Conceptnotulen gemeenteraad Heerlen, 20 december 2023

Pagina 57 van 96

en dus ook in Heerlen? Dat zal betekenen dat er al veel meer voor woningen vrijkomen, omdat puur rendement halen uit die woning stukken minder aantrekkelijk wordt of al geworden is. De heer Reijnders, SP (interruptie) Wat zal de toekomst brengen en wie zal het zeggen? Als ik naar de buy-to-let-verhouding kijk van de wijken, ze staan allemaal heel netjes opgevoerd in de stukken die wij voor vanavond hebben gekregen dan is er geen enkele aanleiding om te veronderstellen dat wat u zegt, klopt. Of dat in de toekomst zo zal zijn, weten we niet. Hopelijk gaat die opkoopbescherming daar in ieder geval bij helpen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter, als ik nog één keer mag? De voorzitter Echt de laatste keer. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik denk dat de heer Reijnders cruciale informatie is ontgaan. Volgens mij is er nu al landelijke wetgeving of zijn er reeds besluiten genomen, die het stukken onaantrekkelijker maakt om een woning te verhuren. Dus daardoor is er al veel meer aanbod op de markt gekomen. Mensen doen hun woning van de hand, omdat ze het rendement in rook zien opgaan. Misschien is het goed als het college daar nog op ingaat. Als de heer Reijnders dat is ontgaan, zou hem dat misschien tot de conclusie kunnen laten komen dat hetgeen wij nu hier in Heerlen van plan zijn wellicht en zeer waarschijnlijk helemaal niet noodzakelijk is.

De voorzitter Een kort antwoord van de heer Reijnders. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik weet dat die wetgeving eraan komt. We zullen wel zien hoe dat werkt. Ik zie vandaag de nood in Heerlen. De feitelijke cijfers van nu tonen aan dat we in een aantal wijken een groot probleem hebben. Dat maakt dat de opkoopbescherming een prima idee is. Ik hoop dat eventuele toekomstige wetgeving bijdraagt aan een goed woonklimaat in onze stad. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA (interruptie) Die kleine mkb’ers in de wijken zijn er toch bijna niet meer? Vroeger hadden we de groenteboer, bakker en de slager. Die kocht misschien een pandje. Maar die zijn er toch bijna nergens meer in die wijken? Zeker in dat soort wijken. Ik denk dat die enkele die daar nog zit, eigenlijk niet belangrijk is in verhouding tot hoe belangrijk die opkoopbescherming is. De voorzitter Ik ga verder met de eerste termijn. De heer Hendriks, aan u het woord. De heer Hendriks, Jongerenpartij Heerlen Wij gaan proberen om het in elkaar te fietsen. Als Jongerenpartij beschouwen wij dit agendapunt over de Heerlense woningmarkt als cruciale stappen vooruit. Deze agendapunten richten zich op het verbeteren van de woningmarkt en het realiseren van een kwaliteitsimpuls in diverse delen van de stad.

Wij vragen ons wel af waarom dergelijke voorstellen niet eerder zijn geïntroduceerd en misschien wel in voorgaande colleges te weinig aandacht hebben gehad. Het is goed om te zien dat de huidige wethouder daadkracht toont en de eerder vastgestelde woonvisie naleeft, wat de leefbaarheid ten goede komt.

Pagina 58 van 96

Vanuit ons perspectief als Jongerenpartij zijn we tevreden met de voorstellen, vooral omdat het aanpakt wat wij zien als een groeiend probleem van huisjesmelkers in veel wijken. We kennen ook de woningbehoefte van specifieke groepen, zoals onder andere studenten, starters en mensen in echtscheidingsituaties. Dit voorstel en de aansluitende agendapunten geven ons de middelen om de woningmarkt beter te beheersen. We benadrukken dat huisvesting van hoge kwaliteit essentieel is, zowel in het centrum als in alle andere delen van de stad. Dit is in onze ogen uitstekend nieuws voor Heerlen. We erkennen het belang van een fatsoenlijke thuis voor arbeidsmigranten in Heerlen. Sectoren, zoals de zorg, bouw, logistiek en de medtech hebben dringend gemotiveerde arbeidskrachten nodig. Hoewel het ideaal zou zijn als lokale inwoners deze banen invullen, is er een duidelijk tekort aan arbeidskrachten. We moeten daarom accepteren dat arbeidsmigranten zich in Heerlen willen vestigen. We moeten wel ook streven naar huisvesting die hen en hun gezinnen op lange termijn een waardig thuis biedt in plaats van meerdere gezinnen in een klein huis. Dan even door naar de verhuurverordening. Ook hier zijn wij positief gestemd. We hebben nog een korte vraag over de verhuurverordening.

Zijn pleegkinderen ook inbegrepen in de eerste en tweede lijn van de verordening, naast de biologische kinderen en kleinkinderen? We vinden het belangrijk dat pleegkinderen ook onder deze regeling vallen voor een meer inclusieve benadering. Dan nog een korte vraag en een voorstel over de verhuurdersvergunning. Wat zijn de kosten van de leges hiervan? Hoe stellen wij de handhaving en de daarvoor voorziene capaciteit? Tot slot zouden wij een voorstel willen doen. Zou het geen goed idee zijn om de verhuurvergunning ook al meteen toe te passen in problematische straten, zoals bijvoorbeeld de Akerstraat-Noord, Willemstraat, Sittarderweg, Heerlerbaan en Reestraat, om daar specifieke misstanden aan te pakken? Tot zover in de eerste termijn. De voorzitter Dank u wel. De heer Daamen van Partij Hoensbroeks Belang. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. Het eerste dat bij Partij Hoensbroeks Belang omhoog kwam, was het woord 'eindelijk'. Eindelijk krijgen wij een pakket maatregelen dat ons kan helpen om misstanden aan te pakken. Er is al heel veel gezegd. Er zijn ook een heleboel voors en tegen, maar de balans bij ons slaat echt door naar voor deze maatregelen. Wat ons betreft zou zelfs Nieuw Lotbroek ook nog mogen worden opgenomen bij de opkoopbescherming. Ik ga niet herhalen wat iedereen al heeft gezegd.

We sluiten ons aan bij de vorige sprekers, voornamelijk de heer Reijnders van de SP. Er zijn ook door andere partijen opmerkingen gemaakt, voors en tegens. Wij gaan uiteraard voor al deze punten stemmen. De voorzitter Dank u wel. De heer Van den Berg. De heer Van den Berg, VVD Voorzitter. Dat we als raad de taak hebben om ons te bekommeren om het wel en wee van onze stad en onze inwoners, is een vanzelfsprekendheid. Van de onderwerpen die hier voorbij komen, vragen wij ons telkens af: gaat dat wat we gaan besluiten onze stad helpen om morgen weer net een fijnere stad te zijn? Het integraal vraagstuk Wonen is al decennialang een onderwerp om hoofdpijn van te krijgen. De een zweert bij een strakke regie door de overheid met een overdaad aan regels. Een ander ziet meer een vrije rol weggelegd door de markt. Feit is dat het geen exacte wetenschap is en dat het kiezen is tussen goed of kwaad. Het is kunst om dat te vinden wat goed is voor onze inwoners en wat past bij onze stad. Op dit moment is er een sentiment is met de voorliggende maatregelen in te grijpen om grip te krijgen op de leefbaarheid in de kwetsbare wijken. Wat ons betreft geldt dat voor alle wijken. Maar ook om invloed

Pagina 59 van 96

uit te oefenen op de markt, zodat bepaalde groepen meer kans maken op een woning. Op zichzelf kun je daar niet tegen zijn als je naar het algemeen belang van de stad kijkt. Echter hetgeen je als maatregelen voor ogen hebt, moet wel hout snijden. Regels maken om regels te hebben, daar zijn wij niet voor op aarde. Regels maken zonder goede handhavingsinstrumenten die vervolgens niet uitgevoerd kunnen worden door voldoende mensen, hebben ook geen enkele zin. Dergelijk beleid heeft een negatieve uitstraling op onze stad en schaadt het vertrouwen. Wat we vandaag gaan besluiten, gaan we ook nakomen. Op dat punt wil onze fractie klip en klaar van de wethouder weten hoe hij dit gaat organiseren. Voorzitter. Een van de onderleggers om tot deze maatregelen te komen, is woningschaarsteonderzoek Heerlen van de Stec Groep. Het feit dat in Heerlen een relatief groot aandeel huishoudens scheef wonen, komt doordat het woonproduct niet voorhanden is. Ook wordt stilgestaan bij de demografische ontwikkelingen en het migratiesaldo. In dat perspectief verwacht men zelfs dat de woningschaarste in Heerlen niet zal toenemen. Men verwacht eerder een ontspanning van de woningmarkt. Sterker nog, er wordt geadviseerd om met een passend nieuwbouwprogramma te komen om de druk te temperen. Voorzitter.

