Conceptnotulen raad gem Heerlen, 22 juni 2022.docx

Maar zoals de heer Bertholet net ook al uitgebreid aangaf, weten we niet wat de toekomst gaat brengen met het oog op de diverse crises. Het blijven immers onzekere tijden. Voorzitter. Aangezien we deze stukken niet in de commissie hebben behandeld, hebben we een technische vraag ten aanzien van de Zomernota. Pagina 12, onder het kopje duurzaamheid. Aan het einde van deze paragraaf staat dat er een doorkijk naar de aanpak van duurzaamheid in de komende jaren is gemaakt. Deze konden wij echter niet terugvinden. Kan de wethouder deze verstrekken? Dat was eigenlijk de enige vraag. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Meneer de voorzitter. De samenhang van deze stukken spreekt voor zich. Daar waar de Zomernota slechts een momentopname is om kennis te nemen van of we in de pas lopen ten opzichte van de begroting, kijkt de kaderbrief vooruit. Helaas worden we tussentijds op trieste wijze ingehaald door de economische ontwikkeling met als gevolg het verzoek tot bijstelling van het investeringsbudget. Voorzitter. Het is van belang dat we die laatste gaan vaststellen. Het van buiten komend onheil moeten gegeven het cijfer van vandaag geen wig drijven in onze ambitie voor onze stad. Het mes ergens in laten steken en stoppen met een project is gewoon geen optie. De vrees - meneer Bertholet gaf dat ook al aan - of dit voldoende is.

De tijd zal dat uitwijzen. We kunnen niet in een glazen bol kijken. Voorzitter. We hebben laten zien, getuige de jaarrekening, de zomernota, maar ook de kaderbrief, dat ons college in staat is om de vinger aan de pols te houden en om bij te sturen. Betekent dit een vrijbrief om

Pagina 23/71 naar believen te handelen? Uiteraard niet. Gelukkig herkent het college dat ook door de raad via een tweemaandelijkse update op de hoogte te houden. Ten aanzien van de kaderbrief. Het coalitieakkoord is wat ons betreft het kader om tot de uitwerking van de begroting te komen. Dat coalitieakkoord heeft het in zich om in het najaar een stuk aan de raad te presenteren met een goede balans tussen ambitie en financieel gezond blijven. Voorzitter, resumé. De voorgestelde raadsbesluiten van de agendapunten 11, 24 en 27 kunnen op instemming rekenen van de VVD. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. De terrassen krijgen nog twee jaar uitbreiding. Onze vraag is: wat gaat u doen voor al die horeca-ondernemers die net buiten de pleinen liggen, niet kunnen profiteren van de uitbreiding en daardoor misschien minder bezoekers op hun terras krijgen doordat er meer ruimte voor de anderen is? Betreffende de cultuur. Heerlen heeft een uniek karakter door haar regionale ligging, rijke historisch verleden en de groeiende street-art scene. Daarnaast hebben we een theater dat goed staat aangeschreven in de regio en het land en we hebben een volwaardig poppodium. Bovendien biedt Heerlen onderdak aan bijzondere culturele evenementen, zoals Cultura Nova en The Notorious IBE.

Het CDA Heerlen is hier trots op en denkt dat onze stad een serieuze kans maakt om in 2033 culturele hoofdstad van Europa te worden. 2033 lijkt ver weg, maar meestal beginnen de voorbereidingen hiervan al zo'n 8 tot 10 jaar van tevoren. Omliggende steden in de regio, neem de provinciehoofdstad Maastricht, willen graag actief meelobbyen om Heerlen in 2033 culturele hoofdstad van Europa te maken. Dat maakt de kans van slagen alleen maar groter. Tegelijkertijd versterkt het ook nog eens de regionale samenwerking. Omarmt het college het voorstel om Heerlen culturele hoofdstad van Europa in 2033 te maken? Is het college bereid om samen met partners en omliggende steden in de regio actief hiervoor te gaan lobbyen? Verder gaan wij natuurlijk akkoord met de kaderbrief, omdat hierin het coalitieakkoord wordt verwerkt. Het is belangrijk dat de donkere wolken die de heer Bertholet uitvoerig heeft gespecificeerd hierin worden meegenomen. Dat was het, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter. Laat ik me eens beperken tot agendapunt 27, bijstellen budgetten investeringsprojecten. Daar zat een bijlage bij die vooralsnog geheim is. Ik begrijp dat deze geheim blijft tot het laatste project is afgerond. Ik weet ook niet of we die geheimhouding vooraf of achteraf moeten bekrachtigen. Dat is nog weleens een dingetje geweest.

We gaan dus zien wat er moet gebeuren. Ik heb dat stuk natuurlijk ingezien. Ik wil daar natuurlijk wel iets over zeggen. Maar voordat ik daardoor in de problemen kom, is het natuurlijk aan u om te handelen zoals u moet handelen als ik iets wil zeggen over het stuk. De voorzitter En dat is? De heer Leers, Hart-Leers Het is vooralsnog geen publiek stuk. Als u zegt dat het geheime stuk hier publiek kan worden besproken, dan zet ik mijn betoog publiek voort.

Pagina 24/71

De voorzitter Nee, dat is niet het geval. Dat kan niet. De heer Leers, Hart-Leers Ik wil graag iets zeggen over het stuk dat ik heb ingezien. Dus ik denk dat u dan de zaal, op de raadsleden na, moet ruimen. De voorzitter Ik kijk even of dat wordt ondersteund door andere raadsleden, want we hebben een vijfde deel van de raad nodig om dat te ondersteunen. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter. Dat zou dan nieuw zijn voor mij. Mij is vooralsnog bekend dat als je stukken kunt inzien en kennis kunt nemen van de inhoud daarvan, hier daar ook over kan worden gepraat. Ik zou het erg vreemd vinden als er stukken door het college onder geheimhouding ter inzage worden gelegd en je daarover wilt spreken, je daar vervolgens niet over mag spreken. Dan vraag ik me af wat überhaupt de waarde is van die informatie. De voorzitter Het gaat erom of we deze vergadering onder geheimhouding moeten voortzetten. De griffier. De griffier Dank, voorzitter. Het is toch redelijk eenvoudig. Het is geen raadsvoorstel, maar het is een bijlage bij een raadsvoorstel. We hebben nu juist met elkaar afgesproken dat het een aantal dagen ter inzage heeft gelegen om er nu niet in de openbaarheid over te hoeven spreken. Als de raad dat wel wil, dan zullen acht leden dat moeten aandragen of de voorzitter moet het noodzakelijk vinden. Zo zijn de regels.

Ik wil daar wel aan toevoegen dat het lastig is, want we zijn niet thuis. We zijn hier in een oud gebouw. De beveiliging is slecht te regelen. Ik ga de geheimhouding dan niet garanderen. Ik denk dat dit niet de voorkeur heeft. Maar de regels zijn de regels. De heer Leers, Hart-Leers Ja, regels zijn regels, maar we hebben het hier over een extra budget van 10,6 miljoen. Het college heeft eigenlijk te elfder ure gezegd: "We hadden dit graag aan deze agenda toegevoegd. We vinden dit belangrijk". Het vorige college heeft er niets mee gedaan, omdat men op de winkel paste en zei: we willen dat overlaten aan een nieuw college. Terwijl ik denk: ook als je op een winkel past en het gaat over 10,6 miljoen en die komen niet van de ene dag op de andere, waarom wacht je dan tot het allerlaatste moment om dit met ons te bespreken? Zoals voorgaande sprekers zeiden, het is nagenoeg zeker dat het niet bij die 10,6 miljoen blijft. Ik heb het stuk ingezien. Zonder te spreken over de inhoud ervan, kun je de conclusie trekken dat projecten die op pagina 2 tot 6 in het openbaar stuk staan, deels zijn afgerond. Ik vraag me het volgende af.

