Conceptnotulen raad gem Heerlen 25 april 2023

Deze weg is een rijksweg en wordt dus beheerd door Rijkswaterstaat. Daar is in het verleden al aandacht voor gevraagd, maar het lijkt niet echt veel opgeleverd te hebben. Voorzitter. De Ouderenpartij ondersteunt de visie, maar heeft enkele inhoudelijke vragen die hier nauw mee samenhangen. De vragen hebben te maken met de realiseerbaarheid van de acties die mogelijk volgen uit deze visie. Vraag een. Welke afwegingen zijn gemaakt bij het bepalen van op welke locatie de bomen van het duizendbomenplan worden geplant? Waarom is bijvoorbeeld maar een beperkt aantal in Bekkerveld geplant? De OPH wil graag weten wat het nettoresultaat is geweest van dat duizendbomenplan als je daar de gekapte bomen in het kader van diverse projecten mee verrekent. Daar krijg ik graag uitleg over van de wethouder. Hoe gaat het college de baten, zeg maar het resultaat van de inspanningen die in de toekomst worden gedaan, inzichtelijk maken? Voorzitter. Zijn er tussen de gemeente en de wegbeheerder, Rijkswaterstaat, afspraken gemaakt met betrekking tot het verwijderen van zwerfvuil en graffiti op toegangswegen naar de door de gemeente beheerde wegen? Zo ja, waar bestaan die afspraken dan uit? Het lijkt erop dat die wegbeheerder te weinig oog heeft voor het zwerfafval en de verloedering op de toegangswegen.

Is de portefeuillehouder bereid om aanvullende afspraken te maken? Dit alles dus in het kader van hoe gaan we in de toekomst die visie gestalte geven? Dank u wel, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. Vooral de leefbaarheid in de buurten en wijken is hier de sleutel voor. Ook de burgerparticipatie. Wij vinden dan ook dat het vooral aan de wijken zelf is om met plannen voor buurten te komen. Dank u. De voorzitter Dank u wel. De heer Hendriks. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. De Jongerenpartij steunt de visie. We waren ook blij toen de wethouder de toezegging deed op ons voorstel om de jongeren zeker niet te vergeten, maar om vooral ontmoetingsplaatsen te creëren. Hij gaf aan daar zeker naar te gaan kijken en dat een goed idee te vinden. We zijn erg benieuwd

Pagina 21/47 op welke termijn hij daarmee aan de slag gaat. Zouden daar graag in worden meegenomen en daar een keer met hem over in gesprek gaan. Dat was het. De voorzitter Dank u wel. De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Wij zijn ook blij met deze visie. Voor ons is wel een belangrijk onderdeel van een waardevolle buitenruimte dat er meer dan genoeg groen aanwezig is met aandacht voor de biodiversiteit. Dat we het centrum rigoureus vergroenen, vinden we een zeer goede zaak, maar ook in de wijken is dit enorm belangrijk. We zijn ook blij dat de wethouder in de commissie heeft aangegeven dat onze motie over rigoureus vergroenen in de wijken en buurtcentra gezamenlijk met deze visie wordt opgepakt. Dit gebeurt ook gezamenlijk met de inwoners van de wijk. We zien dit graag prominent terugkomen in het uitvoeringsprogramma. We horen graag wanneer daar uitvoering aan wordt gegeven. In een groene omgeving voelen mensen zich beter. Er is minder hittestress, het is gezonder en er is minder wateroverlast in een groene omgeving. Dat zijn maar een paar voorbeelden. Dat komt duidelijk in deze visie naar voren. Waarvoor onze complimenten. Nu op naar de uitvoering. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Bij de woorden klimaatcrisis en terugloop van de biodiversiteit, sla ik altijd een beetje aan.

Dat weet u denk ik onderhand wel na een jaar. Ik heb vier vragen. Vraag 1. Is het college bekend met het feit dat het goed gaat met het bos in Nederland? Dat volgt uit de zevende bosinventarisatie. Een belangrijke maat is dat de biodiversiteit toeneemt. Waar voorheen alleen dennen groeiden, groeien nu ook sparren en loofbomen. Het aandeel loofbomensoorten in Nederland is voor het eerst sinds het begin van de bosinventarisatie groter dan het aandeel naaldboomsoorten. Loofbomen trekken meer diersoorten aan dan naaldbomen en zijn dus goed voor de biodiversiteit. Ook is er volgens de inventarisatie meer structuur in de bos. Dat wil zeggen dat er meer variatie is in de dichtheid en de hoogte van bomen en begroeiing. De bossen zijn opener geworden, waardoor er meer licht bij de grond komt en meer planten kunnen groeien. Vraag 2. Landelijk is er een geldpot van 35 miljard euro voor klimaatbeleid. Dat is € 5000 per huishouden. Kunt u aangeven hoeveel per Heerlens huishouden wordt uitgegeven aan klimaatbeleid in de diverse programma's? Bent u het met mij eens dat gezien de huidige economische situatie dit geld momenteel beter voor urgentere zaken kan worden gebruikt? De heer Dragstra, D66 (interruptie) De heer Jacobs geeft aan dat het goed gaat met de biodiversiteit van de bossen in Limburg.

Pas geleden is een onderzoek uitgekomen dat het heel slecht gaat met de Limburgse nationale parken. Dus daar wil ik ook graag op wijzen om hetgeen de heer Jacobs zegt in perspectief te plaatsen. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Volgens mij is dit een nationaal onderzoek, dus dat stel ik iets hoger in rangorde. Maar goed, ik neem het ter kennisname aan. De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Om welk onderzoek ging het precies?

Pagina 22/47

De heer Jacobs, Forum voor Democratie Het zevende bosinventarisatieonderzoek. Als u even googled, dan ziet u dat zelfs de NOS en het NRC er aandacht aan hebben gegeven. De voorzitter Dank u wel. Was u klaar met uw betoog? Er is nog een interruptie van de heer Nefjodov. De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) In het artikel van de NOS wordt daarna het volgende gezegd: “Het gaat steeds beter met de Nederlandse bossen" – dat zegt de betreffende man – “Toch waarschuwt de ecoloog voor de gevolgen van klimaatverandering en de toenemende droogte in bossen. Door de droogte gaat het bijvoorbeeld veel minder goed met de fijnspar. Ook merken de bossen de gevolgen van de stikstofcrisis. "Door een overmaat aan stikstof in de bodem kunnen bomen minder goed voedingstoffen tot zich nemen", zegt Wijdeven. Sommige planten, die van stikstof houden, zullen heel snel gaan groeien en andere planten overwoekeren. Daardoor zullen ook insecten verdwijnen en kan het evenwicht van de natuur verstoord worden.” In dat kader lijkt het me dus wel verstandig als de heer Jacobs ook volledig is in de onderzoeken die hij citeert. De voorzitter Wat is uw vraag aan de heer Jacobs? De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Of hij voortaan het hele onderzoek wil meenemen, althans de gehele conclusie van het onderzoek in plaats van alleen een deel erbij te pakken, dus door selectief te zijn.

De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik hoor dit nu gebeuren op dit onderwerp. Ik begrijp dat landelijk en provinciaal ook een heel groot thema is: stikstof, duurzaamheid en wat is nu wel en wat is nu niet. Ik zou graag willen voorstellen - wellicht kunnen enkele collega's mij daarin bijvallen - om daar apart in een commissie een informatieavond aan te wijden om vanuit allerlei invalshoeken in de raad duidelijk te maken waar we het nu in godsnaam over hebben en in welke mate dit betrekking heeft op onze gemeente. Hebben allerlei stikstofregels wellicht invloed op plannen? We hebben het hier over en weer over onderzoeken en wel-niet. Daar kom je uiteindelijk ook niet meer wijs uit. Het lijkt me gewoon verstandig om daar een aparte avond aan te wijden. De voorzitter En dit is een vraag aan ...? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Aan u. Aan het college. De voorzitter Aan het college. Dat lijkt me heel goed. Daarbij zie ik er nog even op dat deze discussie gaat over de Visie waardevolle buitenruimte. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Meneer de voorzitter. Ik ga even verder. De afname van de biodiversiteit en de klimaatcrisis maken een groot onderdeel uit van deze visie. Maar goed, ik ga verder, want ik was pas bij vraag 2. Ik ga nog even verder met vraag 3.

