Conceptnotulen gemeenteraadsvergadering Heerlen 6 en 7 november 2024

Deze projecten versterken niet alleen het culturele leven in Heerlen, maar verhogen ook de aantrekkelijkheid voor investeerders en ontwikkelaars. We zien de eerste signalen hiervan terug in de interesse van ontwikkelaars om ruim 1100 nieuwe woningen te bouwen in het centrum van Heerlen. Dit bevestigt het belang van een levendig en aantrekkelijk stadscentrum waar cultuur, wonen en werkgelegenheid samenkomen. Wij roepen het college op om deze koers vast te houden en verder te intensiveren om zo het potentieel van onze stad ten volle te benutten. Wat betreft investeringen kijken we gelukkig niet alleen naar de binnenstad. Er is gelukkig meer aandacht voor Hoensbroek en dat is voor ons van groot belang. Heerlen is immers meer dan alleen het stadscentrum. Het centrum van Hoensbroek heeft al jarenlang te maken met problemen, zoals leegstand en sociaaleconomische achterstand. De 500.000 euro die nu is uitgetrokken is een stap in de goede richting, maar wij vragen ons af of dit voldoende is om op tijd significante verbeteringen door te voeren. De tijdslijn zoals beschreven in de startnotitie is te lang gezien de ernst van de huidige situatie. Wij willen dat er naast de langetermijnplanning nog meer directe actie wordt ondernomen met kortetermijnoplossingen. Dit vraagt om een doortastende aanpak om het vertrouwen van de inwoners te herstellen.

Wij pleiten voor een structurele programmabegroting voor het centrum van Hoensbroek om de vitaliteit en levendigheid terug te brengen. We moeten nog meer prioriteit geven aan dit stadsdeel en dit vertalen in concrete investeringen en maatregelen in een samenwerking tussen de gemeente,

Pagina 21 van 202

lokale ondernemers en de inwoners. Er is een nog sterker tweede spoor nodig om te zorgen dat we vooruit blijven gaan en voorkomen dat de situatie alsnog verder verslechtert. In de verdeling van gemeentelijke middelen moeten we scherp blijven. Wij willen dat investeringen en prioriteiten uitlegbaar zijn. Het is moeilijk te verantwoorden dat er miljoenen worden geïnvesteerd in projecten, zoals een zwembad in een kerk voor een select gezelschap, terwijl de nood in Heerlen-Noord en bijvoorbeeld Hoensbroek veel groter is. Jongerenparticipatie is een belangrijk punt voor ons als Jongerenpartij. Jongeren moeten nog meer betrokken worden bij bijvoorbeeld stedelijke vernieuwing, onderwijsprojecten en het beleid op het gebied van duurzaamheid en milieu. Graag willen wij voorstellen een jongerenadviesraad te formeren die inspraak heeft op gemeentelijk niveau. Door jongeren een stem te geven in deze processen versterken we de band tussen de stad en haar jongere inwoners, waardoor zij zich ook in de toekomst aan Heerlen blijven binden. Naast alle sociaaleconomische en zakelijke prioriteiten vinden wij vergroening, verduurzaming en bijvoorbeeld het water veilig maken van onze leefomgeving belangrijk. Dit kan integraal samengaan met investeringen in sport- en beweegvriendelijke openbare ruimtes, zoals bijvoorbeeld het MIJNplek initiatief dat wij vorig jaar voorstelden.

Daarnaast vragen we aandacht voor relatief kleine, maar impactvolle problemen, zoals zwerfafval en ongedierte die de leefbaarheid van onze stad beïnvloeden. Voorzitter, voor de Jongerenpartij is het van groot belang dat kinderarmoede in onze gemeente stevig wordt aangepakt. Kinderarmoede is een van de grootste problemen in onze gemeente en verdient volgens ons een stevige aanpak. Het verkleinen van kansenongelijkheid bij kinderen moet een hoge prioriteit krijgen. Daarom dringen wij erop aan dat het college binnen de begroting een aangepast voorstel ontwikkelt, zodat kinderarmoede en de daarbij behorende ondersteunende initiatieven, zoals Stichting Leergeld en het Jeugdeducatiefonds, worden ontzien van voorgenomen bezuinigingen. Daarnaast maken we ons ernstige zorgen over het klakkeloos schrappen van belangrijke initiatieven, zoals het door de Jongerenpartij geïnitieerde skatepark en het wegpoetsen van bijvoorbeeld het vrijwilligerscompliment. Dit is tekenend voor de manier waarop het college met dit soort initiatieven en projecten omgaat. Het lijkt alsof deze keuzes zijn genomen zonder aan te voelen wat dit betekent voor bijvoorbeeld onze vrijwilligers en skaters en dat roept bij ons veel vragen op over de visie, strategie en prioritering binnen het beleid.

Het college moet duidelijker, transparanter en consistenter zijn in de keuzes die gemaakt worden, vooral in het licht van de bezuinigingen die op ons afkomen. Neem bijvoorbeeld de Muziekschool en het sportaccommodatiebeleid: hier is nog steeds veel onduidelijkheid over de langetermijnplanning. Wij willen dat het beleid voor deze essentiële voorzieningen concreet wordt gemaakt, zodat zowel de inwoners als de betrokken partijen weten waar ze aan toe zijn. Tevens benadrukken we dat de bezuinigingen op het ambtelijk apparaat verstandig moeten worden doorgevoerd zeker nu de krapte op de arbeidsmarkt door vergrijzing toeneemt. Het is essentieel dat dit college inzet op het behouden en ontwikkelen van jonge ambtenaren en talent. Daarnaast willen we dat er meer focus komt op de buurten. Het college moet verantwoorde keuzes maken die aansluiten bij de langetermijnvisie voor de stad, waarbij vooral de buurten die het hardst ondersteuning nodig hebben in Heerlen Noord niet uit het oog verloren mogen worden. Voorzitter, wij maken ons zorgen over een toenemende neiging in onze raad om te vervallen in eenvoudige, ongenuanceerde oplossingen voor complexe problemen. Te vaak horen we collega raadsleden inspelen op emoties en onvrede. Dit soort benadering draagt bij aan een verdeelde samenleving en biedt geen duurzaam perspectief voor de toekomst van Heerlen.

Als Jongerenpartij roepen wij op tot een inhoudelijke discussie waarin we problemen niet simplificeren, maar grondig aanpakken. We moeten streven naar structurele oplossingen voor

Pagina 22 van 202

de uitdagingen waar Heerlen voor staat, zoals de woningnood, sociale ongelijkheid, en de vergrijzing. Politieke moed betekent dat je ook impopulaire beslissingen durft te nemen gebaseerd op lange termijn belangen in plaats van kortstondig politiek gewin. Wij roepen het college op om trouw te blijven aan gemaakte afspraken en niet te zwichten voor de druk om van de vastgestelde koers af te wijken. Samenvattend: wij pleiten dus voor versnelde woningbouw en heldere programmering, ook in wijken zoals Meezenbroek en Versiliënbosch, evenals voldoende financiering voor startersleningen. Bezuinigen op aanpak kinderarmoede is wat ons betreft onacceptabel. Hoensbroek verdient een langjarige programmabegroting en de investeringen rond het Nationaal Programma Heerlen Noord moeten verder worden uitgebreid. Wij willen een accommodatieplan voor sport- en verenigingsfaciliteiten met duidelijke prioritering. Het centrumzwembad zou wat ons betreft moeten wijken voor investeringen in bijvoorbeeld Hoensbroek Centrum en Heerlen Noord en subsidies moeten beter worden benut. Wij blijven positief over de ontwikkelingen in onze stad, maar er is nog veel werk te verrichten om Heerlen aantrekkelijk te maken voor de toekomst. Heerlen staat op een belangrijk keerpunt met grote uitdagingen en kansen. Het is aan ons om de juiste prioriteiten te stellen en verantwoordelijkheid te nemen.

