Conceptnotulen raadsvergadering , d.d. 17 december 2025

Ik zou mij zomaar kunnen indenken dat er mogelijk interesse bestaat bij een wel draaiend groot bedrijf met enorm veel bekendheid om mogelijk eens naar dat Grand Hotel te kijken. Ook al is het maar een hele kleine kans, toch is het een kans waarvan ik zeg: pak die telefoon en doe er wat aan, want het is toch triest om te zien hoe dat prachtige hotel midden in onze stad daar ligt te verpieteren. De vragen spreken voor zich. De heer Leers stelt de volgende vragen: 1. Hoe staat u ten opzichte van het voorgaande? Kunt u onderstrepen dat waar een indoorcamping reeds 10 jaar geleden mogelijk was dat ook nu kan en dat de eigenaar van die locatie (de gemeente Heerlen) daarvoor open staat? Onderstreept u tevens dat het hoogstnoodzakelijk is om spoedig een goede, nieuwe invulling voor het monumentale Grand hotel op het Wilhelminaplein te vinden en daarmee ook de fraaie horecagelegenheid en Spiegelzaal weer als vanouds kunnen schitteren? 2. Denkt ook u dat het zeker de moeite loont om de heer Rieu jr. te vragen of bij deze mogelijk interesse bestaat in het te koop staande monumentale Grand hotel aan het Wilhelminaplein en dit mogelijk in combinatie met Rieu travel zeker een zaak is om eens nader te bekijken en waar mogelijk, dat spreekt voor zich, liefst ook te realiseren? 3.

Kunt u bevestigen dat Hart-Leers ook zeer recent nog wees op het hoognodig zijn van weer behoorlijk wat 'leven in de tent' aldaar en voorgaande ideeën daartoe mogelijk behoorlijk aan kunnen bijdragen. Niet enkel voor de genoemde locaties specifiek maar zeker ook voor allen er omheen en daarmee tevens voor het stadscentrum. De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder Clemens. Wethouder Clemens Leven in de brouwerij. Drie vragen, voorzitter. 1. Hoe staat u ten opzichte van het voorgaande? Kunt u onderstrepen dat waar een indoorcamping reeds tien jaar geleden mogelijk was dat ook nu kan en dat de eigenaar van die locatie (de gemeente Heerlen) daarvoor open staat? Onderstreept u tevens dat het hoogstnoodzakelijk is om spoedig een goede, nieuwe invulling voor het monumentale Grand Hotel op het Wilhelminaplein te vinden en daarmee ook de fraaie horecagelegenheid en Spiegelzaal weer als vanouds kunnen schitteren?

Pagina 22 van 64

Voorzitter, het zijn grofweg twee vragen. De ene helft van de vraag gaat over het initiatief dat zich gemeld heeft voor in het Maankwartier, van een ondernemer die daar heel graag een soort indoor camping - ik doe het echt tekort als ik het indoor camping noem, maar laten we het daar even op houden – wil vestigen. Het is een initiatief waar de gemeente zeer positief tegenover staat. We willen het ook graag binnen de hier gestelde kaders realiseren. We hebben ook heel veel vertrouwen dat dit gaat lukken. Waarom gaan we dat niet faciliteren in De Klomp? Het eerste antwoord daarop is dat deze ondernemer bewust heeft gekozen voor de plek in het Maankwartier en natuurlijk ook behoefte heeft aan zekerheid voor de lange termijn. Die zekerheid kunnen we in het gemeentelijk vastgoed in het centrum niet bieden, omdat we dat vastgoed natuurlijk hebben aangekocht met als doel te herontwikkelen. De andere helft van de vraag van de heer Leers gaat over hoe we kijken naar het Grand Hotel. Wij vinden het ontzettend belangrijk dat dit prachtige pand, want dat zegt u terecht, een nieuwe bestemming krijgt en daarmee ook voor de toekomst behouden blijft. Ik zou er nog wel aan toe willen voegen dat we inmiddels ook constateren dat er toenemende behoefte is aan hotelcapaciteit in Heerlen en dat dit natuurlijk een geweldige plek zou zijn om dat te laten landen. 2.

Denkt ook u dat het zeker de moeite loont om de heer Rieu jr. te vragen of bij deze mogelijk interesse bestaat in het te koop staande monumentale Grand Hotel aan het Wilhelminaplein en dit mogelijk in combinatie met Rieu Travel zeker een zaak is om eens nader te bekijken en waar mogelijk, dat spreekt voor zich, liefst ook te realiseren? Voorzitter, er is al belangstelling voor het vestigen van een hotel. Dat betekent ook dat het een beetje vreemd zou zijn als de gemeente dan een andere partij zou gaan benaderen om dat te doen. Desondanks is de heer Rieu natuurlijk van harte welkom om in onze stad te investeren mocht hij dat willen, maar wie weet, krijgen we nog wel een mooi nieuw hotel zonder dat we iemand uit Maastricht daarvoor hoeven te vragen. Je weet het nooit. 3. Kunt u bevestigen dat Hart-Leers ook zeer recent nog wees op het hoognodig zijn van weer behoorlijk wat 'leven in de tent' aldaar en voorgaande ideeën daartoe mogelijk behoorlijk aan kunnen bijdragen? Niet enkel voor de genoemde locaties specifiek maar zeker ook voor allen er omheen en daarmee tevens voor het stadscentrum? Ja. De voorzitter Meneer Leers. Ik zag dat u behoefte had aan een aanvullende vraag. De heer Leers, Hart-Leers Ja. Dat heb ik. Je weet het nooit, zegt de wethouder. Inderdaad, in Heerlen weet je het nooit, maar dan krijg ik het vermoeden dat de wethouder wat meer weet dan wij.

Als hij zegt: je weet het nooit, dan ga ik ervan uit dat er behoorlijke interesse is in dat Grand Hotel en dat de gemeente Heerlen er alles aan doet dat dit adres ook snel weer levendig gaat worden. Als ik dat bij het juiste end heb, dan hoor ik dat graag, want als we daarmee kunnen onderstrepen dat hetgeen behaald wordt wat ik hoop dat gebeurt, dan vind ik dat goed. Als ik de informatiebrief die we, geloof ik, vandaag kregen goed gelezen heb dat er op de plek van De Klomp onderwijs gepland is, misschien afsluitend in het kader van je weet het nooit, wanneer gaat daar dan gesloopt worden? Want ik weet dat niet en de wethouder waarschijnlijk wel. Als je dat dan weet, dan kun je misschien ook weten wanneer die bouw start, zodat daar een nieuwe activiteit van de grond komt. Dat zou zomaar goed kunnen zijn voor het Wilhelminaplein en omgeving. Dat sluit ik niet uit.

Pagina 23 van 64

De voorzitter Wethouder. Wethouder Clemens Dat zijn inderdaad heel veel dingen die we niet uitsluiten. Voorzitter, een paar dingen zijn belangrijk. Het eerste is dat het college erkent dat er een toenemende vraag is naar hotelcapaciteit in onze stad. Dat is goed nieuws. Dat heeft te maken met de bedrijvigheid in onze stad. Dat heeft te maken met de culturele instellingen die die behoefte hebben. Dat heeft te maken met de onderwijsinstellingen die zich steeds meer in onze stad manifesteren. Dus dat is iets wat we, denk ik, allemaal kunnen zien, maar dat we ook uit de markt terug horen. Als je dan een leegstaand hotel hebt van de kwaliteit zoals wij dat hebben in onze stad, want dat is het Grand Hotel, dan zou het heel vreemd zijn wanneer partijen zich daarvoor zouden melden, dat we als gemeente niet zouden kijken hoe we dat maximaal mogelijk kunnen maken. Daarover zijn wij in gesprek. We hopen van harte dat dit tot een succes gaat leiden. Dan nog de vraag over onderwijs. We hebben u in de update over de ontwikkeling voortgezet onderwijs laten weten dat de voorkeurslocatie voor de Grotius Vrije School inderdaad aan het Wilhelminaplein zal zijn. Dat betekent ook dat als u mij dat zo hoort zeggen dat de inrichting van dat gebied van de stad waar nu winkelcentrum De Klomp ligt, anders zal gaan worden.

