3. Conceptnotulen gemeenteraadsvergadering 26 juni 2024

De heer Van Zutphen vraagt een toezegging dat er voor de begrotingsbehandeling een overzicht komt voor de opbouw van de reserves van verbonden partijen en gesubsidieerde instellingen. Blijkbaar was de toezegging wat vaag geformuleerd, maar die toezegging wil ik bij deze nog een keer herhalen en zeggen dat we dat gaan doen. Dan de vraag van de heer Van Zutphen om de gemeenteraad in positie te brengen als het gaat over het programmaplan duurzaamheid. We zouden eigenlijk het volgende middel … De heer Van Zutphen, SP (interruptie) Mijn vraag ging ook over interne reserves bij ons als gemeente. Bijvoorbeeld die roemruchte risicoreserve grondexploitaties, naast de dingen die u nu expliciet noemt. Wethouder De Beer Uiteraard stelt de raad de reserves en voorzieningen vast. Het lijkt mij goed dat we zeker in het licht van de bezuinigingen en de nieuwe begroting, inzicht geven in welke reserves we in stand houden en welke niet. Dan over het programmaplan duurzaamheid. Daar zou ik het volgende met u over willen afspreken, want het programmaplan is inmiddels toegestuurd. Het kan worden geagendeerd in de raadscommissie EBF. Het beslispunt dat u nu vaststelt in de jaarrekening is eigenlijk het overhevelen van het bedrag naar de algemene reserve. Met andere woorden, wij kunnen nog niet onttrekken aan die post, omdat het uiteindelijk gaat over de programmagelden 2025. Dus wij activeren dat.

Dat is misschien niet helemaal de goede term. Maar we halen dat uit de algemene reserve via de begroting 2025. Dus dan leggen we het besluit nog een keer aan u

Pagina 20 van 92

voor, namelijk om het geld voor het programmaplan 2025 uit de algemene reserve te halen ten behoeve van het programmaplan duurzaamheid. Het gaat dus eigenlijk in twee stappen. Nu besluit u tot het storten in de algemene reserve en in november beslist u ter dekking van het programmaplan om dat weer uit de algemene reserve te halen ten behoeve van 2025. Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Heel kort. Adviseert u om dit amendement aan te nemen? Wethouder De Beer Even rustig, sorry. Het amendement dat de heer Van Zutphen voorlegt is op zich een aanscherping ten opzichte van het beslispunt. Wat in het beslispunt niet staat vermeld, is dat we nu die gelden vanuit de energiemaatregelenmatrix in de algemene reserve storten. Dat is dus die 1,5 miljoen euro. In het amendement zegt u eigenlijk: stort niet die 1,5 miljoen, maar stort die 450.000 euro. Ik zou willen voorstellen om in de tekst van dit amendement te zetten dat die 450.000 euro behouden blijft in de algemene reserve. Dat is de tweede beslisregel. Via de vaststelling van de jaarrekening stort u die er al in. Uw punt is volgens mij: laat die daar dan maar zitten. Onttrek die niet ten behoeve van het programmaplan duurzaamheid. De voorzitter Meneer Van Zutphen, is dat akkoord? De heer Van Zutphen, SP Akkoord. De voorzitter Dan passen we de tweede bullet op die manier aan.

Wethouder De Beer In aansluiting daarop heb ik nog een ander punt. Ik ga even kijken of ik al een voorzet heb gekregen. Dat is het punt dat de heer Bertholet naar voren bracht over de betreffende pagina 206. Het ging over het weerstandsvermogen. Dat ging over het bedrag van 5,1 versus 5,6. De heer Bertholet heeft gelijk. Om dat op een efficiënte manier te corrigeren zou mijn voorstel zijn om dat te koppelen aan het amendement van de SP. Dus om een derde beslispunt toe te voegen, luidende: “constaterende dat in de berekening van het weerstandsvermogen een onjuist bedrag is vermeld voor de reserverisico’s grondbedrijf. Beslispunt: het weerstandsvermogen aan te passen op basis van de juiste stand van de reserve risico’s grondbedrijf.” Ik zal de tekst dadelijk nog wel even uw arena in schoppen, want uiteindelijk gaat u zelf over amendementen. Daarmee heb ik dat punt beantwoord. Dan de vraag van de heer Bertholet over het niet verlenen van goedkeuring voor rechtmatigheid van de accountant. Het beleid daarop is aangepast. Met andere woorden, het college verklaart dat de rechtmatigheid op orde was. Die verantwoordelijkheid ligt bij het college binnen de afgesproken tolerantie. De accountant heeft die verklaring goedgekeurd. Dus de accountant bevestigt dat de verklaring van de gemeente correct is.

Met andere woorden, de accountant verklaart niet zelf iets over de rechtmatigheid, bijvoorbeeld met betrekking tot frauderisico's. De accountant spreekt zich uit over de getrouwheid van hetgeen het college verklaart met betrekking tot de rechtvaardigheidsverantwoording. We werken met een intern controleplan voor de boekjaren 2023 en 2024 als leidraad voor de interne controles. Dus ook met betrekking tot die rechtmatigheidsverantwoording. Dat normenkader is vastgesteld via de WFA en de commissie EBF door de gemeenteraad. U stelt het

Pagina 21 van 92

normenkader vast en wij toetsen dat. De accountant bevestigt vervolgens of die conclusies getrouw zijn. Vandaar dat er een dergelijke verklaring bij zit, maar geen goedkeuring voor rechtmatigheid. Hij spreekt zich indirect uit over onze eigen conclusies. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Er is een vervolgcommunicatie geweest. Die hebben wij als raad niet gekregen. Kunnen we daar iets over op papier krijgen, zodat dat inderdaad ook in de jaarstukken wordt aangevuld? Wethouder De Beer Dit is trouwens de nieuwe werkwijze vanwege gewijzigde wetgeving. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Het college heeft gereageerd op het verslag van de accountant. Daar heeft de accountant weer op gereageerd. Die wisseling heb ik niet gekregen. Ik heb alleen het definitieve accountantsverslag gekregen. Dus ik heb ergens iets gemist. Misschien dat de WFA dat wel allemaal te horen heeft gekregen. Ik heb dat als raadslid niet gekregen. Dus ik vraag het college om daar desnoods nog een klein stuk over op te stellen en dat toe te voegen aan de jaarstukken. De heer Van den Berg, VVD (interruptie) Ik zou daar nog aan kunnen toevoegen dat er veranderde wetgeving is geweest. Dat is precies wat de wethouder daarin aangeeft. Meer is er ook niet in de WFA aan de orde geweest. Het is heel correct wat de wethouder hier stelt.

De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Als hij dat op papier zet, dan heb ik daar vrede mee, maar dan is het in ieder geval duidelijk. Wethouder De Beer Dan bevestigen we dat nog even. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen (interruptie) Prima. Wethouder De Beer Dan de heer Janssen. Wanneer krijgen we het fraudebeleid voorgelegd? Hoe gaat dat proces lopen? Als het goed is, is daar met u in de WFA over gesproken en daar is ook gesproken over dat de WFA een rol krijgt in dat proces. Uiteraard sparren we ook met de accountant over dat beleid, net zoals we dat met andere gemeenten doen over hoe zij dat hebben ingericht en wat we daarvan kunnen leren. Het tijdpad is dat het ultimo dit jaar in de WFA zal worden behandeld. Dan komt u op een hele fundamentele discussie. Ben u van mening dat gemeentelijke lasten niet alleen bij werkende Heerlenaren gehaald moeten worden? We hebben maar een heel beperkt eigen belastinggebied. Met name de OZB is daar een belangrijk onderdeel van. Daar is een bepaalde waardegrondslag voor om die belasting te heffen. Die kijkt in principe niet naar inkomen, maar wel naar vermogen in vastgoed. Dat is onze grondslag op basis waarvan we onze gemeentelijke belastingen heffen. We hebben in het kader van armoedebeleid andere instrumenten die we inzetten om armoede te bestrijden. Dat is het instrumentarium dat voor een deel gescheiden is.

