Bijlage 2. Jaarverslag 2022 Ambion inclusief jaarrekening 2022

Op weg naar inclusiever onderwijs! Behaalde doelen In de afgelopen jaren hebben we gewerkt aan de doorontwikkeling van passend onderwijs aan de hand van het beleidsplan ‘Doorontwikkeling passend onderwijs Ambion 2018-2022’. Binnen acht thema’s hebben we het beleid vormgegeven in jaarplannen. Kwaliteitsontwikkeling en het versterken van het aanbod voor leerlingen met een specifieke ondersteuningsbehoefte zijn hierin hand in hand gegaan. We hebben binnen alle thema’s stappen gezet. Klaar zijn we nog niet! In de ambities voor de komende jaren zullen daarom een aantal thema’s terugkomen. Versterken Vroeg Signalering De afgelopen jaren hebben we ingezet op het verrijken van het aanbod voor het jonge kind. Een van de speerpunten was het versterken van het aanbod rekenen in de groepen 1 t/m 3. Een groot deel van de onderbouwleerkrachten van de scholen van Ambion heeft de scholing van Margreeth Mulder ‘effectief rekenen in de onderbouw’ gevolgd. Met ondersteuning van de rekenspecialisten is het gelukt om het rekenaanbod in de groepen 1 t/m 3 op de scholen te versterken. Dit zien we terug in de klassenconsultaties door rekenspecialisten. We zien het ook terug in de audits die we op onze scholen hebben gedaan.

Met een sterk rekenaanbod in de groepen 1 t/m 3 leggen we een goede rekenbasis voor onze leerlingen! Een groep onderbouw leerkrachten heeft in 2022 de opleiding tot specialist onderbouw met succes afgerond. De deelnemers hebben veel kennis opgedaan en hebben genoeg inspiratie om de komende jaren het aanbod in de onderbouw verder te verrijken. Spelbegeleiding neemt daarbij een centrale plaats in. We hebben eind 2022 een start gemaakt met de Kenniskring ‘jonge kind’. Met als doel het uitwisselen van kennis, elkaar verrijken en bijdragen aan het verder versterken van het aanbod voor het jonge kind op alle scholen van Ambion. Een andere groep leerkrachten in de onderbouw heeft samen met de hoogbegaafdheidspecialisten van Ambion een unieke training gevolgd onder begeleiding van JAARVERSLAG AMBION 2022

29

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Tessa Kieboom. Het herkennen van het jonge kind met een ontwikkelingsvoorsprong en het bieden van een passend aanbod stonden hierbij centraal. De kenniskring HB heeft een kwaliteitskaart ontwikkeld naar aanleiding van deze training. Deze delen we in het voorjaar van 2023 met alle scholen om de signalering en het aanbod voor jonge kinderen met een ontwikkelingsvoorsprong te versterken. Samen met Kinderwoud Kinderopvang en de gemeente Heerenveen hebben we onderzocht hoe we voor jonge kinderen 2,5-7 jaar met specifieke ondersteuningsbehoeften een beter aanbod kunnen realiseren. Deze groep jonge kinderen krijgt nu onvoldoende passende ondersteuning, zit thuis of volgt een specifiek aanbod buiten de regio (Drachten of Sneek). Het antwoord op deze vraag is niet eenduidig. In zowel de gemeente Heerenveen als de gemeente De Fryske Marren hebben we ingezet op het versterken van de samenwerking tussen de basisschool, de peuteropvang en de GGD. We hebben een gezamenlijke scholing georganiseerd voor intern begeleiders en pedagogisch coaches van de Kinderopvang. Scholen hebben afspraken gemaakt over een goede overdracht en vroegtijdige betrokkenheid van de school bij de peuters. Dit heeft geleid tot een betere samenwerking op diverse scholen en het realiseren van een doorgaande lijn in een passend aanbod, indien nodig samen met onze zorgpartners.

Impuls handelingsgericht werken (HGW) Schoolteams hebben in de afgelopen jaren het handelingsgericht werken (HGW) onder de loep genomen. Daarbij hebben zij afspraken gemaakt om de administratie zoveel mogelijk te beperken. Uit onderzoek van een student onderwijskunde van de Rijksuniversiteit Groningen (2021) onder leerkrachten van Ambion, blijkt dat leerkrachten zeer positief zijn over het handelingsgericht werken. Zij zien HGW “als een houvast voor het onderwijs, dat als een leidraad fungeert en structuur biedt in het onderwijsaanbod”. De administratie die zij hierbij voeren, ervaren zij echter als werkdruk verhogend. Tijdens de audits zien we dat leerkrachten uiteenlopende manieren van administratie hanteren om zo goed mogelijk af te stemmen op de verschillende ondersteuningsbehoeften. We (auditoren, leerkrachten, directie en intern begeleiders) blijven ons afvragen of de hoeveelheid administratie verder teruggebracht kan worden. Tegelijkertijd zien we dat winst te behalen valt in het differentiëren van leerkrachten in de dagelijkse praktijk. Beide zaken worden opgepakt in de komende planperiode. Coaching on the job binnen HGPD trajecten De afgelopen jaren hebben we ingezet op het versterken van de ondersteuning en doorontwikkeling van leerkrachten. De intern begeleider heeft hierbij in de school een belangrijke rol.

De intern begeleiders en orthopedagogen van Ambion hebben zich de afgelopen jaren geschoold in de methodiek van de Consultatieve Leerling Begeleiding (CLB). Afgelopen jaar zijn ook een aantal leerkrachten geschoold in de CLB-methodiek. Met deze methodiek versterken we de kwaliteit van de ondersteuning die leerkrachten binnen de schoolteams geboden kan worden. De draagkracht van leerkrachten wordt hiermee vergroot in het dagelijkse werk met de leerlingen. We zien op dit moment dat de CLB-methodiek nog onvoldoende een plek heeft binnen de zorgstructuur van de scholen. JAARVERSLAG AMBION 2022

30

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Heldere communicatie over de extra ondersteuningsmogelijkheden Met een brochure hebben we ouders beter op de hoogte gebracht van de extra ondersteuningsmogelijkheden op de scholen. Voor de medewerkers is daarnaast de website van de Ambion Academie beschikbaar. Op deze site is up-to-date informatie te vinden over de kenniskringen, onderzoeken, scholingen en de mogelijke inzet van specialisten. Ontwikkeling naar een dekkend onderwijsaanbod in de regio Heerenveen Ambion zorgt met de betrokken schoolbesturen en de gemeenten Heerenveen en De Fryske Marren voor de ontwikkeling van een dekkend onderwijsaanbod in de regio. Dit gebeurt vanuit een gezamenlijke visie en ambitie. Door huisvestingsproblematiek op onze school voor speciaal basisonderwijs, hebben we geen concrete stappen kunnen zetten. Wel staan de neuzen dezelfde kant op en kunnen we de komende jaren samen met onze partners (onderwijs en gemeente) aan de slag met onze ambities. Onderwijs-zorgarrangementen De afgelopen jaren hebben we met name ingezet op het versterken van de samenwerking tussen het onderwijs en de gemeente Heerenveen. In de gemeente De Fryske Marren zorgt de continuïteit in de bezetting voor een effectieve samenwerking. We hebben jaarlijks een bijeenkomst georganiseerd samen met de andere schoolbesturen in de gemeente Heerenveen en het Team Jeugd en Gezin en de GGD in Heerenveen.

Hierdoor hebben we elkaar beter leren kennen. Dit heeft geleid tot een verbetering in de samenwerking. Als de samenwerking niet goed verloopt in onze ogen, evalueren we samen met de zorgpartners de casus. Het samenwerkingsverband passend onderwijs is hier soms bij betrokken. Dit houden we de komende jaren vast om samen steeds beter te werken aan passende onderwijs- en zorgondersteuning. Met middelen vanuit de zorg en vanuit onderwijs hebben we voor een aantal leerlingen thuis nabij onderwijs kunnen verzorgen door middel van een onderwijs-zorgarrangement op school. Schooljaar Gemeente Gemeente Heerenveen De Fryske Marren 2018-2019 0 2 2019-2020

0

2

2020-2021

1

1

2021-2022

1

1

Het aantal onderwijs-zorgarrangementen op de scholen van Ambion

PO-VO afstemming Gesprekken over een optimale afstemming tussen het basisonderwijs en het voortgezet onderwijs hebben plaatsgevonden. In het project de Brug is meer planmatig samengewerkt en zijn afspraken gemaakt. Deze afspraken hebben geleid tot verbeteringen in de overdracht van leerlingen met specifieke ondersteuningsbehoeften naar het voortgezet onderwijs. De borging en communicatie over de gemaakte afspraken moet beter.

