Conceptnotulen gemeenteraadsvergadering Heerlen 6 en 7 november 2024

We geven ongeveer 67 miljoen euro uit en we krijgen van het Rijk 70 miljoen euro. Dus daar zit een plus dit jaar, maar het Rijk kort het buigbudget in 2025, dus volgend jaar, met 2,5 miljoen euro. Daardoor gaan we qua inkomsten terug naar 67,5 miljoen euro. Dus op basis van de inkomsten hebben we volgend jaar helemaal geen geld over. U weet: buig is een budget voor een openeinderegeling. We kunnen geen uitkeringen weigeren als dit boven het totaalbedrag uit gaat van 67,5 miljoen euro. Wat het college voorstelt in de begroting is dat we volgend jaar extra inzetten via een loonkostensubsidie en op de uitstroom van bijstandsgerechtigden. Die inzet vertaalt zich een jaar later hopelijk – dat is dus een aanname – tot lagere lasten van die 1,5 miljoen euro taakstelling. Maar dit is dus een taakstelling en een aanname waar de provincie als toezichthouder zeer kritisch op zal zijn. De provincie vindt namelijk dergelijke aannames vaak boterzacht en corrigeert dat in de doorrekening en beoordeling van onze begroting. Dus het naar voren halen van deze taakstelling acht het college niet realistisch, omdat het uitstroomresultaat dan eigenlijk in 2024 moet zijn gerealiseerd en we achten het onverantwoord in het licht van het provinciaal toezicht.

Wel kunnen we ons voorstellen dat er mogelijk ruimte ontstaat bij de jaarafrekening 2024 op grond van het buigbudget van dit jaar en dat deze ingezet zou kunnen worden voor de voorgestelde doelen zoals verwoord in het amendement. Maar dan is een motie

Pagina 74 van 202

of een behandeling bij de jaarrekening wellicht meer op z’n plaats. Dus ik geef dat aan deze kant als reactie van het college mee en ongetwijfeld … De voorzitter Nee, we interrumperen niet. We vragen na afloop. Dat is precies hetzelfde. Het staat netjes in de voorstellen. Wethouder De Beer Dan ga ik naar de OPH. De vragen zijn door vele fracties gesteld van wat nu de reguliere bijdrage is aan Heerlen Noord en wat de extra investeringen zijn in het kader van het Nationaal Programma Heerlen Noord. We verstrekken twee keer per jaar een overzicht. Dat overzicht is toegevoegd in het kader van de beantwoording van de technische vragen. Dat overzicht hebben we al vaker gedeeld en we hebben als college regelmatig gevraagd of het overzicht voldoet aan de informatiebehoeften van de gemeenteraad. Dat overzicht is gerangschikt langs de programmalijnen zoals die door het programma worden gehanteerd. Daar ziet u de uitsplitsing van de totaalkosten per programmalijn, de bijdrage van andere alliantiepartners en de bijdrage van de gemeente als alliantiepartner. Dus mijn vraag en oproep is dat als u iets mist in dat overzicht, geef dat dan vooral aan. Te meer, omdat we dat overzicht terug laten komen in de klankbordgroep die u zelf heeft ingesteld. Daarbij voeren we het gesprek met elkaar over de informatiebehoefte rondom het Programma Heerlen Noord.

Dus het is niet zo dat er geen overzichten zijn of dat we geen informatie willen verstrekken. Die overzichten hebben we verstrekt. Maar als die niet voldoet aan uw informatiebehoefte, dan moeten we daar het gesprek met elkaar over voeren. Een andere vraag betrof de lastenverhoging en of daar niet een aantal treden van de ladder van Lodewijks zijn overgeslagen. Nee voorzitter, we hebben alle treden doorlopen. We hebben dit vertaalt in het interne bezuinigingsproces wat we vorm hebben gegeven langs die verschillende treden. Dit is de eerste keer dat we dit zo expliciet hebben gedaan. Dus alle afdelingen hebben gevraagd: kom met voorstellen, ook richting de portefeuillehouders. Kom met voorstellen die efficiency verbetering behelzen. De tweede trede ging over het anders organiseren. De derde trede ging over uitstellen. De vierde trede ging over stoppen en schrappen. De vijfde trede ging over lokale lasten en de zesde trede ging over de inkomenspositie van kwetsbare Heerlenaren. Dus we hebben met name in die eerste trede heel veel voorstellen gedaan. Dat kunt u terugzien op volgens mij pagina 225 en 226 waar het overzicht van de bezuinigingen staat. Het is niet gerangschikt langs de treden. Het is meer gerangschikt langs andere logica’s. Maar die zitten er wel onder. Dus soms gaat het over efficiency verbetering.

Soms gaat het over anders organiseren en soms gaat het over schrappen. Uiteindelijk zijn we ook toe gekomen, maar pas verderop in het bezuinigingsproces, aan die vijfde trede lastenverhoging. Dan is de vraag, op zich ook opportuun, of die lastenverzwaring van 5 procent nou redelijk is. Wij vinden van wel om twee redenen. Als we de tarieven voor de afvalstoffenheffing kostendekkend hadden willen maken, dan was de stijging voor komend jaar maar liefst 15 procent geweest. We hebben feitelijk de afgelopen jaren de lasten juist laag gehouden door de inzet van het zogenaamde schommelfonds. Dat waren de meeropbrengsten uit de OZB die we terugploegden om de woonlastenontwikkeling te beperken. Maar dat was maar een incidentele inzet, want dat fonds kun je maar een of twee keer inzetten en dus maar tijdelijk. Een tweede reden waarom we die vijf procent redelijk vinden, is omdat we de afgelopen jaren in onze begrotingen altijd hebben gerekend met een relatief laag inflatiepercentage. Dus we baseren ons op de berekeningen van het CPB van het voorjaar. Uiteindelijk blijkt het jaar daarna in het lopende begrotingsjaar die inflatie in de afgelopen jaren aanmerkelijk hoger te zijn geweest. Maar dat betekende wel dat we de woonlasten dus relatief laag hebben kunnen houden

Pagina 75 van 202

en dat daar dus een voordeel zit voor de inwoners. Nu gaan we in het kader van de bezuinigingen een beroep doen op die ruimte die er in het verleden richting de inwoners is gecreëerd. Dan de vraag over de schuldpositie. De vraag van de OPH was heel simpel. Schulden moet toch betaald worden? Het antwoord is ja, maar we gebruiken uiteraard de leningen om investeringen te doen in de stad. Wij menen dat we door te investeren het opbrengend vermogen, ook richting de gemeente, uiteindelijk verbeteren door een verbeterde positie van Heerlen en het aantrekkelijker maken om in Heerlen te wonen en te verblijven, uiteindelijk ook te investeren, om woningen te bouwen en bedrijven te bouwen. Met andere woorden, aan de inkomstenkant vloeit dit weer terug naar de gemeente. Maar uiteraard is het belangrijk om die afweging goed met elkaar te blijven maken. Staat de investering in verhouding tot de kosten, tot investeringen die we doen en dus ook, staat die in verhouding staat de stijging van de schulden die daar tegenover staan? Daarom is het natuurlijk zo dat we altijd investeringsvoorstellen voorleggen aan de raad. De OPH heeft een motie, dus die neem ik nu maar meteen mee. Dat gaat over de motie om de lokale lasten te mitigeren en te dempen. Wij willen die motie ontraden. Enerzijds, omdat de dekking eenmalig is. Die wordt gehaald uit het niet storten in het sloopfonds.

Anderzijds ook vanwege de reden zoals ik hem zojuist heb benoemd, namelijk dat wij het opportuun vinden om op de inflatie van 2,8 procent nog 2,2 procent bovenop te doen. Voor de Jongerenpartij gaat het met name over het skatepark. De vraag is of er in 2025 een voorstel komt, hoe groot de kans wordt geacht dat hiervoor voldoende ruimte is en wanneer de skaters in onze stad kunnen rekenen op het beloofde skatepark. Daar is een amendement aangekondigd. Daar zal ik dadelijk op reageren. De planning en de ambitie van het skatepark stond overigens nog overeind. We hebben hem qua investeringskrediet en qua kapitaallasten nog niet vertaald in de begroting, maar dat wilde niet zeggen dat we de ambitie hebben losgelaten. Dus de bedoeling is dat we het plan verder finaliseren in 2025 en dat we al gaan kijken of we een aanzet kunnen maken tot die investering. Dan de tweede vraag: kunt u verduidelijken hoe u de komende jaren de afvalstoffenheffing en het rioolrecht kostendekkend gaat maken? Het college heeft er bewust voor gekozen om die niet kostendekkend te maken het komend jaar. Dat hebben we overigens het jaar daarvoor en het jaar daarvoor ook niet gedaan door de inzet van het zogenaamde schommelfonds. Dat waren meer opbrengsten uit de OZB die we hebben gebruikt om de woonlastenontwikkeling te dempen.