Wij vragen het college om jongerenparticipatie, duurzaamheid, ondersteuning voor ondernemers en vooral het herstel van wijken zoals Hoensbroek nog hoger op de agenda te zetten. Zorg voor verantwoorde keuzes en stel de buurten die het hardst steun nodig hebben niet teleur. Maar let op, het is wel belangrijk dat er ruimte blijft voor de volgende bestuursperiode. We kunnen niet alles vooruitschuiven zonder dat dit op de lange termijn gevolgen gaat hebben. Alleen zo kunnen we ervoor zorgen dat Heerlen een stad blijft waar iedereen zich thuis voelt. We hebben een aantal aanvullende vragen en moties gemaakt. Die spreken voor zich. Tot zo ver de eerste termijn. De voorzitter Dank u wel. Zijn er vragen aan de heer Hendriks? Ik zie meneer Pauwels. Meneer Pauwels. De heer Pauwels, CDA (interruptie) Dank u, voorzitter. Aan het begin van zijn verhaal noemde de heer Hendriks het burgerberaad en kende daaraan een beslissende rol toe. Maar zoals gebruikelijk kent het burgerberaad een adviserende rol. Ik weet niet waar de heer Hendriks dit vandaan heeft gehaald, maar het is wel het advies dat de raad al dan niet gaat overnemen. Verder had de heer Hendriks het nog over het Centrumbad. U noemde een select gezelschap. Maar volgens mij weet u meer dan ik schijnbaar. Wie bedoelt u daar dan mee? De voorzitter De heer Hendriks.

De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Volgens mij heb ik bij het burgerberaad niet gezegd dat ze daarmee een beslissing mogen krijgen of gaan hebben, maar dat ze een stem hebben. Dus dat is significant wat anders. Over het Centrumbad: de basis is in onze optiek voor een select gezelschap. Wij vinden dat we met het budget dat daarvoor wordt uitgetrokken een veel groter gezelschap kunnen bereiken. De voorzitter Dank u wel. De heer Ermers.

Pagina 23 van 202

De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Onze fractie vindt dat er veel meer geld nodig is voor de ontwikkeling van het centrum van Hoensbroek voor de ontwikkeling die we vermoeden dat nodig om het er bovenop te helpen. Maar even los daarvan, wat denkt de heer Hendriks dat nodig is voor het niet stapelen van stenen of het niet verplaatsen of nieuw bouwen van panden? Wat is volgens de heer Hendriks extra nodig op maatschappelijk gebied om Hoensbroek erbovenop te helpen? Is die vraag duidelijk? De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Nee. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Je zou kunnen zeggen: we slopen de helft van het centrum van Hoensbroek en zetten er voor mijn part nog een ander gebouw neer. Maar de vraag is of daarmee de problematiek opgelost is. Wat denkt u dat er misschien nog extra nodig is om op maatschappelijk gebied het centrum erbovenop te helpen, even los van het Rijksprogramma Heerlen Noord? De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Dat blijft een moeilijke vraag. Moet ik hier een bedrag gaan noemen of moet ik zeggen hoe we het centrum gaan bouwen? Want ik denk dat dit niet aan mij is. Het gene wat wij zeggen als Jongerenpartij is dat wij zorgen hebben … Laten we voorop stellen dat we zeggen dat we echt zien dat de wethouder er echt behoorlijk aan trekt en dat er echt al van alles gaat gebeuren.

Maar wij hebben er wel heel veel zorgen over en dat zegt hij net zelf ook dat die 500.000 euro volgend jaar en daarmee de lange termijn – want ik zie het nog niet in de lange termijn opgenomen – onvoldoende is. Wat heeft Hoensbroek nodig? Ik hoor meneer Van Zutphen iedere keer zeggen dat Hoensbroek al heel veel gekregen heeft. Dat klopt. Dat ben ik volledig eens met de heer Van Zutphen. Ik rijd iedere dag langs al die dingen. Alleen hebben we wel heel veel nodig in het centrum. Daar moet gewoon wat gaan gebeuren. Onze grootste zorg is vooral dat die 500.000 euro niet voldoende is en dat daar meer bij moet. Of dat nou 1,5 miljoen euro, 2 miljoen euro of wat dan ook is. We hebben een motie voorbereid waarin we vragen om een structurele programmabegroting en waarin wij zeggen: dat zou je bijvoorbeeld kunnen halen door het Centrumbad op zijn minst bij te stellen of te annuleren. Daar komen dan budgetten mee vrij. Laten we wel vooropstellen dat niet alleen Hoensbroek problemen heeft in Heerlen. Er zijn veel meer focuswijken. Dus we willen niet alleen maar voor Hoensbroek pleiten. De voorzitter De heer De Groot, aanvullend daarop. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Even terugkomend op de opmerking van de heer Hendriks rondom het Centrumbad: ik hoorde hem uitspreken dat het enkel voor een select groepje is.

Bedoelt hij daarmee dan al die schoolkinderen in Heerlen Centrum en Heerlen Zuid en al die ouderen in Heerlen Centrum en Heerlen Zuid? Ziet hij dat als een select groepje? Hoe kijkt hij aan tegen de uitstraling van een zwembad in een kerk voor wat betreft de uitstraling voor de stad Heerlen? De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen In principe hetzelfde antwoord als dat ik meneer Pauwels gaf: wij vinden de doelgroep die we met een zwembad zouden kunnen bereiken met het geld wat daarmee gemoeid gaat een behoorlijk bedrag. Wij als jongerenpartij vinden en hebben het gevoel dat we daar een veel

Pagina 24 van 202

grotere doelgroep mee zouden kunnen bereiken die het op dit moment echt harder nodig heeft. Daarbij is het zo en dat kun je zien in de motie die we indienen rondom het voorstel om een aanpassing te krijgen in het hele verhaal rondom het Centrumbad, dat er heel veel zorgen in Heerlen zijn over of we het op dit moment überhaupt wel nodig hebben. Het kan echt een behoorlijke druk gaan leggen op de begroting voor de komende jaren. Daarbij is het simpelweg zo dat heel veel mensen zich het nut afvragen ervan, maar dat er ook juist een vraag is voor helemaal niet een Centrumbad, maar bijvoorbeeld een natuurwater en dat soort zaken. Het is wel een select gezelschap, want wij kunnen veel meer bereiken met dat geld. Even op de vraag: bij een zwembad in een kerk heeft de Jongerenpartij sowieso twijfels of dit de meest zinvolle invulling is van een kerk. Als u de motie inmiddels in iBabs ziet staan, dan zult u zien dat we een motie indienen voor de herbestemming van de leegstaande kerken. In onze optiek kunnen we die beter inzetten voor wonen, omdat er partijen op deze markt zijn die daarvoor in te schakelen zijn en dan gaat het naar investeerders. We hebben veel meer woningen nodig. De voorzitter Meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, laat ik beginnen met mijn waardering te uiten voor het feit dat de Jongerenpartij visie in haar verhaal legt.

Dat kun je lang niet van alle partijen in deze raad zeggen. Alleen, ik viel enorm over wat u zei over dat selecte gezelschap in dat zwembad. Ik kan u een persoonlijk feit onthullen. Ik ga twee keer per week zwemmen in het zwembad in Hoensbroek. Dan is het hartstikke druk. Het is gewoon baantjes trekken. Dat is geen select gezelschap. De mensen zwemmen elkaar in de weg. (Hilariteit in de zaal). Dat zijn mensen uit de buurt. Dat zwembad in de kerk in Laanderstraat, ligt pal tegenover Eikenderveld. Eikenderveld is een van de buurten waar we ons echt zorgen over maken. De ouderen die in het centrum wonen en de kinderen die daar kunnen schoolzwemmen. U houdt een verhaal over het belang van bewegen. Daar hebben we toch voorzieningen voor nodig? Wat dat betreft stelt u mij teleur. Dan zei u iets over dat je niet moet bezuinigen op armoedemaatregelen voor kinderen. Daar ben ik het helemaal mee eens. Dat is hartstikke goed. Maar als u de begroting goed gelezen heeft, dan ziet u dat het niet is gebeurd. Het is helemaal ontzien. Waarom zegt u dat dan toch? De voorzitter De heer Hendriks. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Dank, voorzitter. Allereerst dank voor het compliment, meneer Van Zutphen. Ik wil voor de derde keer uit gaan leggen wat ik bedoel met een select gezelschap. Maar ik denk dat dit weinig zin heeft, want dan ga ik in herhaling vallen.