In het voorstel staat de volgende zinsnede: "tegelijkertijd hebben we steeds meer duurzame energievormen van energie nodig die impact hebben op het ruimtegebruik. Mijn

Pagina 23/47 concrete vraag is: mag ik hieruit concluderen dat het college bereid is om onze natuur op te offeren voor windturbines en zonnevelden? Vraag 4, de laatste vraag. Indien mijn conclusie onder vraag 3 juist is, hoe verhoudt dit zich volgens het college met een veronderstelde afname van de biodiversiteit? Dank u, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter. Over de buitenruimte, ons aller buitenruimte en de kwaliteit van de buitenruimte. De huidige dramatische soortenteruggang bij plant en dier kunnen we kenmerken als een crisis. Ieder uur sterven namelijk 6 á 7 soorten uit. Wetenschappers zeggen dat het een grotere bedreiging voor ons voortbestaan is dan de klimaatcrisis. Voor het voedsel dat we eten, het water dat we drinken en de zuurstof die we inademen, zijn we direct afhankelijk van gezonde, biodiverse ecosystemen. De eerste vraag van de Partij voor de Dieren is: komt er op heel korte termijn een groen beleidsplan met de hoogst haalbare inzet om de biodiversiteitscrisis te keren? Graag een toezegging van het college. Dan vervolg ik nog even. Menige wijk in onze stad is rommelig, vies en onveilig. Dit kun je wijten aan matige kwaliteit van groenonderhoud en zwerfvuil, maar het vele autoblik is ook een belangrijke oorzaak.

Kinderen groeien op in een blikken straat in plaats van in een groene, veilige straat. In Utrecht worden tijdens de zomervakantiemaanden straten voor enige weken afgesloten van het autoverkeer. Je krijgt dan een heel andere dynamiek: spelende kinderen en bewoners komen in contact met elkaar. De Partij voor de Dieren gunt ook Heerlen deze wijken. Wij dagen daarom de wethouder uit om dit te onderzoeken en een terugkoppeling te geven aan de raad. Dit was vraag 2. Waar geparkeerde auto's staan, komt geen boom. We willen rigoureus vergroenen en meer parkeerplaatsen toevoegen. Geacht college, het wordt tijd voor de deelauto. Vraag 3. Hoe staat het met de plannen? Worden voorbereidingen getroffen en zo ja, welke? Tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Het onderwerp van dit voorstel is waardevolle buitenruimte, uit liefde voor onze stad. "In deze visie ligt de scope op de inrichting en het onderhoud van de buitenruimte", staat op pagina 2. Als ik me dan heel erg tot de basis beperk, dan denk ik: de waardevolle buitenruimte uit liefde voor onze stad, het moet er goed en netjes uit zien. Ik stond laatst bij die kapotte telefooncel bij de bushalte achter het station. Toen dacht ik: de gemeente heeft hier een oude, nostalgische telefooncel neergezet en het lijkt wel alsof er een bom in is ontploft.

De ruiten liggen eruit, de horen hangt op half zeven, het is deels gesloopt en noem maar op. En dat niet één of twee weken, maar al maandenlang. De krant schrijft erover. Iedereen heeft het erover, en wij hebben het vanavond over een voorstel over de waardevolle buitenruimte uit liefde voor onze stad, dat het er fatsoenlijk bij moet liggen, want de scope ligt op de inrichting en het onderhoud van onze buitenruimte. Als we het nog niet eens voor elkaar krijgen om een door onszelf geplaatste oude telefooncel er enigszins fatsoenlijk bij te laten staan, hoe willen we dit dan allemaal gaan realiseren? Ik vraag me dat echt af. Ik beperk me nu tot één in het oog springend voorbeeld, maar dit moet toch niet kunnen in onze stad? Het is natuurlijk onbestaanbaar. Er zijn veel meer van dat soort zaken. Die telefooncel had er helemaal niet hoeven te staan. Die hebben we er zelf uit nostalgisch oogpunt neergezet. En dan nog gaat het gigantisch mis. Hierbij wil ik het even laten.

Pagina 24/47

De voorzitter Dank u wel. Dan is nu het woord aan wethouder Peters. Wethouder Peters Voorzitter, dank u wel. Laat ik beginnen met te constateren dat er brede steun is voor deze visie. Dat vinden wij als college heel erg fijn, want daarin kunnen we in ieder geval in de komende jaren ook meters maken, juist op die thema's in de directe leefomgeving van onze bewoners juist op die plek waar het er ook voor de meeste mensen echt toe doet. Ik begin gewoon achteraan. Meneer Leers, volgens mij hebt u ook artikel 33-vragen gesteld over die telefooncel. Die beantwoording komt nog uw kant op. Maar dat u het hele onderhoud ophangt aan één telefooncel, moet u vooral zelf weten, maar wij vinden dat niet representatief. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik heb daar inderdaad een dertigtal dagen geleden vragen over gesteld. Onlangs kreeg ik een uitstelbericht, omdat het niet lukt om dergelijke simpele vragen binnen 30 dagen te beantwoorden. Dat tot daaraantoe. Wethouder Peters Dat constateert u. Prima. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Wil de wethouder daarmee zeggen dat dit niet waar is? Het is dan wel erg raar dat ik een uitstelbericht heb gekregen met de strekking dat het nog even duurt om dat soort vragen te beantwoorden. Dat vind ik dan apart. Dan moet u toch eens bij uw ambtelijk apparaat te rade gaan.

Wethouder Peters Volgens mij krijgt iedereen die artikel 33 vragen stelt gewoon antwoord. Mevrouw Géron, u hebt het over het groenbeleidsplan. Dat is terecht, want daar zijn we op dit moment mee bezig. Er komt een thematische aanvulling op dat groenbeleidsplan, zodat in ieder geval ook biodiversiteit daar maximaal in terugkomt. We hebben het niet voor niets als een van die vijf kernwaarden opgenomen in de visie, dus dat komt daar ook maximaal in terug. U hebt het over autoloze straten. Dat is een lastige. We proberen wel bij een herstructurering, bij wijken waarmee we aan de slag gaan, bijvoorbeeld Slakhorst, proberen we als er ruimte is om auto's uit het straatbeeld te houden om er in ieder geval voor te zorgen dat de kwaliteit prevaleert en dat je niet uit kijkt op blik waar dat ook niet noodzakelijk is. Waar mensen in plaats daarvan gewoon kunnen genieten van een groene, fijne buitenruimte. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Kunnen de buurtverenigingen de autovrije wijk niet oppakken om te kijken of daar kinderrijke buurten zijn? Het lijkt me echt fantastisch als straten eventjes voor een paar weken in de vakantietijd gewoon leeg zijn van auto's. U niet direct, maar misschien kunnen we het oppakken via de buurtverenigingen.

Wethouder Peters In dat project met betrekking tot Slakhorst hebben we het natuurlijk over een langdurige, duurzame oplossing, waarbij er wel auto's zijn, maar waarbij je probeert om ze in ieder geval buiten het zichtveld te houden. Wat ons betreft is dat in ieder geval de insteek om minder blik op straat te krijgen. Tegelijkertijd constateren we natuurlijk wel - dat ziet u ook in onze regelmatige berichtgeving als het gaat over de uitvoering van het Mobiliteitsplan - dat de auto voor heel veel mensen toch nog een voornaam vervoersmiddel is. Maar we proberen in ieder geval te doen wat we kunnen doen, zoals ik u nu ook heb aangegeven.

Pagina 25/47 U hebt het over de deelauto. Namens het college heb ik u al op een eerder moment gezegd dat wij dat op dit moment aan het onderzoeken zijn. Daarin zijn we natuurlijk wel afhankelijk van marktpartijen die in dat gat willen springen en daarmee aan de slag willen gaan. Wij staan er in ieder geval heel positief tegenover. Op het moment dat er iets over te melden valt, hoort u van ons. De heer Jacobs had een aantal vragen die volgens mij op andere thema's zaten dan specifiek deze visie. Ik moet eerlijk zeggen dat ik het lastig vind om vragen te beantwoorden over windturbines en zonnepanelen, terwijl we het hier hebben over het uitzicht dat mijn buurman vanuit zijn woonkamer heeft op straat aan hoe mooi het er dan wel niet uitziet. Met alle respect voor de vragen en de vragensteller, vind ik dat alle vier de vragen wel buiten de scope van deze bespreking vallen. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Dat ben ik niet helemaal eens met de heer Peters. Als ik in mijn visie duidelijk zet "tegelijkertijd hebben we steeds meer duurzame energievormen nodig die impact hebben op het ruimtegebruik". Ik kan dit alleen interpreteren als dat u het dan hebt over windturbines en zonneweides.

