Document · PDF

Bijlage 5 - Ombuigingenbundel

Raadsvergadering 7 juli 2025, gemeente HeerenveenBij agendapunt: Perspectiefnota 2026 en Voorkeursscenario Gezonde Financiële Positie27.358 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

| 67 | Ombuigingenbundel

wordt met name gebruikt door werkenden rondom het centrum, bezoekers van Sportstad, bewoners van de Veldschans en de bezoekers van de wedstrijden van SC Heerenveen. Het huidige niveau - daar waar betaald parkeren of vergunningparkeren is ingesteld - is passend bij de benodigde parkeerregulatie vanuit het hiervoor omschreven doel/visie. Meer betaald parkeren maakt het centrum en de omliggende schil van woningen en bedrijven minder aantrekkelijk voor bezoekers en werkenden. Daarentegen zal de locatie P6 in het Stadiongebied op termijn worden verhard en blijft gratis parkeren daar wel mogelijk. We stellen voor om een maximaal dagtarief van € 2,50 te heffen op deze locatie. Dit ligt lager dan de tarieven in het centrum, zodat er nog wel een motivatie is om deze locatie te parkeren in plaats van in het centrum. Voorgesteld wordt om deze extra inkomsten pas te ramen vanaf 2027, zodat er voldoende tijd is om alle randvoorwaarden te regelen. Wettelijke taak van de gemeente Betaald parkeren is geen wettelijke taak, maar reguleert de parkeermogelijkheden en daarmee bereikbaarheid van voorzieningen. Maatschappelijke gevolgen Classificatie: redelijk Toelichting: Er zal geen draagvlak zijn bij de huidige gebruikers wanneer betaald parkeren wordt ingesteld. Het is nu een terrein waar gratis door met name werkenden in het centrum, kantoren Sportstad en bewoners Veldschans wordt geparkeerd.

In de parkeervisie is dit terrein juist aangewezen voor langparkeerders. Dit ‘botst’ voor het parkeren tijdens voetbalevenementen. Er is bovendien een risico dat mensen uitwijken naar andere plekken in de omgeving voor gratis parkeren, wat mogelijk kan leiden tot overlast op andere locaties. Dit kan extra druk leggen op gebieden die nu minder gebruikt worden, met als gevolg meer verkeersdrukte en een verstoring van de leefbaarheid in die wijken. Daarentegen is P6 nog wel gratis beschikbaar, maar die afstand is groter. De komende tijd wordt gewerkt aan het centrum en de bereikbaarheid daarvan, mede door het bouwen van een tweede parkeergarage. Dit betekent dat er tijdens de bouwperiode minder parkeerplekken beschikbaar zijn. Bij het instellen van betaald parkeren op de terreinen rondom Sportstad en eventueel ook betaald parkeren op de parkeerplaats achter de K.R. Poststraat (zie ander voorstel) is er geen gratis oplossing beschikbaar om naar uit te wijken. De voorgestelde tarieven voor deze locaties liggen wel lager dan in het centrum van Heerenveen. Geruime tijd voordat op deze parkeerplaatsen betaald wordt, zullen borden geplaatst worden. Via deze borden worden de huidige gebruikers geïnformeerd dat het betaalde parkeren wordt ingevoerd. Daarnaast zullen de omliggende bedrijven worden geïnformeerd en zal met Sportstad worden gesproken.

Organisatorische gevolgen Classificatie: laag

| 68 | Ombuigingenbundel

Toelichting: Er is kans dat er uitwijkgedrag plaatsvindt naar P3, P6 of omliggende woonwijken die niet gereguleerd zijn. Ook bestaat de kans dat de verwachte inkomsten niet/ gedeeltelijk worden behaald en overlast in andere gebieden ontstaat. Er moeten dan maatregelen worden getroffen in die gebieden om hinder/overlast tegen te gaan, waar kosten mee gemoeid zijn. Financieel effect Effecten exploitatie

2026

2027

Verhoging lasten parkeerautomaten

2028

2029

- € 12.000

Verhoging lasten controle

- € 40.000

Verhoging baten

€ 500.000

2026

2027

2028

2029

€0

Effecten formatie Effect op formatie in € Aantal Fte

Totaal financieel effect

2026

2027

2028

2029

Verhoging lasten

- € 40.000

- € 52.000

Verhoging baten

€ 500.000

Toelichting financieel effect Verwachte extra inkomsten bij een dagtarief van € 2,50 (2,5 x 1.200 x 55% x 250 betaaldagen x turnover 1,2). Er zal een eenmalige investering gedaan moeten worden voor het aanschaffen van apparatuur van € 80.000 (geraamd), daarnaast zal er jaarlijks meer geld nodig zijn voor het uitvoeren van handhaving. Wanneer alle parkeerautomaten worden vervangen in de gemeente Heerenveen en wordt overgegaan op kentekenregistratie, kan er met een scanauto worden gecontroleerd. Dit zou kunnen leiden tot lagere kosten voor handhaving. Dit heeft geen impact op de Fte, mede doordat de dienstverlening rondom parkeren volledig is uitbesteed. Communicatie In samenwerking met de griffie en het communicatieteam verzorgen we de algemene communicatie rondom de gemeenteraadsbesluitvorming over alle ombuigingsvoorstellen, zowel vóór als na de besluitvorming. Daarnaast is per ombuigingsvoorstel vastgesteld welke communicatie nodig is voorafgaand aan de besluitvorming door de gemeenteraad, afhankelijk van de impact en de betrokken doelgroepen. Zo communiceren we op maat. In de onderstaande tabel wordt aangegeven of en hoe er gecommuniceerd is over het betreffende ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming. Er wordt enkel extern gecommuniceerd indien het ombuigingsvoorstel is opgenomen in het voorkeursscenario.

Wijze van communiceren over dit ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming Geen aanvullende communicatie

| 69 | Ombuigingenbundel

Interne communicatie (bijvoorbeeld intranetbericht of bijeenkomst) X

Externe communicatie (bijvoorbeeld telefonisch contact, mail, brief of bijeenkomst).

Geïnformeerde(n): Ondernemerskring Heerenveen (OKH) en Heerenveense Centrum Ondernemersvereniging (HCOV)

| 70 | Ombuigingenbundel

19. Biodiversiteit Basisgegevens Domein

Leefomgeving

Thema

Fysieke leefomgeving

Taakveld

5.7 Openbaar groen en (open lucht) recreatie

Grootboeknummer

600063

Kostensoort

4343022

Koppeling met Raadsagenda

Koppeling met hoofdlijnenakkoord

Omschrijving van het ombuigingsvoorstel Wat deden we? Als gevolg van het feit dat de biodiversiteit onder druk staat, wordt er ingezet op het behoud en versterken van de biodiversiteit. Biodiversiteit, ook wel soortenrijkdom genoemd, omvat alle verschillende soorten planten, dieren, schimmels en micro-organismen die samen een ecosysteem vormen. Deze diversiteit is essentieel voor het evenwicht in de natuur, omdat de verschillende soorten elkaar nodig hebben om te overleven. Hoe diverser een gebied is, hoe beter het bestand is tegen veranderingen zoals klimaatverandering, ziektes en plagen. Om de biodiversiteit te behouden en te versterken, zetten we actief in op de omvorming van grijs naar groen. Dit betekent dat we verharding, zoals asfalt en beton, vervangen door groenvoorzieningen zoals gras, struiken en bomen. Door deze omvorming wordt de leefomgeving niet alleen aantrekkelijker, maar ook beter voor het milieu. Groenvoorzieningen helpen bij het verbeteren van de luchtkwaliteit, het reguleren van de temperatuur en het bevorderen van de biodiversiteit en gezondheid. Daarnaast maken we andere keuzes in het sortiment van beplanting en/of passen we ander (extensief) beheer toe. Dit betekent dat we bijvoorbeeld kiezen voor plantensoorten die bijdragen aan een rijkere biodiversiteit en het beheer van groenvoorzieningen aanpassen om de natuurlijke processen te ondersteunen.

