Conceptnotulen gemeenteraad Heerlen, 20 december 2023

Pagina 40 van 96

eenmaal een grote behoefte aan. Die ruimte is nodig. In Eikenderveld werd in 2020 het gemeenschapshuis gesloten, waardoor de wijk nu geen centrale ontmoetingsplek meer heeft. Tijdelijk zijn er mogelijkheden om uit te wijken, maar op de middellange termijn is deze situatie niet houdbaar. Dus ook hier de vraag: kan de wethouder bevestigen dat deze dringende behoefte voor uitbreiding dan wel realisatie naast de school van een brede maatschappelijke voorziening, bijvoorbeeld op deze twee plekken, nadrukkelijk kan worden onderzocht? Dat was het. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Kan de heer Ermers onderschrijven dat in het Eikenderveld best breed de gedachte leeft om De Spuiklep, de ruimte van de spoorwegen, van de SSOVH, wat vaker in te kunnen zetten voor de buurt, maar dat de buurt daar vooralsnog geen poot aan de grond krijgt en mogelijk het college daar goed werk zou kunnen verrichten? De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen Ik geef een korte reactie. Ik kan me dat voorstellen. Ik weet dat er op dit moment wordt uitgekeken en ook gebruik wordt gemaakt van andere voorzieningen, maar ik weet niet in hoeverre de Spuiklep daarvoor wordt gebruikt of ingezet en of daar weerstand tegen is. De voorzitter Dank u wel. Ik geef het woord aan mevrouw Butink. Mevrouw Butink, Jongerenpartij Heerlen Dank u, voorzitter.

Tijdens de bijdrage in de commissie heeft onze fractie positief gereageerd op het voorliggende voorstel. We hebben nog twee korte verduidelijkende vragen. Is er voor jeugdigen uit de wijk na schooltijd toegang de schoolpleinen, zodat ook na schooltijd interactie kan plaatsvinden? De tweede vraag. Is er in het multifunctionele aspect ook nagedacht over de verlengde schooldag? Is er bijvoorbeeld straks de mogelijkheid om in een eigen keuken eigen eten te maken en gezamenlijk te ontbijten, lunchen of dineren, net zoals bijvoorbeeld in de school aan het Bekkerveld het geval is? Tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer Daamen van Partij Hoensbroeks Belang. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter. Allereerst complimenten voor het stuk. Het was heel helder, duidelijk en veelomvattend. Het is goed dat er natuurlijk heel goed wordt geïnvesteerd in de wijken en voor een stuk in Hoensbroek. Verder heb ik eigenlijk niet veel toe te voegen aan de woorden van mevrouw Van Oosterhout en de heer Ermers. Er is eigenlijk al gezegd wat gezegd moet worden. Daar wil ik het bij laten. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar de heer Damen van de Fractie Damen. De heer Damen, Fractie Damen Dank u wel, voorzitter.

Na zo'n mooie, uitgebreide presentatie van het IHP in de commissie, denk ik dat je alleen maar kunt zeggen: chapeau voor het college dat op deze manier het fundament voor onze stad een impuls geeft. Vanuit die impuls zijn straks positieve effecten voor ons weg te halen. Ik ben blij met dit voorstel en de wijze waarop dit wordt uitgevoerd.

Pagina 41 van 96

De voorzitter Dank u wel. De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Het integraal huisvestingsplan voor primair en voortgezet speciaal onderwijs, oftewel het IHP. Ons als raad wordt gevraagd om met dit huisvestingsplan van 81,3 miljoen aan investeringskrediet en incidentele bijdragen van 4,5 miljoen in te stemmen. Het is een breed pakket voor het fundament van het basis en speciaal onderwijs in onze stad. D66 is uiteraard blij met deze investering in onze schoolgebouwen. Op behoorlijk wat plekken zijn schoolgebouwen aan vervanging toe. In de afgelopen jaren heeft de gemeente Heerlen geïnvesteerd in de schoolgebouwen van onder andere basisschool Sint Gerardus Majella, de Tovercirkel, Mijnspoor en De Regenboog. Deze zijn recentelijk gerenoveerd. In 2022 werd de nieuwe Paulusschool geopend. In de komende jaren wordt ook weer geïnvesteerd in een groot aantal basisscholen. Dat juichen wij toe. Ook in scholen onder de opheffingsnorm, zoals basisschool De Vlieger en basisschool Eikenderveld, met een belangrijke plek in de wijk in HeerlenNoord wordt geïnvesteerd. Dat is een zeer goede zaak. In de commissie hebben wij onze algemene vragen over het IHP gesteld, dus daar gaan wij niet nader op in. Voorzitter. Waar wij wel nader op ingaan, is basisschool El Wahda. Wij maken ons zorgen over de situatie.

El Wahda heeft als islamitische basisschool een groter voedingsgebied dan andere basisscholen in onze stad. Iets dat ook gebruikelijk is bij gereformeerde en protestantse basisscholen in andere gemeenten. De prognose van Pronexus ziet alleen op het Parkstadgebied, waardoor bovenregionale scholen zoals El Wahda ondergeprognosticeerd worden. Kan de wethouder dit bevestigen? De feitelijke aanmelding en de grote wachtlijst van El Wahda voorafgaand aan dit schooljaar laten een heel ander beeld zien. Er stonden namelijk maar liefst 82 leerlingen op de wachtlijst. 82 leerlingen die niet naar de school kunnen gaan waar zij op basis van hun vrije keus heen zouden willen gaan. Onder die leerlingen zitten waarschijnlijk ook veel leerlingen uit Parkstad, Heerlen en vooral ook uit de omliggende wijken. Voorzitter. Ik heb een vraag aan de wethouder: mag de gemeente het voedingsgebied van een school beperken, juist ook met het oog op de keuzevrijheid van ouders voor het onderwijs, wat een grondrecht is? Voldoet het Parkstadcriterium dat u in de prognosecijfers aanhoudt hieraan? Een aanvullende vraag hierop.

Wat gebeurt er indien uitbreiding naar 300 leerlingen niet voldoende blijkt te zijn? Moet de gemeente dan ook voorzien in noodlokalen? Hoe wil de gemeente dat doen? Ten slotte, is het ook duurder dan het realiseren van duurzame vaste voorzieningen, nog los van de vraag of langdurige noodlokalen de kwaliteit van onderwijs ten goede komen. D66 vindt de keuzevrijheid in onderwijs enorm belangrijk wij zijn benieuwd naar de beantwoording door de wethouder. De voorzitter Dank u wel. De heer Verreck. De heer Verreck, PvdA Dank u wel, meneer de voorzitter. In de commissie is lang gesproken over het IHP. Zolang dat de wethouder in tijdnood kwam bij zijn beantwoording. Desondanks heb ik vanuit de Partij van de Arbeid nog twee vragen. In het raadsvoorstel spreekt u over een investering van ruim 81 miljoen en een incidentele bijdrage van 4,5 miljoen tot 2028. Dus in totaal 85,5 miljoen. Echter in bijlage 5 heeft u het over een totaalbedrag van 76 miljoen. Kunt u een toelichting geven op wat er nu met de rest van het geld gebeurt? Wat wij niet goed begrijpen, het lukt ook niet goed om het uit het stuk terug te halen, is wat nu het idee is achter het onderzoek naar een centrumschool. Ik begrijp dat in de commissie wordt toegezegd dat dit niet ten koste gaat van andere scholen in de omgeving. Echter, we zien dat als we naar het

Pagina 42 van 96

informatiefundament van Heerlen kijken, bijlage 1, alleen maar een afname in de komende jaren van kinderen tot 14 jaar met 1%. Ik heb uitgerekend hoeveel dit effectief is. Ik ben heel benieuwd waar die leerlingen vandaan zouden moeten komen die naar die centrumschool zouden moeten gaan. Aangezien het als een pro memorie is opgenomen, is de vraag of dat onderzoek nu € 10.000, € 100.000, € 500.000 of 1 miljoen gaat kosten. Ik heb geen idee. Is het risico niet als we zo'n onderzoek naar een school laten doorvoeren, we een soort verwachting kweken dat we hem ook gaan bouwen. Ik wil daar graag een helder antwoord op krijgen van de wethouder. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u. Passende huisvesting, duurzame schoolgebouwen en pleinen waar passend onderwijs kan plaatsen. Dat is een prachtig plan. Flexibele schillen op school met gerichte overmaat waar buurtactiviteiten kunnen plaatsvinden, voor maatschappelijk aanbod, multifunctioneel gebruik met veel groen, klimaatadaptief, speelterreinen die na schooltijd door de buurt kunnen worden gebruikt en mogelijkheden voor diverse partners en doelgroepen. Dat ieder kind een fijne schooltijd kan hebben en dat leerkrachten in een prettige omgeving kunnen werken. Kortom, welbevinden voor iedereen die dagelijks het gebouw gebruikt.