Ik vraag mij af hoe u dan kunt stellen dat dit totaal buiten de scope is van dit onderwerp, of moet ik dit anders interpreteren? Ik heb ruimte nodig, dus ik ben als gemeente bereid om natuur op te offeren voor windturbines en zonneweides. Ik kan het niet anders interpreteren. Het staat letterlijk in dit voorstel. Dan kunt u toch niet zeggen: dat valt buiten de scope? Wethouder Peters Als ik een ondergrondse kabel aanleg voor groene stroom, is dat ook ruimtegebruik. Ik snap wel waar u op doelt. Ik snap ook de onderwerpen waar u het over heeft, maar dat is niet waar wij het per se over hebben. Anders stond het ook wel specifiek uitgeschreven in die visie. Het hele punt is dat die visie daar niet over gaat. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Volgens mij gaat die visie daar wel over. Ik kan weleens even peilen hoe vaak ik het woord 'klimaat' of 'biodiversiteit' in die visie zie. Dan kunt u mij toch niet vertellen dat die visie daar niet over gaat? Wethouder Peters Het gaat over de plantjes die iemand in zijn straat heeft. Het gaat over hoe lang je de materialen kunt gebruiken die worden gebruikt bij het opnieuw aanleggen van een weg. Of er ergens nog een bankje bij geplaatst moet worden die onder een boom staat, zodat je een schaduwplek hebt.

Uiteindelijk hebben al die zaken wel degelijk betrekking op klimaatadaptatie, biodiversiteit en duurzaamheid, maar staan ze wel in een compleet andere context dan u schetst. De voorzitter Derde en laatste interruptie van de heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Mijn laatste interpretatie. Maar nogmaals, uit de zinsnede die ik net opnoemde, kan ik niet anders concluderen dan dat het over windturbines en zonneweides gaat. U moet het toch met mij eens zijn dat het toch een behoorlijke impact heeft voor de leefbaarheid buiten of wij dadelijk hier een heel terrein hebben volstaan met zonneweides. Dan heb ik het nog niet over alle nadelige gevolgen van de windturbines. Wethouder Peters Dan zal ik het nog stelliger zeggen: het gaat helemaal niet over windturbines of zonnevelden. De voorzitter

Pagina 26/47 Gaat u verder. Wethouder Peters Goed. Ik was eigenlijk wel blij met de vragen van de heer Dragstra, zeker ook omdat hij het 'groen, tenzij'principe aansneed. Wij proberen het volgende te doen. Dat ziet u dadelijk ook terug bij de twee volgende stukken die op de agenda staan, voornamelijk met betrekking tot de verhardingen. Wij proberen zo veel mogelijk tegels, beton, metaal en asfalt, wat ook hitte aantrekt en wat je door iets positiefers zou kunnen vervangen, groen in te projecteren. We zijn nu heel toevallig bezig in het kader van rigoureuze vergroenen, dat meerdere aspecten kent, met het oplossen van de a-locaties, bijvoorbeeld in het centrum van Welten, waar nu heel wat verharding is weggehaald om daar groen aan toe te voegen. Wij willen heel graag juist in die buurten en wijken, juist op de plekken waar mensen het grootste gedeelte van hun leven volbrengen en waar ze zijn, het verschil te maken. Daar is die visie ook op gestoeld om juist daarmee aan de slag te gaan. Ik hoop in ieder geval dat ik brede steun proef. Ik vind het fijn om te horen dat u dat ondersteunt. Meneer Hendriks, u had uw vraag al in de commissie gesteld. Dat is helemaal prima. Wij nemen dat ook mee in het uitvoeringsplan. U gaat daar zeker meer van zien. Dan de vragen van de heer Ermers.

Aarveld/Bekkerveld, weinig bomen geplant en de uitspraak dat het duizendbomenplan een doekje voor het bloeden is. Dat bestrijd ik. Waarom? De afwegingen die we hebben gemaakt bij het vinden van de plekken voor de duizend bomen zijn primair in eerste instantie geweest om ze op verhardingen te plaatsen. Waarom op verhardingen? Omdat je daar juist het grootste verschil kunt maken door een relatief makkelijke ingreep. Overigens is het planten van bomen niet meer hetzelfde als 50 jaar geleden, waarbij je gewoon een boom pakt, een tegel weghaalt en die daar neerzet. Het gaat ook om het vormgeven van de voorziening eromheen - dat kost geld - zodat die boom niet zoals je nu in oudere buurten ziet op den duur ook worteldruk gaat veroorzaken die de gemeente ook handenvol geld kost om dat aan te pakken. U had het ook nog of de afspraken met de wegbeheerder. Ik wil er graag bij u op terugkomen om daar eens even goed naar te kijken. Dank u wel voor het signaal. Als we kunnen verbeteren, dan doen we dat. Ik plaats daarbij wel de kanttekening dat de strijd tegen zwerfvuil een eeuwige strijd is. We proberen in ieder geval wel om de stad zo schoon mogelijk te houden. Als het goed is, komt er dit jaar ook nog een plan schoonhouden richting u, waarbij we ook laten zien hoe we dat in de komende tijd actief gaan oppakken. Maar dat is ook een multidisciplinaire aanpak.

Dan ben ik bij mevrouw Vermeulen. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Volgens mij had ik vijf vragen gesteld. Ik heb nog geen antwoord gehad op de vraag wat het nettoresultaat is geweest van het duizendbomenplan. U kunt wel zeggen: we hebben er duizend geplant en dat gebeurt op allerlei plaatsen waar verharding heeft plaatsgevonden. Tegelijkertijd zien we dat op heel veel plaatsen bomen zijn gekapt. Je kunt zeggen: ik heb daar mijn duizendste boom geplant. Als ik aan de achterkant 2000 bomen heb gekapt, dan is mijn nettoresultaat -1000. Dus je kunt zeggen: we gaan heel ambitieus aan de slag met vergroenen. Maar als onder de streep het resultaat negatief is, dan heb je een milieuwinst die nul is. Overigens ben ik het inhoudelijk niet altijd eens met mijn buurman, maar volgens mij moet het wel degelijk gaan over meer dan alleen bankjes. Ik ervaar de stad ook op een andere manier dan alleen wat plantjes die ergens worden neergezet. Het gaat erom welke uitstraling de stad heeft en om wat wij in het totaal voelen als bewoners van de stad. Het gaat niet alleen om het ergens een bankje plaatsen. Wethouder Peters Volgens mij zijn wij ook de laatste die suggereren dat het alleen maar over bankjes gaat. Dat zou makkelijk zijn.

U leest zelf ook in de visie dat het over het totaalplaatje gaat, waarbij je uiteindelijk een leefomgeving gerieflijker wil maken, maar je ook meer eigenaarschap wil creëren als het gaat over de mensen die daar wonen. Je wil dat het van hen wordt. Je wil niet dat het iets is dat afschrikt, zoals sommige inrichtingen

Pagina 27/47 van een aantal decennia geleden die juist gestoeld waren op het tegengaan van vandalisme. Nee, je wil kwaliteit toevoegen. Dat is waar we het over hebben. De vijf thema's zijn de pilaren daarvan. Als het gaat over dat duizendbomenplan, ja, we hebben er 1000 bomen bij geplant. Ik snap dat u zegt: als ergens 2000 bomen worden gekapt, dan is de milieuwinst nul. Maar er is ook nog zoiets als andere waardevolle projecten in deze stad waar een andere afweging voor wordt gemaakt. U hebt het bijvoorbeeld over de Parkstadroute. Soms ontkom je er niet aan dat daar bomen moeten worden gekapt. Als je ervoor wil zorgen dat daar een fatsoenlijke route komt die nogal wat ruimte nodig heeft en waar je ook een fatsoenlijke berm wil realiseren en het hele gebied fatsoenlijk wil aanleggen ... Sorry, wij willen bomen graag behouden, maar het kan niet altijd. Ik snap uw rekensommetje. Maar ondanks dat, zijn we wel echt bezig met het vergroenen van deze stad. Of dat nou bomen of struiken zijn of wat dan ook, het wordt er groener op.

