Bijlage 2. Jaarverslag 2022 Ambion inclusief jaarrekening 2022

Jaarverslag 2022

JAARVERSLAG AMBION 2022

1 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Voorwoord Met trots presenteren wij u het jaarverslag van 2022 van Ambion. In ons jaarverslag vindt u ook het bestuursverslag en de jaarrekening van onze organisatie. Hiermee legt het College van Bestuur verantwoording af aan de Raad van Toezicht, medewerkers, medezeggenschapsraden, ouders, gemeenten Heerenveen en De Fryske Marren, rijksoverheid, samenwerkingspartners en andere belanghebbenden. Terugblikkend kunnen we in dit jaarverslag nog niet geheel om corona heen maar hebben we het virus en de beperkende maatregelen gedurende het kalenderjaar gelukkig achter ons kunnen laten. De manier waarop onze leerlingen, ouders en medewerkers deze uitdaging de afgelopen twee jaar zijn aangegaan, is bewonderenswaardig. We zijn ontzettend trots op hun flexibiliteit, veerkracht en doorzettingsvermogen en hopen dat een vergelijkbare situatie zich in de toekomst niet meer voor zal doen. Met het NPO-programma stelde de overheid in 2021 extra middelen beschikbaar om de impact van de coronamaatregelen op leerlingen aan te pakken. Alle scholen van Ambion hebben in het voorjaar van 2021 een schoolscan gemaakt om in kaart te brengen op welke manier NPO-middelen het beste ingezet kunnen worden. In 2022 is een vervolg gegeven aan deze plannen. Binnen Ambion gaan we niet uit van achterstanden, maar hebben we het over mogelijkheden.

Elke leerling volgt zijn eigen weg en ontwikkelt zich op eigen wijze, soms wat vroeger soms wat later. Het kwaliteitskader van de inspectie is voor ons daarbij de basis. In dit voorwoord wil ik enkele zaken die speelden in 2022 nog even specifiek onder de aandacht wil brengen: ‘Goed rapport’ van onderwijsinspectie In het beoordelingsrapport met uitkomsten van het vierjaarlijks bestuurlijk onderzoek bij Ambion geeft de Onderwijsinspectie ons ‘een goed rapport’. Wij scoren voldoendes op ‘visie, ambities en doelen’ en ‘evaluatie, verantwoording en dialoog’, en een goed op ‘Uitvoering en kwaliteitscultuur’. Daar zijn we trots op. Deze beoordeling laat zien dat we er ook in de coronatijd in geslaagd zijn kwalitatief goed onderwijs te geven aan onze leerlingen. Met onze goede kwaliteitscultuur zorgen we ervoor dat dit ook in de toekomst zo blijft. Natuurlijk valt er altijd wat te verbeteren. We hebben een 'herstelopdracht met vertrouwen' voor het aanbod Fries en Burgerschap. Hiervoor zijn plannen gemaakt. Oud-leerling OBS Twa Fjilden geeft visitekaartje af op WK Voetbal Andries Noppert, oud-leerling van OBS Twa Fjilden uit Joure, gaf zijn visitekaartje af tijdens het WK Voetbal. Hij keepte fantastisch en werd door leerlingen van de school en collega’s bij Ambion nauwlettend gevolgd. Erg leuk dat het NOS Jeugdjournaal langskwam op OBS Twa Fjilden om een filmpje op te nemen.

Project Open Isles: innovatief onderwijs van de toekomst Al enige tijd werkt het projectteam Open Isles aan een innovatief schoolconcept. Hiermee geven we vorm aan het onderwijs van de toekomst. Het uitgangspunt is dat door samenwerking tussen (kleine) scholen en samenwerking met externe partijen leerlingen buiten hun school leerervaringen op doen.