Het lijkt erop alsof we nu pas kijken naar goede ventilatie in klaslokalen, naar scholen waar hittestress wordt voorkomen, waar niet gestookt wordt voor de vogeltjes, terwijl toch al 10 jaar geleden het energieakkoord door de SER is getekend. Is de verduurzamingsslag van schoolgebouwen erbij ingeschoten op een aantal plekken? Is er in geen of in onvoldoende mate een adequaat onderhoudsplan geweest, zoals bij basisschool De Vlieger waar de binnentemperatuur in de zomer en winter niet goed is door een ongeïsoleerd dak. Of bij basisschool De Schakel of Windekind, met enkel glas in verouderde kozijnen. Of De Wegwijzer met een slecht binnenluchtklimaat. De eisen ten aanzien van duurzaamheid zal een gedeelde verantwoordelijkheid gaan worden tussen gemeenten en schoolbesturen, zo lezen we. We verwachten dat vanaf nu bij iedere nieuwbouw emissievrij de eindnorm wordt aangehouden en natuur inclusief wordt gebouwd, en dat we dat niet pas doen na 2030, als dat verplicht wordt. Kan het college dat bevestigen? Kunnen wij als raad op de hoogte worden gehouden van de acties met betrekking tot het verbeteren van het beroerde binnenklimaat bij diverse scholen in het kader van frisse scholen? Het is immers nog niet wettelijk verplicht, maar ik denk dat het een onderwerp is dat we zeker ter hand moeten nemen.

Bovendien, maatregelen die energiebesparend werken en die op korte termijn terugverdiend kunnen worden. Ik denk dat dit op veel scholen nog moeten worden opgepakt. Daar worden wij graag van op de hoogte gehouden. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Volgens mij heb ik iedereen gehad. Dan ga ik naar wethouder Clemens. Wethouder Clemens Om te beginnen is het goed om te constateren dat alle fracties die aan het woord zijn geweest grote steun uitspreken voor Wat er in alle buurten van onze stad gebeurt als het gaat over basisonderwijs. Het belang daarvan staat gelukkig op geen enkele manier ter discussie. Ik denk dat het een voorrecht is dat we als gemeente mogen meehelpen in het creëren van de randvoorwaarden voor dat goede onderwijs, onder andere door er in dit plan voor te zorgen dat ieder Heerlens kind een school op loopafstand heeft. Door te zorgen voor duurzame, frisse en gezonde schoolgebouwen. En door te zorgen dat die scholen samen kunnen werken met hun omgeving, onder andere via de rijke schooldagen, de familiescholen, maar ook in samenwerking met bijvoorbeeld zorgpartijen en verenigingen in onze stad.

Pagina 43 van 96

Er zijn een aantal vragen over gesteld. Al die zaken worden meegenomen in dit plan. Dat betekent wanneer wij op basis van dit IHP scholen gaan uitbreiden, vernieuwen of renoveren, dat we dat soort zaken altijd zullen meenemen. Dat doen we dan niet generiek over de hele stad op dezelfde manier, maar dat doen we altijd in overleg met de school zelf. Zo sluiten we op de best mogelijke manier aan op het onderwijsprogramma van die scholen. Waarom kunnen wij op deze manier nu die lat zo hoog leggen dat we onder andere zeggen: we maken ruimte voor rijke schooldagen, we kiezen voor frisse scholen in de hele stad, we kiezen niet voor het bouwbesluit dat wettelijk verplicht wordt gesteld, maar we kiezen voor energieneutrale gebouwen of bijna energieneutrale gebouwen in de hele stad. Dat kan, omdat we al decennia in deze gemeente werken met IHP's, dus met stukken zoals die vandaag voorliggen. Dat betekent ook dat we al die jaren samen met de onderwijsbesturen en de scholen komen tot goed afgewogen plannen en heldere prioritering. Dat maakt dat het scholenlandschap in Heerlen goed op orde is. Ik denk dat dit een eerste compliment is aan achtereenvolgende gemeenteraden die dit mogelijk hebben gemaakt in onze stad. U ziet tegelijkertijd ook dat er nogal wat werk te verrichten is op een aantal plekken. Een aantal scholen wordt daar specifiek vandaag bij genoemd.

U mag ervan uitgaan dat wij, wanneer wij zo'n IHP voorbereiden, dat met alle schoolbesturen en alle scholen samen proberen te doen. Dat betekent dus ook, zeg ik tegen mevrouw Santegoeds, dat op het moment dat wij met onder andere de door u genoemde Schakel, Regenboog en basisschool Eikenderveld spreken, dat wij dan proberen te komen tot een planning die haalbaar is, zowel voor ons, het schoolbestuur als de school zelf, maar die ook een antwoord is op de vragen die deze scholen nadrukkelijk hebben. Daar wijst u terecht op. In de memo die wij aan de raadscommissie hebben gestuurd, kunt u dus ook terugzien dat dit in overeenstemming tot stand is gekomen. Ook wordt door een aantal fracties specifiek gevraagd naar basisschool Eikenderveld. De wens uit de buurt Eikenderveld om bij de school ook een buurtfunctie te hebben, is bekend. Sterker nog, die nemen wij mee in het proces bij de vernieuwing van de school. Een belangrijk voordeel is dat er naast de school in Eikenderveld op dit moment het parochiehuis ligt en dat we met datzelfde parochiebestuur ook aan tafel zitten over een aantal andere projecten in de buurt. Ik zie daar nadrukkelijk kansen om dat in gezamenlijkheid te gaan doen, dus om daar voor zowel de school als de buurt een goede voorziening te creëren.

De heer Leers vroeg met name: hebben we met de kapitaallasten die eraan komen op basis van dit plan rekening gehouden met het vooruitkijken naar de komende begrotingen? Het antwoord daarop is: ja. Wanneer het college in de veronderstelling had verkeerd dat dit in de komende begrotingen niet in te passen zou zijn, hadden wij dit voorstel natuurlijk niet gedaan. Dus een volmondig ja op uw vragen wat dat betreft. Dan is er vanuit D66 nog het een en ander gevraagd over de islamitische school, over El Wahda. Vooropgesteld, wij hebben heel goede contacten met het bestuur van El Wahda. We zien ook dat die school zich op een heel positieve manier ontwikkelt. Een voorbeeld van die positieve ontwikkeling is dat wij aan het onderzoeken zijn om ook een peuteropvang aan die school toe te voegen. Ik denk dat het allemaal bewijzen zijn van goede, inhoudelijke ontwikkelingen op die school. Tegelijkertijd hebben we een meningsverschil met het schoolbestuur over de groei van de school in de komende jaren en de mate waarin de gemeente die groei gaat faciliteren. Er werd onder andere gevraagd: kan de gemeente de doelgroep van de school beperken? Het antwoord op sec die vraag is: nee. De gemeente gaat niet over het aannamebeleid van de school. De gemeente gaat echter wel over de huisvesting van de school.