De heer Reijnders, SP (interruptie) Kunt u in ieder geval beloven dat we er geen 2000 kappen? Voordat het een eigen leven gaat leiden, we gaan toch geen 2000 bomen kappen mag ik hopen? Wethouder Peters Ik ga toch geen 2.000 bomen kappen? Waarom zouden we 2000 bomen kappen? Als er bomen gekapt moeten worden in het kader van een project of een andersoortige ontwikkeling, dan is dat ook geen makkelijke afweging. Maar soms ontkom je er niet aan, zoals ik zojuist heb gezegd. Je wil er zo veel mogelijk bij hebben. In de commissie heb ik ook reeds gezegd dat we op dit moment bezig zijn met het inrichten van een systeem waarbij we ook bij u terugkomen om juist bomen in deze stad te beschermen. Op dit moment is het plan dat in ieder geval een gedeelte van de bomen wordt onderzocht op waarde. Voor andere gebieden is het plan dat daar wederom een kapvergunning zal worden ingevoerd. De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Ik deel wel uw mening over het feit dat je niet letterlijk iedere boom in heel Heerlen kan laten staan, ongeacht de omstandigheden. Voor een fatsoenlijke leefomgeving is dat noodzakelijk. Maar ik vind het wel een terechte vraag wat het nettoresultaat is. Het is natuurlijk wel zo dat we het nettoresultaat zouden moeten beogen.

Kunt u cijfers achterhalen van het nettoresultaat van het aantal bomen minus het aantal bomen dat is gekapt? Het heeft natuurlijk ook te maken met - zoals u terecht aanstipt - de kwalitatieve leefomgeving, maar ook de compensatie aan bomen die we daarvoor moeten planten wanneer desnoods een boom moet worden gekapt. Wethouder Peters Het is onmogelijk om te zeggen hoeveel bomen worden gekapt. Waarom is dat zo? Als particulier kun je de boom in je achtertuin die je daar niet wil hebben, kappen. Vroeger kenden we een systeem waarbij een kapvergunning moest worden aangevraagd. Toen werden ook weleens bomen tussendoor gekapt waar wij misschien geen weet van hadden. Maar op dit moment is dat gewoon niet te zeggen. Je kunt niet precies aangeven wat de netto stand van zaken is. De voorzitter Er is nog een interruptie van de heer Nefjodov op dit punt. De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Nee, dat snap ik op zich wel. Je kunt ook niet van iedere particulier achterhalen of die wel of geen boom plant. Maar andersom werkt hetzelfde, je kunt ook niet van iedere particulier achterhalen of een boom is geplant. Ik beperk mijn vraag tot uitsluitend de publieke bomen, dus waar de gemeente wel over gaat. Waar de gemeente ervoor kiest om bepaalde bomen te kappen, vraag ik me af of dit ook betrekking heeft

Pagina 28/47 op het compenseren van die bomen door de gemeente zelf. Mijn vraag spitst zich dus niet toe op particulieren, waar uitsluitend op waar wij wel zicht op hebben. Wethouder Peters Onze insteek is dat door ons gekapte bomen worden gecompenseerd. Ik durf u op dit moment niet te zeggen of dit altijd voor 100% gebeurt. Ik wil best kijken of ik daar informatie over kan achterhalen. Als dat er is, deel ik dat graag met u. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik ben blij met die toezegging. Volgens mij ging het helemaal niet om welke aanvraag een particulier doet om een boom te kappen. Er worden grote projecten uit de grond gestampt. Op zich ben ik daar best voor. Maar volgens mij staat op elke boom die werd gekapt, een grote rode stip. Dan hoef je daar maar even een tellertje bij te houden en dan is het vooral zo gebeurd. De voorzitter Dit was geen interruptie. Dit was een soort veredelde tweede termijn. Dat is niet de bedoeling van interrupties. Zo laten we het debat lekker lang duren. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik begrijp uit de bewoordingen van de wethouder dat Heerlen geen kapvergunning meer kent. Ik was in de veronderstelling dat wij nog wel een kapvergunning kennen voor loofbomen met een bepaalde diameter. Als dat niet meer zo is, dan is dat nieuws voor mij. Dat hoor ik graag van de wethouder.

Volgens mij worden die kapvergunningen deels gepubliceerd. Het voorbeeld dat de wethouder aanhaalde van het wegkappen van een heel aantal bomen vanwege het realiseren van een project. Geldt in dat soort gevallen dan geen herplantingsplicht? Er wordt aangegeven: we moeten een hele strook weghalen voor het aanleggen van een pad, maar voor de 10 grote bomen die weggaan, planten we 15 nieuwe. Ik dacht dat dit praktijk was in onze stad. Hoe zit dat? Wethouder Peters In de regel is het zo dat we hetgeen wordt gekapt trachten op een andere plek erbij te zetten. Het is dus niet zo dat we zeggen: laten we maar eens ergens 200 bomen kappen en dat is het dan. Nee, op het moment dat dit gebeurt, hebben we inzichtelijk waar we ze kunnen bij zetten. Dan die heel concrete vraag met betrekking tot de kapvergunning. Ik ben ervan overtuigd dat er geen kapvergunning is, maar voor de zekerheid laat ik toch nog even navragen hoe het precies zit. Een aantal jaar geleden zaten wij samen in de raad. Toen heeft een deregulering op dat gebied plaatsgevonden, waarbij het mogelijk was om zonder kapvergunning bomen te kappen. Maar de precieze regelgeving daaromtrent wil ik best nog even aan het papier toevertrouwen. De voorzitter En die probeert u dan in de eerstvolgende commissie neer te leggen? Wethouder Peters U bent strikt, meneer de voorzitter. Maar als u dat vindt, dan doen wij dat.

De voorzitter U bent geweldig, wethouder. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Even refererend aan het grijze verleden dat de wethouder en ik samen hebben in de Heerlense politiek, meen ik mij uit het verleden te herinneren dat toen de naaldbomen zijn vrijgegeven, maar dat er voor de

Pagina 29/47 loofbomen toch nog wel enige beperking geldt. Ik zou daar niet te lang mee wachten, want nu moet niet het signaal zijn: in Heerlen mag alles en vervolgens zijn we morgen 3000 bomen lichter. Ik neem aan dat u als wethouder die daarover gaat zelfs nog in de loop van vanavond een antwoord kan geven op hoe het zit met die kapvergunning. Zo moeilijk moet het niet zijn om dat te achterhalen. Wethouder Peters Ik houd mij aan de striktheid van de voorzitter. De voorzitter We proberen het voor de commissie te doen. Dat is dus binnen twee weken. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik heb even een korte verhelderende vraag. Als we dan toch de netto aantallen uitzoeken van bomen die we wel of niet toevoegen in de openbare buitenruimte en hoe zich dat dan verhoudt, ben ik eigenlijk ook wel benieuwd of het mogelijk is om inzichtelijk te maken welke soort bomen wij in Heerlen in de openbare ruimte hebben, hoe die zich getalsmatig tot elkaar verhouden en of die data beschikbaar zijn, al dan niet voorzien van andere instanties. Wethouder Peters Ik snap de vraag van de heer Janssen. Tegelijkertijd zou ik zeggen: laten we ons focussen op de uitvoering van de visie in plaats van op het in beeld brengen van boomsoort a tot en met z, waarvan er van de een 87 bomen zijn en van de ander 98 bomen. Ik ben altijd bereid om te kijken of er informatie is.