JAARVERSLAG AMBION 2022

2 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Eind 2022 zijn de ambities voor het schoolconcept gepresenteerd aan bestuur, directeuren, gemeenten en belangstellenden. De aanwezigen waren enthousiast over het schoolconcept. Start fusietrajecten in Aldeboarn en Oudehaske In 2022 zijn fusietrajecten gestart tussen OBS De Boarne en CBS De Finne (Aldeboarn) en OBS It Haskerplak en CBS Tarissing (Oudehaske). Deze trajecten lopen door in 2023. Start (Deel)Integraal Huisvestingsplan Gemeente Heerenveen In het verslagjaar is een start gemaakt met het (Deel)Integraal Huisvestingsplan van de Gemeente Heerenveen. Er is begonnen met de programma’s van eisen voor MFA Het Vogelnest en de renovatie/revitalisatie van OBS Ekke de Haan. Het bestuursverslag bestaat uit drie hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk bevat algemene informatie over Ambion. In het tweede hoofdstuk blikken we terug op de resultaten van het beleid in 2022. Het derde hoofdstuk is een toelichting op de financiële situatie. In het jaarverslag verantwoorden we de financiële situatie van Ambion. Financieel sluiten we 2022, volgens begroting, negatief af. Het negatieve resultaat wordt met name bepaald door het vervallen van de jaarlijkse vordering op OCW door het wetsvoorstel vereenvoudiging van de bekostiging in het primair onderwijs.

Stichting Ambion is solide genoeg om ook de komende jaren investeringen te doen, die nodig zijn om onze ambities voor toekomstbestendig onderwijs in de regio te verwezenlijken. Ik wil in dit voorwoord ook graag al onze medewerkers, leerlingen, ouders, de gemeenten Heerenveen en De Fryske Marren, rijksoverheid, samenwerkingspartners en andere belanghebbenden bedanken voor hun betrokkenheid en inzet bij onze organisatie. Samen zorgen we ervoor dat onze leerlingen het beste onderwijs krijgen en zich kunnen ontwikkelen tot zelfstandige en verantwoordelijke wereldburgers. Ik wens u veel leesplezier en inspiratie toe bij het doorbladeren van ons jaarverslag.

Ingrid Janssen Voorzitter College van Bestuur

JAARVERSLAG AMBION 2022

3 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

INHOUDSOPGAVE 1

STICHTING AMBION 1.1 Profiel 1.2 Organisatie

2

VERANTWOORDING VAN HET BELEID 2.1 Onderwijskwaliteit 2.2 Onderwijsinnovatie 2.3 HR 2.4 Communicatie & PR, Officemanagement Informatiemanagement 2.5 Huisvesting & Facilitair 2.6 ICT 2.7 Financiën

3

JAARREKENING 3.1 Grondslagen 3.2 Balans per 31 december 2022 3.3 Exploitatieoverzicht 2022 3.4 Kasstroomoverzicht 2022 3.5 Toelichting op de balans 31 december 2022 3.6 Niet in de balans opgenomen verplichtingen Niet uit de balans blijkende rechten 3.7 Toelichting op de exploitatierekening 2022 3.8 (Voorstel) Bestemming exploitatiesaldo 3.9 Gebeurtenissen na balansdatum 3.10 Overzicht verbonden partijen 3.11 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector 3.12 Model G |Verantwoording subsidies

blz. 5 blz. 6

blz. 18 blz. 33 blz. 38 blz. 43 blz. 47 blz. 51 blz. 52

blz. 71 blz. 76 blz. 77 blz. 78 blz. 79 blz. 82 blz. 83 blz. 86 blz. 86 blz. 87 blz. 87 blz. 89

4 JAARVERSLAG RAAD VAN TOEZICHT 4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6

Samenstelling Raad van Toezicht Rooster van aftreden leden Raad van Toezicht Hoofd- en nevenfuncties Raad van Toezicht en College van Bestuur Taakverdeling Raad van Toezicht Werkwijze Beloning

JAARVERSLAG AMBION 2022

blz. 91 blz. 92 blz. 93 blz. 94 blz. 96 blz. 97

4 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

1. Stichting Ambion In dit hoofdstuk laten we zien wie Ambion is. Waar staan we voor? Hoe ziet onze organisatie eruit? Welke scholen maken deel uit van Ambion? En met wie werken we samen.