JAARVERSLAG AMBION 2022

31

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

In 2022 heeft de pilot ‘Samen Sterk in Praktijk’ een structurele plek gekregen in het onderwijsaanbod van de scholen van Ambion. ‘Samen Sterk in Praktijk’ is een samenwerking tussen Ambion en het Kei College. Leerlingen in de bovenbouw met een uitstroomprofiel VMBO-basis/kader krijgen wekelijks een dagdeel praktijkgericht onderwijs op het Kei College door vakdocenten. Hiermee komen we beter tegemoet aan de onderwijsbehoeften van deze groep leerlingen. Thuiszitters Schoolbesturen hebben een verantwoordelijkheid in het voorkomen van thuiszitters. In het schooljaar 2021-2022 had Ambion zes thuiszitters volgens de definitie van het samenwerkingsverband. Over deze leerlingen hebben wij intensief contact met de gemeente, de zorgaanbieder en een onderwijsadviseur van het samenwerkingsverband passend onderwijs Friesland. Voor vijf van deze leerlingen is het gelukt om de een passende onderwijsplek te vinden.

2018-2019

Aantal (tijdelijke) thuiszittende leerlingen 4

2019-2020

1

2020-2021

2

2021-2022

6

Schooljaar

Verwijzing S(B)O Jaarlijks vragen verschillende scholen van Ambion een toelaatbaarheidsverklaring aan voor verwijzing naar het S(B)O. Hieraan gaat een zorgvuldig traject vooraf samen met de groepsleerkracht, intern begeleider, directeur, orthopedagoog, ouders en leerling. Schooljaar SBO

SO3 SO4

2017-2018

18

0

1

2018-2019

29

2

3

2019-2020

25

1

0

2020-2021

25

1

2

2021-2022

16

0

5

Het aantal verwijzing door de scholen van Ambion 2017-2022

Extra ondersteuning Ruim de helft van het ondersteuningsbudget van het samenwerkingsverband is ingezet op de scholen om een formatie vorm te geven die een hoog niveau van basisondersteuning mogelijk maakt. Bij tussentijdse instroom van leerlingen met specifieke ondersteuningsbehoeften kan de school extra ondersteuningsmiddelen aanvragen bij het schoolbestuur. Dit kan ook wanneer een situatie ontstaat waarbij een leerling of een groep tijdelijk extra ondersteuning nodig heeft en hier extra middelen voor nodig zijn. Deze ondersteuning kan bestaan uit extra handen in de groep of de inzet van een specialist. Ambion streeft naar kwalitatief sterke extra ondersteuning van de leerling met specifieke ondersteuningsbehoefte en praktische coaching van de leerkracht. JAARVERSLAG AMBION 2022

32

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Dit geven wij vorm door de inzet van gespecialiseerde leerkrachten werkzaam op SBO It Oerset en andere scholen van Ambion. Wij maken gebruik van de volgende specialisten: gedrag, taal/lezen, autisme, taakaanpak, hoogbegaafdheid, rekenen. Nagenoeg alle scholen van Ambion hebben gebruik gemaakt van deze mogelijkheden om extra ondersteuning te bieden. Vanuit de subsidie voor het onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen, hebben in 2022 twee hoogbegaafdheidsspecialisten een keer per week extra ondersteuning geboden aan leerlingen op verschillende scholen. Zij voorzien de leerkracht van adviezen, adviseren scholen over de aanschaf van materialen en bieden scholingen. De bovenschoolse ondersteuningsunit (BOU) waarin de orthopedagogische expertise is ondergebracht, is in 2021 volop ingezet op de scholen om de leerkrachten te ondersteunen om een passend aanbod voor de kinderen te realiseren. Vanuit de flexibele schil van de BOU hebben twee rekenspecialisten verschillende diagnostische rekenonderzoeken uitgevoerd op een aantal scholen. Vanuit Steunpunt Onderwijs Noord zijn verschillende consulenten ingezet om drie scholen te adviseren rondom langdurig zieke leerlingen, leerlingen met een lichamelijke beperking en zeer moeilijk lerende leerlingen.

2.2 Onderwijsinnovatie Ambion is een innovatieve en ambitieuze onderwijsorganisatie. In het identiteitsbewijs en het huidige koersdocument heeft innovatie een nadrukkelijke plaats gekregen. Innovatie zorgt voor beweging, oplossingen en energie. Zowel voor de interne organisatie als voor leerlingen, ouders en andere betrokken partijen. In het nieuwe koersplan is onderwijsinnovatie verweven met de koersthema’s Uitdagend Onderwijs, Onderwijs op Maat en Onderzoekend leren & werken. We streven ernaar bij vernieuwingen binnen de schoolontwikkeling een onderzoeksmatige aanpak te hanteren.

Doelen en resultaten • Verder versterken onderzoekende cultuur

• •

Dit is het koersthema ‘Onderzoekend leren & werken’ geworden in ons nieuwe koersplan 2023-2027. Bij dit koersthema zijn meetbare/merkbare resultaten geformuleerd. Onderzoeksmatige aanpak bij vernieuwingen binnen schoolontwikkeling. Ook dit doel maakt deel uit van het nieuwe koersthema ‘Onderzoekend leren & werken’. Blijven bijdragen aan een dekkend onderwijsaanbod in de gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen. Wij leveren een actieve bijdrage aan het experiment 10-18 jaar onderwijs (KiiM) als aanvullend aanbod voor de leerlingen in de regio en zijn met de gemeente en kinderopvang Heerenveen in gesprek geweest over een mogelijk nodige voorziening voor peuter+

JAARVERSLAG AMBION 2022

33

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

• •

Het gebruik van onze Apple leeromgeving de komende jaren door ontwikkelen om hiermee ons onderwijs op een moderne, aansprekende en vooruitstrevende manier verder in te richten. Kwetsbaarheid (inhoudelijk en organisatorisch) van de kleine scholen verminderen door samenwerking. In 2022 hebben we samenwerking tussen scholen en tussen besturen op gang gebracht door onder andere het nieuwe schoolconcept Open Isles, het fusietraject Oudehaske en de verduurzamings-opdracht aan scholen met minder dan 75 leerlingen.

Kinderinnovatieraad In 2019 heeft Ambion de eerste bovenschoolse kinderinnovatieraad van Nederland geïnstalleerd. De kinderinnovatieraad (KIR) denkt mee en stelt plannen op voor het verbeteren en ontwikkelen van ons onderwijs. Elke school van Ambion wordt door twee leerlingen vertegenwoordigd. De KIR-leden leren met een speciaal innovatie- en ontwikkelproces innovatief denken, op een goede manier samenwerken en een idee uitwerken tot een goed en uitvoerbaar product of plan. Zo hebben de leerlingen echt inspraak op het onderwijs dat zij volgen en kunnen we samen ons onderwijs verbeteren. In 2022 heeft de KIR onder andere de volgende projecten gestart en (deels) afgerond: • Meedenken over dynamische eilanden voor schoolconcept Open Isles (zie hieronder). De leerlingen hebben meegedacht over het schoolconcept Open Isles en verschillende mogelijke dynamische eilanden. Zij bedachten onder meer een medialab en kookeiland. • Verzorgen allereerste Kindermasterclass: Arush, leerling van OBS Het Vogelnest, heeft de allereerste kindermasterclass van Nederland gegeven over de ruimte. Hij nam een grote groep geïnteresseerde Ambion-leerlingen van verschillende scholen mee op reis door het heelal waarbij onder andere meteoren en super zwarte gaten werden besproken. Arush bereidde de Kindermasterclass helemaal zelf voor.