Het is echter wel zo dat daar nog wel water door de Geleenbeek moet voordat we daar zijn. We zitten nog midden in het proces dat we afspraken moeten maken met LVO, wat de stichting is achter de twee scholen om de randvoorwaarden voor die school op die locatie vorm te geven. Bovendien moet ook de gemeenteraad van Heerlen hier natuurlijk nog iets van gaan vinden voordat we daadwerkelijk het proces ingaan waarin duidelijk kan worden wanneer welke ruimtelijke ontwikkelingen gaan plaatsvinden. De voorzitter Dank u wel. Ik zag behoefte aan een aanvullende vraag bij meneer Verreck en bij meneer Jacobs. Meneer Verreck. De heer Verreck, Partij van de Arbeid (interruptie) Het doet me vooral plezier om te horen dat de gemeente erg enthousiast is over het plan Maanzin. Maar wat ik niet begrijp, is: als de gemeente zo enthousiast is, waarom het dan vanaf 2024 tot aan de dag van vandaag zo lang moet duren voordat er daadwerkelijk iets gebeurt op dat gebied. Als ik verhalen hoor: ik heb deze week de mogelijke initiatiefnemer gesproken, dan hoor ik alleen maar verhalen over vertraging en afspraken die niet nagekomen worden en dat soort zaken.

Dan denk ik: wat maakt nu dat zo’n plan waarin hij vertelt dat hij enthousiast is geworden naar aanleiding van het sluiten van de Jumbo en uw verhaal waarin u zegt dat we er alles aan gaan doen om hier wat te realiseren, zo lang duurt? Want dat puzzelt mij wel. Dat niet alles morgen gerealiseerd is, daar snap ik alles van. Dat hebben we net ook met de heer Peters besproken. Maar bij meer dan een jaar daarmee bezig zijn, denk ik: dat vind ik wel heel bijzonder. Dus ik zou graag een toelichting willen hebben op die termijn daarvan. De voorzitter Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Mijn vraag ligt een beetje in het verlengde van de vraag van meneer Verreck. Als ik de krant er even bij pak, dan is die man al meer dan een jaar met ambtenaren

Pagina 24 van 64

in overleg over dat plan. Vindt u niet dat hier theorie en praktijk hier heel ver uit elkaar liggen? We willen reuring in het Maankwartier hebben en vervolgens moet zo’n iemand meer dan een jaar wachten. Op dit moment weet die nog niks. De meeste hier zullen wel de uitzending hebben gezien van Thijs Zeeman. Hoe vaak hebben we het niet in deze raad over het ombouwen van kantoren naar woonruimten? Dan is er iemand die een initiatief neemt en die moet drie à vier jaar wachten voordat die een keer antwoord krijgt of die het nu wel of niet mag. Vindt u niet ook of bent u het niet ook met mij eens dat wat we hier allemaal elkaar vertellen mijlen ver uit elkaar ligt van wat de dagelijkse praktijk is? De voorzitter Wethouder. Wethouder Clemens Laat ik zeggen om te beginnen bij de vragen van de heer Verreck: als je de hele periode neemt waarin wij met dit initiatief aan de slag zijn geweest, dan is dat een flinke periode. Maar ik zou die periode in twee helften willen scheiden, namelijk de periode waarin het initiatief binnenkwam en het als ieder ander initiatief is behandeld. Dat is best ingewikkeld, want er is hier heel veel ervaring met het oppakken van eenduidige woningbouwinitiatieven, winkels, kantoren en noem maar op. Het is een initiatief dat op geen enkele manier past in de kaders zoals we die tot nu toe hadden. Ik geef meteen toe: daar hebben we het even lastig mee gehad.

Tegelijkertijd is er ook een moment geweest waarop we ons hebben gerealiseerd: maar dit initiatief is wel waardevol. Dit initiatief is totaal anders dan dat we gewend zijn en toch is het van meerwaarde voor de stad. Ik durf ook te zeggen dat we als gemeente dus ook geleerd hebben en het vanaf dat moment ook anders zijn gaan doen. Dat betekent niet dat bestaande kaders opeens niet meer gelden. Maar dat betekent wel dat we uitgaan van wat wel kan en dat we echt opzoek zijn gegaan naar: wat wil deze meneer hier bereiken met zijn initiatief en hoe sluit dat aan op wat wij graag willen? Dat is dus niet iets wat je met een knip van een vinger voor elkaar krijgt, maar ik denk ook een leerproces voor onszelf, zoals we dat hier volgens mij moeten willen. Daarmee kom ik automatisch bij de oproep van de heer Jacobs. Zo beschouw ik hem ook even, want ik denk dat wij hier met z’n allen redeneren vanuit kansen. Wij redeneren vanuit hoe we dingen mogelijk kunnen maken. Tegelijkertijd moeten we daarin een team vormen die namens ons allemaal iedere dag opnieuw die kansen die we graag willen pakken moeten afwegen tegen belangrijke kaders als het gaat over veiligheid en kwaliteit die ook de door ons hier vastgestelde bestemmingsplannen ernaast leggen. Noem maar op. Dat is een balanceeract. Tegelijkertijd geloof ik dat we daar met de dag beter in worden.

Ik begrijp het volkomen als een initiatiefnemer zegt: ik zou willen dat het sneller ging en ik zou willen dat het makkelijker was. Dan heeft die misschien in heel veel gevallen ook nog gelijk, maar tegelijkertijd zouden we ook heel graag aandacht willen vragen voor het feit dat we daar in ontzettend rap tempo beter in aan het worden zijn en dat iedere casus een les zal blijven, maar dat ik geloof dat als dezelfde vraag zich morgen hier weer aandient, dat we dit beduidend rapper zullen doen, en dan niet alleen dan de vorige keer dat wij het deden, maar ook dan het in de eerstvolgende gemeente gebeurt. De voorzitter Dank u wel. Dan constateer ik dat het 19.07 uur is, dat het uur voorbij is en dat de resterende twee vragen deze week schriftelijk aan u zullen worden toegekomen.

Pagina 25 van 64

3. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 26 november 2025 Hamerstuk. 4. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening Hamerstuk. 5. Novembernota 2025 De voorzitter Dit punt is uitgebreid behandeld in de commissie EBF met een enorme hoeveelheid vragen. Die zijn ook allemaal beantwoord, dus ik ga ervan uit dat de bijdragen die er nu nog zijn gaan over het voor of tegen zijn bij een aantal onderdelen van de novembernota. Dat gezegd hebbende: wie mag ik het woord geven? Meneer Van Zutphen, gaat uw gang. Eerste termijn De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, ik wilde u bijna uw zin geven met het heel kort houden, want de openstaande vragen zijn inderdaad allemaal keurig beantwoord. De tussenstand 2025 in de novembernota is ook een goede tussenstand, dus we zouden bijna inderdaad kunnen volstaan met afhameren, maar ik wil toch graag een paar politieke conclusies trekken. De eerste is dat we voor de zoveelste keer bewezen hebben dat al die onheilscenario’s die volgens mij met name vanaf 2006 jaar in jaar uit over ons worden uitgestort dat de gemeente Heerlen voor de financiële afgrond staat of is al in de financiële afgrond gestort. Keer op keer bewijst dit dat dit niet waar is en dat we niet rijk zijn, maar wel financieel gezond. Dat herinnert mij een beetje aan de boodschap die sommige geloofsgenoten weleens brengen.

Die kondigen voortdurend het einde der tijden aan. De voorzitter De heer Leers is het daar, geloof ik, mee eens, want hij wil u interrumperen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer de voorzitter, dank u wel. Ziet de heer Van Zutphen dat onder het gesternte dat de gemiddelde schuld per inwoner in het land als je de schuld van de gemeente door het aantal inwoners deelt, zo’n 1700 euro is, maar dat als je die schuld door het aantal inwoners in Heerlen deelt, deze volgens mij tegen 6000 euro opgaat? En op die manier blijven lenen, op de pof en de toekomst ermee opzadelen, dan kom je wel ver, maar op een gegeven moment loopt dat spaak. Of zegt u: gemeente Heerlen, ga zo door en leen tegen de klippen op? De heer Van Zutphen, SP A, gemeente Heerlen: ga zo door en B, tegenover schulden staan ook bezittingen. Dat moet je ook meenemen. Hetzelfde is dat als u een huis koopt en u een hypotheek neemt, dan staan daar bezittingen tegenover. Ik zal dadelijk verder ingaan op de reden waarom wij moeten investeren. Maar die geloofsgenootschappen kondigen iedere keer het einde der tijden aan. Als dat ieder keer maar niet gebeurt, dan hecht je op den duur ook geen enkele waarde meer aan wat er voorspeld wordt. Dan meteen ingaande op wat meneer Leers zegt: de gemeente Heerlen mag helemaal niet rijk zijn. Onze stad en de mensen in onze stad hebben behoefte aan hele grote investeringen.