Een en ander komt voort uit het hoofdlijnenakkoord en is onderdeel van het programma “Landschap in balans”. Momenteel hebben we voor het versterken van de biodiversiteit een structureel budget van € 100.000 opgenomen in de meerjarenbegroting. Het structurele budget wordt ingezet voor bewustwording, educatie, pilots en als plus op (her-)inrichtingsprojecten om te vergroening en biodiverser in te richten. Naar verwachting, nog in afwachting van de uitwerking en uitkomsten van het groenstructuurprogramma, wordt ten behoeve van de doelstellingen van het programma “Landschap in balans” extra middeleninzet verlangd. De structurele middelen zijn niet voldoende om de openbare ruimte te vergroenen en biodiverser in te richten en een lokaal natuurnetwerk te creëren. Wat gaan we niet meer doen of anders doen?

| 71 | Ombuigingenbundel

Stoppen met het versterken van de biodiversiteit, wat een directe besparing oplevert van € 100.000. Het stoppen met biodiversiteit staat haaks op het hoofdlijnenakkoord 2022-2026. Het gaat hierbij om het stoppen van het (actief) versterken van de biodiversiteit. Gaat dus met name om het niet meer inzetten op “versterken biodiversiteit” bij bv. omvormingen (grijs naar groen). Waar mogelijk wordt bij de keuze van sortiment binnen reguliere middelen voor onderhoud en bij vervanging wel rekening gehouden met biodivers sortiment, wanneer dit financieel mogelijk is binnen de hiervoor beschikbare middelen vanuit het beheer/onderhoud groen of kredieten voor vervanging of herinrichting. Die mogelijkheden zijn echter beperkt omdat ander, inheems sortiment en/of duurzaam/biologisch gekweekt aanzienlijk duurder is dan regulier gekweekt plantmateriaal. Wettelijke taak van de gemeente Er is (nog) geen concrete wettelijke verplichting. Wel ligt er een relatie met het akkoord van Parijs en daarmee de klimaatopgaven, de Natuurbeschermingswet, Natuurherstelwet en het programma “Landschap in balans” uit het hoofdlijnenakkoord. De Natuurherstelwet geeft aan dat in 2030 tenminste 20% van de Europese natuur hersteld moet zijn, in 2050 alle aangetaste ecosystemen op land en water hersteld.

Enkele maatregelen voor 2030 zijn het tegengaan van de afname van bestuivende insecten, tegengaan afname stedelijk groen, 3 miljard extra bomen planten, vernatten veenweidegebied. Alle lidstaten dienen een Nationaal herstelplan op te stellen. Maatschappelijke gevolgen Classificatie: Redelijk Toelichting: Als we geen actie ondernemen gaat de biodiversiteit verder achteruit. Nu handelen is van groot belang. Achteruitgang heeft invloed op klimaat, grondstoffen en materialen, voedsel(-kwaliteit), plant en dierziekten en -plagen en de gezondheid en welbevinden van de mens. Daarmee heeft het ook invloed op de economie. Hoe meer variatie, hoe meer evenwicht. Monoculturen, uitheemse soorten en ontbreken van groene verbindingen verstoren dit evenwicht. We investeren tot op heden in vergroening zodat het bijdraagt aan biodiversiteitsherstel en klimaatadaptatie (m.n. beheersing hitte, wateroverlast en droogte). Stoppen leidt tot beperken van de begrotingslast maar kent negatieve invloed op de baten kant (gezondheid, ecosystemen, leefbaarheid, etc.). Zie ook onderstaand figuur van de Wageningen University & Research (WUR):

| 72 | Ombuigingenbundel

Organisatorische gevolgen Classificatie: Laag Toelichting: Beperkt van invloed op huidige taken. Biodiversiteit wordt als onderwerp meegenomen/meegewogen in beheer, onderhoud en (her)inrichting. Bovendien is geen afzonderlijke formatie beschikbaar voor biodiversiteit. Financieel effect Effecten exploitatie

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€ 100.000

Verhoging baten

€0

2026

2027

2028

2029

€0

Effecten formatie Effect op formatie in € Aantal Fte

Totaal financieel effect

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€ 100.000

Verhoging baten

€0

Communicatie In samenwerking met de griffie en het communicatieteam verzorgen we de algemene communicatie rondom de gemeenteraadsbesluitvorming over alle ombuigingsvoorstellen,

| 73 | Ombuigingenbundel

zowel vóór als na de besluitvorming. Daarnaast is per ombuigingsvoorstel vastgesteld welke communicatie nodig is voorafgaand aan de besluitvorming door de gemeenteraad, afhankelijk van de impact en de betrokken doelgroepen. Zo communiceren we op maat. In de onderstaande tabel wordt aangegeven of en hoe er gecommuniceerd is over het betreffende ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming. Er wordt enkel extern gecommuniceerd indien het ombuigingsvoorstel is opgenomen in het voorkeursscenario. Wijze van communiceren over dit ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming X

Geen aanvullende communicatie Interne communicatie (bijvoorbeeld intranetbericht of bijeenkomst) Externe communicatie (bijvoorbeeld telefonisch contact, mail, brief of bijeenkomst).

Geïnformeerde(n): niet van toepassing

| 74 | Ombuigingenbundel

20. Duurzaamheid circulaire economie Basisgegevens Domein

Leefomgeving

Thema

Leefomgeving

Taakveld

3.1 Economische leefomgeving

Grootboeknummer

600264

Kostensoort

4343100

Koppeling met Raadsagenda

Koppeling met Hoofdlijnenakkoord

Omschrijving van het ombuigingsvoorstel De gemeente werkt aan het programma ‘Toonaangevend in een circulaire samenleving’. Het grootste deel van dit programma wordt gefinancierd vanuit de CDOKE-middelen (SPUK). Vanuit de algemene gemeentelijke middelen is daarnaast een bedrag beschikbaar van € 20.000 per jaar. Hiervan worden op dit moment diverse zaken bekostigd, zoals lidmaatschap VCF (Vereniging Circulair Friesland) en Chemport Europe/Greenwise. Binnen deze samenwerkingsverbanden werken we met andere overheden, ondernemers en kennisinstellingen aan het versnellen van de circulaire economie, door bijvoorbeeld projecten als circulair bouwen, circulair inkopen, versterken circulair ecosysteem en vestigingsklimaat in het noorden. Met dit ombuigingsvoorstel worden deze lasten vanaf 2026 gedekt uit de CDOKE-middelen. Het Rijk heeft de CDOKE-middelen voor de jaren 2023, 2024 en 2025 reeds beschikt en deze mogen tot en met 2027 uitgegeven worden. Tevens heeft het Rijk sinds zomer 2023 een nieuwe tranche voor 2026 tot en met 2030 gereserveerd, maar in welke vorm en hoeveel daadwerkelijk wordt uitgekeerd is nog steeds niet duidelijk. De provincie geeft aan dat zij er vanuit gaat dat de nieuwe tranches binnenkort beschikbaar worden gesteld en dat gemeenten hier op mogen rekenen.