Behalve dan dat er op de gemeentelijke belastingen ook kwijtschelding plaats kan vinden. De heer Jacobs stelt dat zijn voorspelling is dat over drie jaar de algemene reserve op zal zijn. Ik zou bijna zeggen dat als u de meerjarenbegroting, ramingen en dergelijke doortrekt, dat

Pagina 22 van 92

zomaar het geval zou kunnen zijn. Maar u gaat – ik neem aan bewust - voorbij aan het feit dat we kunnen en moeten gaan bijsturen. Met andere woorden, we zullen de komende tijd met elkaar een discussie gaan voeren over het bezuinigingspakket, sturen op een sluitende begroting en een sluitende meerjarenbegroting. Daarin zullen keuzes moeten staan die het scenario zoals u dat net schetste zal moeten voorkomen. Welke invloed hebben projecten op onze schuldenpositie, onze schuldratio en dus ook op onze kwetsbaarheid? Projecten worden gefinancierd, soms ook met vreemd vermogen. Daarmee verslechtert dus de schuldenpositie. De heer Bertholet vermeldde dat ook al. Voor de schuldratio die wordt afgezet op het totaalvermogen betekent dat niet per definitie een verslechtering, omdat namelijk ook het totaalvermogen stijgt. Je investeert bij wijze van spreken bijvoorbeeld in meer vastgoed. Je hebt vreemd vermogen nodig om dat te financieren. Het totale vermogen groeit en je schuldpositie groeit ook. Maar dat betekent dat de schuldratio in principe niet verandert. Neemt daardoor de kwetsbaarheid toe? Ja, ongetwijfeld. Want hoe meer schuld je op je schouders neemt, hoe kwetsbaarder de boel wordt. Dat is een bewuste keuze, althans als je goede investeringen doet. Dan weet je dat het ook betekent dat je de stad en de inwoners verder versterkt.

Die afweging maken we als college en hopelijk u ook als raad. Mevrouw Schreurs, de fraudevorderingen van 492.000 euro gaan over fraudevorderingen in het sociaal domein. Mevrouw Géron, hoe hebben we het geregeld met betrekking tot de informatieplicht? De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik hoorde de wethouder net fraudevorderingen in het sociaal domein zeggen. Ik meen mij te herinneren dat daar in de eerste termijn enigszins discussie over was. Misschien kan de wethouder wat explicieter zijn over wat voor fraudevoorzieningen van meer dan 400.000 euro er in het sociale domein zijn? Wethouder De Beer Ik denk dat u doelt op de discussie een paar minuten eerder in de gemeenteraad. Als de accountant het heeft over fraudebeleid, dan is dat heel breed. Dan gaat dat dus ook over bij wijze van spreken fraude ten aanzien van inkoop, aanbesteding en alles wat je je kunt voorstellen. Dit gaat heel specifiek over fraudevorderingen als blijkt dat er bijvoorbeeld een uitkering is verstrekt of een bepaalde voorziening is verstrekt op ongegronde gronden. Dan wordt die voorziening teruggehaald. Dan komt die op die post te staan. Maar de accountant heeft het als het gaat over frauderisicobeleid eigenlijk over de hele breedte van gemeente, inclusief alle relaties die we hebben met andere partijen. Mevrouw Schreurs, Partij Hoensbroeks Belang (interruptie) Ik neem aan dat u zich hebt versproken.

Het was toch echt 419.000 euro en niet 490.000 euro. Wethouder De Beer Dan heb ik niet goed geluisterd. Mevrouw Géron vroeg hoe we de aanscherping van de informatieplicht van de GR’en hebben geregeld richting onze gemeenteraad. Er is recent een heel traject uitgerold met de gemeenten in Limburg en met alle GR’en. Dat is ook extern juridisch begeleid, waarin keuzes zijn gemaakt. U kunt het zich herinneren. Als het gaat over het rapporteren van GR’en over duurzaamheid, dan zou ik zeggen dat u dat vooral mee moet nemen in uw zienswijze op de GR-begrotingen. Dan zullen we dat inbrengen in de besturen van de GR’en.

Pagina 23 van 92

Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren (interruptie) Ik vond het efficiënter om het in zijn algemeenheid hierbij te doen, gezien de lange agenda die we hebben. De voorzitter Dank u wel. Wethouder De Beer Het college vindt het efficiënter om het wat specifieker te maken bij welke GR u waarover gerapporteerd zou willen zien, in plaats van dat we over alle GR’en uitstorten dat ze moeten rapporteren over duurzaamheid, want waarschijnlijk bent u geïnteresseerd in bepaalde specifieke onderdelen per GR. U noemde zelf ook een aantal voorbeelden. Dat was het, voorzitter. Ik stel voor dat ik de tekst even via de griffie naar de raad kets, om het zo maar even te zeggen. De voorzitter Er komt een duiding van het college over de motie over watersluiting. Er zijn nog een aantal andere vragen, want mevrouw Heine had ook nog een verzamelstaatje. Dus ik geef een aantal wethouders het woord. Ik zal er zelf ook twee beantwoorden. Als eerst wethouder Peters. Wethouder Peters Voorzitter, dank u wel. Zowel mevrouw Heine als mevrouw Schreurs hadden nog vragen gesteld. Ik begin vandaag bij mevrouw Schreurs. Hoensbroek Centrum is natuurlijk bij uitstek een teaminspanning van dit gehele team.

Als het gaat over de korte termijnacties - dat hebben we ook in de presentatie richting de bewoners en de ondernemers gezegd - komen we voor de zomer met een initiatief om evenementen en activiteiten te stimuleren in Hoensbroek Centrum. Dit kunt u binnen nu en twee weken verwachten. Als het goed is, en dan kijk ik toch even naar de burgemeester, is het de bedoeling dat na de zomer hopelijk witte rook komt over het veiligheidscentrum. Op dit moment wordt ook werk gemaakt van de voorbereidingen die nodig zijn voor de inrichting van het Gebrookerplein. We hebben niet voor niets ook tijdens die avond alle e-mailadressen van eenieder opgehaald, zodat we mensen van alles op een goede manier op de hoogte kunnen houden. Met betrekking tot de visie worden natuurlijk ook nog mensen betrokken. Het is de bedoeling dat die voor het eind van dit jaar ook hier bij u hier in de raad ligt ter vaststelling. We proberen de snelheid erin te houden. Mevrouw Schreurs, Partij Hoensbroeks Belang (interruptie) Het is fijn dat de mensen die daar waren bericht krijgen via hun e-mailadres, maar niet iedereen was daar. Dus heb dan in de communicatie ook aandacht voor degenen die daar niet waren. Wethouder Peters We zullen een dergelijke regeling sowieso communiceren via een persbericht en ook via de sociale media. Een aantal vragen nog van mevrouw Heine.

Hoeveel bibliotheekabonnementen zijn er? Sinds 1 oktober afgelopen jaar - ik kan me vergissen op een, twee of een aantal - zijn er in totaal ongeveer 2.700 nieuwe abonnees bij gekomen van 65-plussers. Dat getal is nog altijd stijgende. Als het gaat om het mentaal uitdagen van mensen, of dat nou is door het lezen van boeken, het doen van cursussen of de ontmoetingen die een bibliotheek natuurlijk ook met zich meebrengt, we zijn in ieder geval heel erg blij met dit cijfer. Dat kunt u zich wel indenken.

Pagina 24 van 92

De heer Van Zutphen, SP 2.701. Ik meld me ook aan. Wethouder Peters Heeft u zich nog niet aangemeld, meneer Van Zutphen? De heer Van Zutphen, SP Nee. Wethouder Peters We hadden u speciaal nog een brief gestuurd. De voorzitter U bent welkom. Wethouder Peters Het nieuwe ouderenbeleid, ook daar kunt u in dit najaar zaken richting uw raad verwachten. We hebben wat meer tijd genomen als het gaat over de participatie. We willen dat ook echt goed doen. We zijn aangesloten bij acht succesvolle initiatieven in buurten en wijken verspreid over de hele stad. We hebben daar uitgelegd wat onze intentie is en met name ook om te halen wat mensen belangrijk vinden. We hebben bijeenkomsten gehad met professionals, van zorg en zelfs ook onderwijs. We hebben ook gesproken met de woningcorporatie, omdat u natuurlijk wel kunt begrijpen dat wonen en woningbouw een belangrijk onderdeel gaat zijn in het ouderenbeleid. Zoals gezegd, komt het nieuwe ouderenbeleid voor het einde van het jaar uw kant op. De laatste opmerking met betrekking tot de kentekentoegang neem ik ter kennisgeving aan. Dank u. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Gelderblom. Wethouder Gelderblom Ik mag mij tot u richten over de waterafsluitingen, want ik ben inderdaad de gelukkige portefeuillehouder die zich ieder jaar weer naar de AVA mag tuigen.