Ik denk dat we daar van mening verschillen. Wij zien dat en hebben het altijd wel anders gezien. Maar onze mening wordt alleen maar sterker gezien alle dingen die voor ons staan. Dan toch even over kinderarmoede, want dat vind ik op dit moment veel belangrijker. Als u de vragen goed gelezen heeft die u deze week terug heeft gekregen vanuit het college en het ambtenarenapparaat, dan staat er heel duidelijk het volgende in. Als wij de vraag stellen of u ons de garantie kunt geven dat er niet bezuinigd wordt op kinderarmoede, dan staat er letterlijk dat ze die garantie niet kunnen geven. Dus dan moet u de vragen even lezen. Er staat letterlijk dat de kans best bestaat dat ook daar bezuinigd gaat worden.

Pagina 25 van 202

De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Dan ben ik het helemaal met u eens en dan moeten we dat als een foute slip of the pen beschouwen. De voorzitter Dank u wel, meneer Hendriks. We gaan naar Partij Hoensbroeks Belang, naar meneer Daamen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter? Ik had me gemeld voor een vraag aan de heer Hendriks. Ik dacht dat u nu het woord aan de heer Daamen wilde geven om een vraag te stellen. U hoeft niet extra terug te gaan voor mij. Gaandeweg stel ik de vraag. U had het in uw betoog over vanuit de raad gestelde wel hele simpele oplossingen en dat u dat wel iets vond wat geen goede zaak was. Heeft u daar wellicht een aantal voorbeelden van? De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Wij zijn met de Jongerenpartij begonnen om positief opbouwend iets te betekenen voor Heerlen en vooral niet altijd op een discussie te zitten zonder inhoud. Er wordt vaak te gemakkelijk over zaken gedacht en er wordt in onze optiek – let wel, in onze optiek – te vaak gediscussieerd zonder inhoud. Het is heel vaak dat we in de eigen vriendenkring iets horen en daarop heel erg aangaan zonder in het algehele belang van Heerlen mee te gaan. In onze optiek komen we daarmee niet altijd tot de beste oplossingen. Dat is hetgene wat we daarmee bedoelen. De voorzitter Aanvullend de heer Leers.

De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Kunt u een of enkele concrete voorbeelden noemen die onlangs hier hebben plaatsgevonden? Dat maakt het wat hand vaster. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Wij vinden dat we in de discussie over bomen op sommige vlakken vaak heel ver doorgaan. De discussie op de inhoud van Meezenbroek en Versiliënbosch, daar zijn we het mee eens, maar we moeten uiteindelijk wel tot een oplossing komen. We moeten wel verder gaan en niet heel vaak terugvallen in de discussie zonder einde, waarbij we steeds niet verder komen. Daar vinden we wel wat van. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik nu toch echt naar Partij Hoensbroeks Belang, de heer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. Ik ben een beetje van mijn à propos gebracht. Ik heb het beeld van meneer Van Zutphen in het zwembad met een speedo voor me. (Hilariteit in de zaal). De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, ik heb mijn kinderen ooit verboden om foto’s van mij in zwembroek op sociale media te plaatsen. Dat moet vooral zo blijven. De voorzitter Dan is iedereen gerustgesteld. Gaat uw gang.

Pagina 26 van 202

De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. Allereerst willen wij aangeven dat we het een hele prestatie vinden dat het college een sluitende begroting voor 2025 heeft voorgelegd. Daarbij is ze ook voor een groot deel binnen de kaders van het coalitieakkoord gebleven. Dat wij zuinig moeten zijn en keuzes moeten maken, is begrijpelijk gezien de financiële stand van zaken en met het oog op het ravijnjaar 2026. Maar zoals gezegd kunnen wij ons in grote lijnen vinden in de voorgelegde begroting. Het zal niemand verbazen dat wij als Partij Hoensbroeks Belang het daarom uitgebreid gaan hebben over de voortgang in Hoensbroek. Gezien de gebeurtenissen van de afgelopen maanden kiezen we ervoor om onze bijdrage in de eerste termijn geheel hieraan te wijden. Wij zijn van mening dat de tijd, het sentiment en de noodzaak aanwezig zijn om harder door te pakken. Vorig jaar hielden we al het pleidooi dat als je door Hoensbroek loopt je een sfeer van trots moet ervaren. Je moet als het ware de historie en de verbondenheid voelen van mensen van en met deze plek. Ook een Hoensbroekenaar moet met trots kunnen zeggen: “wij zijn ook een inwoner van gemeente Heerlen”! We blijven het jammer vinden dat er voor de aanpak van Hoensbroek Centrum toch gekozen is voor een kwartiermaker van buitenaf.

Wij zijn ervan overtuigd dat er lokaal genoeg talent en kennis aanwezig is om dit proces vorm te geven. Wie kent Hoensbroek immers beter dan iemand met lokaal DNA? Trots en betrokkenheid. In de afgelopen maanden hebben bewoners van Hoensbroek aangetoond dat deze trots zeker aanwezig is. Zonder anderen tekort te doen, wil ik hier twee voorbeelden uitlichten: de bewonersgroep Hoofdstraat onder leiding van William Otermans heeft deze met initiatieven zoals bijvoorbeeld het ansichtkaartenproject - wat net allemaal is verdeeld en jullie op de tafel hebben liggen - en een speciale vlag voor de Hoofdstraat, een positieve wending aan de straat gegeven. Wij vinden dat deze groep een prominentere plaats moet krijgen in het overleg over de toekomst van Hoensbroek Centrum. Het tweede voorbeeld is de Heemkundevereniging Hoensbroek. Deze heeft met succes de Vaan van Gebrook nieuw leven ingeblazen. Veel inwoners hebben deze vlag al aangeschaft en dit is tekenend voor de trots van de Hoensbroekenaar op haar dorp. Tijdens de burgemeesterdag heeft de burgemeester een rondleiding gehad in het oud gemeentehuis van Hoensbroek. Deze werd verzorgd door de heemkundevereniging. Van hen heeft hij na afloop van het bezoek de Vaan van Gebrook al cadeau gekregen.

Wij dienen samen met de Jongerenpartij, een motie in met de vraag om deze vlag voor stadsdeel Hoensbroek definitief te erkennen, een vaste plek te geven in de raadszaal en te laten wapperen op Kasteel Hoensbroek. De ridders hebben hun tenue al aangepast en dragen vol trots deze vlag al op hun uitrusting. Daarnaast willen we de burgemeester oproepen om met de eigenaar van het oud gemeentehuis te overleggen over het laten wapperen van de vlag aldaar. Lokale ondernemers hebben reeds aangegeven dat ze de kosten hiervoor willen dekken. Historie en cultuur: het bewaren van Hoensbroeks rijke historie is een speerpunt voor ons. De heemkundevereniging moet geholpen worden met het vinden van een centrale en betaalbare locatie die geschikt is voor het tentoonstellen van hun eigen collectie en Hoensbroeks historische objecten, zoals bijvoorbeeld de burgemeestersketen van Hoensbroek en andere attributen. Deze verdienen een prominentere plaats dan een opslag ergens in kasteel Hoensbroek. Ook het glas-in-lood raam van Charles Eyck dat ooit in het oud gemeentehuis hing en nu ergens ligt, verdient een prominente plaats. Wij verzoeken de burgemeester dit mee te nemen in de gesprekken met de eigenaar van het oud gemeentehuis.

Pagina 27 van 202

In 2023 heeft PHB het college opgeroepen om voor 2024 een bedrag te oormerken ter voorbereiding van de aanpak van Hoensbroek Centrum. Hier werd gehoor aan gegeven en er werd een investeringskrediet van 300.000 euro gereserveerd. Dit investeringskrediet was om te komen tot een visie en was een mooie start. Onlangs is de nota van uitgangspunten kloppend hart van Hoensbroek vrijgegeven. En nu verder! Wij blijven bij de aanpak aandringen op een aanpak met en door inwoners van Hoensbroek, een aanpak met betrokkenheid van de Hoensbroekse ondernemers en verenigingen en een aanpak met aandacht voor het kastelendorp Hoensbroek. Wij vragen aandacht voor vraagstukken in Hoensbroek, die verder gaan dan alleen een mooi bovenlaagje. Wat moet er gebeuren om de komende jaren plezierig te kunnen wonen? Wat moet de mix van de woonvoorraad zijn? Wat moet de beeldkwaliteit van Hoensbroek zijn? Wat doen we met kasteel Hoensbroek, horeca en omliggende gebouwen en hoe zorgen we voor meer reuring op het eerste plein? We willen duidelijkheid over de muziekschool voor verenigingen met betrekking tot wat wel en niet kan.

