrale ontwikkeling van het Oranje Nassaupark in de bredere zin met elkaar afgewogen? Speelt bijvoorbeeld de komst van de Universiteit Maastricht met een fors aantal leerlingen - dan ga ik ervan uit dat ze al komen, ik visualiseer dat heel graag – ook nog een rol in dit specifieke gebied? Hoe verhouden deze ontwikkelingen zich in de tijd? Kan het skatepark voorop lopen of moet dat integraal met de openbare ruimte van bijvoorbeeld de school of scholen afgewogen worden? Is het gebied groot genoeg voor alle ambities of moeten we de inzet heroverwegen? Wat zijn de transformatiemogelijkheden van het oude Herleschoolgebouw? Kunt u ons daarin meenemen, zeker in die wijk Meezenbroek? Worden de diverse stakeholders zoals

Pagina 71 van 83

de Alliantie – daar waren we afgelopen zaterdag te gast waren en die hadden dat ook georganiseerd – het schoolbestuur, de groep rondom de realisatie van het urban skatepark en mogelijk de universiteit betrokken bij de integrale gebiedsvisie? Ten laatste, voorzitter. Wij zijn heel erg enthousiast over een nieuw gebouw voor het Herlecollege, maar gemeentegrond dicht bij het centrum is schaars. We willen een toezegging van het college, even los van de plannen van het Herlecollege, dat we een integrale gebiedsvisie voor het Oranje Nassaupark krijgen, waarin de ideeën van mevrouw Houben ook worden meegenomen of afgewogen. Wij willen weten in hoeverre die gebiedsontwikkeling naast de gebruikelijke kosten en daar waar wij aan de lat staan bijvoorbeeld in de zin van het schoolgebouw, ook eventueel opbrengsten op kunnen leveren als die wonen-, werken- en lerenfuncties geïntegreerd worden. De voorzitter Dank u wel. De heer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, laat ik op de eerste plaats zeggen dat we ontzettend blij zijn dat het Herlecollege deze locatie kan krijgen, gezien het enorme belang van vmbo-onderwijs voor onze kinderen. Ook hier is het weer zo. Schijnbaar beslis je over de investering in een gebouw, maar je investeert in werkelijkheid natuurlijk in de kinderen en in onze jeugd. Voor heel veel van onze kinderen is goed vmbo-onderwijs heel fijn en heel goed.

Dat moet ook goed zijn en dat moet in een goed gebouw plaatsvinden. De koppeling die we net hoorden aan de zogenaamde verkeerde kant van het spoor en sociale problematiek, ik zou tegen de heer De Groot willen zeggen: ga eens kijken bij de studentencorpsen Vindicat enzovoorts wat daar allemaal voor gekke dingen gebeuren voor u zo laatdunkend over het vmbo-onderwijs spreekt. Overigens zijn verreweg de meeste studenten ook gewoon hele keurige mensen hoor. Daar gaat het verder niet om. De voorzitter Interruptie van de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Meneer Van Zutphen doet dat regelmatig. Hij legt mensen woorden in de mond. Ik heb op geen enkele manier mij laatdunkend uitgelaten over leerlingen in het vmboonderwijs. Laat dat duidelijk zijn. Leerlingen in het vmbo-onderwijs zijn hartstikke belangrijk en verdienen een goede plek. Daar ben ik ook mijn betoog mee begonnen. Het enige punt wat ik probeer te maken, is dat los van het feit dat we heel erg proberen om met name wonen op een goede manier te mengen zonder dat je daar mensen een bepaalde hoek in drukt of verplicht, zou ik het volgende willen zeggen. Op het moment dat je toch kijkt naar een andere locatie, kijk dan ook of je zo’n vmbo-school in Heerlen Centrum of Heerlen Zuid kan onderbrengen. De voorzitter Meneer Van Zutphen.

De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, voor onze kinderen is onder andere goede bereikbaarheid erg belangrijk. Als er een plek goed bereikbaar is, dan is dat de CBS-weg, of het nu gaat over openbaar vervoer, de fiets of met de auto. Het is dicht bij het centrum. Alle faciliteiten en alle publieke voorzieningen die de school en het onderwijs kunnen gebruiken, daar is dit een prima plek voor. Dus we zijn erg