1.1 Profiel

1.2 Organisatie

Missie Visie (Be)sturingsfilosofie Iedereen welkom! Strategisch beleidsplan

Bestuur Scholen Intern toezicht Organisatiestructuur Overlegstructuur GMR Samenwerkingspartners Klachtenbehandeling Governance en code goed bestuur Functiescheiding

JAARVERSLAG AMBION 2022

5 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

1.1

PROFIEL

Missie We willen vooruitkijken naar de toekomst en zo alert zijn op maatschappelijke ontwikkelingen en daarnaar handelen. Schoolontwikkeling doen wij onderzoeksmatig en waar mogelijk baseren wij ons op gedegen onderzoek. Zo realiseren wij eigentijds en kwalitatief goed onderwijs voor al onze leerlingen. Onze missie ligt besloten in onze naam: Ambion staat voor AMBitie In ONderwijs.

Visie Op onze vierentwintig openbare basisscholen doen we iedere dag alles wat mogelijk is om onze leerlingen zich zo optimaal mogelijk te laten ontwikkelen. Daartoe stimuleren we zowel bij onze leerlingen als onze medewerkers een open, onderzoekende en nieuwsgierige basishouding. Vertrouwen, verbinding en ontwikkeling zijn de pijlers onder onze aanpak. Onze scholen werken intensief samen, maar hebben ook ieder hun eigen gezicht. Door krachten te bundelen is het mogelijk om kennis uit te wisselen en voorzieningen te delen. Zo worden we een steeds sterkere onderwijsorganisatie; een stevig fundament voor het onderwijs in de regio Zuid-Friesland, nu en in de toekomst. Onze scholen bieden een veilige, eigentijdse en uitdagende leeromgeving. Hier creëren we kansen voor leerlingen om elkaar te ontmoeten, samen te spelen en te werken en van elkaar te leren. We dagen onze leerlingen uit zich te verwonderen, vragen te stellen en ontdekkingen te doen. Ieder mens is uniek. Je mag zijn wie je bent en iedereen mag zich op zijn eigen manier ontwikkelen tot een verantwoordelijk mens met respect voor zichzelf, de ander en de omgeving. Wereldburgerschap vormt de basis van ons onderwijs. Wij beschouwen ieder mens als wereldburger en onze leerlingen als wereldburgers in de dop. Met ons onderwijs bereiden we hen voor op het leven in een inclusieve en multiculturele samenleving.

We zien de school als een minimaatschappij, een oefenplaats die leerlingen voorbereidt op hun rol als kritische en sociale (wereld)burger. Door bij onze leerlingen en medewerkers ondernemend en zelfredzaam gedrag te stimuleren dragen we bij aan een samenleving waarin mensen vanuit zelfvertrouwen vorm kunnen geven aan hun eigen leven, geïnspireerd door hun dromen, wensen en behoeften, in ontmoeting en dialoog met anderen en de wereld.

JAARVERSLAG AMBION 2022

6 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

We hebben in 2022 nieuwe koersthema’s geformuleerd waar we de komende 4 jaar ambitieus aan willen werken. Het aandachtsgebied ‘De basis verstevigen’ ondersteunt onze ambities. Onze missie is geslaagd als we in deze koersplanperiode samen een prachtige reis hebben gemaakt waarbij we onderweg vanuit onze eigen rollen optimaal en maximaal hebben gewerkt aan het realiseren van onze doelen. In de (nieuwe) haven aangekomen, krijgen we van ouders en kinderen terug dat ze door het onderwijs op onze scholen vol vertrouwen de wereld tegemoet gaan. Onze nieuwe koersthema’s borduren voort op de koersuitspraken uit ons huidige koersdocument. Deze koersuitspraken vormen de leef- en streefregels van waaruit we professionele ruimte geven. De manier waarop we binnen Ambion met elkaar willen werken, is te vinden in ons identiteitsbewijs

(Be)sturingsfilosofie Wij hebben een stijl van besturen en samenwerken die past bij onze filosofie van ‘Vertrouwen en verbinding’. Steeds zoeken wij de balans tussen ‘wat is goed voor de individuele scholen’ en ‘wat is goed voor het collectief?’. Wij hebben de principiële keuze gemaakt om de verantwoordelijkheid laag in de organisatie te leggen, vanuit het vertrouwen dat de ontwikkeling dan van binnenuit op gang komt en ook daadwerkelijk beklijft. Om die reden werken wij met clusters van scholen (horizontale verbinding, professionele leergemeenschap en intervisie). Directeuren en medewerkers hebben hierdoor veel mogelijkheden tot kennisuitwisseling en samenwerking. Directeuren en hun teams zijn en willen verantwoordelijk zijn voor het primaire proces. Het servicebureau stimuleert, faciliteert en ondersteunt daarbij. De bestuurder zal zo nodig (bij)sturen maar het proces zijn gang laten gaan als scholen op koers liggen wat betreft kwaliteit en ambitie. Extern is de bestuurder verantwoordelijk voor het zoeken naar en het signaleren van kansen en samenwerkingsmogelijkheden om de organisatie te versterken. Wereldburgerschap Naast de basisvaardigheden taal, rekenen en digitale geletterdheid vormt wereldburgerschap de basis van ons onderwijs. Wij beschouwen ieder mens als wereldburger en onze leerlingen als wereldburgers in de dop.