Hoe zit het met het beoogde cultureel centrum in Hoensbroek? Hoe wordt de levendigheid in het centrum vergroot? Hoe nodigen we passanten uit om in Hoensbroek te verblijven? Met welke evenementen wordt het dorp in Hoensbroek een dorp waar altijd iets te doen is voor jong en oud? Ook vragen wij aandacht voor de verbinding van de parkstadroute met het kasteel en de verbinding van het kasteel met de oude Sint-Jan. De verbinding van de parkstadroute met het centrum en het herplaatsen van speeltoestellen voor kinderen op Mijnspoor. Het zijn allemaal vragen die voor een groot deel nog steeds beantwoord moeten worden. Het is belangrijk echter dat we niet weer blijven hangen in een visie. Inwoners van Hoensbroek die de eerste bijeenkomst met betrekking tot de plannen in Amicitia hebben bijgewoond beginnen te morren en zijn ongeduldig en willen weten: hoe verder? Samen met hen kijken we uit naar concrete uitvoeringsplannen en zijn zeer benieuwd naar het verhaal hierover op 14 november aanstaande in het Broeklandcollege. De toepassing van de reuringsregeling was in 2024 een mooi middel om levendigheid te vergroten in Hoensbroek centrum. Op pagina 72 stond echter alleen vermeld dat deze voor Heerlen-Centrum van toepassing is. Gelukkig is inmiddels aangegeven dat dit een fout in het drukwerk was en dat deze regeling ook voor Hoensbroek Centrum geldt.

Ook vragen wij ons af: hoe zit het met een gevelfonds voor Hoensbroek waarnaar de wethouder refereerde tijdens de bijeenkomst in Amicitia? Vorig jaar gaven we al aan dat we problemen hebben met het tijdsplan dat het college heeft voorgesteld en dat er tussentijds financiële middelen dienen te worden weggezet in de komende begrotingen. Wij stelden voor direct te starten met visievorming en het opstellen van een concreet plan van aanpak met begrotingsvoorstellen in 2024, zodat in 2025 de middelen al voorhanden zouden zijn om echt aan de slag te gaan. Helaas is dit niet gebeurd. Wij spreken de hoop uit dat voor de begroting 2026 wel duidelijk is wat de komende jaren in de begroting opgenomen gaat worden voor Hoensbroek Centrum en er een duidelijk uitvoeringsplan aan ten grondslag ligt. Dat een structurele opname voor plannen voor Hoensbroek Centrum broodnodig en gerechtvaardigd is, hebben de zeer roerig verlopen afgelopen maanden in dit stadsdeel wel laten zien. Het dieptepunt was de onrust over een mogelijke verhuizing van MET GGZ naar de Hoofdstraat. Een escalatie door onderschatting van de situatie waar we al vele malen op gewezen hebben. Het was de bekende druppel die de emmer deed overlopen. Het is goed dat de burgemeester en wethouder Peters hiervoor het boetekleed hebben aangetrokken tijdens de bijeenkomst in de koffiepot.

Tekenend was het feit dat de inwoners hierbij geen camera’s wilden hebben. Het is

Pagina 28 van 202

het ultieme bewijs dat ze niet uit zijn op mediasensatie, maar oprecht een verbetering van hun leefomgeving willen. Het was een wake up call voor het college en sindsdien is de aandacht voor Hoensbroek gelukkig toegenomen. Bij de laatste algemene beschouwingen benadrukten we al dat we trots zijn op het feit dat sinds PHB deelneemt aan de Heerlense politiek de investeringen in dit stadsdeel zijn toegenomen. De afgelopen periode zijn er een aantal goede stappen gezet, bijvoorbeeld de onlangs geopende buurtkamer in de Hoofdstraat waar bewoners met vragen, ideeën, c.q. klachten voor en over hun straat terecht kunnen. Wel willen we in overweging geven om na te denken over een aanpassing van de tijden, zodat ook de werkende inwoner hiervan gebruik kan maken. Vorig jaar hamerden we op de komst van het veiligheidscentrum in Hoensbroek Centrum; een belangrijke piketpaal en een randvoorwaarde voor verbetering van de leefomgeving. Het is fijn dat de kogel nu door de kerk is. Ook het beleid en de regels die wij de afgelopen raadsperiode hebben ingevoerd werken positief mee om de problemen in Hoensbroek Centrum eindelijk te kunnen aanpakken. Maar dit is slechts een start, we zijn er nog lang niet. Uiteraard zijn wij blij dat ondanks de grote financiële uitdagingen en de bezuinigingsopgaven die voorliggen er voor 2025 een investeringsbedrag van een half miljoen voor Hoensbroek gevonden is.

Echter gezien de problematiek in Hoensbroek is het voor ons niet uit te leggen dat als er niet structureel middelen vrijgemaakt worden voor de aanpak van de problemen en er wel meerjarig geld wordt geïnvesteerd in een zwembad of een feestje; zoals het jaar van het erfgoed in Heerlen-Centrum. We moeten hier kritisch de juiste afwegingen blijven maken. Tot slot willen wij een lans breken voor lokale initiatieven die van groot belang zijn voor de strijd tegen eenzaamheid. Een voorbeeld hiervan is de drukbezochte wekelijkse lunch voor ouderen van de KBO in Nieuw Lotbroek in het trefcentrum. Hiervoor zijn ze in grote mate afhankelijk van subsidies om het betaalbaar en laagdrempelig te houden. Kan de wethouder toezeggen dat deze ook voor 2025 van kracht is? Samen naar de toekomst: wij zijn dankbaar dat alle partijen in deze raad steeds vaker oog hebben voor de uitdagingen in Hoensbroek. Laten we niet blijven hangen in wat er in het verleden mis is gegaan, maar ons richten op een gezamenlijke en mooie toekomst. Wij rekenen op uw steun om het college te blijven aansporen de juiste prioriteiten te stellen met betrekking tot investeringen en acties voor dit mooie stadsdeel. We willen toch allemaal trots zijn op niet alleen Heerlen, maar ook op stadsdeel Hoensbroek, het mooiste kastelendorp van heel Europa. Voorzitter, ik ga afronden.

Net als ieder jaar willen we de griffie bedanken voor hun harde werk en ondersteuning van het afgelopen jaar. Hopelijk kunnen we komend jaar verder bouwen aan een strategische griffier die dit belangrijke werk voortzet. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Zijn er vragen aan de heer Daamen? Ik zie meneer De Groot en meneer Leers. Ja? Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Het is logisch dat als je Partij Hoensbroeks Belang heet je dan met name je betoog rondom Hoensbroek opbouwt. Dat snap ik. Maar wat mij wel opvalt, is dat de heer Daamen en zo ken ik hem ook, op een nette manier zijn betoog houdt. Maar ik hoor hem ook vaker zeggen: we spreken de hoop uit, we gaan ervanuit of wij vragen dit en dat. Zou u niet met name gezien die precaire situatie waarin Hoensbroek zich bevindt – terecht dat u daar van zegt: kom op – dat niet wat steviger kunnen aanzetten richting het college? Wat meer in de zin van het concreter maken en een duidelijkere actie vragen en niet alleen maar zeggen: we hopen

Pagina 29 van 202

dat het college hierin meegaat. Dat mis ik een beetje. U stelt heel veel vragen, maar wat is uw eigen visie met betrekking tot de toekomst van Hoensbroek? Hier en daar zit het er wel in, maar ik denk dat u zelf al een antwoord hebt op heel veel vragen. Als dat zo is, legt u die dan voor aan het college? Bespreekt u dat? De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Voorzitter, laat ik voorop stellen dat wij als Partij Hoensbroeks Belang niet voor niets in de coalitie zijn aangesloten, ook zonder wethouder. Dat hebben we gedaan, omdat we vonden dat er nu eens boter bij de vis geleverd moet worden en dat de aandacht voor Hoensbroek daar bij zit en echt stoppen – en niet alleen als een oproep zoals ik mijn betoog heb gedaan – om te kijken wat er in het verleden allemaal niet goed is gegaan in Hoensbroek. We willen ons focussen op de toekomst. We willen ons daarop focussen. Ik kan me nog verhalen herinneren dat u in het begin heel kritisch was op het bedrijfsbureau van Heerlen Noord, terwijl u daar volgens mij uw mening heeft bijgesteld. De investering in het bedrijfsbureau bijvoorbeeld was een punt van aandacht voor u. Die investering heeft wel tot een soort vliegwiel geleid die heel veel investeringen heeft losgemaakt van andere partijen. Zo zien wij dit ook. Die 500.000 euro is 500.000 euro en dat klopt. In het huidige tijdperk is het knap dat ze daar 500.000 voor gevonden hebben.