Wanneer wij de vraag krijgen van de school om bijvoorbeeld uit te breiden, zoals in dit geval, dan kunnen wij niet zomaar zeggen: de ene school vinden wij sympathiek en daar doen wij het wel en bij de andere niet, dus dan doen we het niet. Wij hebben daarvoor een systematiek ontwikkeld waardoor wij op basis van feiten kunnen vaststellen of een uitbreiding gerechtvaardigd is. In

Pagina 44 van 96

het geval van El Wahda zien wij dat op basis van de laatste leerlingtellingen in oktober 2023, dus dat is zeer recent, 210 leerlingen op de school zaten. Dat is een eerste afwegingskader. Dan hebben we nog prognoses. Ik gebruik expres meervoud. De leerlingprognoses in het document dat voor u ligt, zijn gebaseerd op verschillende tellingen en bronnen, onder andere de burgerlijke stand bij de gemeente, CBS-cijfers en ook op cijfers die vanuit de schoolbesturen worden aangeleverd. Op basis van die cijfers gaan wij het gesprek aan met de schoolbesturen. Op basis van die feiten is er gewoon geen grond om voor een zeer grote uitbreiding te gaan, zoals het schoolbestuur dat wenst. Desondanks hebben wij het volgende gezegd. Het schoolbestuur signaleert een groei. Wij willen die signalering van het schoolbestuur heel serieus nemen. We hebben dus gezegd dat boven op de groei die puur de cijfers rechtvaardigen, gaan we toch in het IHP voorstellen om een uitbreiding bij de school te realiseren. Dat is die € 950.000 die u ook in het voorstel ziet staan. Dat is een uitbreiding waarmee een groei tot 300 leerlingen mogelijk wordt gemaakt. De heer Dragstra, D66 (interruptie) De wethouder heeft het over feiten en cijfers. Bij de prognoses is het natuurlijk ook belangrijk welke kaders eraan worden gegeven. Zoals u al aangaf, wordt bij de prognoses Parkstad als voedingsgebied genomen.

Vandaar dat de cijfers van de prognoses bij Al Wahda lager uitvallen dan daadwerkelijk het geval is. Hoe ziet de wethouder dit? Wethouder Clemens Er dienen twee dingen te worden onderscheiden. Het eerste is de prognoses. De prognoses zijn niet puur op Parkstad gebaseerd, maar die zijn breder dan dat. In de prognoses wordt ook rekening gehouden met de rol van de regioschool. Het punt Parkstad dat u aansnijdt, is een ander punt. In gesprek met het schoolbestuur hebben wij gezegd dat een school niet heel snel heel groot kan groeien. Dat levert namelijk een aantal risico's op waar wij het hier in deze raad al vaker over hebben gehad: druk op de buurt vanwege verkeer en omdat er een groter ruimtebeslag wordt gevraagd. Snelle groei kent ook risico's voor de school zelf. De kosten zijn natuurlijk hoger. Dat is allemaal best ingewikkeld als je ziet dat het cijfermatig niet gestaafd kan worden dat je naar die snelle groei toe zou moeten. We hebben het schoolbestuur dus ook gevraagd welk deel van de verwachte groei op basis van hun eigen inschattingen toe te schrijven is aan leerlingen uit Parkstad. Daar kwam die 70% uit naar voren. Dat is eerder genoemd in de commissie. Op basis daarvan doen wij nu een voorstel. Dat voorstel staat in het raadstuk. Ik onderstreep nogmaals dat dit meer is dan je puur op een basis van de cijfers normaal gesproken zou voorstellen.

De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik hoor wat de wethouder zegt. Ik hoor hem ook zeggen dat hij nu dan toch zal overgaan tot voor een deel een uitbreiding op basis van Parkstadgegevens. Dat is helder. Maar die school wil meer. Die school wil groeien. Die school wil ook eigenlijk in de regio een centrale rol gaan vervullen. Als wij nu voor dat Parkstaddeel die uitbreiding gaan doen, bent u dan niet bang dat u daarmee ook een soort precedent schept om dadelijk ook die totale regioschool op die locatie te gaan invullen, terwijl we ook al eerder hebben gezegd dat het ook belangrijk is dat we proberen om ook de randgemeenten hun verantwoordelijkheid ten aanzien van deze groep te laten oppakken. Hoe kijkt u daartegenaan? Wethouder Clemens Wij hebben de plicht om voor goede onderwijshuisvesting te zorgen. Op het moment dat er meer dan 300 leerlingen op El Wahda zouden zitten bij de telling, kunnen wij niet anders dan als de wiedeweerga gaan uitbreiden. Die zijn er echter niet. Tegelijkertijd signaleert het schoolbestuur een groei. Op basis daarvan zijn wij tot een voorstel gekomen. U snijdt een ander punt aan, dat is volledig terecht, namelijk dat er ook andere gemeenten zijn die hun verantwoordelijkheid kunnen nemen om ook daar ervoor te zorgen dat er

Pagina 45 van 96

islamitisch onderwijs komt, omdat er overduidelijk ook vraag naar is. In de gemeente Maastricht is dat er. In bijvoorbeeld de gemeente Sittard-Geleen is dat er niet. Dat maakt ook dat onderwerp van onze gesprekken is geweest dat het goed zou zijn als er wellicht ook een initiatief zou worden genomen door het stichten van een islamitische school, of een dependance, bijvoorbeeld in de gemeente Sittard-Geleen. Daar gaan wij echter niet over, maar dat beroep doen wij wel op andere gemeenten. Mevrouw Santegoeds, CDA (interruptie) Ik heb een kleine opmerking vanuit de visie van de vrije school. De vrije school hier in Heerlen had in feite ook een andere school in Sittard-Geleen. Dus dan blijkt dat je het een beetje verspreidt. Hier zou het goed zijn als de randgemeenten daar ook hun verantwoordelijkheid in nemen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Weet de wethouder wellicht hoe hoog het percentage leerlingen is die les krijgen op de islamitische school en die niet in Parkstad wonen? Laat ik het gewoon Parkstadbreed zeggen oké, maar van buiten Parkstad naar Heerlen komen vanwege de school. De groei zal wellicht ook voor een stuk van buiten Parkstad komen. Is het dan niet de noodzaak om op dit moment nog wat nadrukkelijker het gesprek aan te gaan met andere gemeenten, zoals Sittard-Geleen? De heer Dragstra, D66 (interruptie) Ik heb nog een vraag aan de wethouder.

Is er over die vraag al contact geweest met Sittard-Geleen? Nog los van dat er een initiatiefnemer moet zijn om die school te realiseren. Herkent de wethouder ook dat als er een initiatiefnemer is in een andere gemeente, het behoorlijk lang gaat duren, een jaar of tien, voordat die school er daadwerkelijk is? Wethouder Clemens Ja, er is contact geweest met de gemeente Sittard-Geleen. Ja, de bouw van een school duurt lang. Maar het document dat nu voor ons ligt, gaat natuurlijk ook over een hele lange termijn. We kijken hier vele jaren vooruit. Bovendien zijn die grote leerlingenaantallen waarop geanticipeerd zou moeten worden er nog niet. Met andere woorden, ik denk dat er alle tijd is om het daar met elkaar over te hebben en om het initiatief tot wasdom te laten komen. In antwoord op de vraag van de heer Leers. 70% van de verwachte leerlingen komt uit Parkstad. Dat betekent dat 30% van daar buiten komt. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik hoor een aantal vragen, zo van of de gemeente contact heeft gehad met bijvoorbeeld de gemeente Sittard-Geleen. Ik vroeg mij het volgende af. De behoefte komt natuurlijk ook vanuit El Wahda. Dat begrijp ik heel erg. Maar je zou dan ook mogen veronderstellen of het dan niet aan het initiatief van El Wahda is om bijvoorbeeld voor een tweede vestiging te gaan kijken in een van die gemeenten.

Met alle respect, maar dan staan ook die gemeenten daarvoor aan de lat. Dan kunnen die kinderen fijn dichter bij huis naar school gaan. Dat heeft ook allerlei logistieke voordelen. Volgens mij zijn wij het er met z'n allen over eens dat dit een groot voordeel zou zijn. Ik zou graag van de wethouder horen of hij vooral die positie zou willen innemen om dat initiatief aan El Wahda over te laten. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Neemt de heer Janssen ook mee in het verhaal dat El Wahda misschien denkt: we willen geen locatie ergens anders beginnen, maar we willen gewoon één grote school in Heerlen. Als ze dat denken, dan neem ik aan met hetgeen u zegt dat dit niet uw streven is. U zegt gewoon: kinderen van buiten Parkstad zouden eigenlijk buiten Parkstad een plek moeten vinden. Dat hoeft niet per se een dependance van El Wahda te zijn.

