2. Begroting 2022 DEF versie inclusief verw. amendementen.pdf

Omgeving Burgers, ondernemers, instellingen, college van burgemeester en wethouders, gemeenteraad en de gemeentelijke organisatie.

Opdrachten Dienstverlening en digitalisering zitten als opgave in alle programma’s omdat we allemaal communiceren met burgers, ondernemers en instellingen. De nieuwe opgave wordt daarom integraal opgepakt. Alleen zo krijgen we onze dienstverlening op een hoger niveau. We pakken aan wat nu prioriteit heeft en gaan onze dienstverlening verder inhoud geven. Digitalisering is daarbij een hulpmiddel. Het menselijke contact en de menselijke maat zullen in onze dienstverlening nadrukkelijk aandacht (blijven) krijgen. De opgave dienstverlening hebben wij gesplitst in de volgende drie deelopgaven die wij in 2022 uitvoeren: 1. We moderniseren de gemeentelijke dienstverlening en bedrijfsvoering om de klant beter te bedienen. Dit doen wij door de realisatie van de volgende projecten: a. Project Slim Digitaal Samenwerken; b. Project Archief op Orde; c. De meldingenapp; d. De uitbreiding van de vergunning dienstverlening; e. De functie van de website meer verbinden met onze dienstverlening; f. Het ontwikkelen van gegevensbeheer; g. Het ontwikkelen van informatie- en archiefbeheer; h. Het doorontwikkelen van informatieveiligheid en privacy; i. Het voldoen aan de wet- en regelgeving op het gebied van digitalisering, veiligheid en privacy.

42

2. We werken op basis van data om economische kansen te grijpen en maatschappelijke problemen integraal op te lossen en te voorkomen. Hiervoor staan de volgende projecten centraal: a. Optimaliseren sturing en bedrijfsvoering: doorontwikkeling naar integraal en opgavegericht werken waarbij de basis op orde is (in control); b. Managementinformatie verbeteren: digitale dashboards; c. Toepassing nieuwe technologie in projecten (bijv. kunstmatige intelligentie). 3. We digitaliseren mensgericht waarbij we oog hebben voor de minder (digi)taal vaardigen. Hiervoor worden de volgende 2 projecten uitgevoerd: a. Project Inclusie; b. Project Smart Community. Naast deze drie deelopgaven realiseren wij in 2022 de volgende zaken:  Evaluatie van het Gemeentelijk Informatiepunt (GIP) bij Schunck en de Informatiepunten Digitale Overheid (IDO) in de bibliotheken. Op basis van de evaluatie al dan niet aangepast invoeren van het GIP en invulling geven aan het verstrekken van algemene informatie. Wij bieden ook hulp bij het invullen van digitale formulieren.  Heldere taal (B1) in onze communicatie naar de inwoners. In 2022 starten wij met een groeimodel rondom het project heldere taal. Wij gaan “heldere taal” introduceren als norm voor onze organisatie.  Aanpak en preventie van identiteitsfraude  Vormgeven van gastheerschap en de selfservicedesk in de nieuwe Publiekshal.

 In het kader van de gemeenteraadsverkiezingen wordt net zoals in 2021 een drive-in stembureau ingezet en waar nodig verbeteren we de toegankelijkheid van het stemlokaal. Naast hulpmiddel bij dienstverlening is digitalisering ook van meerwaarde op tal van andere thema’s zoals: retail, smart services / AI (Artificial Intelligence) Netwerk en de sociaaleconomische opgave tot circulair bouwen. Ook op deze vlakken beschouwen wij digitalisering in 2022 als een rode draad in onze agenda.

43

44

2.5.1 Rode draad: Duurzaamheid

Maatschappelijk effect, doel, tijdsscope De internationale afspraken op het gebied van duurzaamheid (CO2 reductie, circulariteit, opwarming tegengaan) en de vertaling daarvan naar de Nederlandse context met doorvertaling naar Heerlen vormt de basis van de opgave. De opgave is in Heerlen vertaald in drie doelen: 1) De samenleving in Heerlen woont, vervoert en werkt energieneutraal in 2040; 2) We hebben in 2050 een groene, gezonde, klimaat bestendige en water robuuste stad; 3) We hebben in 2050 een circulaire economie. Deze opgave is vertaald in het huidige programma naar projecten, inrichten samenwerkingsverbanden en bewustwording die deze lange termijn doelen dichterbij brengen.

Omgeving De opgave gaat de capaciteiten en middelen van de gemeente te boven. De betrokkenheid van burgers, bedrijven, woningcoöperaties en andere overheden (Provincie, Rijk, Euregio, Europa) is nodig om in gezamenlijkheid en vanuit eigen verantwoordelijkheid hierin op te trekken. Een paar voorbeelden: Met burgers werken we samen in energiecoöperaties. In het kader van windenergie doorlopen we met de direct betrokkenen een langdurig participatietraject. Via de WoonWijzerwinkel verstrekken we informatie en middelen waarmee mensen zelf aan de slag kunnen gaan (1/3 van alle door ons gebruikte energie kan bespaard worden). De Corporaties moeten hun bezit verduurzamen, samen met hen worden koppelkansen gezocht. Mijnwater wil verder met warmtenetten; of, waar, onder welke condities en met wie vereist samenwerking met veel partijen. De overheid stelt regels rondom de wijze waarop we overgaan naar andere energie

45

dan gas. De condities waaronder dit kan, zijn nog steeds aan verandering onderhevig (indien we de huidige systematiek volgen zijn de maatschappelijk kosten voor Heerlen € 2 miljard, dit is niet te behappen). Met de VNG trekken we samen op om hierin verandering te brengen. In de Euregio trekken we samen op om grensoverschrijdend energie op te wekken en te delen. Met andere ZuidLimburgse gemeenten werken we samen aan een Limburgs energie bedrijf. Met bedrijven werken we samen aan nieuwe producten maar ook aan goede voorbeelden voor andere bedrijven. Alle medewerkers van de gemeente zouden in hun handelen duurzaamheid mee moeten nemen, hen hiervan bewust maken en de middelen geven om dit te doen zal de slagkracht vergroten. Kortom op het gebied van duurzaamheid zijn wij afhankelijk van samenwerking met veel partijen maar dit geldt ook andersom.

Opdrachten  Energieneutraal in 2040 (Palet, Regionale Energiestrategie) - Energiebesparing (potentieel 1/3 van alle nu benodigde energie) - Energie opwekken (wind, zon, geothermie) - Wamtetransitie (wijken van het gas af)  Klimaatadaptatie - Droge voeten (rioolvernieuwing, waterbuffers, ontkoppelen regenpijpen van riool) - Opvang droogte - Minder ervaren van hitte - Vergroening en soortendiversiteit  Circulaire economie - Hergebruik - Circulair inkopen - Afval is grondstof - Deelplatformen De randvoorwaarden waaronder duurzaamheid wordt ingevuld zijn participatie en inclusief. We doen dit samen met de maatschappij en we dragen er zorg voor dat iedereen mee (kan) doen. Vanuit deze randvoorwaarden bestaan er sterke relaties met het programma Burgerbetrokkenheid. Daarnaast is er ook vanuit Arbeidsmarkt een sterke band, denk hierbij aan scholing en nieuwe bedrijvigheid. De wijze van invulling door het programma centrum draagt ook bij aan de realisering van de doelen. Daarnaast geldt dat aandacht van de gehele organisatie, duurzaamheid in al ons handelen belangrijk is.

Risico’s  Regelgeving/condities waaronder: De wijze waarop de warmtetransitie gaat plaatsvinden is een gebied van schuivende panelen. De wijze waarop we dit risico verminderen is door in te zetten op maatregelen waar we geen spijt van krijgen, zoals energiebesparing. Dit brengt ons dichterbij het doel maar is zinvol.  Het programma duurzaamheid heeft weinig middelen. Financiële stimuleringen om zaken te versnellen of extra capaciteit in te zetten zijn daardoor niet mogelijk. We verminderen dit risico door in te zetten op Europees geld.  Om burgers en bedrijven te laten participeren zijn financiën en capaciteit nodig, dit ontbreekt. Het risico is dat burgers en bedrijven afhaken. Door samenwerking proberen we de schaarse middelen voor meerdere doelen in te zetten.  Communicatief is er zeer beperkte capaciteit voor duurzaamheid. Gezien de benodigde inzet van vele maatschappelijke partners is dit een vertragende factor.