Het stond al in de technische beantwoording van de vragen die daarover waren binnengekomen dat ik inmiddels bij drie gelegenheden heb aangegeven richting de WML dat wij in Heerlen van mening zijn dat waar het gaat over particuliere bewoning en zeker als daar mensen wonen, iedere afsluiting er een te veel is. Daar kan ik helemaal in meegaan. Er stond overigens in dat ik dat ook bij de meest recentelijke AVA heb gedaan, maar daar kon ik niet bij zijn. Ik heb dat wel bij het jaargesprek met de directeur van WML nog een keer onder de aandacht gebracht. Dat was dus de derde keer en niet de tweede keer. Er stond terecht in de beantwoording dat er al wat werk is verricht. Tot afgelopen jaar nam Heerlen niet deel aan de vroegsignalering van WML. Dat betekende dat er voorheen, helaas als een van de weinige gemeenten in Limburg, geen gebruik werd gemaakt van de mogelijkheid om samen met WML te kijken naar wat er gebeurt als er een aantal keer niet betaald wordt of iets dergelijks. Dan zou er eerst met die mensen gepraat moeten worden en dan pas eventueel over te gaan tot iets. Dat gebeurt nu wel. Mijn hoop is ook dat de daling die we zien ten opzichte van vorig jaar daaruit voortkomt. Er is inderdaad al wat werk verricht. Dat werk wordt overigens ondersteund door de rechter. Dat is ook belangrijk om nog een keer te benoemen.

De rechter zegt ook dat dit inderdaad een grondrecht is en dat in bepaalde gevallen waterafsluitingen

Pagina 25 van 92

helemaal niet mogen. Daar zijn we hartstikke blij mee. Ik vind het voorstel om in de motie nog een stapje verder te gaan en een formeel voorstel te doen in de AVA hartstikke goed. Ik omarm dat met graagte en dat gaan we gewoon doen. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Dank u wel, voorzitter. De wethouder gaf aan dat Heerlen tot voor kort niet meedeed bij vroegsignalering als er zich problemen mochten voordoen. U heeft nu wel dat aanbod aangenomen, net zoals de meeste gemeenten dat kennelijk doen. Maar was er een reden waarom Heerlen niet meedeed aan die mogelijkheid tot vroegsignalering? Of was Heerlen daar gewoon niet van op de hoogte? Had men verzuimd om het eens na te vragen? Wethouder Gelderblom Dan zou ik moeten gaan speculeren. Dat weet ik niet. Ik was er voorheen nog niet. Ik heb geconstateerd dat we nog niet deelnamen. Toen heb ik gezegd dat we dat zeker wel moeten doen. Dat is ook gebeurd. Ik denk dat dit een goede ontwikkeling is. Hopelijk draagt dat bij aan die afname over het totale aantal over het afgelopen jaar. Dus 29 afsluitingen. Het is ook nog belangrijk om te benoemen dat het natuurlijk niet alleen maar gaat over die huishoudens waar we zeker niet van willen dat die worden afgesloten. Daar vallen natuurlijk ook bedrijven en ingrepen op basis van Damocles onder.

Dus het daadwerkelijke aantal huishoudens waar we echt van zeggen dat het niet acceptabel is, zal een stuk kleiner zijn dan 29. Dat wil ik even ter geruststelling nog benadrukken. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Misschien een rare vraag, maar wie ging er voor u naar die vergaderingen van de WML namens het college? Wethouder Gelderblom Geen idee. Dat zouden de annalen ongetwijfeld kunnen aanduiden. Dat weet ik niet. De voorzitter Dan nog twee antwoorden van mijn kant naar de vraag van mevrouw Heine. Bij drugsmisdrijven zien we een rare paradox, namelijk dat er in de softdrugs een daling is en in de harddrugs een stijging. Dat is in totaliteit dus wel een vermindering, maar of dat nu een goede beweging is, daar kan je zeer over twijfelen zal ik maar zeggen. Wat betreft stemlokalen, dat is een situatie die ontstaan is ergens in coronatijd. We zijn bij elke nieuwe verkiezing weer bezig om te kijken welke lokalen we moeten hebben. Ik zeg u toe dat we voor de volgende verkiezingen weer met z’n zevenen gauw aan tafel gaan zitten om te kijken dat we de spreiding zo goed mogelijk doen en dat de diversiteit en inclusiviteit ook optimaal geregeld zijn. Maar we hebben wel die medewerking nodig, moet ik erbij zeggen. Dat was de eerste ronde. Is er behoefte aan een tweede termijn? De heer Bertholet.

Tweede termijn De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Voorzitter, ik wil in de tweede termijn alleen een stemverklaring geven. Wij willen de motie met betrekking tot de afsluiting niet steunen. Het is niet zo dat wij hartvochtig zijn en het belang van water onderkennen, maar ik denk dat er een heel traject aan vooraf is gegaan, voordat men tot die blijkbaar onvermijdelijke afsluiting komt. Daarbij gaat het ook om redelijk bescheiden

Pagina 26 van 92

bedragen. Als ik zie wat ik zelf betaal per maand, dan denk ik eerder dat het onwil dan onvermogen is om te betalen. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA (interruptie) Meneer Bertholet, kunt u zich voorstellen dat er mensen zijn die in de schulden zitten en op een gegeven moment nergens meer op reageren? Zo’n mensen moet je gewoon beschermen. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Dat zijn er dus blijkbaar een paar in Heerlen. Ik denk dat daar een traject aan vooraf moet gaan. Daar is ook een oplossing voor. Mevrouw Heine-Dartel, CDA (interruptie) Eentje is al te veel. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Nogmaals, deze motie gaat ons te ver. Ik bedoel, ik heb net ook al gezegd waarom. Ik hoop niet dat gezien de verslechterde vermogenssituatie van Heerlen, dat wij … De voorzitter Meneer Bertholet, u heeft nog een interruptie van de heer Reijnders. De heer Reijnders, SP (interruptie) Ik wil toch nog wel even vastgesteld hebben dat zolang maar grondrechten van weinig mensen worden geschaad, het voor de OPH kennelijk prima is. Ik vind het nogal een vreemd argument om de aantallen mensen die hier keihard gepakt worden, centraal te stellen bij het principiële vraagstuk of je mensen kunt afsluiten van schoon water, ook al hebben ze misschien een hele rits aan rekeningen niet betaald. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Ja, dat ook al.

In het tweede deel van uw zin zitten heel veel mogelijkheden. Daar hebben we het net in de discussie al uitgebreid over gehad. Dus ik vind dat deze generieke motie ons te ver gaat. Ik hoop niet dat het straks voor ons als gemeente van toepassing gaat worden als onze vermogenspositie zo slecht is geworden dat we geen geld meer hebben om het water te laten vullen in het nieuwe zwembad. Dank u. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Via u aan de heer Bertholet. Acht de heer Bertholet de gemeente Heerlen capabel nu de gemeente meedoet aan het project voor vroegsignalering om de problematiek die is geschetst in die motie nog verder terug te kunnen brengen, wellicht zelfs helemaal te kunnen voorkomen, nu men inzicht krijgt in mogelijke problematiek? Daardoor wordt wellicht ook die motie of dat amendement overbodig. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Mevrouw Géron had het er ook al over. Dat spreekt ons veel meer aan, voordat we meteen deze motie gaan aannemen. Dan kijken we eerst wat de oorzaken zijn. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Het kwam niet helemaal terug uit de antwoorden van de wethouder. Maar uit de antwoorden op de vragen van de SP rondom die waterafsluitingen bleek dat men dat nu simpelweg niet meer

Pagina 27 van 92

gaat doen bij mensen. Dat gaf mij heel veel comfort. Dat is een. Dan vraag je je af wat die motie dan nog bijdraagt. De voorzitter Meneer Janssen, het is een interruptie. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) De vraag is: wat draagt die motie dan additioneel bij? Ik heb de wethouder ook nog niks horen zeggen over hoe je je dan verhoudt tot die andere aandeelhouders. Is het dan een correcte tone of voice om dat op basis van naming en shaming te doen? Ik weet niet of dat de beste methode is. Hoe zou hij daarmee om willen gaan? Kan hij dat niet op een wat meer geciviliseerde manier nuanceren? De voorzitter Het woord is aan de heer Van Zutphen in de tweede termijn. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter. Op de eerste plaats nog even het thema fraude. De vraag van mevrouw Schreurs was volkomen terecht. Op pagina zoveel van de jaarrekening staat iets over fraude met uitkeringen. Die moeten we bestrijden en dan is het heel logisch om het daarover te hebben. Het vreemde bij de heer Janssen is dat die zich beroept op de accountant. Zowel op de rapportage van de accountant, veel lappen tekst, die bij de stukken zit, als de accountantsverklaring, nog eens grote lappen tekst over fraude, gaan over interne processen bij de gemeente. Die gaan helemaal niet over uitkeringsfraude.