Als zo'n project is afgerond en je weet dat het meer heeft gekost dan ervoor was begroot, waarom trek je dan niet vooraf aan de bel? Ik ga er niet vanuit dat er zomaar leidingen worden getrokken of verdiepingen worden opgetrokken en dat vervolgens wordt gezegd: gemeente Heerlen, dit was meerwerk, kom maar met de centen over de brug. Als we zo te werk gaan in deze gemeente, dan weet ik zeker dat we niet genoeg hebben aan die 10,6 miljoen en zeker ook niet aan 20,30,40 of 50 miljoen. Dan zetten we de deur wagenwijd open voor iedereen die metselt of andere dingen levert aan de gemeente Heerlen. Dus wat mij betreft - zeker na het lezen van dat geheime stuk - ben ik er allerminst gerust op dat we hier genoeg prioriteit aan geven. Ik zou daarom ook graag van het college willen weten waarom dit nu haasje repje wordt toegevoegd. Ik begrijp dat wel, maar waarom heb je niet maanden eerder aan de bel getrokken

Pagina 25/71 en gezegd: "Beste jongens en meisjes in de gemeenteraad, er dreigen hier wat dingen mis te gaan. Jullie zien dat overal gebeuren, zo ook in onze gemeente Heerlen, hoe gaan we daarmee om? Hoe gaan we dat regelen?" Zoals een van de voorgaande sprekers zei: wel over de brug komen met 17, zoveel miljoen over, maar het feit 10,6 miljoen extra budget, wordt hier zo lang mogelijk voor de borst gehouden. Dat kan natuurlijk niet. Ik ben dus erg benieuwd naar hoe het hiermee zit. Ik ben vooralsnog dan ook niet van plan om in te stemmen met het bijstellen van de budgetten voor de investeringsprojecten. Waarom? Daar heb ik net mijn motivatie voor gegeven. Dan is het einde nog lange na niet in zicht. Je zou ook kunnen zeggen: waar kunnen we versoberen? Wat kunnen we niet door laten gaan? Wat is van levensbelang en welke dingen zouden we kunnen uitsmeren over een langere tijd? Wat zijn de alternatieven? Mevrouw Vrusch, SP (interruptie) Het college kan deze vraag toch beantwoorden? De voorzitter Ja, deze vragen kunnen allemaal worden beantwoord. De heer Leers, Hart-Leers Het college kan deze vraag zeker beantwoorden. Of het nu dit college of het vorige college is, laten we dan voor het gemak eens zeggen het vorige college, had veel eerder aan de bel moeten trekken. Het had ons moeten informeren over het feit dat allerlei grote projecten buiten de pas lopen.

Er wordt bijvoorbeeld aangegeven dat er een zwembad, een filmhuis, een filmhub komt. Ik noem maar wat voorbeelden. Dat zijn miljoenenprojecten, waarbij je er nu al vanuit kan gaan dat daar ook miljoenen bij moeten. Ik vind het dus een kwalijke zaak dat wij zo lang hebben moeten wachten. En dat als allerlaatste punt van deze agenda 10,6 miljoen extra budget wordt toegevoegd, waarvan wij allemaal, dus ook het college, niet weten of dat wel genoeg zal zijn. Mij verbaast dat. Ik vind dat eigenlijk ook wel een heel kwalijke zaak. Ik ben dus zeer benieuwd hoe het college daarop reageert. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik was in concentratie aan het luisteren. De heer Verreck, PvdA Voorzitter. Even voor de orde, want ik begrijp het niet meer. Er wordt achter mij gevraagd om een soort besloten, geheime vergadering. Gebeurt daar iets mee of gebeurt daar niets mee? Ik ben even de draad kwijt. Meneer Leers gaat vervolgens door met zijn volledige betoog, waarbij ik denk - dat ben ik eens met mevrouw Vrusch - dat het volstrekt geen enkel probleem is om al die vragen te beantwoorden. Ik snap dus niet waar de fuss over is. Ik begrijp dus even niet wat er nu gebeurt. Graag een heldere uitspraak van u wat we nu gaan doen. De voorzitter Volgens mij heeft de heer Leers alleen maar vragen gesteld die door het college kunnen worden beantwoord.

Ik zie dus geen aanleiding om nu in stemming te brengen om de vergadering besloten te maken met alle gevolgen van dien. Wij gaan gewoon die eerste termijn afhandelen. Dan kunnen we altijd in tweede termijn nog kijken of dat voldoende is, lijkt mij. De heer Verreck, PvdA Dank u wel.

Pagina 26/71 De heer Leers, Hart-Leers Behalve als natuurlijk blijkt dat er in deze raad zeven andere raadsleden te vinden zijn die zeggen: dat geheime stuk willen we hier met z'n allen besproken zien. Mocht dat zo zijn - dat is een oproep naar u allen - dan hoor ik dat graag. Dan hoeft wat mij betreft niet te worden gewacht tot de tweede termijn. Dan is dat duidelijk. De voorzitter Goed. Mevrouw Géron gaat u verder. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik ga beginnen. Ik ga het hebben over de Kaderbrief. De meerjarige begroting is natuurlijk gestoeld op het coalitieakkoord, maar ik wil een paar dingen nader belichten. Een dierenwelzijnsnota voor Heerlen is in voorbereiding. Die is voorzien voor het einde van dit jaar. Daaraan voorafgaand wordt bekeken hoe de dienstverleningsovereenkomst is met de dierenbescherming. Dan wordt ook zicht gekregen op de daaruit voortvloeiende kosten. Dat is dus een punt van aandacht voor de komende begroting. Datzelfde geldt ook voor de overgenomen PvdD-motie over zwerfkatten, van januari 2022. Dan de zorg over klimaat. Nederlandse klimaatwetenschappers hebben geen vertrouwen in het beperken van de opwarming van de aarde tot onder de 2 graden, zoals dat in het Klimaatakkoord van Parijs is afgesproken. Oorzaken en gevolgen van klimaatverandering ondervinden we dagelijks.

Dit loopt uiteen van het verlies van biodiversiteit - per uur sterven momenteel zeven soorten uit - slechte luchtkwaliteit tot stijgende temperaturen. Wereldwijd zijn er nog meer problemen en rampen. Tot nu toe staat wateroverlast vooral in beeld, maar ook hittestress is een niet te onderschatten factor. Dit alles raakt onmiddellijk aan de leefbaarheid en is van invloed op de volksgezondheid. Daarmee is het aandachtspunt nummer 1. Met energietransitie, klimaatadaptatie en een circulair Heerlen moeten wij onze verantwoordelijkheid nemen om de opwarming van de aarde te beperken. Deze duurzaamheidsaspecten komen volop aan bod in het coalitieakkoord en dienen daarmee voldoende budget te krijgen in de begroting. In het coalitieakkoord is meermaals de ambitie geuit tot radicaal vergroenen. Vanzelfsprekend hoort hier een passend budget bij. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Het is merkwaardig wat mevrouw Géron nu doet. Volgens mij zit mevrouw Géron met haar partij in de coalitie en is het daar om daar budget voor vrij te maken. Anders moet u verklaren wat u met deze opmerking wilt in deze raad. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Zoals ik in het begin al zei, wil ik gewoon een paar punten nader belichten. Als Partij voor de Dieren vinden wij dat een aantal onderwerpen misschien wat minder aandacht krijgen in deze raad. Daarom wil ik het daarover hebben.

De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Mevrouw Géron, ik heb even een interruptie. U hebt willens en wetens samen met uw collega's het nieuwe coalitieakkoord ondertekend. Als u dat vindt, dan had u ervoor moeten zorgen dat het daarin voldoende belicht werd. Als u daar ontevreden mee bent, dan zult u dat met uw coalitiegenoten moeten bespreken. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Meneer Janssen, ik ben geenzins ontevreden. Het coalitieakkoord is meer op hoofdlijnen, op ruwere lijnen. Toen ik net begon, heb ik gezegd dat ik een paar punten wil uitlichten. Als u mij toestaat, ga ik nu verder. De voorzitter Gaat uw gang.

