Bijlage 2. Jaarverslag 2022 Ambion inclusief jaarrekening 2022

Verwachte toekomstige ontwikkelingen Nu besloten is om de nadruk blijvend te houden op eigen regie en uitvoering kunnen meer en meer zaken op deze wijze ingericht worden. De decentrale ICT-beheerders werken in teamverband, waarbij specifieke expertises benut worden en iedereen een overkoepelende verantwoordelijkheid heeft voor een specifiek onderdeel of applicatie. In 2022 is gekozen om de MacBooks (werkten nog te goed) pas in 2023 te vervangen. De aanbesteding hiervan wordt wederom via onderwijscoöperatie Sivon gedaan. In 2023 zullen de decentrale ICT-beheerders het beheer van het nieuwe ouderportaal van Parro uitvoeren. Bij de uitwerking van het bewustwordingsprogramma AVG wordt gekeken welk rol/ taak zij op zich kunnen nemen.

JAARVERSLAG AMBION 2022

51

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

2.7 Financiën Doelen en resultaten • •

Financiële kengetallen zijn en blijven op orde Publiek eigen vermogen boven signaleringswaarde

Financieel beleid Het financieel beleid van Stichting Ambion is erop gericht om zoveel mogelijk middelen beschikbaar te stellen voor het primaire proces. Daarnaast is ons financieel beleid erop gericht de continuïteit van de organisatie te waarborgen. Voor het waarborgen van de continuïteit van de organisatie en het realiseren van de missie en visie zijn de strategische doelen van de organisatie zoveel mogelijk gekoppeld aan het identiteitsbewijs en de geformuleerde koersuitspraken. De ontvangen financiële middelen zijn gekoppeld aan de strategische doelen en de speerpunten van beleid van de organisatie. Hiermee wordt voldaan aan het speerpunt van het bestuur dat de begroting past bij het gevoerde beleid van stichting Ambion.

Planning en control Een goede planning en control is erop gericht om de doelstellingen van de organisatie te realiseren. De instrumenten van planning (sturing) zoals het strategisch beleidsplan en de meerjarenbegroting zijn gericht op het sturen en richting geven aan de organisatie. De instrumenten van de control (beheersing) zoals de tussentijdse voortgangsrapportages, managementrapportages en de financiële jaarrekening zijn bedoeld om de voortgang van de plannen te meten en indien nodig bij te sturen. Bij de stichting bestaat de planning- en controlcyclus (op hoofdlijnen) uit de volgende onderdelen: § Opstellen en vaststellen jaarverslag vorig boekjaar. Dit betreft een bestuursverslag en de jaarrekening. Het is een verantwoordingsdocument over het gevoerde beleid en de cijfermatige positie van de stichting. Geplande oplevering: Februari tot en met april van een kalenderjaar. § Opstellen en vaststellen van het (meerjaren)bestuursformatieplan voor het volgend schooljaar (beleidsmatige en formatief financiële planning). Oplevering: Mei van een kalenderjaar. § Opstellen van de 9- maandrapportage van een kalenderjaar.

Deze bestaat uitsluitend uit een financiële rapportage met betrekking tot de staat van baten en lasten, een aantal analyses, een forecast van de staat van baten en lasten voor het kalenderjaar, een weergave van gesignaleerde risico’s en het verloop van de vermogenspositie van de stichting. Deze rapportage wordt besproken met de directies van de scholen en voorgelegd aan de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR) en de Raad van Toezicht. Oplevering: Oktober van een kalenderjaar. § Opstellen en vaststellen meerjarenbegroting. In de meerjarenbegroting is de eerste schijf ook de begroting voor komend kalenderjaar. Het geheel wordt voorgelegd aan de GMR en de Raad van Toezicht. De Raad van Toezicht legt de begroting ter goedkeuring voor aan de Gemeenteraad. Na goedkeuring door de gemeenteraad volgt de vaststelling door het College van Bestuur. Oplevering: Najaar van het kalenderjaar.

JAARVERSLAG AMBION 2022

52

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Allocatie van middelen Het bestuur ontvangt middelen van het Ministerie. Alle toekenningen worden daarbij berekend op schoolniveau maar beschikbaar gesteld op bestuursniveau. De kosten van het bestuur, servicebureau en de bovenschoolse middelen maken onderdeel uit van de totale stichtingsbegroting. Voor de bepaling en de verdeling van de middelen gelden de volgende uitgangspunten: • Onderlinge solidariteit en gezamenlijke verantwoordelijkheid; • Uitgaan van ‘wat hebben we nodig’ in plaats van ‘waar hebben we recht op’; • Bovenschools organiseren waar het kan en op schoolniveau waar het moet; • De uitgaven worden goed gemonitord; • Er bestaat een professionele cultuur van elkaar aanspreken; • Er blijft ruimte bestaan/prikkels zijn tot ondernemerschap van schoolteams/ directeuren. De Raad van Toezicht heeft in december 2021 de meerjarenbegroting 2022-2025 goedgekeurd. De belangrijkste budgethouders zijn, naast de bestuurder, de beleidsadviseurs en de directeuren. Zij hebben in het begrotingsproces kunnen aangeven wat de plannen, investeringsaanvragen en bijzondere wensen voor het komende jaar en daaropvolgende jaren zijn (bijvoorbeeld op gebied van personeel, scholing, materiële zaken en investeringen). De beleidsadviseurs bespreken hun domeinbegroting met de directeuren. Deze manier van begroten vergroot de betrokkenheid bij de keuzes die zijn gemaakt voor de begroting.

Alle jaarschijven van de meerjarenbegroting 2022-2025 zijn sluitend. Bij een aantal begrotingsposten is er sprake van onttrekking uit bestemmingsreserves. In de meerjarenbegroting is namelijk rekening gehouden met lasten waarvan de dekking is geregeld in de bestemmingsreserves. Deze reserves zijn in het verleden gevormd. In december 2022 is het besluit genomen door de directeuren om met de formatietoedeling voor de scholen in twee jaar tijd toe te groeien naar brinnummer bekostiging. Als gevolg van deze wijziging van de systematiek van formatietoedeling komen de budgetten van het Ministerie meer op de juiste plek. Bijvoorbeeld het onderwijsachterstandenbudget voor scholen met hoge ‘achterstandsscore’, etc.

Toekomstige ontwikkelingen Vanaf 1 januari 2023 heeft het primair onderwijs te maken met een vereenvoudiging van de bekostiging. In de kern bestaat de vereenvoudiging uit de volgende maatregelen: 1. De gemiddelde gewogen leeftijd (GGL) wordt afgeschaft; 2. Het onderscheid in de bekostiging tussen onderbouw en bovenbouw verdwijnt; 3. De personele en materiële bekostiging worden samengevoegd; 4. De volledige bekostiging wordt op kalenderjaarbasis bepaald en uitbetaald, waarbij ook de teldatum wijzigt van 1 oktober t-1 naar 1 februari t-1; 5. Voor het speciaal basisonderwijs geldt op dit moment de 2%-systematiek. Deze zal in de nieuwe situatie niet meer van toepassing zijn.

JAARVERSLAG AMBION 2022

53

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Zoals bij punt 4 is aangegeven treedt met de komst van de vereenvoudiging bekostiging Primair Onderwijs een verandering op in de leerlingentelling. 1 oktober t-1 maakt plaats voor 1 februari t-1. Met andere woorden: De kalenderjaarbekostiging 2023 (periode 1 januari 2023 tot en met 31 december 2023) wordt bepaald aan de hand van het aantal leerlingen op 1 februari 2022. De afschaffing van de gemiddelde gewogen leeftijd (GGL) en het percentage onderbouwleerlingen leidt tot herverdeeleffecten. Er is een overgangsregeling, waarbij de scholen en schoolbesturen in drie kalenderjaren (2023, 2024 en 2025) geleidelijk kunnen wennen aan de nieuwe hoogte van de bekostiging. Voor Stichting Ambion betekent de overgangsregeling een structureel verlies aan baten van plm. € 500.000 na de drie kalenderjaren. De inwerkingtreding van de nieuwe bekostiging betekent ook het einde van de balanspost ‘vordering op OCW’. Als gevolg hiervan zal het boekhoudkundig eigen vermogen eind 2022 dalen, wat van invloed is op signaleringswaarden gerelateerd aan vermogen en liquiditeit. Voor Stichting Ambion zeker van belang, aangezien het publiek eigen vermogen zich ruim boven de signaleringswaarden bevindt. Met ingang van 1 januari 2024 wordt de verwerking van de voorziening groot onderhoud herzien. Onze stichting heeft al een voorziening groot onderhoud.