Hoe gaat het college in het licht van alle maatregelen die voorgesteld worden dit bevorderen? Ten aanzien van het bestemmingsplan woningsplitsing en kamerbewoning. Op zichzelf is onze fractie hier niet op tegen. Dit besluit is een fundament voor beleidsregels om strakker op misstanden te sturen. Dat moet ook. Maar let op, tegenover misstanden staan ook zaken die wel goed zijn geregeld. Die mogen wat ons betreft ook wat meer worden uitgelegd en als voorbeeld worden gesteld. Niet over de laatste keer wijzen wij onder andere op de overwegingen, zoals genoemd in de motie van VVD, D66 rondom het keurmerk kamerverhuurpanden. We zijn dan ook verheugd dat dit in het eerste kwartaal van 2024 gereed zal zijn. Voorzitter. In Nederland zijn wetten en regelgeving die de kwaliteit van wonen reguleren. Denk bij verhuur van woonruimte aan het Burgerlijk Wetboek, de Huisvestingswet en het Bouwbesluit. Zo moeten verhuurders ook nu al voldoen aan al deze normen om ervoor te zorgen dat huurders in goede omstandigheden kunnen wonen. Hoewel het overwegend goed gaat, gaat het ook soms mis. Voor die rotte appels moeten wij helaas ook weer vandaag met extra wetgeving en regels komen. Voorzitter. Een belangrijk fundament voor het raadsvoorstel Aanpak woonkwaliteit verhuurverordening is de Wet goed verhuurderschap. Een wettelijke grondslag om ongewenste verhuurpraktijken tegen te gaan.

Alvorens stil te staan bij de uitbreiding van de verhuurverordening, eerst de volgende vraag. Kan het college aangeven of ze per 1 januari klaar zijn voor tenminste de twee wettelijk verplichte elementen van deze wet, te weten het meldpunt en de handhavingsinstrumenten. Ten aanzien van de zienswijze op de beleidsregels onzelfstandige woningen, het volgende. In de beleidsregel minimale woonkwaliteit refereert u aan de definities naar de geactualiseerde envelop herstructureringsvisie Parkstad Limburg. In deze zogenaamde envelop wordt gezinspeeld op het terugdringen van de leegstand en te streven naar een frictieleegstand van 2%. Kan de wethouder duiden hoe die boodschap in verhouding staat tot de voorgenomen maatregelen om de druk op de woningmarkt te verlichten? In het bijzonder refereer ik hierbij naar het voornemen om bij de aanpassing van de huisvestingsverordening over te gaan tot een opkoopbescherming. Een instrument dat als doel heeft om te voorkomen dat grote investeerders of speculanten de markt domineren en de prijzen opdrijven, waardoor het moeilijker wordt voor reguliere huizenkopers of huurders om betaalbare woningen te vinden. Kunt u duiden of dit op grote schaal in onze stad van toepassing is? Zo ja, waar? Voorzitter. Het instellen van een opkoopbescherming is een zware beperking aan de vrije beschikking van eigendom.

In ons coalitieprogramma hebben wij het als instrument gekwalificeerd om de woonoverlast te bestrijden naast het creëren van meer woonruimte. Hier heeft de VVD haar handtekening onder gezet. Maar dat betekent ook dat we naast deze inperkende maatregelen ook kenbaar moeten maken dat we gaan bouwen, en wel met woonproducten waar vraag naar is. We moeten niet alleen bestrijden, maar ook perspectief geven.

Pagina 60 van 96

Voorzitter. We geven nog het volgende mee. Met het vaststellen van regels rondom woningsplitsing en de kamerbewoning nemen we al veel wind uit de zeilen weg van speculanten. Ook het aanscherpen van regels in de verhuurverordening draagt eraan bij dat het onaantrekkelijk is om op te kopen om vervolgens te gaan verhuren.Daartegenover helpt het om vastzittende groepen in beweging te krijgen. Als laatste wil ik nog melding maken dat vanuit beleggersperspectief het verhuren van woningen door de overheid financieel heel onaantrekkelijk wordt gemaakt door de Wet betaalbare huur. Een wet waarbij dwingend een woningwaarderingsstelsel van toepassing is voor ruim 90% van de huurwoningen in Nederland. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik hoor de heer Van den Berg iets zeggen over een wet. Kan hij daar misschien iets over toelichten? Wanneer is die wet door de Kamer gegaan? Wat is de stand van zaken? De heer Van den Berg, VVD De wet gaat eraan komen. Dat is een wet die zorgt dat met name het woningwaarderingstelsel wordt aangepast. Alle huurprijzen onder ongeveer € 1.100 vallen onder het puntensysteem. Dat geldt voor heel veel van die eengezinswoningen. Daar waar huurders in zitten wordt de huur gebaseerd op het aantal punten. Dat is de huurprijs. Dat heeft niets met huisjesmelkerij te maken, maar dat is gewoon de wetgeving die ervoor staat.

De kwalificatie van de woning staat tegenover een prijs. Tot voor kort was de huurprijsnorm rond de € 760, maar die gaat omhoog naar € 1.100. Dat betekent dus - dat wil ik daarmee ook duiden - dat het heel onaantrekkelijk wordt voor een speculanten, beleggers en ook die mkb'er die twee of drie pandjes heeft om te gaan verhuren om daar enig rendement uit te halen. Sterker nog, het gaat die mensen geld kosten. Sterker nog, heel veel partijen zullen merken dat zelfs de huren substantieel naar beneden toe gaan. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Trek ik dan de juiste conclusie dat de heer Van den Berg daarmee bevestigt wat ik al suggereerde en vertelde aan de heer Reijnders? De heer Van den Berg, VVD Ja, dat kan ik volledig onderstrepen. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Die arme huisjesmelkers worden wel gepest. Meneer Van den Berg, bent u het met mij eens dat gezien al die regelgeving. Als je kijkt in box 3 wordt een huisjesmelker verondersteld een rendement van 6,17% te hebben op zijn woning, wat hij bij lange na niet heeft. Bent u dan met mij eens dat dit opkoopverbod gewoon een overbodige regeling is? De heer Van den Berg, VVD Ik moet u eerlijk zeggen dat toen ik begon met het bestuderen van deze stukken, het mijn liberale DNA raakte. De aanval op de vrije beschikking om te doen wat je wilt doen met dat wat je in eigendom hebt.

Maar ik begon mijn betoog om ook te kijken naar het algemeen belang van deze stad. Daar waar wij in de stad een hele hoop zaken zien waarvan wij allemaal vinden dat die niet door de beugel kunnen, dan heeft stilzitten gewoon geen zin. Dat gaat ons niet helpen. Als ik alles afweeg en dan ook kijk in mijn eigen DNA, gaat dat een instrument zijn die we moeten inzetten om erachter te komen of het ons wel gaat helpen. Ik hoop op de wijsheid van het college, dat het college als het ziet dat de cijfers significant anders gaan zijn, dat het instrument helemaal niet meer nodig is, dat we het ook afschalen. Dat we ook de ballen durven te tonen, zo van hebben dat toen in 2023 vastgesteld, maar we staan nu in 2026 en we zien aan de cijfers

Pagina 61 van 96

dat het helemaal niet nodig is; we schrappen dat uit onze regelgeving. Dat zou een voorbeeld zijn van hoe wij hier in onze stad met elkaar moeten omgaan. Dat in de richting van de burgers. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik heb een vraag, want ik ben even nieuwsgierig naar het volgende. We hebben het net de hele tijd over een wet gehad rondom verhuur en puntenstelsel. Ik hoor dat daar hoge verwachtingen over zijn. Maar over deze wet is nog niet gestemd. Die komt er wellicht. Heb ik dat goed begrepen? De heer Van den Berg, VVD Ja, dat klopt. De kans is serieus aanwezig, vooruitlopend, dan kijk ik ook naar allerlei institutionele partijen en banken - ik heb u daar een stuk over doen toekomen - dat iedereen ervan uitgaat. Het is mede ingediend door minister De Jonge. Het is niet zozeer voor onze regio, met alle respect, maar met name voor de enorme woningdruk in de Randstad. Maar het gaat ons helpen om de druk op de woningmarkt hier te verminderen, zodat andere mensen ook in de gelegenheid worden gesteld om panden te kopen. De heer Reijnders, SP (interruptie) Dank voor de informatie. Ik zou het wel toejuichen als er zo'n wet zou komen. We zien nu vaak dat er verhuurd wordt. Die puntenstelsels bestaan al bij de huurcommissie. Je schrikt van wat daaruit komt. Vervolgens kun je als huurder geen kant uit. Je weet alleen dat je genaaid wordt, maar je kunt niets afdwingen.