We hebben daar toen het principe gehanteerd dat we de woonlasten in brede zin voor zowel huizenbezitters als voor huurders met een gelijk percentage willen laten oplopen. Dat doen we nu dus weer. Ik zei net: als we de afvalstoffenheffing kostendekkend hadden willen maken, dan hadden we ineens een sprong moeten maken van 15 procent. Dat doen we dus nu niet, maar we verhogen de woonlasten voor alle doelgroepen met een gelijk percentage van 5 procent. Dat is dus 2,2 procent boven op de inflatie. U vroeg: wat zijn de gevolgen van de bezuinigingen bij verbonden partijen als die niet wordt gerealiseerd? Als die niet wordt gerealiseerd, dan hebben we in onze meerjarenbegroting in 2026 en verder een gat van 3,6 miljoen euro. Er zit dus een taakstelling in de meerjarenbegroting waarvan we ervan uitgaan dat de GR’en bijdragen aan de financiële opgaven voor een bedrag van 3,6 miljoen euro. Dat hebben we nog niet in 2025 meteen laten ingaan, omdat we ons ook wel realiseren dat de discussie in de regio tijd vergt. Nu is het wel zo dat bijna alle gemeentes datzelfde signaal hebben afgegeven richting de GR’en. We hebben de GR’en uitgedaagd om deels langs onze eigen afwegingsladder na te denken over bezuinigingsvoorstellen. De PVV vroeg: waar vinden we precies de bezuinigingen in de begroting? Op pagina 225 en 226 staat het hele overzicht.

U vroeg naar een beter en integraal overzicht van de middelen van Heerlen Noord. Dat overzicht is er. We zullen dat anders nog een keer delen met de uitnodiging

Pagina 76 van 202

om te kijken of dat voldoet aan de informatiebehoefte en anders daar gewoon met elkaar het gesprek over te voeren. Wat doet de gemeente om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter te laten aansluiten? We hebben verschillende initiatieven. Een daarvan is de Bovengrondse Vakschool. U weet precies waar die ligt. Daar plannen we nog een keer een bezoek met de raadscommissie om te gaan kijken hoe we samen met het bedrijfsleven en onderwijspartijen ervoor zorgen dat mensen vanuit een uitkeringssituatie begeleid kunnen worden richting werk. Maar daarvan zou je kunnen zeggen: dat is vooral voor heel praktisch opgeleiden. Er zijn aansluitende leerwerklijnen richting het bedrijfsleven, bijvoorbeeld de medische logistiek, maar ook in andere sectoren waar mensen zich verder kunnen bekwamen via werken en leren. Dat gebeurt in die combinatie. Dat zijn onder andere bol-trajecten, zoals dat dan zo mooi heet in mbo-land. We werken in Zuid-Limburg samen in het werkcentrum Zuid-Limburg waar onder andere Zuyd Hogeschool en het VISTA college bij zijn aangesloten. Daar is het zogenaamde leerloket onderdeel van om te kijken of we betere aansluiting kunnen creëren met elkaar als het gaat over vraag en aanbod op de arbeidsmarkt. U vroeg naar de netto schuld per inwoner en wanneer we die gaan laten dalen.

Op het moment dat er geen nieuwe leningen worden aangegaan en bijvoorbeeld het inwoneraantal stijgt, dan gaat de schuld per inwoner dalen. Dat zien we waarschijnlijk dit jaar, omdat we nog maar beperkt nieuwe langlopende leningen hebben aangetrokken. Op het moment dat je weer verder gaat investeren en dus ook leningen aangaat om de investeringen te financieren en als dat harder gaat dan de groei van het aantal inwoners, dan gaat die schuld per inwoner weer omhoog. Dat is de verwachting tegen de ambitie van het college. Hoe kunt u de algemene reserve laten toenemen? Dat kunnen we doen door de positieve jaarrekening resultaten als we die hebben toe tevoegen aan de algemene reserve. We hanteren inderdaad een bepaald percentage van de begroting. We zitten nu op een percentage van 4,4 procent. Als u kijkt in de balans helemaal achteraan in de begroting, dan ziet u een bedrag staan in de algemene reserve van 26 miljoen euro. Er zitten een aantal verplichtingen op onderdelen in die reserve. Als je die ervan af trekt, kom je op 22,4 miljoen euro uit. Die 22,4 miljoen euro kun je dan afzetten tegen de totale begrotingsomvang van 509 miljoen euro. Dan komt u uit op die 4,4 procent. Waarom wordt de hondenbelasting niet verder afgebouwd? Dat is een keuze. In het kader van de bezuinigingen hebben we gezegd dat we dit komend jaar niet doen. Dat is de reden waarom we dat nu niet doen.

U vroeg wat de einddatum is om de hondenbelasting helemaal ten grave te dragen, om het zo maar even te zeggen. In het meerjarig bestuurlijk programma staat dat we starten met de afbouw, maar we hebben geen einddatum bepaald. Dus dat wordt in principe elk jaar verder vastgesteld. U vroeg of er nog wel genoeg ruimte is op de bedrijventerreinen. Is daar eventueel een ontwikkeling voor de aanleg van nieuwe bedrijventerreinen of een revitalisering? Ja, er zijn twee hele concrete. Een is het Emmaterrein. Dat is u wel bekend. Een andere is dat we in de regio samen met de provincie en Brunssum in gesprek zijn over de aanleg van de oostflank. Maar dat is een ontwikkeling die pas vanaf 2027 zal lopen. Heerlen zal daarin naar verwachting participeren via de Trilandis ontwikkelingsmaatschappij. Dan de VVD. Hoe gaat het college de bezuinigingen communiceren? Onder andere via de Stadskrant, maar dat zal een gecomprimeerde en simpel te begrijpen versie zijn en uiteraard via de portefeuillehouders in de contacten met de verschillende organisaties die geraakt worden door de bezuinigingen. Voor een deel lopen die contacten natuurlijk al. U vroeg ook: is de verhoging van de woonlasten eenmalig of loopt deze door? De verhoging voor nu van 5 procent is eenmalig. Maar we hebben voor 2026 en 2027 wel al een stijging ingeboekt

Pagina 77 van 202

van 2,2 procent. Dus hoeveel procent we daar volgend jaar en eventueel het jaar daarna bovenop doen in het kader van de inflatie, daar zullen we volgend jaar over moeten besluiten. U vroeg ook: moeten alle reserves wel in stand blijven of kunnen die eventueel ook opgaan in de algemene reserve? Onze reserves hebben een aantal functies. Deels zijn die voor het afdekken van toekomstige kosten, zoals kapitaallasten, cofinanciering en het afboeken van boekwaarden waarvan onder andere het sloopfonds. Dus die reserves kunnen niet ingezet worden voor andere doelen zonder inhoudelijke of financiële consequenties. Een ander doel van die reserve kan het egaliseren van kosten zijn. Denk aan dat schommelfonds wat we in het verleden hadden of van andere onderhoudskosten om pieken in die kosten op te kunnen vangen. Een klein aantal reserves dient als afdekking voor risico’s. Bijvoorbeeld het grondbedrijf, de onderwijshuisvesting en eventuele bodemverontreiniging. Als de raad zegt: wij zien geen heil in dat doel van die reserve. Maar sommige risico’s doen zich voor, ook al benoemen we die niet als een risico. Daar moeten we natuurlijk in het kader van risicomanagement wel rekening mee houden. Welke ambities zijn nog niet verwerkt in de begroting en kunt u daar een prioritering in aanbrengen? U heeft een motie voorliggen.