Vanaf 1 januari 2024 kan er gekozen tussen twee mogelijkheden, te weten: • Het activeren en afschrijven van groot onderhoud; • Het vormen van een voorziening groot onderhoud via de componentenbenadering. In het jaar 2023 wordt de keuze gemaakt voor welke systematiek wordt gekozen.

Treasury Het treasury-beleid vindt plaats binnen de kaders van de regeling beleggen en belenen voor instellingen voor onderwijs en onderzoek en binnen de richtlijnen van het treasury-statuut van Stichting Ambion. In het treasury-statuut wordt het treasury-beleid uiteengezet evenals een beschrijving van de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden in het kader van de treasury-functie en de verantwoording aan het bestuur. De Raad van Toezicht heeft in haar vergadering van 10 oktober 2022 het treasury-statuut goedgekeurd dat voldoet aan de nieuwe aangepaste ‘Regeling beleggen, lenen en derivaten OCW 2016’. Voor het gehele boekjaar is in overeenstemming met het vastgestelde beleid gewerkt. Om goed uitvoering te geven aan treasury is het van belang dat de financiële logistiek goed is geregeld. Er is één centrale rekening voor het uitvoeren van het betalingsverkeer en alle betalingsverkeer is geconcentreerd bij één bankinstelling. Jaarlijks vindt er een evaluatie plaats met de bankrelatie van de stichting. De financiële baten en lasten over 2022 bedragen € 24.993 negatief (2021 € 35.296 negatief) en hebben betrekking op de negatieve rente die ABN Amro in rekening heeft gebracht. Per 1 oktober 2022 wordt geen negatieve rente meer in rekening gebracht. Door Stichting Ambion wordt geen gebruik gemaakt van derivaten (zoals renteswaps) om risico’s af te dekken.

Ook worden er geen belangrijke prijs-, krediet-, liquiditeits- en kasstroomrisico’s onderkend. Er hebben zich in het verslagjaar geen liquiditeitsproblemen voorgedaan binnen Stichting Ambion.

JAARVERSLAG AMBION 2022

54

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Onderwijsachterstandsmiddelen De onderwijsachterstandsmiddelen worden bepaald aan de hand van een berekening door het CBS op basis van meerdere criteria. Voor het kalenderjaar 2022 is er ca. € 610.000 ontvangen aan onderwijsachterstandsmiddelen. De onderwijsachterstandsmiddelen zijn op de scholen ingezet.

Verantwoording extra middelen werkdrukverlaging Op iedere school is het gesprek gevoerd over de knelpunten die medewerkers ervaren en de oplossingen die zij hiervoor zien. Dit gesprek vond plaats in het gehele team van leerkrachten, schoolleider en overig personeel. In het gesprek over de aanpak van de werkdruk is besproken welke maatregelen er in de school moeten worden genomen om de werkdruk te verminderen. Op basis van dit gesprek is door de schoolleider/het bevoegd schoolbestuur een bestedingsplan opgesteld voor de inzet van de extra werkdrukmiddelen voor de schooljaren 2021/2022 en 2022/2023. Dit bestedingsplan is ter instemming voorgelegd aan de personeelsgeleding van de MR (P-MR). In het verslagjaar 2022 is plm. € 760.000 besteed aan verlaging van de werkdruk. De middelen zijn onder andere besteed aan het aanstellen van conciërges, leerkrachten, onderwijsassistenten en vervanging van leerkrachten om de leerkrachten te ontlasten, zodat zij meer tijd hebben voor hun onderwijsgevende taak. Daarnaast is ook op een aantal scholen gekeken om de administratieve plicht te beperken naar het meest noodzakelijke.

Risicomanagement Risicomanagement heeft de aandacht binnen de organisatie. Bij risicomanagement worden de risico’s die Stichting Ambion loopt op diverse gebieden in kaart gebracht en worden zo mogelijk beheersingsmaatregelen getroffen. Aan de hand van de risicoanalyse kan proactief met de risico’s worden omgegaan, waardoor de organisatie meer tijd heeft om in te spelen op de ontwikkelingen die op Ambion afkomen. Door het inbedden van de risicoanalyse in de planning- en control cyclus wordt bewerkstelligd dat het risicomanagement een continu proces wordt. In 2022 is opnieuw een risicoanalyse opgesteld. De risicoanalyse heeft een sterk verband met de huidige financiële positie en organisatieomvang van Stichting Ambion. Hoe gezonder de organisatie is, hoe beter zij in staat zal zijn om risico’s op te vangen. De financiële positie van Stichting Ambion is zonder meer goed. Zie ook hoofdstuk financiële positie. De Algemene reserve bedraagt eind 2022 € 5.136.803. Gesteld kan worden dat het vermogen ruim voldoende is voor het dragen van de risico’s en er is overall sprake van een laag/gemiddeld risicoprofiel in relatie tot het vermogen.

JAARVERSLAG AMBION 2022

55

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Belangrijkste risico’s Personele risico’s De veranderde arbeidsmarkt biedt een aantal nieuwe problemen. Allereerst is het ingewikkeld de vervangingen goed te regelen. Verder doet zich een complex probleem voor. Als we medewerkers niet een vaste aanstelling geven, is er de kans dat ze vertrekken naar een ander bestuur. Er is immers sprake van een vraagmarkt. Hierdoor is de flexibele schil verdwenen, terwijl er door de krimpverwachting wel minder arbeidsplaatsen zijn. Er zal dus een actief personeelsbeleid moeten worden gevoerd om dit knelpunt op te lossen. De belangrijkste kosten worden gevormd door de (vaste) formatie die wordt ingezet. Het grootste financiële risico wordt gevormd door het ontstaan van verschillen tussen de bekostiging en de werkelijke personele lasten. Prijsverschillen ontstaan door stijging van de loonkosten die niet of niet geheel door de rijksoverheid wordt gecompenseerd. Daarnaast kan er sprake zijn van (tijdelijke) boventalligheid in de personele bezetting. Door goed en tijdig anticiperen op de krimp worden de risico’s tot een minimum beperkt. Eén van de maatregelen die onder andere wordt genomen is het hanteren van de T=0 systematiek bij de (meerjaren) formatieplanning voor de komende jaren. Dit betekent dat wijzigingen in het aantal leerlingen door de scholen formatief moeten worden opgevangen.

Materiële financiële risico’s Voor de materiële instandhouding van de scholen ontvangt Ambion een genormeerde vergoeding van het rijk. Diverse landelijke onderzoeken hebben aangetoond dat de werkelijke lasten de genormeerde vergoeding sterk overschrijden. Minder leerlingen betekent minder inkomsten. Dit leidt echter niet direct - en zeker niet even sterk – tot minder kosten. De toekomstige ICT-investeringen (ICT-plan Ambion) moeten leiden tot minder uitgaven aan papieren methoden en verwerkingsmateriaal. Maatregelen die Ambion onder andere heeft genomen zijn het terugdringen van de energielasten en het benutten van inkoopvoordelen door Europese aanbestedingen op het gebied van schoonmaak, ICT en gebruiks- en verbruiksmaterialen. Veelal gebruiken scholen lokalen die niet meer door het rijk bekostigd worden. Wanneer het niet mogelijk is om betalende externe medegebruikers c.q. huurders te vinden, dan worden lokalen afgesloten, met navenant lagere energie- en schoonmaakkosten. Ook worden de kosten van ‘schoolbestuurlijk onderhoud’ dan lager. Deze besparingen compenseren echter onvoldoende de lagere rijksvergoeding. Het blijft dan ook belangrijk om de bestaande huisvesting (scholen) te blijven volgen en te zorgen voor voldoende bezetting van deze accommodaties en voor kostenverminderingen als lokalen leeg staan.

