2. Begroting 2022 DEF versie inclusief verw. amendementen.pdf

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Stimuleringsregel Ruimte voor Ondernemerschap;  Beleidsregel beroeps- en bedrijfsmatige activiteiten in de woonomgeving;  Nota Economie;  Leegstand in breder verband;  Horecavisie Heerlen;  Uitvoeringsprogramma Bedrijventerreinen Parkstad Limburg.

Wat gaat dat kosten? KT Economische promotie Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -730 188 -542

2021 -738 317 -421

Bedragen x € 1.000

79

2022 -966 317 -649

Meerjarenraming

2023 -965 317 -648

2024 -964 317 -647

2025 -961 317 -644

80

3.1.4

Programma Onderwijs

Portefeuillehouder: Jordy Clemens Wat willen we bereiken? Ieder kind heeft recht op onderwijs. Onderwijs gaat over het bieden van gelijke kansen aan kinderen en jongeren, over het ontwikkelen van talenten en het bestrijden van achterstanden. Hiermee willen wij bereiken dat zij op volwassen leeftijd economisch en maatschappelijk zelfstandig kunnen functioneren. Voor een deel van de kinderen en jongeren is gezond en veilig opgroeien echter niet vanzelfsprekend. Deze jeugdigen krijgen ondersteuning. De voorschoolse voorzieningen en scholen zijn belangrijke plaatsen om deze problemen in een vroeg stadium te signaleren en op te lossen. Bij voorkeur gebeurt dit in de eigen buurt. Verder zetten wij ons er sterk voor in dat jongeren hun schoolperiode succesvol afronden waardoor hun kansen op een duurzame plek op de arbeidsmarkt vergroot worden. Hiervoor is een goede samenhang tussen onderwijs, zorg, bedrijfsleven en overheid nodig. Om de participatie van volwassenen te verhogen, zetten wij in nauwe samenwerking met het onderwijs en bedrijfsleven maatregelen in om de basisvaardigheden te vergroten. Tenslotte zijn er ontwikkelingen in de wijze waarop en waar jeugdigen onderwijs volgen. Dit heeft gevolgen voor de huisvesting.

Wij zorgen er voor dat de schoolgebouwen ten behoeve van zowel het primair- en voortgezet onderwijs niet alleen een duurzame, gezonde en veilige omgeving zijn, maar ook geschikt zijn voor het faciliteren van de eisen die modern en hedendaags onderwijs aan schoolgebouwen stelt. Het flexibel en multifunctioneel gebruik van de schoolgebouwen speelt hierin een belangrijke rol.

Wat mag dat kosten?

81

Programma 4 - Onderwijs Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal saldo van baten en lasten Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat

2020 -19.922 11.315 -8.606 -584 1.314 -7.877

2021 -20.968 11.453 -9.515 -579 510 -9.584

2022 -18.676 6.630 -12.046 -1.359 996 -12.409

Meerjarenraming

2023 -18.650 6.247 -12.403 -1.362 1.009 -12.756

2024 -19.484 6.307 -13.177 -2.052 1.006 -14.223

2025 -18.003 5.619 -12.384 -576 1.003 -11.958

Bedragen x € 1.000

Specificatie kernthema's (saldo) Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Onderwijs Bestemming Totaal

2020 -8.606 729 -7.877

2021 -9.515 -69 -9.584

2022 -12.046 -363 -12.409

Meerjarenraming

2023 -12.403 -354 -12.756

2024 -13.177 -1.046 -14.223

2025 -12.384 427 -11.958

Bedragen x € 1.000

Risico’s  Vaak geen directe sturing op resultaten;  Rijksbudget volwasseneducatie/taalvaardigheid;  Aanbestedingen die niet passen binnen de beschikbare budgetten;  Stijgende bouwkosten door hogere prijzen van de bouwmaterialen en langere levertijden;  Planningen die niet haalbaar blijken waardoor vertragingskosten ontstaan.

Beleidsindicatoren

82

Kernthema Onderwijs Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? Taalstimulering bij het jonge kind Op alle peuterspeelzalen en de meeste basisscholen doen de peuters en kleuters mee aan een taalprogramma. Het bereik en de resultaten van VVE (voor- en vroegschoolse educatie) volgen we met behulp van een monitor. Ouders worden bij de ontwikkeling van het kind betrokken door de inzet van VVE Thuis en het programma “Leren doe je samen met je kind” van het Vistacollege. Op de basisschool kunnen kinderen met een taalachterstand in de groepen 3 t/m 8 deelnemen aan een schakelklas of verlengde schooldag. Iedereen doet mee Wij stimuleren dat iedereen kan meedoen (Passend Onderwijs en inclusie), onder meer door plusgroepen in de kinderopvang en startklassen op vier basisscholen. Daarnaast ondersteunen wij op ten minste zes basisscholen in minder kansrijke buurten de beroepenoriëntatie en talentontdekking via het programma IMC basis en JINC. Ook stellen wij een talentenagenda Parkstad op met de andere Parkstadgemeenten. Verder voeren wij GKA-agenda uit (Gelijke Kansen Alliantie) met het Rijk en de provincie en is ten minste één school van de Toekomst en een school met een verlengde schooldag gestart. Hierover zijn ook afspraken gemaakt in het kader van de regiodeal.