Pagina 72 van 83

benieuwd naar de voortgang van het proces. We nemen nu de eerste stap. We willen graag voortdurend geïnformeerd worden over de voortgang. Dan is er toch nog iets dat is blijven liggen, enigszins onduidelijk uit de commissiebehandeling. Er was namelijk een commissielid dat beweerde dat destijds de vestiging van de Hogeschool in 1994 niet was doorgegaan vanwege de situatie in de bodem. Dan heb je het over fundamenten van de Lange Lies en de Lange Jan en eventuele vervuiling. Dat is toch een beetje blijven hangen. Nu hebben wij een beetje op internet gezocht. In 1994 heeft de Hogeschool die daar inderdaad eerst wilde gaan zitten een onderzoek laten doen, waaruit blijkt dat die bodemproblemen bekend waren, maar aangepakt konden worden en dat de enige reden voor de Hogeschool om toch aan de grens met Voerendaal te gaan zitten, het toenmalig bestaan van de tippelzone en de hele drugsscene rond die plek was. Ik zou zeggen: lees dat rapport nog eens door over hoe vreselijk de situatie toen was op die plek en dat dit er toen toe geleid heeft dat er een historische afslag is genomen die we pas nu aan het herstellen zijn. Ik hoor graag van de wethouder of hij kan bevestigen dat dit destijds de reden was voor het afhaken van de Hogeschool en dat dit dus niet was vanwege bodemproblemen. De voorzitter Dank u wel. Meneer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Dank u wel, voorzitter.

Als ik weleens in het land of in de regio kom - ik ben ambassadeur van deze stad - dan krijg ik vaak terug dat in Heerlen wel wat gebeurt. In andere gemeentes gebeurt nauwelijks iets daarin. Als je dan kijkt waar wij voor aan de lat staan in deze stad, dan ben ik daar ook heel erg trots op en ook op deze plek waar er hopelijk een keer iets gaat gebeuren. Als je nu naar deze plek kijkt, dan is dit een desolate vlakte waar niks gebeurt en die geen recht doet aan het volmaken van de stad richting het centrum. Ik ben blij dat daar nu ook eindelijk eens een ontwikkeling gaat plaatsvinden, want hoe vaak hebben we het wel niet gehad over een evenemententerrein, ooit die Hogeschool Zuyd die daar geweest is, een parkeerterrein en noem het maar op. Ik ben blij dat er nu een school naartoe wil. Want let op: het is niet zo dat de gemeente iets opdraagt, zo van: nu moeten jullie daar met alle geweld gaan zitten. Nee, je bent daar in een dialoog met een school over of dat een potentiële locatie is om daar te gaan zitten en om daar de toekomst te kunnen laten landen. Dan zegt zo’n school ja en dan ga je samen kijken of dat tot de mogelijkheden behoort. Ik ben blij dat dit kan. Het is een terrein van bijna 100.000 vierkante meter. De school gaat daar niet dat hele terrein bezetten.

Ik hoop dat die school geen hekwerk om het terrein gaat zetten waar ze gaan zitten om met name die vmbo’ers die toch wel zo’n ontzettend probleem zijn binnenshuis te houden, want anders zouden ze nog weleens tot overlast kunnen zijn in de rest van de stad daarin. Ik hoop wel ook dat er in de planvorming een juiste verbinding gemaakt wordt tussen enerzijds de wijk Zeswegen-Nieuw Husken natuurlijk en anderzijds het centrum, zodat daar in ieder geval dat stukje afgemaakt wordt. Maar ook het Maankwartier. Het is een unieke kans om de verbinding vanuit dat stuk stad naar het Maankwartier te doen en het verlengde naar de binnenstad toe. Het raadsstuk is een eerste stap om tot onderzoek te komen om te kijken of het überhaupt daar zou kunnen landen. Wat onze fractie betreft, zou het goed zijn om eerst de stap te maken en vervolgens terug te komen en te kijken of we als raad nog andere kaders moeten meegeven. Denk aan een integrale gebiedsontwikkeling als het gaat over misschien wel een skatepark, misschien wel parkeren, een evenemententerrein, wonen en misschien nog wel andere

Pagina 73 van 83

voorzieningen die belangrijk zijn voor deze stad. Maar laten we zorgen dat we ook hier vaart in maken en tot adequate planvorming komen. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar het college. Wethouder Clemens. Wethouder Clemens Ik vind het bijzonder prettig om na een iets andere discussie zojuist, hier te staan met een onderwerp waar zo’n brede steun voor is in deze raad, omdat iedereen begrijpt wat de betekenis is van het vmbo-onderwijs en dan met name het vmbo-onderwijs op het Herlecollege voor een hele grote groep kinderen en inmiddels ook volwassenen, oud-leerlingen van deze school. Laten we dan ook maar even markeren dat er hier hele brede steun bestaat voor wat er op die school gebeurt, wat die leraren daar doen samen met kinderen, hoe daar modern vmbo-onderwijs wordt aangeboden, hoe daar de verbinding met het bedrijfsleven wordt gezocht, hoe daar de rijke schooldag voor het VO in onze stad begonnen is en hoe deze school ook op allerhande manieren de verbinding met onze stad opzoekt. Eerlijk gezegd, als je dan op die school komt, dan is dat schoolgebouw in groot contrast met wat daar qua onderwijs gebeurt. Zo goed als het onderwijs daar is - ik heb daar zojuist van alles over gezegd - zo afgeschreven is dit gebouw wel inmiddels.