Bij investeringen horen inderdaad ook leningen waar bezittingen tegenover staan. Als de gemeente Heerlen heel veel dood geld zou hebben, dan zou dat

Pagina 26 van 64

ernstig verwijtbaar zijn. Dat wij hier een te goed gevulde banrekening zouden hebben, terwijl niet tegemoetgekomen wordt aan de noden van de stad en van de mensen. De voorzitter Nog een interruptie van meneer Leers en van meneer Jacobs. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer de voorzitter, de gemeente Heerlen heeft zo veel dood geld dat we het er dadelijk over gaan hebben dat de OZB met 5 procent omhoog moet. Zo goed gaat het met deze gemeente, anders is de hele begroting niet rond te rekenen. De voorzitter Wat vindt u daarvan, meneer Van Zutphen? Meneer Jacobs is klaar. Gaat uw gang, meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Zoals ik had gezegd: de gemeente heeft niet veel dood geld. De gemeente Heerlen is wel financieel gezond, maar heeft ook investeringen nodig. Om die te kunnen financieren hebben we uiteraard ook een belastingopbrengst nodig. Wat ons betreft voldoet het college dus uitstekend aan de financiële verwachtingen door de combinatie van enerzijds het hoofd financieel bovenwater houden en anderzijds investeren in onze stad. Het klinkend voorbeeld daarvan zijn onze investeringen in de jeugdzorg. Ook in de jaren dat het erop leek dat het Rijk ons totaal zou afknijpen op dat gebied, hebben wij miljoenen euro’s per jaar in de jeugdzorg gestoken om die overeind te houden en daar worden we nu gelukkig financieel voor gecompenseerd.

Maar ook als dat niet het geval zou zijn, dan vind ik nog dat wij die investeringen hadden moeten doen en dat hebben we gelukkig gedaan. Uiteindelijk gaat het er natuurlijk om dat dit maar een tussenstand is. Wat komt er straks in de jaarrekening te staan? De afgelopen jaren was de jaarrekening jaar in jaar uit ook nog eens flink gunstiger dan de novembernota. We zijn dan ook heel benieuwd naar het positief resultaat wat straks die jaarrekening gaat opleveren, maar we zijn ook benieuwd naar de investeringsvoorstellen om te voorkomen dat als we straks geld overhouden, dat dit dood geld zou blijken te zijn. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Ik begrijp dat JENS een beetje het kindje is van meneer Van Zutphen, maar ik snap niet dat meneer Van Zutphen – misschien kan hij mij dat uitleggen – op het moment dat er elk jaar 5 miljoen bij moet en er een extern rapport komt dat gewoon duidelijk is en zegt: het ligt aan de interne organisatie dat wij als gemeente elk jaar weer 5 miljoen moeten bijdragen, dan kunt u toch niet blijven volhouden dat we het qua JENS geweldig doen? Dan heeft u toch weet ik hoeveel oogkleppen op? De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, als geld te besparen zou zijn op de organisatiekosten van JENS, prima.

Waar het in mijn verhaal over gaat en waar het wat betreft de koers van de gemeente over gaat, is dat we op geen enkele manier nooit zullen bezuinigen op de kwaliteit van de zorg en onze kinderen. Als er daarvoor miljoenen bij moeten, dan lappen we die bij.

Pagina 27 van 64

De voorzitter Nog een interruptie van de heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Dank u wel, voorzitter. U ontwijkt een beetje mijn vraag, meneer Van Zutphen. Ik heb ook niet gezegd dat we op kwaliteit moeten inleveren. Maar u heeft toch ook het rapport gelezen dat de overschrijding van de lumpsum die elk jaar ruim 5 miljoen is te wijten is aan interne reorganisatie? Het staat gewoon keihard in een extern rapport. Dat kunt u toch niet blijven ontkennen? Dan moet u mij niet voor de voeten proberen te gooien dat wij het niet op kwaliteit hebben. Zeker, kwaliteit is belangrijk en wij staan ook achter de jeugd. Maar de organisatie moet wel goed ingericht zijn. U bent ook vanaf het begin betrokken bij JENS, maar wanneer gebeurt nu eens wat? Wanneer gaan we eens actie ondernemen met dat rapport? Ik hoor u daar helemaal niet kritisch iets over zeggen. Waarom niet? De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, op de eerste plaats ben ik blij dat ook de heer Jacobs zegt dat we op de kwaliteit van de jeugdzorg niet willen afknijpen. Dat kunnen we vast in onze zak steken. Ik heb tegelijkertijd ook gezegd dat als er te besparen valt op de organisatiekosten – we zijn daarover geïnformeerd door het college dat nu overleg met JENS plaatsvindt – dat we dat zeker moeten doen. Tot slot … De voorzitter De derde en laatste interruptie.

De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Wederom een vraag aan meneer Van Zutphen. Bent u daar dan niet drie, vier of vijf jaar te laat mee? Het zijn 25 … De heer Van Zutphen, SP Nee, want u weet ook heel goed dat er de afgelopen jaren factoren zijn geweest in de jeugdzorg, variërend van de corona-ontwikkelingen die een ontzettende impact hebben gehad op de mentale gezondheid van de jeugd en alles wat daarna gebeurd is, inclusief een nieuw contract wat pas in 2024 is ingegaan wat u jaar in jaar uit noemt, maar dat klopt dus niet. Dat zijn factoren die door u niet benoemd zijn. Tot slot voorzitter, de novembercirculaire gaat natuurlijk uit van de Rijkscirculaires over de financiën, de meicirculaire en de septembercirculaire. Nu wil het toeval dat gisteren ook de decembercirculaire verschenen is van het Rijk. Daar worden we gemiddeld genomen niet heel erg opgewonden van, want er staat meestal weinig in. Maar in dit geval staat er iets heel leuks in de decembercirculaire, namelijk de Tweede Kamer en daarna ook de Eerste Kamer hebben een amendement aangenomen van SP-kamerlid Bart van Kent dat er alsnog 40 miljoen euro dit jaar moet naar de mensontwikkelbedrijven, omdat de mensen die bij die mensontwikkelbedrijven werken – WerkvoorHeerlen en aanverwante organisaties – door belastingwetgeving dit jaar gewoon regelrecht genaaid zijn.

Dat wordt nu gecompenseerd via het amendement van SP’er Van Kent. Wij als regiogemeente – Heerlen is de centrumgemeente voor de regio – krijgen daar bijna 1,3 miljoen voor om die mensen allemaal 500 euro alsnog over 2025 na te betalen. Nu hoor ik graag van de wethouder of dat oftewel al gebeurd is, oftewel dat u dat nog voor de kerstvakantie kan gaan regelen.

Pagina 28 van 64

De voorzitter Interruptie van de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Het is natuurlijk hartstikke mooi als dat geld dadelijk deze kant op komt. Dat is ook nodig. Dat ben ik helemaal met de heer Van Zutphen eens. Maar dit is natuurlijk ook weer een voorbeeld van een incidentele bijdrage vanuit de overheid. Is de heer Van Zutphen het met mij eens dat we nu al jaren veel baat hebben bij die incidentele bijdrage? Ik noem hem maar even als een containerbegrip, al dan niet in subsidievorm vanuit het Rijk, waar we ons voordeel mee doen. Maar dat we richting de komende jaren – laat ik het zo maar even formuleren – toch mogen verwachten dat die kraan steeds verder dichtgedraaid gaat worden. Als hij zegt in het begin van zijn betoog: al jarenlang wordt er al altijd door de oppositie gezegd dat je voorzichtig moet zijn met je uitgaves en we het elk jaar redden, waarom dan niet gewoon doorgaan op de oude voet zoals we dat tot nu toe hebben gedaan? U bent het toch met me eens, meneer Van Zutphen, dat wat dat betreft, die incidentele bijdrages steeds magerder gaan worden en dat we daardoor ook steeds beter op ons huishoudboekje zouden moeten letten? De voorzitter Meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, meneer De Groot gaat voort op de traditie van het aankondigen van het Armageddon, het einde der tijden.