Wereldburgerschap uit zich in gedrag dat recht doet aan de principes van wederzijdse afhankelijkheid in de wereld, de gelijkwaardigheid van mensen en de gedeelde verantwoordelijkheid voor het oplossen van mondiale vraagstukken. Alle scholen leren kinderen om constructief bij te dragen aan onze samenleving met respect voor anderen en de wereld.

JAARVERSLAG AMBION 2022

7 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Vanuit onze kernwaarden geven we vorm aan wereldburgerschap: • • • •

Vertrouwen Vakmanschap Verbinding Vindingrijkheid

Vertrouwen Bij alles wat wij doen, staat vertrouwen altijd bovenaan. Wij geloven dat ieder mens als goed mens wordt geboren. Vertrouwen geven, krijgen en delen is voor ons de sleutel. Een Ambion-medewerker heeft een positieve grondhouding en behandelt mensen gelijkwaardig. Vakmanschap (Kwaliteit) Onze medewerkers zijn goed opgeleid, ondernemend en innovatief. We moedigen ze aan om hun eigen expertise te vergroten en hun kennis te delen met collega’s. De leerkrachten leggen de basis voor een goede balans tussen leren met hoofd, hart en handen. Hierdoor zijn onze scholen plekken waar kinderen met plezier naartoe gaan en waar zij zich in de volle breedte ontwikkelen, zelfvertrouwen opbouwen en toegroeien naar een volgende fase in hun leven. We dragen zorg voor een passende en veilige plek voor elk kind, zo thuisnabij mogelijk. Verbinding We zijn ons ervan bewust dat we elkaar en anderen nodig hebben om kwalitatief goed onderwijs te garanderen. Daarom willen we de interne en externe samenwerking verbeteren. Scholen van Ambion zoeken de verbinding met elkaar op basis van ambities of ontwikkelbehoefte. Wij verbinden ons aan externe partijen vanuit de overtuiging dat verschillende perspectieven ons alert en scherp houden. Samenwerking met externe partijen zorgt voor een sterk collectief dat onze leerlingen alle kansen op een brede ontwikkeling biedt.

Een integraal kindcentrum is het wenkend perspectief. Vindingrijkheid Elke school van Ambion geeft ruimte aan nieuwe initiatieven. Onderzoek is het kloppend hart van ons onderwijs. Wij zijn nieuwsgierig, denken graag buiten bestaande kaders en zijn steeds op zoek naar hoe we dingen anders en beter kunnen doen. We moedigen elkaar aan om met nieuwe oplossingen te komen en laten ons daarbij graag verrassen.

Iedereen welkom! Onze scholen vormen een afspiegeling van de samenleving. We vinden het belangrijk dat kinderen en professionals met verschillende achtergronden elkaar ontmoeten en samen optrekken. De kracht van het openbare onderwijs zit in het feit dat kinderen van ouders van alle gezindten met elkaar naar school gaan, met elkaar leven en met elkaar leren (bron: VOO). Diversiteit in de scholen zien we als kracht. Het biedt veel mogelijkheden om elkaar te leren begrijpen en van elkaar te leren. Dat vraagt van iedereen vertrouwen in zichzelf en in de ander.