Maar goed, in algemene zin zou ik in ieder geval tegen de heer Jacobs en de heer Leers het volgende willen zeggen. Laten we hopen dat die wet er komt, maar reken u nog niet rijk, want hij is er nog niet en er moet nog gestemd worden. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Als ik het betoog en de antwoorden van de heer Van den Berg hoor, is de heer Van den Berg het dan met mij eens over het volgende? Er liggen een aantal voorstellen die betrekking hebben op onder andere de beleidsregels rondom verhuur, woningsplitsing, de verhuurverordening en als laatste ook nog een keer die opkoopbescherming. De heer Van den Berg heeft het net ook gehad over landelijke wettelijke maatregelen die getroffen worden. Die maken het ook nog een keer minder interessant om te verhuren. Kan ik dan de conclusie trekken dat met name de opkoopbescherming eigenlijk iets is waarvan de heer Van den Berg zegt dat dit eigenlijk niet nodig is, gezien alle andere maatregelen die hier waarschijnlijk vandaag worden genomen en wettelijk nog worden bepaald? Zie ik dat goed, meneer Van den Berg of denkt u daar anders over? De heer Van den Berg, VVD Laat ik eerst nog even een opmerking maken over de situatie huurcommissie. Dat is een heel laagdrempelige commissie. Als je vindt dat jouw huur niet past binnen het puntensysteem, heb je daar snel antwoord op.

Dan heb je er ook snel een aanpassing op, want er wordt gewoon gezegd: dat zijn de punten, dat is de huur en daar moet de verhuurder zich aan houden. Dus iedereen die denkt dat het moeilijk en ingewikkeld is, het is helemaal niet moeilijk en ingewikkeld. Dat is een. Twee. Op de vraag van de heer De Groot. Is die opkoopbescherming nou eigenlijk wel nodig? Laat ik het zo zeggen, ik denk dat het niet nodig is. In de praktijk zal dat ook wel reuze meevallen, maar het is een pakket aan maatregelen die we hier nu ter tafel leggen om het mammoetschip Heerlen rondom wonen wat anders in beweging te krijgen dan het altijd is geweest. Ik refereer ook aan het volgende feit. We hebben van tevoren in een coalitieprogramma met elkaar afgewogen of dit iets is dat wij willen met onze stad. Nogmaals, alle belangen daain afwegend, is dit een instrument dat wij moeten gaan inzetten om onze stad anderszins op de markt te krijgen?

Pagina 62 van 96

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Meneer Van den Berg, het is natuurlijk geen all-in-one-pakket dat hier voorligt. We bespreken het wel als een totaal aan maatregelen, maar het zijn afzonderlijke voorstellen. Ik kan me heel goed voorstellen dat u zegt: wij hebben een coalitieakkoord gesloten en daarbij moeten wij inderdaad op dit thema maatregelen treffen. Maar ik hoor u ook zeggen: er worden nu al zo veel maatregelen getroffen hier vandaag en ook wettelijk, tenminste dat hoor ik u eigenlijk zeggen. U zegt eigenlijk: die maatregel is eigenlijk niet extra nodig. Waarom zou u dan daar met hetgeen u al doet vanuit coalitieverband ... Ik heb dat net ook aangegeven, wij onderschrijven die maatregelen ook in grote lijnen. Waarom dan per se toch voor die opkoopregeling zijn? De heer Van den Berg, VVD Wij zijn uiteindelijk voor die opkoopbescherming om de markt vlotter te trekken. Als je dat niet gaat doen, komt er weinig beweging in. Dit is een instrument, maar het moet zich nog bewijzen. We hebben wel wat cijfers. We hoorden dat net uit Utrecht, maar ook uit andere plaatsen in het land. Het heeft een positief effect. Er zijn nog geen cijfers van het randland bekend, dus van alles buiten de Randstad. Dat moeten wij proefondervindelijk nog gaan meemaken.

In Maastricht zijn de cijfers nog niet om over naar huis te schrijven, maar dat heeft ook te maken met zaken als handhaving. We moeten ook niet verwachten dat we vandaag besluiten om in het eerste ROLO-overleg van april tegen de wethouder te zeggen: hoe zit het met de cijfers? Het zal toch iets van de langere adem moeten zijn. Alles afwegend, denk ik dat het goede regels zouden kunnen zijn. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De heer Van den Berg is heel duidelijk geweest over hetgeen voorligt in de Tweede Kamer. We zullen zien of het er wel of niet doorkomt. De kans is heel groot, dat deel ik met u. Maar daarnaast is het nu al financieel technisch veel minder interessant om in een woning te beleggen in de hoop daar rendement uit te halen. Het is zelfs al zo dat grote beleggers al grote delen van hun portefeuille te koop hebben gezet. Heb ik het dan aan het rechte eind? Bedoelde u ook te zeggen dat dit in feite nu al praktijk is en dat we niet hoeven te wachten of de Tweede Kamer er wel of niet iets mee doet? De heer Van den Berg, VVD Veel grote institutionele partijen en beleggers en de mkb-belegger die acht of tien pandjes heeft, want die zitten er ook tussen, daar kost het straks gewoon geld is vastgoed in portefeuille te hebben. Als je nu je geld op de bank wegzet, dan krijg je 2%. Als je straks vastgoed hebt, dan is het min 8%.

Je ziet dat panden op de markt worden aangeboden. Daarvan afhankelijk zit men natuurlijk altijd boven in de boom. Maar er gaat een shake-out uit komen en die markt gaat zich ook daarin stabiliseren. Dat betekent dus ook kansen voor mensen op de markt die er nu nog niet in beweging zouden kunnen komen. Maar ik heb geen glazen bol om te weten hoe dat over een half jaar of een jaar het geval is. De voorzitter De heer Reijnders nog, en dan gaan we echt verder. De heer Reijnders, SP (interruptie) Misschien een suggestie voor de sceptici van de opkoopbescherming. Ik hoor allerlei onheilspellende geluiden over die markt. Er zit bijna geen rendement meer op. Als we deze opkoopbescherming de zelfstandigen pensioenbescherming zouden noemen, zouden jullie dan wel voor kunnen zijn? Volgens mij moeten wij de mensen echt gaan behoeden om te investeren in panden, want die leveren straks helemaal niets meer op. Kunt u daarmee instemmen, meneer Leers? De heer Leers, Hart-Leers (interruptie)

Pagina 63 van 96

Als u met een voorstel komt waar ik mee moet instemmen, dan moet ik daar eerst nog een flinke schorsing voor aanvragen. De voorzitter Meneer Van den Berg, maakt u uw betoog af. De heer Van den Berg, VVD Ja, ik ga mijn betoog afmaken. Voorzitter. Ik was net bezig dat het vanuit een beleggersperspectief, groot of klein, financieel onaantrekkelijker wordt in het kader van die Wet betaalbare huur. Met andere woorden, het opkopen en verhuren voor prijzen boven de huidige sociale huurgrens, worden rendement technisch teniet gedaan, omdat de grens substantieel wordt opgetrokken. Ook dat betekent hier dat meer ruimte op de markt wordt gecreëerd voor particulieren die ook gewoon een koophuis willen kopen. Daar hebben wij het net over gehad. Voorzitter. Alles in ogenschouw nemende zal de VVD-fractie graag van het college willen vernemen of zij bereid zijn om het middel opkoopbescherming te heroverwegen. Het instrument hoeft wat ons betreft niet de diepvries in. Als de cijfers van de maatregelen die wij nemen geen kentering laten zien, gaan we het dan aanvullend nog inzetten? Daar zijn we dus niet op tegen. Wij zien wel een duidelijke kentering in de markt, dan hoeven wij het instrument opkoopbescherming niet in te voeren en daarmee onze Heerlenaren niet lastig te vallen met weer een regel waar zij zich aan moeten houden. Tot zover in eerste termijn. De voorzitter Dank u wel.