46

2.5.2 Rode draad: Burgerbetrokkenheid en Lokale democratie

Maatschappelijk effect, doel, tijdsscope Aanleiding: Als je doet wat je deed krijg je wat je kreeg. Dat is wat wij als gemeentebestuur zien in de stad bij onze inwoners en bij de gemeentelijke organisaties, waaronder onze eigen organisatie. We realiseren ons dat de manier waarop we traditioneel met onze sociale, maatschappelijke en economische thema’s omgaan op onderdelen niet meer goed werkt. We hebben vernieuwing nodig in ons denken en doen. Dat is de reden waarom we steeds vaker projecten starten die niet in een kantoor zijn bedacht maar op straat en in de huiskamer. Oftewel een aanpak waarbij de overheid niet bepaalt wat de samenleving nodig heeft, maar een aanpak waarbij de samenleving zelf bepaalt wat nodig is. Steeds meer wordt ons duidelijk dat dit werkt. De waarde die we zo met z’n allen aan de stad toevoegen is veel groter dan wanneer we ‘van bovenop’ de stad beter willen maken. We zijn er van overtuigd dat een gemeente die haar burgers serieus neemt, prikkelt, uitdaagt en de ruimte geeft, een overheid is die niet op afstand opereert maar naast de mensen in de stad, waardoor de bestuurlijke legitimiteit groter wordt en de lokale democratie verbetert. Om dit verder uit te bouwen doen we twee dingen. Op de eerste plaats moeten er zaken geregeld worden en denken we goed na hoe we dit voor elkaar kunnen krijgen.

Hiervoor is het bijvoorbeeld nodig om ambtenaren in te zetten die deze nieuwe aanpak begrijpen en die dit kunnen. Ook is het nodig om een plan te hebben dat goed is afgestemd met de mensen in de stad. Inmiddels hebben we een programmatische aanpak en hebben we een programmaplan. We kunnen dus steeds beter vanuit een degelijke basis aan de slag. Op de tweede plaats willen we vooral ook doen. Aandacht geven aan de stad, samen met de stad projecten bedenken en uitvoeren, initiatieven helpen ontwikkelen, leren om niet alleen achter het beeldscherm te zitten maar ook te ontdekken wat er in de stad gebeurt. We bevinden ons op dit moment volop in deze dynamiek en dat zetten we voort in 2022.

47

De komende jaren kunnen we de handen uit de mouwen steken. Een stad als Heerlen groeit en bloeit elke dag. Heel veel uitdagingen komen op ons af. Denk bijvoorbeeld aan de ontwikkeling van het centrum, Heerlen-Noord als stedelijk vernieuwingsgebied, de nieuwe omgevingswet en de mogelijkheden van technische en digitale ontwikkelingen. Bij al deze thema’s is een fundamentele rol weggelegd voor de Heerlenaren. Niet omdat we denken dat dat hoort maar omdat we denken dat we zo een betere stad worden.

Omgeving Alle inwoners, buurtorganisaties, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke gemeenteraad. In de stad en wanneer nodig buiten de stad, maar altijd voor de stad.

partners,

Opdrachten In het programmaplan ‘Samen maken we de stad’ zijn diverse projecten genoemd die als belangrijk worden omschreven om de betrokkenheid van burgers en de lokale democratie te verhogen. Dit zijn een aantal projecten die we hebben opgenomen in ons programmaplan: We gaan samen met de stad een aantal zogenaamde participatietrajecten opstarten in Heerlen. Daarbij gaan we als gemeente onder andere financieel ondersteunen. Ook gaan we onze schouders zetten onder het veranderen van de cultuur binnen dit thema. We gaan lesprogramma’s voortzetten en communicatiecampagnes opzetten om de opkomst van de gemeenteraadsverkiezingen te bevorderen We gaan bij belangrijke gemeentelijke thema’s en projecten de verbinding aanbrengen met de stad. Denk daarbij aan Heerlen-Noord, de omgevingswet etc. Ook gaan we actief uitvoering geven aan het project Smart Citizins. Dit is nog maar een gedeelte van wat we van plan zijn. We willen echter vooral ook flexibel zijn als het gaat om burgerbetrokkenheid. Natuurlijk moeten we uitvoeren waarvoor we plannen hebben gemaakt en geld hebben gereserveerd, maar we willen ons ook elke dag weer afvragen of we op de goede weg zitten. En wanneer andere dingen nodig zijn, dan zijn andere dingen, of misschien wel nieuwe dingen, nodig.

Risico’s Burgerbetrokkenheid is een traject waar een lange adem voor nodig is. Ook betekent het een andere manier van werken. Het is altijd makkelijker om je kort ergens op te focussen en het is ook makkelijker om te blijven doen wat je altijd deed. Maar we zouden Heerlen niet zijn om juist deze uitdaging aan te gaan. Natuurlijk zal niet alles lukken en moeten we af en toe onze frustratie verbijten maar op de lange termijn gaan we voor elkaar krijgen wat we ons tot doel hebben gesteld.

48

3. Programma’s 3.1.0

Programma Bestuur en ondersteuning

Portefeuillehouders: Roel Wever, Loek Damen, Adriane Keulen Wat willen we bereiken? Vanuit het kernthema bestuurskracht werken we aan het samen met andere kernthema’s, paragrafen en programma’s creëren en onderhouden van de ideale randvoorwaarden voor de ontwikkeling van onze samenwerkingskracht, uitvoeringskracht en organisatiekracht. Wij zetten daarbij in op de versterking van de positie als centrumgemeente ten gunste van de hele regio om die uitvoeringskracht te versterken. Onze partners, zoals de Provincie, het Ministerie van BZK en onze Duitse buurgemeenten verwachten dat ook van ons. Het gewenst maatschappelijk effect is de versnelde realisatie van door Heerlense burgers, bedrijven en instellingen gedragen beleid en uitvoering. Met ons MBP als leidraad en mét de stad gaan wij samen op zoek naar partners zodat wij het maximale kunnen halen uit onze eigen middelen. Voor de dienstverlening aan de inwoner is het belangrijk dat we deze dienstverlening blijven verbeteren, nog toegankelijker maken en helder communiceren met onze inwoners. Iedereen moet mee kunnen doen in de (digitale) samenleving. Wij bieden extra hulp aan inwoners en beantwoorden vragen die bij de gemeente thuishoren.

Wat mag dat kosten?

49

Programma 0 - Bestuur en Ondersteuning Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal saldo van baten en lasten Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat

2020 -73.731 326.494 252.763 -5.289 2.648 250.122

2021 -78.618 316.741 238.122 -1.567 721 237.276

2022 -71.574 320.069 248.495 -708 2.336 250.123

Meerjarenraming

2023 -73.403 319.524 246.121 0 190 246.311

2024 -73.700 321.503 247.803 0 0 247.803

2025 -74.403 325.167 250.764 0 0 250.764

Bedragen x € 1.000

Specificatie kernthema's (saldo) Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Bestuurskracht (Communicatie en regionale samenwerking Dienstverlening Middelen en heffingen Bestemming Totaal

Meerjarenraming

2020 -9.562

2021 -9.149

2022 -5.083

2023 -5.097

2024 -5.111

2025 -5.127

-379 262.703 -2.641 250.122

-1.429 248.700 -846 237.276

-1.469 255.047 1.628 250.123

-1.506 252.724 190 246.311

-1.404 254.318 0 247.803

-1.485 257.375 0 250.764

Bedragen x € 1.000

Risico’s Onze ambities en opgaven zijn groot, wij hebben de afgelopen jaren bij diverse partners een goed imago opgebouwd wat betreft het kunnen leveren van resultaten. Dit heeft geleid tot zeer ambitieuze afspraken, denk bijvoorbeeld aan de selectie van Heerlen-Noord als stedelijk vernieuwingsgebied binnen het Interbestuurlijk Programma (IBP) Leefbaarheid & Veiligheid, de NOVI (Nationale Omgevingsvisie) status voor Zuid-Limburg, het Bidboek centrum, de regiodeal, PALET (Parkstad Limburg Energietransitie) en het Volkshuisvestingsfonds. Het in de toekomst nog succesvoller worden in het verwerven van externe middelen en samenwerkingspartners is afhankelijk van ons vermogen om de lopende afspraken waar te maken. Als wij in de uitvoering niet kunnen waarmaken wat wij afspreken dan daalt het vertrouwen in ons en daarmee onze mogelijkheden om te blijven werken aan de grote ambities van onze stad en regio.