Althans, die heeft u ingediend waarin u het college oproept om een inventarisatie te maken van die ambities en ook te kijken naar de meerjarige ruimte om die te verwezenlijken en daar eventueel in te prioriteren. Wij omarmen die motie. Dus aan de hand van die motie zullen we daarmee aan de slag gaan. Forum voor Democratie vroeg zich het volgende af: we hebben een bovengemiddeld aantal banen per inwoner, terwijl de netto arbeidsparticipatie ver onder het landelijke gemiddelde ligt. Hoe kan dat? De reden is dat er een kwalitatieve mismatch is tussen het aanbod van kandidaten van mensen versus de vraag op de markt. We zijn een centrumgemeente, dus we hebben relatief veel kantoorbanen. We hebben natuurlijk ook een grote woonboulevard. We trekken veel mensen vanuit de regio die hun werkgever in Heerlen hebben. Maar aan de andere kant hebben we veel sociaaleconomische problemen van mensen die moeilijk mee kunnen of moeilijk mee komen op de arbeidsmarkt. Dat verklaart dat je weliswaar relatief veel banen per inwoner hebt, maar aan de andere kant toch een relatief lage arbeidsparticipatie kunt hebben. Dus het zit echt in de kwalitatieve mismatch. De heer Leers had niet zo zeer een vraag, maar meer een oproep om Vebego hartelijk te verwelkomen als grote speler en investeerder in onze stad. Dat kunnen we alleen maar aanbevelen en omarmen.

Vebego heeft inderdaad aangekondigd om groots in Heerlen te investeren. De burgemeester en ikzelf zijn daar intensief bij betrokken en betrokken geweest. We hebben nauw geïnvesteerd in de onderlinge relaties met de top van Vebego. Dus het is niet zo dat het ons in de schoot is geworpen of kwam aanvliegen. Het is wel dat Vebego bewust de keuze gemaakt heeft voor Heerlen, maar ook heeft aangegeven dat ze benieuwd zijn hoe we naar hen kijken en wat we meer voor elkaar zouden kunnen betekenen. Het heeft als resultaat dat Vebego giga wil investeren in onze stad en een strategisch partnerschap wil aangaan met de Bovengrondse Vakschool. Dus dat is driedubbel win. De PvdA vroeg zich af wat we gaan doen met een visie voor de kantorenmarkt. Ik had een antwoord: dat gaan we zien. We gaan een analyse maken van de Heerlense en regionale kantorenmarkt. Die analyse hebben we een keer eerder gemaakt in 2017. Dat heeft geresulteerd in een kantorenvisie die voor een deel achterhaald is. Die wordt nu kwantitatief en kwalitatief geüpdatet. Dat kan dus uiteindelijk leiden tot een actualisatie van het kantorenbeleid en het uitvoeringsprogramma. Van de Fractie Damen heb ik maar één vraag. Dat ging over de update geven over het skatepark.

Ik stel voor dat zeker als straks het amendement wordt aangenomen, dat we de verdere planning op schrift gaan stellen en dat we dit terugkoppelen richting de raadscommissie. Misschien is het

Pagina 78 van 202

interessant om daar een beetje inkleuring en voeling te geven voor wat precies het concept is en welke externe partijen en welke skaterscene daarbij betrokken is. Dan de motie van GroenLinks. Ik had nog de oude versie voor me, maar ik heb er alle vertrouwen in dat de nieuwe ambtelijk is gesynchroniseerd. Want de heer Janssen vroeg zich af: hoe kom je aan dat bedrag van 1,5 miljoen euro? Maar hij heeft daar ambtelijke bijstand voor gevraagd. Maar in principe kunnen we die omarmen. De voorzitter Dank u wel. Wethouder De Beer Daar kom ik waarschijnlijk nog niet meteen mee weg. De voorzitter Nee, dat zou mooi zijn natuurlijk in de tijd. Maar er zullen vast een paar vragen zijn. Ik ga namen noteren. Ik zie meneer De Groot, meneer Van Zutphen en meneer Leers. Het zijn er maar drie. Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Bedankt voor de antwoorden, wethouder. Op de eerste plaats: u raadde het amendement van de SP af om redenen waarin het afschaffen van de vrijwilligersbijdrage zat. U adviseerde: dan kunt u beter een motie indienen. Laat die motie er nu liggen. Die hebben wij ingediend. Dus ik kan me toch bijna niet voorstellen dat die 20.000 euro wat dat kost nergens in de totale begroting gevonden zou kunnen worden. Dus ik hoop dat u die motie gaat omarmen. Dan als tweede: u verwijst naar het overzicht Heerlen Noord.

Dat hebben we natuurlijk gezien en dat hebben we al vaker gehad. Maar we hebben er ook al vaker kritiek op gehad. Ik zou die kritiek proberen een beetje kort te houden. We moeten er misschien nog een keer vaker over praten. Maar waar het hier vooral om gaat is … Om te beginnen, er staat heel klein onder aan dat overzicht: aanjaaggeld 2024 nog te verdelen. Dat is al iets waarvan wij zeggen: dat zou toch in een overzicht opgenomen moeten kunnen worden. Het lijkt mij toch niet zo heel erg moeilijk om dat weer te geven. Een ander punt en misschien is dat nog wel veel belangrijker. Het zijn allemaal belangrijke lijnen. Laat dat helder zijn. Maar bij de lijn wonen en leefomgeving staat een behoorlijk bedrag opgenomen voor meerjarige projecten. Ik zie daar 63 miljoen euro staan. Daar staat vervolgens onder de kolom dekking gemeente Heerlen 22 miljoen euro. Mijn vraag is dan: heeft dat betrekking op die meerjarigheid zoals het daar genoemd wordt of is dat alleen maar datgene wat voor dit jaar geldt? In de laatste kolom staat vervolgens: waar komen de gelden vandaan? Dat is opgesomd. Dat zijn zaken die niet alleen maar voor Heerlen Noord gebruikt worden. Dat is waar wij naar op zoek zijn. Wat is sec des Programma Heerlen Noord? Wat zit hem dan in het reguliere deel voor de totale stad? Daar kom ik in dat overzicht niet uit.

Dus misschien is het goed dat we daar nog eens een keer heel goed kritisch naar kijken. Dan heb ik het punt over de verhoging van de woonlasten met 5 procent. U geeft aan: we hadden eigenlijk al jaren eerder moeten verhogen. Dat maak ik een beetje op uit uw woorden. Dus is mijn conclusie dan correct dat u op een goede manier heeft geprobeerd de woonlasten voor de inwoners van Heerlen jarenlang laag te houden, maar dat ze dan nu maar op de blaren moeten gaan zitten. Dat is omdat – en dan kom ik terug op de ladder van Lodewijks – je uiteindelijk wel die stappen kunt doorlopen van welke projecten we moeten uitstellen en welke projecten we moeten schrappen, maar dat blijft natuurlijk een keuze. Je kunt toch zeggen: die

Pagina 79 van 202

projecten schrappen we niet of die gaan we niet uitstellen. Dat gaan ten koste van die extra verhoging voor onze inwoners. Dat heb ik toch goed gezien of niet? Het is een keuze die dit college maakt. Dat wil daarmee zeggen. Dus ik hoop dat u daar even op wil reageren. Dan tenslotte en daarna nog twee dingetjes: bij die schuldenpositie investeer je natuurlijk in de stad en hoop je daar jaren later de revenuen van terug te zien. Het is vaak helemaal niet zo makkelijk om dat hard te maken. Dat snap ik ook wel allemaal. Natuurlijk moet je dat doen, maar u bent het toch met mij eens dat er toch wel grenzen zijn aan de schulden die je aangaat in dit geval als gemeente Heerlen? De bomen groeien toch niet tot in het oneindige? We zullen toch op enig moment moeten zeggen: nu moeten we maar eens stoppen met al die investeringen c.q. laten we het een beetje meer gefaseerd doen. Sommige zaken moeten we misschien parkeren. Dan als laatste: ik werd getriggerd door het verhaal over Vebego. Dat is hartstikke goed natuurlijk en is prachtig dat jullie daar heel goed mee in gesprek zijn. Maar mijn vraag is dan: met welke andere mogelijke bedrijven c.q. investeerders is dit college nog in gesprek om daar die stappen te kunnen zetten? Kunt u daar een overzicht van geven? Dank u wel. De voorzitter De voorzitter. Wethouder De Beer Ik begin bij die laatste. Dat overzicht kunnen we niet geven.