De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Volgens mij is het wel duidelijk hoe het raadslid van Forum voor Democratie hierin staat. Wij stemmen in ieder geval tegen alle voorstellen. Ik zal het kort houden, want veel is al gezegd. Het verbaast me altijd dat eigenlijk van alles dat misgaat op die woningmarkt, de markt de schuld krijgt. Niet Marc, de markt, sorry. Zonder dat voldoende aandacht wordt besteed aan de vele manieren waarop de overheid de woningmarkt verstoort. In werkelijkheid is het tegenovergestelde waar. Er worden steeds meer nieuwe plannen en regels voor wonen geïntroduceerd, waardoor een normale wisselwerking tussen vraag en aanbod steeds moeilijker wordt. Het ligt niet aan de markt. Huisvesting is juist een van de meest overgereguleerde sectoren in Nederland. Ik daag iemand uit om dit tegen te spreken. Meneer Leers? De voorzitter Meneer Reijnders wil het tegenspreken. De heer Reijnders, SP (interruptie) Laat ik het nu eens met de heer Jacobs eens zijn. Het is inderdaad een overgereguleerde markt. De kant van het aanbod wordt helemaal kapot vertroeteld, waardoor de kant van de vraag, namelijk gewone particulieren, zeker mensen met bescheiden en gemiddelde inkomens gewoon vaak jarenlang moeten wachten om een woning te kopen. Ik ben het dus met u eens. Wij moeten eens stoppen met die aanbodzijde voortdurend in de watten te leggen.

Volgens mij is dit een bijzonder moment vanavond. De heer Jacobs en de heer Reijnders zijn het eens met elkaar. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik ben het niet helemaal met u eens. Volgens mij is het iets anders. Maar goed, ik ga even door met mijn betoog anders wordt het heel lang. De groep vermeende huisjesmelkers wordt gebruikt als rechtvaardiging voor deze overvloed aan regels waarvan al van tevoren duidelijk is dat ze niet zullen leiden tot meer

Pagina 64 van 96

betaalbare woningen. Nieuwbouw verloopt traag doordat gemeenten gemiddeld twee jaar nodig hebben om een bouwvergunning af te geven. Projecten moeten voldoen aan diverse eisen, waaronder het aandeel betaalbare koopwoningen en de energiezuinigheid van nieuwe huizen. Om nog maar niet te spreken - we hebben er genoeg over gesproken - over de belastingheffing in box 3, de regulering van de huurprijzen en de stikstofcrisis. Een huisvestingsverordening regelt hoe woningen aan woningzoekenden worden toegewezen. Het lijkt langzaamaan te veranderen in een soort centraal geplande aanpak, een opperste Sovjet voor volkshuisvesting, waarvan over een paar jaar zeer waarschijnlijk - ik denk als we dan hier weer zitten - opnieuw in de vrije markt de schuld krijgt als het woningbeleid niet vlot verloopt. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. Ik geef nu het woord aan mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter. De Partij voor de Dieren wil hier kort over zijn. Wij zijn verheugd dat er een breed raadsakkoord voor volkshuisvesting ligt, waarbij onder andere leefbaarheid met hoofdletters kan worden geschreven. Wonen wordt weer beschouwd als zorgplicht van de overheid. De markt heeft een belang dat soms overeenkomt met het publieke belang, maar veel vaker niet. Hier is heel veel werk aan verricht.

We hebben daar respect voor dat deze uitgebreide plannen tot stand zijn gekomen. De voorzitter Dank u wel. De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Het pakket aanpak woonkwaliteit. In onze stad zien wij op veel plekken dat er meer regie op de woningmarkt nodig is om koopwoningen voor bijvoorbeeld starters en mensen met een lager inkomen mogelijk te maken en ongewenste ontwikkelingen die het woon- en leefklimaat aantasten, zoals ongewenste woningsplitsing en verkamering, onmogelijk te maken. Het hele pakket is al uitgebreid in de commissie behandeld. Wij hebben daar behoorlijk wat vragen over gesteld. Wel willen wij deze raadsvergadering vooral oproepen om meer woningen mogelijk te maken, oftewel: bouwen, bouwen, bouwen. Plannen rondom onder andere DSM stemmen ons dan positief. Meer volume is sowieso helpend. Voorzitter. Wij willen wel nader ingaan op de opkoopbescherming. In de basis is D66 daar voorstander van. Het staat ook al meermaals in ons landelijke verkiezingsprogramma, maar het is wel belangrijk dat dit middel doelmatig wordt ingezet. Juist ook met het oog op andere maatregelen die worden ingesteld. We zouden graag willen zien dat de effecten van opkoopbescherming in deze dynamische woningmarkt goed worden gemonitord. Het liefst per half jaar, misschien gekoppeld aan de P&C-cyclus. Kan de wethouder dit toezeggen? Tot zover.

De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter. Twee jaar geleden, toen zaten we nog in de kapel, deed zich voor dat midden op de Akerstraat plannen waren om arbeidsmigranten te vestigen. Dat deed nog wat stof opwaaien. Vervolgens werd gezegd: je moet er wat aan en tegen doen. Volgens mij zitten die arbeidsmigranten nu al een hele tijd in het pand. Daar viel dus niets meer tegen te doen. Maar degene die dat pand exploiteert, wil om de hoek ook woonruimtes gaan verhuren. Hij heeft vervolgens gezegd: ik trek mijn vingers ervan af, ik doe

Pagina 65 van 96

het niet. Ik geef het pand terug. Dat kost 10% van de verkoopwaarde. Het heeft enkele tienduizenden euro's gekost. Men is daar niet mee gestart. Ik zou graag willen weten wat we in de afgelopen jaar of twee - we zijn nu een jaar of twee verder voordat we op dit punt zijn gekomen - hebben bereikt. Als wij nu al bereikt hebben dat die markt in Heerlen veel minder interessant is om te doen wat wij met zijn allen tegen willen gaan, wat willen wij dan nog bereiken met hetgeen hier voorligt? Als je in Heerlen ex-verslaafde bent, schuldsanering of noem maar op, hele grote problemen achter de rug hebt en je zoekt een woning, dan ben je vaak aangewezen op een kamertje ergens in een pandje. Dat zijn veelal niet de meest geweldige locaties. Als je dan hoort en leest in dit stuk dat het gaat over mensen die tijdelijk een ruimte zoeken omdat ze uit elkaar zijn gegaan over dergelijke verhalen, dan denk ik dat de praktijk anders leert. Ik zou zeggen: ga eens in zo'n pand kijken. Helaas heb ik die ervaring door weleens in zo'n pand te zijn geweest. Dan kom je niet in de meest luxueuze omstandigheden terecht. Dat ben ik met u allemaal eens.

Dan zou ik zeggen met het vergunnen van verhuurbare woonlocaties, bijvoorbeeld in plaats van zes kamers in een pand, twee of drie appartementen erin, denk ik dat wij veel meer zoden aan de dijk zetten door nu van alles en nog wat te willen beginnen wat wij in de praktijk niet meer terug kunnen draaien. Hetgeen dat geweest is, tenminste dat lees ik uit de stukken, blijft nu even zoals het is en we kijken vooruit. Terwijl ik denk dat op dit moment juist de prioriteit moet liggen op al die plekken waar die grote problemen zijn. Hoe zorgen wij daar dat die verkamering op een hoger niveau terechtkomt? Hoe zorgen wij daar ervoor dat die mensen die daar vaak in situaties verkeren waar u en ik voor geen miljoen voor zouden willen ruilen. Ik ken niet ieders maatstaf van geld, maar ik denk dat mensen daar niet mee zouden willen ruilen. Wij kunnen veel beter inzetten - zeker nu de markt zegt dat het veel minder interessant is om woningen te verhuren - om samen met sociale partners, zoals de woningcorporaties, die locaties op te waarderen en te zorgen dat die mensen die in erbarmelijke situaties verkeren ook op een betere manier terechtkomen. Ik denk dat je dan in de stad meer zoden aan de dijk zet. We hebben er bijvoorbeeld voor gezorgd dat de arbeidsmigranten die al jarenlang onder redelijk goede omstandigheden in het Grand Hotel woonden nu her en der God weet waar in de stad zitten.