50

Beleidsindicatoren

51

Kernthema Bestuurskracht Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? Vanuit het kernthema bestuurskracht ondersteunen we alle inhoudelijke kernthema’s zodat maatschappelijke effecten sneller/beter/goedkoper gerealiseerd kunnen worden. Die ondersteuning bestaat bijvoorbeeld uit het structureel onderhouden van bestuurlijke en ambtelijke netwerken, het structureel monitoren en inspringen bij externe geldstromen, het voortdurend uitdragen van het verhaal van Heerlen/Parkstad/Zuid-Limburg daar waar dat kansen kan opleveren en voortdurend zorgen voor extra verbindingen tussen interne en externe ontwikkelingen. Daarnaast zorgen wij vanuit de integraliteit dat wij gemeentebreed en met onze beperkte middelen de juiste dingen goed doen in relatie tot de met de stad en partners gemaakte afspraken. Iedereen ziet dat er in Heerlen en Parkstad veel gebeurt. Met de Regiodeal en de binnengehaalde subsidie van het Volkshuisvestingsfonds wordt die lijn doorgetrokken met de keuze voor Heerlen Noord als stedelijk vernieuwingsgebied waarmee we de kans krijgen om de sociaaleconomische achterstanden in dit gebied langjarig aan te pakken. Het in ontwikkeling zijnde Programma Heerlen-Noord is een integraal meerjarig (1-generatie-plan) programma, waarbij de aanpak van het Nationaal Programma Rotterdam-Zuid als inspiratie dient.

Op basis van het concept programmaplan, dat in december 2020 zal worden gepresenteerd, zal het Rijk naar verwachting begin 2022 besluiten over de Rijksinzet voor het programma. Een belangrijk thema in 2022 is de vraag op welke wijze we in staat zijn om IBA (Internationale Bau Ausstellung) en de Regiodeal een vervolg te kunnen geven met het oog op onze stedelijke en regionale ambities op het gebied van gebiedsontwikkeling en gebiedstransformatie. De gemeente Heerlen wil graag profiteren van de grensligging en samen met buurstad Aken inzetten op concrete projecten op het gebied van mobiliteit, cultuur en digitalisering. Heerlen vindt het belangrijk om partners als kennisinstellingen en bedrijven aan beide kanten van de grens met elkaar te verbinden. Wat betreft mobiliteit is het doortrekken van de Intercity vanuit de Randstad via Eindhoven naar Aken nog steeds prioriteit en op het gebied van digitalisering en is het belangrijk dat het A.I. (Artificial Intelligence) netwerk van Brightlands Euregionaal nog sterker wordt. Ook vindt Heerlen partners in de MAHHL (Maastricht, Aken, Hasselt, Heerlen, Luik) samenwerking. Deze samenwerking wordt geïntensiveerd door een vertegenwoordiger van de MAHHL steden plaats te laten nemen bij de Euregio Maas Rijn. De focus moet liggen op uitvoering van concrete projecten. In 2022 zal een evaluatie plaatsvinden van de nieuwe MAHHL samenwerking.

De Tripool steden hebben elkaar opgezocht en de nieuwe bestuurders hebben verkend hoe ZuidLimburg zich het beste kan neerzetten in Den Haag. Ook heeft men in Zuid-Limburg gewerkt om invulling te geven aan de totale opgave die Zuid-Limburg heeft onder de NOVI (Nationale Omgevingsvisie) vlag. De komende periode wordt nader verkend op welke terreinen samenwerking kan leiden tot meerwaarde. De samenwerking met Amsterdam zetten we voort. In 2020 is het idee ontstaan om samen met de stedenband steden een Brede Welvaart Conferentie in Heerlen te organiseren. Parkstad en Heerlen pakken dit samen op. Een aantal grote Heerlense c.q. regionale dossiers zijn vanuit het landelijke perspectief bijzonder en interessant. Denk daarbij bijvoorbeeld aan het Heerlen-Noord dossier. Het is dus zaak om deze thema’s goed te delen, naast de kansen en aanknopingspunten van het nieuwe regeerakkoord te leggen en passende initiatieven te ontwikkelen. Als stad, regio en Provincie Limburg gaan wij onze boodschap bij iedere geschikte gelegenheid uitdragen. Als college willen we ieders netwerk, effectief inzetten voor een gezamenlijke lobby voor de opgaves van onze stad.

52

Het belang van lobby/public affairs wordt steeds belangrijker aangezien de strijd om aandacht en geld tussen steden en regio’s in Den Haag en Brussel steeds heviger wordt. Bekeken wordt hoe wij onze inzet hierop kunnen verbeteren. Communicatie is essentieel om onze gemeentelijke ambities, plannen en projecten te verbinden en te laten aansluiten op de mensen in onze samenleving. We blijven werken aan een eigentijdse en functionele communicatie die aansluit bij de techniek van de dag en de behoeften van onze bevolking. Hierbij gebruiken we digitale media voor zowel de informatie aan de inwoners als voor het contact met de inwoners. Daarnaast volgen we actief wat mensen via sociale media zeggen om beter te kunnen aansluiten op wat er leeft in de samenleving. Tegelijkertijd hebben we oog voor de behoeften van die mensen die niet digitaal vaardig of laaggeletterd zijn. Jarenlang is de Stadskrant een beproefd middel geweest om de inwoners van Heerlen te bereiken. Door bezuinigingen is dit communicatiemiddel in het verleden verdwenen voor de Heerlense burger. Echter, in dit snel veranderende digitale tijdperk is het echter zo dat niet iedereen in staat is online mee te doen. Daarom komt er weer een nieuwe Stadskrant, de Stadskrant 2.0 zogezegd. Met deze Stadskrant willen wij de inwoners van Heerlen bereiken die digitaal minder onderlegd zijn.

De Stadskrant maakt onderdeel uit van een brede mix aan communicatiemiddelen zoals de website, social media en papieren en digitale nieuwsbrieven die de gemeente tot haar beschikking heeft. In de nieuwe Stadskrant willen wij verdieping en achtergrondverhalen bieden voor en door Heerlenaren. Online zijn berichten altijd kort, de Stadskrant biedt alle online informatie op papier maar geeft er nét wat meer verdieping aan. Door het frisse uiterlijk, inhoud en fotografie wordt de stadskrant een blikvanger met bijvoorbeeld de cultuuragenda, achtergrond bij grote onderwerpen, verhalen van Heerlenaren, mensen die werken voor de stad. Ook gebruiken we de Stadskrant als stadsmartketingtool. Daarnaast maken we komend jaar, 2022, uiteraard ook een verkiezingsspecal.

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Regiodeal Parkstad 2019;  Strategische agenda Parkstad;  NOVI (Nationale Omgevingsvisie) uitvoeringsprogramma;  Convenant Heerlen-Aken;  MAHHL (Maastricht Aken, Hasselt, Heerlen, Luik) jaarplan 2021;  Strategische beleids- /ambitiedocumenten van andere kernthema’s o.a.: - Bidboek centrum - Uitvoeringsprogramma IBA (Internationale Bau Ausstellung) - PALET (Parkstad Limburg Energietransitie) - Economische samenwerking Zuid-Limburg (arbeidsmarkt)

Wat gaat dat kosten? KT Bestuurskracht (Communicatie en regionale samenwerking) Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -9.562 0 -9.562

2021 -9.152 3 -9.149

Bedragen x € 1.000

53

2022 -5.086 3 -5.083

Meerjarenraming

2023 -5.100 3 -5.097

2024 -5.114 3 -5.111

2025 -5.129 3 -5.127

Kernthema Dienstverlening

Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? Vanwege het benoemen van digitalisering / dienstverlening als specifieke opgave verwijzen wij u voor het kernthema dienstverlening naar de opgave digitalisering / dienstverlening. Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Verordening BRP 2014;  Paspoortwet;  Wet BRP;  Regeling briefadres 2020.