• AdoptIDee: op OBS Trijegeaster Honk is in 2022 een pilot van de KinderInnovatieRaad gestart om leerlingen kennis te laten maken met techniek en te komen tot innovaties. AdoptIDee, brengt kinderen in de leeftijd van 10 t/m 15 jaar en ondernemers in de techniek bij elkaar om tot nieuwe innovaties te komen. Ondernemers leggen een échte uitdaging uit hun bedrijf voor aan een klas met enthousiaste leerlingen, zij gaan aan de slag om innovatieve oplossingen te bedenken. Groep 7/8 van OBS Trijegeaster Honk is met een uitdaging van Chipsoft aan de slag gegaan. Chipsoft ontwikkelt software voor ziekenhuizen en vraagt hulp bij hun onderzoeksvraag ‘Hoe kunnen wij kinderen zo goed mogelijk voorbereiden op een bezoek aan het ziekenhuis?’. De leerlingen van groep 7/8 gaan in een uitdagende lessenserie ideeën bedenken, op bedrijfsbezoek en hun ideeën presenteren aan het directieteam. • Save the Bees: dit project maakt onderdeel uit van ‘Onze Wereld’. De KIR heeft een website met lespakketten, opdrachtjes en tekeningen gemaakt. Maar ook vlogs en video’s met handige informatie over bijvoorbeeld het maken van een bijenhotel, of de leefomgeving van de bij. ’t Swannestee was pilot-school voor dit project. In mei 2022 JAARVERSLAG AMBION 2022

34

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

•

is het lesprogramma feestelijk afgesloten met de opening van de bijenhotels en een bloemenweide bij ’t Swannestee. Meedenken over het nieuwe schoolconcept Kiim: Kiim is een school voor leerlingen van 10 tot 18 jaar. Vooruitlopend op de start van Kiim in het schooljaar 2023-2024 organiseerde de KIR een ontwerp-bijeenkomst voor leerlingen uit groep 7 en 8 om mee te denken over het schoolconcept Kiim.

Open Isles In 2022 kreeg ons innovatieve schoolconcept Open Isles steeds meer vorm. Het projectteam Open Isles geeft hiermee vorm aan het onderwijs van de toekomst. Het uitgangspunt is dat door samenwerking tussen (kleine) scholen en samenwerking met externe partijen leerlingen buiten hun school leerervaringen op doen. Dit kan bijvoorbeeld in een medialab of op een kookeiland. Elke school van Ambion heeft een eigen dynamisch 'eiland' waar leerlingen van alle scholen terecht kunnen. Onze KinderInnovatieRaad is nauw betrokken bij de ontwikkeling van de dynamische ‘eilanden’. Met dit schoolconcept kan nog beter uitdagend onderwijs op maat worden aangeboden. Leerlingen krijgen nog meer kansen om hun talenten (verder) te ontwikkelen. Ook kunnen we optimaal gebruik maken van kennis en expertise van leerkrachten. Door samen te werken zorgen we ervoor dat ook op kleine scholen de onderwijskwaliteit goed ingericht blijft. De ambities voor het schoolconcept zijn eind 2022 gepresenteerd aan bestuur, directeuren en beleidsadviseurs. In de presentatie werd de koppeling gemaakt met de koersthema's uit het nieuwe koersplan.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen Toekomstige ontwikkelingen zien wij als input om het onderwijs aan onze leerlingen te optimaliseren en onze leerkrachten te versterken. Onderzoek Het versterken van de onderzoekende cultuur krijgt een steeds prominentere plek binnen Ambion. In het koersplan 2023-2027 is ‘Onderzoekend werken en leren’ één van de koersthema’s: ‘Binnen Ambion werken we vanuit een onderzoekende, lerende houding om daarmee de onderwijskwaliteit verder te ontwikkelen en te versterken. Daarom hebben we wij een PDSA-cyclus (Plan, Do, Study (onderzoek), Act). Daarin staat onderzoekend werken en leren centraal voor continue verbetering: onderzoek als kloppend hart van onze organisatie. Door opleiding, intervisie en coaching omarmen alle medewerkers het onderzoekend werken en leren als tweede natuur en is dit zichtbaar in hun houding en gedrag.’ We zorgen voor een onderzoeksmatige aanpak bij vernieuwing binnen schoolontwikkeling. Hiermee werken we meer doordacht, onderbouwd en systematisch aan onderwijsverbeteringen en maken we beter gebruik van elkaars expertise en wetenschappelijk onderzoek. (Praktijkgericht) onderzoek draagt ook bij aan de onderwijskwaliteit.

JAARVERSLAG AMBION 2022

35

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Passend onderwijs De komende jaren zetten we in op het versterken van de afstemming op de verschillende ondersteuningsbehoeften. In navolging op de landelijke ontwikkelingen werken we toe naar inclusiever onderwijs. We zetten in op: • • • • • •

Het versterken van de ondersteuning en het vergroten van de draagkracht van leerkrachten zodat zij het verschil kunnen maken voor hun leerlingen; Leerkrachten versterken hun differentiatievaardigheden zodat alle leerlingen zich optimaal ontwikkelen, zo thuis nabij mogelijk; Het versterken van het aanbod voor het jonge kind van 2-7 jaar in een doorgaande lijn in samenwerking met de peuteropvang, zodat jonge kinderen zich optimaal kunnen ontwikkelen; Het verrijken van het aanbod voor onze (hoog)begaafde leerlingen en voor onze bovenbouw leerlingen die ‘leren door te doen’; Het versterken van de samenwerking met onze zorgpartners in de gemeente Heerenveen en de gemeente De Fryske Marren; Bijdragen aan een dekkend onderwijsaanbod in de regio Heerenveen-Joure, zodat we alle kinderen een passende onderwijsplek kunnen bieden zo thuis nabij mogelijk.

Verduurzaming kleine scholen Scholen met minder dan 75 leerlingen zijn, vooruitlopend op het nieuwe koersplan, in het schooljaar 2022-2023 (samen met andere scholen) aan de slag gegaan met de opdracht om een sterkere vorm van organiseren en samenwerken te kiezen om kwalitatief goed en efficiënt onderwijs te realiseren voor de lange termijn. Eén van de vormen is het innovatieve schoolconcept Open Isles (zie hierboven). Door samenwerking tussen (kleine) scholen en samenwerking met externe partijen kunnen leerlingen samen in en buiten hun school meer en andere leerervaringen op doen. Door samen te werken kunnen we meer kennis delen, specialisten breed inzetten en ook op de kleinere scholen de onderwijskwaliteit op peil houden. De invulling van de samenwerkingsopdracht (borging kwaliteit en efficiëntie) voor kleine scholen is een belangrijk vraagstuk voor een duurzame toekomst van Ambion. Een optimale samenwerking met onze natuurlijke partner in de regio, Meilân, biedt daarnaast veel perspectief. In 2022 is hier positief voortgang aan gegeven. We werken al in diverse projecten samen, zetten concrete stappen als het gaat om gezamenlijke huisvestingsvraagstukken, verbreding aanbod en behoud divers en thuisnabijonderwijsaanbod onder andere door een fusietraject van twee kleinere scholen in Oudehaske.

Het gebruik van ICT We willen het gebruik van onze Apple-leeromgeving de komende jaren door ontwikkelen om hiermee ons onderwijs op een moderne, aansprekende en vooruitstrevende manier verder inrichten. In 2019 hebben alle scholen de Apple-apparatuur gekregen en zijn overgegaan op het leren en werken in de Apple-leeromgeving. In 2022 is alle apparatuur voor de leerlingen en leerkrachten vervangen. Hiermee kunnen we ook concluderen dat het merendeel van onze medewerkers de basisvaardigheden beheerst. JAARVERSLAG AMBION 2022

36

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Voor de resterende en nieuwe medewerkers zijn alle filmpjes en schriftelijke handleidingen van het startprogramma overzichtelijk bijeengebracht in een Apple-handboek. De eerste groep leerkrachten (Apple-specialisten light) en scholen gaan inmiddels nog een stap verder door de Apple-leeromgeving beredeneerd en overwogen op de gewenste manier te integreren in het onderwijsaanbod. Dit programma is de leidraad voor het aanbod dat op alle scholen zal worden gegeven in het schooljaar 2023-2024 voor een verdere onderwijskundige doorontwikkeling. De Compagnonsschool is de eerste school die het officiële Apple-certificaat Apple Distinguished School (ADS) heeft behaald. Het E-lab fungeert niet meer als fysiek ontdekcentrum van de nieuwste onderwijskundige technologieontwikkelingen (programmeren, robotica, AR/VR, techniek, etc.), maar gaat vanaf januari verder als E-lab on the road op de scholen. De interne i-Coach+ ondersteunen de scholen in brede zin bij het gebruik van ICT. In 2022 is deze werkwijze geëvalueerd en is besloten om in plaats van een directe koppeling van een iCoach+ aan een school verder te gaan in Teamverband, waarbij er vanuit specifieke expertise ondersteuning in brede zin wordt geboden. Op het gebied van technologie heeft de samenwerking met de bibliotheek, Kei College (vmbo), Atelier Majeur (Kunst & Cultuur) en museum Heerenveen weer verder gestalte gekregen.