Daarom is het ook ontzettend belangrijk en goed dat we hier van start gaan met dit nieuwe gebouw en is het ook logisch dat daar zo’n brede steun voor bestaat. Dan waar het gaat over de locatie, het Oranje Nassaupark. We hebben u eerder al eens geïnformeerd over hoe wij naar de toekomst van dit gebied kijken. Daar zijn toen al een aantal functies in benoemd. Dus we zien in dit gebied in de toekomst in alle gevallen een groene omgeving voor ons. Dat is dus met een parkachtig gevoel, met ruimte voor kleine of grote evenementen en met dat skatepark dat ook hier veelbesproken is. Dat skatepark gaat daar een plek krijgen. Die school gaat daar een plek krijgen. We zien hier ook een plek van herinnering voor ons, omdat het toch de plek van Jan en Lies is waar we met elkaar willen markeren hoe dat verleden van Heerlen hier in contact komt met de toekomst die wat het college betreft door de school wordt gesymboliseerd. Daarin is nog niet alles uitgekristalliseerd. Als u vandaag ja zegt tegen dit voorstel, dan gaan we morgen aan de slag met de voorbereidingen voor dat nieuwe Herlecollege en zullen we parallel daaraan ook die visie op de toekomst van dit gebied verder gaan uitwerken. Dus u mag ervan uitgaan dat als wij eind 2025 of begin 2026 bij u komen met de uitwerking van het hele proces, die stedenbouwkundige visie verder verfijnd is.

We gaan dus niet een school neerzetten om vervolgens te zeggen dat we wel zien wat er gaat gebeuren. Nee, dan krijgt u van ons een integraal verhaal waarin we nog niet direct kunnen zeggen dat alles tegelijkertijd uitgevoerd gaat worden. Het gaat straks met elkaar werken. Dat is volgens mij de kern. Daarbij is alle inspiratie welkom. In die zin is het volledig terecht dat velen van u gekeken en geluisterd hebben naar wat Francine Houben daarover gezegd heeft. Het college vindt dat bijzonder waardevolle input, niet alleen voor dit gebied, maar in de volle breedte voor onze stad en voor onze regio. Ik denk dat het hele idee of je op deze bijzondere historische plek aan de rand van ons centrum onderwijs een plek kunt geven, uitstekend aansluit op het voorstel dat hier voorligt. Dan werd er ook specifiek naar de Universiteit Maastricht gevraagd. Ik kan me voorstellen dat als er in een presentatie wordt gezegd dat de Universiteit Maastricht naar Heerlen toekomt en dat we onderwijs in het Oranje Nassaupark willen, dat die link snel gelegd is. Toch is dat niet helemaal hoe wij nu met de Universiteit Maastricht aan tafel zitten. Wij zijn sowieso net als u zeer verheugd dat zij de verbinding met Heerlen opzoeken. Dat doen ze in Heerlen Noord en

Pagina 74 van 83

daarbuiten op de inhoud met onderzoek door mee te denken en door menskracht te leveren. Op allerhande manieren verbinden zij zich nu al aan deze stad en regio, maar voor wat betreft de onderwijslocatie, kijken wij op dit moment naar Heerlen Centrum. Dat sluit natuurlijk ook aan op de visie die we met elkaar gedeeld hebben over dat we graag in de binnenstad dat onderwijsecosysteem willen, waarbij al die verschillende onderwijspartijen en andere partijen elkaar gaan vinden. De voorzitter Interruptie van de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Toch begrijp ik dat niet. Ik begrijp dat niet. We hebben het nu over de mogelijke komst van de universiteit. Dan wordt er specifiek gekeken naar een plek in het centrum. Mevrouw Santegoeds pleit ervoor om met name – ik kan dat volledig volgen – die universiteit warm te maken op de locatie Oranje Nassaupark. Daar hebben we het over. Jullie zijn met elkaar in gesprek. Dat zou nou een hele goede toevoeging zijn als je het hebt over vermenging van onderwijsinstellingen over de hele stad. Het tegenovergestelde zou nou net goed zijn als bijvoorbeeld het Herlecollege wel in het centrum gelokaliseerd kan worden. Ik kan uw redenatie in die zin gewoon niet volgen.