Ik snap dat u een vraag stelt, maar het moet wel - om toch even in de termen te blijven - houtsnijden. De voorzitter Met alle respect, ik vind dat we nu echt heel ver van het onderwerp af gaan. Het is ongeveer een discussie over het duizendbomenplan aan het worden. Dat meen ik serieus. We hebben commissies gehad. Als ik naar de kortheid en de kracht van de vragen kijk, dan denk ik: jongens, dit waren commissievragen. We zijn niet meer een debat aan het voeren over de visie die hier voorligt. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Voorzitter, ik hoor het u zeggen. Even ter verheldering: ik vraag niet aan het college om de hele ambtenarij in de touwen te gooien om die bomen te gaan tellen en te noteren welke soorten dat zijn. De vraag richt zich er meer op of die gegevens door een of andere instantie inzichtelijk zijn en of we die zouden kunnen bijhouden of ter kennisgeving zouden kunnen ontvangen. Wethouder Peters Mocht het er zijn, dan lever ik het u aan. Overigens had de heer Leers toch gelijk. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Er is me iets ontgaan. Wat zei de wethouder? Wethouder Peters We kunnen het antwoord op zijn vraag vanavond al geven. Dat is dat er op dit moment alleen voor monumentale bomen een kapvergunning is. Dan kom ik bij mevrouw Vermeulen. Die bezorgdheid over het groenonderhoud van de wijken.

Het groenboek van uw partij kan ik me nog heel goed herinneren. Dat heeft een speciaal plekje op mijn kantoor. Het ligt bij mij op kantoor. Ik heb in de commissie aangegeven op welke manier we op dit moment het groenonderhoud aan het intensiveren zijn dat door verschillende partijen wordt gedaan in onze stad, om te zorgen dat de kwaliteitsnormen worden gehaald. Eerlijk gezegd was ik vorig jaar erg ontevreden over

Pagina 30/47 hoe het er allemaal bij lag en over hoe het eruit zag. Ik reed door de stad en ik zag uw geest al kruipen. De afspraken die op dit moment zijn gemaakt, komen eigenlijk neer op het plan van die aanpak groen. Met zowel de partij die de verhardingen in de stad onderhoudt als ook de partij die de plantsoenen in onze stad onderhoudt, hebben we concrete afspraken gemaakt over met name de maanden waarin het onkruid het hardst groeit. Dus over de maanden juni, juli en augustus, waarin eigenlijk het grootste gedeelte van de tijd ook de grootste achterstanden worden opgebouwd. We hebben ervoor gezorgd dat er een flexibele schil van mensen beschikbaar is die op het moment dat excessen worden geconstateerd ook direct kunnen ingrijpen. Dus op het moment dat u zegt "kijk, in dit gedeelte van de wijk staat het onkruid zo hoog", dan moet het voor ons normaal zijn om dit door te kunnen geven en te kunnen zeggen: ga daar nu extra op inzetten in plaats van af te moeten wachten tot een volgende onkruidronde die misschien over 2 of 3 weken plaatsvindt. We hebben heel bewust meer flexibiliteit opgezocht, zodat we juist meer kunnen inzetten op de momenten dat dit noodzakelijk is. Wij verwachten dat dit dit jaar al tot verbetering leidt.

Let wel, ook hier de disclaimer dat wij wel denken dat het verschil tussen niet-acceptabel en compleet acceptabel ook niet binnen een jaar is gerealiseerd. Er zullen zich denk ik toch nog punten voordoen die verbetering nodig hebben, maar we zijn in ieder geval op de goede weg door de andersoortige afspraken die we hebben gemaakt. Dat was hetgeen ik u wilde zeggen. Dat was het, meneer de voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Na deze zeer uitgebreide eerste ronde, is er nog behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw Géron, gaat uw gang. Tweede termijn Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik houd het heel kort. Ik moest eigenlijk een beetje glimlachen door het antwoord van de wethouder aan mevrouw Vermeulen. De Partij voor de Dieren zojuist willen pleiten dat liefdevolle verwaarlozing de leidraad wordt. Maar de echte vraag is: de termijn waarop de Uitvoeringsagenda groen naar de raad komt. Daar is geen antwoord op gegeven. De voorzitter Wethouder, nog graag een antwoord. Wethouder Peters Ik kom schriftelijk terug op het groenbeleidsplan. De voorzitter Prima. Wenst u stemming over dit onderwerp? Dat is niet het geval. Dan is het onderwerp aanvaard. Met dank. 9. Nota Wegverhardingen 2023-2027 De voorzitter Wie mag ik daar het woord over geven? Mevrouw Bottenberg. Eerste termijn Mevrouw Bottenberg-Brylka, SP Dank u, voorzitter.

Zoals het college weet, gaat de SP veel naar de wijken om met de inwoners van Heerlen te spreken. Vaak horen we dat de straten en stoepen er zeer slecht bij liggen. Wij adviseren dan om dit te melden, maar helaas wordt met deze meldingen vaak weinig of niets gedaan.

Pagina 31/47 Het raadsvoorstel ziet er veelbelovend uit. Maar wat is er in de afgelopen jaren gebeurd? Waar en wanneer gaat groot en achterstallig onderhoud plaatsvinden? Krijgen we hiervan een planning? De fractie van de SP heeft ook naar een prioriteitenlijst gevraagd. Waar moet wanneer iets gaan gebeuren? Wat met stip op 1 moet staan, is de Ganzeweide. Hier zijn we al zeker een jaar of vijf mee bezig. Van vragenstellen, acties met bewoners tot zelfs een motie. Al die jaren is er veel toegezegd, maar nu willen we de daden zien. Een goed voorbeeld van achterstallig onderhoud is de Jan Steenstraat in Meezenbroek. Ik zal de wethouder straks een paar foto's geven. Al jaren wordt hier asfalt als een lappendeken hersteld. Dus wethouder Peters, er is werk aan de straat. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. Wij steunen natuurlijk het voorstel, maar wij vinden het eigenlijk jammer dat het bijna overal over kleinschalig onderhoud gaat, terwijl het eigenlijk grootschalig moet zijn. We maken ons dan ook zorgen. We denken dat het dan eigenlijk dubbele kosten zijn. Dank u. De voorzitter Dank u wel. De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Ik houd het kort. Graag doen wij als D66 nog twee oproepen in het kader van deze nota.

De eerste oproep is om altijd mee te nemen hoe wij de fiets de ruimte kunnen geven bij het onderhoud en de vernieuwing van wegen. De wethouder heeft in de commissie al aangegeven dat het fietsplan wordt meegenomen bij deze nota, maar we zouden graag zien dat altijd wordt gekeken of de weg veiliger kan worden gemaakt voor fietsers, juist ook in het kader van het fietsplan om van Heerlen geen autostad te maken, maar een fietsstad. Onze tweede oproep is om bij de besteding van straten en stoepen altijd te kijken naar de toegankelijkheid, met name ook voor mensen die moeilijk ter been zijn of slechte voeten hebben door artrose of neuropathie en dat soort zaken. Die twee oproepen wil ik graag doen. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Dank u wel, voorzitter. Voor degenen die het voorstel niet meer zo goed voor ogen hebben, een paar citaten. Pagina 1: "Vanwege noodzakelijke bezuinigingen, hebben we in de afgelopen jaren circa 15% van het grootschalige onderhoud in de woongebieden niet uitgevoerd." Pagina 3: "Het onderhoud wordt iets langzamer uitgevoerd dan gepland, omdat we de eerste jaren minder budget ter beschikking hebben. We verwachten de situatie met kleinschalig onderhoud veilig te kunnen houden." Laten we hopen dat het veilig blijft, maar het is kennelijk een verwachting.

Hoe hard is deze toezegging? Ik meen mij te herinneren toen ik de bijlagen bij dit voorstel doorbladerde, dat ik ergens achterin een voorspelling tegenkwam van in de 20 miljoen die op termijn extra moet worden verspijkerd aan achterstallig onderhoud. Heb ik dat juist gelezen of was dat niet terug te halen uit die voorstellen? Het is natuurlijk een aantal jaar vooruitgeschoven. Hoe gaan we dat te zijner tijd bekostigen als we nu al achterlopen?