Mede dankzij een toegekende subsidie is in 2022 een tweede praktisch aanbod rond het thema duurzaamheid gerealiseerd en op 6 scholen uitgerold. Op 22 juni 2023 staat de feestelijke afsluiting op het programma. Daarnaast is er een ontwerpgroep gestart om de samenwerking te verdiepen, te verbreden en te verduurzamen binnen het reguliere aanbod. Ook wordt er separaat vanuit een andere toegekende subsidie een verkenning opgestart met vergelijkbare partijen in de gemeente de Fryske Marren. De ontwikkelingen rondom digitale geletterdheid zijn in een versnelling gekomen nu dit vanaf het schooljaar 2023-2024 een van de basisvaardigheden wordt. De nieuwe SLO-doelen zullen dat jaar ook gerealiseerd worden. Naast alles wat de scholen al deden en doen, is het vooral zaak om hiervan een gestructureerd aanbod te maken. Op basis van het gestructureerde aanbod wordt gekeken waar nog aanpassingen en aanvullingen noodzakelijk zijn.

JAARVERSLAG AMBION 2022

37

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

2.3 HR Doelen en resultaten •

• • • •

Het formatieproces is in 2022 vereenvoudigd en versneld. Dit is een continu dynamisch proces wat ieder jaar geëvalueerd wordt en waar nodig aangepast ter verbetering van de uitvoering van het formatieproces. Papieren personeelsdossiers zijn vervangen door digitale dossiers. Arbeidsmarktcommunicatie door ontwikkelen om succesvoller vacatures in te kunnen vullen. De doorontwikkeling loopt door en blijft ook in 2023 een speerpunt. Doorontwikkeling Ambion Academie Monitoren resultaten scholen in relatie tot de opbrengsten van het onderwijs

Personeel Het tekort aan leerkrachten in het basisonderwijs neemt nog steeds toe. Ook in Friesland is de krapte op de arbeidsmarkt in 2022 merkbaar toegenomen. Dat betekende dat er zo nu en dan geen vervangers ingezet konden worden vanuit de eigen pool, omdat alle poolers al ingezet waren. In 2022 kwamen opnieuw tijdelijke extra middelen beschikbaar vanuit het Nationaal Programma Onderwijs waardoor de krimp waar ook Ambion mee te maken heeft, kon worden opgevangen. Het organiseren van een flexibele schil voor de toekomst blijft een actueel thema, maar het sturen op een financieel verantwoorde bezetting wordt steeds lastiger. De leeftijdsopbouw van het personeelsbestand is in onderstaande tabel weergegeven. Leeftijdscategorie 15 tot 25 jaar 25 tot 35 jaar 35 tot 45 jaar 45 tot 55 jaar 55 tot 65 jaar 65+ jaar Totaal

Vrouw 20 48 76 86 97 10 337

Man 3 12 17 7 19 4 62

Totaal 23 60 93 93 116 14 399

Ambion kent een redelijk onevenwichtig personeelsbestand, meer dan 32% van het personeel is 55+. In de krappe arbeidsmarkt willen we dat jonge professionals voor Ambion kiezen, maar zullen we tegelijkertijd meer moeten sturen op duurzame inzetbaarheid. Vitaliteit van de oudere medewerkers en andere generaties binnen Ambion wordt een speerpunt de komende jaren en wordt opgenomen in het nieuwe koersplan 20232027. Ambion wil een organisatie zijn waarbij medewerkers hun werk fit, vaardig en bevlogen kunnen blijven uitvoeren tot hun pensioengerechtigde leeftijd. Hierin stimuleren we onze medewerkers continu.

JAARVERSLAG AMBION 2022

38

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Vacatures Binnen Ambion is in 2022 de personele bezetting in de groepen nagenoeg gelukt. Een aantal ‘NPO-vacatures’ zijn niet tijdig ingevuld. In de vervangingspool was in 2022 meer evenwicht met betrekking tot vaste medewerkers en startende leerkrachten. Er is extern geworven voor meerdere directeuren en een IB-er. Daarnaast is er met regelmaat geworven voor leerkrachten. Het valt op dat het steeds lastiger wordt om leerkrachten te werven voor scholen die meer zorg kennen. In 2022 hebben we meer gebruik moeten maken van ZZP’ers en uitzendbureaus. De doorontwikkeling van de arbeidsmarktcommunicatie om succesvoller vacatures in te kunnen vullen, blijft ook voor 2023 een speerpunt.

Zij-instromers en LIO-ers We hebben in 2022 drie nieuwe zij-instromers mogen verwelkomen op de scholen. Ook hebben we vier afgestudeerde leerkrachten die als LIO bij ons werkzaam waren een contract kunnen bieden. Om ervoor te zorgen dat zij zich thuis blijven voelen bij Ambion, werken we voortdurend aan de begeleiding van startende leerkrachten. In het verslagjaar is de begeleiding van startende leerkrachten opnieuw verbeterd. De contactpersoon heeft regelmatig gesprekken met de startende leerkrachten en verzorgt intervisie.

Arbeidsmarkttoelage In 2021 heeft het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschappen “De arbeidsmarkttoelage” in het leven geroepen en in 2022 wederom toegekend. Deze toelage is bedoeld voor scholen die een uitdagende leerlingenpopulatie hebben. Deze scholen kunnen hun vacatures moeilijker invullen en hebben een hoger verloop onder het personeel. Bij Ambion betreft dit drie scholen. Met de MR-en van deze scholen zijn afspraken gemaakt hoe we met deze toelage omgaan.

Formatieproces Het formatieproces is voor het schooljaar 2022-2023 gezamenlijk met domein HR, domein Bedrijfsvoering en de schooldirecteuren aangepast en heeft een nieuwe opzet met als doelstelling: sneller, eenvoudiger, duidelijker en transparanter te zijn. Ook voor het schooljaar 2022-2023 zijn er tijdelijke NPO-gelden toegekend, waardoor het toch weer behoorlijk complex was om de formatie op alle scholen rond te krijgen. Het nieuwe formatieproces is in het najaar van 2022 geëvalueerd. In het Ambion directeurenoverleg van 14 december 2022 is het besluit genomen om in twee jaar tijd toe te groeien naar een formatietoedeling op brinnummer-niveau. Het formatieproces is een dynamisch proces dat ieder jaar geëvalueerd wordt en waar nodig aangepast om de uitvoering van het formatieproces te verbeteren.

Digitale dossiers In het voorjaar van 2022 heeft een externe partij onze personeelsdossiers gedigitaliseerd. Medewerkers hebben nu ook toegang tot hun digitaal personeelsdossier.