Pagina 27/71

Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Het nieuwsbericht over de transportschaarste op het elektriciteitsnet en de maximale belastbaarheid van het net heeft ons allen waarschijnlijk bereikt. Dat betekent dat de energietransitie zou kunnen gaan stagneren. In een schrijven van het college aan minister Jetten is hieromtrent al de noodklok geluid. Oplossingen die in dat schrijven worden aangedragen, zoals peer-to-peerlevering en batterijopslag niet meer via het elektriciteitsnet te laten lopen, zullen investeringen vragen die ook moeten worden meegenomen in de komende begroting. Op het gebied van verduurzaming hebben we in Heerlen nog veel stappen te zetten. Er is een inhaalslag nodig bij de isolatie- en energietransitie van bestaande woningen. Daarnaast zullen we vanwege de grondstoffenschaarste en de CO₂-uitstoot steeds meer gebruik moeten maken van circulaire en biobasedmaterialen, zoals hout en cross laminated timber (CLT). Dit hout is afkomstig uit duurzame bossen en heeft een keurmerk. Het heeft tijdens de groei CO₂ opgeslagen. Bij de toepassing in de bouw komt er nauwelijks CO₂ vrij. Dit in tegenstelling tot cement dat wereldwijd verantwoordelijk is voor 8% van de CO₂uitstoot. Nu kom ik bijna aan het einde. Voor al deze duurzame aanpassingen in bestaande en nieuwe woningen kan de WoonWijzerWinkel de inwoners van Heerlen voorzien van een objectief en onafhankelijk advies.

Een adviesgesprek kost € 89. Om de gang naar de WoonWijzerWinkel te stimuleren en omdat maatregelen als ontstening en afkoppeling van regenwater de gemeente Heerlen helpen bij de aanpak van wateroverlast, vindt de Partij voor de Dieren dat een consult gratis zou moeten zijn. De kosten hiervan zouden moeten worden meegenomen in de Begroting 2023. Tot slot, voorzitter. Ook in het coalitieakkoord is overeengekomen dat de burger meer moet worden betrokken middels een burgerberaad en een burgerbegroting. Met de kosten die voor de organisatie van zo'n burgerberaad nodig zijn dient ook in de Begroting 2023 rekening te worden gehouden. Tot zover. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Mevrouw Géron had het over de WoonWijzerWinkel en de kosten van een kennismakingsgesprek. Is er ondertussen verandering gekomen in het feit dat er kennelijk subsidie beschikbaar was om juist het kennismakingsgesprek en de begeleiding daarbij voor degenen die zich melden bij de WoonWijzerWinkel kosteloos te maken? Is dat ondertussen veranderd? Zo ja, was dat dan zeer waarschijnlijk de aanleiding tot het stellen van de vraag die mevrouw Géron heeft gesteld? Hoe zit dat? Zou zij daar nadere duiding aan kunnen geven? Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik kan die vraag niet beantwoorden. De voorzitter De vraag was wel aan u, maar u kunt de vraag niet beantwoorden. Dan kijken we ...

Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ik kan die vraag niet beantwoorden. Ik weet dat er kosten worden berekend. Ik vraag of we daar iets mee kunnen. Kunnen de inwoners van Heerlen terecht bij de WoonWijzerWinkel zonder dat er kosten in rekening worden gebracht, de kosten worden verrekend of iets dergelijks. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Via de voorzitter aan mevrouw Géron. We zouden het er wellicht over eens kunnen worden. U geeft aan dat men ervoor moet betalen en ik verkeer in de veronderstelling dat dit wordt gesubsidieerd. We moeten het dan in het midden laten en het antwoord doorschuiven aan het college. Kunnen we ons er zo in vinden in de hoop dat het college dat ook goed heeft gehoord?

Pagina 28/71

Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Ja, dat lijkt mij in orde. Maar bij mijn weten worden die kosten op dit moment in rekening gebracht. De voorzitter Dan wachten we de reactie af van het college. Meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. Misschien even gemakshalve omdat de punten toch bij elkaar gegroepeerd zijn, heb ik nog even een korte opmerking over het bijstellen van de budgetten van de investeringsprojecten. In zijn geheel begrijpen wij dat in het licht van de huidige ontwikkelingen de budgetten moeten worden bijgesteld. Ik heb wel een opmerking. Een van de projecten werd kort voor de verkiezingen met veel trots geopend door de wethouder Cultuur. Het voelt dan ook heel wrang dat na de verkiezingen achteraf nog een bonnetje komt en dat we dan meerkosten moeten afrekenen voor een project dat in mijn beleving al lang en breed afgerond had moeten zijn. Dat voelt niet lekker, maar we begrijpen wel dat die meerkosten komen. We hebben met veel interesse de zomernota gelezen. De positieve ontwikkeling op het terugdringen van de kosten in het sociaal domein, en dan specifiek de dalende trend met betrekking tot de uitkeringsgerechtigden stemt ons zeer positief. Dit is een signaal dat steeds meer Heerlenaren de weg naar betaald werk hebben gevonden in de afgelopen economisch sterke periode.

Ook de beweging van onderwijs naar de binnenstad stemt ons zeer positief. We hopen dan ook dat er nog dit jaar meer concrete stappen worden ondernomen om hier ook echt beweging in te krijgen. Maar we maken ons wel zorgen dat er in de zomernota nergens een noemenswaardig woord wordt gerept over de problematiek op de woningmarkt. Deze wordt wellicht voor veel jonge burgers verergerd door de sterk stijgende hypotheekrente. Behoudens een verbod op kamerverhuur - dat niet echt een bijdrage levert aan het terugdringen van de krapte - kan ik niets terugvinden van wellicht het belangrijkste issue in onze gemeente op dit moment. Het is een ontwikkeling die behoorlijk veel impact heeft op veel jongeren en starters. We zijn dan ook teleurgesteld dat hier geen aandacht aan is besteed. We verwachten vanzelfsprekend een antwoord op waarom dit niet is gedaan. Ook zijn we blij met het initiatief Heerlen-Noord. We onderkennen het belang hiervan. We maken ons wel zorgen over de financiële risico's die het project Heerlen-Noord met zich meebrengt. De term voorfinanciering in deze draagt behoorlijk wat risico's met zich mee. Immers wanneer bijvoorbeeld het Rijk niet over de brug komt, bij wie gaat u die middelen dan terughalen? Onze aandacht gaat dan ook uit naar de beantwoording van enkele van de artikel 33-vragen van onze collega's van de OPH, die zij reeds hebben gesteld op dit onderwerp.

Maar wel willen wij ook duidelijker zien wat het verschil gaat zijn tussen het zogenoemde going concern qua investeringen in Heerlen-Noord en de toevoeging die de Alliantie gaat bewerkstelligen. We vinden het dan ook enorm van belang dat het college dit ook duidelijk inzichtelijk maakt. Verder realiseren wij ons dat de sterk stijgende inflatie, de krapte op de arbeidsmarkt en de stijgende energiekosten een complicerende factor zijn voor de komende periode. Ook zijn er signalen dat de koopkracht dit jaar af gaat nemen. We zijn dan ook erg benieuwd naar het inzicht van het huidige college in het effect voor de burgers van Heerlen. Wat betekent dit voor onze lokale ondernemers die veelal de afgelopen coronaperiode nog niet te boven zijn? Veel van hen kampen namelijk nog met forse belastingschulden en uitgestelde lasten. Ook onderkent deze zomernota onvoldoende de impact van de stijgende energieprijzen op de middeninkomens en ondernemers. Het lijkt in deze nota alsof de problematiek slechts is voorbehouden aan hetgeen de gemeente zelf raakt en aan de laagste inkomens. Dat doet geen recht aan de serieuze problematiek waar veel werkenden mee te maken hebben. Dit zijn ook onze burgers en zij mogen niet worden vergeten.

Pagina 29/71 Verder maken wij ons zorgen over het enorme percentage verzuim van de gemeente Heerlen. Landelijk praten we in de sector over 6,7% en in Heerlen ligt dat met 8,11% fors hoger. Ter illustratie: bijvoorbeeld in de handel ligt het percentage op 5,8%. Dat geeft aan dat de voorgenomen plannen om het verzuim terug te dringen bitterhard nodig zijn en wellicht ook vragen om nog meer prioriteit en een steviger personeelsbeleid. Het is sowieso alleszins verrassend dat het nieuwe college, getuige het nieuwe coalitieakkoord, veel te weinig rekening heeft gehouden met de onrustige situatie op de markt. Zeker als het gaat om stijgende rentelasten, de ongekende inflatie en de stijgende energieprijzen is het amper voor te stellen dat hun plannen realiseerbaar zijn. Dit gezegd hebbende, vinden wij het van belang dat het college onze opmerkingen serieus neemt en uitleg geeft over het volgende.