Dus van mij mag u op 101 plekken over uitkeringsfraude beginnen, maar de accountantsverklaring biedt daar de kapstok niet voor en duidt volgens mij toch op een soort preoccupatie aan uw kant. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Meneer de voorzitter, een korte interruptie. De voorzitter Ik geef die, maar dat is wel de laatste keer hoor mensen om op deze manier met elkaar te blijven pingpongen, want dan zitten we hier vannacht om drie uur nog. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) De hele avond valt hier het woord preoccupatie. Ik kan me voorstellen dat mensen denken: wat bedoelen we daar nou mee? Ik dacht dat we hier in jip-en-jannekeketaal zonder Engelse termen met elkaar spreken, voordat mensen nog denken dat het iets met obstipatie te maken heeft. Dus misschien is het goed om dat nader te duiden. De voorzitter Daar wil u natuurlijk op reageren. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, de heer Janssen weet precies wat ik bedoel. Dan het amendement. De aanpassing zoals we die net doorgekregen hebben van de griffier is verder akkoord. Dat lijkt me prima. Dan toch nog over de watermotie. Zoals mevrouw Heine al zegt, mensen die zo diep in de shit zitten met schulden kunnen helemaal niet meer overzien wat die rekening van misschien €100 van het waterbedrijf betekent. Mensen die met psychiatrische problematiek zitten, kunnen dat

Pagina 28 van 92

niet overzien. Om dan niet uit te sluiten dat je ze voor straf de wc niet meer laat doorspoelen, al is het maar één geval, dan is dat één geval te veel. De voorzitter Dank u wel. Voordat ik naar een interruptie van de heer Jacobs ga, geef ik bij deze nog even de definitie van preoccupatie voor degenen die daar belangstelling voor hebben: “Een eenzijdige belangstelling, iets wat de geest bovenmatig bezighoudt, meestal gepaard gaande met een lichamelijke handeling. Het is een psychiatrisch begrip wanneer stereotypie in gedrag en interesse kan worden vastgesteld.” Alstublieft. De heer Leers, Hart-Leers Hulde aan de voorzitter. De voorzitter Meneer Jacobs bij interruptie. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Ik snap de discussie denk ik niet helemaal, maar mensen die in zulke, even naar mevrouw Heine en meneer Van Zutphen, financiële problemen zijn, zitten meestal toch al in een bewindsvoeringtraject of een schuldhulpverleningstraject? Dan doet die schuldhulpverlener het blijkbaar niet goed, want dat is de eerste die keuzes zal maken. Dan is de eerste keuze om ervoor te zorgen dat het water betaald wordt. Ik snap even de discussie en de problematiek niet helemaal. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter, het gaat erom dat mensen op een gegeven moment, bewindvoerder of niet, niet meer rationeel kunnen handelen.

Als ze hier en daar tienduizenden euro’s aan schuld hebben, en er komt ook nog eens een waterrekening. Dan handelen mensen niet meer rationeel. De heer Hoogers, PVV (interruptie) Is de heer Van Zutphen ervan bewust dat een bewindvoerder een wettelijke vertegenwoordiger is en dus niet die schuld bij de desbetreffende persoon is, maar dat de bewindvoerder daar zorg voor draagt? De heer Van Zutphen, SP Mensen staan alleen onder bewindvoering als dat door een rechter is gedaan. Het is niet zo dat iemand die diep in de financiële problemen zit bij voorbaat in de bewindvoering zit. Dat is echt een misvatting. Mevrouw Heine-van Dartel, CDA De bewindvoering door schuldhulpverlening komt meestal pas als al alles is afgesloten. Dan gaat dat pas in werking treden. De voorzitter We gaan naar de tweede termijn van de heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Ik zou het kort houden, voorzitter. Ik heb nog even een vraag over het kernthema economie. Het is niet direct de jaarrekening, maar het staat wel in het jaarstukkenboek 2023. Ik denk dat

Pagina 29 van 92

het een vraag is voor de heer De Beer. Het is pagina 54. Daar lees ik even voor: “Onze subsidierelaties met het ondernemersfonds hebben we gecontinueerd om onze economische doelstellingen te realiseren en om de verbinding en samenwerking met ondernemers te blijven zoeken”. Ik heb even een concrete vraag aan de heer De Beer. Wat vindt u ervan als raadsleden hier al maanden vragen om een inzage in die subsidies en in wat met die subsidiegelden wordt gedaan? Het is nu een maand of drie of vier geleden dat we dat voor de eerste keer gevraagd hebben. Twee uur voor de raadsvergadering van heden kregen we wat jaarrekeningen van het ondernemersfonds over de schutting gegooid. Daar heb ik helemaal niks aan. Dat hebben wij ook helemaal niet gevraagd. Ik heb daar graag een reactie op van de wethouder. Misschien kan de wethouder toezeggen dat we daar toch iets meer inzicht in zouden kunnen krijgen. Het gaat om subsidies. Even voor de goede orde: die subsidies worden opgehoest via de onroerend zaakbelasting. Die betaalt de ondernemer. Het lijkt mij dat we daar ook recht op hebben of dat in ieder geval de ondernemer er recht op heeft om wat meer inzage in die uitgaven te krijgen. De voorzitter Dank u wel. Het woord is aan wethouder De Beer. Wethouder De Beer Voorzitter. We hebben een aantal keer bij het ondernemersfonds uw vraag neergelegd.

Ik geef meteen ruiterlijk toe dat het allemaal veel te lang geduurd heeft. U had ook een antwoord moeten krijgen. We zijn daarover in gesprek en we komen nog niet tot de informatie. De informatie die we nu hebben gekregen, zijn de jaarstukken van het ondernemersfonds. Die hebben we inderdaad toegestuurd en daarbij ook aangegeven dat dit de informatie is die zij moeten verstrekken, conform het convenant dat we met het ondernemersfonds hebben. Als u meer informatie wilt hebben, dan kunnen wij contact leggen met het ondernemersfonds. We kunnen ze ook uitnodigen in de raadscommissie EBF. We hebben eerder een presentatie gegeven. Als u echt op detail wil weten wat ze op bepaalde projecten hebben uitgegeven, laten we dan gewoon kijken of we het contact met het ondernemersfonds kunnen leggen en kunnen zien of ze daar nadere informatie over kunnen verstrekken. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Voorzitter, dank u wel. Naar aanleiding van de reactie van de wethouder. De vragen waren dermate duidelijk en dermate tot achter de komma uitgewerkt, dat het bijna onmogelijk is om ze af te doen met het sturen van de jaarstukken.