Is het genoeg? Het kan nooit genoeg zijn, absoluut niet. Het moet veel meer zijn. Maar je moet ook realiteitszin hebben en wij gaan ervan uit dat dit net zoals bij het partijprogramma van Heerlen Noord ook dit weer geld losweekt van andere partijen. De voorzitter Dank u wel. Er is nog een vraag van de heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Natuurlijk moet je realistisch zijn. Maar als u zegt dat het echt te weinig is en dat het meer moet zijn, dan ga ik ervan uit dat u zegt: “Hartstikke mooi dat die begroting rond is, maar het gaat natuurlijk om de verdeling van die centen. Ik zou toch wel graag een aanzienlijk grotere investering voor Hoensbroek willen zien en daar moet dan maar bijvoorbeeld Landsfort Herle voor bloeden of uitgesteld worden, een Centrumbad of whatever.” De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Als ik in de rede mag vallen: ik heb dat benoemd in mijn betoog. U kunt het in iBabs nalezen dat er keuzes gemaakt moeten worden. We hebben ambities uitgesproken, ook als coalitie. Als er keuzes gemaakt moeten worden … Ik kies op het moment niet voor wat wel of niet moet doorgaan. Dat laat ik vooral aan het college over om daar met wat voorstellen voor te komen. Waar wij voor willen waken en waar wij voor staan zijn de toezeggingen die voor Hoensbroek zijn gedaan en dat verder ingezet blijft worden op de ingeslagen weg.

Daar staan wij voor en daar herinneren wij heel vaak het college aan, zo vaak als het maar kan. De voorzitter Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer de voorzitter, dank u wel. Die 500.000 euro die zijn vrijgemaakt voor Hoensbroek zijn al een paar keer gevallen. Ik heb de volgende vraag aan u: als u geheel de vrije hand had en zou mogen zeggen welke keuzes u wil maken, wat zou u dan schrappen of ombuigen om geld vrij te maken voor Hoensbroek? Ik heb een paar voorbeelden: als het aan mij ligt, dan zou ik

Pagina 30 van 202

zeggen dit niet en met die en die zaken maken we nu geld vrij om Hoensbroek wat beter op de kaart te zetten dan alleen met die start van een 500.000 euro. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Volgens mij is dat een keuze die wij als raad gaan bepalen. Wat ik hier proef, is dat er heel veel draagkracht is voor Hoensbroek. Dus ik vertrouw erop dat in de toekomst de juiste keuzes worden gemaakt - dat is ook de oproep die ik in mijn betoog doe - op basis van de raad. U bent daar onderdeel van. Dus u heeft daar ook zeggenschap in. De voorzitter Nog een vraag van meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) U hebt er bewust voor gekozen om uw eerste termijn merendeels aan Hoensbroek te wijden. U bent de Partij Hoensbroeks Belang. Ik kan me niet voorstellen dat de Partij Hoensbroeks Belang niet een aantal ideeën heeft over dat bepaalde projecten best geschrapt of uitgesteld zouden kunnen worden, waarmee geld vrijkomt in Heerlen. Ik kan me niet voorstellen dat u zegt: raadsleden, bedenk maar iets dat goed is voor Hoensbroek. U zult die gedachtegang toch ook wel hebben gehad? Welke voorbeelden heeft u dan op uw netvlies staan waarvan u zegt: dit liever niet en daarmee dus extra geld voor Gebrook? De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Voorzitter, het is heel simpel. Ik heb gezegd wat ik heb gezegd. Het staat in mijn bijdrage in iBabs vermeld.

Nogmaals, op het moment dat er keuzes gemaakt moeten worden, maken wij keuzes. De voorzitter Deze vraag is twee keer gesteld en is twee keer beantwoord. Ik stel voor dat we doorgaan naar de volgende … De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Voorzitter, ik wil u nog wel wat overhandigen. De voorzitter We krijgen nog iets. Meneer Ermers wilde nog een vraag stellen. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen Ik heb nog een hele kleine vraag. Dank u, voorzitter. We hebben heel veel gehoord over inspraakavonden die er komen en investeringen die in het verleden al gebeurd zijn. Is de heer Daamen het met mij eens dat we het ook moeten hebben over een masterplan? Noem het zo of een bidboek dat er moet komen voor Hoensbroek. Misschien mag het wel een jaartje langer duren om uiteindelijk tot echt een beter plan te komen dan misschien wat stenen te verplaatsen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Voorzitter, het is heel simpel. Het is helder dat er een structureel plan moet komen. Wat ons betreft moet het niet uitgesteld worden. We hebben vaak genoeg wat uitgesteld. We hebben ook heel veel geïnvesteerd zoals de heer Van Zutphen zegt. Daar heeft hij een punt in. Dat is zo. Maar wat wij vooral moeten doen, is in de tussentijd tot er een concreet plan voorligt zorgen dat er wel dingen zichtbaar zijn in Hoensbroek die in de tussentijd wel kunnen gebeuren. Dus

Pagina 31 van 202

we moeten niet afwachten. Dat willen wij niet. We hebben vaak genoeg afgewacht. We moeten nu verder. Ik hoop dat hier de hele raad – dat proef ik ook uit de bijdrages tot nu toe - daar volledig achter staat en daar op de juiste manier hun zeggenschap tentoonspreiden. De voorzitter Dank u wel, meneer Daamen. Dan ga ik naar de heer Bosch van de PVV. De heer Bosch, PVV Voorzitter, vandaag behandelen we de begroting 2025-2028. Dat is de derde begroting in deze coalitieperiode. Ook nu zien we, net als bij eerdere begrotingen, enkele tegenslagen. Zo ontvangen gemeenten in 2026 2,5 miljard euro minder. Dit tekort staat bekend als het ravijnjaar. Wat ons opvalt, is dat er weinig aandacht is voor de impact van inflatie op de eerste levensbehoeften inclusief energiekosten die vooral middeninkomens en bijstandsgezinnen treffen. Hoewel de begroting sluitend lijkt, vragen wij ons af of er daadwerkelijk ruimte is om deze groepen te ondersteunen, zodat zij niet in de kou blijven staan nu er geen energieplafond of overheidscompensatie meer is. Daarnaast krijgen onze burgers ook nog te maken met een verhoging van de gemeentelijke belastingen variërend van 2,8 procent tot en met 5 procent. Wij zien een sluitende begroting, maar vinden dat er geen echte keuzes worden gemaakt.

Deze begroting borduurt voort op de eerder ingezette koers zonder in te spelen op de fundamentele vraagstukken en risico’s waarmee we te maken hebben. Als PVV is het onze plicht kritisch te beoordelen wat deze begroting betekent voor de inwoners van Heerlen. Dan bezuinigingen op de gemeentelijke organisatie: het college kondigt een forse bezuiniging aan op de gemeentelijke organisatie en wij als PVV steunen dit. Echter, wij vragen ons af waar precies op bezuinigd zal worden. Moeten wij denken aan snijden in personeelskosten, apparaatskosten en investeringen? U zegt het maar. Daarnaast constateren wij dat inwoners van Heerlen meer betalen voor minder dienstverlening. De zichtbaarheid van ambtenaren voor onze burgers is onvoldoende. Welke maatregelen neemt men om dit beeld te verbeteren? Ambitie voor leefbare wijken: de begroting toont ambitie voor leefbare wijken, met name door het Nationaal Programma Heerlen Noord dat criminaliteit moet terugdringen. Echter, voorzitter, zijn we wel op de goede weg? Sinds de start van Heerlen Noord is de problematiek alleen maar toegenomen. Het aantal verwijzingen naar Bureau Halt is verdubbeld, winkeldiefstallen blijven stijgen en gewelddadige drugsdelicten nemen extreem toe. Ook het aantal vroegtijdige schoolverlaters zonder diploma is onacceptabel hoog. De PVV maakt zich zorgen.

