Conceptnotulen gemeenteraad Heerlen, 20 december 2023

Pagina 21 van 96

Het voorbereidingsbesluit geldt natuurlijk in principe voor het volledige grondgebied van onze gemeente, zoals ook reeds bij de behandeling van het voorbereidingsbesluit in de commissie en in de raad aangegeven. Wij vinden het belangrijk dat wij regie kunnen hebben op de mix van maatschappelijke functies, zodat we er juist voor kunnen zorgen dat we buurten en wijken kunnen versterken. Tot voor kort was het zo dat middels de hele brede maatschappelijke bestemming, het natuurlijk van alles kon zijn. Je kon er van alles in beginnen, gewenste en ongewenste dingen. We zijn er hard mee bezig om daar handen en voeten aan te geven. In de brief zoals u die als raad vorige week heeft bereikt, staan ook een aantal gronden waarop wij het voorliggende plan in ieder geval niet goed vinden. Te massaal, te geïsoleerd en te eenzijdig qua doelgroep. Zoals reeds opgemerkt - ik zeg het maar weer - zijn wij met de initiatiefnemer in gesprek om te komen tot een alternatief plan. 3. Kan het college duiden wat de juridisch adviseur van Progres Real Estate bedoelt met “negatieve gevolgen voor de gemeente”? Kan het college de zogenoemde memo met de raad delen? Welke stappen heeft het college voor ogen om uit deze impasse te komen? We zullen informeren bij de initiatiefnemer, omdat die memo natuurlijk van de initiatiefnemer is, of de memo met u mag worden gedeeld.

Als dat zo is, gaan wij dat uiteraard doen. Daarbij moet worden opgemerkt dat in de bewuste memo ervan wordt uitgegaan dat eigendomsoverdracht reeds bij de notaris heeft plaatsgevonden. Zoals reeds opgemerkt, heeft de oorspronkelijke eigenaar nog altijd het eigendom van de bewuste percelen en dus niet de initiatiefnemer. Bij mogelijke aansprakelijkheid is er een groot verschil wie op welk moment het eigendom heeft. Nu is er sprake van een initiatiefnemer die plannen ontwikkelt en geen rechten heeft ten aanzien van de percelen, en aldus ook niet in een recht kan worden geschonden. De keuze om plannen te ontwikkelen zonder dat een perceel in eigendom is en door omstandigheden niet kan plaatsvinden in de gewenste vorm, valt onzes inziens onder het ondernemersrisico. Zoals reeds opgemerkt, zijn we met de initiatiefnemer in gesprek om tot een alternatief plan te komen. De voorzitter Dank u wel. Meneer Van den Berg, heeft u behoefte aan het stellen van een aanvullende vraag? De heer Van den Berg, VVD Deze vragen zijn natuurlijk ingegeven door het substantiële bedrag dat als dreiging bij de gemeente is neergelegd. Het is niet zo dat wij hier een belerend vingertje willen ophouden in de richting van het college en datgene wat zij met de initiatiefnemers doen. Maar als er iets voorbijkomt, ga je natuurlijk op onderzoek uit. Dan ga je ook kijken of het er wel of niet in past.

Je kijkt ook naar wat er bijvoorbeeld heeft gestaan. Je wordt ook geprikkeld door de inspreker die in de commissie is geweest. Ik heb zelf de indruk dat er een bepaalde mate van vertrouwen is gewekt tussen de partijen om eruit te komen, waarbij vervolgens de initiatiefnemer wordt geconfronteerd met het feit: we doen er op dit moment niets meer aan, zoek het maar even uit. Ik ben blij om te horen dat er een vervolgafspraak is met de initiatiefnemer. Ik hoop en ik verwacht dat ook van de wethouder om daar in constructieve zin ook uit te komen, rekening houdend met de plannen die op dit moment voorliggen, rekening houdend met de doorstroomaspecten die er zijn en rekening houdend dat daar niet de minste partijen aan hebben deelgenomen om tot iets te komen. Het is niet een plannetje pet, maar het is een zeer serieus plan. Ik hoop dat u daar zeer goed naar gaat kijken. Wethouder Peters Mag ik daarop reageren? De voorzitter Ja, daar mag u op reageren.

Pagina 22 van 96

Wethouder Peters Wij gaan ook gewoon aan de slag met hetgeen de heer Van den Berg zegt. Het is natuurlijk best een groot plot dat daar ligt. Het zijn ontwikkelgronden. Als wij ervoor kunnen zorgen dat er een mooi initiatief komt dat bijdraagt, van aanvullende waarde is, zeker op de structuur aldaar, dan gaan wij daar uiteraard in mee. Maar zoals gezegd, in januari komt het voorstel of in ieder geval wat wij achten dat daar wenselijk is. Op basis daarvan borduren wij weer voort om te komen tot realisatie. De voorzitter Zijn er nog meer aanvullende vragen? De heer De Groot. De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Ja, ik heb twee aanvullende vragen voor de wethouder. Hij heeft in de afgelopen commissie op ditzelfde onderwerp eigenlijk heel snel geconcludeerd: bewoners, maak je geen zorgen; het gaat allemaal niet door en het speelt allemaal niet. Eigenlijk werd het min of meer van tafel geveegd. Met de aanvullende informatie die wij nu allemaal hebben gekregen, met name de duidelijke standpunten die de initiatiefnemer heeft getoond, hoor ik nu opeens een hele andere wethouder. De wethouder zegt: we gaan in gesprek en we gaan proberen om er samen uit te komen. Ik apprecieer dat, laat dat duidelijk zijn. Dat moet in principe altijd de weg zijn.

Denkt de wethouder niet dat met een insteek zoals die in de commissie primair werd gecommuniceerd, je daarmee initiatiefnemers de moed in de schoenen laat zinken door de manier waarop primair door het college wordt omgegaan met dit soort initiatieven? Het lijkt er nu op dat er door alle commotie ineens voor een hele andere insteek wordt gekozen. Dat is een vraag die ik aan de wethouder heb. Hoe kijkt u daartegenaan? Ten tweede. Een van de redenen om niet akkoord te gaan, is dat er een te eenzijdige doelgroep wordt genoemd. Ik vraag mij het volgende af. We hebben het hier over ouderen, de snelst groeiende doelgroep in deze stad. Dat is gewoon een feit. We hebben ook uit diverse reacties van inwoners begrepen dat ouderen graag in hun eigen wijk willen blijven wonen, maar wel aangepast. Dit vult een gat tussen enerzijds verpleeghuis en anderzijds thuiswonen. We hebben gisteren bij Nieuwsuur nog een interessante reportage kunnen zien over hoe daar in Schiedam mee wordt omgegaan. Mijn vraag aan de wethouder: is de wethouder bereid om een toezegging te doen om gericht te gaan kijken naar beleid om met name deze groep ouderen, die dus een beetje tussen wal en schip vallen, zo dicht mogelijk in hun wijk te kunnen faciliteren om passend te kunnen wonen? Dat waren mijn vragen. De voorzitter De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel.

15 jaar geleden werden het politieopleidingscentrum en de sportaccommodatie gesloopt. Alles werd met de grond gelijk gemaakt. Ik ben eigenlijk benieuwd wat het college sinds 2009 met of ten aanzien van dat grote gebied samen met de politie heeft ondernomen. Wat had men voor ogen? Wat heeft men besproken? Of komt dit hele verhaal nu als donderslag bij heldere hemel dat er een partij is die het wil gaan kopen of al heeft gekocht en grote plannen heeft die het college niet ziet zitten? Als u die 350 woningen tot vijfhoog niet ziet zitten en volgende maand met een alternatief komt, is dan de insteek dat het een veel kleiner plan zal zijn? Als u dan denkt over een paar maanden geleden in de commissie toen ik u vroeg: wat is er aan de hand? Wat kunt u ons vertellen? Toen hield u de kaarten voor de borst. U zei: ik weet het wel, maar ik kan het niet met u delen. Kunt u begrijpen dat de omgeving daar, niet alleen de Hoeve, maar ook de mensen aan de Kerkraderweg graag actief willen worden geïnformeerd over wat daar nu precies aan de hand is en hoe men samen tot iets kan komen dat goed valt in de buurt?