Waarom wordt de woonproblematiek niet vermeld in deze nota? Heeft u voldoende aandacht voor deze problemen? Gaat het college met betrekking tot Heerlen-Noord de knip maken tussen going concern, zoals we dat noemen, en de werkelijke bijdrage? Onderkent u ook de problemen met betrekking tot energieprijsstijgingen voor ondernemers en middeninkomens, dus mensen die meer dan 120% of 130% van het minimuminkomen verdienen? Wat gaat u daaraan doen? Vindt u het verder dan ook zorgelijk dat het ziekteverzuim in de gemeente Heerlen fors hoger is dan in andere gemeenten? Denkt u dat de plannen voor het terugdringen hiervan afdoende zijn of kan hier nog meer prioriteit aan worden gegeven? Ook een aantal budgetverschuivingen roepen een aantal vragen op. We vinden het opmerkelijk dat enkele grote bedragen uit de bestemmingsreserve nog uit te voeren werkzaamheden gestort worden op onderwerpen die bij ons wat vragen oproepen. Allereerst € 980.000 aan thuiswerkplekken. Dat lijkt een enorm bedrag. Om hoeveel personeel gaat dit? Om welk bedrag per medewerker handelt dit zich? Zojuist hebben we een nieuw gemeentekantoor van de nodige miljoenen gebouwd, volledig geoutilleerd. Wordt hier al optimaal gebruik van gemaakt? Tevens hebben veel collega's al twee jaar thuisgewerkt. Hoe hebben ze dat dan gedaan? Hebben ze thuis op een kratje gezeten? Ik heb geen idee.

Kunt u dat omschrijven? We onderschrijven wel de noodzaak van het moderne nieuwe werken en hybride werken, maar ons lijkt het overbodig om mensen in een Vitra stoel thuis te laten werken. We zijn dus benieuwd naar de onderbouwing hiervan. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Hoor ik daarmee mogelijk suggereren dat nu die staatssteunzaak gelopen is met het stadskantoor en het Maankwartier en daar op enig moment een discussie over gevoerd moet worden, moet de gemeente Heerlen zich handhaven op die plek, moet de gemeente het kopen of blijven huren, dat wellicht onder de huidige omstandigheden moet worden overwogen om alles te clusteren op de Geleenstraat om daarmee van twee nadelen een voordeel te maken om mogelijk een behoorlijkv erdieneffect te kunnen bewerkstelligen. Hoe ziet u dat? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Ik ben niet voldoende geïnformeerd over dat onderwerp om daar een zinnig antwoord op te geven. Daar kom ik graag bij u op terug als de vraag wat meer helder is voor mij. Maar goed, voor mij is het helder dat het nieuwe stadskantoor een prachtig mooi pand is. We hebben daar een hoop centen aan uitgegeven. Het heeft ruimte genoeg om volledig bemenst te worden. Ik ben heel erg benieuwd of dat op dit moment wel gebeurt en of de kosten voor de thuiswerkplekken wel te verantwoorden zijn.

Ik ben heel erg benieuwd of dat op dit moment wel gebeurt en of de kosten van de thuiswerkplekken wel te verantwoorden zijn. Ik ga graag verder met het laatste stuk. Ik houd het helaas niet kort. Sorry. Een dikke 1,8 miljoen voor de werving van personeel. Dat is ook een ontzettend hoog bedrag. Hoeveel mensen dienen voor dit bedrag geworven te worden? Wat mag dat dan per werving kosten? Is de huidige HR-afdeling van de gemeente Heerlen zo slecht uitgerust dat die dit niet zelf kan? Verder treffen we weinig of eigenlijk geen vacatures van de gemeente Heerlen aan op de bekende websites. Je vraagt je af waarom die daar op zijn minst niet gepost staan. Dat begrijpen wij dus niet.

Pagina 30/71 Als laatste. De reeks ambities binnen het coalitieakkoord - daar ben ik al duidelijk over geweest - is natuurlijk torenhoog. Binnen de ontwikkelingen van de markt en de optelsom die je maakt, achten wij het niet waarschijnlijk dat alles realiseerbaar is. We verwachten wel van het college dat zij ons inzicht geven in waar de prioriteiten liggen in de komende periode en op welke thema's zij bereid zijn om in te leveren en welke thema's voor hen de hoogste prioriteit hebben, zodat wij daar als raad onze mening over kunnen geven. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u, voorzitter. Ik heb een drietal vragen over de zomernota. Het eerste punt gaat over het onderwijs naar de binnenstad. Mijn vraag is wanneer wij als gemeenteraad daarin worden meegenomen. In de zomernota staat bijvoorbeeld dat er bij het Grotius College en de Vrijeschool Parkstad een projectplan wordt opgesteld voor de definitiefase om de verplaatsing van het Grotius College en de Vrijeschool naar het centrum mogelijk te maken. Daarnaast moet de Vrijeschool die nu tijdelijk is gehuisvest in het Grotius College worden ondergebracht. Betekent dit dan dat het plan dat die scholen naar het centrum komen al definitief is? Dat zou ik graag even willen weten. Dan het tweede punt. Dat is onder het kopje duurzaamheid.

Mevrouw Géron wilde daar een hoger budget voor. Ik hoef geen hoger budget. Het enige wat ik zou willen vragen is wat voor die energietransitie wordt uitgetrokken. Wat zijn de totale kosten om in 2030, zoals Agenda 2030 het wil, energieneutraal te zijn? Ik kan dat nergens vinden. Misschien heb ik het niet goed gelezen. Dat zou ik graag willen weten. Tot slot de burgerbetrokkenheid. Blijkbaar heeft er in februari, voor mijn periode hier, een bijeenkomst plaatsgevonden met de raad. Tijdens die avond zijn verschillende thema's rond burgerbetrokkenheid besproken en uitgediept. Vervolgens staat er: in de komende maanden zal hierop worden voortgeborduurd en komt er een vervolg. Mijn vraag in deze is of het college bereid is om in dat vervolg ook een eventueel referendum voor de burger mee te nemen. Volgens mij waren er in 2017 fusieplannen voor Heerlen en Landgraaf, waarbij hier de gemeenteraad zonder overleg met de burger voor een fusie heeft gestemd. Vervolgens heeft de gemeente Landgraaf een raadgevend referendum gehouden onder haar burgers, waarbij de meerderheid van de burgers tegen een fusie heeft gestemd. Uiteindelijk is die fusie dan ook niet doorgegaan. De minister heeft dat volgens mij afgekeurd, als ik goed geïnformeerd ben. Dat zijn zaken waarvan ik zeg: een fusie tussen gemeenten is zoiets essentieels dat je daar de burger bij moet betrekken.

Zoals dat in Landgraaf is gebeurd, zou een voorbeeld moeten zijn. Ik stel dus nogmaals mijn vraag. Zijn we in ieder geval bereid om ook in Heerlen na te denken over een raadgevend referendum, zodat de burger echt zeggenschap heeft? Dank u, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we nu naar het college. Zoals gebruikelijk beginnen we bij de wethouder van Financiën, de heer De Beer. Wethouder De Beer Met het verzoek aan het college dat ik zo veel mogelijk vragen beantwoord. Daarna kijken we wat er overblijft richting de andere portefeuillehouders. De heer Bertholet vraagt wat het totaalbedrag aan projecten is. Het totaalbedrag aan projecten, aan initiële kredieten, was 88,5 miljoen euro. Daar komt dus 10,6 miljoen euro bij. U vraagt ook of we niet moeten prioriteren. Het college wil ambitieus blijven. Volgens mij is dat ook in het belang van de stad en op onderdelen ook in het belang van de regio. Dat betekent wel dat we ook realistisch moeten zijn ten aanzien van wat we financieel kunnen dragen. Maar we zullen wel heel erg ambitieus blijven. Daarin helpt natuurlijk het coalitieakkoord dat we met heel veel ambitie en