Wethouder Clemens Voorzitter, ik hoor de heer De Groot voor de tweede keer vanavond de indruk wekken dat wij als gemeente tegen onderwijsinstellingen kunnen zeggen dat je daar gaat zitten en dat je het maar moet bekijken, omdat dat is wat wij willen. Zo werkt het niet. Die locaties komen in overleg tot stand. Die komen niet alleen tot stand, omdat wij als gemeente vinden dat een plek een goede plek is voor een onderwijsvoorziening en daar ook van betekenis kan zijn voor de stad. Zo’n plek komt tot stand, omdat niet alleen wij dat vinden, maar ook die onderwijsinstelling zelf daarvoor kiest. Dus voorzitter, wij kunnen hier van alles daarover roepen, maar dit moet in samenwerking plaatsvinden en dat is ook precies hoe het nu gebeurt. De voorzitter Interruptie van de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Precies, in samenwerking. U bent daarover in gesprek. Ik snap ook heel erg goed dat niet de ene partij kan zeggen: je moet daarnaartoe en dat de andere partij zegt dat je daarnaartoe moet. Dat snap ik heel erg goed, maar ik kan me ook goed voorstellen dat u daar ook wel een bepaalde sturing aan wil geven gezien de visie die u heeft ontwikkeld als college op de toekomst van onze stad. Ik mag toch hopen dat u daar rekening mee houdt. Wethouder Clemens Natuurlijk, voorzitter. Het college ontwikkelt niet alleen visies.

Het college bespreekt die visies met de raad. De raad geeft vervolgens het college een opdracht mee en in die opdracht handelen wij. Laat ik zeggen: niet alleen wij hier zien die meerwaarde van die clustering van het centrum als onderwijsecosysteem, maar ook andere partijen zien die. Dat is ook de reden waarom wij tot dit soort samenwerkingen kunnen komen. Dan het Herlecollege. De voorzitter

Pagina 75 van 83

Ik heb nog twee interrupties. Mevrouw Santegoeds en meneer Janssen. Mevrouw Santegoeds, CDA (interruptie) Is de wethouder het eens met het volgende? Als je naar het historisch belang kijkt, dan hebben daar vroeger de mijnen gestaan. De mijnen zijn gesloten. Toen is inderdaad de universiteit daarvoor gekomen. Die is in Maastricht gekomen. Dan zou het toch mooi zijn als je ervoor zou kunnen kiezen om het naar die plek te proberen te sturen? Dus niet naar het centrum toe, maar juist op die plek van de Oranje Nassaumijnen? Is de wethouder het daarmee eens? Wethouder Clemens Voorzitter, twee dingen daarover. Het eerste is dat we al eerder hebben geconstateerd dat hoger onderwijsinstellingen en andere onderwijsinstellingen van de meeste betekenis zijn als ze niet alleen in hun uitvoering midden in de samenleving staan, maar als ze ook letterlijk midden in die stad staan. Ik denk dat als we kijken naar Zuyd Hogeschool, dat we dan met z’n allen zeggen: die school had van veel meer betekenis kunnen zijn als ze in die stad had gestaan, als ze de interactie aan kon gaan met het culturele leven van de stad, als ze daar stond waar de meeste mensen in onze stad elkaar ontmoeten, als ze daar staat waar ze de verbinding kan zoeken met andere bedrijvigheid en andere onderwijsvoorzieningen en als ze daar staat waar het openbaar vervoer op zijn best is. Daar vind je de meeste betekenis.

Dat is de ene kant. De andere kant is zoals gezegd, dat wij dat niet in ons eentje beslissen. Dus we hebben het hier over gezamenlijke processen waarin twee partijen zeggen dat ze het van meerwaarde vinden. De voorzitter Meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Voorzitter, wij als Jongerenpartij hebben misschien wel bijna fomo; fear of missing out. Dat is in het Engels gezegd: wat er ook gebeurt, pak die mevrouw Letschert met haar duizend studenten vast. Wij laten graag dat sentiment van de Lange Lies los, maar zorg dat ze in dat centrum komen. Daarnaast is een onlosmakelijk gevolg daarvan … Ik geloof niet in studenten die dan de auto weer terug naar Maastricht pakken en daar gaan wonen. Wie wil dat nou? Je snapt het niet. Dan zullen we misschien wel nog wat aan het woningmarktprogramma moeten doen om die studenten ook op een goede manier in de buurt van het centrum additioneel te huisvesten. Ik ben heel erg benieuwd naar hoe u die gesprekken gaat voeren. Houdt ons daar vooral bij aangesloten. Als u ons kunt garanderen dat u aan de bal blijft, dan ga ik als het moet, met u mee om mevrouw Letschert en die studenten deze kant uit te trekken. Wethouder Clemens Ik zie een uitje aankomen. Parkeren in Valkenburg en dan met de bus naar Maastricht, zoiets ongeveer. De voorzitter Ik heb nog een interruptie van mevrouw Schreurs.