Pagina 23 van 96

Wat wordt er gedaan? Wanneer wordt actie ondernomen? Tot op heden is er veel onrust en zijn er veel vragen. Het gaat van links naar rechts, zonder dat men precies weet waar men aan toe is. In het kader van de Omgevingswet die binnenkort ingaat, is het ook de bedoeling dat initiatiefnemers samen met de buurt en met de buren tot iets komen dat draagvlak heeft. Hoe zit dat? Hoe gaat u daarmee om? De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel. Ik citeer even uit het artikel in De Limburger. “Het woonzorgparkvoldoet namelijk aan het bestemmingsplan, maar is afgewezen nadat het voorbereidingsbesluit was getroffen." Dat wordt door de ontwikkelaar gezegd. Maar als ik u goed heb begrepen - ik vraag even om een bevestiging - is het niet het voorbereidingsbesluit dat in de weg zit, maar puur het bestemmingsplan dat niet voldoet. Kunt u dat even bevestigen? De voorzitter Het woord is aan de wethouder. Wethouder Peters Ik begin meteen met de laatste vraag van de heer Jacobs. De initiatiefnemer is van mening dat het past binnen het bestemmingsplan. Wij stellen dat het niet past binnen het bestemmingsplan, aangezien er meer nadruk ligt op de functie wonen. Daarom redeneert de initiatiefnemer dat het past binnen het bestemmingsplan en dat het eigenlijk onmogelijk wordt gemaakt door het voorbereidingsbesluit.

Wij zeggen: het wordt onmogelijk gemaakt door het bestemmingsplan. De heer Leers, het hele punt is dat het gebied natuurlijk niet van ons is. Er zijn een heleboel gebieden binnen Heerlen die niet van ons zijn. Initiatieven die zich daar ontplooien, wij kunnen natuurlijk niet voor elk plot op voorhand iets gaan bedenken waar anderen mee aan de slag gaan. Ik zou dat natuurlijk misschien af en toe wel wat meer willen, maar dat is niet hoe hier wordt gewerkt. Zoals gezegd, komen wij in januari ook bij de initiatiefnemer terug op onze visie. Ik kan u op dit moment niet zeggen hoe die er precies uit komt te zien, aangezien het op dit moment nog in onderzoek is. De derde vraag ging over actief informeren. Op het moment dat na 31 december een omgevingsvergunning wordt aangevraagd, is dat natuurlijk onder de regelgeving van de Omgevingswet. Participatie is daar onderdeel van. Meneer De Groot vroeghoe wij omgaan met initiatiefnemers. Ik ga echt niet met hangende pootjes richting een initiatiefnemer. We hebben hier wel wat te verdedigen in deze stad. Wij willen gaan voor sterke buurten en wijken, voor ontwikkelingen die bijdragen aan de kracht van zo'n buurt en wijk. Als iemand met een initiatief komt, daar zitten heel goede initiatieven bij en vaak is het ook nodig om bij te schaven. Dat is wat wij hier actief trachten te doen. U zegt: een eenzijdige doelgroep.

Volgens mij is de toekomst juist initiatieven waarbij je bijvoorbeeld ouderen en mensen van middelbare leeftijd, of ouderen en jongeren samen combineert om daar juist die kracht uit te halen van dat samen ergens wonen. Als ik de tijdschriften lees die gaan over ontwikkelingen in het segment voor ouderen, is dat de les die ik daar constant uit trek. Het wegzetten van 350 ouderen in appartementen of studio's ergens geïsoleerd vanuit een buurt of wijk niet dicht bij voorzieningen, volgens mij zijn wij die tijd al lang voorbij. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Dan ga ik naar de vragen van de heer Ermers van de OPH inzake de pilot hyperloop.

Pagina 24 van 96

De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. In dagblad De Limburger van 15 december lazen we het artikel waarin staat dat Parkstad en Aken honderdduizend euro beschikbaar willen stellen voor het starten van een haalbaarheidsstudie voor een pilot van een hyperloop; een bovengronds hoge snelheids-transportmiddel. De Ouderenpartij Heerlen vindt het idee meer dan de moeite waard om te onderzoeken en heeft hierover de volgende vragen. Ik neem aan dat de wethouder deze even voorleest en daarna beantwoordt. De heer Ermers stelt de volgende vragen: 1. Kan het college meer vertellen over welke gesprekken hierover binnen de Parkstadgemeenten en gemeente Aken op het programma staan of al over gevoerd zijn? 2 Op welke manier kunnen Heerlen/Parkstad/Aken constructief bijdragen aan een succesvolle lobby om deze pilot naar Avantis/Aken te halen en welke acties lopen er al eventueel? 3 Hoe staat het college in het algemeen tegenover het onderzoeken naar de mogelijkheid van zo’n pilot? De voorzitter Uw aanname is goed, behalve dan dat ik het zal beantwoorden. 1. Kan het college meer vertellen over welke gesprekken hierover binnen de Parkstadgemeenten en gemeente Aken op het programma staan of al over gevoerd zijn? Daar kan ik heel positief over zijn.

De stadsregio Parkstad Limburg heeft op ambtelijk niveau in de afgelopen maanden al verschillende gesprekken gevoerd met vertegenwoordigers van de stad Aken, maar ook met de ontwikkelaar Hardt Hyperloop over de mogelijkheden van een pilot van circa 5 km tussen Aken en Heerlen. Uit die gesprekken is gemeenschappelijke interesse ontstaan om de mogelijkheden van zo'n pilotproject echt serieus als eerste wereldwijd nader te onderzoeken. Daarom hebben we ook vanuit de regionale middelen van de Regiodeal op 13 december € 25.000 ter beschikking gesteld voor de uitvoering van een zogenaamde haalbaarheidsstudie. Voorwaarde voor die financiële bijdrage is dat ook de stad Aken eenzelfde bedrag op tafel legt. Zij moeten hier nog een besluit over nemen. De resterende € 50.000 wordt dan gefinancierd door Hardt Hyperloop zelf. Dan hebben we € 100.000 bij elkaar om die studie te doen. 2 Op welke manier kunnen Heerlen/Parkstad/Aken constructief bijdragen aan een succesvolle lobby om deze pilot naar Avantis/Aken te halen en welke acties lopen er al eventueel? De eerste stap in die lobby is gezet door het beschikbaar stellen van geld uit die Regiodeal. Die stap hebben we dus in principe genomen.

Zodra Aken eveneens een positief besluit heeft genomen, gaan we samen met het bedrijf het onderzoek beginnen en hebben we naar verwachting ongeveer zes maanden nodig om die haalbaarheidsstudie af te ronden. Op basis van wat er uit die studie komt, kunnen we gericht gaan doorzetten hoe we ervoor zorgen als de resultaten positief zijn en de mogelijkheden er liggen om het verder van de grond te brengen. 3 Hoe staat het college in het algemeen tegenover het onderzoeken naar de mogelijkheid van zo’n pilot? Eigenlijk heel positief. De hyperloop is een uniek transportsysteem. Het is nog in ontwikkeling, maar het zorgt ervoor dat voertuigen op magnetische velden door lagedrukbuizen heen zweven. Dat klinkt allemaal heel erg futuristisch, maar het is wel iets waar je over moet nadenken als je het transport in Europa echt ingrijpend zou willen veranderen. Volgens mij zou je dat om allerlei redenen moeten willen. Of dat nou duurzaamheid, klimaat, terugdringen van luchtvaart of snelheid van vervoer is. Het maakt allemaal niet uit. Er zijn heel veel redenen om dit te willen doen. Continentaal reizen binnen Europa wordt daarmee veel toegankelijker voor iedereen. Afstanden die je op dit moment alleen snel met het vliegtuig zou kunnen afleggen, kun je dan nog veel sneller via de hyperloop afleggen.