De provincie Fryslân heeft in zijn begrotingscirculaire (mei 2025) hierover het volgende gezegd: “Gemeenten spelen een belangrijke rol in de uitvoering van de klimaat- en energieplannen. Het kabinet ondersteunt gemeenten hierbij met geld uit de CDOKE-regeling voor de jaren 2023 tot en met 2025. Met dit geld kunnen gemeenten extra personeel aantrekken. Gemeenten kunnen meer kennis opdoen en experts inhuren. Gemeenten moeten ervan uit kunnen gaan dat ze dit geld elk jaar krijgen. Anders kunnen ze geen langdurige verplichtingen aangaan. De Raad van het Openbaar Bestuur (ROB) heeft in maart 2024 een advies gegeven over het vervolg van deze middelen. Hierin benadrukt de ROB dat het van belang is dat gemeenten voor langere tijd zeker zijn van middelen. Er wordt gewerkt aan een nieuwe regeling voor na 2025. Het Rijk heeft hier al budget voor gereserveerd. In de brief ministerie van Economische Zaken en Klimaat leest u hier meer over. Omdat de verwachting is dat de middelen ook na 2025 beschikbaar worden gesteld, is het toegestaan om de middelen alvast op te nemen in de begroting 2026 en het meerjarenperspectief 2027-2029.”

| 75 | Ombuigingenbundel

Indien ombuigingsvoorstel ‘Specifieke uitkering CDOKE stap 2’ wordt gekozen, kan dit ombuigingsvoorstel niet gekozen worden. De CDOKE-middelen zijn in dat geval al volledig ingezet. Wettelijke taak van de gemeente De gemeente heeft geen wettelijke verplichting om werkzaamheden uit te voeren rondom circulaire economie. Maatschappelijke gevolgen Classificatie: Laag Toelichting: De zaken die nu uit dit budget worden betaald kunnen op een andere manier worden bekostigd. Organisatorische gevolgen Classificatie: Laag Toelichting: niet van toepassing Financieel effect Effecten exploitatie

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€ 20.000

Verhoging baten

€0

2026

2027

2028

2029

€0

Effecten formatie Effect op formatie in € Aantal Fte

Totaal financieel effect

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€ 20.000

Verhoging baten

€0

Communicatie In samenwerking met de griffie en het communicatieteam verzorgen we de algemene communicatie rondom de gemeenteraadsbesluitvorming over alle ombuigingsvoorstellen, zowel vóór als na de besluitvorming. Daarnaast is per ombuigingsvoorstel vastgesteld welke communicatie nodig is voorafgaand aan de besluitvorming door de gemeenteraad, afhankelijk van de impact en de betrokken doelgroepen. Zo communiceren we op maat. In de onderstaande tabel wordt aangegeven of en hoe er gecommuniceerd is over het betreffende ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming. Er wordt enkel extern gecommuniceerd indien het ombuigingsvoorstel is opgenomen in het voorkeursscenario. Wijze van communiceren over dit ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming X

Geen aanvullende communicatie Interne communicatie (bijvoorbeeld intranetbericht of bijeenkomst)

| 76 | Ombuigingenbundel

Externe communicatie (bijvoorbeeld telefonisch contact, mail, brief of bijeenkomst) Geïnformeerde(n): niet van toepassing

| 77 | Ombuigingenbundel

21. Beleidsontwikkeling economische ontwikkeling stap 1 Basisgegevens Domein

Leefomgeving

Thema

Fysieke Leefomgeving

Taakveld

3.1 economische ontwikkeling

Grootboeknummer

Diverse

Kostensoort

Diverse

Koppeling met Raadsagenda

Nee

Koppeling met Hoofdlijnenakkoord

Omschrijving van het ombuigingsvoorstel De gemeente Heerenveen vervult een belangrijke regionale functie, wat blijkt uit de relatief grote economische positie binnen en voor de regio. Met 900 banen per 1.000 inwoners ligt het aantal banen aanzienlijk hoger dan het gemiddelde van referentiegemeenten, dat op 660 banen per 1.000 inwoners ligt. Dit resulteert in extra werk voor het 'going concern', aangezien de ondernemersdynamiek vraagt om continue inzet, accountmanagement, advisering, beleidsontwikkeling en afstemming. Daarnaast werken medewerkers van Economische Zaken (EZ) vaak interdisciplinair. Zij dragen in belangrijke mate bij aan diverse projecten, beleidsprocessen en maatschappelijke transities, zoals de energietransitie en circulair ondernemen. Door deze samenwerking en kennisdeling kunnen we effectief inspelen op de complexe vraagstukken van ondernemers en een bijdrage leveren aan de toekomstbestendigheid van het ondernemers- en vestigingsklimaat. De beleidsmedewerkers werken aan diverse onderdelen, te weten: Beleidsontwikkeling ruimtelijk economisch Ontwikkeling van beleid op het gebied van detailhandel, vestigingsklimaat, regionale samenwerking, vestigingslocaties, circulaire economie, werkgelegenheid, innovatie-ontwikkeling, samenwerking onderwijs en kennisinstellingen, ondernemersverenigingen, recreatie & toerisme en regiomarketing.

Adviseurs verzorgen de bestuurlijke advisering daar waar onderwerpen de portefeuille economie breed, recreatie en toerisme raken. Advisering ruimtelijke ontwikkelingen De personele formatie economische ontwikkeling levert een brede bijdrage aan ruimtelijke beleidsontwikkeling. Deze beleidsontwikkeling richt zich op een goede ruimtelijke ordening met aandacht voor brede welvaart. Ruimtelijke ordening houdt in dat we de beschikbare ruimte in een gebied zo goed mogelijk indelen en gebruiken. Dit beleid verbindt economische, maatschappelijke en woonaspecten, en houdt ook rekening met recreatieve mogelijkheden voor bewoners en bezoekers. Denk bijvoorbeeld aan de verstedelijkingsstrategie met F4 en provincie en de omgevingsvisies (gemeentelijk en

| 78 | Ombuigingenbundel

provinciaal). Maar ook concrete ondernemersinitiatieven waarop in het kader van ruimtelijke procedures geadviseerd moet worden. Projectbijdragen en programma's Ook werken de beleidsadviseurs mee aan ruimtelijke projecten zoals ontwikkeling van bedrijventerreinen, centrumontwikkeling, toeristische verblijfsaccommodaties en overige initiatieven van derden. Met name de ontwikkelingen gerelateerd aan de transities (circulair, energie, wonen) uit het hoofdlijnenakkoord vragen beleidsafwegingen die ook een economische impact en invalshoek hebben. Regionale samenwerkingen De (strategische) beleidsadviseurs maken regionale ontwikkelingen mogelijk door samenwerkingen in de provincie met medeoverheden en in samenwerkingsverbanden. Denk daarbij aan de gemeentelijke samenwerking op het gebied van recreatie en toerisme, regio Zuidoost Friesland, Heerenveen ’n Gouden Plak, samenwerking met F4 en IPF, Circulair Fryslân, Chemport Europe, GR Marrekrite, GR Haskerveen, etc. Mogelijke wijziging in de aanpak Dit voorstel gaat over het alleen uitvoeren van de hoogstnoodzakelijke werkzaamheden die in de interne organisatie worden gevraagd voor economische visie of beleid aansluitend op ruimtelijke projecten en ontwikkelingen. Het betreft 1,5 fte strategische beleidsadviseur en daarmee is dit stap 1.

Hierdoor komt ook een deel van de ambtelijke advisering en ondersteuning aan de portefeuillehouders te vervallen. Dit is een bezuiniging van 1,5 fte in schaal 11. Het volledig stoppen van deze werkzaamheden is opgenomen in het ombuigingsvoorstel ‘Beleidsontwikkeling economische ontwikkeling stap 2’. Wettelijke taak van de gemeente De gemeente heeft geen wettelijke taak op het gebied van economisch beleid. De transities uit het hoofdlijnenakkoord vragen echter een stevige inzet vanuit het bedrijfsleven. Ondernemers zullen hierop blijvend moeten worden bevraagd en gestimuleerd. Ook is er inzet nodig om eerder vastgesteld beleid te actualiseren. Beleid zal verouderen en moet op een gegeven moment opnieuw worden vastgesteld om werkbaar te blijven in de uitvoering. Vermindering van de inzet betekent ● Behouden van wat er is maar niet meer ontwikkelen en veranderen ● Minder focus op regionale en provinciale afstemming en samenwerking. Samenwerking vraagt inzet op afstemming, relatiebeheer en bestuurlijke afwegingen. Zonder regionale samenwerking kunnen we sneller handelen maar zullen we ook minder goede oplossingen voor de toekomst realiseren. Waarbij we politiek gezien ook minder stevig staan richting provincie of rijk.