Het is het leukste hier in Heerlen. Dat houden we wel vol. Mevrouw Schreurs, Partij Hoensbroeks Belang (interruptie) Waar ik een beetje verward vond, was toen u zei: als we dit goedkeuren, dan gaat u die visie op dat gebied verder uitwerken. We hebben afgelopen zaterdag van Francine Houben die visie gezien van het hele gebied en specifiek ook van dit gebied. Ik zit een beetje met wat de status

Pagina 76 van 83

is van die presentatie die we toen hebben gehad. Wat het leek al op een heel erg uitgewerkt visieverhaal. Wethouder Clemens Wij zien het werk dat mevrouw Houben heeft gedaan als zeer waardevolle input en als een inspirerend document. Daarmee zeggen we niet dat we het op alle details met elkaar eens zijn. Dat hoeft ook helemaal niet. We hebben ook wel eens met andere beroemde architecten naar delen van onze stad en onze hele stad gekeken. We gaan voortdurend op zoek naar wat dat stedelijk weefsel is. We gaan voortdurend op zoek naar waar de kracht van onze stad zit in stedenbouwkundige zin, waar je zou willen ingrijpen en hoe je dat dan zou kunnen doen. Ik denk dat wat mevrouw Houben heeft opgeleverd, ons in die zin enorm verrijkt heeft, ons wijzer heeft gemaakt en dat het ons ook voor dit gebied, nieuwe input heeft gegeven die we in het komend jaar ook heel graag een plek willen geven in die uitwerking. De voorzitter Gaat u verder. Wethouder Clemens Zoals gezegd: de locatie van het Herlecollege, want daar hadden we het over. Er zijn twee hele belangrijke argumenten voor deze locatie. U heeft ook de beoordelingsmatrix gezien waarin u ziet dat we in brede zin samen met het schoolbestuur hebben afgewogen dat de locatie aan het Oranje Nassaupark zeer goed bereikbaar is met de auto, met de fiets, te voet en met het openbaar vervoer.

Dat is een heel groot contrast met de locatie waar het Herlecollege nu ligt. Wie daaraan twijfelt, moet vooral eens rond 15.30 uur ’s middags in de Heldevierlaan gaan kijken, want daar is het net iets te druk om nog alles mee te kunnen krijgen zou ik bijna zeggen. Twee is dat we natuurlijk eerder in het kader van het IHP een afweging hebben gemaakt en hebben gekeken naar op welke plekken in onze stad en in onze regio er welk onderwijsaanbod is en hoe we zorgen dat daar een goede balans in zit, zodat iedere jongere in Parkstad niet alleen van het onderwijs op een redelijke afstand kan genieten dat het beste bij hem of haar aansluit, maar dat er ook wat te kiezen is. In die zin zijn we in Parkstad heel rijk bedeeld en als Heerlen al helemaal. Dat zie je dus ook op die scholen. Daar zitten niet alleen leerlingen uit de directe buurt, maar ook leerlingen uit de hele regio. Daar zie je ook dat leerlingen soms niet per se de school kiezen die het dichtst bij hun huis is, maar de school die het beste bij ze past. Ik denk dat dat ook een heel groot goed is en dat daar wel een verschil ligt tussen basisscholen en het voortgezet onderwijs. Er zijn een aantal dingen gezegd over zaken die we de komende tijd gaan uitwerken. Ik wil heel graag herhalen en bevestigen dat we die nadrukkelijk aandacht gaan geven. De heer Nefjodov had het over verkeersveiligheid.