Maar net zoals alle transportrevoluties in het verleden, zowel met trein als met vliegtuig, vergt het natuurlijk wel even wat om dit op gang te brengen. Je plukt pas de vruchten van dit soort investeringen op een veel

Pagina 25 van 96

later moment als je echt transportnetwerken aan elkaar kunt verbinden en als je dat echt breed kunt uitleggen in de regio. Maar het is natuurlijk wel enorm interessant om hier de frontrunner in te zijn. Temeer daar we hier natuurlijk kennisinstellingen binnen en buiten de grenzen hebben die daar fantastisch werk zouden kunnen verrichten. Dat levert ook werkgelegenheid op. Het levert kennisvermeerdering op die je ook op andere terreinen kunt gebruiken. De Europese Unie heeft die ambitie uitgesproken om in 2050 zo'n netwerk te willen hebben en lijnen te laten lopen naar Amsterdam, Brussel, Parijs en Berlijn, maar het zou natuurlijk fantastisch zijn als Aken-Parkstad op die lijnen aan zou kunnen dikken. We zouden het alleen al vanuit onze grensoverschrijdende ambitie moeten willen. Het past ook bij de brede economische ontwikkeling die wij zien op de as Eindhoven-Heerlen-Aken-Keulen en dan het centrum van Europa. Dan zitten we echt opeens in dat hartje van Europa. Verder tikt het alle groene vinkjes af: klimaatneutraal, duurzaam, energie efficiënt. Het gebruikt inderdaad slechts 10% van de energie voor wegen en luchtvaart en 50% minder energie dan spoorwegen. Kortom, u hoort volgens mij aan mijn antwoorden dat we erg enthousiast zijn. We zijn heel nieuwsgierig naar wat er uit die studie komt. Als dat positief is, willen we heel graag verder kijken met de kennisinstellingen.

Zijn er aanvullende vragen? De heer Nefjodov. De heer Nefjodov, GroenLinks GroenLinks is hier heel erg enthousiast over, alleen al omdat het een grote bijdrage kan leveren aan de klimaatcrisis. Maar ik vroeg me het volgende af ter aanvulling. Zijn er voorbeelden of studies van succesvolle implementaties van de hyperlooptechnologie elders op de wereld, waar we bijvoorbeeld rekening mee kunnen houden of lering uit kunnen trekken bij het overwegen van het project? Of zijn we zowel qua studie als qua voorbeeld echt de eerste ter wereld die dit zouden doen? De heer Van den Berg, VVD Kunt u mij vertellen waarom wij daar nou € 100.000 voor beschikbaar moeten stellen? Waarom moeten wij als stad die bijdrage doen voor een initiatiefnemer die het kennelijk hier zou willen uitproberen? De voorzitter Nog anderen? De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers In deze vraagstelling wordt gesproken over Avantis Aken. U had het in uw beantwoording over flinke reducties ten opzichte van bijvoorbeeld de spoorwegen. In een wat grijzer verleden van deze stad is ooit de discussie geweest om over het tracé van de stadsautobaan een spoortracé te leggen en daarmee allerlei verbindingen aan te gaan. Is dat tracé ook een mogelijkheid om te bekijken? Zou dat mogelijk soelaas bieden als alternatief als bijvoorbeeld Avantis Aken niet in de smaak zou vallen? Dan op de valreep.

U zei: we gaan het onderzoeken en vervolgens gaan we met het bedrijf aan de slag. Bij deze vragen is ook het krantenartikel gevoegd. Daar staat bij dat het bedrijf kennelijk een heel aantal interessante aanbiedingen heeft van allerlei regio's. Hoe zeker is het dat als wij het onderzoek hebben gedaan en er komt uit dat er een mogelijkheid is in onze regio, het bedrijf ook voor ons kiest? Maakt het dat zekerder na het doen van wat onderzoeken? Hoe zit dat? Kunt u daar nog iets duidelijker over zijn? De voorzitter Dank u wel. Ik begin met het laatste. Het is geen 100% garantie dat het hier gaat gebeuren. Daar is die studie echt voor nodig. Als je een goede band weet op te bouwen, je weet te investeren, je ziet de mogelijkheden en het kan qua grond et cetera, zou het allemaal moeten kunnen. Dan zit je wel een stap dichterbij. Dat is dus een hele belangrijke. Het tracé boven de autoweg vind ik wel heel interessant. Dit is gewoon iets dat we mee kunnen nemen in die studie: waar leg je dan zo'n tracé? In tekeningen en ontwikkelscenario's zie je dat soort buizen boven de weg. Ik heb ook buizen gezien - maar dat was met

Pagina 26 van 96

name voor treinen - waar ze onder de grond zaten. Ook dat zal onderdeel uitmaken van die studie. Waar ga je die ontwikkeling leggen en hoe ga je de ontwikkeling leggen? Meneer Van den Berg, we betalen hieraan mee, omdat het op dit moment gewoon niet kostendekkend te maken is. Als wij dit niet doen en wij dit niet samen met het bedrijf en kennisinstellingen gaan doen, komt het hier niet van de grond. Dan kun je zeggen: dat is jammer, dan doen ze het elders wel. Wij zeggen: dit is een kans. Hier zien wij een mogelijkheid om een stukje ontwikkeling tot gang te brengen. Als we daar een stukje relatief geringe investeringen voor moeten doen, € 25.000 uit onze Regiodeal, dan zijn wij daartoe bereid. We hebben namelijk in de Regiodeal een bedrag gereserveerd om juist dat grensoverschrijdende functioneren en werken beter mogelijk te maken. Daarom hebben wij gezegd: laten we het doen. Ik zei net al dat ik wat voorbeelden heb gezien van ideeën over ontwikkeling van treinen. Het is heel bekend dat wij al heel lang bezig zijn met de treinontwikkeling, bijvoorbeeld Amsterdam-Berlijn. Maar van zoals het hier ligt, heb ik nog geen concreet voorbeeld gezien. Vandaar dat we zeggen dat het redelijk uniek is wat we doen. Laten we proberen om dit voor elkaar te krijgen. Dan ben ik met uw welnemen door het uur heen.

Meneer De Groot, dat betekent dat de antwoorden op uw vragen deze week schriftelijk bij u terecht zullen komen. 3. Vaststellen notulen raadsvergadering d.d. 20 november 2023 Hamerstuk. 4. Vaststellen van de ingekomen stukken en de wijze van afdoening Hamerstuk. 5. Toelating en beëdiging als tijdelijk raadslid dhr. R.J.A. Kockelkorn (VVD) De voorzitter In het begin moet ik de vergadering altijd even schorsen om de commissie van de geloofsbrieven de kans te geven om even de stukken te bestuderen. Ik vraag mevrouw Heine, de heer Damen van de Fractie Damen en de heer Verreck om zich even terug te trekken met de griffier. Dan schors ik heel even de vergadering. Schorsing De voorzitter Ik heropen de vergadering. Ik deel u mede dat we over ongeveer een uur ook weer even schorsen om wat te eten, want dan worden er nog broodjes klaargezet. Dat wordt ook voor u geregeld. Dan pauzeren we even een kwartiertje. Het wordt een avond met af en toe een pauze om even te ontspannen, wat ook goed is. Dan geef ik nu graag het woord aan de voorzitter van de commissie, mevrouw Heine. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA Dank u, voorzitter. We hebben alles gecontroleerd. Alles is prima in orde. De voorzitter Is de raad akkoord met de toelating? Dat is het geval. Dan ga ik over tot de beëdiging van de heer Kockelkorn.

Niet nadat ik een paar woordjes heb gezegd dat dit niet het fijnste moment is voor de heer Kockelkorn, omdat de reden dat hij hier staat heel vervelend is. Ik weet dat de heer IJzerman waarschijnlijk meekijkt. Lieve Dico, dit is waardeloos. Dit verdien je niet. Dat

Pagina 27 van 96

verdient niemand. We leven met zijn allen enorm met je mee. Je bent een kanjer van een vent. Hou je taai. We houden contact. (applaus) Dag moeders en kinderen, fijn dat jullie er ook zijn. Het zijn altijd van die gekke overgangen, maar die horen er ook bij Ruud, dat weet je. Ik zweer dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb ontvangen of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. De heer Kockelkorn, VVD Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! De voorzitter Gefeliciteerd, Ruud. Ik mag je van harte feliciteren en je een bos bloemen aanbieden. 6. Vaststellen verordening op de raadscommissies gemeente Heerlen 2024 Hamerstuk. 7. Novembernota De voorzitter Wie mag ik het woord geven? Ik begin bij de heer Bertholet. Eerste termijn De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Laat ik beginnen met een compliment te geven met betrekking tot het format van de Novembernota. Dat is heel duidelijk en compleet. De ontwikkelingen worden niet alleen per programma, maar ook per kernthema weergegeven.