Pagina 46 van 96

De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ik denk dat het in de basis altijd goed is als kinderen zo dicht mogelijk bij hun eigen leefomgeving naar school kunnen gaan. We hebben het in de commissie ook gehad over kinderen die vanwege een beperking echt gedwongen zijn om naar een school te reizen. In dit geval is het vanuit een geloofsovertuiging. Op die gronden is het gewoon goed om het zo dicht mogelijk bij huis te houden. Dat zou wat mij betreft betekenen dat kinderen van buiten Parkstad, dan niet in Heerlen. De heer Dragstra, D66 (interruptie) Ik zou willen aansluiten op de interruptie van de heer Leers. Als er een school in een andere gemeente komt, moet het ook praktisch mogelijk zijn. El Wahda is natuurlijk een kleine school. De schoolt valt niet onder een koepel als Innovo of Movare. Een tweede vestiging betekent natuurlijk ook wel behoorlijk veel. Ook dat moet praktisch mogelijk zijn. Neemt u dat ook mee? Mevrouw Santegoeds, CDA (interruptie) Meneer Dragstra, in feite wordt een school gedragen door de ouders. Als ouders graag willen dat een kind in Sittard-Geleen, dus dicht bij hen, op school zal zijn, dan wordt het ook gedragen om daar een tweede school te kunnen realiseren. De voorzitter Wethouder, gaat uw gang. Wethouder Clemens Ik ben het eens met mevrouw Santegoeds en ik ben het ook eens met beide punten van de heer Janssen.

Dat is denk ik het kortste antwoord. Ik wil daar het volgende aan toevoegen. Het is niet zo dat de gemeente Heerlen - de heer Leers refereerde daar terecht aan - oneindig geld kan uitgeven. Wanneer wij op de ene plek grotere groei toestaan, dan zal dat ten koste gaan van andere plekken. We zeggen ook met z'n allen dat die buurtscholen zo belangrijk zijn en sterk moeten zijn. Dat betekent dus ook dat we op dit soort momenten daarin keuzes moeten maken. Dan nog heel kort een aantal andere onderwerpen. Mevrouw Butink vroeg toegang tot schoolpleinen in de buurten. Dat is een ontzettend goed idee. Op een aantal plekken, bijvoorbeeld in Rennemig, is het al zo dat delen van het schoolplein door de buurt kunnen worden gebruikt. Dat is natuurlijk wel iets dat we altijd met de school zelf moeten afspreken. Maar daar waar dat kan, is dat vaak van toegevoegde waarde. De heer Verreck had het over bijlage 5, waarin 76 miljoen genoemd staat. Hij vraagt naar het verschil tussen de 85 miljoen uit het raadsvoorstel en deze 76 miljoen. 76 miljoen is van een optelsom van met name bouwsommen. U zult in het raadsvoorstel zien dat er nog een aantal andere posten, waaronder de verduurzamingsoperaties van een aantal scholen genoemd staan. Als u die twee bij elkaar optelt, dan komt u weer op die 85 miljoen uit. De heer Verreck vroeg ook naar het idee achter de Centrumschool.

Dat komt voort uit het volgende. We zien in de scholen rondom het centrum dat er ruimtegebrek is als gevolg van groei in de afgelopen jaren. U wijst er terecht op dat dit niet overal is terug te zien in de prognoses. Dat is ook precies waarom we niet alleen maar op prognoses varen. We zien die prognoses als een goed uitgangspunt, maar als we met scholen constateren dat er een grotere groei is dan we in die prognoses zien, dan acteren we daar natuurlijk op. In een aantal scholen, met name rondom het centrum, zien we dat probleem optreden. Daar zijn ook beperkte uitbreidingsmogelijkheden. De vraag die wij ons stellen - dat is nadrukkelijk een vraag - is of de oprichting van een school precies in het midden tussen die scholen een oplossing zou kunnen zijn voor dat probleem. Het is dus geen doel op zich dat wij een basisschool in het centrum willen. De vraag is: wordt het een antwoord op de problemen van de scholen daaromheen? Als die scholen daaromheen in de komende tijd weer gaan dalen, is het

Pagina 47 van 96

antwoord heel duidelijk. Dan is dat dus niet nodig. Over het precieze proces van of en hoe wij daar gaan komen, gaan wij u op een later moment informeren. De heer Reijnders, SP (interruptie) Een korte aanvullende vraag. Speelt ook mee dat wij wonen in het centrum enorm willen stimuleren en dat wij daar dus ook verwachten dat daar veel meer mensen zullen gaan wonen in de komende jaren. Is dat ook een afweging die een rol speelt in dat onderzoek? Wethouder Clemens Ja, absoluut. Zelfs tijdens deze vergadering zien wij nieuws verschijnen dat er heel veel woningen bij gaan komen in de stad. Dat zijn dingen waar we rekening mee zullen moeten houden. Dat zullen we dus ook doen als we het IHP gaan actualiseren. Dat doen wij voortdurend. Dan nemen wij dus ook mee dat er nieuwe woningbouwprojecten zijn en dat er nieuwe gezinnen naar de stad toe verhuizen. Absoluut. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Even naar de heer Reijnders toe. Over het algemeen gaat niet mensen met kleine kinderen in de stad wonen. Over het algemeen zien we dat mensen met kleine kinderen aan de randen van de stad wonen, waar meer ruimte is. Wie gaat in het centrum wonen? Dat zijn mensen die nog geen kinderen hebben of mensen waarvan de kinderen het huis uit zijn. Maar mensen met kinderen zie ik over het algemeen juist uit het centrum wegtrekken. Ik snap uw vraag, maar ik zit iets anders in dat verhaal dan u.

Kunt u mijn redenatie daarin volgen? De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik kan die wel volgen, maar voor je het weet hebben we al aangenomen dat er geen enkel kind ooit in het centrum zal komen wonen, terwijl we wel fors willen gaan investeren in wonen in het centrum. Ik zou dat vooral onderwerp van onderzoek laten zijn. Als uit het onderzoek blijkt dat er alleen maar mensen zonder kinderen in het centrum wonen, dan zal die noodzaak voor een basisschool vanzelf als sneeuw voor de zon verdwijnen. Wethouder Clemens De wethouder Onderwijs hoorde recent van de wethouder Centrum dat er ook juist heel veel nieuwe woningen worden toegevoegd. Als we bijvoorbeeld kijken bij Schinkel Zuid, maar straks ook bij Schinkel Noord, dan is dat een heel ander type woning dat hopelijk - dat willen we heel graag - ook jonge gezinnen naar ons centrum gaat trekken. Als dat allemaal gaat gebeuren, is een onderzoek naar zo'n centrumschool wellicht een antwoord en misschien ook niet. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Denkt de wethouder dan dat de school Eikenderveld te ver van het centrum ligt? Dat is een kleine school die misschien ooit het risico loopt om te verdwijnen. Wethouder Clemens Nee, dat heb ik niet gezegd. Ik heb gezegd dat we juist ruimtegebrek zien bij een aantal scholen rondom het centrum. Een school in het centrum zou wellicht een antwoord op dat probleem kunnen zijn.

Laat ik dan super, super duidelijk onderstrepen dat we de scholen die we nu in Heerlen hebben in stand willen houden. Die vinden wij ook passend, want die zorgen er namelijk voor dat ieder kind een school op loopafstand heeft. Volgens mij hebben wij in het verleden al eens laten zien dat wij ons niet door cijfers of normen laten sturen, maar door wat er nodig is voor die kinderen in de buurten.

Pagina 48 van 96

Tot slot. Mevrouw Géron onderstreept de noodzaak van verduurzaming. Dat zit in het document, namelijk in plaats van het bouwbesluit kiezen we voor energieneutraal of bijna energieneutraal. We zijn hard aan de slag om alle scholen in Heerlen frisse scholen te maken. De voorzitter Dank u wel. Ik zie een punt van orde bij de heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 (interruptie) Dat nog niet, die komt dadelijk. Ik heb nu een interruptie. We hebben een opmerking gemaakt over dat er een grote wachtlijst bij El Wahda was aan het begin van het schooljaar met 82 aanmelden. Die zijn uiteindelijk niet teruggekomen in de prognose. Hoe ziet de wethouder dat? Als je die 82 leerlingen die op de wachtlijst staan optelt bij de 210 leerlingen die daar nu zitten, zit je al bijna op die 300. Zeker als het aantal aanmeldingen zich in de komende jaren doorzet, komt er alweer heel snel een probleem naar voren. Hoe ziet de wethouder dat in dit kader? Wethouder Clemens Ten eerste is de wethouder voorstander van een gelijk speelveld tussen verschillende scholen. Dus bij alle scholen beginnen wij met de prognoses die we op dezelfde manier vaststellen. Vervolgens gaan we kijken naar wat we in de praktijk zien. Kijken we naar de laatste leerlingentellingen, dan komen we op basis daarvan tot een afspraak over huisvesting.