Pagina 31/71 liefde voor onze stad zullen vertalen in het meerjarig bestuurlijk programma. Daarin zullen we ook weer een update geven van de financiële actuele stand. We wegen alles mee ten aanzien van de ontwikkelingen die op dat moment te voorzien zijn. Mevrouw Vrusch vroeg: kunnen we per project het verloop van de aanbesteding volgen? De projecten die nu voorliggen in het voorstel zijn allemaal aanbesteed. Volgens mij is er net ook aan gerefereerd of dit alles is. Nee, dit is niet alles. Dit is de lijst van de projecten die zijn aanbesteed. Er zijn natuurlijk ook nog heel wat projecten in voorbereiding of waar de aanbesteding aanstaande is. Uiteraard zal ook op die projecten waarschijnlijk een kostenoverschrijding aan de orde zijn. Daarom hebben we ook in het voorstel aangegeven dat we dat opnieuw aan u zullen voorleggen. We zullen daar tijdig over communiceren. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik hoor de wethouder nu zeggen: "Is dit alles? Nee, natuurlijk is dit niet alles". Ik ga ervan uit dat hij dan het een en ander in kaart heeft gebracht of heeft laten brengen en dat hij in het licht van dit voorstel dat aan deze agenda is toegevoegd ook een staatje heeft, zo van: voor hetgeen nu in de planning staat, hebben we voor het komende halfjaar 25 miljoen nodig, bij wijze van spreken.

Kunt u ons bijpraten over de laatste ontwikkelingen en de meest actuele stand van zaken? Wethouder De Beer Ja, het is een algemene doorkijk van de projecten die tegen de aanbesteding aan zitten. Dus nogmaals, dit zijn de aanbestede projecten. We hebben ook projecten die in de pijplijn zitten en nog moeten worden aanbesteed. De eerste doorkijk die we nu hebben gemaakt, is dat ook daar een bedrag aan de orde zou zijn van rond de 10 miljoen euro. Dan heb je het ook over ongeveer eenzelfde aantal projecten. Maar goed, het gaat natuurlijk niet om het aantal projecten, maar om de totale omvang van de projecten en de impact daarvan. De heer Leers vraagt waar de indicatie voor staat. Dat is de indicatie. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Wanneer dacht het college de raad daarover te informeren of was u van plan om dat nu te gaan doen? Wethouder De Beer U vraagt daar expliciet naar, dus dan geef ik een expliciet antwoord. Vanavond is de vraag aan de orde naar de extra kredieten ten aanzien van de aanbestede projecten. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Afrondend. Als ik ergens in deze stukken gelezen meen te hebben dat er iets van 17, zoveel miljoen over is, zal er feitelijk nu met die 20, zoveel miljoen al een tekort zijn van 3 miljoen, als ik dat zo vrijelijk mag interpreteren. Of zeg ik dat dan faliekant fout? Wethouder De Beer Ik weet niet hoe u aan die 17 miljoen komt.

De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Vanavond staat in een van de stukken op deze agenda: we hebben 17,1 miljoen overgehouden. Wethouder De Beer Is dat niet de jaarrekening? De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) 17,1 miljoen. Daar creëer je wat speelruimte mee, zo van: "Hoera, het gaat goed. Geweldig, we gaan de goede kant op". We hebben het nu over 10,6 miljoen. U stelt eenzelfde bedrag in het vooruitzicht. Dan zou ik zomaar kunnen stellen dat we daarmee dus nu al onder de huidige omstandigheden zonder dat het erger

Pagina 32/71 wordt - of zonder dat het meevalt, hopelijk gebeurt dat ook nog eens een keer - daarmee 3 miljoen in de min in plaats van 17, zoveel in de plus. Wethouder De Beer Ik ontkom er toch niet aan om weer even te gaan boekhouden. Het gaat hier over investeringsprojecten. Die investeringsprojecten krijgen een weerslag op de begroting in de vorm van kapitaallasten. In het stuk staat dat als het gaat over die 10,6 miljoen euro, dat een structurele doorwerking zal hebben in de begroting van 3 ton. Even veronderstelt dat als er dadelijk nog een bedrag van 10 miljoen nodig is voor de overige projecten, dan zal dat oplopen naar 6 ton. Het bedrag van 17 miljoen waar de heer Leers het over heeft, is het rekeningresultaat. Dat is dus het saldo van de jaarrekening. Dat is een eenmalig bedrag. Wij moeten die 6 ton dus jaarlijks gaan verwerken in de meerjarenbegroting. Dat zullen we ook doen in de begroting die we in november zullen voorleggen. Als u de appels en de peren wil vergelijken, dan zijn dat de appels en de peren. Maar u kunt die niet optellen. De voorzitter Een laatste interruptie op dit punt. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Om daar dan ook nog wat citroen aan toe te voegen. Als je het dan hebt over de oorlog in Oekraïne, de duurder wordende materialen, dan heb je daarnaast ook nog inflatie en stijgende rente.

Dat is dan the icing on the cake, zullen we maar zeggen, omdat hier graag Engelse termen gebezigd worden. Wethouder De Beer Ja, en daar moeten we dan koek van bakken. Hopelijk komen we onderweg ook nog wat zoete kersen tegen. Dan gooien wij die er ook nog op met waarschijnlijk de nodige slagroom. Maar met andere woorden, wij zullen die negatieve ontwikkelingen waar we ook in de commissievergadering wat elkaar over van gedachten hebben gewisseld, zoals de inflatie en allerhande ontwikkelingen die misschien ook nog in het Haagse zullen spelen, en de hand van de actuele stand zo veel mogelijk proberen te verwerken in de begroting. Mevrouw Vrusch vroeg ook wanneer het voorstel komt voor de overige projecten. Zodra er meer zicht is, zullen wij dit ook met de raad communiceren. U vroeg ook of deze dan binnen de financiële kaders blijven. Het antwoord is dus: nee. Althans, niet binnen de financiële kaders die daar oorspronkelijk voor waren voorzien. U vroeg ook of de investeringsbedragen waren gebaseerd op het prijspeil van eerdere jaren. Tenminste, als ik de vraag zo goed had begrepen. Alle projecten die nu in dit voorstel zitten, hebben we geactualiseerd aan de hand van de huidige stand. De heer Dragtstra vroeg naar aanleiding van pagina 12 van de zomernota: wat impliceert de doorkijk met betrekking tot duurzaamheid? Dat is de volgende doorkijk.

Als we onze ambities ten aanzien van duurzaamheid in de komende jaren willen verwezenlijken, welk beslag heeft dat dan in termen van financiën en personele inzet? Wij zullen die doorkijk gaan herzien aan de hand van het coalitieakkoord en dus verwerken in het meerjarig bestuurlijk programma. Mevrouw Heine vroeg het volgende, althans zoals ik het heb opgeschreven. De horeca die bijvoorbeeld geen of kleine terrassen hebben en die niet kunnen uitbreiden, worden die gecompenseerd? Het antwoord is: nee. Op het moment dat je ondernemers in staat stelt om meer gebruik te maken van hun omgeving dat kan natuurlijk op allerhande manieren zijn - dan wil dat niet zeggen dat als de omgeving zich daar niet voor leent, je die ondernemers vervolgens weer moet gaan compenseren. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA (interruptie) Ik bedoel geen financiële compensatie. Kan het volgende niet worden bekeken? Bijvoorbeeld de mensen die op het Pancratiusplein net richting de Akerstraat zitten. De mensen die op de hoek zitten, kunnen aan de overkant op de stoep wel wat tafeltjes zetten. Bent u bereid om daarnaar te kijken?