Tegenover incidentele meevallers staan ook incidentele tegenvallers. Dat zou gewoon ieder jaar zijn. Laat ik de ijdelheid van de heer De Groot eens strelen door hem letterlijk te citeren van wat hij zei in deze zaal op 27 september 2023, want toen ging het bijvoorbeeld over de steun die we als Zuid-Limburgse gemeente gaven aan XONAR. Wat zei de heer De Groot toen? “We zijn nu een zinkend schip aan het volladen met miljoenen in de hoop dat dit uiteindelijk aan de overkant van de kade komt. Ik kan u garanderen dat dit niet gaat gebeuren.” Welnu, de heer De Groot heeft opnieuw ongelijk gekregen. Als was gebeurd wat hij gewild had, dan was XONAR failliet gegaan en hadden we nu met een miljoenenschade gezeten. Wat blijkt? Voor iets meer dan de helft van het bedrag dat we beschikbaar gesteld hebben, is XONAR vooralsnog gered, is vooral de jeugdzorg voor die kinderen overeind gebleven en zijn we er financieel gezien aanzienlijk beter aan toe dan wanneer meneer De Groot hier aan het roer had gezeten. De voorzitter Nog een interruptie van de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) U beantwoordt niet helemaal mijn vraag, maar toch even ingaand op dat laatste: ik heb toen inderdaad heel duidelijk in die bewoordingen me geuit, omdat er ook alternatieven waren op dat moment. Er waren ook alternatieven om die zorg op een andere manier in te richten.

Het is inderdaad nog maar de vraag. U gebruikt het woord ‘vooralsnog’ terecht of dat inderdaad op termijn ook op deze manier gecontinueerd kan worden. Ik blijf daar nog steeds heel sceptisch over. De voorzitter Meneer Van Zutphen.

Pagina 29 van 64

De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, dat alternatief was faillissement van XONAR geweest, een ramp voor de kinderen en miljoenenschade voor de gemeente. De voorzitter Dank u wel. Ik ga naar mevrouw Heine. Mevrouw Heine-Van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. Wij gaan natuurlijk akkoord met de novembernota, maar ik heb nog een paar inhoudelijke vragen. Ten eerste over die OZB die 5 procent omhoog gaat, maar ook omdat die waarde van die woningen natuurlijk veel hoger is de laatste tijd. Die worden veel duurder verkocht, dus die waardes worden aangepast bij de BsGW. Maar als dat nou dadelijk een beetje stilligt, krijgen we dan wel problemen, doordat dan weer iedereen in bezwaar gaat. Dan heb ik een vraagje: minder opbrengst van parkeerboetes. Dat is niet omdat de handhavers zo aardig zijn voor de burgers en ze niet bekeuren, maar omdat er een hoog ziekteverzuim is bij de handhavers. Dan vragen we ons af: is dat gewoon toeval of is daar wat aan de hand? Dan heb ik nog een vraag over de legale verkoop bij coffeeshops. Heeft het eigenlijk zin om daar nog mee door te gaan? Want we kunnen er eigenlijk nog steeds niet naartoe om het helemaal legaal te gaan maken. Dan staat er nog een stukje over het schuldhulpbeheer in. Een voordeel van 5 ton.

We hebben ons losgelaten van de kredietbank Limburg, maar door het personeelsgebrek worden die mensen nu niet op tijd geholpen, dus eigenlijk zijn we dan nu verder van huis doordat die mensen die echt hulp nodig hebben, niet geholpen worden. Dat was het voorlopig. De voorzitter Dank u wel. Meneer Rozestraten. De heer Rozestraten, Ouderenpartij Heerlen Dank je, voorzitter. Ook aansluitend op wat onze fractievoorzitter al zojuist heeft aangegeven wat we ook in de commissie reeds besproken hebben, ziet de OPH toch wel een aantal meevallers van de afgelopen jaren dat wij daardoor eigenlijk wat verblindende effecten hebben op deze novembernota. We hebben van de wethouder in de commissie gehoord dat we meevallers van in totaal 19 miljoen hebben gehad het afgelopen jaar. We hebben tegenvallers gehad van 14 miljoen, dus we hebben prognoseresultaten van 4,3 miljoen. Dus als we de meevallers niet zouden hebben gehad, dan zouden we ongeveer op een min 10 miljoen uitgekomen zijn. We willen toch nog graag even de reflectie hebben van de wethouder van hoe hij dit nu ziet en hoe hij ook de komende jaren ziet, zeker ook als we gaan kijken naar alle grote projecten die nog gaan komen waar ongetwijfeld ook weer incidentele tegenvallers zullen gaan plaatsvinden. Dus wij maken ons als OPH toch wel ernstig zorgen over de financiële toekomst van de gemeente Heerlen.

Dus graag daar een reflectie op van de wethouder. De voorzitter Dank u wel. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Ik zal me in deze termijn beperken tot het rekeningcourant aan Solido, want zoals het mij nog steeds voor ogen staat, is dat die verkoop van Parkstad IT

Pagina 30 van 64

opgaat aan Solido. Dat gaat om 9,9 miljoen. Vervolgens zijn wij mede-eigenaar van die Parkstad IT. Althans, dat idee leeft bij mij. Je verkoopt het om het vervolgens ook zelf te financieren en aan te geven dat die rente en alle zaken zeker zijn. Ik heb toch een beetje het idee dat het uit huis wordt geplaatst, maar het blijft toch bij ons en we financieren het helemaal. Dan komen bij mij gedachtes op van hoe dat in het verleden ook met andere projecten is gebeurd. Dat heeft meestal een wrange nasmaak bij mij nagelaten. Dat was niet positief, dus ik zou dan graag willen zien waarom Solido niet gewoon wordt verkocht of bijvoorbeeld op jaarbasis langzaamaan wordt afgebouwd. Hoe zit dat? Ik blijf toch met een wrange nasmaak zitten en ik hoor daar toch graag ietsje meer over. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. U had groot gelijk. We hebben deze novembernota wat ons betreft best wel ruim en uitputtend besproken. Waar wij nog even aandacht voor willen hebben, is een tweetal thema’s die voortvloeien uit uw eigen beantwoording van deze week, gisteren of eergisteren.

Nog één nieuwsfeitje wat ons deze week bereikt heeft of beter gezegd, eind vorige week: wat betreft de beantwoording van de niet gerealiseerde dwangsom viel ons op als Jongerenpartij dat er in drie categorieën last onder dwangsommen zijn opgelegd: straatdealen, inbrekerswerktuig en escortwerkzaamheden. Daar staat tegenover dat uzelf ook aangeeft dat in onze APV en de Wet aanpak woonoverlast ook andere overtredingen in aanmerking kunnen komen voor last onder dwangsom. Wij denken dan bijvoorbeeld aan ernstige en herhaaldelijke geluids-, geur- of dierenoverlast van een bewoner of huurder waar een hele buurt of heel complex last van heeft. Wij merken dat dit vaak een terugkerende frustratie is van omwonenden.

Kan het college in ieder geval toezeggen dat bij de naderende bijeenkomsten die u al met ons gepland heeft te hebben over ons toezicht- en handhavingsbeleid dat we specifiek op dit thema nog eens verdiepend inzoomen, zodat we daar ook wat meer beeld en geluid bij krijgen en waarom dat dit tot nog toe in een heel jaar geen enkele last onder dwangsom, tenminste niet toonbaar, voor in aanmerking is gekomen? Een tweede thema: u gaf in uw beantwoording als college aan in relatie tot maatschappelijke omvang en Beschermd Wonen dat wij een vraag hebben gesteld over de relatie tussen de invoering van de Parkstadwet waarbij we instroom van kwetsbaren proberen te beperken en het feit dat er in de novembernota rondom het thema maatschappelijke opvang Beschermd Wonen wel aangegeven wordt dat u wel in de toekomst nog forse uitdagingen praktisch en financieel verwacht. Het antwoord van het college was weer een uitleg van wat de rol van ons is als centrumgemeente ten aanzien van het onderwerp. Maar dat was wat ons betreft niet echt een duidelijk antwoord op hoe we dat dan moeten zien.