De heer Dragstra had het daar ook over. Dat is bij uitstek iets dat we de komende tijd gaan uitwerken en waar we gezien het blanco vel waar we nog mee te maken hebben, natuurlijk ook verwachten goede keuzes te kunnen gaan maken. Die gaan we aan u voorleggen. Hetzelfde geldt voor netcongestie. Daar gaan we rekening mee houden. We hebben nog even te gaan. De opening is voorzien voor 2029, dus we hebben nog tijd om daarop te anticiperen. Dan is er door zowel de heer Dragstra als ook door de heer Van Zutphen iets gezegd over de bodem en dan met name ook natuurlijk het oude mijnbedrijf in dit gebied. We gaan uiteraard die bodem goed onderzoeken, maar uit een eerste scan is naar voren gekomen dat het mogelijk zou moeten zijn om de school in dit gebied te realiseren. Alleen moeten we natuurlijk wel nog de komende tijd diepere studies gaan uitvoeren om te weten welke extra maatregelen eventueel nog nodig zijn. Ik kan bevestigen wat de heer Van Zutphen zei over Zuyd Hogeschool toen zij

Pagina 77 van 83

niet kozen voor dit gebied. In een rapport uit 1994 is inderdaad vastgesteld dat het met name de argumenten waren die gingen over sociale veiligheid, überhaupt veiligheid, die Zuyd noopte om uit onze binnenstad te vetrekken toentertijd. We mogen zeer dankbaar zijn dat dit in de tussentijd wezenlijk anders is geworden. Dan het skatepark. Daar refereerde de heer Janssen nog aan. Daarvan heb ik al gezegd: dat krijgt een plek in dit gebied en we gaan zorgen dat dit op een mooie manier gaat aansluiten op de andere functies. We zouden nogal gek zijn als we daarbij niet rekening zouden houden met skatende leerlingen op het Herlecollege, want dat lijkt me een fantastisch beeld. Dan denk ik voorzitter, dat ik alle vragen beantwoord heb. De voorzitter Prima. Heeft u behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Wenst u stemming? Dat is ook niet het geval. Aangenomen. Met ook heel veel felicitaties aan het Herlecollege. 11. Zuid-Limburgse beleidsplan Preventie en Handhaving Jeugd & Middelen 2025 – 2028 Hamerstuk 12. Verlenging geldigheid Watertakenplan 2020-2024 tot en met 31 december 2026 De voorzitter Meneer Nefjodov, gaat uw gang.

Eerste termijn De heer Nefjodov, GroenLinks Het beleid was tot heden ten aanzien van het Watertakenplan om een verhoging van de rioolheffing te bewerkstelligen van structureel drie procent per jaar naast indexatie, wat over tien jaar als je dat cumuleert toch wel tot een derde verhoging zou kunnen leiden. Dat is dan zonder de inflatiecorrectie mee te rekenen. Voor lage en middeninkomens kwam daaruit toch wel iets van een betaalbare lasten dreigen. Daarom is eigenlijk ook mijn vraag aan het college in het verlengde van het Watertakenplan en in het verlengde van het beleid dat gaat komen, hoe wordt gewaarborgd dat de rioolheffing alsnog maatschappelijk draagbaar blijft. De voorzitter Dank u wel. Ik kijk naar wethouder Peters. Wethouder Peters Dat is wel een goede vraag aangezien de uitdagingen op het gebied natuurlijk niet zullen afnemen en de investeringslasten ook zullen toenemen. Dat is in ieder geval de verwachting. Het voorstel dat we nu hebben gedaan, voorziet in ieder geval in een tijdelijke periode waarin opnieuw ook daarna de afweging wordt gemaakt hoe we dan verder gaan. Ik denk eerlijk gezegd dat de opmerking die u op dit moment doet, wel een hele belangrijke is in de discussie op dat moment om te komen tot een nieuw document. De voorzitter Is dat voldoende? Ja. Wenst u stemming over dit onderwerp? Dat is niet het geval. Dan is ook dit aanvaard. 13.

Benoeming lid Adviescommissie OmgevingsKwaliteit (AOK)

Pagina 78 van 83

Hamerstuk 14. Benoeming en ontslag (plaatsvervangende) commissieleden namens Fractie Damen Hamerstuk 15. Motie ‘vreemd aan de orde van de dag’ CDA/PHB/JPH inzake ‘stembureaus toegankelijk voor jong en oud’ De voorzitter Ik geef het woord aan mevrouw Santegoeds. Eerste termijn Mevrouw Santegoeds, CDA Dank u wel, voorzitter. Constaterende: - Dat voor de coronaperiode in meerdere zorginstellingen/verzorgingshuizen een stembureau aanwezig was; - Dat veel inwoners van zorginstellingen/verzorgingshuizen moeite hebben om naar een regulier of mobiel stembureau te gaan daar deze niet meer in hun eigen omgeving aanwezig is; - Dat zorginstellingen/verzorgingshuizen vaak belangrijke verbindende elementen in de buurt zijn en het vestigen van een stembureau de sociale cohesie en betrokkenheid van bewoners en buurtbewoners versterkt; - Dat het van belang is dat alle stemmen gehoord worden, zowel jong als oud en inclusief die van mensen met een beperking of in de zorg; - Dat door stembureaus voor de volgende verkiezingen in zorginstellingen/verzorgingshuizen en scholen te plaatsen het stemmen voor iedereen toegankelijk wordt; - Dat de eerstvolgende verkiezingen in beginsel de gemeenteraadverkiezingen op 18 maart 2026 zijn; - Dat men echter altijd voorbereid moet zijn op mogelijke (landelijke) vervroegde verkiezingen; - Dat wij van het CDA-Heerlen, PHB en JPH het belangrijk vinden dat