Bovendien gaan we de samenwerking in de knooppunten verbeteren en doorontwikkelen tussen de voorschoolse voorzieningen/scholen en kernpartners zoals JENS. Preventie en “vindplaats is werkplaats” staan hierbij voorop. Tot slot gaan wij de nieuwe Lokaal Educatieve Agenda 2021-2023 uitvoeren. Tegengaan Voortijdig Schoolverlaten (VSV) Om thuiszitten en voortijdig schoolverlaten bij jongeren tussen de 15 en 27 jaar te voorkomen en bestrijden, werken we met en via bureau VSV samen met het onderwijs, zorgpartners en het jongerenloket. Daarnaast voeren wij als contactgemeente RMC/voortijdig schoolverlaten samen met de contactschool (VISTA) regie op de uitvoering van het regionaal programma VSV ZuidLimburg 2020-2024. Opleiden voor de arbeidsmarkt Wij maken met het onderwijs en andere partners afspraken over het opleiden van jongeren en volwassenen voor de (euregionale) arbeidsmarkt. In de sterk gewijzigde arbeidsmarkt als gevolg van de coronamaatregelen, worden de meest kwetsbare groepen het hardst getroffen door verdringing op de arbeidsmarkt. We gaan voor de jongeren uit PrO en VSO inzetten op samenwerking op de schakelmomenten tussen school en werk en bieden verlengde begeleiding. Dit doen we in onze rol als centrumgemeente samen met andere gemeenten en de scholen.

Mensen met een taalachterstand bieden we een scholingstraject aan, waarin het leren van de taal wordt gecombineerd met het opdoen van werknemersvaardigheden en praktijkervaring. Dit wordt afgesloten met een MBO-praktijkverklaring wat als opstap dient voor instroom in het onderwijs of als CV-verrijking dient bij een sollicitatie. De aanpak van achterstand in de basisvaardigheden taal, rekenen en computervaardigheden bij volwassenen krijgt een impuls. We gaan mensen in het sociaal domein opsporen en verwijzen naar het volwassenenonderwijs. Het bereik en resultaat van het volwassenenonderwijs gaan we monitoren. Zo meten we het maatschappelijk effect voor de deelnemers. Onderwijshuisvesting In 2022 zal worden doorgewerkt aan de renovatieprojecten van de basisschool Gerardus Majella en Mijn Spoor en de uitbreiding van de dislocatie van de openbare basisschool de Tovercirkel. Daarnaast werken we aan de realisatie van BMV Heerlerbaan en de nieuwbouw van het Sint Janscollege.

83

Invulling zal worden gegeven aan het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs 2021-2036 waarbij o.a. voor het Herlecollege en de combinatie Grotiuscollege/Vrijeschool Parkstad een start zal worden gemaakt ten behoeve van vervangende huisvesting. Zie verdere uitwerking onder het kopje “onderwijs naar het centrum”. Voor de groei van de SBO de Griffel, de Vrijeschool Helianthus alsmede de Taalschool zal nader onderzoek plaatsvinden. Voor de groei van het leerlingenaantal van de Broederschool, die deel uitmaakt van de BMV Molenberg, is een passende oplossing gevonden door gebruik te maken van de bestaande units behorende bij het voormalige UTP gebouw aan de Oliemolenstraat 60. Deze units staan al een aantal jaren leeg en worden opgeknapt en geschikt gemaakt voor het geven van onderwijs. Het gebruik van deze units is voorzien voor een periode van 5 jaar. Na dit tijdvak zal bezien worden of er een structurele/permanente oplossing mogelijk is. Het noodzakelijk budget is opgenomen in de begroting.

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Convenant VVE;  Ambtelijke notitie Onderwijsachterstandenbeleid Parkstad;  Handhavingsprotocol kinderopvang Heerlen 2018;  Beleidsregel extra leertijd;  Agenda jeugd Parkstad, inclusief agenda passend onderwijs-basishulp jeugd;  Regioagenda onderwijs ZL;  Lokaal Educatieve Agenda Heerlen 2-12 jarigen;  Bestuursovereenkomst 2020 inzake samenwerking uitvoering Leerplichtwet en RMC;  GKA-agenda (Gelijke Kansen Alliantie) 2021-2023 OCW-Heerlen;  Regiodeal; • Regionaal programma VSV Zuid-Limburg 2020-2024;  Productovereenkomst Vistacollege Volwasseneneducatie; • Verordening leerlingenvervoer; • Integraal Huisvestingplan Primair Onderwijs; • De verordening voorzieningen huisvesting onderwijs; • Beleidsregel Volwassenenonderwijs Zuid-Limburg; • De wet OKE (Ontwikkelingskansen door Kwaliteit en Educatie); • De Wet Kinderopvang; • De Leerplichtwet en de RMC-regelgeving; • Wet Passend Onderwijs; • Wet Educatie en Beroepsonderwijs; • Participatiewet; • Inburgeringswet; • Jeugdwet.