Wat gaat dat kosten? KT Dienstverlening Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -1.601 1.223 -379

2021 -2.637 1.208 -1.429

Bedragen x € 1.000

54

2022 -2.754 1.285 -1.469

Meerjarenraming

2023 -2.878 1.371 -1.506

2024 -2.870 1.466 -1.404

2025 -2.962 1.477 -1.485

Kernthema Middelen en heffingen

Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? Binnen dit kernthema gaat het over het beschikbaar krijgen van voldoende middelen om de doelen en de daarbij horende maatschappelijke effecten, die in de diverse programma’s zijn verwoord, te realiseren en deze middelen vervolgens doelmatig te besteden. Belangrijkste taken binnen dit kernthema zijn:  het uitvoering geven aan de treasury-functie (onder andere financieringsinstrumenten en risicobeheersing);  het scheppen van kaders voor de belastingheffing en -inning van lokale belastingen (zie paragraaf ‘Lokale heffingen’);  het beheer en de advisering rondom verworven aandelenkapitaal van de gemeente Heerlen en het jaarlijks te genereren dividend;  verhogen van inkomende subsidies;  het beheer van en de advisering rondom het gemeentefonds (zie paragraaf ‘Algemene dekkingsmiddelen’). Het kernthema Middelen en heffingen gaat over diverse onderwerpen. Deze onderwerpen worden verder uitgewerkt in de paragrafen. Wij kiezen ervoor, in het kader van duidelijkheid en transparantie, om de onderwerpen in een keer geheel uit te werken in plaats van deze opgesplitst te beschrijven onder de programma’s en een gedeelte onder de paragrafen. Hieronder staan de onderwerpen met verwijzing naar de betreffende paragraaf. Onderwerp

Paragraaf

Financiën (inclusief Planning & Control)

Financiering

Coördinatie deelnemingen

Verbonden partijen

Bedrijfsvoering

Bedrijfsvoering

Procesoptimalisatie

Bedrijfsvoering

Burgerzaken, belastingen en heffingen

Lokale heffingen

Gemeentefonds, dividenden

Algemene dekkingsmiddelen

Onderhoud kapitaalgoederen

Onderhoud kapitaalgoederen

Risicomanagement

Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Vastgoed, gronden en beheer

Grondbeleid

Grondexploitatie

Grondbeleid

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Financiële verordening 2018; • Nota risico’s en weerstandsvermogen 2012; • Treasury statuut 2010; • Nota Reserves en Voorzieningen 2018; • Beleidsnota Lokale Heffingen; • Nota Verbonden Partijen 2017; • Kaders voor het fonds economische cultuurversterking; • Legesverordening 2021.

55

Wat gaat dat kosten? KT Middelen en heffingen Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -62.568 325.271 262.703

2021 -66.830 315.530 248.700

Meerjarenraming

2022 -63.734 318.781 255.047

2023 -65.426 318.150 252.724

2024 -65.716 320.034 254.318

2025 -66.312 323.686 257.375

Bedragen x € 1.000

Welke investeringen gaan we daarvoor doen?

Omschrijving

Begroting 2022

Meerjarenraming 2023

2024

2025

Gemeentelijke huisvesting

2.202

Basisvoorzieningen Parkstad-IT

1.873

1.873

1.873

1.873

300

300

300

300

4.375

2.173

2.173

2.173

Software uitbreiding en vervanging Totaal Bedragen x € 1.000

56

3.1.1

Programma Veiligheid

Portefeuillehouder: Roel Wever

Wat willen we bereiken? De leefbaarheid en veiligheid in Heerlen staat onder druk. We hebben te maken met grootstedelijke problematiek, waar we een antwoord op moeten hebben. Heerlen-Noord is door het Rijk zelfs aangewezen als een van de zestien gebieden in Nederland met de grootste achterstanden. De aanpak van georganiseerde criminaliteit, ondermijning en digitale veiligheid vraagt steeds meer aandacht. Ook de sociale veiligheid laat een negatieve ontwikkeling zien. In 2022 willen we deze negatieve tendens een halt toe roepen. Van daaruit gaan we gestructureerd en langdurig werken aan het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid in Heerlen. Het programma Heerlen-Noord moet ons hiervoor de vereiste middelen in geld en capaciteit geven.

Wat gaan we daarvoor doen? Binnen het programma Heerlen Noord focussen we op structurele verbeteringen op thema’s als jeugd, werk, gezondheid, wonen, maar zeker ook op het verbeteren van de leefbaarheid en veiligheid. De gebiedsgerichte integrale projectaanpak ‘Sociaal veilig’ is in 2021 in twee wijken gestart. In 2022 gaan we deze aanpak verder uitrollen in Heerlen-Noord. Daarbij is altijd sprake van maatwerk. Hierbij werken we intensief samen met partners binnen het veiligheids- en sociaal domein. Ook betrekken we actief de burgers. Om de toenemende overlast, criminaliteit en ondermijning aan te pakken, gaan we meer controles uitvoeren en preventie, toezicht en interventie verstevigen. Daarvoor wordt extra capaciteit ingezet. Om te weten wat er speelt gaan we nog meer inzetten op informatie gestuurd werken. Aangezien overlast en criminele activiteiten niet stoppen bij de gemeentegrens, gaan we intensiever samenwerken met de buurgemeenten. Een voorbeeld daarvan is de aanpak van jeugdoverlast.

Wat mag dat kosten?

57

Programma 1 - Veiligheid Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal saldo van baten en lasten Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat

2020 -12.424 1.299 -11.125 0 0 -11.125

2021 -13.288 629 -12.659 0 49 -12.610

2022 -13.098 46 -13.052 0 0 -13.052

Meerjarenraming

2023 -13.544 46 -13.498 0 0 -13.498

2024 -13.630 46 -13.584 0 0 -13.584

2025 -14.191 46 -14.145 0 0 -14.145

Bedragen x € 1.000

Specificatie kernthema's (saldo) Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Crisisbeheer Veiligheid Bestemming Totaal

2020 -6.113 -5.012 0 -11.125

2021 -6.510 -6.150 49 -12.610

Bedragen x € 1.000

58

2022 -6.853 -6.199 0 -13.052

Meerjarenraming

2023 -7.024 -6.474 0 -13.498

2024 -7.127 -6.457 0 -13.584

2025 -7.704 -6.441 0 -14.145

Beleidsindicatoren

Risico’s  Onverwachte gebeurtenissen lokaal of elders die van invloed zijn op de veiligheid in Heerlen of het veiligheidsgevoel van burgers.  Capaciteit veiligheidspartners staat onder druk (politie, brandweer, OM).  Onvoldoende capaciteit en budget.  Onzekerheid met betrekking tot definitieve besluitvorming programma Heerlen-Noord.  Impact COVID-19 op de samenleving.

59

Kernthema Crisisbeheer Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? Ook in 2022 blijven we onze bijdrage leveren aan de Veiligheidsregio Zuid-Limburg en de regionale crisisorganisatie. Heerlen levert diverse medewerkers voor regionale piketfuncties in deze crisisorganisatie. We zorgen dat onze medewerkers opleidingen en trainingen volgen voor hun taken. Het jaar 2022 zal mede in het teken staan van de uitvoering van verbeterpunten uit de evaluaties van de COVID-19-pandemie. Verder zullen samenwerking, bevolkingszorg, evenementen, (risico)communicatie, informatiemanagement, opleiding, training en oefening en kwaliteitszorg en professionaliteit centraal staan. Om aan Europese regelgeving te voldoen, dient er bij de brandweer sprake te zijn van taakdifferentiatie tussen vrijwilligers en beroepsmedewerkers. Op landelijk niveau zijn hiervoor denkrichtingen uitgewerkt. Een stuurgroep heeft de opdracht gekregen om in 2022 een implementatieplan uit te werken voor een toekomstbestendig brandweerstelsel.

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Regionaal beleidsplan Veiligheidsregio Zuid-Limburg

Wat gaat dat kosten? KT Crisisbeheer Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -6.523 410 -6.113

2021 -6.510 0 -6.510

Bedragen x € 1.000

60

2022 -6.853 0 -6.853

Meerjarenraming

2023 -7.024 0 -7.024

2024 -7.127 0 -7.127

2025 -7.704 0 -7.704

Kernthema Veiligheid Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? Buurtveiligheidsaanpak Om de veiligheid te verbeteren, blijven we in 2022 inzetten op een veiligheidsaanpak op buurtniveau. Om maatwerk te realiseren, blijven we werken met buurtveiligheidsplannen voor de negentien woonbuurten van Heerlen. Burgers worden actief geïnformeerd over de veiligheidscijfers van hun buurt en welke knelpunten er zijn. We investeren om burgers nog actiever te betrekken bij de veiligheid en leefbaarheid in hun buurt. Aanpak Woonoverlast In 2022 continueren we de aanpak van ernstige en aanhoudende (woon)overlast. Daar waar deze niet vanuit bestaande structuren en samenwerkingsverbanden op wijkniveau kan worden teruggedrongen, wordt deze opgeschaald naar een integrale gebieds- of persoonsgerichte aanpak. Dit doen we met alle benodigde partners onder regie van de gemeente (conform de beproefde Hartslag 2.0 methodiek). De combinatie van zorg en veiligheid is hierbij cruciaal. Waar nodig en mogelijk worden ook bestuursrechtelijke maatregelen, waaronder de Wet aanpak woonoverlast (de Waw), ingezet. Inzetten bestuursrechtelijke maatregelen Door middel van juridische procedures (waarschuwingen, dwangsommen of sluitingen) wordt handhavend opgetreden om de openbare orde en veiligheid en gezondheid te waarborgen.