Want meestal willen de bedrijven die zich melden en zich oriënteren niet dat we met hen in de openbaarheid spreken, tenzij ze dat zelf wel al kenbaar hebben gemaakt. Maar goed, ik ga na of er een bedrijf is dat daar geen bezwaar tegen heeft en waar openbaarheid verder geen issue is. Ik kom even terug op dat bomen niet groeien tot in de hemel. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Voorzitter, aansluitend op het gene wat hij zegt: u heeft het dan sec over bedrijven, maar misschien kunt u dat wat breder trekken. We hebben het al eerder gehad over werkgelegenheid vanuit het Rijk aantrekken. Kunt u dat dan meenemen? Wellicht ligt daar niet die extra geheimhouding op. Wethouder De Beer Dat kan zeker. Dus werkgeversbreed, dus ongeacht bedrijven of instellingen. De voorzitter Binnen welke termijn denkt u dat te kunnen? Wethouder De Beer Deze maand. De voorzitter Deze maand nog. Dank u wel. Wethouder De Beer Bomen groeien niet tot in de hemel als het gaat over schulden. Die discussie hebben we natuurlijk met Paul Hazen in het verleden wel gehad. Een huishouden heeft vaak een hypotheek op z’n woning. Die hypotheek op de woning is een aantal keer de waarde van je jaarinkomen. We hebben een schuld die vergelijkbaar is met ons jaarinkomen, zijnde de omvang van de

Pagina 80 van 202

begroting. We zitten nog net onder de 100 procent. Het verschil tussen een huishouden en een overheid is dat een overheid een oneindig leven heeft. Althans, daar gaan we van uit. Voor een huishouden is dat niet het geval. Dus een bank zal zeggen: u mag maar 30 jaar financieren en dan moet alles zijn afbetaald. Dat is met de overheid niet. Met de Rijksoverheid is het nog iets anders en helemaal als je geen onderdeel bent van de eurozone en een eigen centrale bank hebt, want dan druk je je eigen geld en dan gaat het allemaal nog wat makkelijker. Niet tot in het oneindige, want dan komen we in de knel met de duidelijke theorie van Milton Friedman. Maar dat terzijde. Er is vast en zeker ergens een plafond. We moeten zeker niet willen dat we 200 procent van onze begroting als schuld op onze schouders nemen. Maar het is niet zo dat we kunnen zeggen: die grens ligt bij 110 of 120 procent. Waar het om gaat is dat als je de investeringen doet en daarmee het verdienvermogen en de inkomstenstroom richting de gemeente uiteindelijk weet te verbeteren, dat het dan een rendabele investering is, ook bedrijfseconomisch voor de gemeente. Maar ik ben het met u eens: de bomen kunnen niet tot in de hemel groeien. Dus we moeten er wel altijd alert op zijn dat we die afweging goed met elkaar maken. Die verhoging van die woonlasten: dat klopt.

Ik zal u het staatje laten toekomen over met welke percentages we de woonlasten de afgelopen jaren geïndexeerd hebben en wat de feitelijke inflatie daarvan was. Daar ziet u echt een enorm gat tussen. Ik deel uw conclusie als u zegt: het doorlopen van die ladder van Lodewijks is voor een deel subjectief. Want als u hem zou doorlopen, dan zou u misschien tot net iets andere keuzes komen. Wij als college hebben hem doorlopen tot het niveau waarvan wij dachten: nu is het opportuun om die volgende stap te maken naar de woonlasten. Maar misschien zou u zeggen: op stap twee, drie of vier zou ik net een andere keuze maken, waardoor ik stap vijf niet hoef te zetten. Dat kan. Rondom Heerlen Noord en het overzicht, laten we daar het contact opzoeken om te kijken waar precies het gebrek aan informatie zit en hoe we dat naar de toekomst verder kunnen verduidelijken. De voorzitter Doet u dat via de commissie? Wethouder De Beer Ja, dat kan of via de klankbordgroep. Laten we het contact daarover zoeken. De voorzitter Mensen, laat hem even rustig beantwoorden. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik heb een vraag over die klankbordgroep. Die zou samengesteld worden uit raadsleden. Daar heb ik mezelf voor opgegeven. Is daar al iets meer over bekend? Want daar had u het toen straks ook over.

Wethouder De Beer Ja, die komt volgens mij volgende week bij elkaar, volgende week donderdag. De voorzitter We kunnen daar dan het gesprek voeren. Wethouder De Beer

Pagina 81 van 202

Dan de motie vrijwilligerscompliment. Inhoudelijk zal de collega daarop reageren. Wij zien geen obstakels om met elkaar te kijken hoe we die 20.000 euro ergens kunnen inregelen. Want ik ben het met u eens dat we 9 miljoen moeten kunnen fiksen op een begroting van 500 miljoen. De voorzitter Dan ga ik naar de heer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, de heer De Beer doet schijnbaar een soort handreiking in de zin van maak van dat amendement een motie en er gebeurt dan eigenlijk hetzelfde. Wij kennen beiden het citaat van Deng Xiaoping: “Het doet er niet toe of een kat zwart of wit is, als die maar muizen vangt.” In dit geval wil ik me er toch niet zo makkelijk vanaf maken, omdat u toch wel een fundamentele denkfout maakt. Zo wil ik het niet noemen. Maar misschien maakt u hem wel. Ik krijg namelijk steeds meer de indruk dat het college in plaats van voorzichtig financiën te voeren – en het siert u om dat te doen - u erin doorslaat. Neem bijvoorbeeld de memo die we gisteren eindelijk kregen over de Septembercirculaire. Daaruit blijkt dat de algemene uitkering voor ons dit jaar maar liefst 6 miljoen euro hoger wordt. Nu zitten daar echte meevallers in, maar er zitten ook dingen in die we al lang hadden kunnen weten. Als het gaat over dat buigbudget: we krijgen 4,7 miljoen euro extra voor dit jaar.

Is dat nou een verrassing? Nee, dat is helemaal geen verassing. Want de verhoging van de kostprijs per uitkering wordt nu doorberekend via het definitief budget 2024. In de begeleidende toelichting van het ministerie staat: voor het budget van 2025 hebben we dat nog niet gedaan. Dus daar komt straks een kostprijsverhoging bovenop. We houden al jaar in jaar uit drie, vier, vijf, zes of zeven miljoen euro over op het buigbudget. Het zijn uw verdiensten en daar kunt u trots op zijn. Het is een gevolg van bestaand beleid. Maar moeten we daar nou iedere keer aan het eind van het jaar via de jaarrekening blij mee zijn of moeten we dan eindelijk eens een stap nemen en de provincie overtuigen dat het geen toeval is dat we geld overhouden, dat het buigbudget nog verhoogd gaat worden, dat we het goed doen met de uitstroom en dat daarom dus het amendement in zijn oorspronkelijke vorm wel degelijk haalbaar is? Wethouder De Beer Wij kennen elkaar. De voorzitter Dat is duidelijk. Wethouder De Beer We zijn nu uitgegaan op basis van de beschikking voor 2025. Die geeft 67,5 miljoen euro aan. Dat is datgene waar we dan mee rekenen in de begroting. Dat er nog twee bijstellingen komen waarschijnlijk in de loop van 2025, zou best zo kunnen zijn en die zouden misschien best gunstig kunnen uitvallen.