● Projecten die inzet vragen vanuit het economisch, recreatief oogpunt zullen advies moeten inhuren/ budget vrijmaken binnen het projectbudget voor bekostiging van de advisering. Dit betekent dat er minder integraal geadviseerd zal worden waarbij de inzet op Brede Welvaart onder druk komt te staan. ● Ambities in het beleid en op transities bijstellen. Beleidsadvisering economie onderbrengen bij ‘algemeen ruimtelijk beleid’ en daar met minder formatie scherpere keuzes moeten maken in inzet op thema's.

| 79 | Ombuigingenbundel

Maatschappelijke gevolgen Classificatie: Hoog Toelichting: De integrale benadering bij gebiedsontwikkeling met aandacht ook voor het economische klimaat en de recreatieve aspecten zal onder druk komen door het beperken van kennis en ervaring op dit gebied. De afgelopen jaren zijn er veel samenwerkingen opgestart/ontstaan. Bij derden zijn wel verwachtingen gecreëerd over ambities en doelen. Een aantal samenwerkingen zal met minder inzet vanuit de ambtelijke organisatie ophouden te bestaan of geen bijdrage meer leveren aan gemeente Heerenveen en haar doelen. Organisatorische gevolgen Classificatie: Hoog Toelichting: Betreft vaste formatieplaatsen met een structureel karakter. Met het deels verdwijnen van deze formatie zal druk ontstaan bij andere teams zoals beleidsadviseurs RO. Specifieke kennis en bijbehorend netwerk verdwijnt in de organisatie. Ook de voorbereidende werkzaamheden voor bestuurlijke overleggen met verschillende partijen worden door deze medewerkers gedaan. Financieel effect Effecten exploitatie

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€0

Verhoging baten

€0

2026

2027

2028

2029

€ 164.000

1,5

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€ 164.000

Verhoging baten

€0

Effecten formatie Effect op formatie in € Aantal Fte

Totaal financieel effect

Toelichting financieel effect Het gaat hier om beleidsmedewerkers die in schaal 10-12 zitten. Hierbij is ervan uitgegaan dat de formatie volledig komt te vervallen. Communicatie In samenwerking met de griffie en het communicatieteam verzorgen we de algemene communicatie rondom de gemeenteraadsbesluitvorming over alle ombuigingsvoorstellen, zowel vóór als na de besluitvorming. Daarnaast is per ombuigingsvoorstel vastgesteld welke communicatie nodig is voorafgaand aan de besluitvorming door de gemeenteraad, afhankelijk van de impact en de betrokken doelgroepen. Zo communiceren we op maat. In de onderstaande tabel wordt aangegeven of en hoe er gecommuniceerd is over het betreffende ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming. Er wordt enkel extern gecommuniceerd indien het ombuigingsvoorstel is opgenomen in het voorkeursscenario.

| 80 | Ombuigingenbundel

Wijze van communiceren over dit ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming Geen aanvullende communicatie X

Interne communicatie (bijvoorbeeld intranetbericht of bijeenkomst) Externe communicatie (bijvoorbeeld telefonisch contact, mail, brief of bijeenkomst).

Geïnformeerde(n): medewerkers van de gemeentelijke organisatie.

| 81 | Ombuigingenbundel

22. Beleidsontwikkeling economische ontwikkeling stap 2 Basisgegevens Domein

Leefomgeving

Thema

Fysieke Leefomgeving

Taakveld

3.1 economische ontwikkeling

Grootboeknummer

Diverse

Kostensoort

Diverse

Koppeling met Raadsagenda

Nee

Koppeling met Hoofdlijnenakkoord

Omschrijving van het ombuigingsvoorstel De gemeente Heerenveen vervult een belangrijke regionale functie, wat blijkt uit de relatief grote economische positie binnen en voor de regio. Met 900 banen per 1000 inwoners ligt het aantal banen aanzienlijk hoger dan het gemiddelde van referentiegemeenten, dat op 660 banen per 1000 inwoners ligt. Dit resulteert in extra werk voor het 'going concern', aangezien de ondernemersdynamiek vraagt om continue inzet, accountmanagement, advisering, beleidsontwikkeling en afstemming. Daarnaast werken medewerkers van Economische Zaken (EZ) vaak interdisciplinair. Zij dragen in belangrijke mate bij aan diverse projecten, beleidsprocessen en maatschappelijke transities, zoals de energietransitie en circulair ondernemen. Door deze samenwerking en kennisdeling kunnen we effectief inspelen op de complexe vraagstukken van ondernemers en een bijdrage leveren aan de toekomstbestendigheid van het ondernemers- en vestigingsklimaat. De beleidsmedewerkers werken aan diverse onderdelen, te weten: Beleidsontwikkeling ruimtelijk economisch Ontwikkeling van beleid op het gebied van detailhandel, vestigingsklimaat, vestigingslocaties, circulaire economie, werkgelegenheid, innovatie-ontwikkeling, recreatie & toerisme en regiomarketing. Adviseurs verzorgen de bestuurlijke advisering daar waar onderwerpen de portefeuille economie, recreatie en toerisme raken.

Advisering ruimtelijke ontwikkelingen De personele formatie economische ontwikkeling levert een brede bijdrage aan ruimtelijke beleidsontwikkeling. Deze beleidsontwikkeling richt zich op een goede ruimtelijke ordening met aandacht voor brede welvaart. Ruimtelijke ordening houdt in dat we de beschikbare ruimte in een gebied zo goed mogelijk indelen en gebruiken. Dit beleid verbindt economische, maatschappelijke en woonaspecten, en houdt ook rekening met recreatieve mogelijkheden voor bewoners en bezoekers. Denk bijvoorbeeld aan de verstedelijkingsstrategie met F4 en provincie en de omgevingsvisies (gemeentelijk en provinciaal).

| 82 | Ombuigingenbundel

Projectbijdragen en programma's Ook werken de beleidsadviseurs mee aan ruimtelijke projecten zoals ontwikkeling van bedrijventerreinen, centrumontwikkeling, toeristische verblijfsaccommodaties en overige initiatieven van derden. Met name de ontwikkelingen gerelateerd aan de transities (circulair, energie, wonen) uit het hoofdlijnenakkoord vragen beleidsafwegingen die ook een economische impact hebben. Regionale samenwerkingen De (strategische) beleidsadviseurs maken regionale ontwikkelingen mogelijk door samenwerkingen in de provincie met medeoverheden en in samenwerkingsverbanden. Denk daarbij aan de gemeentelijke samenwerking op het gebied van recreatie en toerisme, regio Zuidoost Friesland, Heerenveen ’n Gouden Plak, samenwerking met F4 en IPF, Circulair Fryslân, Chemport Europe, GR Marrekrite, GR Haskerveen, etc. Mogelijke wijziging in de aanpak Dit voorstel gaat over het volledig stoppen van de genoemde werkzaamheden. In het voorstel stap 1 is al een bezuiniging opgenomen van alleen uitvoeren van 1,5 fte in schaal 11. Het restant van de 3,17 fte die werkzaam is aan deze onderdelen wordt in deze stap 2 opgenomen. Hierdoor komt ook de ambtelijke advisering en ondersteuning aan de portefeuillehouders te vervallen. Wettelijke taak van de gemeente De gemeente heeft geen wettelijke taak op het gebied van economisch beleid.