De heer Van den Berg, VVD (interruptie) Ik hoor de heer Leers over die kamerverhuurpanden spreken. Dat het erbarmelijke omstandigheden zijn enzovoorts. Volgens mij staat ook in het stuk de toezegging - dan refereer ik toch nog een keer aan het keurmerk kamerverhuurpanden van VVD/D66, waar nadrukkelijk in staat dat de gemeenten een actievere rol gaan nemen, dat de gemeente nadrukkelijker gaat controleren, dat de gemeente nadrukkelijker op de bouwkundige kwaliteit en de veiligheid gaat controleren, dat de gemeente een keurmerk gaat introduceren. Dat de gemeente een foute lijst gaat samenstellen en permanent publiceren. Kortom, daar waar die misstanden zijn in de kamerpanden, gaan ze nu heel goed monitoren. Ik ben het met u eens. We moeten niet wegkijken van dat die panden er zijn. Daar is duidelijk een markt voor. Maar het zou wel goed georganiseerd moeten worden. Ik denk dat wat u aangeeft, op de rol staat. De heer Leers, Hart-Leers We zijn ondertussen twee jaar verder. In het verleden zijn verhuurders van kamerverhuurpanden al vergund. Daar is men plotsklaps mee gestopt. De gemeente Heerlen. Dus wij zaten jaren geleden al op die weg. Er zijn zelfs panden die destijds zijn verhuurd. Alleen heeft men het toen laten versloffen. Toen hadden wij hetgeen niet nodig dat nu voorligt.

Ik vraag mij af in hoeverre wij hier iets mee bereiken als er niet al een hele hoop zaken zijn die wellicht in de kast of ergens in een la terecht zijn gekomen, die we feitelijk alleen maar weer nieuw leven hoeven in te blazen. Wij doen het nu voorkomen alsof wij het probleem gaan aanpakken, oplossen en zorgen voor verbetering. Ik denk dat we dit al lang hadden kunnen doen en dat ook alle mogelijkheden daartoe beschikbaar zijn. Ik denk dat hier een wassen neus voorligt. De heer Reijnders, SP (interruptie)

Pagina 66 van 96

Ik wilde net de heer Van den Berg aanvullen. We hebben nu heel duidelijke, concrete en afdwingbare kwaliteitseisen met betrekking tot onzelfstandige kamerbewoning. Volgens mij zitten er allerlei maatregelen in dit pakket die eigenlijk beantwoorden aan waar de heer Leers net voor pleit. Vervolgens wordt hij daarop gewezen. Dan begint hij een beetje een warrig verhaal over dat het allemaal veel eerder had moeten gebeuren. Dat had wellicht zo kunnen zijn, maar dat is niet gebeurd. We zitten hier nu. Kennelijk zitten er toch een heel aantal maatregelen in dit pakket die u aanspreken, want u hebt er net van alles over gezegd. Ik ga er eigenlijk wel een beetje vanuit dat u voor stemt. Is dat ook zo? De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik denk dat de heer Reijnders nog eens een cursus moet doen ‘hoe ga ik om met andere raadsleden in de gemeenteraad’. Volgens mij is het in de praktijk zo dat jaren geleden al verhuurders vergund zijn vanuit gemeentewegen om panden als kamerverhuur aan te bieden. Er zullen zeker regels en restricties onder hebben gelegen op basis waarvan men die verhuurvergunning kreeg. Ik zou willen weten waarom men daar plotsklaps mee is gestopt in deze gemeente. En waarom naar aanleiding van twee jaar geleden met het voorbeeld we moeten hier wat aan doen, heeft het nu nog twee jaar geduurd om met nieuwe wijn in oude zakken te komen.

Ik vind het eigenlijk verwijtbaar dat we niet de vinger aan de pols hebben gehouden en hebben opgetreden en mensen jarenlang in kommer en kwel onder slechte omstandigheden hebben laten leven. Dat nu een kwestie van rendement of andere zaken ervo Ik zou dus willen zeggen: kijk eens terug, steek die hand eens in eigen boezem en trek dan de conclusie waarom hier niet eerder wat aan gedaan te hebben. Ik heb hier meermaals op allerlei momenten voorbeelden aangehaald van zware misstanden. Daar werd gezegd: dat lost de verhuurder maar zelf op. Er is toen geen enkele keer geweest dat de gemeente naast de verhuurder is gaan staan en heeft gezegd: wij gaan samen zorgen voor een oplossing. Toen was de wijkagent aan zet. De wijkagent zei: dat ze maar iemand naar binnen sturen met een stuk ijzer en die lost het dan maar op. Dat was tot voor kort de stand van zaken in onze stad onder deze en de vorige coalitie. De voorzitter Dank u wel, meneer Leers. Het woord is aan wethouder Gelderblom. Wethouder Gelderblom Dank u wel, voorzitter. Het is een hele waslijst. Ik begin bij de SP. Die begonnen deels met complimenten. Dat wordt natuurlijk erg gewaardeerd door het college, maar die zet ik onmiddellijk door - dat heb ik ook tijdens de commissie gedaan - naar de ambtenaren hier hard aan hebben gewerkt. Dat is belangrijk om te benoemen.

Ze hebben heel veel werk verzet en toch in relatief hoog tempo. Heel mooi. De eerste vraag van de SP was volgens mij: kunnen we de raad op de hoogte houden van de effectiviteit van de verhuurvergunning in Vrieheide, ook met het oog op uitbreiding naar andere delen van de stad. Het antwoord is: ja, dat kunnen we zeker doen. Zeker als we daar een beetje zicht op beginnen te krijgen in de loop van komend jaar. Daar moeten we een beetje de tijd voor nemen, werd terecht gezegd door de heer Van den Berg. Dat is een goed moment om dat te gaan doen. Parallel daaraan zullen wij ook niet stilzitten. Wij gaan dus ook verder onderbouwen of het mogelijk is om inderdaad al in andere delen van de stad - door het CDA werd bijvoorbeeld Heksenberg genoemd - ook een verhuurvergunning toe te passen. Het is wel zo dat de instelling van een verordeningsysteem ook van rechtswege stevige onderbouwing behoeft. Daar zijn wij uiteraard al mee begonnen, maar daar gaan we ook zeker mee door. Terugkoppeling is een goed idee, dus helemaal prima. Terecht wordt door de SP ook het nationaal programma Heerlen-Noord aangehaald. Ik denk dat het goed is om daar ook even vanuit mij bij stil te staan. Het nationaal programma, de alliantie, observeert - ik denk dat wij dat inmiddels ook allemaal wel weten - dat er sprake is in onze stad van een concentratie van armoede in een aantal kwetsbare buurten en wijken.

Als je wil komen tot een structurele versterking van juist die kwetsbare delen van de stad moet je wat doen aan de instroom van kwetsbare mensen op een en

Pagina 67 van 96

dezelfde plek. Ik denk dat het pakket dat nu voorligt echt gezien moet worden als een heel belangrijke stap in de richting van het mogelijk maken van precies die beweging, dus het forceren van een trendbreuk door beter te spreiden et cetera en vooral ook wat te doen aan de kwaliteit van de huisvesting van mensen die het al moeilijk hebben. Het is terecht dat dit wordt aangehaald. Dat wil ik ook graag onderstrepen. De Ouderenpartij had twee vragen. Waarom alleen maar kwetsbare buurten en waarom niet overal? Dat ging specifiek over de opkoopbescherming. Het is goed om te verduidelijken dat de draagkrachtstoets voor de onzelfstandige huisvesting van aandachtsgroepen inderdaad specifiek kijkt naar kwetsbaarheden, sociaal economisch en qua veiligheid. De opkoopbescherming is niet in de eerste plaats geënt op kwetsbaarheid van een gebied, maar juist op schaarste. Dus wat is het aandeel van buy-to-let in een bepaald gebied. Wij kijken daarbij niet als zodanig naar de kwetsbaarheid, maar naar het aandeel van buyto-let, oftewel hoeveel wordt aangekocht om vervolgens te verhuren in plaats van bijvoorbeeld gewoon op te knappen en te verkopen aan een starter. Dat is volgens mij een misvatting, maar dat is ook het antwoord. Vervolgens is de tweede vraag: waarom is € 300.000 genomen als maximum bedrag? Waar komt dat bedrag vandaan? Er is gewoon onderzoek naar gedaan.