Het is alleen de vraag wanneer iets hard genoeg is om dat aan de voorkant in de begroting als zodanig in te rekenen. Daar hebben we natuurlijk het gesprek over met de provinciaal toezichthouder. Die heeft nadrukkelijk de taakstelling op buig vanaf 2026 benoemd als een moeilijk punt. Dat maakt dat we heel voorzichtig zijn om hem nu in 2025 al in te gaan boeken. Het is echt niet zo dat we begrotingsbreed veel te rooskleurig begroten en dat het uiteindelijk allemaal wel losloopt. We hebben financieel best een behoorlijk grote opgave. Ik ben het ermee eens dat we realistisch moeten begroten. Maar volgens mij is dit nu niet de goede stap om die op dit moment te maken. Ik heb verwoord zoals ik het heb verwoord. Laten we dan kijken of we hem bij de jaarrekening ingeregeld krijgen. Ik denk dat het vrijwilligerscompliment

Pagina 82 van 202

van 20.000 euro sowieso niet het probleem zal zijn. We kunnen het erover hebben hoe we dat oplossen. Om de eventuele meevaller op buig nu al te gaan inboeken, dat wordt een heel slecht verhaal richting de provincie. De voorzitter Nog een interruptie van de heer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP (intrruptie) Ik lees nu maar letterlijk voor uit de toelichting van het ministerie: “De realisatie over 2024 wordt in de loop van 2025 bekend. De werkelijke prijzen in 2024 zullen betrokken worden bij de vaststelling van het definitieve macrobudget 2025 in september 2025.” Dat betekent gewoon de prijs per uitkering. Daar komt weet ik veel hoeveel procent bovenop. We weten zeker dat er nog een inflatiecorrectie volgt. We kunnen hierover blijven bakkeleien. We zullen ons beraden of we het amendement in een motie omzetten. U moet niet te voorzichtig worden, want we hebben ook verplichtingen naar de stad om te investeren in de stad in plaats van dat we van de spaarclub zijn. De voorzitter Dank u wel. Meneer Janssen had een interruptie op dit punt. Geen interruptie? Dan is het woord aan de heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer de voorzitter, dank u wel. Aan het eind van het zomerreces – ik denk ergens eind augustus – was in de media her en der te lezen dat Vebego echt serieus van plan was om haar nieuwe bedrijfscampus in Heerlen te vestigen.

Ik heb wat reacties gelezen van het college en daarna bleef het min of meer stil. Als ik dan van het college hoor dat het hier om een giga investering gaat in de stad. Ik meen dat de wethouder dit letterlijk heeft gezegd. De tandem, Wever en De Beer hebben ervoor gezorgd dat mochten er nog plooien zijn, dat die recht gestreken zijn en de buit is binnen gehaald. Dan is dat supernieuws voor Heerlen. Als ik dan de suggestie doe om met vlaai en bloemen er naartoe te gaan, dan bedoel ik dat bijna letterlijk in dit geval. Want dit is gewoon goed en prachtig voor Heerlen. We moeten van de daken schreeuwen dat zoiets gaat gebeuren. We hebben een hoop dingen te verwerken die niet zo goed zijn, maar dit is gewoon mooi. Dus ik heb het in mijn betoog gedeeld met iedereen. Ik ben hier hartstikke blij mee. Ik begrijp het college. Misschien kunnen we – en dat is bij deze een open oproep aan mijn collega’s – dat als raad op de een of andere manier ondersteunen en onderschrijven dat het hartstikke mooi is wat ze gaan doen, ze verwelkomen in Heerlen en dat ze gerust die investering mogen doen. Wij zijn hier blij mee en hopelijk volgen er nog velen. Misschien dat we toch als raad samen met het college de koppen bijeen moeten steken om te kijken hoe we daar een mooie en leuke draai aan kunnen geven om dit hele positieve nieuws ook nog een betere draai te geven.

Ik neem aan dat ik iedereen kan vinden en wellicht dat we gaandeweg een geschikt moment vinden om wat reacties uit de raad te peilen om dit het liefst unaniem over de bühne te trekken. Nogmaals, ik ben hierover zeer opgetogen. Als u het hebt over een giga investering, dan ken ik u goed genoeg dat dit ook substantieel is en heel veel gaat betekenen voor onze stad. Dus hulde aan het college dat hier veel werk van heeft gemaakt. Dit is een mooi resultaat voor ons allen in het verschiet. Ik ben er erg blij mee. De voorzitter Wethouder De Beer.

Pagina 83 van 202

Wethouder De Beer Dat is alleen maar mooi. Ik zou zeggen: laten we het moment een beetje kiezen rondom het moment dat Vebego communiceert op welke plek ze nou precies willen gaan landen. Want dat hebben ze nog in het vage gehouden om hun moverende reden en ook de reden dat ze dit intern nog verder moeten communiceren. Dat duurt inderdaad best lang, want we waren er voor de zomer al ruim uit. Maar goed, zij kiezen hun eigen moment en ze hebben gezegd: we willen een eerste aankondiging doen meteen na de zomer of het einde van de zomervakantie. Vervolgens komen we er snel op terug in de loop van het jaar. Maar heel mooi gezegd. De voorzitter De heer Janssen wil nog een vraag stellen en dan gaan we naar de volgende wethouder. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik hoorde meneer De Beer het een en ander zeggen over het Nationaal Programma Heerlen Noord. Ik hoorde meneer De Beer in die zin mijn collega van de Ouderenpartij een beetje met het spreekwoordelijke kluitje het riet insturen. U heeft wellicht de motie van de Jongerenpartij al gezien met wat wij expliciet van dit college verwachten als het gaat om hoe we met Nationaal Programma Heerlen Noord om dienen te gaan, wat wij verwachten als een aparte programmabegroting.

We zouden als raad en niet in een klankbordgroep, maar heel transparant, structureel bij iedere begroting een overzicht willen hebben van wat nu het gemeentelijk deel is van investeringen langjarig en dan ook laten zien dat we langjarig net zoals die Tweede Kamer dat nu gezegd heeft tot en met 2028. Dan moet je hier als gemeente Heerlen ook de nek uitsteken. Ik hoor hem daar totaal niet over. Dat baart mij wel behoorlijk zorgen, omdat ik hier in de zaal vandaag in hele brede zin van mijn collega raadsleden gehoord heb dat ze daar behoefte aan hebben en dat ze dat in die zin steunen. Dus ik ben heel benieuwd hoe de wethouder daar naar kijkt, te meer omdat in de beantwoording van technische vragen die de Jongerenpartij heeft gesteld de letterlijke tekst is: het is niet mogelijk de reguliere investeringen in de focusgebieden van Heerlen-Noord aan te geven, aangezien de begroting van de gemeente Heerlen niet gebiedsgericht is opgebouwd. Dat wil zeggen: reguliere budgetten die voor de hele stad beschikbaar zijn en daar ingezet worden waar vanuit beleidsoogpunt het meest noodzakelijk wordt geacht. We leggen nou net de vinger op de plek waar we hem hebben willen. Enerzijds vinden we dat als raad niet verstandig. Wij willen daar graag in meegenomen worden.

Als u het niet zo kunt maken, dan is dat een teken aan de wand dat de programmabegroting voor het Nationaal Programma Heerlen Noord dan apart moet. Want dan kunnen we het zo heel expliciet maken en daarnaast – dat is nog veel belangrijker … De voorzitter U bent geen vragen aan het stellen, geloof ik. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik hoor hem net over dat verhaal van Heerlen Noord heen praten. Ik heb hier een hele concrete motie liggen. Dat vind ik jammer. Ik ben heel benieuwd hoe de wethouder daar naar kijkt. De voorzitter Ik geef toch echt eerst het woord aan de wethouder. Dit is gewoon een vraag aan de wethouder. Wethouder De Beer We hebben een rekenkameronderzoek gehad naar Heerlen Noord. Een van de dingen die daaruit is gekomen, was dat de raad zei: wij formeren een klankbordgroep. Het doel van de

Pagina 84 van 202

klankbordgroep is te klankborden over de informatiebehoefte van de raad. Het is niet de bedoeling om de discussie richting de klankbordgroep te verschuiven. Dus dat is niet een kluitje in het riet. Het gaat erom dat we met elkaar bepalen tot welk niveau de raad behoefte heeft aan informatie en hoe we dat nu organiseren op een zo toegankelijk mogelijke manier. Dus de discussie die we nu met elkaar voeren, zouden we eigenlijk met elkaar moeten voeren in de klankbordgroep om te bepalen wat voor informatie we richting de raad gaan brengen zodanig dat jullie in deze samenstelling je goed geïnformeerd voelen. Dat was de essentie van de klankbordgroep. Ik kijk naar de griffier. We zitten volgende week volgens mij bij elkaar. Dus laten we die discussie daar dan voeren. Als u zegt: “ik heb behoefte aan een financiële vertaling in de paragraaf van de begroting zelf en niet alleen maar de twee overzichten die we door het jaar krijgen”, dan gaan we dat organiseren. De voorzitter Dat doen we dus volgende week. Ik zag meneer Bertholet nog met een vraag. Is die beantwoord? Dat is prima. Zijn er aanvullende vragen? Dan kap ik hem daarna ook echt af. Meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Wat zegt u daar expliciet over als het gaat om die motie? Heeft u daar dan een antwoord op? Want u geeft letterlijk bij de collega raadsleden aan hoe je daarmee om wilt gaan.