JAARVERSLAG AMBION 2022

39

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Verzuim

Verzuimkengetallen (gemiddeld over 2022): VerzuimKort: Middel: percentage 1-7 8 - 42 6,77 0,81 0,83

Lang: 43 - 730 5,13

Aantal medewerkers Totaal 399

%NV 37,53

VP 6,77

VP=verzuimpercentage GZD=gemiddelde verzuimduur

GZD 14,36

MF 1,26

Lang: > 2 jr. 0,00

MF=meldingsfrequentie %NV=percentage nulverzuim

Het gemiddelde verzuimpercentage is in 2022 fors gestegen: 6,77% ten opzichte van 4,87% in 2021. Vooral het lang-verzuim (> 6 weken) is relatief hoog. De meldingsfrequentie is aanmerkelijk hoger dan in 2021 (1,26% t.o.v. 0,78%, en het percentage nulverzuim (medewerkers die zich geen enkele keer ziekgemeld hebben) is lager (37,53% t.o.v. 52,12%). Dit betekent dat er gemiddeld meer ziekmeldingen zijn geweest. Er zijn relatief veel medewerkers langdurig ziek ten gevolge van ernstige fysieke klachten, waaronder een aantal mensen met long-covid. Ook uitval door psychische klachten is weer gestegen. Het zou een reactie kunnen zijn op de werkdruk die het werken tijdens de coronaperiode met zich meegebracht heeft, maar ook het gebrek aan invalkrachten leidt tot verhoging van de werkdruk. Hoewel er vrijwel altijd sprake is van een combinatie van privé en werk, zal de balans hierdoor eerder verstoord raken. In 2023 gaan we aan de slag met inhoud geven aan ons verzuimbeleid/vitaliteitsbeleid. We gaan een dashboard ontwikkelen, waarin we de ontwikkeling/verbetering kunnen monitoren. Samen werken aan duurzaam leven, leren en werken: project Ambion Vitaal!

Werkdruk Werkdruk heeft voortdurend aandacht binnen Ambion. Iedere school heeft de beschikking over de werkdrukmiddelen in de eigen school. Directeuren hebben met de MR gesproken en gezamenlijk is besloten hoe de werkdrukmiddelen ingezet worden.

JAARVERSLAG AMBION 2022

40

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

De werkdrukmiddelen worden veelal ingezet voor extra personeel. Het gaat dan om bijvoorbeeld onderwijsassistenten, administratieve krachten of conciërges. Op sommige scholen worden ook leerkrachten betaald uit deze gelden.

Professionalisering Ambion besteedt veel zorg aan een constante ontwikkeling en professionalisering van medewerkers. Dit zorgt er niet alleen voor dat medewerkers vernieuwend onderwijs kunnen blijven bieden, maar het maakt de organisatie ook aantrekkelijk als werkgever. Veel scholing wordt geïnitieerd vanuit het domein Onderwijskwaliteit. We willen onze medewerkers stimuleren en kansen bieden om voortdurend te blijven leren. Met behulp van de jaarlijkse scholingsagenda ‘Een Leven Lang Leren’ willen wij: • De kwaliteit van onze medewerkers (in opleiding) borgen; • Bijdragen aan het welbevinden van onze medewerkers; • Innovatie en ontwikkeling van ons onderwijs stimuleren. Een leven lang leren betekent voor de medewerkers (in opleiding) van Ambion een continu proces van formeel en informeel ontwikkelen. Dit doen wij door: • Van elkaar te leren (de kunst afkijken); • Samen te werken (in dialoog met elkaar); • Kennis te verwerven (individuele scholing en teamscholing); • Door te doen (uitproberen, durven, fouten maken, feedback organiseren); • Door te onderzoeken en te ontdekken (nieuwsgierig zijn). Wij zijn ons ervan bewust dat medewerkers (in opleiding) in verschillende fasen van hun leven en hun ontwikkeling staan. Daarbij hebben mensen verschillende leerstijlen en leervoorkeuren. Dat betekent dat wij een gedifferentieerde aanpak hanteren.

Voor de professionalisering is een aantal instrumenten beschikbaar: • Ambion Academie • E-Wise • Individuele opleidingen en ontwikkeltrajecten • Collectieve en verplichte scholingen • Mobiliteit • Begeleiding startende leerkrachten • Opleiden in de School • Registratie beroepsregister De directeuren hebben binnen hun team zicht op wat er op individueel niveau nodig is qua ontwikkeling van medewerkers. De beleidsadviseur Onderwijs heeft zicht op wat er op organisatieniveau nodig is qua ontwikkeling van medewerkers. De directeuren en de beleidsadviseur Onderwijs sturen hier gericht op met betrekking tot onderwijskwaliteit en onderwijsverbetering. Ambion Academie De Ambion Academie speelt een belangrijke rol in de ontwikkeling en professionalisering van medewerkers. Hier komen vraag en aanbod op het gebied van professionalisering samen. JAARVERSLAG AMBION 2022

41

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Medewerkers vinden hier informatie over (online) opleidingen, (online) trainingen, (online) netwerken, masters- of post-hbo-opleidingen. De Ambion Academie is ook de toegangspoort tot de online (na)scholing van e-Wise. Binnen de Ambion Academie staat het delen en door ontwikkelen van onze interne expertise voorop. Dat doen we onder andere door het organiseren van kenniskringen en het delen van informatie in een kennisbank. In 2022 is de Ambion Academie verder doorontwikkeld. De collectieve en verplichte scholingen worden in de schooljaarplanning of de bovenschoolse jaarplanning opgenomen. In 2022 hebben medewerkers scholingen gevolgd op het gebied van ICT, vakspecialisaties, lesmethodes en BHV. Bovenschools op Ambionniveau zijn twee studiedagen georganiseerd voor schooldirecteuren en (een deel van) het servicebureau. Tijdens deze dagen stond het nieuwe koersplan 2023-2027 centraal. Ambion vindt onderzoek belangrijk. Ook de komende jaren worden medewerkers gemotiveerd om (master)opleidingen te volgen. Thema-onderzoeken en afstudeeronderzoeken leveren ook dan een belangrijke bijdrage aan de verdere (kwaliteits-) ontwikkeling van medewerkers en Ambion.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen Ambion zet ook de komende jaren in op professionalisering van de eigen leerkrachten, onderwijsassistenten, leerkrachtondersteuners en directeuren. Het zijn van een aantrekkelijke werkgever wordt steeds belangrijker door het lerarentekort en de vergrijzing. Creativiteit en verantwoorde risico’s zijn daarbij noodzakelijk. Om evenwicht in het personeelsbestand te behouden is het belangrijk om jonge leerkrachten aan te trekken en te behouden. De komende jaren kijken we daarom nadrukkelijk hoe Ambion uit kan groeien tot een aantrekkelijke werkgever. Innovatief onderwijs, ruime ontwikkelmogelijkheden en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden zijn hierbij de voornaamste pijlers. Verder gaan we meer inzet plegen op het strategisch personeelsbeleid zowel kwantitatief als kwalitatief. Hierbij is het belangrijk om helder te hebben wat de huidige situatie is en wat de wenselijke situatie is over 3-5 jaar. In 2023 worden de eerste stappen hierin gezet. Ook nemen we vanuit HR en kwaliteitszorg het initiatief om gezamenlijk met directeuren de visie met betrekking tot onderwijs en de uitwerking van het opleidingsbeleid verder uit te werken. De onderwijskundige visie is uitgangspunt voor het personeelsbeleid maar behoeft nog uitwerking.

Vooral voor de langere termijn zal duidelijk moeten worden wat de onderwijskundige visie betekent voor de organisatie-inrichting en het te voeren personeelsbeleid. De bestuurder bespreekt regelmatig met de directeuren de situatie op de scholen rondom de kwaliteit van het onderwijs en het te voeren (personeels)beleid. In overleggen met HR en/of het beleidsteam worden thema’s die spelen verder uitgewerkt of voorbereid.

JAARVERSLAG AMBION 2022

42

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

2.4 Communicatie & PR, Officemanagement en Informatiemanagement Communicatie & PR Doelen en resultaten •

• •

•

Elke school heeft een aantrekkelijke, actuele website met een kort promofilmpje. In het voorjaar van 2023 wordt het laatste promofilmpje gemaakt. Ook wordt in 2023 gestart met de revitalisatie van de websites. Scholen communiceren via moderne digitale middelen. Ambion-breed zorgvuldig en tijdig communiceren over de gevolgen van coronamaatregelen en versoepeling naar medewerkers en ouders Arbeidsmarktcommunicatie door ontwikkelen om succesvoller vacatures in te kunnen vullen. De doorontwikkeling loopt door en blijft ook in 2023 een speerpunt. Kwaliteitsslag op het jaarverslag 2021 (inhoudelijk en vormgeving).