Wat doen we op de volgende thema’s: Heerlen-Noord  Met scholen interventies uitvoeren om goed onderwijs te kunnen blijven bieden en de talentontwikkeling en gezondheid van jeugdigen te stimuleren in een veilige omgeving in en om de school.  Aanhaking onderwijs bij de vakschool. Denk aan trajecten voor kwetsbare jongeren die klaar zijn met school of die uitgevallen zijn en geen werk hebben en (anderstalige) volwassenen.  Aanhaking van onderwijs bij andere ontwikkelingen. Denk aan de inzet van leerlingen voor ontwikkelprojecten in Heerlen-Noord, bijvoorbeeld jongeren van Citaverde bij het planten van bomen in de stad of leerlingen van het techniekcollege bij het opknappen van gebouwen.

84

Onderwijs naar het centrum Invulling zal worden gegeven aan het vastgestelde Integraal Huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs 2021-2036 waarbij o.a. voor het Herlecollege en de combinatie Grotiuscollege/Vrijeschool Parkstad een start zal worden gemaakt ten behoeve van vervangende huisvesting. In het kader van het Integraal huisvestingsplan Voortgezet Onderwijs heeft een haalbaarheidsonderzoek plaatsgevonden voor deze 3 scholen, waarbij verschillende toekomstscenario’s zijn onderzocht. Geconcludeerd werd dat vanuit het oogpunt van onderwijsinhoud, duurzaamheid en verantwoord investeren een verplaatsing van het Grotius College en Vrijeschool Parkstad naar één unilocatie alsook de verplaatsing van het Herle College naar het centrum het beste scenario vormt. Op basis hiervan heeft de Raad besloten om aan de hand van een uitwerking van het programma van eisen alternatieve locaties nader te onderzoeken en daarbij tevens de herbestemming van de vrijkomende locaties aan te geven. Voor de verplaatsing van het middelbaar onderwijs naar het centrum moet einde 2021 een locatiekeuze zijn gemaakt op basis van een vastgesteld programma van eisen en zal in 2022 het programma van eisen in een bouwopgave concreet gemaakt moeten worden en zullen de vereiste publiekrechtelijke procedures doorlopen moeten worden.

Wat gaat dat kosten? KT Onderwijs Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -19.922 11.315 -8.606

2021 -20.968 11.453 -9.515

2022 -18.676 6.630 -12.046

Meerjarenraming

2023 -18.650 6.247 -12.403

2024 -19.484 6.307 -13.177

2025 -18.003 5.619 -12.384

Bedragen x € 1.000

Welke investeringen gaan we daarvoor doen?

Omschrijving

Begroting 2022

2023

BMV Heerlerbaan

9.971

Div OHV marktwerking

8.027

St Janscollege renovatie

4.670

Renovatie BS Mijn Spoor

1.427

Renovatie BS Gerardus Majella

856

Uitbreiding De Tovercirkel

600

Renov. Units BMV Molenberg/Broederschool

353

Gras Kloosterstr 2A vh BBS Voeegelsjtang

42

Totaal

25.946

Bedragen x € 1.000

85

Meerjarenraming 2024

2025

5.723 4.400

10.123

0

0

86

3.1.5

Programma Sport, Cultuur en Recreatie

Portefeuillehouders: Martin de Beer, Jordy Clemens, Charles Claessens

Wat willen we bereiken? Sport Ook in 2022 blijven we inzetten om de MBP doelstelling het verlagen van het aantal niet-sporters, te bewerkstelligen. Onlangs heeft de GGD Zuid-Limburg de Gezondheidsatlas geactualiseerd. Daarin is te zien dat het aantal volwassen dat wekelijks sport in 2020 licht gedaald is ten opzichte van 2016 (en dus een ongunstige stijging van niet-sporters van 59% naar 61%). Daarbij moet worden opgemerkt dat de gegevens zijn verzameld in het najaar van 2020 tijdens de coronapandemie. Op basis van de meest recente cijfers van de Jongerenmonitor van de GGD Zuid-Limburg zien we onder jongeren wel een voorzichtige positieve ontwikkeling. Het aandeel jongeren tussen 13 en 16 jaar dat lid is van een sportaanbieder steeg van 54% in 2015 naar 56% in 2019 (pre-corona).De afname in ledenaantallen bij sportverenigingen worden vermoedelijk gecompenseerd door toename van lidmaatschap bij andere sportaanbieders. Het effect van corona op sportdeelname zal de komende tijd moeten blijken. Samen met onze partners willen we deze trend voortzetten waarbij het niet alleen draait om abstracte indicatoren maar hebben we nadrukkelijk oog voor concrete initiatieven die veel impact hebben op de maatschappelijke relevantie van sport en bewegen. Het Jeugdfonds Sport en Cultuur is daar een goed voorbeeld van.

Cultuur en cultureel erfgoed Heerlen is een cultureel brandpunt waar nieuwe horizonten worden ontdekt, waar ruimte is voor experiment en waar cultuur en erfgoed bijdragen aan levendigheid, gemeenschapszin en saamhorigheid. Het aanbod in Heerlen is voor iedereen toegankelijk en inclusief. Het biedt gelijke kansen voor iedereen. We verankeren cultuur en cultureel erfgoed in het onderwijs en hebben samen met onze culturele partners oog voor het bereiken van een breed publiek. Gezamenlijk dragen de instellingen zorg voor een boeiend aanbod. Een aanbod dat duidelijk zichtbaar en goed vindbaar is voor iedere inwoner van Heerlen. Heerlen centrum vormt de huiskamer van de stad en regio met een breed, kwalitatief hoogwaardig en toegankelijk aanbod van festivals, podia en musea. Verbinding, participatie en ontmoeting stimuleren we eveneens in de verschillende stadsdelen, waar we een belangrijke rol zien voor de verenigingen en de urban sector. Het verleden is zichtbaar en te beleven op een eigenzinnige wijze, festivals creëren een prettige sfeer, talenten geven we kans om te experimenteren en de stad ademt creativiteit en speelsheid. Als centrumstad nemen wij de verantwoordelijkheid voor een sterke culturele infrastructuur voor Heerlen en de directe regio en beschermen we gebouwen en plekken met een hoge cultuurhistorische waarde.