JAARVERSLAG AMBION 2022

8 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Strategisch beleidsplan Het strategisch beleidsplan bestaat uit het identiteitsdocument en koersplan en is een basis en richtlijn voor de toekomst. Het helpt ons om te gaan met de uitdagingen waar we voor staan, zoals voldoende en voldoende kwalitatief goede leerkrachten en het handhaven en versterken van kwalitatief goed onderwijs en de veranderingen in de maatschappij. Het strategisch beleidsplan kent de volgende domeinen: Onderwijskwaliteit, HR, Communicatie & PR, Officemanagement, Informatiemanagement, Bedrijfsvoering, ICT en Financiën. Het identiteitsdocument en koersplan van Ambion vormen op hoofdlijnen de strategische basis voor de scholen. Elke school geeft vanuit deze basis op een eigen wijze invulling aan de school-onderwijsvisie en -profilering. In het school(jaar)plan vertalen de scholen de koersthema’s naar de dagelijkse praktijk van de school. Het schoolplan en schooljaarplan zijn te vinden op de website van de school.

1.2

ORGANISATIE

Bestuur Ambion wordt geleid door een eenhoofdig College van Bestuur, in de persoon van mevrouw Ingrid Janssen. Naast haar functie als voorzitter College van Bestuur (‘bestuurder’) heeft zij de volgende nevenfuncties: lid Raad van Toezicht van SLO, bestuurder Schoolplein Noord, lid Raad van Advies Bureau Meesterschap, assessor schoolleiders- en masteropleiding NHL/Stenden en begeleider leergang Onderzoeksmatig Leiderschap van de PO-Raad. Verder heeft zij nog haar eigen bedrijf van waaruit zij incidenteel adviestrajecten verzorgt voor organisaties zonder belangenverstrengeling. Ingrid Janssen voert haar taken onder toezicht van een Raad van Toezicht (RvT) uit. Het toezichtkader is door de RvT gezamenlijk met de bestuurder opgesteld.

Scholen Ambion is een onderwijsorganisatie voor openbaar primair onderwijs in de gemeenten Fryske Marren en Heerenveen. We hebben 8 basisscholen in de gemeente Fryske Marren en 15 basisscholen en 1 school voor speciaal basisonderwijs in de gemeente Heerenveen. Voor een overzicht van onze scholen ga naar Onze scholen (ambion.nl).

Intern toezicht De Raad van Toezicht had het eerste halfjaar van 2022 4 leden. De heer Van Klinken is per 9 juni 2022 benoemd als lid van de Raad van Toezicht. De zittingsduur van de leden is 4 jaar, en zij hebben de mogelijkheid om een termijn te verlengen. Om te voorkomen dat de continuïteit van het intern toezicht in het geding komt, is door de RvT een rooster van aftreden opgesteld. Voorzitter Raad van Toezicht L. (Luc) Geven Eigenaar Leiderschap in school Lid Raad van Toezicht (per 9 juni 2022) M. (Michel) van Klinken Adviseur Mens en Organisatie JAARVERSLAG AMBION 2022

9 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Lid Raad van Toezicht J. (Jan) Cooijmans Eigenaar J.C. Consulting Lid Raad van Toezicht H. (Halbe) Spanjer Docent Lid Raad van Toezicht M. (Marita) Jansen Advocaat/zelfstandig ondernemer

Organisatiestructuur

Onder de koepel Ambion vallen vierentwintig scholen. Zij zijn verdeeld over vier clusters. In deze clusters zoeken de scholen de verbinding en ondersteunen, versterken en verrijken zij elkaar (intervisie). Het servicebureau ondersteunt het College van Bestuur, de Raad van Toezicht, de schoolleiders en de scholen. Het servicebureau bestaat uit de domeinen: Onderwijskwaliteit, HR, Organisatie en Bedrijfsvoering, heeft een eigen secretariaat en voert verschillende ondersteunende werkzaamheden uit. Als dat nodig of gewenst is schakelt zij externe expertise in, bijvoorbeeld op het gebied van ARBO, inkoop of juridische ondersteuning. Bijna alle domeinen hebben capaciteit op zowel adviserend, coördinerend, beleidsvoorbereidend als uitvoerend niveau.