Ambion heeft zelf vijftien scholen in beheer en de rest is in beheer bij de Vereniging van Eigenaars (VVE) Facet, VVE Akkrum en VVE MFC De Akkers, Stichting MFC De Kompenije, gemeente Heerenveen, gemeente De Fryske Marren en vastgoedmanagement Vastestate. Door een gezamenlijke aanbesteding met meerdere schoolbesturen, worden voordelen op beheer- en onderhoudsuitvoering nagestreefd. Krimp De impact van hiervoor genoemde risico’s wordt vergroot door de verwachte doorgaande krimp van het aantal leerlingen. De krimp heeft als gevolg dat er voortdurend gezocht moet JAARVERSLAG AMBION 2022

56

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

worden naar creatieve oplossingen om enerzijds te blijven zorgen voor kwalitatief goed onderwijs en anderzijds om Ambion financieel gezond te houden. In de meerjarenbegroting 2023-2026 is rekening gehouden met de geprognosticeerde daling van het aantal leerlingen en de daarmee samenhangende formatieve krimp.

Ontwikkelingen in meerjarenperspectief Hieronder is een verkorte grafiek afgebeeld met daarin de ontwikkeling van het aantal leerlingen. Het speciaal basisonderwijs (SBAO) is buiten beschouwing gelaten, omdat het spreidingsgebied verder reikt dan de gemeente Heerenveen.

Leerlingontwikkeling en prognoses 3.828 3.617 3.382 3.264 3.174 3.038 2.930 2.862 2.973 2.993 2.888 2.855 2.830

2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 2023 2024 2025

2026

De jaren 2023 tot en met 2026 betreffen geprognosticeerde leerlingaantallen die door de schooldirecteuren zijn opgesteld en als uitgangspunt dienen voor de te ontvangen gelden vanuit het Ministerie OCW in de meerjarenbegroting. In bovenstaande grafiek zijn de gerealiseerde aantal leerlingen per teldatum 1 oktober van enig jaar (2014-2021) zichtbaar. Met de komst van de vereenvoudiging bekostiging primair onderwijs, vanaf 1 januari 2023, is er een verandering opgetreden in de leerlingtelling. 1 oktober t-1 maakt plaats voor 1 februari t-1. Het aantal leerlingen vanaf 2022 is gebaseerd op de 1 februaritelling. Er wordt vooralsnog een verdere daling van het aantal leerlingen verwacht. Het doel van Ambion is minimaal stabilisatie van het aantal leerlingen.

Staat van baten en lasten Op de volgende pagina is de realisatie over 2022 afgezet tegen de realisatie over 2021 en ten opzichte van de begroting 2022 weergegeven. Daaraan toegevoegd zijn de begrote meerjarenresultaten voor de jaren 2023-2026 aan de hand van de meerjarenbegroting 20232026. De toename van de ‘rijksbijdragen’ in het verslagjaar 2022 ten opzichte van realisatiejaar 2021 is met name te verklaren door gelijktrekking van de salarissen van het primair en voortgezet onderwijs en de verhoging van de lonen in juni 2022 met 4,5%. De stijging in de bekostiging werkt vervolgens door in de ‘Personeelslasten’. De stijging van ‘overige overheidsbijdragen en – subsidies’ in 2022 ten opzichte van 2021 is met name te verklaren door de ontvangen subsidies van de gemeenten Heerenveen en De Fryske Marren. De stijging van de ‘Overige baten’ in 2022 ten opzichte van 2021 is met name te JAARVERSLAG AMBION 2022

57

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

verklaren door de verkoop van de iPads, die zijn aangeschaft in 2018 en 2019, aan Xando en aan het personeel van Ambion. Daar staat tegenover de hogere ‘afschrijvingen’ in 2022 ten opzichte van 2021. De iPads die zijn aangeschaft in 2018 en 2019 zijn vervangen en hadden nog een residuwaarde. Een aantal iPads hadden nog een resterende boekwaarde, omdat die later in de tijd zijn aangeschaft. De stijging van de ‘huisvestingslasten’ in 2022 ten opzichte van 2021 wordt verwezen naar de analyse ‘huisvestingslasten’ voor verslagjaar 2022.

JAARVERSLAG AMBION 2022

58

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Baten-Lasten

Realisatie

Begroting

Realisatie

Begroting

Begroting

Begroting

Begroting

Verschil

Verschil

2021

2022

2022

2023

2024

2025

2026

2022 t.o.v.

2022 t.o.v.

begroting

2021

Baten 3.1 Rijksbijdragen OCenW 3.2 Overige overheidsbijdragen en -subsidies 3.5 Overige baten Totaal baten

€ 25.810.045 134.347 310.223 26.254.615

€ 26.099.127 137.381 195.468 26.431.976

€ 27.780.438 226.929 494.513 28.501.880

€ 28.040.163 159.366 216.593 28.416.122

€ 25.915.431 75.330 148.137 26.138.898

€ 24.743.666 75.330 91.226 24.910.222

€ 24.272.765 75.330 92.862 24.440.957

€ 1.681.311 89.548 299.045 2.069.904

€ 1.970.393 92.582 184.290 2.247.265

Lasten 4.1 Personeelslasten 4.2 Afschrijvingen 4.3 Huisvestingslasten 4.4 Overige lasten Totaal lasten

21.471.598 701.244 1.810.277 2.045.164 26.028.283

22.008.376 699.285 1.728.932 2.107.201 26.543.794

23.755.074 902.038 1.924.855 2.133.379 28.715.346

24.164.096 643.323 1.944.209 2.108.886 28.860.514

22.016.714 626.498 1.917.088 2.095.843 26.656.143

20.699.599 608.349 1.970.594 2.064.845 25.343.387

19.894.495 607.497 1.992.767 2.102.187 24.596.946

1.746.698 202.753 195.923 26.178 2.171.552

2.283.476 200.794 114.578 88.215 2.687.063

Saldo baten en lasten

226.332

-111.818

-213.466

-444.392

-517.245

-433.165

-155.989

-101.648

-439.798

Financiële baten en lasten 5.1 Financiële baten 5.5 Financiële lasten Saldo financiële baten en lasten

-35.296 -35.296

-

823 -25.816 -24.993

-

-

-

-

823 -25.816 -24.993

823 9.480 10.303

Totaal resultaat

191.036

-111.818

-238.459

-444.392

-517.245

-433.165

-155.989

-126.641

-429.495

Bestemmingsreserves: Prestatiebox Herfstakkoordmiddelen Fusiegelden Route0513 Bruidsschat Boarne / Akkrum Fusie De Feart Bovenschools ondersteuningsunit Zelfbeheer Participatiefonds NPO

-1.514 -2.183 -11.213 -11.593 -1.604 -80.000 -123.954 351.149

-631 -7.152 -975 -762 -80.000 -25.000 -

-631 -7.152 -10.457 -762 -64.000 -2.409 -7.468 434.678

-5.954 -86.087 -25.000 -224.112

-5.954 -25.000 -313.756

-5.954 -25.000 -247.959

-5.954 -25.000 -

-9.482 16.000 -2.409 17.532 434.678

883 2.183 4.061 1.136 842 16.000 121.545 -7.468 83.529

Algemene reserve: JAARVERSLAG AMBION 2022 Algemene reserve:

71.948

2.702

-580.258

-103.239

-172.535

-154.252

-125.035

-582.960

-652.206

-

-

-

-

-

-

-

-

-

Resultaatbestemming

Saldo na resultaatbestemming

59

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

De Rijksbijdragen vallen € 1.681.000 hoger uit dan begroot. Het verschil wordt met name verklaard door: Prijsbijstelling personele bekostiging Personeels- en arbeidsmarktbeleid (w.o. professionalisering basisvaardigheden en Co2-meters) Prijsbijstelling fusiegelden Prijsbijstelling onderwijsachterstandenbeleid Opvang vreemdelingen Lerarenbeurs NPO-middelen Materiële instandhouding groei 1-3 Lagere MI middelen dan begroot Professionalisering en begeleiding starters en schoolleiding Personele groeimiddelen Middelen zij-instroom Overige subsidies OCW Hogere baten samenwerkingsverband Totaal