Wij vroegen ons af: verwacht u met de invoering van de Parkstadwet ook op termijn minder instroom in Beschermd Wonen en maatschappelijke opvang te hebben en hoe verhoudt zich dat tot de door u gedane uitspraken in de novembernota? Waar komt het inzicht vandaan dat de opgaven in de toekomst dan vergroot worden als de instroom generiek afneemt? Dat is één. Twee: ons viel ook op dat wij een fors overschot hebben op dit thema van 4,2 miljoen als centrumgemeente. U geeft zelf aan dat we een regiogemeente zijn en wij dat voor de hele regio uitvoeren. Wij vroegen ons dan af: mocht u echt dat overschot hebben, blijven deze middelen dan bij de gemeente Heerlen of zal een gedeelte van deze middelen dan terug moeten vloeien naar de andere Parkstadgemeentes? Hoe verhoudt zich dat tot die novembernota?

Pagina 31 van 64

Ten slotte, wij denken dat anders dan andere partijen die net even incidentele meevallers aangaven dat we ook kunnen concluderen dat meevallers vaak een vrucht zijn van het werk en de lobby die het college en de gemeente met z’n allen doen. Is het niet via de stadsregio of direct via de organisatie, dan wel via het nationaal programma? We hebben namelijk vorige week – ik meen donderdag – een bericht gezien. Vanuit het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid heeft het Rijk 400 miljoen toegekend voor de SPUK Kansrijke Wijk. We willen graag weten van het college wat dat betekent voor Heerlen. Wat kan het Nationaal Programma daarin verwachten? Tot slot, voorzitter. De voorgaande vragen zijn geen aanleiding om het stuk in twijfel te trekken. Wij gaan dan ook akkoord. De voorzitter Dank u wel. Toch? Ja, ik zie het lampje uitgaan. Mevrouw Schreurs. Mevrouw Schreurs, Partij Hoensbroeks Belang Dank u, voorzitter. In de voorbereidende commissie hebben we uitgebreid stilgestaan bij deze novembernota. De technische vragen die we hadden gesteld zijn naar tevredenheid beantwoord. Daarvoor dank aan de ambtelijke organisatie en het college met extra dank aan de heer Gelderblom en de heer Houben die op het laatste als enige der Mohikanen eenzaam en alleen voor deze hele commissie stond, want iedereen was ondertussen vertrokken.

PHB kan vandaag instemmen met de novembernota, maar tegelijkertijd vinden we het ook onze verantwoordelijkheid om een aantal aandachtspunten expliciet mee te nemen naar de komende periode. We hebben het positieve resultaat van 4,3 miljoen. Dat is goed nieuws, maar zoals reeds eerder is aangegeven, wordt dit in overwegende mate gedragen door de incidentele Rijksmeevallers die in de mei- en septembercirculaire werden medegedeeld. Dat roept niet zo zeer twijfel op over dit jaar, maar het is wel een terechte vraag over de toekomstbestendigheid van onze financiële positie. Die grote tekorten in onder andere – het werd net al even gezegd – JENS, jeugdhulp, maar ook bij groenonderhoud en vergunningsverlening, laten zien dat structurele opgaven nog niet structureel zijn opgelost. PHB blijft daarom aandacht vragen voor het versterken van de structurele financiële basis, zodat we niet elk jaar afhankelijk worden en blijven van incidentele meevallers. We weten inderdaad dat het altijd meevallers en tegenvallers zijn, maar het is wel een groot bedrag waar we iedere keer van uitgaan. We hadden ook Heerlen Noord. We steunen de inzet op het Programma Heerlen Noord. Die inzet is nodig, maar we moeten ook durven benoemen dat twee derde van onze inwoners al in Noord woont.

Als we daar nu als eerste fors bijbouwen, dan moeten we onszelf de vraag blijven stellen: helpt dit de bewoners daadwerkelijk of maken we de druk op deze wijken alleen maar groter? De combinatie met de Parkstadwet biedt kansen, maar alleen als we strak blijven sturen op leefbaarheid, voorzieningen en draagkracht. PHB verwacht dat dit geen papieren monitoring wordt, maar echte bijsturing daar waar noodzakelijk. Het liet ons ook zien in de novembernota dat er weer vertragingen waren in woningbouw en vergunningverlening. Dat heeft consequenties zoals minder leges, hogere kosten en frustratie bij ondernemers en initiatiefnemers. We begrijpen de oorzaken die zijn toegelicht, maar benadrukken dat versnelling noodzakelijk blijft willen we ambities waarmaken. Dit is niet alleen voor de woningzoekenden van belang, maar ook voor de ondernemers en de geloofwaardigheid van de gemeente als samenwerkingspartner. We verwachten dan ook dat de ingezette verbeteringen in proces en capaciteit ook daadwerkelijk voelbaar worden in de praktijk.

Pagina 32 van 64

Als laatste punt hadden we: ambities vragen uitvoeringskracht. We willen allemaal meer handhaving, betere dienstverlening een strengere aanpak van misstanden, maar tegelijkertijd zien we in de rapportage onderbezetting, ziekteverzuim en tekorten. Je moet hier eerlijk over zijn. Zonder voldoende mensen kun je geen hogere verwachtingen waarmaken. Dat vraagt scherpe keuzes. Wat doen we wel en wat doen we niet? Want inwoners voelen het direct als beloftes niet worden nagekomen. Zoals gezegd, we steunen de novembernota, maar we zien dat ook echt wel weer als een startpunt om de goede keuzes te maken in de komende periode. De voorzitter Dank u wel. Meneer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik sluit weer af. Dank u wel, voorzitter. Ik weet nog dat ik in november 2025 toen we hier de algemene beschouwingen hadden gehad, best tevreden naar buiten liep, want ik hoorde dat de gemeente flink wilde gaan bezuinigen op het apparaat. Als ik naar die novembernota kijk, dan zie ik dat toch een heel groot deel van de bezuinigingen gewoon niet gehaald zijn. Dus het was een beetje een utopie om te denken dat we echt gaan bezuinigen. Ik wil niet volledig zijn, maar ik zal een paar zaken opnoemen die me opvielen. Ik zie bijvoorbeeld bij het programma 0 een bedrag van minus 100.000 met als toelichting: de bezuiniging op drukwerk blijkt lastig te behalen door prijsstijging in de sector.

Ondanks inzet op noodzakelijke kosten, voorzien we een financieel tekort. De dwangsommen. Het tekort ontstaat door de beoogde bezuinigingen op de dwangsommen niet te hebben behaald. Er zijn minder dwangsommen opgelegd dan verwacht en bovendien brengen de inning en afhandeling van deze dwangsommen extra kosten met zich mee. In de begroting van 2026 is deze bezuiniging daarom naar beneden bijgesteld. Handhaving, toezicht en veiligheid is iets waarvan ik vind dat we daar niet per se op moeten bezuinigen, maar in de nota staat als toelichting: tekort ontstaat doordat de beoogde incidentele bezuinigingen niet volledig zijn behaald. Cultuur en recreatie. De post groenonderhoud min 900.000. We maken extra middelen vrij voor groenonderhoud. In de begroting 2026 zijn deze middelen structureel verwerkt. Als ik bij cultuur en recreatie kijk naar de brede maatschappelijke voorzieningen, dan zie ik dat de kosten brede maatschappelijke voorzieningen structureel hoger zijn geworden en dan met name door het actualiseren van de schoonmaakprogramma’s en de nieuwe aanbesteding. Zo kun je doorgaan. Ik zal er nog één noemen. Dat is JENS. Zoals eerder in de zomernota, is de afgelopen jaren sprake geweest van een structurele overschrijding op de lumpsumfinanciering van JENS. Ook in 2025 wordt een tekort voorzien.