Er wordt opgetreden tegen onder andere illegale prostitutie, productie en handel in verdovende middelen en het strijdig met wet- en regelgeving exploiteren van een horecabedrijf. Ondermijning De bestrijding van ondermijning blijft ook in 2022 een speerpunt. Hierbij werken we nauw samen met het Regionaal Informatie en Expertisecentrum (RIEC). Het RIEC Limburg heeft een integraal ondermijningsbeeld (IOB) voor de gemeente Heerlen gepresenteerd. Het IOB is een bundeling van signalen en fenomenen van criminele aanwezigheid en activiteiten per gemeente. Op basis van het IOB bepalen we de aanpak en prioritering voor 2022. Vanuit de Regiodeal Parkstad investeren we samen met de andere Parkstadgemeenten in het betrekken van ondernemers bij de aanpak van ondermijning. Dit gaan we doen door bestaande Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO) samenwerkingsverbanden te verstevigen en nieuwe KVO’s te starten. Ondernemers, gemeente, politie en brandweer werken hierbij samen om het winkelgebied of bedrijventerrein veiliger te maken Hennep Aanpak Parkstad (HAP) We blijven ook in 2022 op grote schaal bedrijfsgebouwen controleren op de aanwezigheid en/of productie van hennep of drugs. Doel van het project is het tegengaan van ondermijning en het verdrijven van hennepteelt uit Parkstad. Formeel eindigt het HAP op 1 juli 2022, inclusief de financiering vanuit het Rijk.

Gezien de goede ervaringen en noodzaak om ondermijning en (drugs)criminaliteit structureel aan te pakken, blijven we ook daarna de werkwijze voortzetten. In een nieuwe opzet worden de taken verbreed naar een team dat zich richt op controle, preventie, toezicht en interventie. In de begroting 2022 worden hiervoor middelen vrijgemaakt. Informatieknooppunt Het informatieknooppunt Leefbaarheid en Veiligheid ontwikkelen we in 2022 verder door. Steeds meer informatie en relevante databronnen bieden de basis voor de verbetering van onze informatiepositie. Handhaving overlast Wij ontvangen steeds meer meldingen en signalen van overlast, zoals geluidsoverlast, drugsoverlast, jeugdoverlast of openbare orde problemen. Voorbeelden hiervan zijn overlast rondom

61

woningen, kamerverhuurbedrijven en openbare inrichtingen (onder andere coffeeshops, horecainrichtingen en seksinrichtingen). Deze meldingen en signalen worden meegenomen bij integrale controles en het uitvoeren van toezicht, waaronder de periodieke controles op bouw- en brandveiligheid. Waar nodig wordt juridisch gehandhaafd of worden bestuurlijke maatregelen ingezet. Om deze toename van overlast tegen te gaan, gaan we meer integrale controles (flexacties) uitvoeren. Hiervoor zal een uitbreiding van capaciteit bij het Flexteam plaatsvinden. Deze extra capaciteit zal ook worden ingezet bij de aanpak van woonoverlast en ondermijning. Experiment Gesloten Coffeeshopketen/regulering hennepteelt/-verkoop Heerlen neemt deel aan het landelijke experiment ‘Gesloten Coffeeshopketen’. De eerste helft van 2022 wordt de (juridisch- en beleidsmatige) voorbereiding op de start van het experiment afgerond. Vermoedelijke startdatum van het 4-jarig durend experiment is door de verantwoordelijke ministeries uitgesteld naar 2022. Op dat moment start de daadwerkelijke verkoop van legale hennep in de coffeeshops van de deelnemende gemeenten. Bij de start is nadrukkelijk aandacht voor het voorkomen en aanpakken van illegale straathandel. Cybercrime Criminelen gebruiken steeds vaker digitale middelen om klassieke vormen van criminaliteit te plegen.

De risico’s van cyberaanvallen nemen elk jaar fors toe. Ondanks het toenemend aantal cyberaanvallen lijken veel burgers en bedrijven digitale risico’s te onderschatten, waardoor ze gemakkelijk doelwit en slachtoffer kunnen worden. In 2022 gaan we burgers en bedrijven weerbaar maken tegen digitale criminaliteit. Softdrugsbeleid Het softdrugsbeleid dateert uit 2002 en is sterk verouderd. In het eerste kwartaal van 2022 wordt het geactualiseerd beleid vastgesteld. Verbinding zorg en veiligheid Op regionaal niveau bestaat het voornemen om zorg- en veiligheidsthema’s meer en op grotere schaal met elkaar te verbinden. Heerlen is actief betrokken bij dit proces. In 2022 moet meer duidelijk worden hoe dit verder vorm krijgt. Verder gaan de drie veiligheidshuizen in Zuid-Limburg intensiever samenwerken en processen uniformeren. Het Veiligheidshuis Parkstad is voornemens door te ontwikkelen tot een zorg- en veiligheidshuis. Dat doet meer recht aan het takenpakket en de casuïstiek waar het veiligheidshuis verantwoordelijk voor is. Evenementen In overleg met organisatoren en hulpdiensten worden veiligheidsmaatregelen genomen. Dit is per evenement maatwerk. De verantwoordelijkheid voor een veilig verloop van een evenement ligt primair bij de organisator. Tijdens geprioriteerde evenementen voeren we toezicht en handhaving uit en na afloop wordt standaard geëvalueerd.

We zoeken de balans tussen een levendige en een leefbare stad. De coronacrisis heeft een grote impact op de evenementenbranche. Dit zal ook nog zijn doorwerking hebben in 2022. Demonstraties en betogingen We zien een toename van demonstraties en betogingen, zowel in Heerlen als landelijk. De verwachting is dat deze trend ook in 2022 zal doorzetten. Uitgangspunt is het faciliteren van het grondrecht tot demonstreren. Toezicht en Handhaving Ook in 2022 zetten we toezichthouders en BOA’s in om uitvoering te geven aan het handhaven van het gemeentelijk beleid, zoals Jeugdoverlast, woonoverlast, milieudelicten en parkeeroverlast. Specifiek voor jeugdoverlast maken we ook in 2022 gebruik van straatcoaches. Cameratoezicht, zowel vast als mobiel, speelt een belangrijke rol bij toezicht en handhaving. De gemeentelijke

62

meldkamer is het communicatieknooppunt voor de handhavers op straat, politie en andere hulpdiensten. Toezicht en handhaving van bouwen, ruimtelijke ordening, milieu, drank- en horecawetgeving en APV (met betrekking tot de Wet op de Kansspelen en terrasvergunning) Welke activiteiten we in 2022 uitvoeren, leggen we vast in het jaarlijkse handhavingsuitvoeringsprogramma. Via een handhavingsjaarverslag leggen we verantwoording af over geleverde prestaties.

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Algemene plaatselijke verordening (APV);  Kadernota Leefbaarheid en Veiligheid 2021 – 2022;  Evenementenbeleid vergunningverlening, veiligheid en facilitering;  Damoclesbeleid Heerlen 2019;  Verordening bestuurlijke boete handhaving overlast in de openbare ruimte 2021;  Vaste gedragslijn dwangsommen straathandel drugs en meevoeren inbrekerswerktuigen;  Horecasanctiebeleid;  Beleidsregels beoordeling norm slecht levensgedrag;  Beleidsregels verdeling exploitatievergunningen coffeeshops Heerlen;  Softdrugsbeleid Heerlen;  Handhavingsbeleid Digitaal Opkopers Register Heerlen 2019;  Seksinrichtingenbeleid;  BIBOB-beleid;  Toezicht- en handhavingsbeleidsplan 2019-2022 Wabo (bouwen, ruimtelijke ordening, milieu, DHW en APV met betrekking tot Wet op de kansspelen en terrasvergunning).