JAARVERSLAG AMBION 2022

10 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Domein Onderwijskwaliteit HR Organisatie Bedrijfsvoering Totaal

Expertise

Fte Onderwijsontwikkeling en innovatie 1,1 HR-advies, personeels- en 3,8 salarisadministratie Communicatie & PR, 2,1 informatiemanagement, officemanagement Financiën, huisvesting & facilitair, 2,5 ICT 9,5

Overlegstructuur Door overleg willen we afstemming, draagvlak en ontwikkeling realiseren. Dit doen we door de diverse (dwars)verbanden binnen Ambion zo optimaal mogelijk te benutten om informatie en kennis te delen. Zo leren we van elkaar leren en gebruiken we elkaars kennis en expertise om samen tot passende oplossingen en duurzame ontwikkeling te komen. Ambion kent een platte organisatiestructuur. De directeuren en hun teams zijn eigenaar van het primaire proces en samen verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs op onze scholen. Het servicebureau ondersteunt dit proces optimaal en het bestuur geeft intern en extern sturing aan het profiel en de bedrijfsvoering van Ambion. Directeuren denken en werken actief mee op strategisch niveau. Met medewerkers wordt regelmatig de professionele dialoog gevoerd. Via team- en bouwoverleggen en individuele (voortgangs)gesprekken wordt continu gewerkt aan ontwikkeling. De Ambion Academie biedt medewerkers de mogelijkheid om (online) scholing te volgen. Ambion-overleg Eén keer per drie weken vindt overleg plaats tussen de bestuurder en de directeuren. Hier wordt overleg gevoerd over onderwijs- en organisatieontwikkeling en wordt expertise gedeeld. Van en met elkaar leren staat hier centraal. We werken met een agenda die wordt voorbereid door de bestuurder, de clustervoorzitters en de beleidsadviseurs van het servicebureau.

Clusteroverleg Voorafgaand aan het overleg tussen bestuurder en directeuren komen de clusters bijeen. In de clusteroverleggen vindt intervisie plaatsen tussen de directeuren en wordt overlegd over reguliere lopende zaken of actuele urgente zaken. Dit gebeurt aan de hand van een agenda die in overleg met de voorzitters van de clusters wordt bepaald en in een jaarkalender wordt opgenomen. Als dat gewenst is, sluiten de bestuurder en/of beleidsadviseurs van het servicebureau aan bij deze overleggen. Beleidsadviseurs kunnen zelf ook onderwerpen vanuit hun domein op de agenda zetten.

JAARVERSLAG AMBION 2022

11 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Scrumgroepen In scrumprojecten worden actuele thema’s op Ambion-niveau concreet uitgewerkt in beleid en acties. Directeuren, leerkrachten en medewerkers van het servicebureau verzamelen en delen kennis. Tijdens Ambion-overleggen presenteert de projecteigenaar de stand van zaken aan alle directeuren en kunnen vragen/dilemma’s worden voorgelegd. Op die manier houden we alle directeuren aangesloten bij het proces en creëren we draagvlak voor de uiteindelijke opbrengst van een scrum-project. In 2022 hadden we de volgende scrumgroepen: • Opleiden in de school • Vervanging Apple-hardware • Verbetering proces beleidsrijk begroten inclusief formatieproces • Vitaliteit Projectgroep Ambion 2.0 In 2022 is de projectgroep Ambion 2.0 verdergegaan met het realiseren van het nieuwe koersplan. In het voorjaar stond een organisatie-brede studiedag op het programma waarin medewerkers in gesprek gingen over de belangrijke thema’s voor het nieuwe koersplan. De projectgroep heeft de missie, visie en (be)sturingsfilosofie geactualiseerd en verder uitgewerkt. De 6 koersthema’s zijn voorzien van doelstellingen en meetbare/merkbare resultaten. Om medewerkers en andere stakeholders goed mee te kunnen nemen in het nieuwe koersplan is het Ambion vuurtoren-model (gebaseerd op het Columbusmodel) bedacht en vormgegeven. In december is het concept-koersplan besproken met de Raad van Toezicht.