Dan vond ik die zinssnede wel opmerkelijk: door toepassing van de bestaande beheersmaatregelen stabiliseert het tekort. Dat vind ik knap op een tekort van 5,1. Dus de conclusie is eigenlijk dat wat we in 2025 tijdens de algemene beschouwingen met elkaar hebben afgesproken en waar de meeste mensen hier ook voor hebben gestemd, niet is uitgekomen. Dank u wel, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. De heer Kockelkorn. De heer Kockelkorn, VVD

Pagina 33 van 64

Dank u, voorzitter. Ook de VVD-fractie kan kort zijn, want in de commissie is inderdaad alles uitgebreid besproken. Dank ook voor de antwoorden achteraf, ook aan wethouder Vrusch als het gaat over de SMI bijvoorbeeld en over de jeugdhulp waar wij toch een stuk zorg over hebben. De VVD-fractie steunt de lening aan Solido, zeker omdat daar een marktconforme rente tegenover staat. Het betekent juist eigenlijk een stukje extra inkomsten voor Heerlen. Dat zijn dan geen incidentele, maar juist structurele inkomsten. Dan komen we in ieder geval aan een heel groot gedeelte van de kritiek van deze raad tegemoet. Onze fractie zit een beetje op het snijvlak tussen dat we vaak incidentele baten hebben, maar aan de andere kant dat dit ook betekent dat we gecalculeerde risico’s nemen, zoals met de jeugdhulp waar we gewoon een stukje voorfinanciering doen. De VVD is er ook zeker van dat er geen dood geld moet zijn - elke euro in deze stad moet rollen, dat verdient deze stad - in onze economie, in de veiligheid van onze stad en het versnellen van de woonopgave van deze stad. In die zin kan de VVD ook deze novembernota zeker omarmen. De voorzitter Dank u wel. Een interruptie van de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Als elke euro moet rollen, wat vindt u er dan van dat die belasting met 5 procent omhoog gaat? Want zo ken ik de VVD dan toch niet.

De voorzitter Meneer Kockelkorn. De heer Kockelkorn, VVD Dat klopt, maar die belasting gaat omhoog zodat we samen in deze stad die taart groter kunnen maken in plaats van hem steeds te kunnen blijven herverdelen. Uiteindelijk gaan we daar allemaal van profiteren. De voorzitter Meneer Leers met nog een interruptie. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Zo ken ik de VVD wederom niet. U legt de lasten bij de burger. Vette pech dus. De voorzitter Meneer Kockelkorn. De heer Kockelkorn, VVD U kent misschien de VVD wel, want de kosten gaan bij ons altijd voor de baten uit. Dat betekent dat je eerst moet investeren voordat je daarvan kunt profiteren. Uiteindelijk zijn het aan alle burgers - dat is het gelijksbeginsel van het liberalisme - die daarvan profiteren in onze stad. De voorzitter De derde en laatste interruptie van de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie)

Pagina 34 van 64

Meneer de voorzitter, dan zou ik de VVD toch willen meegeven om eens een keer de handen in eigen boezem te steken en wat weg te snijden en te zorgen dat de kosten wat afnemen in plaats van de burger weer de pineut te laten zijn, want dat kan toch echt niet? U weet toch wat de schuldquote is? U ziet toch dat het al enorm uit de hand is gelopen? Op een gegeven moment is die 5 procent op. Nogmaals, zo ken ik de VVD niet, maar kennelijk is dat de VVD in onze stad. De voorzitter Meneer Kockelkorn niet meer. Laten we niet gaan snijden in elkaars boezem. Dat betoogt niet bij vrede op aarde. Dat lijkt met te ver gaan. Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. D66 is blij met het positief beeld van de novembernota, maar we zien tegelijkertijd ook de grote schommelingen onder de motorkap van een nadelige prognose in de zomernota naar een voorlopig positief resultaat van 4,3 miljoen, maar ook de onzekere posten bij JENS waar net over gesproken is. Daarmee wordt eigenlijk onderstreept dat de financiële positie kwetsbaar blijft en sterk afhankelijk is van vaak incidentele landelijke middelen. Dit werd net ook al benoemd. Maar we blijven benadrukken dat deze financiële ruimte geen reden mag zijn om stil te blijven staan, maar dat we juist ook moeten blijven investeren in een toekomstbestendige gemeente, als het maar verstandig is.

Inderdaad, de novembernota is in de commissie al uitgebreid behandeld, maar we hebben ook nog twee punten die we even willen uitlichten en die ook in de commissievergadering ter sprake zijn gekomen. Allereerst, rondom schuldhulpverlening is een half miljoen minder uitgegeven. Dit heeft met name te maken met de capaciteitsproblemen in deze wijk. We zien ook de koppeling met de lage inhuur. Het lijkt ons over het algemeen positief, maar het is natuurlijk niet positief als er daardoor geen problemen van Heerlenaren met schulden worden opgelost. In de commissie hebben we daar ook al vragen over gesteld. We willen nog een aantal aanvullende vragen daarin stellen wat de exacte gevolgen van deze capaciteitsproblemen zijn voor de mensen in onze stad op dit moment en waarom er niet eerder is geanticipeerd op het gebied van personeel op het uittreden van de kredietbank, want dit was natuurlijk al langer bekend en wanneer deze capaciteitsproblemen naar verwachting opgelost zullen zijn. Dan het tweede punt wat we nog willen uitlichten. Collega Kockelkorn noemde het net ook al. Solido is ook uitgebreid besproken met een heldere toelichting. We hebben daar toen kritische vragen over gesteld en met name over de risico’s en de governance.

Maar we zien inderdaad ook deze constructie waarin Heerlen als grootste deelnemer een rekeningcourantpositie van 9,9 miljoen verstrekt en aanvullende faciliteiten van een half miljoen. Dit is niet ideaal, maar in de huidige situatie wel de meest werkbare situatie. Daarom kunnen we daarmee instemmen, mits de raad ook de vinger aan de pols houdt. We vragen het college om jaarlijks de werking van de rekeningcourantconstructie te evalueren en dit ook te communiceren aan de raad. Dus dat is een vraag aan het college. Dus samenvattend, de novembernota laat zien dat er vooruitgang is, maar dat er ook structurele onzekerheden zijn. De decentralisaties in het sociale domein blijven grillig. De woningbouwopgave vergt een lange adem, maar moet ook echt sneller, wat mevrouw Schreurs ook al aangaf. Tot slot moeten we verstandig blijven investeren in onze stad. De voorzitter Dank u wel. Dan ben ik volgens mij rond. Mevrouw Géron wil ook nog een bijdrage leveren? Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren

Pagina 35 van 64

Heel kort. Over de rioleringsheffing: het is een stukje tekst wat ik gezien heb dat de investeringsplanning voor vervanging van het riool is herbeoordeeld en is uitgezet op de tijd op basis van nieuwe inzichten. Zou dat misschien kunnen betekenen dat we de afschrijvingstermijn van de riolering verlengd hebben? Dat is mijn vraag. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik nu naar het college. Ik denk dat de meerderheid van de vragen inderdaad voor wethouder Houben is en daar waar nodig aangevuld zal worden door een aantal inhoudelijke portefeuillehouders. Gaat uw gang. Wethouder Houben Dames en heren en voorzitter, er is, denk ik, door een aantal partijen wederom iets gezegd over de financiële situatie. De heer Dragstra vatte het, denk ik, zo even goed samen dat wij ten opzichte van de zomernota – toen was er nog een tekort van 1,3 – nu naar een positief saldo zijn van 4,3. Dat wil zeggen dat we inderdaad in een paar maanden 5,6 miljoen erop vooruit zijn gegaan. De heer Van Zutphen vraagt dan inderdaad terecht: wat betekent deze opwaartse spiraal mogelijk voor de jaarrekening? Daar zijn we altijd zeer hoopvol over, maar daar kunnen we nu echt nog niet op vooruitlopen. Het zou heel fijn zijn als de jaarrekening een mooi positief resultaat te zien zou geven. De verwachtingen zijn zowel bij u als bij mij hooggespannen.