Kunt u zich herinneren dat ik in het grijze verleden weleens heb voorgesteld dat het ondernemersfonds dat draait op inkomsten opgehaald door de gemeente Heerlen, ongeveer 1 miljoen per jaar, gewoon op zijn website zet welke projecten met welke centen zijn gesteund? In het eerste jaar is dat gebeurd. Er ging toen ongeveer een kwart naar de medewerkers en allerlei projecten die op hun lijst staan. Nu krijgen we er geen vinger achter. Als wij al niet bij machte zijn met onze vragen die we al drie maanden aan het stellen zijn en nu ook op het vragenuur op de orde staan en het uitmondt in jaarstukken, dan kunt u toch wel eens een vinger erachter krijgen wat er daadwerkelijk aan de hand is? Zij zullen zich toch moeten verantwoorden, en niet enkel op hoofdlijnen. Wethouder De Beer Het stichtingsbestuur heeft zich beroepen op de afspraken die in het convenant zijn gemaakt. Daarin staat dat ze dus per jaar verantwoording afleggen via een jaarverslag en een jaarrekening. Zij hebben die informatie nog een keer verstrekt. Wij hebben uw vraag in concreetheid daar neergelegd. Er was inderdaad geen onduidelijkheid over wat uw vraag was.

Pagina 30 van 92

Dit is de informatie die we hebben teruggekregen. Ik zou zeggen: als we nog een slag dieper willen gaan, laten we dan samen even contact zoeken en kijken hoe we dat kunnen organiseren. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Ik heb nog een laatste vraag aan de wethouder. U zegt een slag dieper gaan. Misschien moeten we dat dan met z’n drieën oppakken. Ja graag, we zijn drie maanden verder. Nu lijkt het alsof de club iets te verbergen heeft over waar die 1 miljoen euro per jaar naartoe gaat. Ik denk niet dat dat het beeld moet zijn dat ze willen opwekken. Wethouder De Beer Volgens mij is dat nergens voor nodig. Ik zou zeggen: laten we het contact zoeken en dan komen we daarop terug. De heer Jacobs, Forum voor Democratie (interruptie) Dit was een toezegging van meneer De Beer om na het zomerreces meteen de koppen even bij elkaar te steken en te kijken. De voorzitter Goed, we gaan naar de stemming. Dan beginnen we met het amendement. Als het goed is, zit in het systeem de aangepaste tekst. Zit die erin? Bijna. Maar ik moet toch beginnen met het amendement en dat moet u voor u hebben, anders mag u dat niet doen. Dat zou een beetje raar zijn. Meneer Janssen.

De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Mag ik dan nog een korte opmerking plaatsen, ook in het kader van duurzaamheid en ook in relatie tot de klimaat … ? De voorzitter Nee, we hebben twee termijnen gehad en alle interrupties gehad. Dus we hebben het punt behandeld. Dan ga ik niet nog een keer weer de situatie openstellen voor discussie. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Nee. Er staat maandag nog wat op de agenda. Misschien is het goed als men daar ook nog kennis van neemt. De voorzitter Gebruikt u daar anders even de pauze voor. Ik hou me ook aan de … Zit die in het systeem? Ja, het gewijzigde amendement met teksten zoals die overigens al heen en weer zijn gegaan en met voorstellen van de wethouder staan als het goed is nu voor u gereed. Dus dan moet u even op verversen drukken, want anders is die niet aangepast. Dan staat er keurig: gewijzigd. Dan staan er drie beslispunten in plaats van de twee beslispunten die er stonden ... Het tweede beslispunt moet toch aangepast worden ten opzichte van wat hier staat. Er staat nog steeds ‘storten in de algemene reserve’ in plaats van dat er staat ‘te houden in de algemene reserve’. Dus als we dat er even voor lezen bij het tweede beslispunt, gaan we dat in stemming brengen. Ik laat het aanpassen en dan komt het opnieuw in het systeem, maar dat is de tekst die we dus in stemming brengen.

Bent u ermee akkoord dat ik het zo in stemming breng? Ja. Wenst u stemming over het amendement? Niet? De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen

Pagina 31 van 92

Die drie punten waar we over gaan stemmen zijn mij nog niet duidelijk. Namelijk wat het amendement behelst, die drie punten, en waar de aanpassingen zitten. Dat staat kennelijk niet in het systeem. De voorzitter Sorry, ik leg dat net uit. We hebben een aangepast amendement erin gedaan. Er staan nu drie punten in plaats van twee punten. Dus het derde punt is helemaal nieuw. Het tweede punt is niet goed aangepast. Daar heb ik van gezegd dat daar te handhaven in de reserve hoort te staan, zoals ook is besproken in het debat. Toen heb ik gevraagd of u op deze manier met het amendement kunt instemmen en dat ik het dus in een stemming breng. Toen zij iedereen ja. Toen vroeg ik of u wenst te stemmen of dat het voor iedereen akkoord is. De heer Bertholet, Ouderenpartij Heerlen Ik heb het nog niet voor me. Ik hoor van mijn fractie dat ze kunnen instemmen, dus … Ik vind het een gekke gang van zaken. De voorzitter U wenst geacht te worden te hebben tegengestemd? De heer Jacobs, Forum voor Democratie U heeft het al drie keer uitgelegd en toch begrijp ik het niet, maar dat zal aan mij liggen. Hij gaat dus technisch gezien van de algemene reserve naar de bestemmingsreserve later? Hij blijft in de algemene reserve? Dan stem ik voor. De voorzitter We stemmen allemaal in. Akkoord. Dan is het amendement aangenomen, met excuus voor alle verwarring.

Ik heb geprobeerd er wat sturing aan te geven, maar dat ging wat moeizaam. Dus ik moet van een Dafje naar een Mercedes zien te komen geloof ik. We gaan naar de jaarrekening. Wenst u daar stemming over? Nee, de motie komt altijd na het hoofdstuk. Meneer Bosch. De heer Bosch, PVV Nee, voorzitter, ik was te voorbarig, want we waren nog niet aan het stemmen. Wij stemmen in ieder geval tegen de jaarrekening. De voorzitter Meneer Jacobs ook? Verder nog? Dan wordt die aanvaard, met de fracties PVV en Forum voor Democratie die worden geacht tegen te hebben gestemd. Dank u wel. Dan kom ik inderdaad bij de motie. Wenst u daar stemming over? Ja? Daar wenst men stemming over. Wie is voor de motie? Dat zijn de fracties van het CDA, de SP, de Jongerenpartij, de fractie Damen, de PVV, de FVD, de Partij Hoensbroeks Belang, de VVD, D66. Dat zijn ze allemaal. Had u mij dat niet kunnen besparen? Dank u wel, het is aanvaard. Sorry, de fractie van de OPH heeft tegen gestemd. Dan hadden we het ook op die manier kunnen doen. Alleen de OPH is tegen. Dan is het voorstel aanvaard. De heer Leers, Hart-Leers Voorzitter, het lijkt met toch normaal dat als je je hand opsteekt dat je dan voor bent en als je dat niet doet je tegen bent.

Pagina 32 van 92

De voorzitter Dat was ook de vraag. Ik doe het nog een keer. Wie is er voor de motie? Dan doen we het nog een keer netjes. Dan begin ik linksom. Ja, water. Er is maar één motie. Partij voor de Dieren, GroenLinks, PvdA, D66, VVD, Partij Hoensbroeks Belang, FVD, PVV, Fractie Damen, SP, de Jongerenpartij en het CDA zijn voor. Wie zijn tegen? Dat zijn de fractie Hart-Leers en de fractie van de OPH. Er zijn 29 voor en 6 tegen. Dan is deze aanvaard. Ik denk dat u er wel behoefte aan heeft om even een broodje te eten. Een momentje nog, voordat iedereen opstaat. Ik gun u een kwartiertje pauze, maar gebruik hem ook even als zelfreflectie. Want als u op deze manier uw termijnen en tijden gebruikt, zo uw interrupties doet en zo lang over alles doet, dan weet ik een ding zeker en dat is dat ik u volgende week woensdag voor nog een hele avond terugzie. We zijn geschorst. Schorsing 6. Zomernota 2024 De voorzitter Dames en heren, ik heropen de vergadering. De heer Hendriks is helaas vanwege privéomstandigheden vertrokken. We hebben nog 35 raadsleden. Een aantal raadsleden staat waarschijnlijk buiten iets te doen wat wij vanuit gezondheidsbeleid enorm afraden. Ze vergeten daarbij de tijd, maar ik ga toch door. Ik ga naar de zomernota 2024. Wie mag ik daarover het woord geven? Mevrouw Géron. Eerste termijn Mevrouw Géron, Partij voor de Dieren Dank u, voorzitter.