De transities uit het hoofdlijnenakkoord vragen echter een stevige inzet vanuit het bedrijfsleven. Ondernemers zullen hierop blijvend moeten worden bevraagd en gestimuleerd. Ook is er inzet nodig om eerder vastgesteld beleid te actualiseren. Beleid zal verouderen en moet op een gegeven moment opnieuw worden vastgesteld om werkbaar te blijven in de uitvoering. Vervallen van de inzet betekent: ● Behouden van wat er is maar niet meer ontwikkelen en veranderen ● Geen focus op regionale en provinciale afstemming en samenwerking. Samenwerking vraagt inzet op afstemming, relatiebeheer en bestuurlijke afwegingen. Zonder regionale samenwerking kunnen we sneller handelen maar zullen we ook minder goede oplossingen voor de toekomst realiseren. Waarbij we politiek gezien ook minder stevig staan richting provincie of rijk. ● Projecten die inzet vragen vanuit het economisch, recreatief oogpunt zullen advies moeten inhuren/ budget vrijmaken binnen het projectbudget voor bekostiging van de advisering. Dit betekent dat er minder integraal geadviseerd zal worden waarbij de inzet op Brede Welvaart onder druk komt te staan. ● Ambities in het beleid en op transities bijstellen. Beleidsadvisering economie onderbrengen bij ‘algemeen ruimtelijk beleid’ en daar met minder formatie scherpere keuzes moeten maken in inzet op thema's.

● Geen bestuurlijke ondersteuning op de samenwerkingen in voorbereiding op bestuurlijke overleggen.

Maatschappelijke gevolgen Classificatie: Hoog

| 83 | Ombuigingenbundel

Toelichting: De integrale benadering bij gebiedsontwikkeling met aandacht ook voor het economische klimaat en de recreatieve aspecten zal onder druk komen door het ontbreken van kennis en ervaring op dit gebied. De afgelopen jaren zijn er veel samenwerkingen opgestart/ontstaan. Bij derden zijn wel verwachtingen gecreëerd over ambities en doelen. Een aantal samenwerkingen zal zonder inzet vanuit de ambtelijke organisatie ophouden te bestaan of geen bijdrage meer leveren aan gemeente Heerenveen en haar doelen. Organisatorische gevolgen Classificatie: Hoog Toelichting: Betreft vaste formatieplaatsen met een structureel karakter. Met het verdwijnen van deze formatie zal druk ontstaan bij andere teams zoals beleidsadviseurs RO. Financieel effect Effecten exploitatie

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€0

Verhoging baten

€0

2026

2027

2028

2029

€ 153.000

1,34

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€ 153.000

Verhoging baten

€0

Effecten formatie Effect op formatie in € Aantal Fte

Totaal financieel effect

Interne communicatie (bijvoorbeeld intranetbericht of bijeenkomst) Externe communicatie (bijvoorbeeld telefonisch contact, mail, brief of bijeenkomst)

Geïnformeerde(n): medewerkers van de gemeentelijke organisatie.

| 84 | Ombuigingenbundel

23. Beleidsuitvoering economische ontwikkeling stap 1 Basisgegevens Domein

Leefomgeving

Thema

Economische Leefomgeving

Taakveld

3.1 economische ontwikkeling

Grootboeknummer

Diverse

Kostensoort

Diverse

Koppeling met Raadsagenda

Nee

Koppeling met Hoofdlijnenakkoord

Op dit moment voeren de medewerkers beleidsuitvoering voor economische ontwikkeling onder andere de volgende werkzaamheden uit op basis van de Uitvoeringsagenda ruimtelijk economisch ontwikkelingen: ● Bedrijfsloket eerstelijnsvragen voor ondernemers ● Uitvoering van het economisch beleid door samenwerkingen zoals Het andere Friesland, regiodeal opgaves Recreatie & Toerisme, afstemming met collega gemeenten, Heerenveens Ondernemers Fonds, Heerenveen ’n Gouden Plak, enzovoort ● Opzet en uitvoering van projecten ter bevordering van het economisch vestigingsklimaat en recreatiefklimaat in de gemeente. Met name in relatie tot de gemeentelijke transities/hoofdlijnenakkoord wordt ingezet op het activeren en informeren van ondernemers over energietransitie en circulariteit. ● Het stimuleren van samenwerking met onderwijsinstellingen ter bevordering van en ontwikkeling van kwalitatief hoogwaardige werkgelegenheid en aansluiting onderwijs arbeidsmarkt. ● Toekenning van subsidies om initiatieven te ondersteunen subsidies en advisering op toeristenbelasting ● Eenvoudige evaluaties van beleid en monitoring

| 85 | Ombuigingenbundel

● Projecten in buitenruimte ter verbetering van de (be)leefbaarheid, zoals bewegwijzering en informatie voor bezoekers op land en op water. ● Stimuleren van ontwikkelingen door en met ondernemers door het organiseren van bijeenkomsten, communicatie (social media) en profilering. Mogelijkheden in het kader van de ombuigingen om dit anders te gaan doen zijn: Het Bedrijvenloket eerstelijns stoppen en alle vragen van ondernemers via reguliere KCC laten lopen rechtstreeks aan vakafdelingen (0,5 fte schaal 8). Dit is het voorstel dat wordt gedaan bij deze stap 1. Een andere optie is om alle bovengenoemde werkzaamheden te stoppen. Dat voorstel wordt verder toegelicht bij het ombuigingsvoorstel 'Beleidsuitvoering economische ontwikkeling stap 2’. Wettelijke taak van de gemeente De gemeente heeft geen wettelijke taak op het gebied van economisch beleid. De formatie voor beleidsuitvoering maakt het mogelijk dat er in de praktijk verbeteringen worden aangebracht in de fysieke ruimte of in de samenwerking/marketing om de gemeente (be)leefbaarder te maken voor inwoners en bezoekers. Wel is het zo dat er samenwerkingsverbanden zijn aangegaan in regio en/of provincie die om ambtelijke inbreng vragen.

Deze samenwerkingen kunnen niet plaatsvinden zonder de beleidsmedewerkers en kunnen ook niet zonder overleg worden stopgezet (hier ligt een relatie met de diverse bijdragen aan de IPF, F4, Gouden Plak, etc.). Maatschappelijke gevolgen Classificatie: Hoog Toelichting: De integrale benadering bij gebiedsontwikkeling met aandacht ook voor het economische klimaat en de recreatieve aspecten zal onder druk komen door het ontbreken van kennis en ervaring op dit gebied. De afgelopen jaren zijn er veel samenwerkingen opgestart/ontstaan. Bij derden zijn wel verwachtingen gecreëerd over ambities en doelen. Een aantal samenwerkingen zal met beperkte inzet vanuit de ambtelijke organisatie ophouden te bestaan of geen bijdrage meer leveren aan gemeente Heerenveen en haar doelen. Met name op het gebied van recreatie en toerisme zijn doelen en projecten gemeentegrens overstijgend, immers waterrecreatie en landrecreatie houden niet op bij de gemeentegrens. Organisatorische gevolgen Classificatie: Hoog Toelichting: Het betreft vaste formatieplaatsen met een structureel karakter. Geen advisering en ondersteuning door de beleidsmedewerkers van de bestuurders in afspraken met derden (gemeentelijke en regionale samenwerkingen)

| 86 | Ombuigingenbundel

Financieel effect Effecten exploitatie

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€0

Verhoging baten

€0

2026

2027

2028

2029

€ 40.000

0,5

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€ 40.000

Verhoging baten

€0

Effecten formatie Effect op formatie in € Aantal Fte

Totaal financieel effect

Toelichting financieel effect De afgelopen jaren is er door de samenwerkingen in de regio/provincie ook co-financiering binnengehaald voor uitvoering van projecten in de buitenruimte. Minder inzet op de regionale samenwerkingen betekent ook dat je geen aanspraak kunt maken op deze extra financiële middelen van co-financiering. Het gaat hier om 0,5 fte in schaal 8. Communicatie In samenwerking met de griffie en het communicatieteam verzorgen we de algemene communicatie rondom de gemeenteraadsbesluitvorming over alle ombuigingsvoorstellen, zowel vóór als na de besluitvorming. Daarnaast is per ombuigingsvoorstel vastgesteld welke communicatie nodig is voorafgaand aan de besluitvorming door de gemeenteraad, afhankelijk van de impact en de betrokken doelgroepen. Zo communiceren we op maat. In de onderstaande tabel wordt aangegeven of en hoe er gecommuniceerd is over het betreffende ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming. Er wordt enkel extern gecommuniceerd indien het ombuigingsvoorstel is opgenomen in het voorkeursscenario. Wijze van communiceren over dit ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming Geen aanvullende communicatie X