Op zich is het duidelijk. Dat compliment kan ik helaas niet uitdelen voor het onderdeel ziekteverzuim, want dat komt er heel karig vanaf. Zelfs als ik de begroting van 2024 erbij neem, en het memo dat wij op 16 oktober hebben gekregen met betrekking tot ziekteverzuim, dan krijg ik langzaam een beetje een beeld. Hoewel, ik weet dan dat het doel 5% is. Dat staat in de begroting van volgend jaar. Verder staat er niet veel. In de novembernota worden verschillende percentages genoemd met betrekking tot dit jaar. In de memo is sprake van ziekteverzuim ... De voorzitter Toch wil ik meteen hier een opmerking maken. Hier beginnen we meteen iets waarvan ik aan de voorkant heb gezegd dat dit onderwerp in de commissie aan de orde is geweest. Het is ook beantwoord. We gaan hier vanavond geen dubbele dingen doen. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Dan zou ik u willen vragen om te voorzien in een stuk waarin het hele integrale verhaal wordt beschreven en waarin duidelijk wordt waarom we weer naar een andere arbodienst gaan. Er wordt gesproken over gewenste ontwikkeling en gewenste werkwijze en wat het kost. Er is ook sprake van een aantal kosten. We hebben twee verzuimcoaches die € 150.000 kosten en die toch niet echt die zoden aan de dijk zetten die we ervan verwachten. Dat soort dingen zou ik graag in een integraal stuk willen zien als raad.

Ik denk dat het voor de gemeente Heerlen een behoorlijk kostbare post is.

Pagina 28 van 96

De voorzitter Heeft u nog andere opmerkingen over de Novembernota? De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Nee, ik zou niet durven. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter. Ik heb een punt van orde. Ik heb moeite met hetgeen u zei. Hier in deze raad komen wij bij elkaar om als gekozen volksvertegenwoordigers te zeggen wat wij ervan vinden. Als wij zo terug in ons hok worden gestuurd door de voorzitter, dan valt dat bij mij niet goed. Ik denk dat we iedereen de kans moeten geven om weliswaar niet heel breed zijn of haar zegje te kunnen doen. In de commissie zijn we gemuilkorfd met 10 minuten. De voorzitter Nee, dat is niet waar. We hebben in de commissies extra tijd genomen. Dat weet u ook. De heer Leers, Hart-Leers In de laatste raadscommissie waren de meeste commissies door hun tijd heen. Zelfs collegeleden konden niets zeggen. Het politieke debat moet hier kunnen plaatsvinden. Ik vind het heel erg dat we op de een of andere manier op dit punt terecht zijn gekomen. Ik maak hier enorm bezwaar tegen. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Daar sluit ik me bij aan. De voorzitter Dat vind ik heel jammer, meneer Leers, want u was zelf lid van het presidium dat deze afspraken met mij heeft gemaakt. De heer Leers, Hart-Leers En u weet ook dat ik daar faliekant op tegen was. De voorzitter Ja, tegen de tijd.

Maar u was niet tegen het feit dat we hier op hoofdlijnen over de stukken zouden vergaderen en dat we de vragen over details in de commissie zouden stellen. Als ik dan de vragen terug hoor die ik ook in de commissie heb gehoord, dan is volgens mij de afspraak die ik met u allen in het presidium heb gemaakt, dat ik daarop zou ingrijpen om te proberen wat sneller te kunnen vergaderen. Dat is mijn lezing van wat ik heb gehoord en van wat ook in het verslag van het presidium staat. Dat is niet om de heer Bertholet te pesten. Totaal niet. Ik wil niemand pesten. Dat heb ik ook aan de voorkant gezegd. Maar het is hier geen vragenuurtje. Het is hier een standpunt innemen over de novembernota. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Kun u doe toezegging doen? De voorzitter Ja hoor, die toezegging kan ik doen. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen

Pagina 29 van 96

En dat het geagendeerd gaat worden in de commissie en dat we daar genoeg tijd voor krijgen. Hopelijk meer dan die 10 minuten. De voorzitter De heer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter. Ik zal het beperken tot de hoofdlijnen. De raad heeft een begroting 2024 vastgesteld waarbij uitdrukkelijk een deel van het voordeel over 2023, dat we toen al verwachten, wordt meegenomen om de begroting dekkend te maken. Ik denk dat deze novembernota aangeeft dat dit een verstandige keuze is geweest. Als we dat niet hadden gedaan, dan zouden we een bezuinigingsoperatie over 2024 hebben moeten toepassen ten koste van de stad. Dat is nu dus niet nodig. Deze novembernota geeft ook aan dat onze reserve op een aanvaardbaar peil blijft. Vandaar dat de SP-fractie het stuk van harte ondersteunt. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Ik heb deze vraag ook in de commissie gesteld. Ik heb daar vandaag nog op het laatste moment antwoord op gekregen van de wethouder. Dank daarvoor. Het gaat eigenlijk om het bedrag van 5 miljoen aan verlies. Ik heb in de commissie aangegeven dat we een raadsinformatiebrief hebben gekregen over dat JENS waarschijnlijk over het jaar 2023 afstevent op een verlies van 4 miljoen. Ik heb begrepen dat ongeveer 70% door onze gemeente wordt gedragen. Dan hebben wij het over 2,6 miljoen.

Als ik dan zie dat we in de novembernota een voorziening opnemen van 2,7 miljoen voor XONAR, dan vraag ik mij af waarom er geen voorziening voor JENS wordt opgenomen. Ik heb de Nota reserves en voorzieningen er eens bij gepakt. Als ik die doorneem, denk ik zelfs dat de gemeente verplicht zou zijn om daar een voorziening voor op te nemen. Het zijn natuurlijk behoorlijke bedragen. Dan ga ik van 5 miljoen naar een verlies van 7,8 miljoen. Mijn concrete vraag aan het college is waarom ervoor wordt gekozen om dit niet te doen. Geven we dan niet een verkeerde voorstelling van zaken? Geeft deze novembernota dan wel een getrouw beeld van hoe de financiële situatie er binnen de gemeente uit ziet? Tot zover. De voorzitter De heer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel, voorzitter. Die novembernota is helder. Het is uitgebreid besproken in de commissie. Destijds niet aangegeven, maar we wilden het hier nog wel even markeren dat wij ons wel even zorgen maken over de oplopende rente en de negatieve impact van 1,5 miljoen die dat nu heeft. Wij maken ons zorgen om de volgende reden. Als gemeente moeten wij ook voldoende slagkracht houden om in te springen op allerlei subsidies vanuit de provincie en het Rijk, die bijvoorbeeld een bijdrage leveren aan de openbare ruimte en de woningbouw. Dat vergt vaak een fors aandeel aan cofinanciering.