Wat gaat dat kosten? KT Veiligheid Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -5.901 888 -5.012

2021 -6.778 629 -6.150

2022 -6.245 46 -6.199

Meerjarenraming

2023 -6.519 46 -6.474

2024 -6.503 46 -6.457

Bedragen x € 1.000

Welke investeringen gaan we daarvoor doen?

Omschrijving

Begroting 2022

Meerjarenraming 2023

Parkeerapparatuur

65

Bodycams

35

Migratie camerasysteem handhaving

2024

2025

135

Totaal

100

Bedragen x € 1.000

63

135

0

0

2025 -6.487 46 -6.441

64

3.1.2

Programma Verkeer en Vervoer

Portefeuillehouder: Charles Claessens

Wat willen we bereiken? We gaan door op de ingeslagen weg met de Mobiliteitsvisie “Heerlen in Beweging, waarin we streven om een vitale, duurzame en leefbare stad te zijn die optimaal en multimodaal bereikbaar is. Hierbij hebben we een transitie in gang gezet om de toekomst van duurzame mobiliteit in Heerlen samen met inwoners, bezoekers, maatschappelijke organisaties en ondernemers vorm te geven. We focussen ons op drie doelen: nul ernstige verkeersslachtoffers per jaar, de vervoerswijze van Heerlenaren verschuift van ‘vervuilend’ naar duurzaam en gezond en we willen energieneutraal zijn op het gebied van mobiliteit in 2040. We verwachten in 2022 een verdere daling van het aantal verkeersslachtoffers te realiseren, meer mensen voor korte verplaatsingen binnen de 7,5 km gebruik te laten maken van fiets of voet en de duurzame netwerken verder te optimaliseren. Ook willen we een stad die schoon, heel en veilig is. Een schone, hele, veilige en bereikbare openbare ruimte vormt immers het fundament voor een leefbare stad. We houden de stad schoon door o.a. zwerfafval en graffiti te verwijderen én dumpingen aan te pakken. Om de openbare ruimte ‘heel en veilig’ te houden, voeren wij onderhoud uit aan wegen, groen, viaducten, bruggen, riool en de openbare verlichting.

Bij het onderhoud zoeken we maximale aansluiting bij de opgaves van het centrum en HeerlenNoord en het programma duurzaamheid door ‘werk met werk te maken’. Hierbij zijn er belangrijke meekoppelkansen op het terrein van klimaatadaptatie, gezondheid, biodiversiteit en duurzaamheid. Deze onderwerpen voegen ‘waarde toe’ aan de leefbaarheid, schoonheid en toekomstbestendigheid van de stad. Tot slot zetten we in 2022 de laatste stappen om van onderhoudsniveau van B naar B- te gaan, zoals afgesproken in het Meerjarig Bestuurlijk Programma 2019-2022. Wij verwachten dat dit leidt tot een grotere tevredenheid over de directe woon- en leefomgeving. Uit het Burgeronderzoek blijkt namelijk dat de tevredenheidscore over het beheer en onderhoud is gedaald van 6,7 in 2017 naar 6,3 in 2019. Daarom heeft de gemeenteraad in deze coalitieperiode in zijn totaliteit € 925.000 beschikbaar gesteld. Als het gaat om mobiliteit zetten we in 2022 de in 2020 geïntroduceerde werkwijze met adaptieve jaarplannen voort.

Het jaarplan 2022 wordt opgebouwd rond een 4-tal lijnen: Actielijn 1 - Basis op orde met projecten gericht op het verbeteren van de verkeersveiligheid en bereikbaarheid; Actielijn 2 – Stadsaanpak met projecten gericht op openbaar vervoer, deelmobiliteit en parkeren; Actielijn 3 – Buurtaanpak met specifieke maatwerkprojecten per buurt; Actielijn 4 – Bewustwording / Hoe laat jij Heerlen bewegen met projecten gericht op gedragsbeïnvloeding. Om van onderhoudsniveau van B- naar B te gaan, intensiveren we het kleinschalig onderhoud in de openbare ruimte. Ook gaan we na wat de komende jaren aan grootschalig onderhoud nodig is. Duidelijk is dat met name de wegen om forse investeringen gaan vragen. Daarnaast zetten we de benodigde stappen om de formatie op peil te krijgen. Dit is nodig om het kleinschalige onderhoud te verrichten en grootschalige projecten te kunnen wegzetten. Ook werken we de waarden uit de Beleidsvisie openbare ruimte nader uit.

65

Wat mag dat kosten?

Programma 2 - Verkeer en Vervoer Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal saldo van baten en lasten Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat

2020 -10.972 3.094 -7.878 0 254 -7.624

2021 -11.322 1.582 -9.740 0 4 -9.736

2022 -12.751 1.504 -11.248 0 0 -11.248

Meerjarenraming

2023 -13.442 1.507 -11.935 0 0 -11.935

2024 -13.477 1.510 -11.967 0 0 -11.967

2025 -13.654 1.513 -12.140 0 0 -12.140

Bedragen x € 1.000

Specificatie kernthema's (saldo) Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Mobiliteit Wegen, straten en pleinen Bestemming Totaal

2020 -23 -7.855 254 -7.624

2021 -315 -9.425 4 -9.736

2022 -413 -10.835 0 -11.248

Meerjarenraming

2023 -488 -11.447 0 -11.935

2024 -442 -11.525 0 -11.967

2025 -441 -11.699 0 -12.140

Bedragen x € 1.000

Risico’s  Beperkte groei fietsgebruik en toename energiegebruik als gevolg van stijging van het autogebruik; • Ontevredenheid burgers met betrekking tot de fysieke inrichting en onderhoud van wegen; • Onderschatting van de verkeersveiligheid; • Langere doorlooptijden en uitbreiding gemeentelijke werkzaamheden in de transitiefase van de mobiliteitsvisie en als gevolg van de nieuwe manier van werken.

66

Beleidsindicatoren

67

Kernthema Mobiliteit

Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? De wijze waarop we verkeersveiligheidsknelpunten aanpakken gaat wijzigen. In het Strategisch Plan Verkeersveiligheid 2030 is de gezamenlijke aanpak voor hernieuwd verkeersveiligheidsbeleid vastgelegd. Samen met de regio werken we in 2022 de risicoanalyse en uitvoeringsagenda uit tot een concreet uitvoeringsprogramma. Dit uitvoeringsprogramma vervangt uiteindelijk de huidige Heerlense verkeersveiligheidsaanpak zoals beschreven in de systematiek ‘Top 10 verkeersknelpunten’ en ‘Aanpak grijze wegen’. De uitvoering van de infrastructurele projecten vindt in 2022 nog plaats op basis van de huidige systematiek. We blijven ons inzetten voor de gewenste intercityverbinding tussen de Randstad–Heerlen-Aachen en werken samen met de provincie Limburg aan een verdere optimalisatie van het OV-netwerk. Zo zal de spoorverdubbeling Heerlen-Landgraaf afgerond worden alsook de herinrichting van de Glas Mij-weg. Als aanvulling op dit netwerk werken we aan de verdere uitrol van het deelfietssysteem Velocity. Ook starten we met de uitvoering van het actieplan fiets. Het fietsroutenetwerk wordt het komende jaar uitgebreid met de regionale fietsverbinding Heuvelland-Parkstad, waarbij eerst het vrij liggende fietspad langs de Daelsweg wordt aangelegd.

Na afronding van de eerste fase van de digitalisering van de parkeerketen -de digitale vergunning uitgifte en bezoekersregeling- wordt in 2022 de voorbereiding van de tweede fase opgestart. Door de eigenschappen van het nieuwe digitale systeem is het hierbij ook mogelijk om het parkeerbeleid in de verschillende buurten afzonderlijk te bekijken. De pilot parkeren in Eikenderveld is hiervan een eerste voorbeeld. Nu de onderwijsinstellingen weer kunnen overgaan tot fysieke lessen, zal de parkeerbehoefte rondom de Onderwijsboulevard opnieuw toenemen. Om te voorkomen dat de wijk Welten opnieuw dagelijks geconfronteerd wordt met hoge parkeerdruk, zal onderzocht worden of er draagvlak is voor het eventueel invoeren/uitbreiden van parkeerschijfzone in Welten. Daarnaast zal er, naast het feit dat Zuid-Limburg Bereikbaar verder blijft inzetten op zowel de Onderwijsaanpak als de Werkgeversaanpak, interactie onderhouden worden met de werkgevers/onderwijsinstellingen om te bezien op welke wijze de parkeeroverlast in Welten gezamenlijk aangepakt kan worden. De verdiepingsslag naar de mobiliteitsbehoefte die is uitgevoerd in Molenberg heeft geresulteerd in nieuwe inzichten en aanbevelingen. In 2022 vertalen we deze aanbevelingen in concrete projecten die we bij wijze van pilot in de wijk willen gaan uitrollen.