Waar zit die schaarste? Waar zit vooral de pijn? Dan kom je uit op dit segment relatief betaalbare woningen. Daar is grote behoefte aan. Daar is nu gebrek aan doorstroom. Als die worden opgekocht om vervolgens verhuurd te worden, dan heb je die doorstroom in de hand. Wij hebben op basis van het onderzoek besloten om de opkoopbescherming van toepassing te laten zijn op speciaal die woningen. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Doet die schaarste zich niet ook voor in andere stadsdelen? Wethouder Gelderblom Op pagina 4 en 5 van bijlage 4 van agendapunt 21 staat een tabel waar precies staat aangegeven wat het percentage buy-to-let in delen van de stad is. Daar zie je vanaf welk percentage wij hebben gekozen voor het vestigen van die opkoopbescherming. In de wijken waar die niet boven de 14% uitkomt, hebben wij er inderdaad voor gekozen om geen opkoopbescherming te vestigen, maar de logica is overal hetzelfde. Je kijkt dus overal naar de behoefte aan de woningen van € 300.000. Vervolgens kijk je waar een groot aandeel wordt aangekocht in die categorie en vervolgens wordt verhuurd. Dus dat is de logica. Natuurlijk gaan we goed monitoren en evalueren. Deze situatie kan evolueren. We hopen natuurlijk allemaal dat de druk die we nu zien, gaat afnemen en dat daarmee zo'n instrument ook niet meer nodig is.

Wij hopen natuurlijk dat in de komende jaren die druk dermate afneemt dat je in allerlei wijken het licht op groen zult zien springen en dat het niet meer nodig is. Dat hopen we allemaal. Maar het is heel belangrijk om dat instrument te hebben wat wij tot nu toe niet hadden om iets te kunnen doen als het lichtje op rood springt. Dat is wat wij nu mogelijk maken en meteen toepassen in de gebieden waar dat noodzakelijk is. Dan een vraag van het CDA over het meldpunt voor slecht verhuurderschap. Wanneer gaat dat open? In januari. Dat doen we regionaal. Dus wij werken samen met verschillende gemeenten. Het Huurteam in Maastricht deed dat al. Zij hebben aangeboden om dat regionaal op te pakken. Zij zullen dat ook nu gaan doen. Maar uiteraard met een lokaal tekstje, dat wij mensen netjes doorverwijzen gewoon via de gemeentelijke communicatiekanalen. Dat is open met ingang van het nieuwe jaar. De tweede vraag van het CDA. Vrieheide en Uterweg zijn een goed begin, maar wat doen wij bij bijvoorbeeld Heksenberg, waar ook bekend is dat er problemen zitten? Ik heb daar net eigenlijk al een beetje iets over gezegd. Het is trouwens ook al uitgebreid besproken in de commissie. Ik zal me dus een beetje beperken tot de kern.

Voor Vrieheide en Uterweg heel uitgebreid en ook op basis van de adviezen die wij hebben ingewonnen, kun je juridisch op een solide manier en heel overtuigend aantonen dat daar echt zo veel pijn zit dat de instelling van zo’n vergunningensysteem sowieso stand gaat houden. We hebben ook andere plekken in de stad in beeld waar je mogelijkerwijs hetzelfde van zou kunnen beargumenteren. Daar hoort Heksenberg zeker bij. Maar daar is aanvullende argumentatie nodig om over te gaan tot het

Pagina 68 van 96

daadwerkelijk toepassen van zo'n vergunningensysteem. Daar komt ook bij dat het goed en prudent is om enigszins voorzichtig te beginnen. Dan kun je ook ervaringen opdoen. Ik heb net toegezegd dat wij die gaan terugkoppelen. Dan kun je het ook beter aan qua capaciteit. Vervolgens kijken wij met beleid, letterlijk en figuurlijk, hoe de verdere uitrol tot stand zou kunnen komen. Tot slot de vraag over hoe je zo'n voorrangsregel gaat uitvoeren. Daar kan ik heel kort over zijn. Dat gaat via de huisvestingsvergunning. Je vraagt een vergunning aan. Al naargelang je in welke categorie valt, krijg je inderdaad die voorrang of niet. Dat is dus de methodiek. Dan de Jongerenpartij. Die begon ook met complimenten. Die zet ik meteen door richting onze organisatie, zoals ik dat net ook deed. De vraag was: geldt de opkoopbescherming ook voor pleegkinderen? Dat voelde bijna als een strikvraag. Ik heb er even over moeten nadenken. De algemene regel is dat eerste en tweedegraads familie zijn uitgezonderd. De vraag is eigenlijk: wat vindt de wetgever daarvan in algemene zin? Dan is onze verwachting dat je in het Burgerlijk Wetboek kunt vinden of pleegkinderen daar al dan niet onder vallen, maar het zou ook op een andere plek kunnen zijn. Als dat zo is, dan hebben we geen probleem. Als dat niet zo is, dan vallen ze er in principe buiten.

Maar het kan ook zijn dat het er net aan ligt hoe de gezamenlijke pleegouders het eigendom hebben samengevoegd of dat ze dat apart hebben gehouden. In zekere zin is het antwoord: afhankelijk van de wetgever of hoe slim de pleegouders het hebben gedaan. Maar ik snap de gedachte. Mocht de vraag voortkomen uit een specifiek bekend geval, dan zou ik zeggen: als de band zo goed is, adopteer dan, want dan is het probleem volgens mij ook opgelost. Een andere vraag van de Jongerenpartij ging over handhaving en capaciteit. Hoe zit het daarmee? Zijn we hierop voorbereid? Het lastige hieraan is dat het een heel breed pakket is. Ik zei net als voorbeeld dat het meldpunt meteen ingaat. Daar zijn we dus heel goed op voorbereid. Voor een aantal andere aspecten nemen we in Q1 de tijd om tot een implementatieplan te komen en dan over te gaan tot. Dat heb ik ook in de commissie gezegd. Daarbij werven wij inderdaad ook. Het valt een beetje uit elkaar, maar wij zijn er in alle opzichten wel op voorbereid om in 2024 snel over te gaan tot actie, waarbij sommige dingen onmiddellijk gebeuren en andere dingen met een kleine aanloop. Natuurlijk als het gaat over handhaving, ook daar hebben wij het in de commissie uitgebreid over gehad, gebeurt er al heel erg veel. Er wordt dus ook al veel gehandhaafd. Ik heb die cijfers toen ook gedeeld. Laten wij dat ook niet vergeten met zijn allen.

Er wordt ook al gehandhaafd op allerlei vormen van woonoverlast en ook op huurproblematiek. Vervolgens kwam vanuit de Jongerenpartij ook nog de vraag die ik net al heb beantwoord, namelijk kunnen we de verhuurverordening ook niet meteen in door notoire overlast geteisterde gebieden inzetten? Dat heb ik net uitgelegd. Wij zien die gebieden ook, maar we zien ook dat dit meer onderbouwing behoeft. Daar werken wij aan. We willen graag ervaring opdoen bij de gebieden waar het sowieso van toepassing moeten zijn, namelijk Vrieheide en Uterweg waar wij gaan beginnen. Dan Partij Hoensbroeks Belang. Die voelde opluchting. Ik denk dat ik dat over hopelijk een halfuurtje voel. Er werden in ieder geval complimenten uitgedeeld. Die zet ik dus ook meteen door. Daarmee kom ik naar de VVD. Die stelde ook vragen over de capaciteit. Die heb ik net geprobeerd te beantwoorden. Ik ga meteen door naar de volgende, want dat is een heel terecht punt dat werd gemaakt vanuit de VVD dat nog niet is benoemd. Dat is dat er ook een nieuwbouwprogramma nodig is. Je kunt wel proberen om de huidige situatie onder controle te krijgen. Ik ben het ermee eens. Dat is inderdaad mogelijk, maar ondertussen moet je ook zorgen dat er gewoon bij gebouwd wordt en dat het aanbod omhooggaat. Daar ben ik het heel erg mee eens.

Dat is ook de reden dat wij vorig jaar de Woondeal hebben gesloten, waarin we eigenlijk het hele hoofdstuk van die krimpgedachte duidelijk en luid hebben afgesloten en hebben gezegd: inderdaad, we willen er woningen bij. Dat bouwen gaat ook gebeuren. Er werd eerder gememoreerd dat tijdens deze vergadering werd aangekondigd dat er weer woningen bij zouden komen. Natuurlijk werken wij daaraan. De opkoopbescherming vereist specifiek dat er aan de kant van de gemeente wordt gewerkt om het aanbod te vergroten. Dat hoort gewoon bij dat totaalverhaal. Ik kan het daar alleen maar mee eens zijn.