In de zomernota lazen we dat de investeringskosten voor het vervangen van de camera’s in kaart gebracht zijn en dus veel hoger zijn dan verwacht. Heeft dit te maken met het onderzoek van de NOS naar de goedkope bij circa 50 gemeenten in gebruik zijnde Chinese merken? Er zijn schijnbaar zorgen over spionage en mensenrechtenschendingen. Kan het college dat toelichten? De voorzitter Dank u wel. Meneer Verreck. De heer Verreck, PvdA Mevrouw Géron is te snel kaar, meneer de voorzitter. Ik dacht dat die met een verhaal van een halfuur zou komen. Ik heb een aantal korte vragen en een wat langer verhaal. We zien op pagina 5 staan dat we verwachten dat er aanzienlijke meerkosten komen van JENS. Ik zie nergens staan waar we nu precies op kunnen rekenen. Dat had ik graag wat meer in zicht gehad. Op pagina 11 hebben ze het over dat er sprake is van een nadeel in de uitvoeringskracht. Dan probeer ik te verzinnen wat dat is. Ik zou toch graag wat meer grip willen krijgen op wat nou die uitvoeringskracht is. Hoe kunnen we zorgen dat we dat tekort kunnen ombuigen in iets positiefs? Ik heb het elke keer over de gladheidsbestrijding. We kunnen dat op de een of andere manier maar niet goed in kaart brengen. Er is weer een nadeeltekort van 125.000 euro. We weten al jaren dat we aan gladheidsbestrijding moeten doen, maar op de een of andere manier lukt het

Pagina 33 van 92

nooit om dat fatsoenlijk te begroten. Ik zou toch het college willen oproepen om die begroting eens fatsoenlijk te maken. Dat is iets wat niet zo’n heel groot probleem zou … De voorzitter Dat was wat hard. Gaat u verder. Nee dat was niet naar u gericht. De heer Verreck, PvdA Ik dacht dat ik een interruptie kreeg over die gladheidsbestrijding. Dan wil ik toch even ingaan op de verzuimcijfers. Het gemiddelde verzuimpercentage van de gemeente Heerlen ligt in het eerste kwartaal op 7,92%. In de afgelopen 10 jaar, ik zit al zo lang in de raad, is dat een soort terugkomend geheel wat we steeds maar niet goed in de grip krijgen. Ik weet hoe lastig de aanpak van verzuim is, maar we scoren de afgelopen jaren steeds 1 tot 2 procent boven het landelijk gemiddelde binnen gemeenten. In het eerste kwartaal van dit jaar scoren we zelfs 2,42% boven het landelijk gemiddelde in het A&O fonds. Ik begrijp dat niet. Ik snap het gewoon echt niet. We zijn hier 10 jaar mee bezig. We wisselen om de vier jaar van arbodienst. We hebben nu weer DPSO als arbodienst. Op de een of andere manier denken we dat we door het wisselen van arbodienst het probleem im griff kunnen krijgen, maar op de een of andere manier krijgen we dat gewoon niet im griff. Dit kost ons heel veel geld. Dit kost ons misschien wel 1,6 miljoen euro aan uitvoeringskracht.

Wanneer gaan we nu daadwerkelijk dit aanpakken? Wanneer gaan we werkelijk iets doen aan dit verzuim? Dan heb ik het niet over mensen die een ernstige ziekte hebben. Heel veel verzuim is werkdruk gerelateerd en arbeidsgerelateerd. Dat is iets wat binnen de organisatie ligt. Wanneer gaan we hier iets aan doen? Dat is volgens mij echt een probleem dat we als organisatie kunnen aanpakken en daarmee ook kunnen oplossen. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer Dragstra. De heer Dragstra, D66 Dank u wel, voorzitter. Dat was een terecht betoog van meneer Verreck. Dat ga ik niet herhalen. We hebben één vraag. Op pagina 16 staat de uittreding bij kredietbank Limburg benoemd. We hebben daar in april voor de laatste keer een raadsinformatiebrief over gekregen. Daarin stond onder andere dat we in medio juni opnieuw een raadsinformatiebrief zouden krijgen. Die is tot nu nog niet verstuurd. Dus onze vraag is wanneer we meer duidelijkheid krijgen over de schadevergoeding die vastgesteld zou gaan worden. Volgens onze informatie gaat die uittredingsrekening van start op 1 juli. Dus dat is bijna. De voorzitter Dank u wel. De heer Daamen. De heer Daamen, Partij Hoensbroeks Belang Dank u wel, voorzitter.

Bij het bespreken van de zomernota in de commissie deed de burgemeester de toezegging dat het gehele bedrag dat was gereserveerd voor de aankoop van het voormalige politiebureau Hoensbroek zal worden besteed aan het nieuwe veiligheidscentrum in Hoensbroek op een andere plek. Wat de huurconstructie betreft maakten wij ons zorgen over de continuïteit. Deze zorg werd door de burgemeester weggehaald met de duidelijke toezegging dat het hier gaat om een structurele huisvesting. Hier zijn we uiteraard zeer verheugd over. Onze overige vragen zijn goed beantwoord. Er resteert maar één vraag. Er is een ton uitgegeven voor facilitaire kosten in ons raadshuis. Dat was voor meubilair voor het college. Toevallig heb

Pagina 34 van 92

ik daar ook deel mogen uitmaken van de klankbordgroep die daarover ging. Daar heb ik toen bij aangegeven dat deze kosten nooit voorgelegd zijn aan de raad. De vraag is waarom dit niet aan de raad is voorgelegd. Tot zover. De voorzitter Dank u wel. De heer Jacobs. De heer Jacobs, Forum voor Democratie Dank u wel, voorzitter. Voor mij is die zomernota toch altijd een heel rare gewaarwording. In de zin van dat ik snap dat de zomernota altijd een momentopname is. Maar we geven nu aan dat we een verlies draaien van 2,7 miljoen euro, dat is de verwachting in 2024. Dan komt er nog iets positiefs uit de meicirculaire. Ik heb het volgende al aangestipt bij de jaarrekening 2023. We krijgen op 11 juni een raadsinformatiebrief over het collegebesluit dat we in 2024 minimaal – dat wordt expliciet genoemd - 5 miljoen euro extra moeten bijleggen bij JENS. Vervolgens wordt er ook nog aangegeven dat we in verband met de overname van de jeugdconsulenten naar Incluzio toe ook nog eens 626.000 euro kwijt zijn. Dat is dan precies van een halfjaar naar een jaar gerekend 1,2 miljoen euro. Maar dat betekent dus dat ik in 2024 5,6 miljoen euro extra aan kosten heb. Ik heb nog eens expliciet in de commissievergadering EBF laten opvragen voor welk bedrag we nu de meerkosten van JENS hebben opgenomen. Het letterlijke antwoord van de wethouder was: PM, dus hij staat er niet in.

We geven nu cijfers naar buiten toe waarin wij zeggen dat we volgens de zomernota in 2024 een verlies van 2,7 miljoen euro hebben, terwijl als ik dat allemaal een beetje verreken, ik uitkom op 7,2 miljoen euro. Vervolgens ga ik naar pagina 25. In de rib over JENS wordt gesuggereerd dat we ervan uitgaan dat we ook in 2025 dergelijke bedragen moeten bijbetalen. Als ik dat reken, kom ik in 2025 uit op een verlies van 8,2 miljoen euro. Als we op de jaarrekening kijken naar wat we al ingeteerd hebben op onze reserves, dan denk ik dat mijn voorspelling als er niks gebeurt wel uitkomt. We hebben over drie jaar dan een reserve van niks meer. Die is nul. Mijn concrete vraag aan de wethouder is of zij kan beantwoorden waarom we dergelijke bedragen op een verlies van 2,7 miljoen euro, als we een extra bedrag voorzien van 5,6 miljoen euro, niet opnemen in onze zomernota. Als we dat niet opnemen in onze zomernota, geven we dan niet gewoon een vertekend beeld naar buiten toe? De voorzitter Dank u wel. De heer Janssen. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen Even vrij vertaald, want anders wordt u geconfronteerd met mijn voorbereiding. Dat wil ik u niet aandoen. Ik zie u al instemmend knikken. Er blijft toch nog een voorzien tekort ontstaan dit jaar. Hooguit hebben we nog wat meevallers als de rente wat zakt. Dan kan het voor ons nog alleszins tegenvallen.