Na de eerste communicatiefase waarin we de inwoners en bezoekers met behulp van het Mobiliteitsplatform bewust hebben gemaakt van hun eigen mobiliteitsgedrag gaan we in 2022 inzetten op gedragsbeïnvloeding en samenwerking. Hiermee stimuleren we dat meer mensen hun reisgedrag gaan aanpassen naar een duurzame manier van verplaatsen. Door middel van een mobiliteitsstudie worden de huidige en toekomstige bereikbaarheidsproblemen van de bedrijventerreinen Avantis-Trilandis alsook de omliggende bedrijventerreinen inzichtelijk gemaakt. In het verlengde hiervan zullen stappen ondernomen worden om de eveneens voorgestelde oplossingsrichtingen tot uitvoer te brengen. Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Structuurvisie Heerlen 2035 (2015);  Parkeernota Visie- en Ambitiedocument (2016);  Parkstad Limburg Energietransitie PALET 3.0 (2016);  Mobiliteitsplan provincie Limburg ‘Slim op weg naar morgen’ (2018);  Mobiliteitsvisie ‘Heerlen in Beweging’ (2019);  Mobiliteitsvisie Zuid-Limburg (20 mei 2020).

68

Wat gaat dat kosten? KT Mobiliteit Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -23 0 -23

2021 -345 30 -315

2022 -413 0 -413

Meerjarenraming

2023 -488 0 -488

2024 -442 0 -442

Bedragen x € 1.000

Welke investeringen gaan we daarvoor doen?

Omschrijving

Begroting 2022

205 205

Verkeersknelpunten

Totaal Bedragen x € 1.000

69

Meerjarenraming 2023

2024

0

2025

0

0

2025 -441 0 -441

Kernthema Wegen, straten en pleinen

Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? Integrale aanpak openbare ruimte We geven in 2022 nadere uitwerking aan de Beleidsvisie openbare ruimte, waarin schoon, heel en veilig, gezondheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit en duurzaamheid belangrijke waarden zijn. Er wordt maximale aansluiting gezocht bij de opgaves centrum en Heerlen-Noord én het Programma duurzaamheid. Daar waar kansen liggen, werken we samen met bewoners en maatschappelijke partners. Hierdoor laten we niet alleen aan bewoners zien dat we in hun leefomgeving investeren. Maar ook dat zij zelf waarde kunnen toevoegen aan hun eigen woonomgeving en hun gezondheid. Denk aan het creëren van een attractieve leefomgeving die uitnodigt tot ontmoeting, ontspanning en beweging. Ook treffen we de voorbereidingen voor een nieuwe Wegverhardingsnota. Uit de weginspecties blijkt namelijk dat twintig procent van de verhardingen (met name in woongebieden) niet aan de vereiste kwaliteit voldoet. Uit de landelijke onderhoudsstrategie van het CROW blijkt dat bij de betreffende wegen de technische levensduur is bereikt. Dit betekent dat we niet oneindig de gaten kunnen blijven vullen, maar dat we op veel plekken al bijna door de fundering heen zijn gezakt. Op korte termijn houden we deze wegen veilig door extra in te zetten op kleinschalig onderhoud.

Daarnaast treffen we de voorbereidingen voor de Nota civiel technische kunstwerken en de Nota openbare verlichting. Deze worden tezamen met de Wegverhardingsnota in de volgende coalitieperiode aan de gemeenteraad voorgelegd.

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Beleidsvisie Openbare Ruimte;  Wegverhardingsnota;  Nota civiel technische kunstwerken;  Groenbeleidsplan;  Stedelijk plan schoonhouden;  Klimaatadaptatiestrategie Parkstad Limburg;  Beleidsplan openbare verlichting;  Watertakenplan Gemeente Heerlen;  Programma Duurzaamheid.

Wat gaat dat kosten? KT Wegen, straten en pleinen Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -10.948 3.094 -7.855

2021 -10.977 1.552 -9.425

Bedragen x € 1.000

70

2022 -12.339 1.504 -10.835

Meerjarenraming

2023 -12.954 1.507 -11.447

2024 -13.035 1.510 -11.525

2025 -13.212 1.513 -11.699

Welke investeringen gaan we daarvoor doen? Omschrijving

Begroting 2022

Meerjarenraming 2023

2024

2025

Achterstand IBOR

1.905

1.720

1.720

1.720

Mobiliteitsvisie Heerlen in beweging

1.264

1.303

1.143

113

Actieplan fiets

250

750

750

250

Openbare verlichting armaturen

209

56

10

28

Openbare verlichting masten

204

171

296

209

Verkeersregelinstallaties

177

188

190

209

56

138

115

286

4.164

4.326

4.224

2.815

Parkeerplaats en voorterrein Gezondheidscentrum Hoensbroek Civieltechnische kunstwerken Totaal

100

Bedragen x € 1.000

71

72

3.1.3

Programma Economie

Portefeuillehouder: Martin de Beer Wat willen we bereiken? We richten ons op twee economische hoofdopgaves: een gezonde voorzieningenstructuur en meer werkgelegenheid. De voorzieningenstructuur bestaat uit sterke, aantrekkelijke clusters en werklocaties die minder leegstand kennen. De werkgelegenheid willen we versterken door acquisitie van nieuwe bedrijven, accountmanagement voor bestaande bedrijven en samenwerking in de arbeidsmarkt. Onze focus ligt vooral op de medtech-logistiek, smart services en retail. Door de coronacrisis hebben veel ondernemers het moeilijk, vooral in de (niet-dagelijkse) retail, de horeca en toerisme; wij willen onze bedrijven helpen om zo goed mogelijk te blijven presteren en weer goed uit het corona-dal te komen. Daarbij heeft het centrum bijzondere aandacht als visitekaartje voor de hele regio. We willen vernieuwend ondernemerschap en (nog) betere samenwerking tussen ondernemers voor een aantrekkelijk en gastvrij winkelaanbod. Daarnaast zetten we in op een kwalitatief beter (kern)winkelgebied. Voor de medtech-logistiek zoeken wij binnen Parkstad naar ruimte om de vraag te kunnen accommoderen. Zo bouwen we onze positie als Europese hotspot voor medtech-logistiek verder uit. De Brightlands Smart Services Campus (BSSC) gaan wij steviger verankeren, uitdragen en uitbouwen.

Samen met de campus willen wij Heerlen op de kaart zetten als stad waar ict/data bedrijven graag willen zijn. De retail is een werkgelegenheidssector van formaat, daarom zetten we in op het realiseren en faciliteren van sterke clusters. Voor een prettig leefklimaat willen we dat onze inwoners beschikken over complete en aantrekkelijke boodschappenclusters. Vanuit het ontwikkelingsprogramma vrijetijdseconomie Parkstad zetten wij in op een verbeterslag van horeca, toerisme en recreatie in onze regio. Binnen Zuid-Limburg werken we samen aan economische structuurversterking in Economische Samenwerking Zuid-Limburg (ESZL). Voor het onderwerp onderwijs-arbeidsmarkt vervullen wij de trekkersrol.

Bijdrage aan prioritaire opgaven Vanuit het programma economie werken we in 2022 aan het realiseren van de prioritaire opgaven waar de stad voor staat. Concreet houdt het in: Heerlen-Noord  Een betere verbinding tussen onderwijs, arbeidsmarkt en vraag naar arbeidskrachten;  Afstemming transformatieopgaven leegstaand commercieel vastgoed met onder meer het woonbeleid;  Actief betrekken van het bedrijfsleven binnen de projecten. Centrum  Maken van een retailplan kernwinkelgebied inclusief onderzoek outletcenter;  Uitvoeren pilot stratenaanpak transformeren overtollig winkelvastgoed (inzet transformatie coach);

73

   

Stimuleren en faciliteren van nieuw ondernemerschap via onder andere de stimuleringsregel Ruimte voor Ondernemerschap; Transformatie van leegstaand retailvastgoed naar andere functies in ’t Loon; Impuls aan levendigheid in het Maankwartier; Bijdrage leveren aan betere positionering ruimtelijk economische functies centrum.