Interne communicatie (bijvoorbeeld intranetbericht of bijeenkomst) Externe communicatie (bijvoorbeeld telefonisch contact, mail, brief of bijeenkomst)

Geïnformeerde(n): medewerkers van de gemeentelijke organisatie.

| 87 | Ombuigingenbundel

24. Beleidsuitvoering economische ontwikkeling stap 2 Basisgegevens Domein

Leefomgeving

Thema

Economische Leefomgeving

Taakveld

3.1 economische ontwikkeling

Grootboeknummer

Diverse

Kostensoort

Diverse

Koppeling met Raadsagenda

Nee

Koppeling met Hoofdlijnenakkoord

Op dit moment voeren de beleidsmedewerkers beleidsuitvoering voor economische ontwikkeling onder andere de volgende werkzaamheden uit op basis van de Uitvoeringsagenda ruimtelijk economisch ontwikkelingen ● Bedrijfsloket eerstelijnsvragen voor ondernemers ● Uitvoering van het economisch beleid door samenwerkingen zoals Het andere Friesland, regiodeal opgaves Recreatie & Toerisme, afstemming met collega gemeenten, Heerenveens Ondernemers Fonds, Heerenveen ’n Gouden Plak, enzovoort ● Opzet en uitvoering van projecten ter bevordering van het economisch vestigingsklimaat en recreatief klimaat in de gemeente. Met name in relatie tot de gemeentelijke transities/hoofdlijnenakkoord wordt ingezet op het activeren en informeren van ondernemers over energietransitie en circulariteit. ● Het stimuleren van samenwerking met onderwijsinstellingen ter bevordering van en ontwikkeling van kwalitatief hoogwaardige werkgelegenheid en aansluiting onderwijs arbeidsmarkt. ● Toekenning van subsidies om initiatieven te ondersteunen subsidies en advisering op toeristenbelasting ● Eenvoudige evaluaties van beleid en monitoring

| 88 | Ombuigingenbundel

● Projecten in buitenruimte ter verbetering van de (be)leefbaarheid, zoals bewegwijzering en informatie voor bezoekers op land en op water. ● Stimuleren van ontwikkelingen door en met ondernemers door het organiseren van bijeenkomsten, communicatie (social media) en profilering. Mogelijkheden in het kader van de ombuigingen om dit anders te gaan doen zijn: Bij het ombuigingsvoorstel ‘Beleidsuitvoering economische ontwikkeling stap 1’ is aangegeven dat het mogelijk is om het bedrijvenloket eerstelijns te stoppen en alle vragen van ondernemers via reguliere KCC laten lopen rechtstreeks aan vakafdelingen. Bij deze stap 2 stoppen we geheel met bovengenoemde werkzaamheden. Dan is er dus geen proactieve activering van ondernemers op verschillende ontwikkelingen, investeringen en/of samenwerkingen voor R&T, Centrumontwikkeling en regiomarketing/merk. Dit levert nog een extra bezuiniging op van 1,79 fte op in schaal 8/9. Wettelijke taak van de gemeente De gemeente heeft geen wettelijke taak op het gebied van economisch beleid. De formatie voor beleidsuitvoering maakt het mogelijk dat er in de praktijk verbeteringen worden aangebracht in de fysieke ruimte of in de samenwerking/marketing om de gemeente (be)leefbaarder te maken voor inwoners en bezoekers.

Maatschappelijke gevolgen Classificatie: Hoog Toelichting: De integrale benadering bij gebiedsontwikkeling met aandacht ook voor het economische klimaat en de recreatieve aspecten zal onder druk komen door het ontbreken van kennis en ervaring op dit gebied. De afgelopen jaren zijn er veel samenwerkingen opgestart/ontstaan. Bij derden zijn wel verwachtingen gecreëerd over ambities en doelen. Een aantal samenwerkingen zal zonder inzet vanuit de ambtelijke organisatie ophouden te bestaan of geen bijdrage meer leveren aan gemeente Heerenveen en haar doelen. Met name op het gebied van recreatie en toerisme zijn doelen en projecten gemeentegrens overstijgend, immers waterrecreatie en landrecreatie houden niet op bij de gemeentegrens. Organisatorische gevolgen Classificatie: Hoog Toelichting: Beide stappen leveren een totale besparing op van structurele fte van 2,29. Deze mensen zijn vast in dienst. Daarnaast komt er bij het KCC en de andere medewerkers wellicht meer druk te liggen, doordat de vragen nog wel gesteld worden. Financieel effect Effecten exploitatie

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€0

Verhoging baten

€0

2026

2027

2028

2029

€ 154.000

1,79

Effecten formatie Effect op formatie in € Aantal Fte

| 89 | Ombuigingenbundel

Totaal financieel effect

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€ 154.000

Verhoging baten

€0

De afgelopen jaren is er door de samenwerkingen in de regio/provincie ook cofinanciering binnen gehaald voor uitvoering van projecten in de buitenruimte. Minder inzet op de regionale samenwerkingen betekent ook dat je geen aanspraak kunt maken op deze financiële middelen. Bij het ombuigingsvoorstel voor stap 1 is al 0,5 fte aan formatie in schaal 8 opgenomen. Deze tweede stap betreft de resterende formatie van 1,79 fte in schaal 8-11. Communicatie In samenwerking met de griffie en het communicatieteam verzorgen we de algemene communicatie rondom de gemeenteraadsbesluitvorming over alle ombuigingsvoorstellen, zowel vóór als na de besluitvorming. Daarnaast is per ombuigingsvoorstel vastgesteld welke communicatie nodig is voorafgaand aan de besluitvorming door de gemeenteraad, afhankelijk van de impact en de betrokken doelgroepen. Zo communiceren we op maat. In de onderstaande tabel wordt aangegeven of en hoe er gecommuniceerd is over het betreffende ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming. Er wordt enkel extern gecommuniceerd indien het ombuigingsvoorstel is opgenomen in het voorkeursscenario. Wijze van communiceren over dit ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming Geen aanvullende communicatie X

Interne communicatie (bijvoorbeeld intranetbericht of bijeenkomst) Externe communicatie (bijvoorbeeld telefonisch contact, mail, brief of bijeenkomst)

Geïnformeerde(n): medewerkers van de gemeentelijke organisatie

| 90 | Ombuigingenbundel

25. Economische ontwikkeling grondexploitaties Basisgegevens Domein

Leefomgeving

Thema

Economische Leefomgeving

Taakveld

3.1 economische ontwikkeling

Grootboeknummer

Diverse

Kostensoort

Diverse

Koppeling met Raadsagenda

Nee

Koppeling met Hoofdlijnenakkoord

Omschrijving van het ombuigingsvoorstel De gemeente Heerenveen vervult een belangrijke regionale functie, wat blijkt uit de relatief grote economische positie binnen en voor de regio. Met 900 banen per 1.000 inwoners ligt het aantal banen aanzienlijk hoger dan het gemiddelde van referentiegemeenten, dat op 660 banen per 1.000 inwoners ligt. Dit resulteert in extra werk voor het 'going concern', aangezien de ondernemersdynamiek vraagt om continue inzet, accountmanagement, advisering, beleidsontwikkeling en afstemming. Daarnaast werken medewerkers van Economische Zaken (EZ) vaak interdisciplinair. Zij dragen in belangrijke mate bij aan diverse projecten, beleidsprocessen en maatschappelijke transities, zoals de energietransitie en circulair ondernemen. Door deze samenwerking en kennisdeling kunnen we effectief inspelen op de complexe vraagstukken van ondernemers en een bijdrage leveren aan de toekomstbestendigheid van het ondernemers- en vestigingsklimaat. Op dit moment voeren we diverse werkzaamheden uit ten behoeve van het verkopen van de kavels. Dit zijn onder andere juridische en administratieve werkzaamheden, het bewaken van het proces en de afstemming met de kopers en de notaris. Daarnaast worden de juridische procedures voorbereid en uitgevoerd. Het gaat hier overigens om zowel de afhandeling van bedrijfskavels als de woningbouwkavels.