Dat zal dan tegen de courante rente aangetrokken moeten worden. Kunt u ons geruststellen dat u hiervoor voldoende in staat bent in het komende jaar? We hebben al eerder aangegeven dat we denken dat we onder andere door de renteontwikkelingen moeten prioriteren. Gisteren kregen wij op het allerlaatste moment een raadsinformatiebrief over de aangepaste plannen rondom het Filmhuis. Dat filmhuis zou 24 miljoen moeten kosten. Dat is groot uitgemeten in de media, met foto's van hoe dat eruit moet zien. Op zichzelf is het natuurlijk goed dat het college tot het

Pagina 30 van 96

inzicht is gekomen dat dit misschien iets te veel van het goede is, maar de vraag is natuurlijk gegeven de huidige omstandigheden, moeten wij niet nog dieper gaan graven in die prioriteiten? Kunnen wij dan ook verwachten dat andere projecten al dan niet ook op een lager pitje moeten worden gezet? Welke prioriteiten zijn dat dan? Wanneer brengt u daarvoor de raad in positie? Is het dan niet verstandig om in de toekomst een beetje terughoudend te zijn met foto's van ontwerpen en architecten in de media, waarmee u een verwachtingspatroon bij de burger wekt om vervolgens te elfder ure tot de conclusie te moeten komen dat u dit niet kunt waarmaken. Graag horen wij hoe het college hierover denkt. De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder De Beer. Wethouder De Beer Voorzitter. Eerst even over JENS. We kunnen nog niet een goede inschatting maken van wat nou precies die financiële component zou zijn. Ik doe een suggestie. Als u aan het college zou willen meegeven "kijk als u die cijfers scherper heeft, of u dat zou kunnen wegzetten in een voorziening", dan kunnen wij dat ook meewegen bij bijvoorbeeld het opmaken van de jaarrekening. De najaarsnota is een tussenrapportage op weg naar de jaarrekening. Dus de opmerkingen nemen we mee. We proberen die cijfers scherper te maken en te wegen of het opportuun is om die weg te zetten in een voorziening.

De heer Janssen heeft het over de rentelasten en of we daar in de toekomst voldoende rekening mee houden. We hebben een tijd geleden laten zien wat die stijgende rente in onze begroting betekent. Uiteindelijk, als die rente inderdaad verder blijft doorstijgen en als we tegen een hogere rente moeten gaan herfinancieren, dan gaat dat een verdringend effect hebben. We maken jaarlijks de begroting voor ongeveer 0,5 miljard. Dus in die keuzes die je maakt, zit best wel wat ruimte om het jaarlijks weer opnieuw te wegen. Dat doen wij dus ook jaarlijks met de insteek dat we een sluitende begroting presenteren. Daar komen heel veel ontwikkelingen bij elkaar gaandeweg het jaar richting het begrotingsproces. Er zitten plussen en minnen bij. Het is heel duidelijk dat de rentecomponent een steeds zwaarder wegende factor in negatieve zin is. Hopelijk zal dat op termijn ook wel weer een beetje gaan dalen, maar wij houden daar inderdaad rekening mee. Uw oproep om terughoudend te zijn met het presenteren van projecten. De projecten die wij presenteren zitten voor een deel in de begroting en voor een deel nog niet. We presenteren ook twee keer per jaar het overzicht van de ontwikkeling in de investeringskredieten, zo van wat betekent dit nou ook voor de projecten die nog niet zijn geaccordeerd door de raad.

Uiteindelijk moeten wij met elkaar, maar u in het bijzonder, een afweging maken of we al die projecten in een bepaalde volgorde in een bepaalde tijd geprioriteerd weggezet krijgen in onze begroting. Dat neemt niet weg dat we wel ambitieus willen blijven voor onze stad. We willen ook laten zien wat we met de partners in de stad voor elkaar kunnen krijgen en hoe dat eruit ziet. Het plaatje dat is gepresenteerd, is ook nog steeds actueel als het gaat over het filmhuis. Maar we zullen naar de toekomst toe moeten zien hoe dat verder financieel kan worden weggezet en ook in de uitvoering kan worden weggezet. Dus uw oproep nemen wij zeker mee, maar wij vertalen dat jaarlijks weer in onze begroting. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan een tweede termijn? Dat is niet het geval. Is er behoefte aan stemming? Dat is niet het geval. Dan is de novembernota vastgesteld, met dank aan u allen. 8. Aangepaste Financiële verordening 2023 De voorzitter Wie mag ik het woord geven? De heer Leers.

Pagina 31 van 96

Eerste termijn De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter. Ik had een korte vraag. Dat gaat over pagina 3 van 5. Als gevolg van deze aanpassing zal het protocol actieve informatieplicht worden aangepast. U weet dat ik een groot pleitbezorger ben van het informeren van de raad. Die plicht ligt bij u als college. Dat triggerde mij even om te vragen wat die aanpassing dan is. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel. Ik heb eigenlijk meer een stemverklaring. Het gaat over artikel 8. Ik denk dat ik dat uitgebreider heb toegelicht in de commissie EBF. Inzake de informatieplicht naar de raad toe, ga ik er niet mee akkoord dat die wordt verhoogd van € 500.000 naar 1 miljoen euro en dat het verstrekken van leningen wordt verhoogd van € 100.000 naar € 250.000. Bij deze mijn stemverklaring dat ik daar niet mee akkoord ga. De voorzitter Dank u wel. Dan geef ik het woord aan wethouder De Beer. Wethouder De Beer Dat is eigenlijk ook het antwoord op de vraag van de heer Leers. Diezelfde bedragen worden ook genoemd in het protocol actieve informatieplicht. Dus met het vaststellen van deze financiële verordening moeten die ook worden aangepast in het protocol. Dat zal begin volgend jaar aan u worden voorgelegd. Dus dat protocol wordt nu gewijzigd. Dan lopen die twee verordeningen weer synchroon.

De voorzitter Is er nog behoefte aan een tweede termijn? De heer Leers. Tweede termijn De heer Leers, Hart-Leers Het dermate verhogen van dat bedrag, zodat wij achteraf alleen maar kunnen instemmen, is voor mij de reden om tegen dit voorstel te stemmen. De voorzitter Dank u wel. Is er behoefte aan stemming of kan ik aantekenen dat Forum voor Democratie en de fractie Hart-Leers worden geacht tegen te hebben gestemd? Is dat het geval? Dan gaan we op deze wijze akkoord. Dank u wel. 9. Verordening art. 213 Gemeentewet inzake accountantscontrole Hamerstuk. 10. Verordening onderzoeken doelmatigheid en doeltreffendheid bestuur Gemeente Heerlen 2023 (art. 213a Gemeentewet) Hamerstuk. 11. Controleprotocol en normenkader behorende bij de jaarrekening 2023 en 2024

Pagina 32 van 96

Hamerstuk. 12. Verantwoordingsgrens voor rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening 2023 e.v. Hamerstuk. 13. Belastingverordening onroerende zaakbelasting 2024 De voorzitter Wie mag ik het woord geven? De heer Van Zutphen. Eerste termijn De heer Van Zutphen, SP Voorzitter. Deze week meldden de media het onderzoek van de Vereniging Eigen Huis over de gemiddelde belastingstijging in Nederland. Die ligt afhankelijk van het soort heffing tussen 4,5% en 6%. Hetgeen nog maar eens aantoont dat wij met onze 3,1% aan de hele lage kant zitten. Dat is ook nodig voor veel huishoudens in Heerlen die het toch financieel moeilijk hebben. Daarnaast wil ik het college meegeven dat de systematiek die dit jaar is gehanteerd om over alle gemeentelijke belasting en heffingen hetzelfde percentage te heffen, in de komende jaren vooral door te zetten, omdat daarmee zowel voor huurders als voor eigenaren-bewoners tot een evenwichtige lastenverdeling wordt gekomen in plaats van dat je over het algemeen de uitschieter hebt dat met name woningeigenaren minder betalen en de huurders meer betalen. Wij zijn afgestapt van die systematiek. Dat moet wat ons betreft vooral zo blijven. De voorzitter Dank u wel. De heer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Dank u wel. Ik heb het anders gelezen. Volgens mij heb ik gezien dat de woonlasten in Nederland gemiddeld met 3,4% stegen en hier met 3,1%.