iedereen, dus ook mensen met een fysieke beperking, gewoon hun stem kunnen uitbrengen in hun directe omgeving; - Dat voor mensen met een visuele beperking de mogelijkheid wordt geboden om via een stemmal hun stem uit te brengen; - Dat door de toegankelijkheid van het stemproces te verbeteren, we een grote betrokkenheid van alle inwoners zowel jong als oud, bij de democratie stimuleren. ‘Iedereen voor Elkaar’; Verzoekt het college mitsdien: - Om in samenwerking met lokale zorginstellingen/verzorgingshuizen en zo veel mogelijk scholen, ervoor te zorgen dat er vanaf de volgende verkiezingen stembureaus daar aanwezig zijn;

Pagina 79 van 83

- Ervoor te zorgen dat zo veel mogelijk stembureaus voor de volgende verkiezingen volledig toegankelijk zijn voor iedereen en dat weer de mogelijkheid geboden wordt voor mensen met een visuele beperking om via een stemmal hun stem uit te brengen; - Daarbij voor het zomerreces 2025 terug te koppelen naar de raad met een overzicht waar men in Heerlen kan gaan stemmen. De voorzitter Dank u wel. Zal ik eerst namens het college reageren? Is dat makkelijk voor u? Zou ik dat even doen? Dan reageer ik eerst namens het college. Dan heeft u in ieder geval dat ook al. Namens het college kunnen we deze motie omarmen, waarbij ik wel zeg dat we dit al voor een heel groot deel doen. 43 van de 45 locaties zijn goed toegankelijk. We willen streven om die twee ook nog toegankelijker te krijgen. We zijn voor een deel afhankelijk van de medewerking van verzorgingshuizen en scholen. We maken elke keer weer bij elke verkiezing een rondje om te kijken of de dekking goed is over de gemeente en of die locaties goed zijn. Die proberen we elke keer nog beter te maken. Er zijn weer wat veranderingen in de omgeving van de verzorgingshuizen, dus daar waar we nog weer wat kunnen. Ik was toevallig vanmiddag nog op Douvenrade. Als ik zie hoe mooi de voorziening daar is geworden, dan kunnen we hem wellicht daar weer beter zetten, want in de laatste verkiezingen zat die in het noodgebouwtje ongeveer.

Dus zo kijken we elke keer om dat zo goed mogelijk te doen. Ik wil u toezeggen om voor die zomer ook gewoon weer een overzicht te geven van welke locaties we op het oog hebben voor komend jaar. Ik zeg u ook toe dat we net zoals de afgelopen verkiezing, de stemmal in het Stadskantoor zullen hanteren. Maar niet meer dan dat, want dat is gewoon een hele dure voorziening. Nou zie ik reacties. De heer Nefjodov, GroenLinks Ik had een vraag over de omarming. In het verleden is het vooral bij moties van de oppositie, maar ook van onze coalitie zo geweest dat wanneer sprake is van bestaand beleid, een motie wordt ontraden. Waarom wordt deze dan specifiek omarmd? De voorzitter Ik zou niet weten waarom we hem moeten ontraden. Het is een oproep om te blijven nadenken en te blijven kijken of we het nog beter kunnen doen. Volgens mij kunnen we daar niks tegen op hebben. Dus dat is de reden waarom we zeggen: we omarmen hem. Gaat uw gang. De heer Nefjodov, GroenLinks Dat snap ik wel. Het is ook wel standaard bij bestaand beleid dat als het al in lijn is met het huidige beleid, dat dit dan prima is. In het verleden was dat altijd bij u aanleiding om een motie te ontraden, want u doet dat al. Dus waarom is dat nu dan anders? De voorzitter Volgens mij heb ik daar net antwoord op gegeven. Ik ga het niet nog een tweede keer geven. De heer De Groot.