Mijn vraag is hoog over: welke maatregelen neemt het college nu intern al om dat verwachte verlies aan het einde van het jaar op zijn minst te beperken. We hebben een hele hoop vragen gesteld en daar hebben we ook antwoorden op gekregen. Maar daaruit kregen we met name te horen dat we het er vooral straks bij de algemene beschouwingen over gaan hebben. Je zou ook kunnen veronderstellen dat er een hele hoop ambtenaren druk zijn met allerlei projecten waarvan je je kunt afvragen ... Er werd ook expliciet gezegd: we gaan wellicht dingen uitstellen, anders doen of minder doen. Hoeveel zin heeft het dan nog dat die ambtenaren op een deel van die projecten waarvan we wellicht nu al kunnen voorzien dat we die anders, minder of niet gaan doen zich daar druk over te laten maken? Kunnen we die niet

Pagina 35 van 92

veel beter inzetten op de standaard focusgebieden waarvan we met z’n allen wel weten waar de hoogste prioriteit ligt? Daarover zou je dan nog kunnen discussiëren. We hebben ook uitgebreid vragen gesteld over subsidies en het daar in de commissie uitgebreid over gehad. U heeft aangegeven dat het een speerpunt is van het Heerlens beleid om zo veel mogelijk gebruik te maken van die koppelkansen. Mogen wij ervan uitgaan dat alle projecten die we via de reeds binnengehaalde subsidies voor ogen hadden ook daadwerkelijk uitgevoerd worden? Hebben we ook nog de slagkracht om in te schrijven op mogelijk volgende subsidieprojecten die ook in de loop van dit jaar eventueel mogelijk zijn? Straks komt daar nog een motie voor. Als daar cofinanciering voor nodig is, moet je je wel afvragen of je die middelen ook ter beschikking hebt. Hoe borgen we dat die slagkracht behouden blijft? Daarnaast vindt de Jongerenpartij het ook erg belangrijk dat we jong talent voor de gemeente weten te behouden.

Wat gaat u doen om dat vast te houden en niet de net aangeworven talenten te verliezen op basis van de keuzes die nu gemaakt worden? Ook heel belangrijk, en misschien zien we dat dadelijk bij de kaderbrief nog eens terug, is dat we samen met de Ouderenpartij een motie hebben ingediend om aandacht te vestigen op de mogelijke komst van een kantoor van de Einsteintelescoop en daar reuring over te maken naar Heerlen. Nu zien we dat Kerkrade al de stoute schoenen heeft aangetrokken om kinderen daarin te onderwijzen vooruitlopend op de mogelijke komst van die Einsteintelescoop. We zien het hier in die zomernota niet terug. Wellicht wordt het straks nog een keer opgepakt aan het einde van het jaar. Maar wat gaat u eraan doen om die lobby ook dit jaar nog handen en voeten te geven om in te zetten op dat economische potentieel van die komst van de Einsteintelescoop? De voorzitter Dank u wel. De heer Leers. De heer Leers, Hart-Leers Meneer de voorzitter, dank u wel. Daar waar we het vorige punt met een relatief kleine plus konden afsluiten, begint dit agendapunt met een negatieve 2,7 miljoen euro en dat tot en met april jongstleden. Er is al veel gezegd, ook door onze raadsfiscalist. Zal ik het maar zo zeggen? Dan hoef ik het niet te herhalen. Er wordt alleen aangegeven dat er fors lager dan begroot een tegenvaller van 900.000 euro is.

Dat betreft een grote afwijking met betrekking tot de baten op de omgevingsvergunningen. Dat kan alleen maar betekenen dat er minder omgevingsvergunningen aangevraagd zijn. Is dat een landelijke trend? Heeft het te maken met te weinig aannemersbedrijven die beschikbare capaciteit hebben of te hoge kosten? Of is het in Heerlen moeilijker om een omgevingsvergunning te krijgen, men daarom minder bouwt in onze stad, er daarom behoorlijk de klad in is gekomen en er een tegenvaller is van 900.000 euro? Want een tegenvaller van 900.000 euro alleen al aangaande de vergunningen betekent een veelvoud ervan in bouwkosten. Dus hoe moet ik dit uitleggen? Wat is er aan de hand? Dank u wel. De voorzitter Dank u wel. De heer Van Zutphen. De heer Van Zutphen, SP Voorzitter. Laat ik beginnen met in te gaan op twee punten die naar voren zijn gekomen over de feitelijke vragen die wij als SP fractie hebben gesteld. Op de eerste plaats blijkt opnieuw dat Heerlen het naar verhouding heel goed doet als het gaat over het aantal mensen met een bijstandsuitkering. Uit cijfers die het CBS op 28 mei heeft gepubliceerd blijkt dat landelijk het aantal mensen met een bijstandsuitkering in een periode van een jaar voorafgaande aan het

Pagina 36 van 92

einde van het eerste kwartaal met 0,75% is gestegen. In Heerlen is hetzelfde aantal mensen met een uitkering gedaald tussen de 2% en de 3%. Het ligt eraan wat je als peildatum neemt. Dus opnieuw blijkt de voortdurende framing van Heerlen die niet effectief zou werken aan het zo veel mogelijk mensen aan het werk helpen enzovoorts een valse framing te zijn. Dan nog een heel goed nieuwtje. Vorige maand hebben wij het hier gehad over de BsGW en de commerciële bureaus die mensen stimuleren om tegen fikse vergoedingen bezwaarschriften in te dienen tegen de WOZ-taxatie. Uit die beantwoording blijkt dat het aantal ingediende bezwaarschriften door die bureaus in Limburg gedaald is van 32.000 naar nog maar 13.000. Dat is een daling van 60%. Ik zal niet al te kwistig strooien met complimenten naar de rijksoverheid. Dat is niet mijn gewoonte, maar in dit geval zijn de maatregelen die genomen zijn om toch dat verdienmodel eruit te halen zeer effectief. Ik ben benieuwd om zo snel mogelijk gerapporteerd te worden door het college over de jaar-in-jaar-uit tegenvallers bij de BsGW, en dan ook die meevallers in financiële getallen zichtbaar te maken. De heer Leers, Hart-Leers (interruptie) Dank u wel, meneer de voorzitter.

Is het niet ook zo, en het kan dat ik dat verkeerd begrepen heb en dat u dat beter weet dan ik, dat er op een gegeven moment een daling heeft plaatsgevonden in de WOZ-waarde vanwege de stijging van de rentekosten en de onzekerheid rondom de gas- en elektriciteitsmarkt, daardoor een afname van de WOZ-waarde plaatsvond, waardoor minder mensen het gevoel hadden dat ze hier bezwaar tegen moeten maken? Het peilmoment is geloof ik 1 januari. Kan het zijn dat vorig jaar gedurende die tijd de prijs is gedaald in plaats van gestegen? Wellicht heeft het een met het ander te maken. Zou dat zo kunnen zijn, meneer Van Zutphen? De heer Van Zutphen, SP De gemiddelde inwoner van ons land, onze provincie en Heerlen is best slim. Die mensen weten ook wel dat de taxatiewaarde van hun huis mee op en neer golft. Desondanks waren er ook eerder, ook al was er sprake van lagere gemiddelde taxaties, stormen van bezwaarschriften door de foute stimulans van die commerciële bureaus. Dat verdienmodel is er in belangrijke mate uit gehaald. Dat leidt tot 60% minder bezwaarschriften. Daar mogen we met z’n allen heel blij mee zijn. Dan de meicirculaire. Daar staan allerlei hele akelige dingen in, maar er staat één ding in wat best wel goed is. Dat is namelijk dat de rijksoverheid het voornemen heeft om de Wmo-kosten … Tot een paar jaar geleden was er een aparte uitkering naar de gemeente voor de Wmo-kosten.