We zijn een brandpunt op het gebied van podiumkunsten en de urban sector en er is een uitgebreid aanbod op het vlak van cultuurhistorie, film en diverse cross-overs. We koesteren tradities en zijn trots op onze moderne uitstraling. We bouwen voort op wat er de afgelopen jaren gerealiseerd is. Wij dragen zorg voor een sterke en brede basis. Een volledig ecosysteem van amateurkunsten tot professionele kunsten, van cultuurbeleving tot cultuurbeoefening, van carnaval via erfgoed tot urban arts. We laten het hoogste niveau zien, blijven alert op kansen en zoeken de samenwerking op in de regio om een zo compleet mogelijk en kwalitatief hoogwaardig aanbod te creëren voor inwoners en bezoekers.

87

Wat mag dat kosten?

Programma 5 - Sport, cultuur en recreatie Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal saldo van baten en lasten Toevoeging reserves Onttrekking reserves Resultaat

2020 -31.774 3.711 -28.063 -143 131 -28.075

2021 -29.771 3.919 -25.852 -322 84 -26.090

2022 -33.763 4.043 -29.720 -499 73 -30.146

Meerjarenraming

2023 -34.617 4.049 -30.568 -7 38 -30.537

2024 -34.964 4.203 -30.761 -7 38 -30.730

2025 -35.332 4.194 -31.139 -7 38 -31.108

Bedragen x € 1.000

Specificatie kernthema's (saldo) Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Sport Cultuur Cultureel erfgoed Groen Bestemming Totaal

2020 -4.313 -12.792 -5.276 -5.682 -13 -28.075

2021 -3.382 -12.553 -4.167 -5.750 -238 -26.090

Bedragen x € 1.000

88

2022 -3.988 -13.663 -5.194 -6.874 -427 -30.146

Meerjarenraming

2023 -3.984 -14.192 -5.205 -7.186 31 -30.537

2024 -4.373 -14.198 -5.071 -7.119 31 -30.730

2025 -4.747 -14.202 -5.049 -7.141 31 -31.108

Risico’s Sport  Als gevolg van de bouwkostenstijging zal nog moeten blijken of het beschikbare krediet van € 7,5 miljoen voor zwembad Hoensbroek in 2022 toereikend is. Ten aanzien van het Centrumbad is daar weliswaar bij de berekening van de investering in voorzien maar is dit risico er ook. Cultuur en cultureel erfgoed  Corona heeft de culturele sector zwaar geraakt. Maatregelen ter bestrijding van het virus beperkten culturele instellingen in hun mogelijkheden; hun eigen inkomsten en bereik liepen fors achter vergeleken met voorgaande jaren. In 2022 kan de culturele sector nog de nasleep hiervan voelen. Veranderingen in de vrijetijdsbesteding van mensen zorgde ervoor dat mensen keuzes maakten. Het is niet vanzelfsprekend dat deze tijd automatisch opnieuw met cultuur wordt ingevuld. We zien dit vooral in de amateurkunst en bij de dansopleiding.  Sommige programma’s met externe middelen zijn van tijdelijke aard (bijvoorbeeld bidboek). We blijven in de uitvoering balans zoeken tussen structurele en incidentele middelen om de beleidsdoelen te realiseren.  Niet indexeren van subsidies terwijl lonen, prijzen en huren wel stijgen. Met de verhoging van de BTW en de aanstaande Fair Practice Code staat dit vraagstuk momenteel op de politieke agenda.

Beleidsindicatoren

89

Kernthema Sport Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? We continueren onze inzet op sportstimuleringsprogramma’s Heel Heerlen Beweegt, Iedereen kan Sporten Parkstad en het schoolzwemmen. De focus ligt daarbij op jeugd. Met sport en bewegen willen we een belangrijke bijdrage leveren aan de opgaven van het programma Heerlen-Noord. Concreet denken we dan aan: sport- en beweegactiviteiten in relatie tot de verlengde schooldag, het vergroten van de maatschappelijke waarde van sportverenigingen door het inbedden van (arbeids)participatietrajecten en het ontwikkelen van vernieuwend sport- en beweegaanbod samen met jongeren. We beogen daarnaast een verplaatsing van de atletiekaccommodatie van AVON naar sportcomplex Varenbeuk. Niet alleen vanwege het versterken van de toekomstbestendigheid van de vereniging maar ook vanwege de nieuwe mogelijkheden die hiermee ontstaan in relatie tot stimuleren van sport en bewegen voor omwonenden. Op het gebied van sportaccommodaties zal in 2022 gestart worden met de renovatie van zwembad Hoensbroek en de voorbereidingen op de realisatie van het Centrumbad worden verder voortgezet. Vanuit het lokale Sportakkoord wordt dit jaar voornamelijk ingezet op het ondersteunen en versterken van de sport van onderop.