Communicatie rondom corona In het eerste kwartaal van 2022 vormde communicatie rondom corona nog steeds een belangrijk deel van de werkzaamheden binnen de portefeuille Communicatie & PR. Na elke versoepeling (weer naar school op 10 januari, verdere versoepelingen van quarantaineregels) werd door het Corona Advies Team (CAT) bekeken welke gevolgen de versoepeling had voor het (geven van) onderwijs. Hierover werd vervolgens zorgvuldig en tijdig gecommuniceerd met medewerkers en ouders. Draaiboek scenario’s corona Op 1 juli 2022 heeft het ministerie van OCW het sectorplan COVID-19 funderend onderwijs gepresenteerd. Hierin staan vier scenario’s voor de aanpak van het corona-virus en de bijbehorende maatregelen voor het funderend onderwijs. Van scholen/schoolbesturen werd gevraagd dat zij voor hun eigen context en locatie(s) een draaiboek per scenario opstelden. Hiervoor is een Ambion-breed format gemaakt dat directeuren voor de eigen school kunnen invullen.

Arbeidsmarktcommunicatie De krapte op de arbeidsmarkt voor onderwijs blijft een probleem waar ook Ambion rekening mee moet blijven houden. Om succesvol vacatures in te kunnen vullen is in 2022 net als in 2021 ingezet op werving via sociale kanalen. Hierbij werden zowel infographics als de schoolposters ingezet. Op de sociale kanalen wordt positief gereageerd op de schoolposter. Hiermee onderscheidt Ambion zich echt van andere besturen. Het door ontwikkelen van de arbeidscommunicatie om succesvol vacatures in te kunnen vullen, blijft een speerpunt in 2023.

Jaarverslag 2021 In 2022 is er een kwaliteitsslag geslagen op het jaarverslag van Ambion, inclusief het jaarverslag van de Raad van Toezicht. Inhoudelijk zijn er verbeteringen doorgevoerd en de tekst is makkelijker leesbaar gemaakt. Ook is, in het kader van duurzaamheid, de keuze gemaakt om het jaarverslag alleen nog digitaal beschikbaar te stellen (met mogelijkheid om JAARVERSLAG AMBION 2022

43

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

te printen). Omdat we open en transparant willen zijn, is er in 2022 voor gekozen niet langer een verkorte publieksversie van het jaarverslag te maken. Vanaf 2022 is het complete jaarverslag als bladerversie terug te vinden op de website.

Koersplan 2023-2027 In 2022 is verder gewerkt aan de realisatie van het nieuwe koersplan 2023-2027. Na de zomervakantie is gestart met het verwoorden van de inhoud. De beleidsadviseur Communicatie & Marketing heeft een opzet voor de concepttekst voor het nieuwe koersplan gemaakt en deze met behulp van de bestuurder en leden van de werkgroep Ambion 2.0 steeds verder aangescherpt. Om medewerkers en andere stakeholders goed mee te kunnen nemen in het nieuwe koersplan is het Ambion vuurtoren-model (gebaseerd op het Columbusmodel) bedacht en vormgegeven. Hierin heeft de beleidsadviseur een leidende rol gespeeld. Om het Ambion vuurtoren-model makkelijk te kunnen presenteren is een digitale flip-over (‘boekje’) gemaakt. Aan de hand van deze flip-over wordt al bladerend het Ambion vuurtoren-model opgebouwd en toegelicht. De reacties op de flip-over van medewerkers en andere stakeholders zijn erg positief. Als het koersplan definitief is, en de GMR met de inhoud heeft ingestemd, krijgen het koersplan en de flip-over een plek op de website van Ambion.

Ambion-feest Op 1 augustus 2020 zijn Stichting Openbaar Primair Onderwijs De Basis en Stichting Onderwijsgroep Primus in 2020 gefuseerd tot Ambion. Het was de bedoeling dit te vieren met een Ambion-feest, maar door de beperkende corona-maatregelen was dat helaas niet mogelijk. In juni 2022 kon dit feest alsnog gevierd worden met alle medewerkers. Met een eventmanager is een gevarieerd workshop-programma samengesteld dat werd afgesloten met een food-festival en optreden van een band. Andere projecten die in 2022 zijn gestart en (deels) afgerond: • Realisatie communicatiemiddelen nieuwe werkwijze formatieproces. Er zijn formulieren, een stroomschema en een infographic van de nieuwe werkwijze rondom het formatieproces ontwikkeld om directeuren en medewerkers te informeren over de nieuwe werkwijze. • Promotiefilmpjes scholen: in 2022 zijn 7 nieuw promofilmpjes gemaakt. Hiermee is het project bijna afgerond. In het voorjaar van 2023 wordt als laatste het promofilmpje van Het Vogelnest gemaakt. De nieuwe directeur wil samen met het team aan de slag met de missie en visie van de school. Om ervoor te zorgen dat het promofilmpje past bij de geactualiseerde missie en visie, zijn de opnames doorgeschoven naar het voorjaar van 2023. • Fotografie websites: elke school heeft een aantrekkelijke website.

Om ervoor te zorgen dat de websites actueel blijven worden periodiek nieuwe foto’s gemaakt en op de websites geplaatst. Vanuit kostenoogpunt is ervoor gekozen jaarlijks op 8 van de 24 scholen nieuwe foto’s te maken. Zo krijgt elke school om de 3 jaar nieuwe foto’s. In 2022 zijn foto’s gemaakt op: OBS De Schakel, OBS De Ynset, OBS Het Vogelnest, OBS Route 0513, OBS Sevenaerschool, KC Skoatterwiis, OBS Trijegeaster Honk en OBS Twa Fjilden.

JAARVERSLAG AMBION 2022

44

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

•

•

•

Aankleding gebouwen: in 2022 is op KC Skoatterwiis raamfolie geplakt om het gebouw meer herkenbaar te maken als school. Voor Het Vogelnest is een passend ontwerp gemaakt voor de buitenkant van het gebouw. Dit ontwerp is in februari 2023 gerealiseerd. Voor de Van Maasdijkschool zijn in 2022 twee ontwerpen gemaakt voor de binnenkant van het gebouw. Het team moet nog kiezen welk ontwerp uitgevoerd gaat worden. Schoolgidsen: om te zorgen dat onze schoolgidsen inhoudelijk voldoen aan de wettelijke vereisten, zijn Ambion-breed standaardteksten gemaakt voor de verschillende onderdelen van de schoolgidsen. Deze standaardteksten worden jaarlijks geactualiseerd en aangevuld. Ook in 2022 is dit gebeurd. Er zijn nieuwe standaardteksten gemaakt voor de onderdelen burgerschap en Fries, en de tekst over de ouderbijdrage is geactualiseerd. Revitalisatie websites: om goed met onze website te blijven werken is een update nodig van het achterliggende systeem. In het verlengde hiervan worden ook kleine aanpassingen in het ontwerp van de website meegenomen. Bijvoorbeeld een aanmeldknop en een contactknop op de homepagina van de scholen. In 2022 zijn de voorbereidende gesprekken hierover gevoerd met de uitvoerende partij Firmaq. In 2023 wordt gestart met de revitalisatie van de websites.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen In 2023 gaat het domein Communicatie & PR (verder) aan de slag met onder andere: • Het verder door ontwikkelen van de arbeidsmarktcommunicatie, onder andere door het opstellen van een heldere arbeidsmarktcommunicatiestrategie; • Het verder in de markt zetten van Ambion als onderwijsorganisatie voor openbaar onderwijs en aantrekkelijk werkgever. Het nieuwe koersplan 2023-2027 kan hierbij fungeren als vliegwiel; • Het actualiseren van de websites van 8 scholen door geactualiseerde teksten en nieuwe fotografie; • De (verdere) profilering van scholen, samen met directeuren en team. Hiermee willen we ons marktaandeel vergroten; • Het opzetten van beleid rondom contentmanagement; • Het vergroten van het bereik van het dashboard binnen Office365; • Het afronden van het project rondom de promofilmpjes door het maken van het laatste promofilmpje op Het Vogelnest in het voorjaar van 2023.