Pagina 69 van 96

Als het gaat over het keurmerk, felicitaties wellicht. Inderdaad, dan komt er dus. Een kleine correctie. Het komt in het tweede kwartaal en niet in het eerste kwartaal. Dat staat ook in het stuk. Geen valse verwachtingen. Het staat ook zwart-op-wit in het raadsvoorstel, dus dat is een kleine verwarring. Maar goed, het komt. Dat is het allerbelangrijkste. Ook nog een vraag: zijn wij op 1 januari klaar voor het meldpunt? Zoals gezegd is dat het geval. In het kader van onder andere Parkstad envelop kwam de vraag: waar is eigenlijk die noodzaak tot opkoopbescherming? Waar blijkt die uit en waar wordt er nu eigenlijk veel opgekocht? Dan gaat het inderdaad over de bijlage die ik net ook al noemde bij agendapunt 21, waar inzichtelijk is gemaakt op basis van onderzoek waar op dit moment veel buy-to-let plaatsvindt. Dus waar wordt veel opgekocht om vervolgens te verhuren? Dat is netjes inzichtelijk gemaakt. Dat is dus ook de basis van waar wij de opkoopbescherming vestigen. Dat is het antwoord op die vraag. Dan werden een aantal opmerkingen gemaakt over het liberale DNA. Het leek mij ook aardig om even stil te staan bij het feit dat de eerste bestuurder in Nederland die aan de slag ging met de opkoopbescherming, Bas Kurvers was, wethouder in Rotterdam namens de VVD.

Hij deed dat met groot enthousiasme in zestien wijken, net als de zestien wijken die wij gaan ontzien in Heerlen met steun van de VVD. Ik denk ook dat dit goed aansluit bij liberale waarden als zelfontplooiing en zelfs bij privaat eigendom, zo je wil. Wat we natuurlijk willen, is dat starters ook kunnen beginnen met hun leven, bij voorkeur met een koopwoning. Ik denk dus dat het een en ander goed met elkaar te verenigen is. De laatste vraag van de VVD was: zijn wij bereid om de opkoopbescherming te heroverwegen? Absoluut. Na vier jaar gaan we dat sowieso doen. Dan gaan we kijken of het nog nodig is. Dat is wat wij wettelijk verplicht zijn. Wij kiezen er zelfs voor om dat na twee jaar al te bekijken. Laat ik meteen de vraag van D66 beantwoorden: kunnen we niet ook nog dichter monitoren? Dat kan met data van het Kadaster. Iedere zes maanden gaan we kijken. Bij deze, dat gaan we zeker doen. Na vier jaar gaan wij het sowieso evalueren. Wij kiezen ervoor om dat na twee jaar ook nog eens een keer te doen. Wij houden het bij met de kleinst mogelijke interval, dat is die zes maanden. Hart Leers vroeg: wat is er in de afgelopen twee jaar bereikt om de problematiek waar wij het hier over hebben te keren? Er is natuurlijk een voorbereidingsbesluit gevestigd. Dat is heel belangrijk.

Dat heeft ons in de gelegenheid gesteld om de kraan tijdelijk dicht te doen en in de tussentijd met beleid te komen. Dat beleid hebben we hier uitgebreid besproken, vooraangekondigd, van gedachten gewisseld. Dat hebben we uitgewerkt en conform afspraak nu in Q4 opgeleverd. Dus dat is wat er is gebeurd. Ik heb eerder gezegd dat het een soort verhaal van een kraan en een dweil is. We hebben een kraan dichtgedraaid. De heer Leers zegt: goed, er is ook wel heel erg veel toegestaan in een eerder stadium, dus heeft het dan nog wel zin gegeven de macro-ontwikkelingen in de economie die weer weerslag hebben op de woningmarkt om dan ook nu al die regels in te stellen? De data laten in ieder geval zien dat dit voor de afgelopen jaren absoluut het geval is. Als je kijkt naar 2022, dan waren wij een van de koplopers waar het gaat over dat buy-to-let verhaal. Dus mensen die woningen opkopen en die vervolgens gewoon verhuren. Die gaan daar niet zelf wonen. Vorig jaar laat zien dat die urgentie er zeker was. De terechte vraag achter de vraag is de volgende. We hebben nu allemaal kwaliteitseisen voor vooral nieuwe initiatieven, maar wat doen we met die bestaande voorraad? Het antwoord daarop is een combinatie van stok en wortel. De wortel is bijvoorbeeld het keurmerk dat door de heer Van den Berg terecht in een interruptie werd aangehaald. De stok is handhaving.

Daar hebben we het eerder over gehad, ook over de cijfers, maar ook over de verhuurvergunning waarbij je natuurlijk juist naar die bestaande voorraad gaat kijken of de boel wel op orde is en of er wel een vergunning is. Dat is de combinatie van kraan en dweil, stok en wortel, kies je metafoor, maar dat is wel waar we op koersen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) In de afgelopen twee jaar is daar de energiecrisis bovenop gekomen. Panden moeten sneller verduurzaamd worden, omdat ze anders echt onbetaalbaar zijn voor mensen die daar een kamer of appartement huren. Van negatieve rente zijn we naar een stuk positieve rente geschoten, waardoor het ook een heel ander

Pagina 70 van 96

verhaal is geworden in de tussentijd. Ik zou u het volgende willen meegeven. Degene die toen van plan was om aan de Akerstraat te beginnen en dat uiteindelijk ook heeft gedaan en om de hoek een oud café pand wilde kopen hier tegenover het gemeentehuis, dat niet heeft gedaan en het pand inmiddels nog steeds te koop staat. Dat is gewoon een concreet voorbeeld van een pand dat te koop stond met een woonbestemming, dat niet gekocht is door - zoals sommigen het noemen - een huisjesmelker, maar ook niet door andere mensen is gekocht. Wethouder Gelderblom U geeft het mij mee. Dank u wel. Ik wil ook nog ingaan op de rest van de vragen die door de heer Leers zijn gesteld. Een vraag was bijvoorbeeld: waarom is de verhuurvergunning afgeschaft? Ik denk dat er een misverstand is. Er was nog geen verhuurvergunning. Dat middel bestond nog niet, dus dat is ook niet afgeschaft. We implementeren het nu, omdat we zien dat de noodzaak daartoe bestaat. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Dan ben ik wellicht verkeerd geïnformeerd door diverse Heerlense verhuurders die in het verleden van de gemeente Heerlen een verhuurvergunning of toestemming hebben gekregen dat zij onder die omstandigheden door de gemeente Heerlen goedgekeurd waren om een pand, kamers, te verhuren. Dat mocht, maar op een gegeven moment werd er niet op gecontroleerd noch op gehandhaafd of voortzetting opvolgde.

Dan ben ik óf vanuit de markt totaal verkeerd geïnformeerd door mensen die zeiden destijds vergund te zijn óf op dit moment is er misschien een stukje overdracht aan informatie die nog niet heeft plaatsgevonden. Dat kan ik u niet kwalijk nemen. Of het een of het ander klopt. Het kan natuurlijk niet allebei. Wethouder Gelderblom De realiteit is dat er in die zin sprake is van verwarring dat in het verleden dingen goed werden gevonden die je onder een vergunningensysteem niet goed zou vinden. Dus het klopt dat het goed werd gevonden. Maar er was in het verleden nog geen vergunningensysteem, zoals dat er nu wel komt, waarbij je dus veel strikter grip krijgt op wat de omstandigheden zijn waaronder verhuurd wordt en welke woningen worden verhuurd. Dat was er nog niet. Die zijn dus ook niet afgeschaft. Het is wel zo dat er in het verleden dingen zijn toegestaan. Dat is de laatste vraag die u stelde, waar ik ook even bij wil stilstaan. U zegt terecht: wij hebben lange tijd allerlei dingen goedgevonden en dan gaan we nu x en y doen. Ik zou de heer Leers willen teruggeven dat die redenering in die zin bevreemd dat daarmee twee dingen worden gezegd. Een. Moeten we dit nou wel doen? Twee. Als we het al hadden gedaan, dan was het toch niet nodig geweest? Ik kan uit dat tweede gedeelte van die redenering alleen maar opmaken dat u wel vindt dat het had moeten gebeuren.