Pagina 33/71

Wethouder De Beer Zeker. Dat kunnen we zeker toezeggen. Als dat de vraag was, dan is dat helder. We komen op een later moment terug op de vraag over de culturele hoofdstad. De heer Leers vraagt: waarom komt dit voorstel nu? U legt met name de vinger op de projecten die al zijn afgerond of afgerond lijken. Dat heeft ook te maken met de afrekening van bepaalde projecten. Een aantal kosten die zijn gemaakt, worden aan het einde van van de afronding van het project afgerekend. Dat maakt dus dat het in de buitenwacht lijkt alsof het project al is afgerond. Maar dat wil niet zeggen dat financieel alles al is afgewikkeld. Met andere woorden, die kostenstijgingen hebben dus ook hun beslag op bijvoorbeeld een project als de Nieuwe Nor. Dat is ook de reden waarom deze hier nog in de lijst staat. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik kan mij voorstellen dat de gemeente Heerlen iets aanbesteedt, bijvoorbeeld een poppodium. Vervolgens gaat men beginnen met bouwen. Gaandeweg dat verhaal blijkt de stalen liggers duurder worden, de parketvloer duurder wordt, het personeel duurder wordt en noem maar op. Maar u hebt iets aanbesteed onder bepaalde voorwaarden, dus het kan zomaar zijn dat de aannemer zich bij u meldt en zegt: we redden het niet. Op dat moment komt u tot de conclusie dat er geld bij moet en welk bedrag dat is.

Op dat moment had u toch ook voorts de raad kunnen informeren en kunnen zeggen: we hebben een tegenvaller op dit project en dat is dat. Dat is bijvoorbeeld een aantal keer bij de Nor gebeurd. Het zal zomaar nog eens een keer kunnen gebeuren, althans dat begrijp ik uit uw woorden. Waarom doet u dat dan niet meteen, maar pas maanden later? Dat begrijp ik niet. Als je de winkel uitloopt en de goederen worden duurder, dan moet je aan de kassa meer betalen. Als je dan te weinig in de portemonnee hebt, dan moet je misschien een fles melk of een tros bananen achterlaten in de winkel, bij wijze van spreken. Wethouder De Beer We blijven vanavond in de beeldspraak. Op het moment dat je bij de kassa staat, om het maar even zo uit te drukken, en de uiteindelijke afrekening vindt plaats, dan kan het natuurlijk best zijn dat je op onderdelen ook weer minder kosten hebt gemaakt. Op bepaalde onderdelen heb je weer meer kosten gemaakt. Dus uiteindelijk komt het bij die afrekening aan op het totaalplaatje. Het is dus niet zo dat we tussentijds op onderdelen gaan communiceren dat, bij wijze van spreken, de eerste verdieping duurder gaat uitvallen en dat we proberen om op de tweede verdieping te bezuinigen, zodat het totaal toch binnen de kaders blijft.

Maar ik ben het met u eens - tenminste als dat de oproep is - als er overall indicaties zijn dat een project duurder gaat worden, meldt dat dan tijdig, ook in de richting van de gemeenteraad. Als ik het zo even mag vertalen, dan zullen wij die ter harte nemen en kijken hoe we dat in de toekomst met betrekking tot projecten wat actiever naar u kunnen communiceren. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Als ik het goed beluister, wil het feit dat het een nu aan het geschieden is. Het product is geleverd en de gemeente Heerlen staat daar linksom of rechtsom voor aan de lat. Al zou de hele gemeenteraad zeggen: bekijk het maar, hier stemmen we niet mee in. Wethouder De Beer We zijn contractuele verplichtingen aangegaan. U refereerde net aan de aanbestedingen. In die aanbestedingen zijn vaak bepaalde marges of plafonds opgenomen ten aanzien van kostenstijgingen. Een belangrijk deel van de kostenstijgingen komt gewoon voor rekening van bijvoorbeeld de aannemer. Alleen schieten die kostenstijgingen boven dat plafond, dan moeten partijen opnieuw gaan onderhandelen over die meerkosten. Dat is hier dus aan de hand. Dus alles wat we onder dat plafond hadden kunnen houden en hebben kunnen houden, daar komen we niet voor terug naar de gemeenteraad. Dit is dus echt wat we bovenop het contractuele nodig hebben om uiteindelijk te kunnen afrekenen.

Pagina 34/71 De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Het kan zijn dat ik het stuk dan verkeerd heb gelezen, want zoals ik het stuk las, was de motivatie om de cijfers geheim te houden, omdat de 10,6 miljoen het maximale bedrag zou zijn. Ik zie de wethouder nu knikken, terwijl ik juist in zijn motivatie meende te bespeuren: "We zijn iets nader tot elkaar gekomen. Dit is het bedrag en dit was het dan". Dan strookt het een niet met het ander. Ik ga ervan uit dat de wethouder hier gewoon de waarheid spreekt. Maar dat zou dan haaks staan op andere informatie die we hebben kunnen inzien. Hoe zit dat dan? Waar komt dat misverstand dan bij mij vandaan? Wethouder De Beer Dat kan aan de boodschapper of aan de toehoorder liggen, maar ik denk dat we het in ieder geval kunnen oplossen. In de aanbesteding is een bepaalde prijs met elkaar afgesproken. Het kan zijn dat door kostenontwikkelingen het uiteindelijke financiële plaatje iets hoger wordt. Daar maak je ook afspraken over. Er is een plafond dat binnen dat contract valt. Als je kosten stijgen tegenaan dat plafond, dan is dat gewoon voor rekening van de aannemer. Schieten die kosten boven dat plafond, dan moeten partijen opnieuw om tafel om te onderhandelen over de meerkosten. Bij deze projecten, bij dit voorstel, is het dus aan de orde dat op al deze projecten het financiële plaatje, de actuele stand, door het plafond is geschoten.

Dus we moeten opnieuw onderhandelen. Dat is ook de reden waarom we zeggen: de bedragen per project leggen we hier niet in de openbaarheid, omdat er nog een onderhandeling over moet plaatsvinden. Volgens mij hebben we het daarmee scherp. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Dank u wel voor de heldere uitleg. Die is ook zeer begrijpelijk. Daar zijn wat ons betreft ook weinig vraagtekens over. Wij hadden met name het volgende punt. Als we dan in beeldspraak blijven praten. De bananen in de winkel worden opgegeten, spreek: de wethouder Cultuur laat zich al linten knippend fotograferen bij de opening van de Nieuwe Nor, om dan vervolgens bij de nieuwe raad met het bonnetje van de eindafrekening te komen. Dus dan zijn de bananen al gegeten en dan wordt het bonnetje aan de nieuwe raad voorgelegd. Dat vinden wij jammer. De oude raad had daar graag van tevoren over geïnformeerd willen worden alvorens men daarmee mooie sier maakt. Wethouder De Beer Er is altijd een verschil – dat zal er altijd zijn – tussen de Financiële afrekening van het project versus de feitelijke oplevering van een project, waarbij het in gebruik wordt genomen et cetera. Ik kan me er alles bij voorstellen dat op het moment dat een project af is en in gebruik wordt genomen, dat je daar ook een feestelijk tintje aan geeft en dat je dat met elkaar viert.

Dat doe je niet pas op het moment dat de financiële boekhouding misschien pas tien maanden later is afgewikkeld. Nogmaals, als ik dit ook even koppel aan de oproep van de heer Leers, althans, zo heb ik hem vertaald. Probeer tijdig naar de raad te communiceren als sprake is van kostenoverschrijding. Ik zeg dat bij deze toe. We zullen ook ten aanzien van de andere projecten kijken hoe we dat tijdiger in de richting van de raad kunnen communiceren. Dan mevrouw Géron over de kosten met betrekking tot de WoonWijzerWinkel. Daar komen we nog even op terug. Ik stel voor dat we schriftelijk terugkomen op het hele verhaal over duurzaamheid en de dienstverleningsovereenkomst met betrekking tot de dierenbescherming, als dat akkoord is. De heer Janssen heeft onder andere vragen gesteld over Heerlen-Noord. Hoe gaan we gelden terughalen als het Rijk niet over de brug komt met betrekking tot Heerlen-Noord? Het is zo dat het Rijk inderdaad geen bedrag heeft gelabeld aan het stedelijke vernieuwinggebied Heerlen-Noord. Dat vinden wij jammer. Maar aan de andere kant hebben wij wel met elkaar geconstateerd, ook in de overleggen met het Rijk, dat er ten aanzien van de problematiek van Heerlen-Noord in het Haagse coalitieakkoord, of het regeerakkoord, en in de rijksbegroting, heel veel openingen zijn om die problematiek wel gefinancierd te krijgen.