Officemanagement Officemanagement is de spin in het web van onze organisatie. Zij legt de verbinding in de dagelijkse gang van zaken tussen bestuur, scholen en de buitenwereld. Maar ook voor de interne organisatie spelen de medewerkers een belangrijke rol in de verbinding, communicatie en ondersteuning. Naast de algemene ondersteuning van de bestuurder en het servicebureau, hebben de medewerkers van officemanagement een belangrijke rol bij het organiseren van diverse bijeenkomsten en trainingen en bij de inrichting van de O365omgeving.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen

JAARVERSLAG AMBION 2022

45

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Ook in 2023 biedt officemanagement weer de benodigde ondersteuning aan de bestuurder en de serviceorganisatie. Onder andere de organisatie van studiedagen wordt door officemanagement vakkundig opgepakt.

Informatiemanagement Dit vakgebied is niet nader gestructureerd en geformaliseerd, maar wordt bij nieuwe ontwikkelingen en processen wel nadrukkelijker betrokken. De informatie naar het personeel is overzichtelijker en toegankelijker gemaakt met de toevoeging aan het dashboard van de Ambion Wiki, waarbij het een aandachtspunt is of de medewerkers de weg hier naartoe ook weten te vinden. Informatiebeveiliging Iedere medewerker en leerling (vanaf groep 3) heeft een eigen device. Hierdoor is er geringer risico dat men op allerlei apparatuur (inlog-)gegevens achterlaat. Ambion maakt keuzes en neemt maatregelen om zo veilig mogelijk te werken, waarbij de balans wordt gezocht met het behouden van een werkbare ICT-inrichting. Ambion werkt met een aantal opslag- en communicatieplatforms tussen doelgroepen: 1. Het O365 platform van Microsoft voor alle medewerkers; dit platform wordt ook gebruikt voor een SSO-koppeling met het HRM-pakket van Raet. 2. Het ecosysteem van Apple voor de interactie tussen leerlingen en leerkrachten; 3. Het ouderportaal Mijn School voor de communicatie met ouders. Wachtwoorden worden regelmatig (verplicht) aangepast. MFA (meervoudige verificatie) is ingericht voor cruciale gebruikers (met name beheerders). Naast het werken met gerenommeerde bedrijven is, waar nodig, ook het netwerkbeheer belegd bij deskundige en ervaren aanbieders.

Ook heeft Ambion intern de nodige expertise in huis, te weten: • Een gecertificeerde Microsoft-specialist; • Een gecertificeerde Apple-specialist; • 3 ICT-beheerders die alle ICT-zaken behartigen voor alle scholen. Voor wat betreft de AVG heeft Ambion zowel een externe Functionaris Gegevensbescherming als een ervaren externe Privacy Officer. Beide houden zich voor meerdere schoolbesturen bezig met privacyvraagstukken (waaronder toetsing van verwerkingsovereenkomsten). Voor de schriftelijke borging wordt gebruik gemaakt van de producten en trainingen van YourSafetynet. Met een speciaal formulier van YourSafetynet kan via een link op de website van Ambion een privacy-incident worden gemeld. Dataveiligheid Niet alleen de hierboven genoemde platforms hebben hun opslag in the cloud, ook alle scholen en het servicebureau van Ambion werken serverloos. Hiermee is in de basis een eerste risico ondervangen. Vanaf september 2022 is het extra back-uppen van de Office 365-omgeving ondergebracht bij Barracuda.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen JAARVERSLAG AMBION 2022

46

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Nu in 2022 de meeste apparatuur vervangen is en het gebruik hiervan eigenlijk geen nadere aandacht meer vraagt, zijn er vervolgstappen om de systemen en de profielen op de apparatuur nog meer centraal aan te sturen met blijvend aandacht voor zowel de veiligheid als de gebruiksvriendelijkheid. In 2023 willen we dit nog verder professionaliseren door: • MFA (meervoudige verificatie) voor Office365 in te stellen voor alle gebruikers; • Nieuwe centrale, SSID’s (server set identifiers) voor het gebruikers- en een beperkter gastnetwerk; • Single sign-on met Parnassys vanuit Office365; • Centraal beheer van de nieuwe MacBooks; • Meerjarig maatprogramma voor bewustwording voor medewerkers en leerlingen, samen met Flex FG en Privacys op School; • Informatiemanager betrekken bij keuze en aanschaf van een nieuw salaris-/ HRMpakket en bijbehorend administratiekantoor. Hiermee krijgt informatiemanagement organisch een prominentere en meer overkoepelende plek binnen Ambion. De referentiearchitectuur van FORA lijkt als referentiekader nog steeds een prima middel om de verschillende voorzieningen en processen binnen Ambion in kaart te brengen.

2.5 Huisvesting & Facilitair Ambion heeft vijftien gebouwen in juridisch eigendom- en beheer. De overige gebouwen zijn in eigendom- en beheer bij de Vereniging van Eigenaars (VvE) Facet, VvE Akkrum en VvE De Akkers, Stichting De Kompenije, gemeente Heerenveen, gemeente De Fryske Marren en vastgoedmanagement Eagle Real Estate/Vastestate.

Doelen en resultaten • •

Voor onze scholen streven we een huisvestingssituatie na die past bij onze visie op het onderwijs. Langetermijn visie gebouwen is opgesteld op basis van het profiel van de school en op basis van het integraal huisvestingsplan van de gemeenten Fryske Marren en Heerenveen. Start eerste projecten, Vogelnest en Ekke de Haan.

Jaarlijks worden onze gebouwen goed onderhouden, op basis van het opgestelde – en tweejaarlijks bijgewerkte – meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Daarnaast worden nieuwbouw- en renovatieplannen op basis van de planning in de (deel) Integraal Huisvestingplannen ((D)IHP’s) uitgewerkt en uitgevoerd. Dit draagt bij aan het behalen van ons doel om de huisvestingssituatie te laten blijven aansluiten bij de visie van het onderwijs.

Beheer en onderhoud LindHorst huisvestingsadviseurs voert voor Ambion het beheer en onderhoud uit voor de vijftien gebouwen in juridisch eigendom, alsook voor VvE Facet en VvE Akkrum. Het gaat hierbij om planning, beheer, coördinatie, begeleiding, rapportage.

JAARVERSLAG AMBION 2022

47

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

De kwaliteit van de schoolgebouwen is essentieel voor het geven van goed onderwijs. Huisvesting draagt bij aan de kwaliteit van het onderwijs, de verhoging van de productiviteit en het aantrekken van nieuwe leerlingen. Ambion streeft voor haar scholen een huisvestingssituatie na die past bij haar visie op het onderwijs. Daarin werken we samen en zoeken we afstemming met partners in educatie, welzijn en zorg en een verankering in de sociaalmaatschappelijke omgeving. Onze langetermijnvisie gebouwen is opgesteld op basis van het profiel van de school en op basis van het integraal huisvestingsplan van de gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen Bij toekomstige bouwplannen streeft Ambion, als dat gewenst en mogelijk is, naar multifunctionele gebouwen die een integrale benadering van het opgroeiende kind stimuleren. In het nieuw opgestelde DIHP van de gemeente Heerenveen dat in 2022 is vastgesteld, wordt ingezet op een verdere intensivering van de samenwerking tussen onderwijs, opvang en ondersteuning. Dit sluit aan bij de ambities van Ambion.

Leerlingenaantallen Ten opzichte van 2021, is het leerlingenaantal in het openbaar onderwijs over de gehele lijn licht toegenomen. (2021: 3.000 vs. 2022: 3.018.) De eerder verwachte daling heeft zich in 2022 niet gemanifesteerd. In het speciaal onderwijs is het aantal leerlingen gelijk gebleven. Het streven is om thuisnabij en kwalitatief goed onderwijs te blijven aanbieden aan alle kinderen in de gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen. We werken samen met de partners in de regio aan werkbare toekomstbestendige oplossingen. In 2022 zijn de eerste projecten vanuit het DIHP in de gemeente Heerenveen opgestart. De nieuwbouw- en renovatieplannen dragen bij aan toekomstbestendige schoolgebouwen, die aantrekkelijk en goed faciliterend zijn aan het geven van kwalitatief goed onderwijs.