Dan is er veel gesproken over de volatiliteit, want er komt een hoop in en er gaat een hoop uit. Inderdaad, op een begroting van 500 miljoen is het bijzonder om te zien dat er incidenteel enorme bedragen ten gunste of ten ongunste van ons uitvallen. Want 19,2 gunstige ontwikkelingen. Daar staan 14,8 ongunstige tegenover. Dat betekent dus nogal wat. Dat betekent dat je je onder andere mag afvragen hoe stabiel wij het financieel beleid willen uitstippelen voor de komende jaren. Ik kijk terug naar de jaarrekening van de afgelopen jaren. Ik kijk ook terug naar de wijze waarop wij vanaf 2017, dacht ik, van een algemene reserve van 0 nu ongeveer op 20 miljoen zitten. Dat zijn toch vooral de middelen die je nodig hebt om alle risico’s af te kunnen dekken. De risico’s worden op dit moment geschat op zo’n 23 miljoen, dus wat dat betreft hoef je je, denk ik, nog niet zo veel zorgen te maken, maar uiteindelijk is dat wel de winstwaarschuwing - want daar vroeg iemand expliciet naar – van de tekst: let op uw zaak. Dat is nadrukkelijk aan de orde. We hebben het natuurlijk bij de algemene beschouwingen het erover gehad dat het als maar blijven investeren een absolute noodzaak is en tegelijkertijd dat we moeten opletten waar we de centen in steken, want uiteindelijk leidt het allemaal tot rentelasten die vrij laag zijn gelukkig.

Daarom is de uitnodiging om veel te investeren ook groot, maar de kapitaallasten, de afschrijvingslasten en de aflossingen gaan we natuurlijk wel in 30, 40 of 50 jaar merken in onze knip. Wat dat betreft, klopt het wel dat de kapitaallasten in onze begroting alsmaar stijgen. Dat betekent op termijn dat je gewoon minder ruimte hebt om beleid te ontwikkelen. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik heb een vraag aan de wethouder. Ik weet niet of u dat zo in procenten kunt uitdrukken, maar heeft u enig idee als we kijken naar de afschrijvingslasten van aflossing plus rente, hoeveel procent dit dan ongeveer uitmaakt van de totale begroting? Dat hoeft u ook niet nu te beantwoorden, maar ik was even benieuwd naar wat voor een budget nu opgaat aan aflossing en rente op een begroting van 500 miljoen.

Pagina 36 van 64

Wethouder Houben Voor zover ik weet, is dat ongeveer 20 miljoen op de totale begroting en kapitaallasten. Er wordt hier dus een positief saldo voorgelegd van 4,3 ten opzichte van de programmabegroting 2025. Bedenk daar dus inderdaad bij – dat is, denk ik, door een aantal van u ook goed aangegeven – dat we dus ondanks deze situatie, het probleem hebben kunnen oplossen van 5,1 miljoen bij JENS en 3,4 miljoen passende hulp en dat verhaal over die Wet toekomst pensioenen waar de heer Van Zutphen een aantal interessante vragen over had in de commissie. Dat heb ik nog eens zitten uitzoeken. Maar daar hebben we het verder nu niet over. Ik vond het erg fijn dat u dat deed, want nu ben ik er ook beter van op de hoogte. De heer Van Zutphen gaf ook aan in de commissie dat je inderdaad die uitkomsten van de meicirculaire en van de septembercirculaire van respectievelijk 5,2 en 7,7 miljoen voor een deel inderdaad ook die terug tegemoetkoming is van die lasten die wij als gemeente extra hebben gehad op de jeugdzorg van 2023 en 2024 en die inderdaad alsnog worden uitbetaald.

Iemand van u had daar een opmerking over dat het inderdaad ook een gemeenschappelijke inspanning is en dan niet alleen van de mensen in dit huis, maar ook in de regio en via de VNG die er uiteindelijk toe leidde dat wij uiteindelijk toch kunnen zeggen dat een aantal grote problemen waarvoor wij worden gesteld, weliswaar wat laat en achteraf worden gecorrigeerd door de overheid. Dat is in ieder geval ook fijn om te kunnen constateren. Het ziet er in ieder geval naar uit dat wij toewerken naar een positieve uitkomst van de jaarrekening 2025 en dat is in ieder geval het goede nieuws. Ik loop een aantal vragen langs en ik kijk meteen even of ik dan naar collega’s mag verwijzen. Ik ben het eigenlijk wel eens met de positieve inbreng van de heer Van Zutphen. Hij heeft een aantal politieke conclusies getrokken. We zijn niet rijk, maar financieel gezond. We hebben behoefte aan investeren. Heerlen mag niet rijk zijn. Het moet niet om dood geld gaan. Dat klopt. Ik denk dat deze bijzondere stad inderdaad om heel veel investeringen over de totale linie vraagt. Niet alleen in cultuur en sport, maar ook in de economie en ga zo maar door, in veiligheid et cetera. Deze stad verdient het dat wij als gemeenteraad, denk ik, durven te investeren, maar wel heel nadrukkelijk binnen financiële kaders, waardoor wij kunnen blijven zeggen dat we inderdaad financieel gezond zullen blijven.

We hoeven inderdaad niet rijk te zijn. Dat was voor Heerlen vroeger, maar dat hoeft echt niet het streven te zijn in de nabije toekomst. Maar nogmaals, ik zeg: let op uw zaak, want wat dat betreft, hebben we zeker door de lage rente waarmee we leningen kunnen aantrekken, soms het gevoel dat de bomen tot in de hemel groeien. Dat weten we met z’n allen. Laten we daar inderdaad heel kien op zijn. De heer Van Zutphen heeft nog even gewezen op de decembercirculaire. Dat weten wij. Hij heeft hem altijd veel sneller gelezen en geanalyseerd dan hier. In dit geval liep het ongeveer gelijk op. Niet alleen onze ambtenaren hebben hem ontvangen en inmiddels ook al gelezen, maar dat heeft de WOZL ook al gedaan. Want waar u op duidt, is dat we in het pak waren genaaid enzovoort, in ieder geval als het gaat om … De heer Van Zutphen, SP (interruptie) De gemeente is niet … Wethouder Houben Het lijkt erop. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) De mensen die daar werken, zijn in het pak genaaid. Er is 504 euro van hen afgepakt door een rare belastingwetgeving.

Pagina 37 van 64

Wethouder Houben Ik ga er nu een beetje van uit dat WOZL probeert te organiseren dat het geld inderdaad bij de mensen terechtkomt, want u noemde WerkvoorHeerlen. Daar werken de mensen van WSW en Nieuw beschut. Ik denk dat dit dus wel goed gaat komen. Maar wij hebben het niet in de hand dat dit al voor Kerstmis wordt uitgekeerd. We zullen inderdaad zorgen dat er een beetje druk op wordt uitgezet. Dan mevrouw Heine. Voor dat hele verhaal over die 5 procent - daar hebben meerderen het over gehad – komt dadelijk terug bij de belastingverordening. We hebben het er natuurlijk voortdurend over gehad dat het 2,4 of 2,6 – wat was het – inflatiecorrectie was met 2,4 daarbovenop. We hebben het met name over de huishoudens en over ondernemers. Er zit natuurlijk in dat stuk – zo aanstonds – een hele mooie berekening waaruit moet blijken dat je in ieder geval die 5 procent ook moet vertalen in de centen die je extra gaat betalen. Daar staan allerlei rekenmodelletjes in, dus kijk daar nog maar even naar. Als je woning veel duurder wordt dan dat die was, gaat dit natuurlijk op een andere manier tellen. Dat snap ik, maar het overbieden – daar hebben we het dan voor een deel over – wordt niet altijd meteen tot uitdrukking gebracht in de taxatie, want de taxatie gaat over vorig jaar en niet over het nieuwe jaar. Over coffeeshops, verkeersboetes enzovoort gaat de burgemeester het hebben.