Tegelijkertijd neemt de politiecapaciteit af en zijn BOA’s belast met extra taken, zoals het controleren van bomen in achtertuinen. Dit alles terwijl de criminaliteit stijgt. Het college kondigt bezuinigingen aan die mogelijk ook de gemeentelijke handhaving raken. Wat voor boodschap geven wij hiermee af aan onze inwoners? Daarnaast vraagt de PVV zich af of het college op de hoogte is van het Leefbaarheidsfonds van de Provincie Limburg. Dit Leefbaarheidsfonds heeft als doel om de leefbaarheid in steden en wijken te verbeteren. Is het college voornemens om een aanvraag te doen bij dit fonds voor bijvoorbeeld steun voor het zwembad, het Thermenmuseum, Heerlen-Noord of de bioscoop Royal? Vanuit het Leefbaarheidsfonds kunnen ook inwonerinitiatieven worden gefinancierd. Graag zien wij dan ook dat het college informatie over deze mogelijkheid verspreidt onder onze inwoners, maar ook bij stichtingen en verenigingen. Zodat de leefbaarheid van onderop in de wijken wordt verbeterd.

Pagina 32 van 202

Dan controle op het Nationaal Programma Heerlen Noord. Voorzitter, de PVV waardeert dat er in de begroting toch enkele pagina’s zijn opgenomen over het Nationaal Programma Heerlen Noord. Toch zouden wij graag een duidelijker overzicht in de begroting zien waarin specifiek zowel de nationale middelen als gemeentelijke middelen worden benoemd. Ook de behaalde resultaten van de acties die door de medewerkers van Heerlen Noord zijn uitgevoerd. Kan het college dit toezeggen? Dan bestaanszekerheid en het sociaal domein: als PVV zetten wij de ambitie voorop om kinderen en jongeren te laten opgroeien in een veilige en gezonde omgeving met de zorg die zij nodig hebben. Helaas tonen de feiten een ander beeld: het aantal kinderen dat opgroeit in een uitkeringsgezin is dubbel zo hoog als het landelijk gemiddelde. Heerlen heeft een hoge werkloosheid onder alleenstaande ouders in de bijstand. Dit vraagt volgens ons om actief beleid. Bestaanszekerheid en schuldenrust zijn voor de PVV van groot belang. Mensen moeten aan werk worden geholpen. Wij vragen ons af welke initiatieven de gemeente heeft ondernomen om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt beter op elkaar af te stemmen. Kan het college cijfers geven over succesvolle bemiddelingen van werkeloze bijstandsgezinnen naar werk? Dan de financiële situatie en schulden binnen de jeugdzorg. De situatie bij jeugdzorgaanbieder JENS is zorgwekkend.

Het tekort in 2023 bedroeg 5,3 miljoen euro en dreigt in 2024 zelfs boven de 6 miljoen euro uit te komen. Wij vinden dit onacceptabel. De PVV dringt aan op snelle informatie over de resultaten van het onderzoek dat de wethouder hierover heeft aangekondigd. Het welzijn van onze jeugd en de financiële gezondheid van onze gemeente staan op het spel. Onze financiële weerbaarheid staat onder druk. De PVV blijft met klem de alarmbel luiden over onze financiële situatie. Onze schuldenratio en netto schuld per inwoner zijn zorgelijk. In 2023 bedroeg de schuld per inwoner al 5000 euro, in 2024 daalt dit naar 4826 euro, maar in 2025 stijgt het weer naar 5236 euro. Dit ligt ver boven het landelijk gemiddelde. Hoe gaat het college ervoor zorgen dat deze netto schuld per inwoner de komende jaren eindelijk afneemt? Daarnaast vragen wij het college: welk plan heeft het om de algemene reserves te versterken en de schuldverhoudingen te verbeteren? Wat is er gebeurd met de afspraak om 2 procent van de gemeentebegroting, zijnde 12 miljoen euro, als reserve aan te houden? Moeten de ambitieuze plannen van het college niet even een pas op de plaats gaan maken? We gaan nu een pakket van bezuinigingen aan.

In 2026 komt er ook nog een ronde bezuiniging aan, maar we gaan wel weer leningen aan? Wie gaat deze kosten betalen? Moeten onze inwoners weer inleveren? Gaan we van kwaad naar erger in plaats van goed naar beter? Tot slot vragen wij ons af waarom de eerder afgesproken verlaging van de hondenbelasting in 2025 niet wordt nagekomen. Wij zien dat de belasting in zijn geheel 30.000 euro minder is begroot wegens het verminderde aantal honden, maar onze inwoners betalen nog steeds evenveel hondenbelasting als in 2024. Waarom houdt het college zich niet aan de afspraken? Wat is de einddatum van het afbouwen van de hondenbelasting? Dan woningbouw: voorzitter, daarnaast is de woningnood in Nederland urgent en raakt ook onze inwoners diep. De vraag naar betaalbare en geschikte woningen is groter dan ooit en het is aan ons als gemeenteraad om hier met daadkracht op te reageren. Het bouwen van nieuwe woningen is geen luxe, maar noodzaak. Wij willen daarom van het college weten of het woningbouwprogramma nog op schema ligt. Zijn we op koers om de eerdere afgesproken 7.500 woningen te realiseren binnen de gestelde termijn? Zijn er belemmeringen die dit tempo vertragen en wij niet meer aan onze afspraak kunnen voldoen? Daarnaast gaat het ook over werkgelegenheid. De noodzaak om meer woningen te bouwen, gaat gepaard met een grote vraag naar werk.

Hebben wij wel nog voldoende ruimte om de huidige bedrijventerreinen te kunnen uitbreiden of te revitaliseren? Kan het college dit inventariseren? Tot zover in eerste termijn.

Pagina 33 van 202

De voorzitter Dank u wel. Zijn er vragen aan de heer Bosch? De heer Nefjodov. De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Ik heb een wat algemenere vraag. Die is namelijk de reactie van de PVV Heerlen op het recente stemgedrag van de PVV Nederland inzake Zuyderland. Welke voornemens heeft u wellicht om uw partij van gedachte te doen veranderen op landelijke schaal voor zover u die voornemens zou hebben? De heer Bosch, PVV Nee, wij hebben helemaal geen invloed op de gedachtegang van wat men landelijk doet. Wij zijn autonoom. Hier in Limburg en zeker in de gemeente Heerlen doen wij wat wij willen en niet wat landelijk gebeurt. We volgen de grote lijnen wel, maar niet specifiek stemgedrag wat men landelijk handhaaft. De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Ik snap dat u kan afwijken van de landelijke PVV-lijn. Maar kunt u ook enige lobby verrichten? Ik neem aan dat u een netwerk heeft binnen de PVV. Kunt u enige lobby verrichten die zou reiken tot aan de invloedssfeer van de heer Wilders, die toch wel hoofdverantwoordelijk is voor de afwijzende stem inzake dit dossier. De heer Bosch, PVV Nee, ik denk dat wij daar niet zo dichtbij kunnen komen. We kunnen er wel bij komen, maar we hebben in ieder geval niet de invloed dat we daar iets aan kunnen veranderen. Voorzitter Het laatste van meneer Nefjodov.