Ruimtebehoefte en capaciteit De ruimtebehoefte van een school wordt berekend op basis van het leerlingenaantal. Aan de hand van leerlingenprognoses wordt bekeken wat de ruimtebehoefte van een school is op korte, middellange en lange termijn. Gemeentelijke prognoses laten voor de korte, middellange en lange termijn nog steeds een afname in het leerlingenaantal te zien. Al laten de tellingen op dit moment een ander beeld zien, ook de doorkijk naar 2023 laat tot nu toe een licht stijgende trend zien. Over het geheel bekeken heeft Ambion niet bekostigde overcapaciteit, doordat op een deel van de schoollocaties leegstand is door langdurig afnemende leerlingenaantallen in de afgelopen jaren. Op 1 oktober 2022 had Ambion 3.018 leerlingen, dit is inclusief SBO It Oerset. Dit aantal leerlingen bepaalt de normatieve ruimtebehoefte in 2023. Hieronder zijn de aantallen verwerkt in de tabel.

JAARVERSLAG AMBION 2022

48

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

M2 BVO Feitelijk capaciteit totaal Normatieve ruimtebehoefte Overcapaciteit Medegebruik

24.453 m2 bvo 20.351 m2 4.102 m2 Circa 600 m2

Niet bekostigd

3.502 m2 (leegstand)

Ambion heeft dus op een aantal scholen te maken met niet bekostigde overcapaciteit, ook wel (normatieve) leegstand genoemd. Leegstand kost geld omdat deze vierkante meters wel moeten worden onderhouden en geëxploiteerd, maar hier staat geen directe vergoeding tegenover. Als er bij nabijgelegen collega-scholen sprake is van een tijdelijk tekort aan ruimte, kunnen zij worden doorverwezen naar deze leegstand bij Ambion. Voor scholen is dit niet wenselijk, omdat een school dan wordt verdeeld over meerdere locaties wat ten koste gaat van onderwijstijd en teambuilding. Ook heeft het organisatorisch en financieel impact. Ambion kiest dan liever voor het in medegebruik geven of verhuren van de leegstand aan een maatschappelijke partij die het onderwijs, de kinderen en/of de omgeving (wijk/dorp) ondersteunt. Ambion stelt voorop dat leegstand zoveel mogelijk wordt beperkt en wordt ingevuld door multifunctioneel gebruik ten dienste van of aanvullend op onderwijs. De projecten die in 2022 zijn opgestart en afgerond: • DIHP Gemeente Heerenveen: het DIHP is vastgesteld en in 2022 is al gestart met twee projecten, Het Vogelnest en Ekke de Haanschool, om het Programma van Eisen op te stellen; • Verhuizing It Oerset: locatie De Knipe van It Oerset is verhuisd naar Facet; • Aanvraag aanvullende eerste inrichting OLP t.b.v.

It Oerset; • Aanvraag uitbreiding tijdelijke huisvesting It Bûtenplak; • Aanvraag uitbreiding tijdelijke huisvesting Albertine Agnesschool; • Werkzaamheden uit het MJOP zijn volgens planning uitgevoerd; • Herinspectie gebouwen heeft plaatsgevonden op basis van NEN-2767; • Acties vanuit rapportages Veilig Spelen (keuring speeltoestellen buitenplein) opgepakt. Daarnaast is er een wisseling geweest in beleidsadviseur op het domein Huisvesting en Facilitair. Vanaf oktober 2022 heeft Astrid Huitema vanuit BCN Groep de werkzaamheden overgenomen van Rein Brandsma. Het laatste kwartaal van 2022 heeft mede in het teken gestaan van locatiebezoeken en een overall inventarisatie van aandachtspunten per locatie. Ook is in oktober 2022 Rommert Talen – conciërge van Het Vogelnest – voor 1 dag in de week gestart als bovenschools facilitair medewerker. Hij ondersteunt Astrid Huitema bij uitvoerende zaken rondom het domein Huisvesting en Facilitair.

JAARVERSLAG AMBION 2022

49

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Materiële financiële risico’s Voor de materiële instandhouding van de scholen ontvangt Ambion een genormeerde vergoeding van het rijk. Diverse landelijke onderzoeken hebben aangetoond dat de werkelijke lasten de genormeerde vergoeding sterk overschrijden. Minder leerlingen betekent minder inkomsten. Dit leidt echter niet direct - en niet even sterk - tot minder kosten. Maatregelen die Ambion onder andere heeft genomen zijn het terugdringen van de energielasten en het benutten van inkoopvoordelen door centrale aanbestedingen op het gebied van schoonmaak, onderhoudswerkzaamheden, ICT en gebruiks- en verbruiksmaterialen. Daarnaast wordt er blijvend gezocht naar samenwerkingspartners die in onze gebouwen ruimte willen huren. Hierdoor generen we extra inkomsten om de hoge lasten meer te dekken.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen Een greep uit de projecten en actiepunten voor 2023: • Nieuwbouwproject Het Vogelnest in samenwerking met De Roerganger en Kinderwoud: o Programma van Eisen definitief maken, adviseurs selecteren en het ontwerptraject opstarten. • Nieuwbouwproject Albertine Agnesschool in samenwerking met Kinderwoud: Programma van Eisen opstellen en definitief maken, adviseurs selecteren en het ontwerptraject opstarten. • Renovatieproject Ekke de Haanschool in samenwerking met Kinderwoud: Programma van Eisen definitief maken, adviseurs selecteren en het ontwerptraject opstarten. • Fusie It Haskerplak in samenwerking met De Tarissing; • Aanbesteding partij t.b.v. MJOP; • Mogelijk tijdelijke uitbreiding It Bûtenplak; • Mogelijk tijdelijke uitbreiding Albertine Agnesschool; • Beleid op groenonderhoud en ontwikkeling buitenleeromgeving; • Planvorming over normatieve overcapaciteit – locatiegericht; • Contractmanagement in samenwerking met Beleidsadviseur Bedrijfsvoering; • Aandacht voor Duurzaamheid: bij het onderhoud worden zoveel mogelijk duurzame keuzes gemaakt. Daarbij valt te denken aan zonnepanelen, ledverlichting en goede isolatie. Bij nieuwbouw en renovatie in de gemeente Heerenveen is het uitgangspunt ENG en speelt circulariteit een grote rol in de plannen; • Opstartfase IHP-traject De Fryske Marren.

Ambion wil ook voor de komende jaren kwalitatief duurzaam openbaar onderwijs voor de regio garanderen. Huisvesting heeft nadrukkelijk de aandacht van het bestuur in relatie tot profilering en het bieden van een aantrekkelijke leer- en werkomgeving.

JAARVERSLAG AMBION 2022

50

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

2.6 ICT Doelen en resultaten • •

Doelmatige en laagdrempelige dienstverlening aan scholen ICT-infrastructuur toekomstbestendig ingericht

Sinds 2019 werken al onze scholen serverloos, hebben zij Apple-apparatuur gekregen en zijn ze overgegaan op het leren en werken in de Apple-leeromgeving. Het ICT-team regelt dit in eigen beheer. Ook de verkoop van oude apparatuur, aanschaf van nieuwe apparatuur voor leerkrachten en leerlingen en de inrichting zijn geheel in eigen beheer uitgevoerd. Door deze gezamenlijke en eenduidige keuze is het beheer voordeliger en eenvoudiger intern te doen door de decentrale ICT-beheerders. Door meer zelf te doen, realiseren we een kostenbesparing. Ook hebben we hiermee de dienstverlening aan de scholen doelmatiger en laagdrempeliger ingericht. Deze keus is in 2022 geëvalueerd en er is unaniem gekozen om deze keuze te bestendigen. In 2021 en 2022 hebben we de ICT-infra ook toekomstbestendig ingericht. In 2021 de interne bekabeling en in 2022 nieuwe (draadloze) netwerken en -beheer. Ook is in 2022 op bijna alle scholen (op 3 na) een glasvezelverbinding gerealiseerd. Alle verbindingen zijn, onafhankelijk van degene die de verbinding fysiek heeft aangelegd, ondergebracht bij Hallo. De Ziggo internetverbindingen voor deze scholen zijn per 1 januari 2023 opgezegd.