Maar goed, het kan zijn dat ik een andere bron heb geraadpleegd. Dat kan. In die zin waren we daar natuurlijk wel even blij mee. Ik vroeg mij wel het volgende af. Komend jaar zijn er natuurlijk ook weer forse investeringen in de verduurzaming van woningen gepland en een stukje nieuwbouw. Hoe vertaalt zich dat in de totaal verwachte inkomsten? Als het gaat om het totale plaatje aan woonlasten, ook gekoppeld aan onze legesverordening die al vastgesteld was, worden de minima ook ontzien door vrijstelling in de riool- en afvalstoffenheffing. Dat wordt geïndexeerd. Dus in die zin krijg je het effect dat huizenbezitters met een gemiddelde huizenprijs van iets meer dan € 200.000 toch voor de volle hoogte van de verhoging aan de lat staan voor de lastenverzwaring. Het is maar net met welke bril je ernaar kijkt. Maar ik constateer dat met name de huizenbezitter gewoon, ook al is het maar 3,1% aan de lat staat voor lastenverhogingen en dat de minima, om welke reden dan ook, ontzien zijn. Daarnaast concludeer ik dat de middeninkomens - dat zijn nu eenmaal vaak de huizenbezitters en dat zijn echt niet de meest welvarende mensen in onze stad - gegeven deze ontwikkeling niet of in mindere mate worden ontzien in hun lastenverzwaring.

De vraag is dan ook of u in het grote geheel lopende dit jaar eens na kunt kijken hoe ook die huizenbezitter kan worden ontzien in het stukje lasten, waarbij we ons niet alleen richten op de laagste inkomens en daar lopende het jaar een voorstel toe kunt doen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Ik neem aan dat u enige sympathie heeft voor de Vereniging Eigen Huis, als ik uw woorden net hoor. Die geven aan dat de gemiddelde woz-waarde met 3,4% is gestegen, maar de gemiddelde ozb-aanslag met 5,4%. Dus Heerlen is juist heel goedkoop voor de eigen huisbezitters. Ik kan mij daar erg in vinden als het

Pagina 33 van 96

gaat over de gewone eigenaar bewoner. De huisjesmelkers mogen wat mij betreft wat harder worden aangepakt. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Het zal u niet verbazen dat ik het op dat punt natuurlijk hartstikke eens ben, maar ik constateer ook dat de corporaties ook aan de lat staan voor onroerend zaakbelasting. Ik zie natuurlijk liever dat die middelen worden aangewend om onze woningen sneller te verduurzamen en om betere en meer woningen voor onze burgers beschikbaar te krijgen. Dus daar kunnen we elkaar denk ik in vinden. Dat laat niet onverlet dat ik ook constateer dat we hier in Heerlen best een flink pakket hebben opgetuigd voor mensen die het gewoon wat lastiger hebben, voor de minima. Ik constateer ook - dat is de oproep die ik eigenlijk doe - dat er voor de middeninkomens en huizenbezitters naar rato wat mij betreft te weinig oog voor hebben. Vandaar de oproep om daar ook rekening mee te houden. Desalniettemin waardeer ik enorm dat we hier in Heerlen die 3,1% handhaven. Dat is natuurlijk aanmerkelijk goedkoper dan andere gemeenten. Dat is alleen maar te prijzen. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik heb een interruptie op de opmerking van de heer Van Zutphen. Ik heb een concrete vraag aan de heer van Zutphen. De mkb'er die twee pandjes heeft voor zijn pensioen die hij verhuurt, is dat in uw ogen een huisjesmelker? De tweede vraag.

Beseft u wel hoe uw huisjesmelkers worden gepakt in box 3? Hoe moeilijk het is om rendement te behalen als kleine huisjesmelker, zo noem ik het dan maar, om rendement op je pand te maken? Beseft u dat? De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Wat mij betreft mogen ze nog veel harder worden aangepakt. Ze verdienen goud geld aan de ellende van anderen. Ik ben niet erg enthousiast over het kabinet, maar dat ze op dit punt een heel klein beetje de teugels aanhalen, het zou veel erger moeten. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik had echt een concrete vraag. Is de mkb'er die voor zijn pensioen twee pandjes op een nette manier verhuurt in uw ogen een huisjesmelker? Ja of nee? De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Je hebt kleine huisjesmelkers, je hebt grote huisjesmelkers en je hebt gemiddelde huisjesmelkers. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Voor meneer Janssen. Het wonen in een huis is een mensenrecht. Aan wonen zou geen geld moet worden verdiend. Ik denk dat dit een goed standpunt zou zijn. De voorzitter Dat was naar meneer Janssen toe, meneer Jacobs. Toch naar meneer Jacobs? Ik hoorde ook Janssen. Sorry, maakt niet uit. Meneer Jacobs, als u wilt reageren, dan mag dat. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik ga daar toch op reageren.

De kleine mkb'er die geen pensioen heeft en die twee pandjes heeft, is dat in uw ogen iemand die mensen uitbuit? Want zo zegt u het, mevrouw Géron. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie)

Pagina 34 van 96

Wij hebben het standpunt dat aan wonen geen geld mag worden verdiend. Wonen is een mensenrecht, of je klein of groot bent. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Daar wil ik mij erg graag bij aansluiten. Arbeid is de bron van alle rijkdom. Als mensen rijk worden door andermans ellende, dat kan op grote of op kleine schaal, dan noem ik dat een huisjesmelker. De voorzitter Meneer Jacobs, de laatste voor u. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik heb een nette mkb'er die voor zijn pensioen twee huisjes op een nette manier verhuurt. Die zorgt dus voor woonruimte voor mensen op een heel nette manier. Wat is daar mis mee? De voorzitter Meneer Van Zutphen, want die vraag wordt aan u gesteld. De heer Van Zutphen, SP Het mag. Maar ik noem het dan wel een kleine huisjesmelker. De voorzitter Ik stop met de huisjesmelkers, duivenmelkers et cetera. Ik ga naar wethouder De Beer. Wethouder De Beer Voorzitter. Volgens mij heeft alleen de heer Janssen een vraag aan mij gesteld. Een paar zelfs. De voorzitter Ook dat is een goede conclusie. Wethouder De Beer Of is dit uitlokking? Huizen die verduurzaamd worden en dergelijke, welk effect heeft dat op de waarde? Dat heeft een positief effect. Daar komt natuurlijk overheen dat er heel veel andere ontwikkelingen en elementen in meespelen.

Dus in zijn algemeenheid, vraag en aanbod op de woningmarkt, de buurtontwikkeling, de verkochte objecten in de buurt. Met andere woorden, er zijn heel veel factoren die van invloed kunnen zijn. Je zou kunnen zeggen dat verduurzaming misschien leidt tot een opwaartse stijging. Aan de andere kant zijn er weer heel veel andere ontwikkelingen die de waarde kunnen drukken, afhankelijk van wat er zich afspeelt op de woningmarkt. Uw stelling, huizenbezitters betalen mee aan de kwijtscheldingen. De kwijtscheldingen worden aan de voorkant ingeschat, zo van hoeveel wij kwijtschelden. Op basis van het aantal huishoudens keer het kwijtscheldingsbedrag. Dat wordt verwerkt in het tarief, dus bijvoorbeeld in het tarief voor afvalstoffenheffing. Er zit dus geen link tussen de kwijtscheldingen en de ozb, maar er zit wel een link tussen de kwijtscheldingen en het tarief voor de afvalstoffenheffing. U vraagt om een voorstel voor hoe huizenbezitters kunnen worden ontzien, met name de modale huishoudens. De raad stelt de tarieven en de begroting vast. Wij denken dat we hiermee een heel reëel tarief hebben vastgesteld. De heer Van Zutphen heeft dat nog een keer onderbouwd met de landelijke cijfers. Dat is het tarief. De tariefstijging geldt voor alle huizenbezitters, van huizenbezitters met een kleine woningwaarde tot een grote woningwaarde. Van huisjesmelker tot geen huisjesmelker.

De voorzitter Is er behoefte aan een tweede termijn of is het een interruptie?