Dan ben ik heel erg benieuwd. U heeft het net over het Nationaal Programma Heerlen Noord. Volgens mij is de motie heel duidelijk. Ik ben zoekende los van de klankbordgroep. Dan kunnen we het in de klankbordgroep hebben over de invulling van hoe zo’n begroting er visueel uit zou moeten zien. Maar de motie is zo transparant en helder als maar wat. De voorzitter Hoe reageert de wethouder op de motie? Dank u wel. Wethouder De Beer Dat is prima. Dan omarmen we bij deze de motie en dan gaan we in de klankbordgroep met elkaar het gesprek aan over hoe we daar dan het beste invulling aan kunnen geven, zodanig dat de informatiebehoefte van de raad bediend wordt. De voorzitter Dat is prima. Dank u wel. Wethouder De Beer Dan was ik nog een motie vergeten en dat was de motie over de sportaccommodaties, ook van de Jongerenpartij. Hoe ik het voor me zie, is dat we een mooie matrix gaan maken met alle sportaccommodaties en dat we daarin kwalificeren of een sportaccommodatie aan de maat is of dat die niet aan de maat is en wat er dan op die accommodatie precies moet gebeuren. Wat is de bezetting op die accommodatie en komt die accommodatie eventueel in de toekomst te vervallen of schuiven we die onder een andere accommodatie? Als we dat simpele overzicht kunnen maken, dan kunnen we aan de hand daarvan het gesprek voeren.

Want als ik nu die hele lange tekst van de motie lees, dan denk ik: waar gaat dit naartoe en wat moeten we dan allemaal voor dikke plannen gaan schrijven? Volgens mij kan het simpeler. De voorzitter Dat is prima. Er komt een matrix. Heel kort nog, meneer Janssen.

Pagina 85 van 202

De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Begrijp ik het dan goed? Om het even expliciet te maken: die motie ligt er omdat we een soort strategie willen voor wat dit college in de toekomst wil met zowel binnen- als buitensportaccommodaties. Waar gaat dat naartoe en komt het tegemoet aan de behoeften die er in brede zin bestaat? Als die matrix zoals u dat naar voren wil brengen aan het dictum van de motie tegemoet komt, dan zegt u eigenlijk impliciet: dat omarm ik dan. Maar dat is dan de vorm waarin u dat naar voren brengt. Kunnen we daar dan van uitgaan? De voorzitter Wanneer kunnen we de matrix verwachten? Het blijft maar lastig. Wethouder De Beer Ja, het sportaccommodatiebeleid? De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ja. Wethouder De Beer Ik stel begin volgend jaar voor. Op februari koersen? De voorzitter Februari. Wethouder De Beer Februari kunnen we hem dan bespreken in de raadscommissie. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ja, dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Dan is nu het woord aan wethouder Clemens. Wethouder Clemens Dank u wel, voorzitter. Het is een bijzonder gezicht trouwens met al die Hoensbroekse vlaggen.

Er is me net iets bijzonders overkomen, want er is zelfs iemand in deze zaal die in Maastricht woont en vroeg: kan ik ook zo’n vlaggetje krijgen? Ik hoop dat dit mag, maar dan kijk ik naar de vermoedelijke aanstichters. Ik denk dat het wel kan. Ja? Hoensbroek gaat voorbij de gemeentegrenzen, zelfs voorbij de Parkstadregio. Dat is alleen maar goed. Om dan verder maar meteen in het diepe te springen: het zwembad. Er zijn een aantal vragen over gesteld, te beginnen met de heer Damen. Hij vroeg naar hoe het precies zit met die vergelijkingen in kosten tussen of je dat zwembad op de oorspronkelijk bedoelde locatie bouwt, namelijk op de Putgraaf of in de kerk zoals we die nu beoogd hebben. Daar hebben we dus de eerste verkenningen en vergelijkingen in gedaan. Daaruit kwam naar voren dat het bouwen van het zwembad in de kerk niet duurder is dan wanneer je een heel nieuw zwembad zou moeten bouwen. Het ligt voor de hand waarom dat zo is, namelijk: als je al een kerk hebt waarin je een zwembad gaat creëren, dan hoef je niet meer het gebouw an sich te bouwen. Dan steek je natuurlijk wel kosten in andere dingen. Dat gaan we allemaal nog precies berekenen. Dat maakt onderdeel uit van wat we de komende tijd gaan doen en wat we nu aan het doen zijn. Dat is namelijk het in kaart brengen van wat er precies nodig is om dat zwembad straks te kunnen

Pagina 86 van 202

creëren en wat daar allemaal bij hoort. U refereerde onder andere aan parkeren. Dan kijken we niet alleen naar het gebied zelf waar enige ruimte is, maar natuurlijk ook naar de omgeving waar nogal wat parkeergelegenheid is. Hetzelfde geldt voor een aantal andere vragen die moeten worden beantwoord op het moment dat je op een duurzame en aansprekende manier zo’n Centrumbad wil realiseren. De VVD stelt een aantal vragen over waar we precies zijn in dat proces. Het is zo dat de raad in 2021 de opdracht heeft gegeven om aan de slag te gaan met dat zwembad en om dat te gaan realiseren. Daar is toen een locatie voor aangewezen en dat was toen nog de Putgraaf. In 2024, namelijk afgelopen voorjaar en zomer hebben we gezegd: de locatie Putgraaf laten we los en gaan we naar de locatie aan de rand van Eikenderveld en het centrum. Dat betekent niet dat we de pauzeknop hebben ingedrukt, zoals u vroeg. Dat betekent dat we op een moment in het proces zijn waar we inzichtelijk proberen te maken wat er nodig is om dat zwembad te kunnen creëren en dat we dan straks een pakket hebben dat we aan uw kunnen voorleggen. Dat is denk ik de andere vraag die u stelde, namelijk wat het volgende moment is dat we hier een keuze in kunnen maken.

Dat is dus in 2025, want dan gaat dat hele pakket met wat we gaan doen, hoe het eruit gaat zien en wat ervoor nodig is, ook in financiële zin, aan u voorgelegd worden. Dan kunt u daar iets van vinden. De PvdA stelde nog een vraag over exploitatie. Die is inderdaad in 2021 vastgesteld. Die zou geactualiseerd worden richting het volgende jaar. Dus u krijgt dan een nieuwe exploitatie voorgelegd net zoals een nieuw investeringsbedrag. Want er staat nu 7 miljoen euro voor in de begroting als investering. Dat gaat niet genoeg zijn om welk zwembad dan ook te kunnen bouwen, dus daar komt een nieuw bedrag en daar kunt u dan iets van vinden. Wat betreft het contract met sportfondsen: daar is in de afspraak met sportfondsen ruimte om afhankelijk van hoe dat zwembad eruit gaat zien en de prijsontwikkelingen een aangepaste afspraak te maken. Dat zal onderdeel uitmaken van wat we aan u gaan voorleggen. Dat maakt meteen dat ik wat kan zeggen over de motie van die Jongerenpartij die zegt dat we het zwembad niet moeten gaan bouwen. Kort samengevat is dat we die gaan ontraden. Simpelweg – en dat is de eenvoudigste reactie daarop – omdat het college de opdracht van de raad heeft om wel te zorgen voor een zwembad. Dan een andere vraag van de heer Damen. Die gaat over de openbare ruimte. Ik denk dat de heer Peters dadelijk nog iets gaat zeggen over valpreventie, maar meer in algemene zin.

We willen dat die openbare ruimte in het centrum van al onze inwoners is. Dus onderstrepen we van harte uw oproep om het zo in te richten dat iedereen en ook bijvoorbeeld met mensen met een handicap of die moeilijk ter been zijn op wat voor manier dan ook, van die openbare ruimte kunnen genieten. Ik denk dat een heel leuk voorbeeld daarin de inrichting van de nieuwe Promenade is waarbij daar expliciet rekening mee is gehouden. Daar komt nog een speelse toevoeging die ook voor die doelgroep te gebruiken zal zijn. Dan stelde de Jongerenpartij nog de vraag naar aanleiding van het beslispunt in de begroting over strategische aankopen in het centrum: waar gaat dat dan precies over? Er is een reden dat we dit op deze manier omschreven hebben. We willen namelijk niet de onderhandelingspositie van de gemeente schaden in dit proces, maar u mag dat als raad natuurlijk wel weten. Dat betekent dat we uiterlijk morgen een memo ter inzage leggen. Onder geheimhouding kunt u die dan bekijken en daar staan meer details in. De PVV vroeg nog naar het leefbaarheidsfonds en in welke mate we die voor de grote projecten in onze buitenstad zouden kunnen of willen inzetten. Het antwoord daarop is dat we daar geen aanspraak op gaan maken voor deze projecten, maar dat we wel voor buiten de binnenstad wel degelijk aanspraak gaan maken op dat fonds. Daar gaan we u later over informeren.