520.000 571.000 60.000 87.000 137.000 -/- 11.000 133.000 24.000 -/9.000 15.000 67.000 21.000 12.000 54.000 1.681.000

De rijksbijdragen vallen hoger uit dan begroot. In het kalenderjaar hebben prijsaanpassingen plaatsgevonden over de verwerking van de kabinetsbijdrage voor de loonbijstelling 2022 als gevolg van het nieuwe Cao-akkoord. De loonbijstelling werkt ook door in de ‘Lonen en salarissen’ verantwoord onder ‘4.1 Personeelslasten’. De hogere baten zijn ook te verklaren door de ontvangen middelen vanuit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). Het kabinet heeft extra middelen beschikbaar gesteld om verdere vertraging en achterstanden te voorkomen en om opgelopen vertraging en achterstanden waar mogelijk zo snel mogelijk in te halen. Daarnaast is een hogere groeibekostiging, als gevolg van instroom nieuwe leerlingen, ontvangen dan begroot. Ook zijn er meer middelen ontvangen voor opvang nieuwkomers. De overige subsidies OCW vallen hoger uit dan begroot. Gedurende het verslagjaar is een subsidie begroot in kader van regionale aanpak personeelstekort (€ 260.000). De subsidie heeft als doel om partijen in de regio te stimuleren en ondersteunen om het personeelstekort in het PO, VO en MBO gezamenlijk aan te pakken, uit te breiden en te intensiveren. De realisatie valt lager uit. De lasten zijn verantwoord onder ‘Lonen en salarissen’ en ‘Instellingslasten’. De subsidie verloopt budgettair neutraal in de exploitatie. Stichting Ambion is penvoerder van het project.

Daarnaast is in het verslagjaar een subsidie ontvangen voor internationalisering funderend onderwijs (€ 30.000). De subsidie is volledig besteed onder ‘Instellingslasten (ICT-kosten)’. Ook hebben een drietal scholen een arbeidsmarkttoelage ontvangen. De arbeidsmarkttoelage is toegekend voor de schooljaren 2021/2022 en 2022/2023. De medewerkers op deze scholen ontvangen gedurende deze schooljaren een extra toelage.

JAARVERSLAG AMBION 2022

60

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

De baten van het Samenwerkingsverband Fryslân over Passend Onderwijs vallen hoger uit. In het verslagjaar heeft een herberekening plaatsgevonden van de bestuursbudgetten in verband met de gelijktrekking van de salarissen van het primair onderwijs en het voortgezet onderwijs en verhoging van de lonen in juni 2022. Daarnaast zijn er minder uitgaven gedaan in kader van subsidie hoogbegaafdheid dan begroot. Gemeentelijke bijdragen De 'Gemeentelijke bijdragen' zijn als volgt te specificeren: Exploitatie gymzalen speciaal (basis)onderwijs Scoren voor gezondheid Heerenveen Peuterspeelzaal/huiskamerproject Skoatterwiis Schakelklas / Taalklas Vergoeding energiekosten Loonkostensubsidies Tijdelijke voorziening It Bûtenplak Gebruik gymlokaal Stichting Horne Sport Subsidie Gezondheids- en onderwijsachterstanden Subsidie VVE Subsidie Taalnetwerk Subsidie laaggeletterdheid project De Brêge Overige

Overige overheidsbijdragen Vergoeding Provincie - Fries Vergoeding Provincie - Speelplein De Schakel

2022 € 10.000 10.000 900 43.298 10.630 17.256 3.980 55.080 24.156 2.367 9.500 1.600 188.767

Begr. 2022 € 10.980 10.000 900 57.100 2.500 11.500 17.256 4.000 114.236

2021 € 10.030 10.000 900 63.399 11.710 17.256 3.849 5.577 122.721

2022 € 17.775 20.387 38.162

Begr. 2022 € 23.145 23.145

2021 € 11.626 11.626

De overige overheidsbijdragen en – subsidies vallen hoger uit door de ontvangen subsidies in het verslagjaar van de gemeenten Heerenveen en De Fryske Marren. De subsidies zijn besteed onder ‘Lonen en salarissen’ en ‘Overige lasten’. Daarnaast valt de subsidie voor Schakelklas/Taalklas lager uit. Taalklas Joure is met ingang van 1 augustus 2022 ondergebracht bij schoolbestuur CBO Meilân. Van de Provincie Fryslân ontvangen de scholen een subsidie Fries voor het versterken van de positie van de Friese taal en cultuur. Daarnaast is van de Provincie een subsidie (subsidieregeling IMF) ontvangen voor de realisering van het schoolplein Obs De Schakel. De overige baten vallen hoger uit dan begroot. Naast hogere baten inzake verhuur derden, detacheringsbaten en bruikleenvergoeding iPads zijn er ook incidenteel baten ontvangen van NHL inzake ‘opleiden in de school’, vergoeding gezonde scholen, opbrengst verkoop iPads in verband met de uitgevoerde Europese aanbesteding ICT en baten inzake realisering JAARVERSLAG AMBION 2022

61

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

schoolplein Obs De Schakel. Een deel van de ontvangen baten zijn uitgegeven aan en verantwoord onder ‘Lonen en salarissen’, ‘Huisvestingslasten’ en ‘Overige lasten’. De personeelslasten vallen hoger uit dan begroot. De loonbijstelling van 2022 is verwerkt in de post ‘Lonen en salarissen’. Door gelijktrekking van de salarissen van het primair en voortgezet onderwijs en de verhoging van de lonen in juni 2022 met 4,5% zijn de salarissen in het primair onderwijs behoorlijk gestegen. Ook de bekostiging is daarop aangepast. Zie ook de toelichting bij ‘Rijksbijdragen’. Ook zijn er extra formatiemiddelen beschikbaar gesteld aan diverse scholen omdat er een kwalitatieve impuls nodig was en voor extra instroomgroepen die gedurende het jaar zijn ontstaan. Gedurende het jaar vinden er diverse verschuivingen plaats in de formatie van Ambion en daarmee ook in de verantwoording van de budgetten. De post ‘Personeel niet in loondienst’ valt hoger uit dan begroot als gevolg van ziekte van een drietal directeuren, inhuur externe leerkrachten in kader van (langdurige) ziektevervangingen, inhuur medewerker HR en inhuur medewerker Facilitair en huisvesting op het servicebureau. Ook vallen de kosten hoger uit door de besteding van de NPOmiddelen. De scholingskosten en cursussen vallen lager uit dan begroot. Met de begroting is 10% van de NPO-middelen opgenomen voor scholing (€ 198.000).

Het was destijds een inschatting. Met de opmaak van de begroting waren de plannen van de NPO-middelen nog niet volledig. De realisatie van de scholingen uit NPO-middelen valt ook lager uit (plm. € 34.500). De ontvangen NPO-middelen worden met name besteed aan loonkosten, verantwoord onder ‘Lonen en salarissen’. De trend lijkt te zijn dat de budgetten voor scholing niet volledig worden benut. Ook de uitgaven voor coachen en preventie, outplacement, modernisering participatiefonds en juridische ondersteuning vallen lager uit dan begroot. In het verslagjaar zijn uitkeringen ontvangen van UWV voor zwangerschapsverlof en ziektewetuitkeringen. Tegenover deze baten staan de vervangingskosten als gevolg van zwangerschapsverlof en ziektewet. De afschrijvingskosten vallen hoger uit dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door de, in het verslagjaar, uitgevoerde Europese aanbesteding ICT-hardware aanschaf nieuwe iPads. De iPads die zijn aangeschaft in 2018 en 2019 zijn vervangen en hadden nog een residuwaarde. Een aantal iPads hadden nog een resterende boekwaarde, omdat die later in de tijd zijn aangeschaft. Een deel van de iPads die in 2018 en 2019 zijn aangeschaft zijn door Xando overgenomen. Daarnaast is een deel door het personeel overgenomen. De opbrengst van de verkoop van de iPads bedroeg € 211.000.