Om sportverenigingen beter van dienst te kunnen zijn, zijn we in 2021 gestart met een verenigingsondersteuner vanuit het programma Heel Heerlen Beweegt. Dit zetten we voort en in de eerste helft van 2022 evalueren we dit. Vanuit een samenwerking tussen sport en cultuur is een nieuw platform ontstaan waarbij lokale community’s op het gebied van sport en cultuur ondersteund worden door professionals. Wat betreft de sportevenementen verwachten we dat de organisatoren te maken blijven houden met aangescherpte evenementenprotocollen en verder met de herinrichting van het centrumgebied. De verwachting is dan ook dat Limburgs Mooiste en de RaboRonde en een aantal kleinere typisch Heerlense sportevenementen in 2022 weer zullen plaatsvinden. Ook de herstart van de Eredivisie Beach Volleybal inclusief Beachweek worden onderzocht.

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Herstructurering Buitensport;  Beleidsnotitie Binnensportaccommodaties Heerlen 2015-2020;  IMAH 2018-2022;  Grenzeloos Actief Parkstad, kaders 2018-2020;  Beleidsregel subsidiering amateursportverenigingen;  Lokaal Sportakkoord Heerlen.

Wat gaat dat kosten? KT Sport Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -6.673 2.360 -4.313

2021 -5.594 2.212 -3.382

Bedragen x € 1.000

90

2022 -6.061 2.073 -3.988

Meerjarenraming

2023 -6.074 2.090 -3.984

2024 -6.637 2.263 -4.373

2025 -7.010 2.263 -4.747

Welke investeringen gaan we daarvoor doen?

Omschrijving

Begroting 2022

Renovatie Zwembad Hoensbroek

Meerjarenraming 2023

2024

2025

2.700

4.500

Centrumbad

500

1.300

4.750

Buitensportaccommodaties

547

688

715

787

3.747

6.488

5.465

787

Totaal Bedragen x € 1.000

91

Kernthema Cultuur Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken?    

  



 

  

        

We verankeren cultuur in het primair onderwijs. Dat doen we via het programma Cultuureducatie met Kwaliteit (CmK); We herijken de beleidsregel Cultuureducatie in het primair onderwijs; We organiseren een gestructureerd overleg tussen het voortgezet onderwijs, MBO en de culturele instellingen over cultuureducatie en talentontwikkeling; In samenwerking met de culturele instellingen zorgen we dat alle Heerlense basisschoolleerlingen kennismaken met allerlei culturele disciplines in onze stad, starten we een pilot voor gratis busvervoer naar de Heerlense culturele instellingen en bieden we scholieren gratis toegang tot onze historische musea; We gaan het gesprek aan met professionele instellingen om meer ruimte te geven aan amateurkunsten; We herijken de beleidsregel subsidiëring amateurkunsten, waarbij de subsidiëring gekoppeld is aan enerzijds waardering en anderzijds bereik en impact op publiek; Middels een nieuw op te richten platform voor de amateurkunsten als onderdeel van Cultuurhuis Heerlen bieden we georganiseerde en ongeorganiseerde amateurs een groter podium, worden verbindingen gestimuleerd, is de amateurkunst beter zichtbaar en kunnen vraagstukken van verenigingen worden aangepakt; Middels een Urban platform worden Urban arts initiatieven en activiteiten geïnventariseerd, ontwikkeld en verbonden en wordt de sector beter zichtbaar gemaakt.

Initiatieven vanuit de stad worden van onderop gestimuleerd en verankerd; Via culturele organisaties ondersteunen we talentontwikkeling, vooral op het vlak van urban arts, film en podiumkunsten; We zetten middels een tweesporenbeleid in op straatkunst. Enerzijds de grote werken met een zeer hoge artistieke kwaliteit. Anderzijds speelse en gevatte werken in het centrum die visueel aantrekkelijk zijn; Via een digitale kaart worden bestaande en verdwenen muurschilderingen zichtbaar gemaakt en breed gecommuniceerd; We stimuleren de grote carnavalsactiviteiten in het centrum, Hoensbroek en Heerlerheide en de zichtbaarheid van de grote optochten.

We voegen ieder jaar binnen het concept de Stad als Speeltuin minimaal één artistieke en interactieve installatie toe om verbinding tussen gemeenschap en stad en onderlinge ontmoeting te stimuleren; We koesteren de reeds aanwezige culturele infrastructuur in de stad en blijven in gesprek met de organisaties om het kwaliteitsniveau op peil te houden; We bieden ruimte aan het Urban Arts festival en nieuwe evenementen om verder door te groeien en een nog stevigere impact te hebben op de uitstraling van Heerlen; De subsidie van de NIEUWE NOR wordt herijkt passend bij de spilfunctie in de keten van popmuziek; Cultuurhuis Heerlen wordt gepositioneerd als een platform voor amateurkunsten en werkplaats voor nieuw talent; We starten met de transformatie van de Royal tot een levendige en toegankelijke filmhub voor deze regio; We vragen de musea een visie te ontwikkelen om nauwer met elkaar samen te werken met als doel een grotere impact te realiseren; We wijzen komende beleidsperiode meerdere gemeentelijke monumenten aan; We maken zichtbaar waar cultuurhistorisch erfgoed en vondsten liggen door middel van een archeologische beleidskaart en een erfgoedkaart; We onderzoeken of de hoogte van de subsidies van de instellingen nog passend zijn bij de ontwikkelingen van de instellingen en zullen zo nodig aanpassingen voorstellen.