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik sluit me hierbij aan. Ik denk dat u daar een punt heeft, maar inhoudelijk ben ik er natuurlijk heel erg blij mee. We hebben het met corona gehad, met die verzorgingshuizen. Dat weten we allemaal. Vooral die brede bereikbaarheid zodat iedereen op een goede manier zo snel mogelijk kan stemmen. Jong, oud, blind, slechthorend of met een rolstoel, het maakt allemaal niet uit. Die toezegging heeft u gegeven. Dat is prima.

Pagina 80 van 83

De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, wat hier staat, was voor mij eigenlijk gesneden koek, want in mijn belevenis gebeurt dat zo. Als u zegt, ik voel het als aansporing om het alleen maar beter te doen, dan is dat hetgene wat ik verwacht van het college. Als men iets beter kan doen, dan laat men dat niet na. Dus ik vraag me eigenlijk af waarom we deze motie dan nog in stemming zouden moeten brengen als dit gewoon gebeurt. Dus ik vind het eigenlijk een soort van ‘kijk eens hoe goed we zijn, we doen het nog beter’. De voorzitter Ik zie de motie-indiener kijken Mevrouw Santegoeds, wilt u daarop reageren? Mevrouw Santegoeds, CDA Ik wil er even op reageren, want het gaat niet alleen om de toegankelijkheid. We hebben ook gemerkt dat het bijvoorbeeld in bepaalde verzorgingshuizen niet was. De mensen van bijvoorbeeld De Hollehof moesten naar de Broederschool om daar te stemmen. Voor veel ouderen was dat gewoon een afstand te ver. Ze zijn op een gegeven moment naar Huize De Berg gegaan. Ook jongeren worden zich er dan bijvoorbeeld van bewust om te gaan stemmen. Op een gegeven moment geef je dan aan: op bepaalde scholen zet men dan die stembureaus neer en niet dat je zegt: men moet dadelijk naar een mobiel stembureau gaan.

Als je bij de scholen bewustwording van vooral de jongeren tussen de 18 en 23 jaar stimuleert, dan geef je dit ook aan hen mee. De voorzitter Meneer Leers nog. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter, er wonen ook nog ouderen buiten ouderenvoorzieningen. Het is dus niet alleen zo dat je moet zeggen dat we het op die locatie doen, maar ik denk dat het gewoon voor de hand ligt dat je de meest toegankelijke en goede locaties kiest. Daar is de overheid en in dit geval de gemeente Heerlen heel goed in. We hoeven het niet beter dan goed te doen. Ik vind dat eigenlijk een beetje overbodig in het kwadraat. De voorzitter Meneer De Groot nog. Dan kijk ik even naar de andere kant, want daar zie ik ook nog wat. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Even inhakend op scholen: schoolgebouwen zijn al zolang ik me kan herinneren diverse locaties om te stemmen. Met alle respect mevrouw Santegoeds, maar daarmee ga je niet jongeren overhalen om te gaan stemmen. Daar zijn echt andere dingen voor nodig. De voorzitter Ik ga even naar anderen. Meneer Daamen en dan ga ik zo het rijtje even af. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang

Pagina 81 van 83

Ik weet dat bijvoorbeeld bij het Sint-Janscollege dat daar geen stempost staat. Ik noem er maar een paar. De voorzitter Laten we alstublieft niet de individuele locaties ook allemaal gaan behandelen. Wie nog meer? Meneer Oulad. De heer Oulad Lmaroudia, D66 Bedankt, meneer de voorzitter. Ik denk dat u antwoord heel erg terecht is en dat het ook goed is dat we gaan kijken naar de brede dekking. Laat ik in ieder geval meegeven dat hoe sympathiek het natuurlijk ook is als we kijken naar een doelgroep en dat zij moeilijk bereikbaar zijn, dan zou ik eigenlijk willen kijken naar wat voor doelgroepen er nog meer zijn die moeite hebben met stemmen. En niet specifiek één ding. Ik denk ook – dat is het laatste wat ik hierover wil zeggen – dat dit eigenlijk geen dossier is voor de raad. Ik denk niet dat de raad moet gaan kiezen waar stembureaus zijn. Ik denk dat we dit onafhankelijk moeten laten doen bij degene die dat in de gemeente moet doen. Dit is eigenlijk een niet-politiek issue waar wij politiek over gaan bedrijven. Zo sta ik in de wedstrijd. Dank u wel. De voorzitter Meneer Verreck. De heer Verreck, PvdA Ik heb eigenlijk nog een vraag aan mevrouw Santegoeds. Willen wij nu van die 45 stembureaus 70 of 90 maken? Moet elke school en elk verzorgingshuis een stembureau worden? Dat is voor mij volstrekt onduidelijk.