De opbrengst dient ter dekking van de openstaande residuwaarde en de resterende boekwaarde van de aangeschafte iPads in de jaren 2018 en 2019. De huisvestingslasten vallen hoger uit dan begroot. Dit wordt op de eerste plaats veroorzaakt door hogere uitgaven voor klein onderhoud en exploitatie als gevolg van een hogere afdracht aan VVE MFC De Akkers 2021. De VVE MFC De Akkers moet voldoen aan de nieuwe wetgeving waarderingssystematiek onderhoudsvoorziening. Dat heeft JAARVERSLAG AMBION 2022

62

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

geresulteerd tot een hogere waardering van de onderhoudsvoorziening en daarmee tot een hogere afdracht van Ambion aan VVE MFC De Akkers. Op de tweede plaats vallen de energiekosten hoger uit dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere afrekeningen 2021 (verbruik). Tijdens Corona in 2021 moest er meer geventileerd worden in relatie met de warmtevraag. Op de laatste plaats vallen de ‘Overige huisvestingslasten’ hoger uit dan begroot. In 2022 zijn er CO2 meters aangeschaft (plm. € 22.000). Daar staat tegenover de compensatie van het Ministerie door een hogere vergoeding voor het personeels- en arbeidsmarktbeleid. Als gevolg van overlast op de scholen zijn in kader van veiligheid en handhaving verboden toegang borden geplaatst op de scholen (€ 9.000). De realisering van het schoolplein Obs De Schakel is met name gefinancierd door subsidie van de Provincie (verantwoord onder ‘Overige overheidsbijdragen en subsidies’ en bijdragen derden (verantwoord onder ‘Overige baten’. De overige lasten vallen hoger uit dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door de lasten voor subsidieregeling Regionaal aanpak Personeelstekort (RAP). Deze laatste subsidieregeling verloopt budgettair neutraal in het jaar 2022. Ook de bijdrage voor combinatiefunctionarissen vallen hoger uit.

De bijdrage combinatiefunctionarissen voor het jaar 2022 wordt gedekt uit de subsidieregeling gezondheids- en onderwijsachterstanden. De kosten van abonnementen en contributies zijn toegenomen. De uitgaven in kader van PR & Marketing vallen daarentegen lager uit dan begroot. De financiële baten en lasten vallen hoger uit dan begroot. ABN Amro heeft tot en met 30 september 2022 negatieve rente in rekening gebracht op ‘tegoeden’ bij haar klanten. De hogere lasten waren niet begroot. Per 1 oktober 2022 wordt geen negatieve rente meer in rekening gebracht, omdat de ECB-bank de rente heeft verhoogd. Belangrijkste ontwikkelingen op de meerjarenbegroting • De budgethouders, de bestuurder, de beleidsadviseurs en de directeuren geven tijdens het begrotingsproces aan wat hun plannen, investeringsaanvragen en bijzondere wensen voor het komende jaar en daaropvolgende jaren zijn. Deze zijn verwerkt in bovengenoemde meerjarenbegroting. Er wordt geïnvesteerd in meubilair, ICT, Onderwijsleermethoden en overige materiele vaste activa. De investeringen 2023-2026 zijn verwerkt in het Kasstroomoverzicht 2022-2026; • De rijksbijdragen vallen voor de jaren 2024 t/m 2026 lager uit. Dit wordt met name veroorzaakt door het wegvallen van de NPO-middelen. De NPO-middelen zijn toegekend voor de schooljaren 2021/2022 en 2022/2023.

De overgebleven middelen kunnen tot en met schooljaar 2024/2025 worden uitgegeven. Daarnaast vallen de rijksbijdragen lager uit door het wegvallen van de overgangsbekostiging. In verband met de herverdeeleffecten die zijn ontstaan door de nieuwe vereenvoudigde bekostiging, met ingang van 1 januari 2023, wordt in drie jaar tijd (2023 t/m 2025) stapsgewijs toegegroeid naar de nieuwe bekostiging; • Het nettoresultaat voor de jaren 2023 t/m 2026 laat een negatief beeld zien. Daarbij moet worden opgemerkt dat er bij een aantal posten sprake is van onttrekking uit bestemmingsreserves. Deze bestemmingsreserves zijn in het verleden gevormd. Daarnaast wordt een bedrag onttrokken uit de Algemene reserve voor de periode 2023-2026. Reden hiervoor is dat er geïnvesteerd wordt in de realisatie van JAARVERSLAG AMBION 2022

63

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

• •

•

•

organisatieontwikkeling Ambion 2.0 en voor de tijdelijke HR-ondersteuning op het Servicebureau van Ambion; De baten zijn gebaseerd op geprognosticeerde ontwikkeling van het aantal leerlingen en de meest recente gegevens gepubliceerd in de Staatscourant november 2022; Ten aanzien van de krimp willen we vanuit het oogpunt van kwaliteit kijken of we kwalitatief goed onderwijs voor alle kinderen beschikbaar kunnen maken. We willen thuisnabij onderwijs en ook kwalitatief goed onderwijs. Deze beide waarden blijven in het proces naast elkaar staan en we werken samen met de partners in de regio aan werkbare toekomstbestendige oplossingen. Dit is onze maatschappelijke opdracht!; In de interne organisatie blijven we werken aan een gezonde verhouding tussen het primaire proces en de ondersteunende processen. Dit is zichtbaar in bijvoorbeeld de verhouding tussen het aantal directieleden en het aantal leerlingen en in de omvang van het servicebureau en de bovenschoolse ondersteuningsunit; Realisatie Ambion Academie. Permanent leren zien we als een professionele opgave van elk Ambion medewerker. We richten de werk- en leeromgeving zo in dat dat mogelijk wordt en faciliteren op na- en bijscholing.

Belangrijkste (toekomstige) ontwikkeling op de meerjarenbalans 2022-2026 De ontwikkeling van de balanspositie is gebaseerd op de meerjarenbegroting 2023-2026 en heeft de balans per 31 december 2022 als uitgangspunt. Op basis van voortschrijdend inzicht zijn een aantal balansposten gewijzigd. Hoewel het gaat om prognosecijfers kan het volgende worden gesteld: • De materiële vaste activa nemen af voor de jaren 2023-2026. In het verslagjaar 2022 heeft een Europese aanbesteding plaatsgevonden voor de aanschaf van nieuwe iPads. Als gevolg daarvan nemen de materiële activa door afschrijvingen af voor de jaren 20232026; • De vlottende activa nemen in het jaar 2023 en 2024 af. De ontvangen subsidies in de jaren 2021 en 2022 lopen af in de jaren 2023 en 2024. De liquiditeitsratio komt boven 2,0 uit wat nog steeds goed is te noemen om op korte termijn aan de verplichtingen te kunnen voldoen; • Het Eigen Vermogen daalt vanaf het jaar 2022. Er wordt een bedrag onttrokken uit de Algemene reserve voor de periode 2023-2026. Reden hiervoor is dat er geïnvesteerd wordt in de realisatie van organisatieontwikkeling Ambion 2.0 en voor de tijdelijke HRondersteuning op het Servicebureau van Ambion. Daarnaast neemt de komende jaren de bestemmingsreserve NPO af. De ontvangen middelen NPO-middelen voor de schooljaren 2021/2022 en 2022/2023 kunnen tot en met schooljaar 2024/2025 worden uitgegeven.