92



We stellen een regeling op waarop eigenaren van gemeentelijke monumenten een beroep kunnen doen.

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Culturele Agenda

Wat gaat dat kosten? KT Cultuur Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -13.580 787 -12.792

2021 -13.098 545 -12.553

2022 -14.356 693 -13.663

Meerjarenraming

2023 -14.885 693 -14.192

2024 -14.890 693 -14.198

Bedragen x € 1.000

Welke investeringen gaan we daarvoor doen?

Omschrijving

Begroting 2022

Archiefbewaarplaats

7.128

Totaal

7.128

Bedragen x € 1.000

93

Meerjarenraming 2023

2024 0

2025 0

0

2025 -14.895 693 -14.202

Kernthema Cultureel erfgoed Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? Het materiële en immateriële erfgoed van de stad moet aan de basis staan van alle ruimtelijke ontwikkelingen, dat is de grondgedachte van de Heerlense School en moet in de omgevingsvisie en omgevingsplannen verder vorm krijgen de komende jaren. Gebouwen en plekken van hoge cultuurhistorische waarde voor stad en regio verdienen extra bescherming middels een gemeentelijke monumentenstatus. In 2022 wordt een vervolg gemaakt met het in kaart brengen en aanwijzen van deze plekken en gebouwen. De archeologische beleidskaart blijft een onmisbaar instrument dat een zorgvuldige en verantwoorde omgang met het archeologisch erfgoed mogelijk maakt. Bovendien willen we de kennis over cultuurhistorie en archeologie nóg beter ontsluiten en voelbaar maken. Daar betrekken we de inwoners van Heerlen graag bij. Ook in 2022 blijven we inzetten op actieve erfgoedparticipatie. Met het project Heerlen Ondergronds maken we op een creatieve wijze de voor de meeste Heerlenaren nog onbekende cultuurhistorische resten zichtbaar. Begin 2022 opent het vernieuwde Mijnmuseum in pand Kneepkens in de binnenstad van Heerlen. Het nieuwe museumconcept is er op gericht het gehele verhaal van de voormalige Mijnstreek (ondergronds en bovengronds) te vertellen op een eigentijdse wijze.

Historisch Goud werkt verder aan de doorontwikkeling van het Thermenmuseum naar een nieuw Romeins Museum de Thermen dat bijdraagt aan een landelijke bekendheid van Heerlen als een Romeinse stad. Met de ontwikkeling van het Romeins Kwartier en Landsfort Herle maken we ook buiten de muren van de musea de rijke geschiedenis van de stad zichtbaar en beleefbaar in het centrum. Maar ook buiten het centrum blijven we het verhaal van de stad op straat zichtbaar en beleefbaar maken. Op meerdere plekken, waaronder het Thermenmuseum, De Vondst en het Nederlands Mijnmuseum worden in het kader van het IBA expojaar vanaf oktober 2021 tentoonstellingen en diverse activiteiten gepresenteerd. De bestaande educatieve contacten worden verder uitgebouwd. Het gratis bezoek voor leerlingen van Heerlense scholen wordt voortgezet en de scholen worden benaderd om allen een bezoek aan kasteel Hoensbroek en Thermenmuseum te brengen. Vanuit communicatie van Historisch Goud wordt additioneel ingezet op de Duitse markt. Diverse samenwerkingsverbanden worden aangehaald en nieuwe methodes om de Duitse bezoeker in de musea te krijgen worden verder uitgewerkt.

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Erfgoedverordening Heerlen;  Culturele Agenda;  Erfgoed is identiteit. Beleidsnota archeologie, gemeente Heerlen;  Archeologische verwachtings- en beleidskaart, gemeente Heerlen.

Wat gaat dat kosten? KT Cultureel erfgoed Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -5.793 517 -5.276

2021 -5.294 1.127 -4.167

Bedragen x € 1.000

94

2022 -6.436 1.242 -5.194

Meerjarenraming

2023 -6.436 1.231 -5.205

2024 -6.282 1.211 -5.071

2025 -6.251 1.202 -5.049

Welke investeringen gaan we daarvoor doen?