Met de uitkomsten van dit gesprek is het nieuwe koersplan verder aangescherpt voordat het in januari 2023 gepresenteerd is aan alle medewerkers op een organisatie-brede studiedag. Momenteel ligt het definitieve concept-koersplan 2023-2027 voor instemming bij de GMR. Overleg Raad van Toezicht en bestuurder Zes keer per jaar overleggen Raad van Toezicht en de bestuurder met elkaar (5 reguliere overleggen en 1 zelfevaluatie). Er wordt vergaderd met een agenda en een jaarplanning. De bestuurder verantwoordt door zelfevaluatie de realisatie in een gesprekkencyclus met de Raad van Toezicht. Jaarlijks vindt er een zelfevaluatie plaats (bij voorkeur onder leiding van een extern specialist) en twee keer per jaar overleg met de GMR. Van dit overleg wordt een verslag gemaakt dat na vaststelling wordt ondertekend. Waar mogelijk bezoeken de leden van de Raad van Toezicht jaarlijks een aantal scholen. Overleg bestuurder en GMR Drie keer per jaar vindt overleg plaats tussen de bestuurder en de complete GMR. Er wordt vergaderd met een agenda en jaarplanning. Het dagelijks bestuur van de GMR vergadert gemiddeld één keer per maand. De bestuurder is in de meeste gevallen bij (een deel van) die vergaderingen aanwezig om agendapunten direct te kunnen toelichten. Twee keer per jaar vindt een overleg plaats tussen de Raad van Toezicht en de GMR.

JAARVERSLAG AMBION 2022

12 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Overleg Bestuurder, voorzitter GMR en voorzitter RvT Uit een eerdere evaluatie van de GMR met de RvT kwam de wens voor ‘een benen op tafelavond’. Informeel bespreekt de Governance-driehoek dan allerlei zaken die spelen en bevraagt men elkaar over hoe het met de organisatie gaat vanuit verschillen de rollen. Deze bijeenkomsten worden twee keer per jaar gehouden.

GMR De GMR van Ambion bestaat uit 24 leden, van iedere school een afgevaardigde. Er is een dagelijks bestuur van 5 personen. In het verslagjaar is een nieuwe voorzitter benoemd omdat de zittingstermijn van de vorige voorzitter Jasper van Zellingen (oudergeleding) ten einde liep. Met ingang van november 2022 is Jan Wiebe Land (oudergeleding) de voorzitter van de GMR. De GMR werkt in vier domeingroepen: Bedrijfsvoering, Human Resources, Onderwijs en Public Relations & Communicatie. Klik hier voor de link naar het jaarverslag 2021-2022 van de GMR

Samenwerkingspartners Samenwerking zit diep en duidelijk in onze organisatie verweven. Als onderwijsorganisatie hebben we een maatschappelijke taak en verantwoordelijkheid die we vanuit onze openbare identiteit willen vervullen. Dit doen we niet alleen, maar bij voorkeur in samenhang en samenwerking met anderen in de samenleving. Ambion werkt onder andere samen met/in: • NHL Stenden: samenwerking voor Opleiden in de School en het E-lab; • PO-raad; • Samenwerkingsverband Passend onderwijs PO Friesland; • Curriculum.nu: De Compagnonsschool heeft zich namens Ambion aangesloten bij dit landelijke initiatief om een nieuw curriculum voor het basisonderwijs samen te stellen; dit is voorlopig landelijk opgeschort. • Taalondersteuning nieuwkomers: samenwerking met CBO Meilân en de gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen voor het bevorderen van taalonderwijs voor kinderen van nieuwkomers door middel van een kleinschalige schakelklas/taalklas waar intensief NT2 onderwijs wordt gegeven; • Schoolplein Noord: samenwerking met verschillende schoolbesturen uit NoordNederland om een platform voor onderwijs (IKC tot hbo/wo) in Noord-Nederland waar arbeidsmarkt, loopbaan en professionele ontwikkeling bij elkaar komen verder door te ontwikkelen; • Kiim: school voor leerlingen van 10-18 jaar in de gemeente Heerenveen.

Samenwerking met Bornego College, OSG Sevenwolden, Aeres en CBO Meilân om een nieuwe school te realiseren in 2022. • Sivon: samenwerking op het gebied van inkoop ICT. Ambion is ook vertegenwoordigd in de ledenraad van deze inkoopcoöperatie. • LeerEcoSysteem: samenwerking met Ateliers Majeur, Bibliotheken Mar en Fean, Kei College en Museum Heerenveen. Partijen willen laten zien dat je overal kunt leren, ook buiten leslokalen en dat dat leren meer is dan alleen kennis vergaren. Het gaat ook om het leren van elkaar, creatief denken, het vermogen om problemen op te lossen en samenwerken. Een challenge-dag en escaperoom in Museum Heereveen zijn de eerste mooie resultaten van deze samenwerking. JAARVERSLAG AMBION 2022