De verwachting is wel dat er een verschuiving gaat plaatsvinden in het Eigen Vermogen naar Voorzieningen. Vanaf het jaar 2024 verandert de RJ-methodiek en de verslaglegging voor de verwerking van groot onderhoud. De verwachting is dat tussen de 1 miljoen en 2 miljoen euro moet worden overgeheveld van de algemene reserve naar de voorziening onderhoud. De effecten van deze wijziging zijn nog niet verwerkt in onderstaande meerjarenbalans. De komende jaren wordt duidelijk wat de consequenties zijn van deze wetswijziging; • De voorzieningen nemen optisch af, omdat de nieuwe regelgeving met betrekking tot de verslaglegging van groot onderhoud nog niet is verwerkt in onderstaande JAARVERSLAG AMBION 2022

64

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

meerjarenbalans. De daling wordt met name veroorzaakt door uit te voeren onderhoud ten opzichte van voorgaande jaren aan de schoolgebouwen. Voor het uit te voeren is een meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) opgesteld. Meerjarenbalans 2022-2026 1

Activa Vaste activa

2022 €

2023 €

2024 €

2025 €

2026 €

2.793.409 334.697 3.128.106

2.546.636 471.035 3.017.671

2.096.518 485.557 2.582.075

1.654.577 434.859 2.089.436

1.230.479 386.460 1.616.939

100.136 101.708 16.328 41.091 183.146 442.409

35.000 10.000 75.000 60.000 180.000

35.000 10.000 75.000 60.000 180.000

35.000 10.000 75.000 60.000 180.000

35.000 10.000 75.000 60.000 180.000

1.7 Liquide middelen 1.7.2 Tegoeden op bank- en girorekeningen 8.147.030

7.000.804

6.104.933

5.962.411

6.581.010

11.717.545 10.198.475

8.867.008

8.231.847

8.377.949

1.2 Materiële vaste activa 1.2.2 Inventaris en apparatuur 1.2.3 Andere vaste bedrijfsmiddelen Totaal materiële activa Vlottende activa 1.5 Vorderingen 1.5.1 Debiteuren 1.5.2 Ministerie OCW 1.5.6 Overige overheden 1.5.7 Overige vorderingen 1.5.8 Overlopende activa Totaal vorderingen

Totaal activa

2

Passiva

2022 €

2023 €

2024 €

2025 €

2026 €

2.1 Eigen vermogen 2.1.1 Algemene reserve 2.1.2 Bestemmingsreserves publiek Totaal eigen vermogen

5.136.803 1.152.336 6.289.139

5.033.564 811.183 5.844.747

4.861.029 466.473 5.327.502

4.706.777 187.560 4.894.337

4.581.742 156.606 4.738.348

2.2 Voorzieningen 2.2.1 Personeelsvoorzieningen 2.3.3 Overige voorzieningen Totaal voorzieningen

189.187 1.030.479 1.219.666

181.444 1.143.049 1.324.493

175.290 897.216 1.072.506

173.230 697.280 870.510

173.230 999.371 1.172.601

2.4 Kortlopende schulden 2.4.3 Crediteuren 2.4.7 Belastingen en premies sociale verz. 2.4.8 Schulden terzake pensioenen 2.4.9 Overige kortlopende schulden 2.4.10Overlopende passiva Totaal kortlopende schulden

513.405 1.029.951 302.995 133.154 2.229.235 4.208.740

400.000 740.000 310.000 100.000 1.479.235 3.029.235

400.000 740.000 310.000 100.000 917.000 2.467.000

400.000 740.000 310.000 100.000 917.000 2.467.000

400.000 740.000 310.000 100.000 917.000 2.467.000

11.717.545 10.198.475

8.867.008

8.231.847

8.377.949

Totaal passiva

JAARVERSLAG AMBION 2022

65

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Kasstroomoverzicht 2022-202 Kasstroomoverzicht 2022-2026

Referentie €

2022 €

2023 €

€

2024 €

€

2025 €

€

2026 €

€

Kasstroom uit operationele activiteiten Saldo baten en lasten Aanpassing voor: Afschrijvingen Mutaties voorzieningen

213.466-

4.2 2.2

902.038 33.042

444.392-

643.323 104.827 935.080

Verandering in vlottende middelen: Vorderingen Schulden

1.5 2.4

874.533 1.282.530

517.245-

626.498 251.987748.150

262.409 1.179.5052.157.063

433.165-

608.349 201.996374.511

562.235917.096-

155.989-

607.497 302.091 406.353

562.235-

909.588 -

-

-

Kasstroom uit bedrijfsoperaties Ontvangen interest Betaalde interest

5.1 5.5

Kasstroom uit operationele activiteiten

823 25.816-

-

-

-

-

24.9932.853.684

613.338-

704.969-

26.812-

753.599

1.676.7921.676.792-

532.888532.888-

190.902190.902-

115.710115.710-

135.000135.000-

1.176.892

-1.146.226

-895.871

-142.522

618.599

6.970.138 1.176.892

8.147.030 1.146.226-

7.000.804 895.871-

6.104.933 142.522-

5.962.411 618.599

8.147.030

7.000.804

6.104.933

5.962.411

6.581.010

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investeringen materiële vaste activa Kasstroom uit investeringsactiviteiten

1.2

Mutatie liquide middelen Beginstand liquide middelen Mutatie liquide middelen Eindstand liquide middelen

JAARVERSLAG AMBION 2022

1.7 1.7

66

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Financiële positie Kengetallen In deze paragraaf worden de kengetallen gepresenteerd. In het algemeen kan gesteld worden dat de kengetallen, voortkomend uit het Rapport van de commissie-Don, ook de komende jaren boven de signaleringsgrenzen blijven uitkomen. De jaren 2018 tot en met 2022 betreffen de realisatiecijfers en de jaren 2023 tot en met 2026 de geprognosticeerde cijfers aan de hand van de meerjarenbegroting 2023-2026 en de meerjarenbalans 20232026.

Solvabiliteit 1

0,63

0,67

0,61

0,61 0,54

2018

2019

2020

2021

2022

0,57

2023

0,60

0,59

0,57

2024

2025

2026

Solvabiliteit 1 (Eigen vermogen / balanstotaal)

Solvabiliteit 2 0,75

0,76 0,71

0,72

0,72 0,70

0,70

0,71

Solvabiliteit 2 (Eigen vermogen + voorzieningen / balanstotaal)

0,64

2018

2019

2020

2021

2022

2023

2024

2025

2026

Solvabiliteit Deze kengetallen geven de verhouding aan tussen eigen vermogen (inclusief en/of exclusief voorzieningen) en vreemd vermogen en verschaft daarmee inzicht in: • De mate waarin de bezittingen (op de activazijde van de balans) zijn gefinancierd met eigen vermogen (incl. voorzieningen); • De mate waarin een schoolbestuur in staat is om op langere termijn aan haar financiële verplichtingen te kunnen voldoen. JAARVERSLAG AMBION 2022

67

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

De Inspectie van het Onderwijs hanteert een ondergrens van 0,30. Een solvabiliteit van 0,30 wordt als ondergrens genomen voor een gezonde financiële situatie waarin risico’s in beeld zijn.

Current ratio

2,91

3,00 2,54

2,83

2019

2020

2021

2022

2,74

2,07

2,04

2018

2,49

2,37

2023

2024

2025

Liquiditeit (current ratio) (Vlottende activa/kortlopende schulden)

2026

Liquiditeit (current ratio) Dit kengetal geeft aan in hoeverre een schoolbestuur in staat is om op korte termijn aan haar verplichtingen te kunnen voldoen (betaling van alle kortlopende schulden). Een liquiditeit tussen 1,5 en 2,0 wordt als goed aangemerkt. De Inspectie van het Onderwijs hanteert een ondergrens van 0,75 bij een groot bestuur (besturen met totale baten meer dan 12 miljoen). Stichting Ambion heeft vooralsnog in de komende jaren geen externe financieringsbehoeften.

Rentabiliteit (Resultaat/totale baten (inclusief financiële baten)

JAARVERSLAG AMBION 2022

68

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Rentabiliteit Dit kengetal geeft aan wat het resultaat is in vergelijking met de totale baten (incl. financiële baten). • Als het nodig is om de financiële positie te versterken (bijvoorbeeld bij een te lage solvabiliteit en/of liquiditeit), dan is een (meerjarige) rentabiliteit van > 0% wenselijk. • Als alle reserves op peil zijn ligt een (meerjarige) rentabiliteit van 0% meer in de lijn der verwachting. Immers de bekostiging wordt dan zoveel mogelijk ingezet voor het geven van onderwijs.