Pagina 35 van 96

De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Ik vroeg mij af waarom in de laatste alinea niet gewoon wordt vermeld dat de tarieven met 3,6% stijgen? Er wordt nu weer zo'n cryptische opmerking gemaakt dat de tarieven zodanig stijgen, gezien de waardedaling met 0,5%, dat de lasten met 3,1% toenemen. Dat betekent dus dat de tarieven met 3,6% toenemen. Dat had wat duidelijker in het stuk mogen komen. De voorzitter Dank u wel. Dat is een opmerking waar u mogelijk gelijk in heeft als ik zo kijk. De heer Janssen voor een tweede termijn? Ja. Gaat uw gang. Tweede termijn De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Ik heb nog even een korte opmerking. Uiteindelijk zijn de inkomsten in het totaalpakket natuurlijk communicerende vaten. Of dat nu ozb, afvalstoffen of rioolstoffenheffing is, laat ik even in het midden. Uiteindelijk constateer ik wel dat wij voor sommige groepen gewoon korting geven op de afvalstoffenheffing. Met andere woorden, dat helpt wellicht niet in het terugdringen van de afvalstroom. Als je er niet voor hoeft te betalen, in hoeverre ben je dan nog actief bezig met het beheersen van het stukje afval? Dat gezegd hebbende, en ik zet dat tegenover dat wij dat soort regelingen niet hebben voor huizenbezitters, zou u erover na kunnen en mogen denken of het niet verstandig is om pas op de plaats te maken als het gaat om ozb.

Dan kan het zijn dat je een gat in je begroting laat vallen. Dan reik ik u bij deze een middel aan om dat op te vullen. De heer Van Zutphen, SP (interruptie) De heer Janssen is echt abuis. Kwijtschelding wordt verleend voor het vaste tarief. Als het gaat over het variabele tarief, is er een beperkte kwijtschelding. Als mensen meer aanbieden dan het gemiddelde, moeten zij wel degelijk betalen. Dus ook mensen met een kleine beurs die kwijtschelding krijgen, worden gestimuleerd om het aantal afvalaanbiedingen te beperken. Wat u voorstelt, betekent voor de mensen met de allerkleinste beurs dat ze opeens een paar honderd euro per jaar meer zouden moeten gaan betalen. Ga dat maar eens in de stad uitleggen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Ik stel het volgende voor. Volgens mij bevestigt u dat ook zelf. Niet alleen het vastrecht, maar ook een deel van het variabel deel wordt kwijtgescholden. Dat betekent in mijn ogen dat er nog kritischer moet worden gekeken naar hoe je met je afval omgaat. Dat kun je dan weer ten goede laten komen van bijvoorbeeld de huizenbezitter. Dat is mijn redenatie het is maar net hoe u er zelf naar kijkt. Wellicht kunnen we daar volgend jaar op een goede manier de discussie over voeren. Laten we het dan bediscussiëren. Voor nu is het wat het is. Laten we het daarmee afsluiten. De voorzitter Dank u wel.

De wethouder heeft zijn opmerkingen gemaakt en er zijn geen nadere vragen gesteld. Is er behoefte aan stemming? Dat is niet het geval. Dan is de Belastingverordening aangenomen. 14. Eerste wijziging van de Algemene Plaatselijke Verordening 2021 Dit agendapunt is van de agenda afgevoerd. 15. Hemelwaterverordening gemeente Heerlen 2023

Pagina 36 van 96

Hamerstuk. 16. Nota Mobiliteitsnormen 2023 De voorzitter Aan wie kan ik het woord geven? Mevrouw Géron. Eerste termijn

Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter. We zijn verheugd dat in het Uitvoeringsprogramma mobiliteit het parkeernormenstelsel na 13 jaar wordt gemoderniseerd en dat er, doordat we heel zuinig moeten omspringen met ruimte, nu ook onder andere ruimte komt voor deelfiets en deelauto. Zoals altijd vragen wij het langzame verkeer te bevoordelen boven het gemotoriseerde. Willen we Heerlen in beweging tot een succes kunnen maken, dan moet de fietser zich veiliger kunnen bewegen in onze stad. Dat is tot nu toe niet het geval. Nog heel kort over deelauto's. Er zijn in Heerlen twee deelauto's met een moeilijk te bereiken staanplaats in het Eikenderveld aan de Parallelweg. Met onze goede voornemens in het parkeernormenbeleid, moet er meer centraal een deelautopunt worden ingericht. Graag een toezegging met vermelding van de termijn. Dank u. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u, voorzitter. Ik zal het heel kort houden. In deze nota lees je eigenlijk dat het autogebruik wordt ontmoedigd, tenminste dat is het gevoel dat ik daarbij krijg. Ik heb die onzin eerlijk gezegd nog nergens anders gelezen, maar er staat hier: "Autodelen zal in de toekomst meer voorkomen dan autobezit". Ik weet niet waar dat vandaan komt.

"Tenslotte ontbreken in onze parkeernormensystematiek de mogelijkheden om de parkeerbehoefte op een alternatieve, uiteraard duurzame, wijze op te vangen. Het gebruik van deelauto's, deelfietsen" - volgens mij bestaan dadelijk gewone auto's in particulier bezit niet meer - "kan in bepaalde gevallen leiden tot een geringe parkeervraag. Dat is uiteraard ook geheel in lijn met onze ambities, zoals vastgesteld in de Mobiliteitsvisie Heerlen in beweging. Het hanteren van starre parkeernormen staat deze ontwikkeling in de weg. Er worden zogenaamde reductiefactoren ingevoerd die betrekking hebben op de locatie van de gewenste ontwikkeling en/of de inzet van bepaalde deeltijds mobiliteitsvormen." Mobiliteitstransitie, naar mijn mening wordt het autogebruik ontmoedigd. Daar kunnen wij als Forum uiteraard niet in meegaan. De voorzitter Dank u wel. Dan is het woord aan wethouder Peters. Wethouder Peters Meneer de voorzitter. Volgens mij kan ik de vragen van beide vragenstellers beantwoorden met één zin. Deelmobiliteit en duurzame mobiliteit zijn gewoon goed. Wat is daar nou mis mee? Als ik een auto kan delen met iemand anders en ik daardoor geld kan besparen dat ik ergens anders aan kan uitgeven, of ik ga op een elektrische fiets, dat is toch prima? Wat is daar nou mis mee? Ik zit heel vaak met bijvoorbeeld de fietsersbond om tafel. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie)

Pagina 37 van 96

Wethouder, daar is niets mis mee als het op vrijwillige basis geschiedt. Je ziet het in alles. Het is en moet erdoorheen gedrukt worden. We moeten dadelijk allemaal gaan deelfietsen. We moeten dadelijk allemaal deelauto's. Het staat er letterlijk. We hebben duidelijk geen privé auto's meer, want we hebben dadelijk alleen nog maar deelauto's. Dan kunt u erin rijden en dan ik. Nogmaals, op vrijwillige basis heb ik daar geen enkele moeite mee, maar het moet niet worden opgedrongen. Dat lees ik in dit hele stuk. Wethouder Peters Nee, meneer de voorzitter. De normen zoals ze daar staan, zijn sowieso al lager dan de normen uit 2009 of 2010. Daarbij komen nog eens extra die reductiefactoren voor die duurzame mobiliteit. Als je ervoor kunt zorgen dat je een ontwikkeling hebt en dat daar mensen in komen wonen die graag met een deelauto gaan, dan is daar niets op tegen. Maar zoals de mobiliteitsnormen op dit moment hier in staan, zijn ze überhaupt al lager dan de mobiliteitsnormen van destijds. Volgens mij gaan we echt geen auto's ontmoedigen middels dit stuk. Ik denk gewoon dat het heel goed samen kan. De ontwikkelingen op dat gebied zie je natuurlijk met regelmaat. Ik kan mevrouw Géron geruststellen. Als het goed is gaan we in het eerste kwartaal van komend jaar twee plekken openen voor deelauto's om hopelijk daarna nog verder uit te breiden.

Daar zijn we natuurlijk ook afhankelijk van marktpartijen. Maar we willen iedereen een zo volledig mogelijk aanbod aanbieden. Ontmoediging? Nee, voorzitter. Maar als je ziet dat je bij het gebruik van duurzame mobiliteit uiteindelijk ook minder parkeerplekken nodig hebt, dan zou je blind zijn als je dat niet zou verankeren in die mobiliteitsnormen. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik heb een aanvullende vraag. Ik had het eigenlijk al een beetje gevraagd. Waar haalt het college de wijsheid vandaan dat autodelen in de toekomst meer voorkomt dan autobezit? Dat vind ik nogal een behoorlijk stellige uitspraak. Wethouder Peters Nou ja, goed, kijk naar de benzineprijzen. Is dat betaalbaar? Volgens mij is het voor heel veel mensen helemaal niet betaalbaar. Uiteindelijk ga je dan op zoek naar iets wat wel betaalbaar is. Dan gaat het veel meer om het vervoer zelf in plaats van die auto. Auto's kunnen trouwens ook mooi zijn. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Meneer de wethouder, wat u nu zegt, is natuurlijk klinkklare onzin. U wilt ons allemaal aan de elektrische auto hebben. De benzineprijs doet er dus dadelijk niet meer toe, want iedereen heeft dadelijk een elektrische auto. Wethouder Peters Dat mag de heer Jacobs geloven, maar volgens mij is de waarheid toch echt anders. De voorzitter Dank u wel.