De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) U geeft aan dat u wel zodanig dichtbij kan komen, maar dat u niet iets gaat veranderen. U kan dit wel. U wil dit niet. Mijn vraag is dan: waarom … De heer Bosch, PVV U maakt nu een conclusie. U zegt: u kan het wel en u wilt het niet. Nee. Nogmaals, wij zijn autonoom. Ik zou dat ook niet iedere keer willen als ik een gemeenteraad heb gehad en Wilders het er niet mee eens is. Maar we zitten ook niet in de materie. Ik weet niet hoe ze er landelijk mee omgaan. De voorzitter Helder. Meneer Dragstra. De heer Dragstra, D66 (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Meneer Bosch heeft het over het Programma Heerlen Noord. Volgens meneer Bosch moet het onder andere de criminaliteit terugdringen. Meneer Bosch stelt de vraag of we hier wel op de goede weg zijn. Hij stelt ook dat sinds de start van het Programma Heerlen Noord de problematiek is toegenomen. Hij noemt daar een aantal voorbeelden bij, zoals het aantal verwijzingen van bureau Halt bijvoorbeeld. Dat kan ook doordat problemen nu juist wat meer worden aangepakt. Ik hou het kort. De winkeldiefstal stijgt op alle plekken. Heeft dit wel

Pagina 34 van 202

een relatie tot het programma Heerlen Noord en erkent u ook dat dit een programma is wat generatie lange problematiek moet aanpakken? Hoe zou u het anders dan aanpakken? De heer Bosch, PVV Nee, ik zou het niet anders kunnen aanpakken. Heerlen Noord begint eigenlijk nu pas goed uit de stapel te komen. We hebben de landelijke trend gevolgd hierin. Er worden landelijke cijfers aangehouden. Maar ik denk niet dat je daar het Nationaal Programma de schuld van zou moeten geven. Absoluut niet. Dan zou niet fair zijn. De heer Dragstra, D66 Dank u wel. Dat is goed om te horen. Ik heb nog een tweede vraag. Want u heeft het over het pakket aan bezuinigingen wat wij als gemeente moeten doorvoeren. Is dat niet juist wat het kabinet heeft doorgevoerd? Het kabinet had juist de kans om die bezuinigingen niet aan de gemeente door te rekenen. De heer Bosch, PVV Maar ik denk dat wij hier over onze eigen bezuinigingen gaan en niet dat het kabinet zich hier mee bemoeit. Het is inderdaad een landelijke bezuiniging en het zal veel meer ingetekend worden of niet ingetekend worden. Dat weet ik niet. Ook daar beslissen wij niet over. Daar hebben wij geen invloed op. Dat willen we ook niet. De voorzitter Meneer Kockelkorn. De heer Kockelkorn, VVD (interruptie) Dank u, voorzitter. Een beetje doorgaande op mijn buurman: u reflecteerde net op het Programma Heerlen Noord.

U zegt dat u daar geen andere oplossing heeft en dat u dit misschien ook zo zou aanpakken. Het is echt een programma voor een generatie. U heeft zojuist een inkijkje gegeven in hoe de landelijke lijnen naar de landelijke PVV-fractie lopen. Er is onlangs een motie in de Tweede Kamer geweest waarin tot 2028 die funding voor dat programma wordt vastgesteld. Daar heeft de PVV landelijk als enige partij samen met FVD tegen gestemd. Hoe reflecteert u daar dan op als lokale fractie? De heer Bosch, PVV Nogmaals, daar ga ik niet op in. Ik vind het niet goed dat ik landelijk vanuit de gemeentepolitiek de mensen voor de voeten ga lopen. Ik zit niet goed en diep genoeg in die materie. Ik kan dat niet beoordelen. Ik weet niet wat de beweegredenen zijn om tegen te stemmen. Dat weet ik dus niet. Dan zou het slecht zijn als ik hier een oordeel ga afgeven. De voorzitter Meneer Verreck. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Dank u wel, meneer de voorzitter. Ik was bang dat u mij vergeten was. Ik moet constateren dat die partij – als je van een partij mag spreken met één lid – een wonderlijke structuur heeft. Een landelijke partij heeft over het algemeen relaties tussen afdelingen, landelijk en vice versa. Maar blijkbaar zit er een soort scheidslijn tussen de PVV en … Ik weet niet hoe je het moet noemen. Is het nu een beweging of een partij? Volgens mij is het geen politieke partij.

Het is een eenmansfractie. Het is een eenmanspartij, want er is één lid. Ik weet niet waar u lid van bent.

Pagina 35 van 202

Dus u noemt zich PVV, maar waar u lid van bent weet ik niet goed. Ik heb een vraag die gaat over de werkgelegenheid. U heeft het over werkgelegenheid en over het woningbouwprogramma. Wie gaat die woningen bouwen? Heeft u daar vanuit uw lokale PVVachtig iets een beeld bij wie dat moet gaan doen? Want ik weet dat niet. Misschien heeft u er wel een idee bij. De heer Bosch, PVV Als u het niet weet, dan weet ik het al helemaal niet meneer Verreck. Ik bedoel: het is toch een open deur? Aannemers gaan woningen bouwen en ontwikkelaars die interesse hebben, ontwikkelen het. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Maar met welke handen? We hebben volgens mij een enorm tekort op de arbeidsmarkt. Ik vraag me af welke handen die woningen gaan bouwen. De heer Bosch, PVV Er zullen handen komen. Die komen van het buitenland of weet ik veel waar ze vandaan komen. Dat hebben we de laatste jaren ook al gedaan. Maar we hebben een opgave. Wij hebben zelf als gemeente gezegd: we bouwen 7.500 woningen tot 2030. Als je dat toegezegd hebt, dan moet je dat ook waarmaken met alle problematieken die daarbij komen. Toen we het gezegd hadden, wisten we natuurlijk nog niet dat de arbeidsmarkt zo nijpend ging worden. De voorzitter Laatste vraag van meneer Verreck. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Die laatste opmerking is natuurlijk verre van de waarheid, want dat is natuurlijk niet zo.

We weten al jarenlang dat die arbeidsmarkt zich zo gaat ontwikkelen, als je de normale CBS-cijfers volgt. Maar ik hoor u vooral zeggen dat een gedeelte van die handen uit het buitenland komt. Is dat uw mening en bent u het ermee eens? Is dat iets waar u zich senang bij voelt? U bent er akkoord mee als die handen uit het buitenland komen? De heer Bosch, PVV Ja, dat is een oplossing. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Duidelijk, dank u wel. De voorzitter Meneer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Dank u, voorzitter. Ik wil toch nog even terugkomen op een paar vragen die zojuist zijn gesteld in relatie tot het ziekenhuis, maar ook het standpunt van de PVV Heerlen in relatie tot het Nationaal Programma Heerlen Noord. U zit hier in de gemeenteraad Heerlen namens de PVV. Het kan er bij mij toch niet in dat op het moment dat er thema’s zijn die de bevolking hier in de regio en dus in Heerlen zodanig raken - zoals het ziekenhuis en zo’n Programma Heerlen Noord – dat u dan zegt: “Dat is de landelijke lijn die gevolgd wordt. Daar heb ik me onvoldoende in verdiept qua materie.” Je zou toch juist mogen verwachten als het hier specifiek in het Heerlense

Pagina 36 van 202

dusdanig speelt, u wel degelijk u zou moeten verdiepen in de materie om daar ook vanuit uw regionale positie een standpunt in te kunnen innemen. Dat is vraag een. Bent u dat met mij eens? Een tweede vraag die ik heb, ook in relatie tot het ziekenhuis, is dat u nog niet zo lang geleden samen met de meeste fractievoorzitters een verzoek heeft ondertekend richting de burgemeester om CZ ter verantwoording te roepen voor wat betreft haar rol rondom het welzijn, hun zorgrol, ook in het kader van het Nationaal Programma Heerlen Noord. Daar heeft u dus wel een duidelijk standpunt ingenomen. Recent is het krantenartikel verschenen dat PVV Nederland ten aanzien van het geboortecentrum het eigenlijk laat afwegen en nu ineens, op zijn plat gezegd, de keutel intrekt. Dan zou je toch mogen verwachten gezien het belang dat u hier heeft en uw verantwoordelijkheid naar de inwoners van Heerlen, dat u daar een standpunt over heeft? De heer Bosch, PVV Wij hebben zeker een standpunt, omdat wij het Nationaal Programma Heerlen Noord altijd gesteund hebben. Dat weet u zelf ook. Daar herinnert u mij aan. Dus wij hebben ons eigen standpunt hier ingenomen. Maar wij hebben zeer weinig invloed op wat in Den Haag gebeurt. Nogmaals, ik weet niet exact … Ik ken de motie niet. Die informatie hebben wij niet. Er is geen constante lijn van ons naar Den Haag. Het is niet zo makkelijk om daar achter te komen.