Bij El Wahda hebben we daar bovenop geconstateerd de wens om heel erg snel te gaan groeien. Daar heb ik het een en ander over gezegd, namelijk dat dit ook risico's met zich meebrengt voor de buurt, voor de school zelf, voor bijvoorbeeld zorgondersteuning. Desondanks hebben we gezegd dat we een mogelijkheid zien om verantwoord te groeien. Daarom is ook in het raadsvoorstel opgenomen dat uitbreiding kan plaatsvinden. Dan heb je het over een uitbreiding die plaats biedt aan 300 leerlingen. Ik vind dat een hele forse uitbreiding. Ik geef het de school te doen, dus dat wordt hard werken. Zoals ik al zei, zit de school in een positieve flow, ook inhoudelijk. Dat is hoopgevend, maar laten we nu niet te hard hierin gaan. Ik denk dat dit ook onverantwoord is. De voorzitter Dank u wel. Volgens mij einde eerste termijn. De heer Dragstra, D66 Inderdaad een punt van orde. Ik zou graag willen vragen om tien minuten schorsing. De voorzitter Akkoord mensen? Even tien minuten schorsen? Ja, dan schorsen we tien minuten. Ze willen een argument hebben waarom u wilt schorsen. De heer Dragstra, D66 We willen even overleggen over of we een motie gaan indienen. De voorzitter De voorbereiding van een motie. Akkoord. Schorsing De voorzitter

Pagina 49 van 96

Ik heropen de vergadering. We komen aan de tweede termijn van de behandeling. Wie mag ik het woord geven voor de tweede termijn? Ik neem aan de heer Dragstra. Daar ga ik ook mee beginnen. Gaat uw gang. Tweede termijn De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Ik houd het nu even wat korter dan in de eerste termijn. We willen nogmaals benadrukken dat we blij zijn met de uitbreiding van 300 leerlingen en de peuteropvang. Maar we hebben voor de groei serieus een motie overwogen. Die gaan we waarschijnlijk niet indienen. We willen in plaats daarvan een toezegging van de wethouder vragen. Kunt u toezeggen dat u alles in het werk stelt om de uitbreiding van El Wahda te faciliteren als de groeicijfers in de tussentijd tot 2026 als de palen daadwerkelijk de grond in gaan volgens planning dit staven? Om dat dan uitgebreid en welwillend te gaan bekijken met El Wahda. Dat is de toezegging die wij vragen aan de wethouder. De voorzitter Dank u wel. Dan kijk ik naar mevrouw Santegoeds. Mevrouw Santegoeds, CDA Dank u wel voorzitter. Wil de wethouder een toezegging doen voor meer ruimtes die multifunctioneel inzetbaar zijn bij de basisschool Eikenderveld. Het CDA wil aangeven dat we volledig achter de uitleg van de wethouder staan. De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Naar aanleiding van de tweede termijn van D66 wil ik het volgende zeggen.

Ik ga er niet van uit dat het college die toezegging gaat doen. Vooruitlopend daarop zou ik het college willen meegeven of het in dat kader niet veel beter is om samen met de islamitische basisschool te kijken naar bijvoorbeeld SittardGeleen of andere gemeenten van buiten Parkstad om daar de kinderen die nu zijn aangewezen op de school in Heerlen in hun nabijheid, of althans korter bij huis de gelegenheid te geven om naar school te gaan. Zoals ik het college begreep, is nu al ongeveer 30% van de kinderen afkomstig van buiten Parkstad. Ik heb Parkstad al breed genomen. Dat is natuurlijk een stuk buiten Heerlen, maar ergens moet je een grens stellen. Het is eigenlijk een tegenvoorstel tegen het voorstel dat vanuit D66 komt. Wil het college gaan kijken om die kinderen wat korter in hun buurt onder te brengen in plaats van alles naar onze stad? De voorzitter Dank u wel. Heb ik iedereen gehad in de tweede termijn? Dat is het geval. Dan is het woord aan wethouder Clemens. Wethouder Clemens In reactie op de oproep richting Sittard-Geleen. Die onderstreep ik. Die oproep hebben wij al eens richting het schoolbestuur gedaan. Die hebben wij ook bij de gemeente Sittard-Geleen neergelegd, maar het is natuurlijk niet aan de gemeente Heerlen om het initiatief te nemen tot oprichting van een school in een andere stad. Maar het zou goed zijn. Dat is in ieder geval wel ons standpunt.

Dan twee meer algemene uitspraken. Eentje in de richting van de heer Leers en eentje in de richting van de heer Dragstra. Het uitgangspunt van dit IHP is dat in beginsel ieder kind in de eigen buurt naar school gaat. Dat is waar wij allereerst voor staan. Dat betekent dat je sterke buurtscholen nodig hebt. Als kinderen

Pagina 50 van 96

niet in hun eigen buurt naar school gaan - dat hebben wij in het verleden ook weleens gezien in deze stad en ook op andere plekken - dan is dat jammer, omdat daarmee de binding met de buurt afneemt. Maar het is ook jammer omdat je daarmee ziet dat de kracht van zo'n school afneemt. Dat willen we volgens mij allemaal niet. Dus er is keuzevrijheid in het onderwijs. Er is de mogelijkheid om op verschillende gronden voor een andere school te kiezen, maar de basis is de buurt en is de school in de buurt. Reactie op de heer Dragstra. Als de groei zich voortdoet en we zien dat die kinderen daar dadelijk zijn en er is geen plek voor, dan zorgen wij voor goede huisvesting. Dat doen wij op El Wahda en dat doen wij op alle andere Heerlense basisscholen op exact dezelfde manier. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Er doet zich hier een aparte situatie voor, omdat het een specifieke school voor een specifieke doelgroep is. Het is niet zo dat er veel vergelijkbare basisscholen in onze stad zijn waar kinderen van tot buiten Parkstad naartoe komen. Mogelijk de vrije school, maar dan is het ook ver gedaan. Wat betreft die uitbreiding die er wellicht wel of niet komt, zal er toch terdege gekeken moeten worden, bijvoorbeeld hier in Parkstad en buiten Parkstad, het liefst kortbij.

Wat dat betreft kan het niet zo zijn dat als het aantal 300 wordt bereikt, waarvan 30% van buiten de regio is, wij vervolgens lustig aan het bouwen gaan. Ik denk dat we dan eerst samen met de school gaan kijken, zo van: jongens, nu loopt het toch wel behoorlijk uit de hand. Of heb ik het dan mis? De heer Dragstra, D66 (interruptie) Het loopt een beetje door elkaar. Ik ben blij dat de wethouder dit zegt. Kunt u dan ook concreet toezeggen dat u met El Wahda in gesprek gaat over die uitbreiding die dan mogelijk nodig is? Wethouder Clemens Ik weet niet of we elkaar goed begrijpen. In het IHP staat een voorstel voor een uitbreiding. Dat voorstel doet het college aan de raad. Het lijkt erop dat de raad daarmee akkoord gaat. Daarover gaan we natuurlijk met El Wahda in gesprek om dat op een zo goed mogelijke manier te doen. Wat we niet toezeggen, is dat we over een grotere uitbreiding dan hier genoemd staat in gesprek gaan, want daar is geen enkele grond voor. De heer Dragstra, D66 (interruptie) We hebben de volgende concrete vraag. Als die grond er dan wel is in de tussentijd tot in 2026 de palen in de grond gaan, als zich dan toch nog een grotere groei voordoet, gaat u dan alsnog met hen in gesprek om die grotere groei te faciliteren? Wethouder Clemens Dat doen wij bij alle scholen, dus ook bij El Wahda. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Dan zit ik toch met een probleem.