Pagina 32/47 Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u. Bij dit agendapunt lezen we in de aanvullende nota dat rekening wordt gehouden met de milieukostenindex. Ik neem aan dat dit te maken heeft met duurzaam aanbesteden. De vraag is dan ook: hoe wordt dit gemonitord en verankerd in het inkoopbeleid? De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik heb nog drie korte cijfermatige vragen. In het voorstel zag ik dat het beschikbare budget van 1,3 miljoen in 2023 naar 2,9 miljoen in 2027 stijgt. De vraag is hoe ik dat moet zien. Vervolgens zie ik een jaarlijkse voorziening van 2,5 miljoen. Mag ik daaruit concluderen dat er ergens na 2027 een grote kostenpost te verwachten is van 13 miljoen? Ik ga ervan uit dat het een dotatie aan een voorziening is. De laatste vraag is of ik het juist zie dat we momenteel een achterstand hebben van 8 miljoen op het Integraal beheerplan openbare ruimte. Zo ja, hoe is deze achterstand ontstaan? De voorzitter Dank u wel. Dan is nu het woord aan wethouder Peters. Wethouder Peters Meneer de voorzitter, dank u wel. Ik begin bij mevrouw Bottenberg. De prioritering en de planning heb ik u toegezegd. Die krijgt u. Dat gaan we in ieder geval regelen. Ik weet dat u al lang bezig bent met de Ganzeweide. Dat zijn wij ook.

Tot op heden is daar zichtbaar nog niets veranderd. Achter de schermen is er wel al gewerkt om samen met de bewoners tot een oplossing te komen. Als het goed is, wordt ergens in de komende maanden al een tijdelijke voorziening aangebracht die hopelijk al een stuk van de snelheid eruit kan halen. Op het moment dat dit gebeurt, koppel ik dat ook terug naar uw raad. Dan de Jan Steenstraat. U hoeft mij die foto's niet nog een keer te geven. Die heeft u al doorgestuurd. Dat is dus prima. Ik heb dat zelf ingevoerd via het meldingensysteem. Via mij gaat dat echt niet sneller dan via het meldingensysteem. Hopelijk is dat reclame voor het meldingensysteem. Maar daar moet iets gebeuren. Het ziet er niet mooi uit. Helaas is dat op een heleboel plekken in verschillende buurten en wijken zo dat het er niet mooi uit ziet. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De wethouder heeft er melding van gemaakt in het meldingensysteem. Hebt u al een terugmelding gekregen? Zo ja, hoe luidde die? Wethouder Peters Dat zou ik moeten nakijken. Ik ga ervan uit dat het in ieder geval wordt opgepakt. Dat sluit meteen aan op de vraag van de heer Leers. Veiligheid zeggen wij toe. Waarom zeggen wij veiligheid toe als het gaat over verhardingen? Op het moment dat zich echt een probleem voordoet, dat er ergens een gat valt of acuut een ingreep noodzakelijk is, dan wordt dat ook gedaan.

Op het moment dat u dat meldt, wordt ook actie ondernomen. Als er een situatie is waarbij het er ogenschijnlijk niet goed uitziet, maar waar het wel nog veilig genoeg is, dan kan het zijn dat het bijvoorbeeld in een volgende reguliere planning wordt opgenomen. Daarom is het des te interessanter voor u dat wij ook die prioritering en die planning met u delen.

Pagina 33/47

De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Het voorstel kent in de eerste alinea de zin dat er een zorgplicht is die wettelijk is geregeld binnen de Wegenwet en de Wegenverkeerswet. Het moet niet zo zijn dat als iemand bij de gemeente meldt "de stoep is niet in orde of de weg is niet in orde" dat achteraf iets wordt gedaan. In dat geval kan het betekenen dat iemand vooraf heel veel ellende oploopt, waardoor de gemeente aansprakelijk wordt gesteld voor de gevolgen ervan. Als u kijkt naar het begin van dit voorstel, dan strookt volgens mij hetgeen de wethouder zojuist zei niet met elkaar. Hoe zit dat? Wethouder Peters Volgens mij strookt dat prima. Het punt is gewoon dat er soms situaties kunnen ontstaan waarbij het lijkt alsof bijvoorbeeld een toplaag er af is of iets dergelijks. Dat kom je soms ook wel tegen in buurten en wijken. Ik geef dan ook meteen antwoord op de vraag van de heer Jacobs. Ja, in de afgelopen jaren is er flink bezuinigd op die verhardingen. Door middel van dit voorstel en de middelen die daarvoor zijn vrijgemaakt in de begroting proberen wij weer op niveau te komen, zodat zo'n situaties waar ik het zojuist over had niet meer voorkomen. Er is dus wel een verschil tussen daadwerkelijke onveiligheid en dat het lijkt alsof het veilig of onveilig is. Daar vertrouw ik in zijn geheel op onze specialisten. Het gaat natuurlijk wel over de echte veiligheid.

Natuurlijk wordt meteen ingegrepen als iets echt gevaarlijk is. Maar het kan zo zijn dat het er niet mooi uitziet, maar het toch veilig is. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) De wethouder gaf aan dat er inderdaad een achterstand is. Hoe moet ik die achterstand dan interpreteren? Is dat die 8 miljoen die ik noemde? Wethouder Peters U overvraagt mij even. Het financiële staatje geeft meteen een antwoord op uw vraag met betrekking tot de voorziening. De voorziening die daarin is opgenomen, is het groot onderhoud. We zorgen er in ieder geval voor dat we in 2027 weer een enorme stap in de goede richting zijn. Dat we daar elk jaar geld voor vrijmaken en dat dit in stapjes moet, dat is zo. U ziet dat ook in het rapport, in de bijlage. Op het moment dat wij op die 7,2 miljoen zitten die daar wordt genoemd, dan zouden we weer op onderhoudsniveau B moeten zitten. Onderhoudsniveau B is de optimale balans tussen kosten en kwaliteit. De voorzitter Meneer Jacobs, tweede interruptie. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Volgens mij is het dan die 13 miljoen als we naar de voorziening kijken. We zeggen 2,5 in 2023. Die stopt in 2027, want ik ga ervan uit dat na 2027 dat onderhoud is ingevoerd. Dus dat is het groot onderhoud voor 1,3 miljoen. Wethouder Peters Het is niet zo dat het dan opeens ophoudt en dat je daar geen geld meer aan besteedt vanaf 2027.

Nee, de bedoeling is dat het er dan vast in zit. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Over vijf jaar heb ik 13 miljoen nodig. Dus dan ga ik per jaar 2,5 miljoen reserveren om dadelijk dat groot onderhoud voor die 13 miljoen uit te voeren. Zie ik het zo goed? Dat is dat tweede rijtje. Wethouder Peters

Pagina 34/47 Ik kijk even met u mee. Waar doelt u precies op? Dit is een heel technische vraag. Als u dat wil, dan wil ik daar best op terugkomen. Dat is geen enkel probleem. De voorzitter Zullen we daar alstublieft schriftelijk op terugkomen? Wethouder Peters Richting 2027 zijn we in ieder geval weer op de goede weg om te komen tot dat onderhoudsniveau B. De voorzitter We geven schriftelijk een nadere verklaring, want anders gaan we ook hier weer tot hele detailvragen beperken. Daar was de commissie volgens mij altijd voor bedoeld. Meneer Leers nog en dan gaan we verder. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Is het niet gewoon dermate basaal dat op pagina 3 van 4 alles te herleiden valt? Wethouder Peters Relevant is het feit dat 7,2 of 7,3 miljoen - het precieze getal moet ik even nakijken - als uitgangspunt wordt genomen om te komen tot onderhoudsniveau B. In het financiële staatje ziet u dat er tot en met 2027 rasse schreden worden gezet om tot dat onderhoudsniveau te komen. Dat is de relevante informatie. Als het gaat over deze financiële achtergrond, ben ik als eerste bereid om daar schriftelijk op terug te komen. Maar de relevante informatie voor dit besluit om in de richting van onderhoudsniveau B te komen, staat hierin. Ik was bij de heer Dragstra. De fiets moet de ruimte krijgen en de toegankelijkheid.