De voorzitter Meneer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Dank u wel, voorzitter. Voor mij is het een duidelijk verhaal. Wat ik goed vind om te horen is dat meneer Bosch echt met Heerlen bezig is. Ik hoor ook heel veel partijen over het Nationaal Programma Heerlen Noord. We vinden het met zijn allen belangrijk dat we die langjarige marathon gaan lopen. Wellicht heeft u al de gelegenheid gehad om naar de motie van de Jongerenpartij te kijken die daarbij woord zet en langjarig ervoor zorgt dat we middelen ter beschikking gaan stellen en dat we dit als raad goed bij kunnen houden van wat de gemeente nu zelf doet. We vragen er met zijn allen al heel lang naar. Hoe kijkt u tegen die boodschap aan en bent u als PVV Heerlen of beter gezegd als raadslid meneer Bosch net zoals al die andere raadsleden bereid om onze motie op dat front te steunen? De heer Bosch, PVV Meneer Janssen, ik heb die motie nog niet goed gelezen. We zullen die dadelijk lezen. Daar gaat het niet om. We zullen ons oordeel erover vellen. Als die motie goed is, dan zullen we die steunen. Maar ik kan het zo niet toezeggen. De voorzitter Dat gaan we morgen doen. Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer de voorzitter, dank u wel.

Ik hoor de heer Bosch namens de PVV zeggen richting Den Haag: wat daar gebeurt en die contacten … U heeft zonder meer wel goede contacten bij de provincie Limburg en mogelijk via de provincie een andere ingang in Den Haag. Is het dan niet zaak als er zo veel speelt in Heerlen waar een grote landelijke partij mogelijk een positieve invloed op kan hebben, om eens een dobber uit te gooien, al is het via de provincie, in Den Haag en een aantal van uw Tweede Kamerleden of wellicht uw voorman uit te nodigen voor een rondje Heerlen en ter plekke bij te praten over wat hier de situatie is? Dan gaat het niet alleen over het

Pagina 37 van 202

ziekenhuis of alleen over onveiligheid, maar in het algemeen, om zo de contacten wat te versterken in de hoop daarmee vanuit Den Haag en uw landelijke fractie wat meer oog voor Heerlen te krijgen. U kunt contacten laten ontstaan of deze verstevigen waar wij mogelijk als Heerlen ons voordeel mee kunnen doen. De voorzitter Meneer Bosch. De heer Bosch, PVV We kunnen dat natuurlijk overwegen. Nogmaals, meneer Leers, het is niet zo makkelijk als u zegt. Er zijn natuurlijk overvolle agenda’s. Maar goed, we zullen het meenemen en overwegen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer de voorzitter, ik begrijp dat er overvolle agenda’s zijn. Ik begrijp ook dat je dit niet van vandaag op morgen regelt, maar ik kan me toch wel voorstellen dat het voor de zomer mogelijk moet zijn om een delegatie van de Tweede Kamerfractie van de PVV hier in Heerlen te kunnen ontvangen en aan hen te laten zien hoe de vork in de steel zit. Bent u van plan of wilt u zich de moeite getroosten om in ieder geval te kijken of dat voor elkaar gebokst kan worden? De heer Bosch, PVV Dat heb ik u zojuist al toegezegd. Dat gaan we doen. We gaan er wel naar kijken dat we die mensen hier krijgen. De voorzitter Meneer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Voorzitter, volgens mij maakt de heer Bosch zich er wel heel makkelijk van af als hij zegt: dat is landelijk en daar hebben wij niks mee te maken.

Boven uw kandidatenlijst van de gemeenraadsverkiezingen - dat is ook de naam hier van uw fractie - stond PVV. Dat mag alleen als meneer Wilders zijn handtekening heeft gezet om dat toe te staan. Als u nu uw partij een andere naam geeft, bijvoorbeeld Heerlense Vrijheidspartij of iets dergelijks, dan heeft u het recht om te zeggen dat u daar niks mee te maken heeft. Maar om nu te doen alsof u er niks mee te maken heeft, terwijl uw partij het ravijnjaar mede ondersteunt en terwijl uw partij zo ongeveer als enige stemt tegen steun voor het Programma Heerlen Noord, dat vind ik wel erg goedkoop. Laat staan als uw partij dan ook nog eens tegen het ziekenhuis en voor meer arbeidsmigranten stemt. Maar goed, u noemt ook de gevolgen van de inflatie voor de inwoners van Heerlen. Dat ben ik helemaal met u eens. Maar bent u er zich ook van bewust dat er een hele grote extra inflatie gaat aankomen voor die Heerlenaren die gebruik maken van de sportschool of die met hun kinderen naar het theater willen voor Kabouter Plop of wat dan ook? Die gaan 12 procent extra btw betalen. De btw gaat van 9 naar 21 procent. Wat vindt u daar dan van? De heer Bosch, PVV Ik vind dat we daar eigenlijk een andere oplossing voor zouden moeten kunnen vinden. Er zullen best dekkingsverschillen zijn waar ze het anders kunnen aanpakken. Maar nogmaals, dat kan ik vinden.

Alleen boven in Den Haag doen ze natuurlijk wat ze zelf willen en niet wat ik vind. Want het is gewoon landelijk.

Pagina 38 van 202

De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Dan moet u zich de Heerlense Vrijheidspartij noemen en die naam PVV afschaffen. De heer Bosch, PVV Dat is wat u zegt. Dank u. De voorzitter Dank u wel, meneer Bosch. We gaan naar meneer Van den Berg van de VVD. Ik roep nogmaals iedereen op die vragen stelt om het kort te houden, want we gaan geweldig. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter, college en collega’s van de raad: 100.000. De een wil 100.000 volgers op sociale media, de ander ziet dit graag in euro’s op zijn bankrekening en de derde is blij dat zijn auto de 100.000 kilometer haalt. En wij voorzitter, Heerlen spreekt de ambitie uit om in de komende decennia te groeien naar 100.000 inwoners. Met de uitdaging komt ook realiteitszin om de hoek kijken. Ik noem er een paar. Hoe gaan we voor onze inwoners kwalitatief goed en betaalbaar wonen realiseren? Hoe behouden, maar vooral hoe trekken we talenten voor onze stad en regio aan? Hoe faciliteren we groeiperspectief voor ondernemerschap in onze stad en regio? Hoe creëren we voor onze inwoners een inspirerende omgeving voor werk-privébalans? Het zijn samenhangende vragen waar we al vele ingrediënten voor in huis hebben om het voor elkaar te krijgen. Maar het is niet zo dat we op de cruise-control kunnen varen. We moeten durven, vernieuwen en opschakelen, zodat anderen niet weer voor ons gaan afschalen.

Voorzitter, een uitdaging is ook de financiële werkelijkheid. De herijking van het gemeentefonds raakt een stad als Heerlen hard, zeker in een stad waar relatief veel mensen wonen die voor inkomenssteun afhankelijk zijn van onze gemeente. Het is dan ook noodzakelijk dat we in tijden van financieel-economische onzekerheid en stijgende kosten kritisch moeten stilstaan bij onze financiën. Een bezuiniging van grosso modo 5 procent kan in eerste instantie ontmoedigend lijken, maar laten we ons niet verlammen door angst. In feite biedt deze herijking ons de kans om de tering naar de nering te zetten en een solide basis voor de toekomst te creëren. De impact van deze operatie zal voelbaar zijn in de hele stad en het is onvermijdelijk dat niet iedereen ongeschonden uit deze crisis komt. Het is belangrijk dat alle partijen in Heerlen samenwerken om de gevolgen van deze bezuinigingen het hoofd te bieden. Dit vraagt om open communicatie, betrokkenheid en draagvlak in de samenleving. Kan het college aangeven hoe zij dit gaat communiceren? Daarnaast is begroten ook kiezen, waarbij je er niet aan ontkomt om plannen uit te stellen en soms zelfs af te stellen. U legt deze raad, met deze begroting uw herijkte keuzes voor. Daarover namens onze fractie enkele vragen, voorzitter. U legt de bezuinigingen voor een groot deel bij onze burgers.