Dan ga ik er ook van uit dat u voor de voorstellen bent, want dat zou dan consistent zijn. De heer Leers, Hart-Leers Mag ik daarop reageren? Ik heb de volgende stellige veronderstelling. Ik ga ervan uit dat in het verleden soort verhuurdersvergunning heeft gespeeld. Mensen moesten aan eisen voldoen om te mogen verhuren. Men voldeed aan die eisen. Ik vraag mij het volgende af. Als die eisen toen niet streng genoeg waren en er kennelijk wel eisen waren, waarom hebben wij toen niet al die eisen opgeplust? Dat hele pakket aan papier hadden we kennelijk niet nodig door gewoon een goed aantal eisen in de praktijk te handhaven. Dan denk ik dat het toch echt wel verwijtbaar is dat we dat jarenlang, misschien wel tientallen jarenlang, niet hebben gedaan en naar aanleiding van het voorbeeld op de Akerstraat in de modus zijn geschoten: kom, we gaan hier wat aan doen. Ondertussen zijn we natuurlijk twee jaar verder. U gaat voorzichtig opstarten. Dus het valt niet uit te sluiten dat we nog een hele tijd verder zijn voordat we echt mogelijk op de juiste weg zijn. Dat bevreemdt mij enigszins.

Pagina 71 van 96

Wethouder Gelderblom Of we het nu wel of niet eens worden over de verwijtbaarheid van het wel of geen gebrek aan eerder ingrijpen, volgens mij is de slotsom van de redenering wel degelijk dat de heer Leers zich voorstander verklaart van dit type maatregel. Dat vind ik uiteraard heel erg positief. Ik verwacht inderdaad ook dat er voor gestemd gaat worden. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik verkeer in de veronderstelling dat wij dit dus al jarenlang hadden kunnen doen en in praktijk hadden kunnen brengen. Ik vind het raar dat we nu een dergelijke boom moeten optuigen over iets dat we al lang hadden kunnen doen. Dat verbaast mij enorm. In papier heb ik dan wat minder geloof en wat meer in de praktijk. De praktijk spreekt nu tegen dat we het goed zouden kunnen regelen, want anders hadden we dat echt al lang gedaan. Die voorbeelden kunnen niemand zijn ontgaan in de afgelopen jaren dat het mis was. En toch is er niets mee gebeurd. Wethouder Gelderblom Ik constateer dat gezegd wordt dat de fractie Hart-Leers blij zou zijn als het er jaren geleden was geweest. Dus denk ik dat ook vandaag de fractie Hart-Leers blij zou zijn als het er is. De gelegenheid om dat mogelijk te maken, dient zich vanavond voor. De voorzitter Meneer Leers, het is drie keer geweest op dit punt. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter, als ik mag. Ik wil even ...

De voorzitter Nee, u mag niet, want u bent drie keer geweest op dit punt. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ja, al ben ik vier keer geweest. Ik zie nergens in het stuk staan ... Ik wil even ... De voorzitter Nee. Nee is nee! Dat is ook heel simpel. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ja. En ja is ja. De voorzitter Ja, maar dat bepaal ik en u niet. Dank u wel. Gaat u verder, wethouder Gelderblom. Wethouder Gelderblom Ik ben er bijna. Ik heb de vraag van D66 al beantwoord. Dat ging over het monitoren ieder half jaar. Ik heb bevestigd dat we dat inderdaad gaan doen. Daar ga ik het bij laten, voorzitter. Dan ben ik klaar. De voorzitter Ik kijk of er behoefte is aan een tweede termijn. De heer Reijnders. Tweede termijn

Pagina 72 van 96

De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. Dank u wel voor de beantwoording. Heel helder. De SP gaat uiteraard voor stemmen op al deze zaken. Maar ik heb één partij heel erg gemist vanavond. Dat is de PVV. De PVV heeft recent de verkiezingen reusachtig gewonnen. Ik heb ze daarvoor gefeliciteerd. Ik doe dat hier nogmaals. Ben ik daar blij mee? Dat is de vraag. Maar ze hebben wel gewonnen. Dat verdient felicitaties. Met een cultureel buitengewoon rechtse agenda, maar met een sociaal economisch buitengewoon linkse agenda. In de wijken in Heerlen-Noord hebben heel veel mensen, soms meer dan 50%, op de PVV gestemd. Al deze maatregelen komen in feite ten goede aan deze mensen. Er is door de PVV meermaals gezegd dat betaalbaar wonen super belangrijk is. Mijn vraag is eigenlijk: waar staat de PVV ten aanzien van deze raadsvoorstellen? Wat gaan ze stemmen? De heer Bosch, PVV (interruptie) Meneer Reijnders, u stelt mij de vraag. Daar moet ik u heel eerlijk antwoord op geven. Voor u blijft het een vraag en voor mij een weet. U zult zien hoe wij stemmen. Ik laat mij niet uitlokken, want dat heeft geen zin. Wij zijn inderdaad met de verkiezingen de grootste geworden, ook hier in Heerlen. Je hebt meerdere partijen mensen, niet alleen de arme mensen, maar je hebt ook midden modaal, modaal, groter salaris. Die mensen moeten allemaal kunnen leven.

Wij moeten met elkaar een modus hebben waar we mee kunnen leven. De heer Reijnders, SP Laat ik de vraag dan anders stellen, dan kom ik er straks vanzelf achter hoe u stemt. Wat is uw inhoudelijke oordeel? Wat vindt u van al deze voorstellenom wat meer grip te krijgen op wonen in Heerlen en die vooral ook gericht zijn op om de leefbaarheid in de wijken in Heerlen-Noord te verbeteren. Hoe kijkt u daarnaar? De heer Bosch, PVV (interruptie) Dat hebben wij al in de commissie kenbaar gemaakt, dus dat hoeven we hier niet meer kenbaar te maken. Vandaar dat wij dadelijk ook onze stemmen zullen afgeven. Wij vinden niet dat we de vergadering hier moeten overdoen. Dat zijn we hier vanavond weer aan het doen. De voorzitter De derde en laatste interruptie. De heer Reijnders, SP Ik stel vast dat men zelfs niet enig oordeel of enige inhoudelijke mening wil geven over dit belangrijke vraagstuk. Het is ook en vooral een heel belangrijk vraagstuk voor de achterban in Heerlen van de PVV. Ik vind dat echt wel bizar. We zitten hier in een raadsvergadering. Volgens mij mogen wij elkaar bevragen op thema's en op de visie daarop. De heer Bosch, PVV (interruptie) Dat mag, meneer Reijnders. De heer Reijnders, SP Kennelijk besluit de PVV om gewoon niet mee te doen en zelfs op een vrij normale vraag geen antwoord te geven. Ik vind het bijzonder. Ik ben erg benieuwd wat ze gaan stemmen.

De heer Bosch, PVV (interruptie) Wij hebben het in de commissievergadering toegelicht. Dat is voor ons meer dan genoeg. We zullen dadelijk gewoon overgaan tot stemmen. Dat hadden we volgens ons eerder kunnen doen.

Pagina 73 van 96

De voorzitter Dank u wel. Dan gaan we verder met de tweede termijn. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter. Waar we het hier vanavond over hebben, is hartstikke belangrijk. In de afgelopen twee jaar hebben wij het hier verschillende malen over gehad. Maar de hoeveelheid aan stukken die wij vanavond behandelen en geen klein deel zijn het aantal stukken dat betrekking heeft op het onderwerp waar wij het de hele tijd al over hebben gehad, vind ik dat het toch wat meer voorbereiding verdient. Waar toch wat meer diepgang achter schuil moet gaan. Ik heb in mijn eerste termijn van mijn hart geen moordkuil gemaakt en daarin met u allen gedeeld dat ik zwaar betwijfel of we met hetgeen hier voorligt er liggen nog stukken onder - gaan bereiken wat we willen bereiken. Ik stel u allen de volgende vraag. Daarmee trek ik ook de conclusie. Als wij dat willen en wij allemaal weten dat er al jarenlang grote problemen zijn, maar wij het niet voor elkaar hebben kunnen krijgen, hoe gaan wij het dan met dit wel voor elkaar krijgen? Ik denk dat het nieuwe wijn in oude zakken is. Hiermee proberen wij voorzichtig allerlei dingen. In de kantlijn wordt al geschreven: het hangt er wel vanaf of wij goede mensen vinden die het in de praktijk kunnen brengen om het een en ander waar te maken. Er zijn dus een hoop mitsen en maren en laten we hopen dat. Ik betwijfel het.