Dat zijn twee essentiële onderdelen van de nota zoals die is bijgevoegd. Idealiter hadden we dit ook samen kunnen behandelen met de Visie waardevolle buitenruimte. U ziet dat dit wat ons betreft een van de belangrijke zaken is. We willen ook naar meer langzaam verkeer gaan om dat mogelijk te maken. Toegankelijkheid staat wat ons betreft zeker ook met collega Van Zutphen hier achter mij zeker heel erg hoog in het vaandel. Mevrouw Géron vraagt naar het aanbestedingsbeleid. Daar wil ik schriftelijk op terugkomen, als u dat goedvindt. Dan heb ik de vragen gehad. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Mevrouw Bottenberg. Tweede termijn Mevrouw Bottenberg-Brylka, SP Dank u, voorzitter. We zijn blij om te horen dat op korte termijn zienbare maatregelen worden getroffen op de Ganzeweide. Dan rest ons de vraag: welke termijn is dat? De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter. Ik had de eerste termijn afgesloten met een vraag over het vergezicht dat op enig moment 20 miljoen of 30 miljoen moet worden geïnvesteerd. Ik heb dat uit de bijlage gehaald. Heb ik dat juist geduid? Heb ik dat goed gelezen? Hoe zit dat? Daar heb ik geen antwoord op gekregen in de eerste termijn. Vandaar deze herhaling.

Pagina 35/47 De voorzitter Dank u wel. nog twee antwoorden voor de wethouder. Wethouder Peters Ik weet niet precies op welke cijfers de heer Leers doelt. In de eerste termijn heb ik als beantwoording gegeven dat het relevant is, die 7,2 of 7,3 miljoen om te komen tot dat onderhoudsniveau B. Daar gaat het nu om. Het is evident dat we uiteindelijk inlopen op het achterstallig onderhoud, want we investeren extra, we zorgen dat er kwaliteit bij komt. Als er een post achterstallig onderhoud is, dan zijn we daar nu echt iets aan aan het doen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik meen mij te herinneren dat ik uit de bijlage heb gehaald dat er een staat in de verdere toekomst, dus verder dan 2027, is waar opeens een enorm bedrag komt opduiken. Daar duid ik op. Als u zegt "Ik ken dat bedrag niet. Ik heb er nooit van gehoord. Ik heb dat ook niet zien voorbijkomen", dan zal ik erop terug moeten komen. Dat was van dermate grootte, dat het niet anders kan dan dat het u niet is ontgaan. Hoe zit dat? Wethouder Peters Daar kan ik op dit moment geen antwoord op geven. Ik wil dat best nakijken. Dat is geen enkel probleem. De voorzitter Op welke termijn kunt u inzage geven? Wethouder Peters Ergens in mei. De voorzitter In mei krijgt u het antwoord. Wethouder Peters Dan de vraag van mevrouw Bottenberg. Het een en ander is ook afhankelijk van waar we met de buurt mee bezig zijn.

Zodra de buurt daarmee akkoord is, hoort u van mij. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan stemming over dit onderwerp? Dat is niet het geval. Dan is het aanvaard. 10. Beheerplan Civieltechnische kunstwerken 2023-2027 De voorzitter De heer Reijnders. Eerste termijn De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. Op zich is het beheerplan goed en helder doordacht. Bovendien hebben we volgens mij geen keus. Onze bruggen, tunnels en viaducten kunnen we niet, niet onderhouden. Dat is heel helder. Ik had eigenlijk twee vragen. Ik zag dat de benodigde budgetten voor het beheer en onderhoud van de civieltechnische kunstwerken een stuk hoger zijn dan de gereserveerde bedragen in de meerjarenbegroting. Ik kan wellicht zelf al een beetje raden wat daar de oorzaak van is, maar ik ben nieuwsgierig of daar enige duiding op kan plaatsvinden.

Pagina 36/47 De tweede vraag is: zijn er verantwoorde mogelijkheden om die kosten nog wat te drukken? Als die er zijn, welke zouden dat dan zijn? Tot zover. De voorzitter Wilt u het laatste nog een keer herhalen, want dat werd niet goed verstaan. De heer Reijnders, SP Zijn er verantwoorde - met nadruk op verantwoorde - mogelijkheden om die kosten nog iets te drukken? Als die er zijn, welke zouden dat dan kunnen zijn? De voorzitter Dank u wel, meneer Reijnders. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. We stellen hier het Beheerplan civieltechnische kunstwerken vast. Zoals ik ook in de raadscommissie al vroeg, herhaal ik die vraag bij deze. Als je het stuk leest en je ziet wat de aanpak is, hoe kan het dan - dan noem ik geen willekeurig voorbeeld - dat een fontein voor het station eerst leegloopt en vervolgens ineenstort? Dan heeft zoiets toch niet te maken met controle, bijhouden en onderhoud? Dat is iets wat er amper staat. Als zoiets gebeurt, kunnen we dan iets verhalen op een leverancier? Werken we ergens naartoe? Zien we iets misgaan en voorkomen we erger? Hoe doen we dat in de praktijk? Want in de praktijk van die fontein heb ik dat niet zien gebeuren, behalve dat die er op het einde niet meer was. Verderop staat nog zo'n civieltechnisch kunstwerk. Dat noemen we Heliostaat. Dat is ook in eigendom van de gemeente Heerlen.

Van meet af aan zijn daar grote problemen. Die problemen houden al jaren aan. Nu is het wachten op het verkrijgen van een offerte om allerlei lekkages te dichten. De wethouder kon daar onlangs nog niet op ingaan. Ik noem hier nu twee voorbeelden waarvan ik vraag: hoe verhoudt dit zich tot dit voorstel? In feite gaan hier dingen mis die anders worden voorgesteld hoe ze voorkomen hadden kunnen worden. Nu we een aantal weken verder zijn dan behandeling in de commissie, kan de wethouder inmiddels duidelijk maken welke kosten gepaard gaan met de ineengestorte fontein en de defecte Heliostaat? Hoe zit dat met betrekking tot herstel of geen herstel? De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder Peters. Wethouder Peters Voorzitter, dank u wel. Ik begin bij de heer Reijnders. De fluctuering in de kosten over de verschillende jaren heeft ermee te maken dat van bepaalde civieltechnische aangelegde kunstwerken de levensduur voorbij is of bijvoorbeeld groot onderhoud is aangebroken. Dat zorgt er uiteindelijk voor dat het zomaar kan zijn dat er in een jaar niets hoeft te worden vervangen, in het tweede jaar drie dingen en in het derde jaar twee dingen. De heer Reijnders, SP (interruptie) Dat snap ik. Die fluctuering zie ik ook in de meerjarenbegroting. Maar dat was eigenlijk niet mijn vraag. De raming in dit voorstel is bijna dubbel zo hoog als in de meerjarenbegroting.

Ik vroeg mij af waar die verschillen in zitten. Ik kan er wel naar raden, maar dat was eigenlijk de vraag. Het gaat dus niet zozeer om de fluctuatie over de jaren heen, maar het lijkt steeds duurder te worden. Hoe zit dat? Wethouder Peters

Pagina 37/47 We hebben natuurlijk ook best wel wat civieltechnische kunstwerken. Het is evident dat je daar geld aan moet besteden, ook om te komen tot dat onderhoudsniveau B, zoals dat daar is benoemd. Dat is ook duidelijk. Dat dit geld kost, daarvoor staan we hier bij u. Dit is geraamd op de nota, zoals u hem hebt aangetroffen. Daar neem ik uw opmerking om op een verantwoordelijke manier de kosten te drukken ter harte. Maar de kosten zijn zoals ze zijn. Daar kan ik weinig aan veranderen. De heer Reijnders, SP (interruptie) Dat snap ik. Ik denk dat de wethouder mijn vraag niet helemaal begrijpt. Mijn vraag is eigenlijk eenvoudig: wat is er gebeurd tussen november en april dat de kosten zo veel hoger zijn dan verwacht in de meerjarenbegroting? Dat is de vraag. Misschien gaat dat voor nu te ver. Wethouder Peters Ik wil wel even met u meekijken. Dat vind ik prima. Dan moeten we dat even bekijken. De voorzitter Dan doen we dat buiten de vergadering om. Ik zie de heer Janssen ook op dit punt. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Het is een volledig terechte vraag van mijn collega van de SP, meneer Reijnders. Het valt natuurlijk ook lastig te rijmen in die korte tijdspanne. Het lijkt er dan misschien wel op - wellicht in relatie tot de vragen van de heer Leers - dat het één met het ander te maken kan hebben.