Omschrijving

Begroting 2022

Nieuwbouw Filmhuis Royal fase 2

1.150

Nieuwe Nor

1.015

Mijnmuseum verbouwing Totaal

Meerjarenraming 2023

2024

2025

2.179

257 2.422

Bedragen x € 1.000

95

2.179

0

0

Kernthema Groen Wat gaan we er voor doen om onze maatschappelijke effecten te bereiken? We actualiseren het groenbeleid op thema’s die aansluiten op de Heerlense waarden uit de beleidsvisie openbare ruimte: basis op orde, gezondheid, klimaatadaptatie, biodiversiteit en duurzaamheid. Hiervoor stellen we in 2022 een actieplan hittebestendige stad op. De acties zorgen voor vergroening van de stad en de gezondheid van onze inwoners. Dit doen we niet alleen via uitvoeringsmaatregelen maar ook door borging in beleid en regelgeving. De teruglopende biodiversiteit heeft gevolgen voor de flora en fauna in de stad. Om kwetsbare soorten te beschermen, bereiden we in 2022 een soortenmanagementplan voor om de ‘stadssoorten’ op populatieniveau te monitoren en beschermen. We versterken hun positie door in de ontwikkelfase van bouw-, sloop-, en verduurzamingsplannen natuurinclusieve maatregelen te integreren. Daardoor is het niet noodzakelijk om voor elk project een aparte ontheffing aan te vragen in het kader van de wet natuurbescherming. Het geeft een impuls aan natuurinclusief bouwen in Heerlen. Ook verlagen we de kosten en vermijden we projectenvertraging. Om wateroverlast en de effecten van extreme warmte te verminderen, stimuleren we inwoners om hun versteende tuin om te vormen tot groene tuin. Deze laagdrempelige regeling verhoogt ook de biodiversiteit en de leefbaarheid in de straat.

Tot slot start in 2022 de uitvoering van de motie “een boom voor elke geboorte”. We leggen een herinneringsbos aan en zeven andere groenprojecten die samen met buurtbewoners zijn geïnitieerd.

Over welk bestaand beleid beschikken wij om dit te realiseren?  Groenbeleidsplan;  1000 bomenplan;  Beleidsvisie openbare ruimte (planning is dit jaar vaststellen);  Klimaatadaptatiestrategie Parkstad Limburg (idem);  Programma Duurzaamheid;  Watertakenplan Heerlen.

Wat gaat dat kosten? KT Groen Rekening Bijgestelde Begroting begroting

Lasten Baten Totaal

2020 -5.729 46 -5.682

2021 -5.785 35 -5.750

Bedragen x € 1.000

96

2022 -6.909 36 -6.874

Meerjarenraming

2023 -7.222 36 -7.186

2024 -7.155 36 -7.119

2025 -7.177 36 -7.141

Welke investeringen gaan we daarvoor doen? Omschrijving

Begroting 2022

Vervangingsbudget groen

350

1000 bomen

165

Herplanten bomen

Meerjarenraming 2023

2024

2025

350

350

350

154

206

210

210

Openbare speelvoorzieningen

116

116

116

128

Dierenverblijf hertenpark

125

Totaal

910

672

676

688

Bedragen x € 1.000

97

98

3.1.6

Programma Sociaal Domein

Portefeuillehouders: Peter van Zutphen, Martin de Beer, Jordy Clemens, Adriane Keulen

Wat willen we bereiken? De gevolgen van de COVID-19 uitbraak zullen ook in 2022 nog voelbaar zijn in onze samenleving. Vooral kwetsbare burgers zijn en worden nog steeds hard getroffen hierdoor. Naar verwachting zullen zij de gevolgen nog wel een tijdje voelen. Heerlen kan helaas COVID-19 “niet de wereld uitwerken”, maar volgend jaar hebben wij de negatieve gevolgen hiervan voor veel inwoners kunnen verzachten door zelf initiatieven te ontwikkelen of andere te ondersteunen. Binnen het jeugddomein wordt ook in 2022 de hulp en ondersteuning gecontinueerd, eventueel in aangepaste vorm als de situatie daarom vraagt. We weten op dit moment nog niet wat precies de gevolgen zijn van corona en hoe deze (langdurig) doorwerken in de vraag naar jeugdhulp. Onze inzet op het gebied van jeugd moet bijdragen aan het opgroeien van onze kinderen en jongeren in een veilige en gezonde omgeving, waarin zij zich optimaal kunnen ontplooien tot actieve en volwaardige burgers en de bescherming en zorg krijgen die nodig is. Het kind staat op 1. We willen de groep kinderen in Heerlen waar het goed mee gaat vergroten.

Om dit te bereiken zetten we breed in, door de algemene voorzieningen op orde te hebben, door gezond opgroeien te bevorderen, door kinderen die opgroeien in armoede te ondersteunen, door veiligheid binnen gezinnen te bevorderen, door voldoende professionals beschikbaar te hebben in onze toegangsteams en door hulp te bieden als die nodig is. Daarmee starten we al vóór de geboorte door kwetsbare kinderen (en hun ouders) zo jong mogelijk in beeld te hebben, en lopen we mee in alle levensfasen van een kind. Als ondersteuning en hulp nodig is, moet deze snel en op maat zijn en zoveel als mogelijk ambulant, integraal en dicht bij huis. Heerlen kent veel sociale problemen en achterstanden ten opzichte van de gemiddelde scores in de rest van het land. Het grootste deel van deze achterstanden en problemen manifesteert zich in Heerlen-Noord. Komend jaar starten wij met de uitvoering van een intergenerationeel programma om deze achterstanden ten opzichte van de gemiddelden in Nederland weg te werken. Dat doen wij samen met onze partners, o.a. HSB! en JENS, maar ook met het onderwijs en onze partners in het veiligheidsdomein zoals de politie. Met het reeds dit jaar gestarte project de Sociaal-Veilige Aanpak in een aantal buurten in Heerlen-Noord, willen wij in 2022 de eerste resultaten presenteren. Om problemen zoals hierboven geschetst te voorkomen, ligt onze focus op preventie.