Dan het Oranje Nassaupark. De heer Leers had het daarover. Het Herlecollege gaat inderdaad naar dat gebied. We gaan u daarvoor dit jaar nog een voorstel doen. Dus dan gaat het niet zo

Pagina 87 van 202

zeer over de locatie, want die hebben we al eens eerder met u gedeeld. Maar dan gaat het met name over de investering die nodig is om de school te kunnen bouwen. Dat is een vervolg op het integraal huisvestingsplan waarin u hebt gezegd dat die nieuwe school er moet gaan komen. Is het denkbaar dat er gewoond wordt in het gebied? Het antwoord is ja, dat is denkbaar. Alleen er zijn nog geen concrete plannen voor op dit moment. De heer Leers vroeg naar de fietsenstalling. Daar vraagt u ook of het daar mogelijk is om woningen te maken. We hebben al eens eerder gekeken of je de combinatie fietsenstalling en wonen zou kunnen realiseren op die plek. Waar we toen al vrij snel tegenaan liepen is dat je daar vrij dicht op het spoor zit. Dat betekent dat er heel veel aanvullende veiligheidsvoorwaarden worden gesteld. Die maken het eigenlijk nagenoeg onmogelijk om daar op enige rendabele manier woningen te realiseren. Dat is de reden dat woningen als optie in dat gebied al vrij snel zijn afgevallen. De fietsenstalling moeten we desondanks sowieso realiseren. We hebben nog steeds vol vertrouwen dat de eerder genoemde creatieve makers hun plek gaan vinden op die plek. Dan een aantal vragen over Zuyd. De heer Leers stelde allereerst de vraag dat als de Hogeschool Zuyd zich gaat vestigen aan de Promenade, of het dan mogelijk is om een aantal waardevolle gevels in het gebied te behouden.

Het antwoord daarop is dat wij dat ook heel graag willen. Om die reden wordt er een scan uitgevoerd van het gebied waarin door deskundigen wordt gekeken welke van die gevels het bewaren waard zijn. Dan kan een input zijn voor een toekomstige inrichting van het gebied. Dus wij delen uw zorg over het mogelijk verdwijnen van moois. Wij gaan net zoals u dat wil kijken of we dat voor de toekomst kunnen bewaren. U vroeg nog heel specifiek naar hoe het zit met besluitvorming over panden waar een prijsovereenkomst bestaat. Dat betekent dat we inderdaad de laatste stap nog te zetten hebben in de aankoop. Zolang er aankoopbudget beschikbaar is, kan het college die besluiten nemen, zelfs als dat niet meer zo is. Met andere woorden, als het budget wat u eerder ter beschikking hebt gesteld op is, dan komen we terug naar de gemeenteraad. Dan kunt u opnieuw een besluit nemen over hoe we dat budget opnieuw gaan inrichten, zodat we daarin verder kunnen met alles binnen de kaders zoals we die met u hebben afgesproken. Dat betekent ook dat ik daarmee antwoord heb gegeven op de vraag van D66, want daar was ook de vraag hoe dit proces verder gaat. U heeft ons de opdracht gegeven om het hele gebied aan te kopen om daar de vestiging van Zuyd Hogeschool mogelijk te maken. U heeft eerder een besluit genomen om ons een budget ter beschikking te stellen om die aankopen te kunnen doen.

Als dat op is, dan komen we bij u terug. Dan had de heer Leers nog een aantal vragen over Zuyd. Een aantal van die vragen hebben we al eens eerder besproken, onder andere waarom deze locatie en geen andere locatie. Het meest eenvoudige antwoord is omdat Zuyd Hogeschool naar deze locatie wil. Ze hebben niet gezegd: doe ons maar die of die plek. Er is vanuit Zuyd gezegd dat ze naar deze locatie willen en die sloot heel erg mooi aan op onze plannen voor onze binnenstad. Dat werd op een hele goede manier in het krantenartikel waar u aan refereerde weergegeven, namelijk: dit is op een andere manier naar je binnenstad kijken, nieuwe functies toevoegen, nieuwe dynamiek en levendigheid toevoegen en dat doe je op een hele goede manier met zo’n school. De andere kant is dat er voor Zuyd Hogeschool natuurlijk ook belangrijke voordelen zijn aan een vestiging in een binnenstad. Dat is onder andere omdat je daarmee als onderwijsinstelling aantrekkelijker wordt voor studenten. Met andere woorden, het mes snijdt aan twee kanten en dat is precies de reden waarom Zuyd en de gemeente samen hebben gezegd: we gaan deze ontwikkeling in. Dat lees ik in het artikel dat in de Limburger staat. Ik zie daar namelijk een bestuurder die enthousiast is, maar die terecht – want dat weten wij allemaal – stelt: het is ingewikkeld. We hebben nog heel wat stappen te zetten. Dat is exact wat de bestuurder van

Pagina 88 van 202

Zuyd hier in de raadscommissie eerder dit jaar heeft gezegd. Alle lichten staan op groen. We moeten nu wel nog het financiële deel met elkaar uitwerken en daar zitten we middenin. Wat gezegd wordt over techniekonderwijs is daar een voorbeeld van. Dat is namelijk volgens mij tekenend voor de manier waarop wij hier met Zuyd over in gesprek zijn. Er mag gedroomd worden. Techniekonderwijs in de binnenstad is een van de dingen waar we daarbij aan denken. Daar fantaseren we dan wel eens dat de volgende Elon Musk, los van zijn politieke voorkeur wellicht, misschien hier studeert en nieuwe mooie dingen gaat ontwikkelen. Dan voorzitter, is er door Partij Hoensbroeks Belang nog een vraag gesteld over de speeltoestellen bij basisschool Mijn Spoor. Ik zie de heer Daamen verschrikt kijken. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang (interruptie) Ik denk dat u het dan verkeerd opgevat heeft. Het gaat om de speeltoestellen die op het Mijnspoor aanwezig waren. Die zijn op de een of andere manier verdwenen en nooit meer teruggeplaatst. Dat was de vraag. Dus het gaat om het Mijnspoor in Hoensbroek. Wethouder Clemens In dat geval kom ik daar schriftelijk op terug, voorzitter. Want die heb ik niet paraat. De heer Daamen deed nog een oproep om de culturele programmering in onze stad zo veel mogelijk op elkaar af te stemmen.

Dat heeft zowel inhoudelijk meerwaarde als ook dat het voor de bezoeker natuurlijk makkelijker te vinden is. Een van de manieren waarop dat gebeurt, is de uit agenda van Heerlen Mijn Stad. Daar kan de bezoeker al die activiteiten bij elkaar zien. Een ander voorbeeld is de manier waarop de culturele instellingen elkaar steeds beter weten te vinden. Dat zie je nu bijvoorbeeld bij de Andy Warhol tentoonstelling waar niet alleen Schunck programmeert, maar waar je ook ziet dat de Nieuwe Nor daarop aansluit, dat er bij het Cultuurhuis activiteiten worden georganiseerd en dat er in sommige buurten activiteiten worden georganiseerd. Dat zijn volgens mij allemaal manieren waarop je dat culturele aanbod rijker en completer maakt. De voorzitter Geen interrupties. U kunt zo uw vragen stellen. Dat is wat we afgesproken hadden. Gaat uw gang. Wethouder Clemens Dan kunnen we het er extra lang over hebben, voorzitter. De Jongerenpartij verwees naar de bezuinigingsvoorstellen zoals die in 2026 in de begroting staan. Daar hebben wij nog geen exacte bedragen genoemd. Dat hebben we wel gedaan natuurlijk daar waar het in 2025 betreft. Maar daar hebben we het hier niet over bij die cultuurbezuinigingen. Dat hebben we gedaan, omdat we in overleg met de instellingen gaan kijken op welke manier we dat met een zo’n klein mogelijke impact op het culturele aanbod kunnen laten landen.