Weerstandsvermogen 18,9%

19,0%

17,6% 14,7% 11,4%

2018

2019

2020

2021

2022

10,1%

10,6%

2023

2024

11,3%

2025

12,9%

Weerstandsvermogen (Eigen vermogen -/materiële vaste activa)/Rijksbijdragen OCW)

2026

Weerstandvermogen Dit kengetal geeft een beeld hoe solide de financiële positie is van Stichting Ambion. Het geeft inzicht in de mogelijkheden om niet voorziene financiële tegenvallers (risico’s) in het begrotingsjaar op te vangen. Het Ministerie hanteert een ondergrens van 5%. Signaleringswaarde bovenmatig publiek vermogen Vanaf het jaar 2020 hanteert de inspectie voor het eerst de ‘signaleringswaarde voor mogelijk bovenmatig eigen vermogen’. De inspectie kijkt bij de hoogte van de reserves naar de individuele signaleringswaarde van Ambion. Aanleiding is geweest dat de inspectie in 2018 uit het rapport ‘De financiële Staat van het Onderwijs 2017’ concludeerde dat de reserves van onderwijsinstellingen geleidelijk toenemen. De inspectie heeft een formule ontwikkeld om te berekenen wat een bestuur redelijkerwijs aan eigen vermogen nodig heeft om bezittingen te financieren en risico’s op te kunnen vangen. Uitgangspunt van de inspectie is wel dat het normatieve eigen vermogen geen harde norm is, maar een startpunt voor een gesprek. De formule luidt: (0,5*aanschafwaarde gebouwen x 1,27) + boekwaarde resterende materiële vaste activa + (omvangafhankelijke rekenfactor 5% x totale baten).

JAARVERSLAG AMBION 2022

69

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

De signaleringswaarde berekent het normatieve publieke vermogen van de stichting. Als het werkelijke publieke eigen vermogen hoger is dan de signaleringsgrens, is dit een signaal dat er mogelijk sprake is van bovenmatig eigen vermogen. De signaleringswaarde van Ambion bedraagt in 2022 € 4.553.200. Het eigen vermogen van Stichting Ambion bedraagt op 31 december 2022 € 6.289.139. In beginsel heeft Stichting Ambion genoeg buffer om bezittingen te financieren en de risico’s op te vangen. Ook kan geconcludeerd worden, uitgaande van de signaleringswaarde, dat Stichting Ambion een mogelijk bovenmatig eigen vermogen heeft van € 1.735.939. Het bovenmatig eigen vermogen wordt op korte termijn ingezet voor toekomstige ontwikkelingen, te weten: • De benodigde investeringen voor toekomstbestendig onderwijs van Stichting Ambion 2.0; • De onttrekkingen uit de bestemmingsreserves ad € 1.152.336; • De nieuwe regels met betrekking tot de nieuwe waardering en verslaglegging voorziening groot onderhoud vanaf het jaar 2024. De verwachting is dat tussen de één en twee miljoen moet worden overgeheveld van eigen vermogen naar voorzieningen. Uit bovenstaande lijkt te blijken dat Stichting Ambion een bovenmatig eigen vermogen heeft van € 1.735.939. Als alle gevormde bestemmingsreserves de komende jaren worden ingezet resulteert er nog een bovenmatig eigen vermogen van € 583.603.

Het bovenmatig eigen vermogen komt in een ander daglicht te staan als de nieuwe waardering van de onderhoudsvoorziening gaat gelden. Met de verwachte overheveling tussen de één en twee miljoen van het eigen vermogen naar voorzieningen betekent dit voor Stichting Ambion dat zij onder de signaleringswaarde van de inspectie gaat uitkomen.

JAARVERSLAG AMBION 2022

70

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

3

JAARREKENING

3.1

Grondslagen

Activiteiten van het bevoegd gezag De activiteiten van Stichting Ambion bestaan voornamelijk uit het geven van openbaar onderwijs. Grondslagen voor de jaarrekening De jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving (RJ660), die uitgegeven zijn door de Raad voor de Jaarverslaggeving. Deze bepalingen zijn van toepassing op grond van de Regeling Jaarverslaggeving Onderwijs.

Het kasstroomoverzicht is opgesteld volgens de indirecte methode. De geldmiddelen in het kasstroomoverzicht bestaan uit de liquide middelen. Vergelijking met voorgaand jaar De gehanteerde grondslagen van waardering en van resultaatbepaling zijn ongewijzigd gebleven ten opzichte van het voorgaande jaar. Schattingen De opstelling van de jaarrekening vereist dat het management oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in de toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft. Continuïteitsveronderstelling De jaarrekening is opgesteld uitgaande van de continuïteit van de stichting. Er zijn geen plannen om te stoppen met de stichting dan wel de activiteiten. De organisatie beschikt over de mensen en de middelen om de activiteiten voort te kunnen zetten. De vermogenspositie en de meerjarenbegroting bevestigen het uitgangspunt van continuïteit.

Materiële vaste activa De investeringen in het meubilair, ICT en onderwijsleerpakket zijn gewaardeerd tegen aanschafwaarde verminderd met de afschrijvingen. Als ondergrens van de te activeren activa wordt € 1.000 gehanteerd met uitzondering van onderwijsleerpakket. Hierbij geldt een ondergrens van € 500. Op de materiële vaste activa wordt afgeschreven in gelijke percentages van de aanschafwaarde met als restwaarde nul. De eerste afschrijving vindt plaats in de maand volgend na de maand van aanschaf.

JAARVERSLAG AMBION 2022

71

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Subsidies op investeringen worden in mindering gebracht op de verkrijgings- of vervaardigingsprijs van de activa waarop de subsidies betrekking hebben. Op de aanschaf van iPads wordt vanaf kalenderjaar 2022 een restwaarde gehanteerd van 10%. In het kalenderjaar 2022 heeft er een nieuwe aanbesteding hardware plaatsgevonden. De indeling in activagroepen en afschrijvingstermijnen is als volgt: Meubilair • Afschrijvingstermijn meubilair = 20 jaar • Afschrijvingstermijn inrichting speellokaal = 15 jaar ICT • Afschrijvingstermijn computerapparatuur, digiborden en netwerkinstallatie = 5 jaar • Afschrijvingstermijn iPads en MacBooks = 4 jaar • Afschrijvingstermijn beeldschermen = 8 jaar • Afschrijvingstermijn mobiele telefoons = 3 jaar • Afschrijvingstermijn bekabeling netwerk = 15 jaar Leermethoden • Afschrijvingstermijn onderwijs leermethoden = 9 jaar Overige materiële activa • Zonnepanelen = 10 jaar • Verbouwing servicebureau = 10 jaar • Brandmeld- en alarminstallatie = 10 jaar Indien van toepassing zijn de materiële vaste activa verminderd met afboekingen door duurzame waardevermindering, verkoop, tenietgaan of buitengebruikstelling. Vorderingen Alle vorderingen hebben een resterende looptijd korter dan een jaar.

De reële waarde van de vorderingen benadert de boekwaarde ervan, gegeven het kortlopende karakter ervan en het feit dat waar nodig voorzieningen voor oninbaarheid zijn gevormd. Overlopende activa De waardering van de overlopende activa geschiedt tegen de nominale waarde. Liquide middelen Liquide middelen bestaan uit kas, banktegoeden en direct opeisbare deposito’s met een looptijd korter dan twaalf maanden. Liquide middelen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde.

JAARVERSLAG AMBION 2022

72

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Reserves Het eigen vermogen bestaat uit de algemene reserve en bestemmingsreserves. Het eigen vermogen bestaat alleen uit publieke middelen. Er zijn geen private reserves. In overeenstemming met jaarverslaggevingsvoorschriften van OCW is het exploitatieresultaat over 2022 in de reserves per 31 december 2022 verwerkt. De in de jaarrekening gepresenteerde balans is daarom na resultaatverdeling. Reserves worden gevormd conform door het bestuur genomen besluiten. Ook de onttrekkingen aan de reserves geschieden volgens de daartoe strekkende bestuursbesluiten. De Raad van Toezicht wordt op de hoogte gesteld van de genomen besluiten. Algemene reserve De algemene reserve is het weerstandsvermogen om de continuïteit van de scholen te kunnen waarborgen. Deze wordt opgebouwd uit de resultaatbestemming van overschotten die ontstaan uit het verschil tussen de gerealiseerde baten en de gerealiseerde lasten (in het geval van een tekort wordt dit ten laste van de algemene reserve gebracht). Bestemmingsreserves publiek Bruikleenvergoeding iPads De ontvangen bruikleenvergoeding wordt o.a. aangewend voor reparaties van kapotte iPads. Prestatiebox De reserve prestatiebox dient ter dekking van een aantal gedane investeringen. De reserve is in 2022 nihil. Bruidsschat De Boarne/OBS Akkrum De reserve dient ter dekking van diverse investeringen op basis van de fusieeffectrapportage.