Een goed voorbeeld is ons project Kansrijk van Start waarbij wij aanstaande en jonge ouders al begeleiden voordat de kinderen geboren zijn en tijdens de eerste 1000 dagen van hun kind, zodat we de kinderen een goede start in het leven bieden. Door preventie creëren we kansen voor onze inwoners. Een belangrijke bijvangst is dat we hierdoor het beroep op zorg in de toekomst kunnen verminderen. De subsidierelatie met MEE gaan wij bestendigen zodat onze inwoners te allen tijde verzekerd zijn van goede en onafhankelijke cliëntondersteuning zodat zij de weg naar een passende voorziening binnen het Sociaal Domein goed weten te vinden. In 2022 worden de eerste Skaeve Huse gerealiseerd en we gaan ervaring opdoen in twee proeftuinen met huisvesting voor jongeren die nog niet volledig zelfstandig kunnen wonen, het zogenoemde begeleid wonen.

99

Op korte termijn zal het aanbod Beschermd Wonen worden uitgebreid met een Beschermd Wonen voorziening voor jongvolwassenen met een licht verstandelijke beperking. Op 1 januari 2022 gaat de Wet Inburgering in. Door middel van verschillende instrumenten en activiteiten bereiken wij ons doel: een snelle integratie van de inburgeraar die zo goed mogelijk Nederlands spreekt en volwaardig kan participeren. Onze ambitie voor ouderen is een stad waar mensen gelukkig en gezond ouder worden in een veilige omgeving. Waar mensen zolang als mogelijk regie houden over hun eigen leven. Waar we ondersteunen als nodig maar waar ouderen ook gezien worden als een waardevolle groep die actief bijdraagt aan onze maatschappij op zowel sociaal vlak als op economisch vlak. Het voorkomen en bestrijden van eenzaamheid is voor ons een speerpunt. Samen met onze partners pakken wij het voorkomen en bestrijden van eenzaamheid aan. Als het gaat om lokale inclusie is onze ambitie dat iedereen in Heerlen “tot zijn recht komt”. Iedereen moet zichzelf kunnen zijn, iedereen is even belangrijk. Iedereen doet er toe, iedereen moet kunnen meedoen en mensen kijken naar elkaar om. Het gaat over een omslag in ons beleid, in ons denken en in ons doen. Het begint allemaal met bewustwording en de oprechte motivatie om zaken ook echt anders aan te pakken.

Het motto van de Heerlense LIA (Lokale Inclusie Agenda) luidt niet voor niets “Iedereen voor elkaar!” We verwachten dat de effecten van nieuwe én tijdelijke wet- en regelgeving rondom schuldhulpverlening en inkomensondersteuning in 2022 zichtbaar worden. Onze nadruk op maatwerk hierbinnen en onze inzet op vroegsignalering zullen ervoor zorgen dat meer mensen eerder en gerichter hulp bij hun financiën krijgen. Dat is van groot belang omdat de impact van armoede en schulden op de maatschappij, de economie en de gezondheid van mensen groot is.

Wat gaan wij daarvoor doen (uitgangspunten van ons beleid)? Iedere inwoner moet op eigen wijze en naar vermogen mee kunnen doen in de samenleving. Wij hebben een fijnmazige structuur en netwerk van voorzieningen dicht bij huis om degenen die dit niet lukt van passende ondersteuning te voorzien. Een belangrijk uitgangspunt van ons beleid is dat onze kinderen gezond en veilig kunnen opgroeien, hun talenten kunnen ontwikkelen en naar vermogen participeren in de samenleving. We zetten breed in om de groep kinderen waar het goed mee gaat te vergroten; door de algemene voorzieningen op orde te hebben, door gezond opgroeien te bevorderen, door kinderen die opgroeien in armoede te ondersteunen, door veiligheid binnen gezinnen te bevorderen en door hulp te bieden als die nodig is. Daarmee starten we al vóór de geboorte en lopen we mee in alle levensfasen van een kind. Als ondersteuning en hulp nodig is, moet deze snel en op maat zijn en zoveel als mogelijk ambulant, integraal en dicht bij huis. Volgend jaar starten wij de voorbereidingen voor een nieuwe aanbesteding voor de ambulante volwassen- en jeugdhulp en ondersteuning. Met het oog op de doordecentralisatie Beschermd Wonen, die in 2023 gestalte zal krijgen, gaan we samenwerkingsafspraken maken met de Parkstadgemeenten over onder meer de financiering en gaan we aan de slag met de herijking van het aanbod Beschermd Wonen.

Wij blijven inzetten op preventie van dakloosheid, onder andere door afspraken te maken tussen de sociale diensten van Parkstad. Vanaf 2022 pakken wij de regie op het inburgeringstraject weer terug van het Rijk. Met ons integraal ouderenbeleid getiteld “Ouder worden met Toekomst” zetten wij in op tien actielijnen. De kracht van ons ouderenbeleid is de veelheid en diversiteit van ontmoetingsmogelijkheden en het maken van verbindingen in de stad, in het bijzonder op buurtniveau. Dit doen wij

100