Kan het zo zijn dat het budget fors opgerekt dient te worden, omdat ebijvoorbeeld werkzaamheden aan een fontein, een Heliostaat of andere werkzaamheden totaal uit de pas lopen met hetgeen in november is begroot. U geeft zojuist aan: we hebben ook heel veel civieltechnische kunstwerken. Die hadden we in november ook. Volgens mij zit daar niet een hele grote discrepantie in ten opzichte van nu. Misschien is het goed om even duidelijk te maken waar die kostenstijging dan in zat. Wethouder Peters Dat wil ik graag voor u doen, al betwijfel ik of het iets te maken heeft met een fontein of een Heliostaat. De voorzitter Wanneer gaan we die brengen? Ja, ik moet altijd ... Wethouder Peters Ja, u bent strikt. Dat doen we dan ook in mei. De voorzitter Dat doen we ook in mei. Wethouder Peters Ik ga door met de vragen van de heer Leers. Ik denk dat die fontein niets te maken heeft met regulier onderhoud. Als er een kalkuitstorting is zoals u ook hebt gezien in de beantwoording op de artikel 33vragen, dan is dat gewoon een productiefout. Wij willen ervoor zorgen dat daar een mooie fontein voor in de plaats komt. Het leidingensysteem ligt er nu. Het gaat natuurlijk om het ornament. Het is onze insteek dat daar weer een fatsoenlijke fontein staat. Met betrekking tot de Heliostaat heb ik u een toezegging gedaan dat we daar schriftelijk op terugkomen zodra inzichtelijk is wat de kosten zijn.

Met betrekking tot uw vraag om zaken te verhalen. Waar dat kan, proberen wij dat ook. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie)

Pagina 38/47 De wethouder geeft net aan dat hem en daarmee de gemeente bekend was dat die fontein langzaam van binnenuit door kalk leegliep. Als we het dan hebben over een beheersplan, waarom is het dan zover gekomen dat men uiteindelijk gewacht heeft tot het fatale moment dat er niets meer over was van die fontein? Dan pak je zoiets toch weg op het moment dat je constateert dat het niet in orde is? Of is het gewoon misgegaan? Dat kan natuurlijk ook gebeuren. Wethouder Peters Volgens mij is de fontein weggehaald toen die daar stond. Zoals gezegd zijn we op dit moment op zoek naar een passend alternatief. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik zou de wethouder een advies mee willen geven. Ga eens kijken bij tuincentrum José in Echt. Dat is wat dichterbij dan Londen. Ik heb begrepen dat die allerlei aanbiedingen hebben die veel lager zijn geprijsd dan hetgeen deze fontein heeft gekost. Ik wil het zomaar even gezegd hebben. Wethouder Peters Elke suggestie die bijdraagt aan het verstandig besteden van gemeenschapsgeld nemen wij ter harte. De voorzitter We zullen het inkoop- en aanbestedingsbeleid erop naslaan, meneer Leers. Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Is er behoefte aan stemming over dit onderwerp? Dat is ook niet het geval. Dan is het aanvaard. 11. Ontslag en benoeming commissielid FvD Hamerstuk. 12.

Motie 'vreemd aan de orde van de dag' OPH/JPH inzake fietsverbod Saroleastraat De voorzitter Wie mag ik het woord geven voor het geven van een toelichting op de motie? De heer De Groot, gaat uw gang. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Laat ik vooropstellen dat wij blij zijn dat er in ieder geval een fietsverbod komt in de Saroleastraat. Zoals bekend, is dat de drukste winkelstraat van Heerlen. Maar waar weet niet blij mee zijn, dat zijn de daaraan gekoppelde tijden. Dat heeft met name te maken met zaken als veiligheid en onduidelijkheid. Voorzitter. Als ik het heb over veiligheid, dan bedoel ik het volgende. Bij de diverse ingangen van het hart van het centrum zien wij een blauw bord staan met een afbeelding van een vader met een kindje aan de hand. Dat is dan het domein voor de voetgangers. Maar dat is het domein voor de voetgangers, conform het voorstel van het college dadelijk tussen 12.00 en 18.00 uur. Dus in de ochtend, de helft van de dag, is dat helemaal geen domein van de voetgangers. Dan moeten de voetgangers hun kinderen strak aan de hand houden, moeten ouderen achter een leverancierstruck uitkijken of een auto hun niet tegemoetkomt of ze van achter door een snotaap op de fiets bijna van de sokken worden gereden.

In de plannen zoals de wethouder deze in de commissie heeft toegelicht, blijft deze situatie in ieder geval in de ochtenduren gewoon intact. Daar zijn we natuurlijk niet blij mee. Dan heb ik het over veiligheid. Tdan ten aanzien van duidelijkheid en onduidelijkheid. Als je zegt dat die fietsers van 12.00 tot 18.00 uur niet op de Saroleastraat fietsen, dan betekent dat als ik met mijn fiets aankom vanuit de Akerstraat, om maar een voorbeeldje te geven, dat ik dan mag doorfietsen totdat ik aan de Saroleastraat ben. Dan moet ik me afvragen hoe laat het is. Is het vandaag dinsdag of woensdag? Is het 10.00 uur of is het 12.00 uur?

Pagina 39/47 Onduidelijkheid alom. Datzelfde geldt eigenlijk ook voor voetgangers. Het is toch vele malen simpeler om gewoon de winkeltijden aan te houden? Dan weet iedereen in Heerlen waar hij aan toe is, zowel de voetgangers als ook de andere weggebruikers. En daarnaast, dat zit natuurlijk ook in de motie zoals wij die hebben geformuleerd, hebben we net mevrouw Géron van de Partij voor de Dieren en ook de wethouder een lans horen breken om auto's zo veel mogelijk uit de wijken te elimineren, te mijden, laat ik het zo zeggen. Ik vraag me dan af: het centrum is toch ook een wijk? Ik begrijp dat standpunt dan niet. Als de wethouder hieraan volhoudt, hoe rijmt dat dan met zijn eerdere uitspraken vanavond? Voorzitter. Ik hoop echt dat het niet gaat gebeuren, maar we hebben al diverse ongelukken meegemaakt, zeker in de Saroleastraat. Het is eigenlijk wachten op een ongeluk waarbij het echt helemaal misgaat. Even los van het menselijk leed dat daar dan aan gekoppeld is, vraag ik me af welke consequenties dit heeft voor de rechtsgang en dergelijke. Ik denk dat er nu een kans is om het in één keer goed te doen. Doe het nu fatsoenlijk, zodat iedereen weet waar hij aan toe is. Je mijdt in ieder geval de auto's die niet hoeven te leveren. Dat is nou de werkelijkheid. Die mogen 's ochtends gewoon door dat centrum heen rijden, inclusief fietsers.

Dus haal die er gewoon uit en laat de leveranciers en de bezoekers laden en lossen, want dat blijft natuurlijk wel overeind. Ik zou echt willen pleiten om op deze manier een duidelijker en een veiliger centrumhart van Heerlen te creëren. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Heine. Eerste termijn Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. De wethouder heeft in de commissie eigenlijk toegezegd wat nodig was. Om nu in het hele centrum tijdens winkeltijden fietsen te gaan verbieden, vinden wij volkomen belachelijk. De Dautzenbergstraat, de Oranje Nassaustraat, de Geleenstraat en de Honigmannstraat zijn straten waar gemakkelijk kan worden gefietst. We willen dat de burgers de auto laten staan en met de fiets komen en dan laten we ze in de hele stad niet fietsen. De Saroleastraat is onze belangrijkste winkelstraat. 's middags is het druk, dus daar is het verbod op fietsverkeer nodig, maar elders niet. Bovendien is het nu duidelijk: in de ochtend mag er geladen en gelost worden. Dus dan rijden er vrachtwagens en bussen. Dan moet je daar sowieso opletten, dus ook voor fietsen. Bovendien begrijp ik niet waaruit u concludeert dat hier brede steun vanuit de winkeliers en bewoners voor is, omdat dit in de krant staat. De wethouder is met de winkeliers gaan praten. Die vinden het verbod met de tijden die de wethouder voorstelt, prima.