Ik was in de veronderstelling dat we naar Parkstad kijken. In de eerste termijn werd duidelijk dat vanuit Parkstad ook 30% toestroom is. Als die groei dadelijk doorzet en die toestroom misschien nog meer van buiten Parkstad komt, dan zou het niet zo moeten zijn dat wij hier de boom optuigen, terwijl andere gemeenten aan zet zijn. Kan de wethouder die gedachtegang bevestigen? Of zegt hij: als het aantal er is, ook al zijn er 30% of 40% van buiten Parkstad, dan zetten we toch door? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) In dezelfde lijn als de opmerking van de heer Leers. Ik ga ervan uit dat u dan uitgaat van een toegenomen percentage binnen Parkstad met betrekking tot hetgeen u net ja op zei.

Pagina 51 van 96

Wethouder Clemens Het is eigenlijk een hypothetische discussie. Nogmaals, het daadwerkelijke aantal leerlingen in oktober 2023 was bij 210. We zijn dus echt heel ver van een situatie waarin die school zo groot gaat worden dat je boven die 300 zou moeten gaan faciliteren. Ten eerste zijn wij niet op aarde om oneindige groei van scholen te faciliteren. Wij zijn wel verantwoordelijk voor goede huisvesting van de scholen binnen onze gemeente. Het college ziet nu op dit moment geen enkele reden om het te hebben over een groei groter dan het voedingsgebied Parkstad. Verder zullen we gewoon doen wat we ook wettelijk moeten doen. We zullen met iedereen spreken die met ons wil spreken, maar ik heb net heel duidelijk uitgelegd dat er een groot aantal zaken is die we met elkaar moeten afwegen, namelijk de prognoses, de afspraken, de nieuwe ontwikkelingen in de buurten en in de stad, de ontwikkelingen in de regio. Al die zaken wegen we af. Op basis daarvan komen wij tot een onderbouwd voorstel. Uiteindelijk heeft u daar het laatste woord over. De voorzitter Dank u wel. Wenst u stemming over dit onderwerp? Ik zie een paar mensen kijken. Of wenst u geacht te hebben tegen gestemd? Als u tegen stemt, hoef ik niet alles in stemming te brengen.

Stemming? Wie is er voor het Integraal huisvestingsplan? Dat zijn de fracties van de Partij voor de Dieren, GroenLinks, PvdA, VVD, Partij Hoensbroeks Belang, Forum voor Democratie, PVV, Fractie Damen, SP, Jongerenpartij, fractie Hart-Leers, Ouderenpartij en het CDA. Wie is tegen? Dat is de fractie D66. Dan is het met 2 stemmen tegen en 33 voor aangenomen. Dank u wel. 18. Bestemmingsplan "Woningsplitsing en kamerbewoning" 19. Zienswijze op beleidsregels onzelfstandig wonen 20. Aanpak woonkwaliteit: Verhuurverordening 21. Aanpak woonkwaliteit: wijzigen (uitbreiden) huisvestingsverordening: opkoopbescherming en anticiperen op wijziging Huisvestingswet De voorzitter Voor de publieke tribuneen de mensen thuis gaan we nu iets ingewikkeld doen en voor ons iets makkelijks we gaan namelijk vier agendapunten tegelijk behandelen. Ik wijs er nogmaals op dat we hier heel lang bij hebben stilgestaan in de commissie, dus graag op hoofdlijnen uw reacties ten aanzien van deze vier punten. Ik vraag graag wie op deze punten het woord mag voeren. Ik begin bij de heer Reijnders. Gaat uw gang. Eerste termijn De heer Reijnders, SP Dank u wel, voorzitter. Het is goed om de vier agendapunten samen te voegen. Misschien mag ik het college uitdagen voor de volgende keer om aan de voorkant nog eens heel goed te kijken hoe dit het beste kan worden ingedeeld.

Ik ga nu proberen om vier voorbereidingen in elkaar te schuiven tot een samenhangend verhaal, maar dat zal niet heel kort zijn om de reden van de indeling. Veel Heerlense wijken staan onder druk. De leefbaarheid wordt bedreigd door de instroom van kwetsbare groepen van elders, zoals arbeidsmigranten en mensen van buiten de regio, zonder sociaal economische binding met deze stad, oftewel zonder werk. Het gaat dan om buurten waar de huizenprijzen vaak laag zijn, zoals in Heerlen-Noord, maar ook op andere plekken in onze stad. De buurten met de smalste schouders dragen in de praktijk de zwaarste lasten. De volksbuurten met veel particulier bezit zijn een walhalla voor huisjesmelkers en beleggers die de goedkope woningen maar wat graag opkopen om ze tegen een zo hoog mogelijke prijs te verhuren. Verkameren is dan bijvoorbeeld een bijzonder lucratieve aanpak, maar ook het verhuren tegen bizarre huurprijzen is helaas aan de orde van de dag. Vorige week nog werd er in Vrieheide een witte drive-in woning aangeboden voor de huurprijs van € 1.690 exclusief

Pagina 52 van 96

gas, water en licht. Buurtbewoners hebben het nakijken. Ze zien de leefbaarheid achteruit hollen. Ze vervreemden in hun eigen buurt. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik hoor de heer Reijnders vertellen dat een woning werd aangeboden voor een bepaalde huurprijs. Het kan ook best zijn dat iemand een woning aanbiedt voor € 12.000 in de maand, maar dan blijkt in de praktijk dat er niemand komt om het te huren. Kunt u zich herinneren dat u enige tijd geleden het voorbeeld aanhaalde, ook uit Vrieheide, dat daar voor een heel hoog bedrag een woning werd aangeboden voor de verhuur, maar in de praktijk toch bleek dat die woning niet voor die prijs in de markt te zetten was. Van de andere kant, vraag en aanbod en enige realiteit zullen u toch ook niet vreemd zijn, of wel? De heer Reijnders, SP Ik kan me dat goed herinneren. Sterker nog, nadat wij daar vragen over hebben gesteld is het een of twee dagen later van de website gehaald. Daar waren wij ontzettend gelukkig mee. Dus of iemand het ooit verhuurd heeft, zullen wij waarschijnlijk nooit weten. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik begrijp nu uit de woorden van de heer Reijnders dat Hij wel ontdaan was door de hoge huurprijs, maar vervolgens niet heeft nagevraagd of die ook daadwerkelijk voor die prijs was verhuurd. Dat is misschien interessant om eens achteraan te gaan.

De heer Reijnders, SP Dank u voor de suggestie, meneer Leers. Buurtbewoners hebben het nakijken. Zij zien de leefbaarheid achteruit hollen. Ze vervreemden in hun eigen buurt en worden bij de zoektocht naar een betaalbare woning maar al te vaak afgetroefd door huisjesmelkers met veel diepere zakken. Hun recht op een goede woning heeft het afgelopen decennia voortdurend afgelegd tegen het winstbejag op de woningmarkt. Dat vindt de SP onacceptabel. Vandaag ligt er een belangrijk samenhangend pakket aan maatregelen om de misstanden aan te pakken. Echt een groot compliment aan het college en aan de wethouder, want volgens mij is er keihard aan gewerkt. Het is echt een goed pakket. Met het bestemmingsplan woningsplitsing en kamerbewoning voorkomen we dat de ongebreidelde huisvesting van arbeidsmigranten onder slechte omstandigheden en andere ongewenste vormen van kamerverhuur blijven groeien in onze stad. Bovendien kunnen we eisen gaan stellen aan die onzelfstandige bewoning. Die eisen staan ook uitgebreid toegelicht. Dat is hoog nodig. Dat juichen wij van harte toe. De SP stemt dan ook vol overtuiging in met de agendapunten 18 en 19. Dan ga ik door naar 20. Dat is de verhuurverordening. Wanneer je in onze stad arbeidsmigranten wil vestigen, zul je binnenkort een vergunning moeten hebben.