Dan kon je ook zien hoeveel de gemeente Heerlen kreeg. Ook in die tijd was het rijksbudget hoger dan wat wij uitgaven, dankzij onze investeringen die we in het verleden hebben gedaan. Dat is op een gegeven moment verdwenen in de algemene uitkering en dat gaat nu dus weer terug apart berekend worden rekeninghoudend met de demografische situatie in gemeenten, lees: met vergrijzing. Vergrijzing leidt tot een toenemend beroep op de Wmo. Gelukkig zonder dat we de bedragen al weten, zien we nu dat gemeenten daarvoor gecompenseerd gaan worden. Nu is er een fractie in deze raad die dat helemaal verkeerd gelezen heeft en zei dat er vroeger een openeindregeling was tussen de rijksoverheid en de gemeente en dat die openeindregeling zou verdwijnen. Nee, het is dus precies andersom. Wij worden in de toekomst weer gecompenseerd voor lokale factoren. Dan tot slot de meicirculaire en de gevolgen die wij van het college gekregen hebben. Er zitten een paar forse meevallers in voor onze gemeente bij de doeluitkeringen, met name voor het beschermd wonen en de Participatiewet. Uiteraard moet eerst worden gekeken of dat geld nodig is voor beschermd wonen en voor de Participatiewet. Maar voor zover dat niet het geval is en er echt geld zou overblijven, zou het uiteraard ook gebruikt kunnen worden ter afdekking van de

Pagina 37 van 92

begrotingssystematiek. Tot zover, voorzitter. De voorzitter Dank u wel. Dan is nu het woord aan het college. Wethouder De Beer. Wethouder De Beer Ik was eigenlijk van plan om maar één vraag te beantwoorden. Althans, de andere vragen zijn voor de collega’s. Dat is de vraag van de heer Janssen als het gaat over, en dan vat ik hem samen, wat u nu gaat doen om de tekorten te voorkomen. Dus niet alleen in aanloop naar de algemene beschouwingen en bij de opzet van de begroting. Wat hebben nu in het college afgesproken dat we de kraan dichthouden als het gaat over voorstellen die het meerjarig tekort verder zouden kunnen verslechteren. Dat hebben we een aantal weken geleden al met elkaar afgesproken. Dus daarmee hebben we geprobeerd om het financiële plaatje en de doorkijk te bevriezen en vervolgens met elkaar aan de slag te gaan om een bezuinigingspakket uit te gaan werken met in eerste instantie de omgang van die 25 miljoen euro om het financiële gat vanaf 2025, maar met name vanaf 2026, te dichten. We hebben nu dus wel degelijk al maatregelen genomen om te zorgen dat het financiële plaatje niet voortdurend beweegt door ons eigen toedoen. We hebben gezegd dat we dat bevriezen. Kraandicht betekent niet dat er geen voorstellen meer gehonoreerd kunnen worden, maar er moet wel meteen dekking bij worden geleverd. De heer Janssen, Jongerenpartij Heerlen (interruptie) Ja, vanzelfsprekend.

Ik vind het goed om te horen dat de wethouder naar de meerjarenbegroting kijkt, maar die zomernota gaat over nu, over dit jaar. Je zou ook zonder meer kunnen nadenken over waar je die ambtenaren precies op inzet. Dat heb ik net ook expliciet gemaakt. Zijn dat dan trajecten of huur ik externen in voor bepaalde trajecten in, waarvan ongewis is of we die wel of niet gaan uitvoeren? Er zijn echt wel nog mogelijkheden om die potentiële tegenvaller van 2024 bij te kunnen sturen. Ik kan het me niet anders voorstellen dan dat je daar pak ‘m beet een halfjaar voor nodig hebt om tot die conclusies te komen, want anders moeten we concluderen dat we gewoon willens en wetens afkoersen op een forse min in 2024. Dat mag toch helemaal niet de bedoeling zijn of zie ik dat verkeerd? Wethouder De Beer Dan raakt u een ander punt, namelijk de betekenis van de tussenrapportages. Dus bijvoorbeeld de zomernota, novembernota et cetera. Wij gebruiken die vooral om te rapporteren over de stand en de te nemen begrotingswijzigingen die in het kader van rechtmatigheid moeten worden afgetekend door de gemeenteraad. Daar zit nog een andere functie aan vast, namelijk een soort van forecast waarin we doorkijken naar de rest van het jaar. Maar we weten - dat is ook in de commissie EBF en ook in de WFA al een aantal keer aan de orde geweest - dat die forecast een beetje een troebele bril is.

Om nu op basis van die troebele bril tussentijds te gaan bijsturen … Als we dat in het verleden hadden gedaan, hadden we iedere keer met elkaar in een wiebelig bootje gezeten. Dat maakt dat we dus even goed moeten kijken naar wat de betekenis is van die tussenrapportages, hoe we dat beeld iets kunnen aanscherpen, dan wel hoe voorkomen we het beeld dat dit een scherp beeld is, wat het niet is? We halen in de organisatie en in onze omgeving signalen op over hoe het in de komende tijd zou kunnen gaan met de financiën. Maar we hebben niet de pretentie om hiermee te zeggen dat we een heel scherp beeld hebben dat we afkoersen op een tekort in 2024. Want de ervaring leert dat in de loop van de tweede helft van het jaar blijkt dat bepaalde projecten niet afgerond kunnen worden. Er zijn allerhande redenen waardoor er aan het einde van het jaar toch een positief saldo gepresenteerd gaat worden. We

Pagina 38 van 92

zullen ook eerder moeten sturen op uitvoering en uitvoeringskracht dan nu en gaan bijsturen op financiën. Dat klinkt misschien een beetje raar van de wethouder Financiën, maar we sturen met name op de voorbereiding van de begroting van het jaar daarna. De voorzitter Dank u wel. Wethouder Peters. Wethouder Peters Voorzitter, dank u wel. Allereerst de gladheidsbestrijding. Een kenmerk van weer is natuurlijk dat het veranderlijk is. Ik ken nog niemand die het weer een jaar van tevoren op een goede manier kan voorspellen. Bijvoorbeeld in 2022 hadden we in de novembernota 100.000 euro over op gladheidsbestrijding. Een eenmalige inzet kost best wel wat geld. Dus als je een paar inzetten hebt, kom je al snel tot een tekort. Als je geen inzetten hebt, kom je tot een overschot. Het is gewoon heel lastig om dat in te schatten. Dat is ook de reden waarom het op die manier in de zomernota is opgenomen. Overigens is het wel zo, dat staat er ook in, dat de prognose is dat er voor het hele jaar een tekort is van 125.000 euro. Op basis van de eerste twee kwartalen is gekeken naar hoe dat er dan in de laatste twee kwartalen uit zou zien. Dat is accurater dan hetgeen al begroot was. De heer Verreck, PvdA (interruptie) Dank voor het antwoord, meneer de wethouder via de voorzitter.

Zouden we niet gewoon naar een gemiddelde kunnen gaan van wat we in de afgelopen tien jaar extra hebben uitgegeven aan die gladheidsbestrijding? Dan hebben we een betere prognose aan de voorkant. Er moet gemiddeld elk jaar 125.000, 150.000 of 200.000 euro bijgeschoven worden op die gladheidsbestrijding. Het gebeurt zelden dat we over hebben. Dat heb ik zelden meegemaakt in de afgelopen jaren. Dus laten we vooral naar het tienjarig gemiddelde kijken, zodat we een betere begroting kunnen maken voor dit punt. Dat zou natuurlijk veel makkelijker zijn dan dat we achteraf steeds moeten bijplussen. We kunnen dat gewoon veel beter prognosticeren. Wethouder Peters Volgens mij wordt de afweging elk jaar opnieuw gemaakt. Vorig jaar heb ik niet in de stukken kunnen bespeuren dat er een overschrijding of een onderschrijving was. Het jaar daarvoor was er dus een overschot. We proberen dat op een zo goed mogelijke manier te doen. Zoals gezegd, en dat klinkt heel erg simpel, maar het weer is heel vaak ook gewoon niet te voorspellen. U kent natuurlijk zoiets als buienradar. Of het nou nog over een week accuraat is meneer Verreck, ik betwijfel het. Met betrekking tot de baten van de omgevingsvergunningen is dat best wel een complex verhaal. Je zag natuurlijk dat er voor de invoering van de Omgevingswet opeens een piek was net voor het eind van het jaar.