Of dat nu gaat over onderwijsachterstanden, verhoging van arbeidsparticipatie of leefbaarheidsvraagstukken en leefbaarheidsgelden. Dus moeten wij elke keer met goede plannen komen die draagvlak vinden bij de maatschappelijke partners om rijksfinanciering te krijgen voor die plannen.

Pagina 35/71 Aan de ene kant zou je kunnen zeggen: dat is jammer, want aan de voorkant hebben we niet een eenduidig bedrag. Aan de andere kant maakt het ons ook wel scherp dat we met de goede plannen en het goede draagvlak elke keer richting Den Haag gaan en hen weten te overtuigen om geld voor ons vrij te maken. Het is dus niet zo dat er geen Haags geld is voor Heerlen-Noord. Dat is er wel degelijk, maar we halen dat elke keer op basis van een project of een programma richting Heerlen-Noord. Als de vraag is: hoe gaan we om met bijvoorbeeld de kosten van het programmabureau? Dat zijn dan kosten die moeten worden gemaakt voordat er überhaupt projecten en dergelijke kunnen worden gedraaid. Voor dit jaar en 2023 is dat afgedekt uit een rijkssubsidie. Dat is gefinancierd voor twee jaar. Dus daarmee kunnen we aan de slag. Dat is het eerste vliegwiel waar het Rijk ons in heeft gefaciliteerd. Dat is natuurlijk nog lang geen commitment voor 25 jaar. We zullen daar ook elkaar scherp op moeten houden. De maatschappelijke alliantie zal ook het Rijk scherp moeten houden om voortdurend te blijven meefinancieren in dat hele construct. Dus dat is een uitdaging voor ons allen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De wethouder zegt: er is voor twee jaar geld.

Ik heb begrepen dat de directie vooralsnog voor één jaar is aangesteld of zit ik dan ergens fout? Wethouder De Beer Er is een verschil tussen de financiering van het programmabureau en de bememsing van het programmabureau. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Begrijp ik hieruit dan dat er een aanstelling is van een jaar, er vervolgens geëvalueerd wordt en dat daarna de aanstelling voor het tweede jaar volgt, omdat er immers maar voor twee jaar geld is. Of leg ik het dan verkeerd uit? Wethouder De Beer In de loop van dat jaar kan er ook weer een doorkijk zijn op financiering voor jaar drie, vier en verder. We zullen dus natuurlijk altijd goed moeten kijken dat het programmabureau, maar ook alle andere projecten die samenhangen rondom Heerlen-Noord, voldoende dekking hebben ten aanzien van de verplichtingen die we met elkaar aangaan. De heer Janssen heeft een aantal keer gevraagd of we de kosten van Heerlen-Noord inzichtelijk kunnen maken. Maak een onderscheid tussen wat going concern is en wat additioneel is. Laat ik het zo zeggen, het lijkt me wijs dat we kijken wat de mogelijkheden zijn om in de begroting een paragraaf Heerlen-Noord op te nemen. Daar zullen we ook een aantal kosten in inzichtelijk gaan maken die heel nadrukkelijk en expliciet samenhangen met het programma Heerlen-Noord.

Ik zou wel eigenlijk willen voorkomen dat we een soort dubbele boekhouding gaan opvoeren. Dat als bij wijze van spreken het gras gemaaid wordt in Heerlen-Noord, we eerst een discussie gaan voeren over wat going concern is en wat bijdraagt aan de doelstellingen van de Alliantie van Heerlen-Noord. Daar moeten we dus ook weer niet te krampachtig in worden, zodanig dat we daar een hele hoop interne administratie gaan veroorzaken. Maar als het gaat over de projecten binnen Heerlen-Noord, die echt additioneel zijn ... We hebben een aantal versnellingsacties met elkaar afgesproken in relatie tot de maatschappelijke Alliantie. Dus alle impulsen die vanuit rijksgeld en rijksfinanciering worden begeleid en gefaciliteerd, dat soort projecten die eenduidig in de boekhouding zijn terug te vinden, kunnen we allemaal prima inzichtelijk maken in de paragraaf Heerlen-Noord. We doen dus ons uiterste best, maar ik zou willen voorkomen dat we echt een discussie over grassprieten moeten gaan voeren. Er zijn heel veel ontwikkelingen. U legt daar duidelijk de vinger op als het gaat over hogere kosten, energiekoste en inflatie. Dat raakt onze inwoners, ondernemers en ook ons werkenden. Het raakt alle burgers. Daar zijn we ons zeer van bewust. Daar zullen we ook aandacht voor hebben in de Begroting 2023 en verder. Het is natuurlijk wel altijd de vraag of daar wel of niet een rol ligt voor de gemeente.

Dat zal

Pagina 36/71 ook een politieke afweging zijn. Wij zullen in ieder geval geredeneerd vanuit ons coalitieakkoord een duidelijke voorzet geven in de begroting en in het meerjarig bestuurlijk programma, ook ten aanzien van de stijgende energielasten. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik heb een korte interruptie. Heerlen heeft in dat opzicht lef getoond om als eerste te acteren op de laagste inkomens. Dat was natuurlijk hartstikke mooi. Ik begrijp uit uw antwoord dat u zich afvraagt of u als gemeente de partij bent die daarvoor op dient te draaien. Ik verzoek u toch om voor de groep die ik zojuist heb aangesproken, de ondernemers, de werkenden, diezelfde rol naar het Rijk toe te vervullen en een duidelijk signaal af te geven dat ook die burgers van Heerlen geholpen moeten worden. Wethouder De Beer Ik beschouw die opmerking als een aansporing. Ik zeg alleen dat wij geredeneerd vanuit ons coalitieakkoord zullen komen met een voorstel dat landt in de begroting en in het meerjarig bestuurlijk programma. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Kan de wethouder globaal een indicatie geven van het bedrag dat het bestrijden van de hele energiearmoede kost per jaar? Wethouder De Beer Die zoeken we even op. Ik hoor dat het 6 miljoen is. U hebt ook een opmerking gemaakt over de situatie op de woningmarkt.

U hebt een heel goede, brede omgevingsanalyse gegeven. Dat is heel relevant als omgevingsanalyse voor onze begroting. Dan kom ik even op de vragen met betrekking tot ons personeel. Ik ben zo vrij om die ook snel te beantwoorden. De thuiswerkplekken zijn in coronatijd tijdelijk ingericht vanuit het idee: het is crisis en er moet op korte termijn een oplossing voor komen. Toen is het personeel ook deels gefaciliteerd met kantoormeubilair dat vanuit het stadskantoor richting thuiswerkplek is gegaan. Daarvan was de conclusie dat dit allemaal een beetje behelpen was. Als je dat structureel wilt maken, heb je natuurlijk ook te maken met allerhande arbo-verplichtingen waar je aan moet voldoen. Dat is de reden dat nu dit voorstel voorligt. We willen thuiswerken verder faciliteren. We merken ook dat het goed kan werken als additionele facilitering. Maar daar hoort dan ook een facilitering bij die arboproof is en dus een investering vergt. De heer Oulad Lmaroudia, D66 (interruptie) Ik heb een vraag aan de wethouder. Is het ook zo vanuit het Rijk dat er vanuit de wet nieuwe verplichtingen zijn voor de werkgever? Denk bijvoorbeeld aan een thuiswerkdagvergoeding en dat ze moeten faciliteren dat een werknemer thuis kan werken. Is dat dan een apart kostenplaatje of zit dat ook in hetgeen dat net door collega Jacobs is genoemd? Wethouder De Beer Ja, dat zit er ook in.

Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen Wij als OPH zijn natuurlijk voor goede thuiswerkplekken, waarbij mensen goede faciliteiten krijgen. Maar in die thuiswerkplekken zitten niet pc's en dat soort zaken? Wethouder De Beer Dit zitten er ook in. Het gaat dus ook over ICT-faciliteiten. Mevrouw Keulen, Ouderenpartij Heerlen (interruptie)

Pagina 37/71 Als je kijkt naar het bedrag, dan gaat het om ongeveer €1.000 per medewerker. Daar zitten dan zaken in als de PC en de stoel? Ik dacht namelijk dat de PC’s op een andere manier waren opgenomen en dat die hier niet in zaten.