Deze kosten worden deels gedekt uit de opbrengsten voor de grondexploitaties, terwijl ze wel volledig kunnen worden toegerekend. Voorstel is daarom om deze kosten nu volledig te laten drukken op de grondexploitaties. Risico hierbij is dat bij minder grondexploitaties of een jaar van minder verkopen deze werkzaamheden niet ten laste van de grondexploitaties worden gebracht. Daarnaast verhoogt dit de kosten van de grondexploitaties en zullen de winsten lager of de verliezen groter worden. Wettelijke taak van de gemeente Verkopen van kavels vraagt om handelingen om de verkoop te realiseren. Zonder overeenkomsten en overdracht vindt er geen verkoop plaats. Volgens het Didam-arrest dient een gemeente open en transparant haar selectieprocedure openbaar te maken. Deze procedure dient te bestaan uit een aantal vooraf duidelijke stappen voor geïnteresseerden

| 91 | Ombuigingenbundel

en moet leiden tot een goed onderbouwde toewijzing van kavels aan kopers. Deze procedure en toetsing wordt gedaan door de collega's van grondexploitatie. Maatschappelijke gevolgen Classificatie: Hoog Toelichting: Er vindt geen overdracht van kavels plaats als deze functie niet meer wordt vervuld. Het gaat hier om de juridisch procedurele behandeling van kavelverkopen. Zonder deze uitvoering zullen kavels niet aangeboden, gereserveerd, verkocht en overgedragen worden. Werkzaamheden moeten worden vervuld, indien niet in deze functie dan zal een andere afdeling dit moeten oppakken of zal hier specifiek expertise op ingehuurd worden. Organisatorische gevolgen Classificatie: Hoog Toelichting: Betreft vaste formatieplaatsen met een structureel karakter. Het betreft een unieke functie waarvan er geen vergelijkbare in de eigen organisatie aanwezig zijn. Financieel effect Effecten exploitatie

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€0

Verhoging baten

€0

2026

2027

2028

2029

€ 64.000

0,89

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€ 64.000

Verhoging baten

€0

Effecten formatie Effect op formatie in € Aantal Fte

Totaal financieel effect

Communicatie In samenwerking met de griffie en het communicatieteam verzorgen we de algemene communicatie rondom de gemeenteraadsbesluitvorming over alle ombuigingsvoorstellen, zowel vóór als na de besluitvorming. Daarnaast is per ombuigingsvoorstel vastgesteld welke communicatie nodig is voorafgaand aan de besluitvorming door de gemeenteraad, afhankelijk van de impact en de betrokken doelgroepen. Zo communiceren we op maat. In de onderstaande tabel wordt aangegeven of en hoe er gecommuniceerd is over het betreffende ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming. Wijze van communiceren over dit ombuigingsvoorstel voorafgaand aan besluitvorming Geen aanvullende communicatie X

Interne communicatie (bijvoorbeeld intranetbericht of bijeenkomst) Externe communicatie (bijvoorbeeld telefonisch contact, mail, brief of bijeenkomst)

Geïnformeerde(n): medewerkers van de gemeentelijke organisatie

| 92 | Ombuigingenbundel

26. Energielasten Basisgegevens Domein

Leefomgeving

Thema

Diverse

Taakveld

Diverse

Grootboeknummer

Diverse

Kostensoort

Diverse

Koppeling met Raadsagenda

Nee

Koppeling met hoofdlijnenakkoord

Nee

Omschrijving van het ombuigingsvoorstel In onze begroting zijn voor de diverse onderdelen de energiekosten geraamd. Ten tijde van de oorlog in Oekraïne zijn de prijzen voor energie behoorlijk gestegen. Daar zijn de budgetten toen op aangepast. Inmiddels zijn de prijzen wat genormaliseerd, maar daar zijn de budgetten nog niet op aangepast. Daarnaast kopen wij nu energie in bij de OVEF en daar kunnen we tegen een gunstige prijs inkopen. Het totaal geraamde budget voor de energielasten is in 2025 en verder structureel € 2 miljoen per jaar. Op basis van de werkelijke uitgaven van afgelopen jaar en de inschatting van de tarieven blijkt dat hiervan ruim € 1,3 miljoen nodig is voor het reguliere verbruik. We kunnen daarom de budgetten voor energie in zijn totaal verlagen met een bedrag van € 500.000. Wel bestaat de kans dat de prijzen gaan stijgen, bijvoorbeeld door geopolitieke ontwikkelingen. Daarmee zal rekening worden gehouden bij het bepalen van de hoogte van het weerstandsvermogen via de systematiek voor het inventariseren van (financiële) risico's die we daarvoor hanteren. Wettelijke taak van de gemeente Niet van toepassing Maatschappelijke gevolgen Classificatie: laag Toelichting: niet van toepassing. Organisatorische gevolgen Classificatie: laag Toelichting: We monitoren het verbruik en prijzen en houden in de gaten welk effect dit heeft.

Dat hoort bij de reguliere werkzaamheden en heeft daarmee geen effect op de organisatie. Financieel effect Effecten exploitatie

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€ 500.000

Verhoging baten

€0

| 93 | Ombuigingenbundel

Effecten formatie Effect op formatie in €

2026

2027

2028

2029

€0

Aantal Fte

Totaal financieel effect

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€ 500.000

Verhoging baten

€0

Geen aanvullende communicatie Interne communicatie (bijvoorbeeld intranetbericht of bijeenkomst) Externe communicatie (bijvoorbeeld telefonisch contact, mail, brief of bijeenkomst)

Geïnformeerde(n): niet van toepassing

| 94 | Ombuigingenbundel

27. Forensenbelasting Basisgegevens Domein

Bedrijfsvoering

Thema

Algemene dekkingsmiddelen

Taakveld

3.4 Economische promotie

Grootboeknummer

600013

Kostensoort

8402000

Koppeling met Raadsagenda

Nee

Koppeling met Hoofdlijnenakkoord

Nee

Omschrijving van het ombuigingsvoorstel De gemeente is belast met onder meer de aanleg en instandhouding van de wegen, brandweer, openbare verlichting en fiets- en wandelroutes. Geen van deze taken is kostendekkend. Vanuit het rijk ontvangt de gemeente voor elke inwoner een vergoeding om deze taken toch uit te kunnen voeren. Voor de bezitters van tweede woningen ontvangt de gemeente geen uitkering, omdat zij niet ingeschreven staan in de BRP bij onze gemeente. Zij maken wel gebruik van voorzieningen, daarom wordt van hen in de vorm van een forensenbelasting een bijdrage gevraagd. Naast de forensenbelasting betalen de tweede huizenbezitters ook onroerendezaakbelasting, afvalstoffenheffing en rioolheffing. Welke werkwijze hanteren we op dit moment? Op dit moment hanteert de gemeente een forensenbelasting die gebaseerd is op een indeling in vaste waardenklassen. In de begroting 2025 is hiervoor € 55.868 aan inkomsten geraamd. De hoogte van de belasting wordt bepaald aan de hand van de WOZ-waarde van het pand (of de economische waarde indien er geen WOZ-waarde beschikbaar is).