Is er nog behoefte aan een tweede termijn? Dit was allemaal nog naar aanleiding van de beantwoording in eerste termijn. Is er behoefte aan stemming over dit onderwerp? Wordt u geacht te hebben tegengestemd? De PVV en Forum voor Democratie worden geacht te hebben tegengestemd. Dan is dit voorstel aanvaard. Gelet op de agenda stel ik voor dat we nu een schorsing doen van een kwartier, dus tot 19.20 uur om wat te eten. Eet smakelijk en tot zo meteen.

Pagina 38 van 96

De vergadering wordt gedurende enkele minuten geschorst. 17. Integraal Huisvestingsplan Primair Onderwijs De voorzitter Ik heropen de vergadering. Wie mag ik het woord geven over dit voorstel? De heer De Groot. Eerste termijn De heer De Groot, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. We hebben eigenlijk een kleine concrete vraag. Die heeft met name betrekking op de islamitische school El Wahda. Wat is op dit moment de stand van zaken rondom de doorontwikkeling van die school? De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Van Oosterhout. Mevrouw Van Oosterhout, SP Dank u wel, voorzitter. Het college heeft een duidelijke koers en ambitie in het voorliggend huisvestingsplan. Ik wil u graag even meenemen met een blik naar de toekomst. We zien sterke buurtscholen in alle buurten van onze gemeente Heerlen. Er wordt het beste onderwijs gegeven in scholen die helemaal zijn toegerust op de eisen die de tijd aan het moderne onderwijs stelt. De gebouwen zijn duurzaam, hebben een goed binnenklimaat en zijn daarmee ook gezond voor de leerlingen. De groene schoolpleinen zijn uitnodigend en zorgen voor het nodige speelplezier. De kinderen kunnen in hun eigen buurt, hun eigen leefomgeving, op loopafstand van hun huis naar school. Er is plek voor ieder kind, ongeacht of je gezond bent, een beperking hebt of anderszins. Inclusief en passend dus. Maar de scholen bieden veel meer.

Op een laagdrempelige manier wordt namelijk intensief samengewerkt met de kinderopvang en maatschappelijke organisaties die ondersteuning bieden op het gebied van cultuur, sport, maar ook met betrekking tot zorg en armoedebestrijding. Dit alles om een breder doel te bereiken. Niet alleen om een kind, maar ook het hele gezin, en zelfs uiteindelijk een hele buurt vooruit te helpen. De school is namelijk de spil in de buurt. Investeren in scholen is tevens investeren in onze buurten. De SP-fractie kan zich helemaal vinden in deze ambities. Met dit plan worden deze zeker gesteld voor de toekomst. Er wordt al heel hard gewerkt aan de uitvoering met bijvoorbeeld de zojuist gestarte pilot van de familieschool op vijf scholen in onze gemeente. We hopen dan ook op een snelle uitbreiding hiervan met nog meer scholen. Zoals net benoemd, willen we kinderen zo veel mogelijk de kans bieden om in de eigen buurt naar school te gaan om zodoende te profiteren van de vele mogelijkheden die thuis nabij en wijkgericht onderwijs biedt. Maar tegelijkertijd zien we ook dat bovenlokale voorzieningen leerlingen van verder weg en soms zelfs van ver buiten de Parkstadregio, ook uit Duitsland en België, aantrekken.

Ook voor de SP is vrijheid van schoolkeuze erg belangrijk, maar deze ontwikkeling kan er ook voor zorgen dat scholen leerlingen bij elkaar gaan wegtrekkenen dat leerlingen uit de eigen buurt geen toegang tot de school meer hebben. Tevens kunnen buurten mogelijk overbelast raken. Wat de SP betreft, strookt dit niet met de ambities die we als gemeente hebben. We vinden het maken van afspraken over een kernvoedingsgebied dan ook heel terecht. De verwachting van de islamitische basisschool El Wahda wijkt af van de prognoses die door het gespecialiseerde bureau zijn gemaakt. Deze school kon daarom als enige school niet instemmen met het voorliggend plan. Maar de SP is echter van mening dat goed is gekeken naar wat nodig is en wat niet per se nodig is om de gestelde doelen te bereiken. Er is maatwerk nodig, maar men moet bij alle scholen

Pagina 39 van 96

dezelfde maatlat leggen. We zijn van mening dat het college ruimhartig is met betrekking tot de gekozen uitbreiding bij El Wahda. Laten we vandaag kiezen voor onze kinderen, onze gezinnen en tevens ook onze buurten. De SP stemt dan ook in met het raadsvoorstel. Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. Mevrouw Santegoeds. Mevrouw Santegoeds, CDA Dank u wel, voorzitter. Wij omarmen het raadsvoorstel. Meneer de voorzitter, ik ga de commissie van 13 december niet overdoen, maar ik wil heel kort even twee vragen aangeven. Wij hebben toen de volgende vragen gesteld. Kunnen de basisscholen De Schakel, De Regenboog en Eikenderveld vanuit het maatschappelijke belang niet worden versneld? Ik wil de wethouder bedanken dat wij 15 december de memo hebben mogen ontvangen waarin hij heeft overlegd met de schoolbesturen dat de datum van de opleveringstermijnen van 2028 reëel zijn, gezien de andere activiteiten die daarop zijn afgestemd. De laatste vraag die wij daarover hadden, is de volgende. In de wijk Eikenderveld is sinds maart 2022 geen gemeenschapshuis meer. Er zijn daar best veel verenigingen die nu aan het zoeken zijn van welke ruimte ze gebruik kunnen maken. Vandaar dat de vraag van de inwoners is om op de basisschool Eikenderveld meer ruimtes te kunnen voorzien als voorbeeld van de brede maatschappelijke voorziening Wonderwijs. Graag antwoord van de wethouder. De voorzitter Dank u wel.

Meneer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, ik ga u een handreiking doen. Ik ga het bij dit agendapunt erg kort houden. De voorzitter Geweldig. De heer Leers, Hart-Leers Het gaat over een investering van meer dan 80 miljoen. Prima, hartstikke goed. Daar hoef ik het verder niet over te hebben. Qua dekking wordt er als volgt gesproken. De kapitaallasten die voortkomen uit de investering uit het IHP worden meegenomen in de Begroting 2025 en verder. Nu ken ik de staat van de komende begrotingen, althans zoals die ons vorige maand werden voorgelegd. Ik vraag mij af in hoeverre wij daar ruimte voor hebben. Dit is niet het enige dat wij willen doen in de stad. Kunnen wij het ook daadwerkelijk waarmaken? De voorzitter Dank u wel. Ik zag dat de heer Ermers ook het woord wilde voeren. De heer Ermers, Ouderenpartij Heerlen Dank u, voorzitter. Onder andere de wijk Eikenderveld - mevrouw Santegoeds gaf het net al aan - maar ook Maria Gewanden en waarschijnlijk ook nog andere plaatsen hebben naast een chronisch ruimtegebrek voor onderwijs en bijvoorbeeld kinderopvang, ook steeds meer te maken met een gebrek aan ruimte voor de maatschappelijke doelstellingen die daar ooit bedacht waren. Bijvoorbeeld in Maria Gewanden is dat de brede maatschappelijke voorziening.

Bij De Vlieger worden de ruimten die ooit bedoeld waren voor zaken in het kader van buurtgericht werken steeds meer ingenomen door kinderopvang en dergelijke. Daar is nu