Dat lijkt me heel goed en dat lijkt me heel belangrijk, ook juist om die minimale kwaliteitseisen straks echt recht te gaan doen en echt toe te gaan passen. Maar ook de verplichte verhuurvergunning voor Vrieheide waar de problemen rondom wonen en leefbaarheid echt heel groot zijn, steunen wij van harte. Daar heb ik ook meteen een vraag over aan de wethouder. Kan de wethouder de raad in de komende periode op de hoogte houden van de effecten van de verhuurvergunning in Vrieheide? Ook met het oog op of het interessant zou zijn om dat breder te gaan toepassen in de toekomst. Dan kom ik bij agendapunt 21. Dat gaat over het wijzigen van de huisvestingsverordening, de opkoopbescherming en het anticiperen op de wijziging huisvestingswet. Een huis is volgens de SP bedoeld om in te wonen. Dat lijken wij in dit land een beetje te zijn vergeten in de afgelopen jaren. Vooral starters en mensen met een bescheiden inkomen krijgen gewoonweg geen eerlijke kans om een woning te kopen. Ze zijn gewoon niet opgewassen tegen de concurrentie van beleggers en huisjesmelkers. Met de opkoopbescherming van woningen tot € 300.000 in de genoemde buurten - dat is niet voor de hele stad,

Pagina 53 van 96

maar voor een lijst met gerichte buurten - zorgen we dat de inwoners die de kans nu niet krijgen, straks wel een eerlijke kans krijgen. Dat lijkt mij een heel goede zaak. In onze stad, onder meer met het nationaal programma Heerlen-Noord, maar we doen als gemeenteraad natuurlijk ook van alles, wordt keihard gewerkt om armoede tegen te gaan en om achterstanden in te lopen. We willen dan ook graag dat het mensen beter zal gaan in onze stad en in onze wijken. Als het die mensen dan beter gaat in onze stad en in onze wijken, dan willen wij ook graag dat zij straks in hun eigen buurt wellicht een woning kunnen kopen. Anders krijg je dat mensen vertrekken als het hen beter gaat. Dan komen er weer kwetsbare mensen binnen en dan krijg je een soort cyclus, waarbij je blijft investeren, maar dat buurten uiteindelijk nooit met al die mensen stappen gaan zetten in die buurt. Tot zover, voorzitter. Ik dacht eigenlijk nog de doelgroepenverordening erbij te pakken, maar die hebben we nog apart. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik wil even de heer Reijnders interrumperen. Er blijkt een onderzoek te zijn geweest, een studie van de Universiteit van Amsterdam, de Erasmus Universiteit in Rotterdam en het Kadaster.

Onderzoek wees uit dat in wijken waar gemeenten de opkoopbescherming hebben ingevoerd, de huren stegen door het verminderde verhuurbare aanbod, waardoor huurders met lagere inkomens noodgedwongen vertrokken. Dus met andere woorden, een demografische verschuiving. We krijgen meer starters die een koopwoning kunnen kopen, maar minder huurders met lagere inkomens. Bent u bekend met dat onderzoek en wat vindt u van de conclusie van dat onderzoek? De heer Reijnders, SP Ik ben niet bekend met dat onderzoek. Ik las gisteren wel op de NOS berichtgeving over Utrecht, waar ze nu een jaar lang met opkoopbescherming werken, met een heel ander plafondbedrag als het onze, maar goed, dat is wellicht ook niet geheel onlogisch. De resultaten waren heel veelbelovend. Vooral starters en mensen met een wat beperkter inkomen kregen ineens de mogelijkheid om wel die woning te kopen. Wat vindt u van die conclusie? Laten wij het gaan zien met zijn allen. Maar ik stel vast dat wij in Heerlen een ontzettend groot aanbod hebben van huurwoningen. We hebben ook ontzettend veel aanbod van huurwoningen door woningcorporaties. Ik verwacht op geen enkele manier dat die opkoopbescherming effect zal hebben op de huurbedragen die woningcorporaties zullen gaan vragen, dus ik maak me er eigenlijk niet zo'n zorgen om. Maar goed, we gaan eraan beginnen. Er zal ongetwijfeld gemonitord en geëvalueerd worden.

Dan zullen we zien of dat zal optreden. Maar ik ben daar niet zo bezorgd om, eerlijk gezegd. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Die stelligheid vind ik best knap. Als er onderzoeken zijn van universiteiten die het tegendeel bewijzen, dan vind ik het knap dat u erbij blijft. U wijst dan op de NOS. Ik hecht toch meer waarde aan een onderzoek van een universiteit dan van onze NOS, maar goed. De heer Reijnders, SP U vindt mij stellig. Volgens mij ben ik niet zo stellig. Ik heb net een uitleg gedaan over hoe ik de situatie in Heerlen zie. Ik ben er niet zo bezorgd over. We gaan dit gewoon doen. Ik denk dat het heel belangrijk is. Moesten daar in één keer ontzettend onwenselijke ontwikkelingen uit voortkomen, dan gaan wij dat met zijn allen volgen. Dan zullen we daar ongetwijfeld maatregelen opnemen. Nogmaals, gezien de samenstelling van de woningvoorraad in Heerlen, maak ik mij daar oprecht geen zorgen over. De heer Nefjodov, GroenLinks (interruptie) Het artikel van de NOS waar de heer Reijnders naar verwijst, verwijst naar de Universiteit van Amsterdam, de Erasmus Universiteit en het Kadaster. Dus dat is ook wetenschappelijk onderbouwd als het goed is.

Pagina 54 van 96

De voorzitter Dank u wel. Ik geef het woord aan de heer De Groot voor de eerste termijn. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. De OPH staat positief ten opzichte van de raadsvoorstellen met betrekking tot de woningsplitsing, de beleidsregels en de verhuurverordening. Wij denken dat dit goede maatregelen. Wij hebben daar kritische vragen over gesteld in de commissie. Die zijn wat ons betreft ook adequaat beantwoord. Enkel het voorstel met betrekking tot de opkoopbescherming tot een grens van € 300.000 hebben wij nog een paar kritische vragen over die in de commissie nog niet aan de orde zijn gesteld. Vraag 1. Waar komt dat bedrag van € 300.000 vandaan? Zou dat niet een hoger bedrag moeten zijn? 2. Waarom alleen maar in de zogenaamde kwetsbare wijken? Waarom wordt dit niet in alle wijken in Heerlen toegepast? Tot zover de eerste termijn. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. Onze fractie vindt het heel belangrijk dat regels voor woningsplitsing en kamerbewoning eindelijk zijn opgesteld. Er wordt veel te veel misbruik gemaakt door pandeigenaren bij burgers die geen woning kunnen krijgen en dan voor veel geld in een kamer of appartement terechtkomen. Vaak maakt men er kleinere woonruimtes van met een eigen voordeur, zodat de maximale huur gevraagd kan worden, want de bewoner krijgt dan toch huursubsidie.

De woning is het vaak niet waard. Vooral ook de regels dat van bijgebouwen geen woningen meer mogen worden gemaakt, is belangrijk. Vaak worden van schuren kamers gemaakt. Illegaal uitgevoerde woningsplitsingen vallen niet onder het overgangsrecht. Dat is logisch, maar wat gaat u hiermee doen bij panden waar dat allemaal illegaal is gebeurd? Voorzitter. Wij hopen dat door deze regels de leefbaarheid voor veel bewoners vaak veel beter gaat worden. Wanneer komt het meldpunt voor slecht verhuurdersheffing? Wanneer wordt dat geopend en hoe wordt het bekend gemaakt? Wij vinden ook dat arbeidsmigranten recht hebben op goede woonruimte. Daarvoor zijn deze regels. Vaak komt het ook doordat ze bij elkaar wonen in veel te kleine ruimten. Daar voorziet deze verhuurverordening in. Daarom zijn Vrieheide en de Uterweg ook belangrijk, maar op de Heksenberg zijn ook verschillende panden die veel arbeidsmigranten huisvesten. Hoe gaat u bij deze panden handhaven die al door huisjesmelkers zijn gekocht? Hoe gaat u met deze panden om die natuurlijk geen verhuurdersvergunning hebben? Voorzitter. Onze fractie vindt het heel belangrijk dat wij nu de opkoopbescherming gaan vaststellen. Niet alleen voor huisjesmelkers die goedkoop gaan kopen en voor veel geld gaan verhuren, maar vooral ook voor onze jongeren die nu eindelijk de kans hebben om een huis te kopen en aan de toekomst kunnen bouwen.