De huidige tarieven zijn als volgt: ● Bij een waarde van € 85.000 of minder: € 459,00 ● Bij een waarde van € 85.000 tot € 170.000: € 561,00 ● Bij een waarde van € 170.000 tot € 255.000: € 683,00 ● Bij een waarde van € 255.000 tot € 340.000: € 785,00 ● Bij een waarde van € 340.000 of meer: € 907,00 Hoewel dit systeem eenvoudig is, leidt het tot een belastingstructuur die niet volledig rekening houdt met draagkrachtverschillen. De belastingdruk is procentueel lager voor bezitters van duurdere panden, wat als oneerlijk kan worden ervaren. Wat gaan we anders doen? Om ook tegemoet te komen aan het verzoek van de gemeenteraad voor een progressievere benadering en extra inkomsten te realiseren, stellen we voor om de klasses los te laten en over te stappen naar een systeem waarbij de forensenbelasting wordt berekend als een percentage van de WOZ-waarde van het pand. Dit betekent dat de belasting direct evenredig stijgt met de waarde van het pand, wat resulteert in een meer draagkracht gerichte belastingheffing. We stellen de volgende uitgangspunten voor: ● Percentage: We stellen voor om een belastingpercentage van 0,4% te hanteren. ● Minimumtarief: We stellen voor om een minimumtarief van € 500 te hanteren. ● Maximumtarief: Om te voorkomen dat belastingplichtigen met zeer hoge

| 95 | Ombuigingenbundel

pandwaarden een onevenredig hoge stijging ervaren, wordt een maximumtarief van € 1.300 geïntroduceerd. ● Ingroeimodel: Om een soepele overgang te faciliteren voor de hoogste stijgers, stellen we een ingroeimodel voor waarbij we: ○ in 2026 een maximumtarief van € 1.100 hanteren; ○ In 2027 een maximumtarief van € 1.200 hanteren; ○ Vanaf 2028 het volledige bedrag heffen en een maximumtarief € 1.300 hanteren. ● De reguliere jaarlijkse indexatie blijft gehandhaafd. Voorbeeldberekening ● Pand met een WOZ-waarde van € 85.000: € 500 (minimumtarief, was in 2025 € 459). ● Pand met een WOZ-waarde van € 200.000: € 800 (was in 2025 € 683). ● Pand met een WOZ-waarde van € 400.000: € 1.300 (maximumtarief, was in 2025 € 907). Wat doen andere gemeenten? Gemeente

Werkwijze 2025

Achtkarspelen

Vast tarief van € 524 per woning

Minimum- en maximumtarief Niet van toepassing

Ameland

Vast tarief per waardeklasse (14 klassen)

€ 236,38 – € 2.778,33

Dantumadiel

Percentage van 0,5390% van de heffingsmaatstaf (WOZ-waarde van de woning)

Maximaal € 1.193

De Fryske Marren

Percentage van 0,1936% van de heffingsmaatstaf (WOZ-waarde van de woning)

€ 184,5 - € 1.300

Noardeast-Fryslân

Percentage van 0,5567% van de heffingsmaatstaf (WOZ-waarde van de woning)

Maximaal € 1.193

Ooststellingwerf

Vast tarief per waardeklasse (4 klassen)

€ 322,75 - € 658,3

Schiermonnikoog

Percentage van 0,2906% van de heffingsmaatstaf (WOZ-waarde van de woning)

Niet van toepassing

Smallingerland

Vast tarief van € 871 per woning

Niet van toepassing

Súdwest-Fryslân

Percentage van 0,1819% van de heffingsmaatstaf (WOZ-waarde van de woning) € 300,24 per slaapplaats van 1 tot 4 slaapplaatsen en voor 5 en meer slaapplaatsen geldt € 1.501,20.

Niet van toepassing

Vlieland

Vast tarief van € 1.666,71 per woning

Niet van toepassing

Weststellingwerf

Vast tarief per waardeklasse (5 klassen)

€ 77,55 – € 737,85

Terschelling

€ 300,24 – € 1.501,20

De gemeenten Harlingen, Leeuwarden, Opsterland, Tytsjerksteradiel en Waadhoeke heffen geen forensenbelasting.

Wettelijke taak van de gemeente De gemeente is niet wettelijk verplicht om forensenbelasting te heffen of specifieke werkzaamheden uit te voeren rondom deze belasting. Gemeenten hebben de vrijheid om zelf te bepalen of zij forensenbelasting invoeren en hoe hoog deze belasting is. Wel is het verplicht om hiervoor een verordening vast te stellen. De huidige verordening van de gemeente Heerenveen is hier te vinden. Maatschappelijke gevolgen Classificatie: redelijk Toelichting: de wijziging van het heffingssysteem voor de forensenbelasting kan leiden tot hogere belastingbedragen, vooral voor eigenaren van onroerend goed met een hogere

| 96 | Ombuigingenbundel

WOZ-waarde. Dit heeft financiële gevolgen voor forensen. Er bestaat een risico dat sommige forensen bezwaar maken tegen de verhoging of zich gaan inschrijven in de gemeente om de belasting te ontlopen. Hoewel dit risico aanwezig is, verwachten we dat de maatschappelijke impact redelijk blijft, vooral door de gefaseerde invoering van de wijziging. Eerdere jurisprudentie, zoals de zaak Gulpen-Wittem (2020), toont het belang van een goede onderbouwing bij tariefsverhogingen. In dit voorstel zijn de financiële gevolgen zorgvuldig afgewogen, is rekening gehouden met een overgangsregeling en andere Friese gemeenten, en is de verhoging gemotiveerd op basis van een meer progressieve verdeling van de lasten. Dit biedt een goede basis om juridische risico’s en bezwaren te beperken. Goede communicatie en controle blijven essentieel om ongewenste gevolgen te voorkomen. Organisatorische gevolgen Classificatie: laag Toelichting: de organisatorische gevolgen van deze wijziging zijn relatief beperkt, omdat het gaat om een eenmalige aanpassing van de werkwijzen binnen de gemeentelijke systemen voor de berekening en inning van de forensenbelasting. Na implementatie van de nieuwe methode wordt de belasting jaarlijks op basis van het vastgestelde percentage en de WOZ-waarde berekend, net als de onroerendezaakbelasting.

Hierdoor blijven de structurele uitvoeringskosten en de werklast voor de organisatie gelijkwaardig aan de huidige werkwijze. Wel zijn er enkele aandachtspunten: ● Communicatie: Het is belangrijk om forensen tijdig en helder te informeren over de nieuwe berekeningswijze, het ingroeimodel, en de gevolgen voor hun belastingaanslag. Dit kan bijvoorbeeld via brieven en de gemeentelijke website. ● Bezwaarschriften: De wijziging kan in het eerste jaar leiden tot een toename van bezwaren van belastingplichtigen die vragen hebben of het niet eens zijn met de nieuwe berekeningswijze. Dit vraagt om een goede voorbereiding van de afdeling belastingen om deze bezwaren efficiënt te behandelen. Financiële effecten Effecten exploitatie

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€0

Verhoging baten

€ 14.500

€ 18.500

€ 22.000

Effecten formatie

2026

2027

2028

2029

€0

2026

2027

2028

2029

Verlaging lasten

€0

Verhoging baten

€ 14.500

€ 18.500

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerenveen&id=209c34bf-0544-4095-9103-0aba41834972