Dat is precies de reden waarom we hebben gezegd: we gaan niet met de kaasschaaf over de hele cultuurbegroting heen. Carnaval voor de liefhebbers zit dan ook niet in de bezuinigingen. Ik zeg dat maar en ik onderstreep dat nog maar eens. Maar we gaan dus met die dragende instellingen samen kijken hoe we zo veel mogelijk op efficiency bezuinigingen kunnen behalen, zodat er voor de bezoeker even veel te genieten blijft. Partij Hoensbroeks Belang verwees nog naar de Heemkunde in Hoensbroek. Die heb ik zelf natuurlijk al eens gesproken. Die hebben veel contact met de ambtenaren bij ons. Er zijn een aantal huisvestingsvragen en die gaan onder andere over de plek waar ze hun vergaderingen houden, maar die gaan deels natuurlijk over waar ze spullen kunnen opslaan en waar ze

Pagina 89 van 202

exposities kunnen organiseren. Ik zeg hier graag toe dat we nog een keer met hen in gesprek gaan over wat hun precieze wensen zijn en of we daarin tegemoet kunnen komen. Iets dat mij intrigeerde was het glas in lood raam van Charles Eyck. U mag niks vragen of zeggen, maar misschien kunt u knikken of schudden of u weet waar dat glas-in-loodraam is. Dat weet u. Dat is fijn. Ik wist dat namelijk niet. Dus ik wilde zelfs een amendement op kasteel Hoensbroek in het verschiet stellen voor wie mij kon helpen. Maar volgens mij mogen we geen cadeaus geven aan raadsleden. Dus dat zit er niet in. Maar het lijkt mij prima dat wij hier met elkaar afspreken dat we een keer met elkaar het erover hebben waar het ten eerste ligt, in welke staat dat is en of we daar een passende plek voor kunnen vinden. Want als we dat soort moois hebben, dan behoort dat ergens te zijn waar mensen het kunnen zien. Uw jaarlijkse oproep om veel reuring rond het kasteel te organiseren, ga ik jaarlijks weer enthousiast beantwoorden. Volgens mij hebben we heel recent nog een heel mooi ridderfestijn gehad. Meer van dat, zou ik willen zeggen. Dan kan op dit moment ook, want het is natuurlijk zo dat we hebben gezegd met elkaar dat er van alles gaat gebeuren rondom het Romeins museum. Maar we gaan dat aangrijpen om ook in die jaren ervoor te zorgen dat het kasteel nog eens extra kan gaan schijnen.

Dus dat sluit volledig aan bij uw oproep. Het Erfgoedjaar is daar een voorbeeld van, want er wordt weleens gedacht dat dit iets is wat zich alleen in Heerlen Stad zou afspelen, maar het Erfgoedjaar wordt een evenement voor heel Heerlen, dus inclusief Hoensbroek, inclusief het kasteel en inclusief alle buurten en alle uithoeken van onze stad. Dan tot slot: de PvdA had nog een vraag over de nieuwe Bibliotheekwet. Dat betekent dat er een aantal bekostigingsstromen gedecentraliseerd gaan worden. Dat ziet er als volgt uit: in 2025 en 2026 komen er incidentele uitkeringen van 2,95 euro per inwoner. Dat betekent 258.000 euro per jaar. Die worden in Heerlen met name ingezet om de bibliotheken voor te bereiden op die nieuwe toekomstige situatie. Twee voorbeelden van activiteiten in dat licht zijn onder andere de investeringen in de bibliotheek Heerlerbaan in de pas geopende BMV en ook investeringen in onder andere Kansrijke Start om gezinnen in de bibliotheek te kunnen ontvangen en hen met raad en daad daar bij te staan. Vanaf 2027 landen deze bedragen in het gemeentefonds. Wij gaan u bij de voorjaarsnota informeren over hoe dat er dan precies uitziet financieel technisch. De voorzitter Dank u wel. Zijn er vragen? Ik noteer meneer De Groot, meneer Ermers, meneer Leers, meneer Hendriks, meneer Damen, meneer Jacobs en dat was het. Ik begin omgekeerd. Meneer Jacobs.

De heer Jacobs, FVD (interruptie) Allereerst wil ik zeggen dat ik het positivisme van de wethouder wel waardeer. Ik ben van nature misschien wat pessimistisch ingesteld. U had het net over dat krantenartikel. Wat mij vooral triggerde in dat krantenartikel is – ik zal het citeren – dat: “De Zuyd bestuurder verwacht op het eind van het jaar het besluit doorgaan of niet doorgaan. Maar ik verwacht nog geen definitief nee. Wel kunnen we besluiten het plan voorlopig in de ijskast te zetten of om voor plan B te gaan.” Geen definitief nee, ik vind dat niet echt positief klinken, maar dat kan mijn pessimisme weer zijn. Nu zie je heel erg dat Zuyd Hogeschool zegt: wij hebben een plan B. Wanneer zegt het college hier dat wij met een plan B komen? Op het einde van het jaar komt er een uitspraak. Nu zegt de bestuurder: het is geen definitief nee, maar … Wanneer zegt het college: wij gaan nu ook voor een plan B? Of blijft u bij plan A tot het moment dat de bestuurder zegt of dat Zuyd Hogeschool bijvoorbeeld definitief nee zou zeggen? Wethouder Clemens

Pagina 90 van 202

Misschien is het inderdaad de benadering. Ik vind het wel prettig dat u dit op deze manier aanvliegt. Ik heb ‘geen definitief nee’ inderdaad anders opgevat dan u, namelijk: op het moment dat waar wij gezamenlijk op koersen niet haalbaar zou zijn, dan gaan we niet uit elkaar. Dan gaan we niet zeggen: nu gaan Zuyd en gemeente Heerlen elkaar loslaten. Nee, dan heb je nog steeds heel veel met elkaar te doen. Dan ga je nog steeds kijken hoe je met elkaar kan samenwerken. Maar we hebben ook gezegd: we hebben een plan met elkaar. Dat is waar we nu met elkaar aan werken. Daar gaan we stap voor stap naartoe werken. Dat betekent dat we eerst hebben gekeken of het wenselijk is. Vervolgens hebben we gekeken: is het mogelijk? Stap drie is kijken wat ervoor nodig is om dat met name in financiële zin mogelijk te maken. Tot het moment dat blijkt dat dit derde licht niet ook op groen kan springen, hebben we volgens mij maar een plan om naar toe te werken. De voorzitter Meneer Damen van de Fractie Damen. De heer Damen, Fractie Damen (interruptie) Voorzitter, ik heb een vraag naar aanleiding van de vraag rondom de programmering. Mijn vraag ging niet zo zeer over de samenwerking tussen de culturele instellingen. Die is helder en duidelijk. Maar het ging mij meer om de programmering in de boekwerken.

Ik heb het voorbeeld van Zwolle aangehaald, vorig jaar dacht ik, waarin in ieder geval alle culturele instellingen in een mooi pakket – ik weet dat dit best een dik boek kan worden – gezamenlijk hun programmering deden voorstellen. Dat was een beetje de intentie van de vraag. Enerzijds de samenwerking bundelen in het boekwerk en anderzijds levert dat natuurlijk ook een financieel voordeel op, want je hoeft niet vier verschillende boekwerken te maken. Wethouder Clemens Ik moet daar wel bij opmerken dat je steeds minder vaak ziet dat er papieren boekwerkjes gemaakt worden. Het wordt steeds vaker online gedeeld. Maar voor zover dat nog gebeurt wil ik heel graag de suggestie van de heer Damen meenemen en dat ook bespreken met de culturele instellingen. Dan ik laat ik u weten hoe zij daarop reageren. De voorzitter Heeft u enig idee van een termijn? Wethouder Clemens Zullen we afspreken dat we dat dit jaar nog doen? De voorzitter Prima, dat doen we dit jaar nog. Meneer Hendriks, aan u het woord. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Dank voorzitter. Ik ga even terug naar de motie. We vinden het wat gemakkelijk. Het is een beetje een waarom daarom antwoord. U zegt dat we ooit een opdracht hebben gekregen, dus dat we het daarom doen. Dat snappen we. Alleen dat is nou net de vraag.