Wethouder De Beer Ja, die zitten ook in dit voorstel. Een groot deel is schermen. Dan even de vraag over de wervingskosten. Dat betreft niet de werkingskosten van het aantrekken van personeel, maar het gaat over de formatieplekken. Als je het dus hebt over een bedrag van 1,8 miljoen, dan heb je het over het algemeen over twintig formatieplekken. Wij hebben geconstateerd dat deze in de organisatie moeten worden bijgeplust, bijvoorbeeld met name bij ruimte, vergunningen en dergelijke om daar waar het piept en kraakt in de organisatie beter te laten lopen. Het is niet zo dat we de werving met een extern bureau voor 1,8 miljoen euro gaan doen, maar het heeft echt te maken met de formatieplekken. Dan de vraag over hoe we gaan prioriteren en wat het kader is. Het kader is het coalitieakkoord dat wij zullen verwerken in het meerjarig bestuurlijk programma. Als er moet worden geprioriteerd, dan is dat de eerste toets die we daarop zullen toepassen. De heer Jacobs vraagt: wanneer wordt de raad meegenomen met betrekking tot de scholen naar het centrum? De middelbare scholen zijn meegenomen in het integraal huisvestingsplan. Dat is dus in principe daarmee geregeld. We zijn nog in gesprek met de overige twee instellingen, namelijk de Open Universiteit en Zuyd Hogeschool. Zodra daar meer duidelijkheid over ontstaat, zullen wij uw raad daarover informeren.

U vraagt wat de totale kosten zijn van de energietransitie. De ambities ten aanzien van de energietransitie zullen we ook verwerken in het meerjarig bestuurlijk programma en dus de begroting. Daar worden die kosten expliciet gemaakt. Die vertaling moeten we dus nog doen. Zijn we bereid om een eventueel referendum mee te nemen als mogelijkheid van burgerparticipatie? De gemeente Heerlen heeft sinds 2004 een referendumverordening, dus die mogelijkheid is er. Ik hoor de griffier zeggen dat deze niet meer geldt. Dan stel ik voor dat we daar even op terugkomen en kijken wat daar de actuele stand van is. De voorzitter Ik kijk even of er nog behoefte is aan aanvullingen vanuit het college. De wethouder is redelijk compleet geweest. De wethouder Cultuur, de heer Clemens. Wethouder Clemens De culturele hoofdstad 2033. Dat is een paar verkiezingen verder, meneer Janssen. Ik hoop dat ik wat dat betreft op tijd ben. Op dit moment zijn we in gesprek in de culturele regio Zuid. Dat is eigenlijk de driehoek Sittard-Geleen, Maastricht en Heerlen over de mogelijkheid om in 2033 onze Euregio voor te dragen als culturele hoofdstad. Er moet een stad zijn die trekker is en die het focal point van activiteiten moet zijn. Daarvoor wordt momenteel inderdaad naar Heerlen gekeken. Maar zoals gezegd, het gaat dan om verkennende gesprekken. We gaan u vanzelfsprekend daarvan op de hoogte houden.

De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Sorry, ik had nog even een vraag aan de heer De Beer. Of die verordening er nu wel of niet is, mijn vraag is: wanneer is concreet de laatste keer zo'n raadgevend referendum in werking gesteld? Als je zo'n referendum gaat doen, zul je de burgers wel actief moeten informeren. Mijn vraag is dus niet of er een verordening is. Mijn vraag is of we actief kunnen kijken of we zo'n referendum ook effectief gaan inzetten. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Het is niet gericht aan de heer De Beer, maar als u de wethouder nu laat antwoorden, dan zou ik dadelijk nog graag een vraag stellen aan wethouder Clemens. Die verliet net het gestoelte.

Pagina 38/71

De voorzitter Dan stel ik voor dat we even kijken wie voor een tweede termijn wil. Dat lijkt me logischer, want anders wordt het wat rommelig. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Het was eigenlijk een interruptie, maar u gaf geheel terecht het woord aan de heer Jacobs. Nu hij een vraag kan stellen aan een zittend wethouder, staat u mij misschien ook toe dat aan de zittend wethouder Clemens te doen. Letterlijk. De voorzitter Natuurlijk sta ik u dat toe. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Nu we het toch over de culturele hoofdstad hebben. Maastricht was toen als culturele hoofdstad in de race, onder andere samen met de gemeente Heerlen. Uiteindelijk is het volgens mij de gemeente Leeuwarden, of de regio Leeuwarden, geworden. Welk budget c.q. welke begroting was er destijds ook alweer mee gemoeid, zodat ik een en ander in perspectief kan plaatsen? Weet het college c.q. de wethouder dat nog? Dat is mijn vraag. De voorzitter Wethouder Clemens, weet u dat nog? Dat mag ook in de tweede termijn. In de tweede termijn weten we het. Wie mag ik noteren voor de tweede termijn? De twee interrupties pakken we dan mee. Ik begin bij mevrouw Butink. Tweede termijn Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter.

Onze fractie heeft met betrekking tot punt 1b van het voorstel vernomen dat het reservepotje corona is gereserveerd ten bate van een verdeling onder alle speeltuinen in de gemeente Heerlen. Daar zou een bedrag van €7.000 mee gemoeid zijn. Ik heb eigenlijk een heel simpele vraag. Kan de wethouder dat bevestigen of ontkrachten? Bij een bevestiging hebben we nog aanvullende vragen. Als Jongerenpartij juichen we dat natuurlijk enorm toe, maar kunt u dan ook aangeven waarom er specifiek is gekozen voor speeltuinen? Het CDA gaf zojuist ook andere doelen aan. Is de speeltuin dan echt een specifiek doel op zich of zijn er andere specifieke doelen? Zo ja, welke? Waarom is die afweging gemaakt? Waarom is dit niet specifiek benoemd in de zomernota zelf? Tot zover. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Ik gaf in de eerste termijn aan mij te beperken tot het laatste raadsvoorstel, het bijstellen van budgetten investeringsprojecten. Gaandeweg de beantwoording van het college werd duidelijk dat behalve de dikke 10 à 11 miljoen die vanavond op de agenda staat een vergelijkbaar, zo niet hetzelfde, bedrag op korte termijn op een of ander moment voor ons zal liggen. Maar daar blijft het natuurlijk niet bij, want dat zijn natuurlijk de projecten die opvolgend zijn. Daarna komen andere projecten.

Ik neem aan dat het college het één en ander heeft laten doorrekenen en weet wat er nog meer aan te komen staat. Dit staat voor de boeg. Dat horen we binnenkort. Maar wat volgt daarop? Waar ik in eerste termijn mee afsloot, sluit ik ook in tweede termijn mee af. Ik denk dat het niet goed is

Pagina 39/71 dat wij dit op een dergelijke manier aanpakken en uit de hand laten lopen, omdat je daarmee de deur openzet voor nog meer andere problematiek. Als je je basis op orde houdt en daarna pas naar de gekheden kijkt en wellicht niet andersom, dan is misschien nu het moment om juist voor die basis te kiezen. Ook is dit het moment waarop wij meer weten over de situatie zoals deze nu is en zich ontwikkelt. Daarna laten we wellicht de frivoliteiten nog eens de revue passeren. Ik denk dat het moment daar nu zeker niet voor geschikt is. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Nefjodov. De heer Nefjodov, GroenLinks Ik wil nog een punt maken over de kaderbrief. Bij het thema over die verzelfstandiging waar we straks op gaan komen, is het van belang dat we wel zeker weten dat het niet zal resulteren in een verkapte bezuinigingsoperatie. Bij de vaststelling van subsidie kan het daarom dan ook gebeuren dat de kosten stijgen, terwijl het subsidiebedrag niet meestijgt. Om dergelijke indirecte bezuinigingsscenario's te voorkomen, stel ik voor dat we onze gemeentelijke subsidieverleningen dan ook zullen voorzien van een jaarlijkse inflatiecorrectie, zodat onze volgende generaties zo kunnen blijven genieten van de voorzieningen zoals wij ze hebben gekend. De voorzitter Dank u wel. De heer Pauwels. De heer Pauwels, CDA Dank u, voorzitter.