Nu is men vaak gedwongen particulier te huren voor veel geld of thuis te blijven wonen. De uitzondering voor de beroepsgroepen begrijp ik wel, maar het is niet duidelijk hoe je dat gaat uitvoeren. Moeten de woningverenigingen dat uitvoeren en hoe kun je dat controleren? Dat was het, voorzitter. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) De mkb’er die één woning verhuurt, is dat in uw ogen een huisjesmelker? Mevrouw Heine-van Dartel, CDA

Pagina 55 van 96

Het zou wel kunnen zijn. Hij kan 10 Polen in die woning zetten. Dat kan makkelijk, en dat doen ze. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik heb eigenlijk een vraag aan de heer Jacobs. Wat is volgens de heer Jacobs een huisjesmelker? De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik heb daar wel een definitie van. De belegger of de mkb’erof wie dan ook die een huis in de verhuur heeft en die dat gewoon in een nette staat verhuurt aan een huurder, zorgt voor woongelegenheid. In mijn ogen is dat geen huisjesmelker. Voor de pauze hoorde ik de uitspraak van de heer Van Zutphen: je mag alleen verdienen op arbeid en niet op kapitaal. Dan komt bij mij een boek naar voren, waarvan ik denk: dat is niet mijn boek. Het huisjesmelker. Je kunt nergens een grens leggen. Ook iemand die acht huisjes heeft en die dat verhuurt onder erbarmelijke omstandigheden, is een huisjesmelker. Maar niet de nette verhuurder die zorgt voor voldoende woongelegenheid voor de mensen hier in Heerlen. Dat is absoluut geen huisjesmelker. Die moeten we dus niet over één kam scheren.

De heer Reijnders, SP (interruptie) Wat de heer Jacobs doet, deed hij ook al eerder en dat doet hij vandaag weer. Als wij de misstanden hier aankaarten, dan komt hij met het voorbeeld van die arme mkb'er die één huisje extra heeft. Dat is dan voor hem een argument om dat laat maar waaien-, laat de markt maar doenbeleid te propageren. Ik stel vast dat heel veel mensen in onze stad echt aan het kortste eind trekken en gewoon de verliezers zijn van dat laat maar waaien en laat de mensen die het kunnen betalen maar gewoon doen wat ze willen. Daar sta ik oprecht niet voor. De heer Jacobs staat kennelijk voor de heel rijke mensen en de heel, heel rijke mensen. Volgens mij doen wij deze maatregelen om de gewone Heerlenaar een faire kans te geven om in een fijne wijk, met een fijne huur of een redelijke woonprijs te wonen en een beetje leefbaarheid te ervaren. Daar staan wij voor. De voorzitter Nog een reactie van de heer Jacobs, want die werd aangesproken. Dan gaan we naar de heer De Groot. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik vind het jammer dat er altijd woorden in mijn mond worden gelegd die ik helemaal niet zeg. Maar goed, jammer is dat. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) De gedachte om deze maatregelen in te stellen, is goed, want je wil de excessen aanpakken.

Maar dat wil niet zeggen dat de praktijk ook is dat je een kleine middenstander - dan hebben we het niet over rijke mensen - die gedacht heeft de rest van zijn leven te sparen om dadelijk een huisje in de straat te kunnen kopen om dat op een nette manier te verhuren, zijn pensioen afneemt met deze maatregel. Ik vind het wel de moeite waard om hier in te brengen om daar in ieder geval rekening mee te houden. Daar hebben wij het over. Dat is niet laat maar waaien en wij staan hier voor de rijke mensen, zodat zij de minder financieel bedeelde mensen een loer moeten draaien. Absoluut niet. Nogmaals, wij zijn het eens met het voorstel zoals het er ligt met de bedoeling om die excessen tegen te gaan. Maar het mag niet zo zijn dat toch best wel een grote groep mensen die hiermee hun pensioen de nek om wordt gedraaid, het gevolg moet zijn. Daar mag je best een stukje maatwerk voor leveren. Wat vindt de heer Reijnders hiervan? De heer Reijnders, SP (interruptie)

Pagina 56 van 96

Wat vind ik hiervan? Ik dacht al dat u dat zou vragen. Volgens mij had ik net betoogd naar de heer Jacobs en naar zijn houding hierin. Als u zich daardoor aangesproken voelt, dan is dat aan u. Ik hoor u een lans daarvoor breken. Volgens mij zijn we nu een besluit aan het nemen over opkoopbescherming in een gericht aantal wijken tot € 300.000. Daarom vind ik de hele tijd die mkb'er die ocharm zijn pensioen moet veiligstellen met die ene woning een beetje een ongepast argument om dat steeds op tafel te leggen, want die ruimte zal er nog zijn wat de SP of deze fractievoorzitter van de SP er ook van vindt. Die beste man of vrouw heeft nog steeds alle ruimte om dat te doen, maar niet in bepaalde wijken en niet voor een vraagprijs van onder de € 300.000. Dat lijkt mij alleszins redelijk en fair. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Meneer De Groot, ik zou het niet beter kunnen verwoorden dan zoals u het verwoordde. U kunt dan toch ook niet akkoord gaan met dit voorstel? Die kleine ondernemer waar u het net over heeft, gaat hier ook onder vallen. Wij besluiten vandaag hiertoe en morgen kan die kleine mkb'er die hard gewerkt heeft in die wijken die huizen niet meer opkopen. Dat zouden wij toch niet moeten willen? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Meneer jacobs, daar ben ik het mee eens. Het gaat inderdaad om de kleine mkb’er.

Die wonen ook in die kwetsbare wijken, meneer Reijnders. Net zo goed, want ook daar wordt ondernomen. Ik heb het uit eigen ervaring. Mijn vader had een bakkerij. Hij woonde in het Eikenderveld. Hij heeft jarenlang gespaard om een huisje in dezelfde straat te kunnen kopen en daar vervolgens zijn pensioen mee te verdienen. Als hij in de huidige omstandigheden hiermee geconfronteerd zou worden, dan had hij een groot financieel probleem. Ik denk dat dit meerdere kleine middenstanders gaat overkomen met deze maatregel. Dat moeten wij gewoon niet willen. De voorzitter Ik zie de heer Reijnders en de heer Leers nog. Dan ga ik verder met de eerste termijn. De heer Reijnders, SP (interruptie) Laat ik dan een andere vraag stellen aan de heer De Groot. Ik leg net uit welke mogelijkheden daar nog steeds zijn in deze stad, laat staan buiten deze stad en in de omgeving. Als u dat overweegt, kiest u dan nog steeds voor die mkb'er met zijn tweede huis of gaat u dan een keer staan voor de mensen in onze stad voor wie die wens is om gewoon een keer misschien een huis te kunnen kopen of in een prettige wijk te wonen die leefbaar is? Stelt u die dan op de tweede plek of gaat u dan nog steeds voor de mkb'er met zijn tweede woning? De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Mevrouw Timperman Meneer Reijnders, laat ik er duidelijk in zijn. Daar hoeft helemaal geen keuze in gemaakt te worden.

Dat kan heel goed naast elkaar. Met dat aangepaste voorstel zoals ik het net heb gedaan. Dat ga ik ook inbrengen. Als daar geen toezegging op wordt gedaan, dan zullen wij tegen het voorstel stemmen. Op zich is het een prima voorstel, nogmaals, maar om die reden kunnen wij niet anders dan tegenstemmen. Maar goed, we zullen even de reactie van het college afwachten. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Kan de heer Reijnders bevestigen dat het op dit moment of zeer binnenkort zo is dat het vanwege landelijke wetgeving, specifiek belastingwetgeving, al veel minder interessant is of wordt om een huis te verhuren en dat vanwege die landelijke wetgeving al een hele hoop mensen aan het kijken zijn of zelfs al in praktijk hebben gebracht om hun tweede, derde, vierde en vijfde woning die ze verhuren in de verkoop te zetten, omdat dat uiteindelijk beter is dan door te gaan met verhuren. Kunt u bevestigen dat dit landelijk al zo is