De heer Rozestraten heeft de stelling: zonder tegenvallers, zouden we dus een veel beter resultaat hebben gehad. Dat klopt natuurlijk als een zwerende vinger. Ik heb daar natuurlijk al iets over gezegd, maar hoe zijn de ontwikkelingen nu de komende jaren? Hij heeft zorgen over de financiële toekomst. Dat is een prima grondhouding. Maar laten we wel wezen: we hebben ieder jaar opnieuw de tijd en de mogelijkheden om een halfjaar na te denken vanuit dit huis over de begroting van het jaar erna. De verbonden partijen beginnen al een jaar eerder na te denken. Dat moeten we dus bij elkaar zien te brengen. Als we moeten ombuigen, dan buigen we om. Als we mogelijkheden hebben om te investeren, dan hebben we mogelijkheden om te investeren. Maar gezien datgene waar ik het zo even over heb over al die noodzakelijke investeringen, is het inderdaad aan uw raad om heel kritisch te blijven ten aanzien van de begrotingen die wij u de komende jaren gaan voorleggen en dan niet alleen de begroting sec, in dit geval voor 2027, maar ook de meerjarenbegroting. De heer Leers heeft wat vragen gesteld over Solido.

Ik denk dat de burgemeester hier ook wel even op zal ingaan, maar er werd in ieder geval zo even door de heer Kockelkorn aangegeven dat wij rente ontvangen voor een bedrag dat wij investeren en dat de risico’s als ze zich voor zouden doen op termijn, worden gedeeld door alle Parkstadgemeentes. Wat dat betreft is deze situatie voor de gemeente Heerlen met deze transactie natuurlijk veel positiever dan een tijdje geleden. En de vraag: kun je het verkopen? Dat is niet aan mij. De heer Janssen van de Jongerenpartij heeft ook een paar vragen gesteld. Volgens mij ligt de vraag over de niet gerealiseerde dwangsommen vooral bij de burgemeester. Bij mevrouw Vrusch ligt de vraag over Beschermd Wonen. Hij heeft inderdaad terecht die opmerking die ik zojuist even maakte ten aanzien van de meevallers aangegeven – dat is een hele terechte en ook fijn dat hij dat uitspreekt – dat dit inderdaad een vrucht is van heel veel lobbyactiviteiten van de gemeente en van de regio. Daarvoor ook veel dank. Er kwam nog wel een vraag achteraan met betrekking tot de leefbaarheid, kansrijke wijk, 400 miljoen enzovoort. Voor de collegeleden die daar nog op willen reageren, laat ik dat graag bij hen. Mevrouw Schreurs, ook dank voor uw bijdrage. Dat is ook eigenlijk dat verhaal van zo even. U heeft inderdaad gesproken over de incidentele tegenvallers bij JENS bij het onderhoud et cetera.

Hoe afhankelijk zijn we van incidentele meevallers? Daar zijn we enorm van afhankelijk. Op het moment dat wij die meevallers niet gehad zouden hebben, dan zouden we

Pagina 38 van 64

natuurlijk hendig het schip in zijn gegaan. Dat is nu eenmaal zo, maar gelukkig hebben we ook een overheid die anticipeert op een hele hoop nationale en internationale ontwikkelingen, maar ook ontwikkelingen die via de VNG op het bordje liggen van de gemeente waar men voortdurend op gaat corrigeren. We hebben nu in ieder geval een paar circulaires achter de rug - eentje was wat minder gunstig, maar de ander was zeer gunstig – waar we in ieder geval zien dat de landelijke overheid echt wel met ons meedenkt en dat we zeker bij tegenvallers die voor een groot deel veroorzaakt zijn door decentralisaties in het verleden, de landelijke overheid daar gelukkig toch een stuk verantwoordelijkheid in neemt. Er zijn verder nog wat vragen gesteld over het Programma Heerlen Noord over woningbouwvergunning enzovoort. Die horen bij de heer Peters en de heer Gelderblom. Dan de uitvoeringskracht. Ik denk dat de burgemeester dit zal doen. De aanpak van misstanden, scherpe keuzes maken. De heer Kockelkorn heeft gesproken over Solido. Daar heb ik het nu over gehad. Elke euro moet rollen. Dat is ook het verhaal van de heer Van Zutphen. Wat mooi dat de SP en de VVD het toch roerend met elkaar eens zijn geworden ondanks het feit dat dit bij de heer Van Zutphen gestoeld is op de waarheden van de heer Marx en bij de VVD op die van Thorbecke. Ik noem er maar eens één.

De heer Jacobs heeft inderdaad een hele hoop zaken genoemd die veel negatiever uitgepakt zijn. Hij heeft een hele reeks genoemd, maar ik vind het wel grappig – daar moeten wij ook wel een beetje bij ginnegappen – dat het dan altijd weer gaat over dat we 100.000 euro meer hebben uitgegeven dan we dachten of dat we hadden moeten bezuinigen op drukwerk. Ik moet u zeggen: toen ik vroeger hier wethouder was, was één van mijn grootste frustraties dat ik met wasmanden – die waren ongeveer zo gevuld – naar huis ging, op de rand van mijn bed ging zitten en dan ging sorteren en dat ik tegenwoordig alles op mijn iPadje heb. Alles gedocumenteerd tot maanden geleden. Ik ben er hemelsgelukkig mee. Wat dat betreft ben ik waarschijnlijk in de verkeerde tijd geboren, want ik zou tegenwoordig veel gelukkiger zijn geweest. De voorzitter Interruptie van de heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Sorry, wethouder. Ik wilde daarmee alleen maar even illustreren dat het eigenlijk een heel makkelijk iets is dat we zeggen dat het dan maar 100.000 is, maar dat we dit gewoon niet voor elkaar krijgen. We krijgen het gewoon, want sinds ik hier in de raad zit, zeggen we elk jaar: we gaan op drukwerk bezuinigen. Zoiets simpels krijgen we al niet voor elkaar. Vindt u dat niet een beetje vreemd? Wethouder Houben Ik vind het geweldig dat u dat zegt.

Hoe heet dat? Met zuinigheid en vlijt bouwt men huizen als kastelen. Ik vind het echt super dat u het erover heeft, maar die ambtenaren zitten daarachter. Dus ik weet niet of wij nu de papierverslinders- en vreters zijn van het college, maar de ambtenaren kunnen er ook wat van. Maar tik ons maar op de vingers. Dat is goed. Dan zullen we eens kijken of we ons daar echt in kunnen verbeteren. Het zou mij in ieder geval een lief ding waard zijn als we weinig meer aan het papier zouden toevertrouwen, maar meer aan de nulletjes en eentjes. Even kijken, dan de heer Dragstra die het ook over een positief beeld heeft over de schuldhulpverlening. Over die miljoenen zal mevrouw Vrusch ongetwijfeld iets zeggen. Ook weer wat opmerkingen over Solido, daar zal de burgemeester iets over zeggen en met betrekking tot de woningbouwopgave, anderen. De vraag van mevrouw Géron had ik niet

Pagina 39 van 64

helemaal begrepen. Ik weet ook niet eens of die op mijn bordje ligt. Kunt u hem even herhalen? Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Nee, dat heeft te maken met de rioolbelasting en dat dit bedrag uitgestreken was over jaren door nieuwe ervaringen. Ik vroeg me dus af of de levensduur van de riolering verlengd is. We hebben dat eerder gedaan in 2021, omdat we toen ook krap zaten. Ik vroeg me af … Dit was een enigszins cryptische tekst, maar die is niet voor u, wethouder. Wethouder Houben Oké. Dat zal dan wel voor Marco zijn, voorzitter. De voorzitter Dank u wel, wethouder Houben. Er zijn meerdere wethouders genoemd. Wie wil als eerste? Wethouder Vrusch gaat als eerste. Wethouder Vrusch Dank u wel, meneer de voorzitter. Om eerst even stil te staan bij de vragen van de Jongerenpartij hoe het nu zit met de middelen omtrent beschermd wonen: ik meen dat die ook schriftelijk waren afgedaan, maar anders lichten we ze graag nog een keer toe. Het gaat over de budgetten die wij krijgen van het Rijk om in te zetten voor zorgverleningstrajecten en preventie, ook op het gebied van zorg. Het zijn onze wettelijke taken voor de zaken die we moeten uitvoeren als gemeente. Dat doen wij als regiogemeente voor Parkstad. Daarmee is het dus niet zozeer een gemeentelijk budget, maar een regiobudget.