De reserve is in 2022 nihil. Bovenschools Ondersteuningsunit (BOU) De reserve wordt aangewend om de exploitatieresultaten van de BOU inzichtelijk te houden door middel van resultaatbestemming. Daarnaast wordt de reserve ingezet voor extra ondersteuning op de scholen. De reserve is in 2023 nihil. Participatiefonds Met ingang van 1 augustus 2022 worden de werkloosheidskosten op een nieuwe manier vergoed. Vanaf die datum betaalt ieder schoolbestuur een eigen bijdrage van 50% en wordt 50% vergoed vanuit het participatiefonds. Voldoet het ontslag aan één van de beëindigingsgronden in het reglement en voldoet het schoolbestuur aan de inspanningsverplichting om het ontslag te voorkomen dan kan er een verzoek worden ingediend om de eigen bijdrage te verlagen tot 10%. Route 0513 De reserve is opgebouwd ter dekking van de gedane investeringen inzake fusie.

JAARVERSLAG AMBION 2022

73

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Fusie De Feart De reserve is opgebouwd ter dekking van de gedane investeringen inzake fusie. De reserve is in 2022 nihil. NPO NPO-middelen zijn aangemerkt als reguliere lumpsum. Baten worden verantwoord in het boekjaar waarop de toekenning betrekking heeft. De lasten van het NPO worden verantwoord in het verslagjaar waarop deze lasten betrekking hebben. De niet bestede middelen worden gedoteerd in een bestemmingsreserve omdat een deel van de besteding van de middelen op een later tijdstip plaatsvindt. Voorzieningen Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op de balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is in te schatten. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om de verplichtingen af te wikkelen, tenzij anders vermeld. Gratificatie ambtsjubileum De hoogte van de voorziening is bepaald op basis van het aantal fte op 31 december in vaste dienst maal een gemiddeld bedrag van € 800 per fte.

Duurzame inzetbaarheid De voorziening duurzame inzetbaarheid is gevormd op basis van de gemaakte afspraken met medewerkers van 57 jaar en ouder die uren sparen om vervolgens later de gespaarde uren op te kunnen nemen. Onderhoud De voorziening groot onderhoud is gevormd voor het binnen- en buitenonderhoud op basis van een meerjarenonderhoudsplan (MJOP). De hoogte van de dotatie wordt bepaald op basis van het totale onderhoud over 20 jaar minus de stand van de voorziening op 31 december van vorig boekjaar. Het uitgevoerde onderhoud wordt ten laste van de voorziening gebracht. Voor de voorziening onderhoud wordt gebruik gemaakt van de overgangsregeling. Kortlopende schulden De kortlopende schulden hebben een resterende looptijd van korter dan een jaar. De reële waarde van de kortlopende schulden benadert de boekwaarde vanwege het kortlopende karakter ervan. Overlopende passiva De overlopende passiva zijn tegen nominale waarde opgenomen.

JAARVERSLAG AMBION 2022

74

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Grondslagen resultaatbepaling De baten en lasten worden toegerekend aan het boekjaar waarop ze betrekking hebben. Winsten worden slechts genomen voor zover zij op balansdatum zijn verwezenlijkt. Verliezen en risico’s die hun oorsprong vinden voor het einde van het verslagjaar, worden in acht genomen, als zij voor het vaststellen van de jaarrekening bekend zijn geworden. De volgende uitgangspunten zijn gehanteerd: • De opbrengsten worden verantwoord naar rato van de geleverde prestaties. De opbrengsten worden in Nederland behaald; • Rijksbijdragen worden als baten verantwoord in de staat van baten en lasten in het jaar waarop de toekenning betrekking heeft; • Als giften worden ontvangen in de vorm van zaken of diensten, zijn deze gewaardeerd tegen de reële waarde; • Exploitatiesubsidies worden als baten verantwoord in de staat van baten en lasten in het jaar waarin de gesubsidieerde kosten zijn gemaakt of opbrengsten zijn gederfd of wanneer een gesubsidieerd exploitatietekort zicht heeft voorgedaan. De baten worden verantwoord als het waarschijnlijk is dat deze worden ontvangen en als het bestuur de condities voor ontvangst kan aantonen; • Overige bedrijfsopbrengsten bestaan uit baten uit verhuur, detachering, ouderbijdragen en overige baten.

Periodiek betaalbare beloningen Lonen, salarissen en sociale lasten worden op grond van de arbeidsvoorwaarden verwerkt in de staat van baten en lasten voor zover ze verschuldigd zijn aan werknemers. Pensioenen Stichting Ambion is aangesloten bij de Stichting Pensioenfonds ABP. De pensioengevende salarisgrondslag is gebaseerd op middelloon. De pensioenen van de deelnemers zijn in 2022 met 2,39% verhoogd. Pensioenfondsen zijn verplicht om een minimale dekkingsgraad van 104,2% te hebben. De dekkingsgraad van ABP op 31 december 2022 was 110,9%. Op de Nederlandse pensioenregelingen zijn de bepalingen van de Nederlandse Pensioenwet van toepassing en worden op verplichte, contractuele of vrijwillige basispremies aan pensioenfondsen betaald door Stichting Ambion. De premies worden verantwoord als personeelskosten zodra deze verschuldigd zijn. Vooruitbetaalde premies worden opgenomen als overlopende activa indien dit tot een terugstorting leidt of tot een vermindering van toekomstige betalingen. Nog niet betaalde premies worden als verplichting op de balans opgenomen. Stichting Ambion heeft de pensioenregeling verwerkt volgens de verplichtingenbenadering. Financiële baten en lasten Rentebaten en rentelasten worden tijdsevenredig verwerkt, rekening houdend met de effectieve rentevoet van de betreffende activa en passiva.

JAARVERSLAG AMBION 2022

75

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

3.2

Balans per 31 december 2022

(na bestemming van het resultaat over 2022) 1

Activa

31-12-2022 €

€

31-12-2021 €

€

Vaste Activa 1.2 1.2.2

Materiële vaste activa Inventaris en apparatuur

1.2.3

Andere vaste bedrijfsmiddelen

2.793.409

1.978.522

334.697

374.830 3.128.106

2.353.352

Vlottende activa 1.5 1.5.1 1.5.2 1.5.6 1.5.7

Vorderingen Debiteuren Ministerie OCW Overige overheden Overige vorderingen

100.136 101.708 16.328 41.091

1.5.8

Overlopende activa

183.146

1.7 1.7.2

2

Liquide middelen Tegoeden op bank- en girorekeningen Totaal activa Passiva

31.895 1.022.779 87.082 72.424 102.762 442.409

1.316.942

8.147.030 11.717.545

6.970.138 10.640.432

31-12-2022 €

2.1 2.1.1

Eigen vermogen Algemene reserve

5.136.803

2.1.2

Bestemmingsreserves

1.152.336

€

31-12-2021 € € 5.717.061 810.537

6.289.139

6.527.598

2.2 2.3.1

Voorzieningen Personeelsvoorzieningen

189.187

203.781

2.3.3

Overige voorzieningen

1.030.479

982.843

2.4 2.4.3 2.4.4 2.4.7

Kortlopende schulden Crediteuren OCW / LNV Belastingen en premies sociale verzekeringen Schulden terzake pensioenen Overige kortlopende schulden

1.219.666

2.4.8 2.4.9

2.4.10 Overlopende passiva Totaal passiva

JAARVERSLAG AMBION 2022

1.186.624

513.405 -

340.310 17.232

1.029.951 302.995 133.154

926.275 307.530 95.605

2.229.235

1.239.258 4.208.740 11.717.545

2.926.210 10.640.432

76

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

3.3

Exploitatieoverzicht 2022

3

Baten

3.1 3.2 3.5

4 4.1 4.2 4.3 4.4

5. 5.1 5.5

Rijksbijdragen OCW Overige overheidsbijdragen en -subsidies Overige baten

Jaarrekening 2022 € 27.780.438 226.929 494.513