Onderwijs naar het centrum  Onderzoeken mogelijkheden leegstaande winkellocaties in binnenstad;  Onderzoeken financiële bijdrage via Retail/binnenstadsfonds EZK;  Mogelijke bijdrage via FES;  Actief naar kansen zoeken voor de te verlaten gebouwen/gebieden. Digitalisering  Samenwerking met BSSC concretiseren op basis van 4 thema’s (MKB, arbeidsmarkt, acquisitie, branding). Omgevingswet  Inbrengen ruimtelijk economische beleidsdoelstellingen van sterke economische clusters.

74

Wat mag dat kosten?

Programma 3 - Economie Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal saldo van baten en lasten Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat

2020 -4.203 1.158 -3.045 -634 249 -3.430

2021 -8.155 901 -7.254 0 1.584 -5.670

2022 -7.515 906 -6.609 0 404 -6.205

Meerjarenraming

2023 -7.778 909 -6.869 -200 200 -6.869

2024 -7.813 911 -6.902 -200 200 -6.902

2025 -7.797 913 -6.884 -200 200 -6.884

Bedragen x € 1.000

Specificatie kernthema's (saldo) Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Economie Economische promotie Bestemming Totaal

2020 -2.503 -542 -385 -3.430

2021 -6.833 -421 1.584 -5.670

2022 -5.960 -649 404 -6.205

Meerjarenraming

2023 -6.222 -648 0 -6.869

2024 -6.255 -647 0 -6.902

2025 -6.239 -644 0 -6.884

Bedragen x € 1.000

Risico’s  Effecten van de coronacrisis zijn nog onvoldoende voorspelbaar;  Onvoldoende interne capaciteit (kwantitatief en kwalitatief) om de voorgenomen opgaves uit te voeren, inclusief eventueel nog langer noodzakelijke extra corona-capaciteit voor de ondernemersdienstverlening;  Druk op bedrijventerreinen en centrum wegens aantrekkende markt. Hierdoor kunnen bedrijven niet verder groeien om dat er geen geschikte gronden of bedrijfsruimtes meer zijn;  Krimp op de arbeidsmarkt, bedrijven vinden weinig geschikt en/of gemotiveerd personeel;  Krapte in bedrijventerreinen; stikstofeisen die ontwikkelingen bemoeilijken.

75

Beleidsindicatoren

76

Kernthema Economie Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? Om deze effecten te realiseren, focussen we beleidsmatig en uitvoerend op de 3 A’s: Acquisitie We zetten ons Fonds Economische Structuurversterking (FES) in om binnen onze economische speerpuntsectoren smart services, industrie & logistiek en retail bedrijven aan te trekken, samenwerking te stimuleren en de economische SVREZL-clusters te versterken. Dit pakken wij ook actief op binnen het promotie en acquisitieoverleg in de regio in overleg met de marktpartijen. Daarnaast stellen we een plan voor de retail op in het centrum, zodat de ontbrekende branches en nieuw ondernemerschap gericht kunnen worden aangetrokken. Aanjagen We gaan intensiever met de Brightlands Smart Services Campus samenwerken. Dat wil zeggen aandacht voor de acquisitie van bedrijven en voor de branding van de stad. Maar ook samen met partners uit onderwijs en de regio werken aan een goede aansluiting tussen vraag en aanbod op de ict arbeidsmarkt. Daarnaast bouwen we met de stadsregio Parkstad de digitaliseringsagenda verder uit en concretiseren deze. De coronacrisis heeft duidelijk laten zien hoe belangrijk digitalisering is. We gaan meer inzetten op kwalitatief goede recreatieve voorzieningen: een aantrekkelijke wandelen fietsroutenetwerk en goede horeca.

Daarbij zoeken we ook de verbinding met cultuur en erfgoed en groenbeleid. Dit zal meer beleving, promotie en levendigheid opleveren voor Heerlen. Binnen het uitvoeringsprogramma Retail Parkstad Limburg zijn we aan de slag met planvorming voor de boodschappenclusters. Zo maken we een gemeentebrede visie op supermarkten oftewel boodschappencentra. Daarnaast werken we aan een Parkstadbrede pilot (transformatiecoach) voor de aanloopstraten om de kansen voor transformatie te inventariseren. Tenslotte blijven we het ondernemerschap activeren en stimuleren middels het Ondernemersfonds Heerlen. Activeren Tenslotte gaan we samen met het onderwijs en bedrijfsleven de doelstellingen op het gebied van talentontwikkeling concretiseren, in onder meer ICT-onderwijs en arbeidsmarkt (van hoog tot laag).

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL) 2014;  Structuurvisie Ruimtelijke Economie Zuid-Limburg (SVREZL) 2017;  Uitvoeringsprogramma Retail Parkstad Limburg (2019);  Structuurvisie Parkstad Limburg 2009;  Structuurvisie Heerlen 2035;  Nota Economie;  Kantorennota Heerlen;  Leegstand in breder verband;  Bidboek Urban Heerlen 2016-2020;  Horecavisie Heerlen;  Uitvoeringsprogramma’s Economische Samenwerking Zuid-Limburg (ESZL);  Fonds Economische Structuurversterking (FES);  Visie Vrijetijdseconomie Zuid-Limburg (VTE) 2020;  Ontwikkelprogramma vrijetijdseconomie Parkstad Limburg.

77

Wat gaat dat kosten? KT Economie Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -3.473 970 -2.503

2021 -7.417 584 -6.833

Bedragen x € 1.000

78

2022 -6.549 589 -5.960

Meerjarenraming

2023 -6.813 592 -6.222

2024 -6.849 594 -6.255

2025 -6.836 596 -6.239

Kernthema Economische promotie Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? Acquisitie We hebben inmiddels een groot netwerk met externe partijen, dat we onderhouden en verder verbreden. We zoeken de samenwerking met partners als LIOF, Provincie en de NFIA om meer bekendheid voor Heerlen en de regio als vestigingsplaats te genereren. Daarnaast willen we de goede (Eur)regionale samenwerking en aanwezigheid bij beurzen en congressen behouden, promoten we Heerlen en trekken we bedrijven aan. Grootschalige evenementen en beurzen zijn hopelijk gauw weer mogelijk. In de tussentijd onderzoeken we mogelijkheden om in de eerste helft van 2022 kleinschalige bijeenkomsten te organiseren gericht op specifieke doelgroepen. In 2022 zal de gezamenlijke website “Business in Parkstad” actief gebruikt worden. Deze dient als regiopromotie inclusief de mogelijkheden voor ondernemers. Het Ondernemershuis is aanspreekpunt voor acquisitie en doorontwikkeling van bedrijventerreinen binnen heel Parkstad. Belangrijke acquisitietrajecten bespreken wij periodiek met alle Parkstadgemeenten binnen het Promotie en Acquisitie overleg. Aanjagen De ingezette profilering van onze economische speerpuntsectoren continueren wij.

We bouwen verder aan het integraal dienstverleningsconcept en werken zoveel mogelijk vanuit één (online en offline) aanspreekpunt voor ondernemers: het Ondernemershuis. We zoeken naar ontmoetingsmogelijkheden en overlegmomenten met ondernemerscollectieven en ondernemers, waarbij we kijken naar mogelijkheden tot bevordering van samenwerkingsvormen tussen ondernemers en ondernemerscollectieven. We werken het accountmanagement op de bedrijventerreinen verder uit. Activeren Bij de uitvoering trekken we op met WerkgeversServicePunt (WSP). We maken een plan voor de gezamenlijke benadering van ondernemers, waarbij de continuïteit van de onderneming voorop staat. Hierin komt aan de orde wat bedrijven vanuit diverse invalshoeken kunnen bieden. We gaan gezamenlijk in gesprek. We stimuleren en faciliteren sociaal ondernemerschap en brengen het Besluit bijstandverlening zelfstandigen (BBZ) onder de aandacht. Naast het uitvoeren van de BBZregeling begeleidt het Zelfstandigenloket ook de naweeën van de coronacrisis.