13 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

•

•

•

Kei Lab: samenwerking met het Kei College bedoeld voor leerlingen uit groep 7 of 8. Doel is leerlingen met gouden handen kennis te laten maken met het voortgezet onderwijs. Zo kunnen zij straks een betere keuze maken voor een vervolgopleiding. Regionale aanpak personeelstekort onderwijs (RAP): het personeelstekort in het onderwijs is een groeiend probleem. Met andere schoolbesturen uit NoordNederland wordt sector overstijgend samengewerkt op het gebeid van arbeidsmarktvraagstukken voor onderwijspersoneel. Playing for Succes: naschools programma voor leerlingen uit groep 6-8 die om verschillende redenen niet de prestaties leveren die van ze verwacht mogen worden. In het Abe Lenstra-stadion werken zij met een afwisselend lesprogramma aan hun persoonlijke leerdoel. Dit leerdoel heeft te maken met de vier pijlers: motivatie, samenwerken, zelfvertrouwen en zelfstandigheid.

Tussenschoolse en buitenschoolse opvang en IKC vorming Alle scholen van Ambion hebben een continurooster waardoor er geen tussenschoolse opvang is. Wel is er buitenschoolse opvang, die doorgaans in of dicht bij de scholen aangeboden wordt. Dit geldt ook voor de peuterspeelzalen. Hiervoor werken we goed samen met Kinderwoud en SKIK. OBS Skoatterwiis is in 2021 een kindcentrum geworden. In dit centrum werken Ambion, Kinderwoud en zorgpartners vanuit Jeugdhulp Friesland intensief samen. Meerdere medewerkers zijn onderdeel van het multidisciplinaire team en aanwezig in de school voor een aantal dagen in de week. De subsidie voor dit project liep tot juni 2022. Door onder andere het teruglopende leerlingaantal en onduidelijkheid over het commitment van samenwerkingspartners wordt opnieuw gekeken naar het toekomstperspectief van Kindcentrum Skoatterwiis. In februari 2023 is het voorgenomen besluit genomen Kindcentrum Skoatterwiis te sluiten. De verwachting is dat het kindcentrum aan het einde van het schooljaar 2023-2024 wordt gesloten. De Feart in Jubbega heeft in 2022 met behulp van de verlengde subsidie van de gemeente Heerenveen verdere stappen gezet in de samenwerking met de peuteropvang. Hierdoor is de zorgstructuur en de samenwerking met de peuterspeelzaal van Kinderwoud verder versterkt.

Het uiteindelijke doel is voor de regio Jubbega een kindcentrum te vormen met een rijk aanbod in een doorgaande lijn voor kinderen van 2-14 jaar. Op andere scholen zijn afspraken gemaakt over een warme overdracht van kinderen met een VVE-indicatie. Bij deze overdracht zijn zowel de intern begeleider, pedagogisch medewerker, onderbouwleerkracht, ouders en jeugdverpleegkundige betrokken. Vroegtijdig signaleren en het borgen van een doorgaande lijn in het aanbod staan hierbij centraal.

JAARVERSLAG AMBION 2022

14 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Klachtenbehandeling Ambion kent een formeel vastgestelde regeling voor klachten en misstanden. Deze is terug te vinden op onze website als tekst en animatie. Klachten worden in de lijn op de betreffende school ingediend en afgehandeld. De klager kan hiervoor eventueel terecht bij de interne contactpersoon op school. Misstanden worden rechtstreeks bij het bestuur gemeld en door de bestuurder afgehandeld. Daarbij kan de onafhankelijke Commissie Integriteitsvraagstukken (CIV) worden ingeschakeld. In 2022 zijn vier klachten bij de bestuurder ingediend. Drie daarvan zijn voldoende afgewikkeld door de bestuurder en hebben niet geleid tot vervolgstappen. Een klacht is niet naar tevredenheid van de ouders opgelost en leidde tot een klacht bij de Landelijke Klachtencommissie Onderwijs. De Landelijke klachtencommissie Onderwijs heeft de klacht ongegrond verklaard.

Governance en code goed bestuur Stichting Ambion legt verantwoording af aan de rijksoverheid over de rechtmatige en doelmatige besteding van middelen. Ook legt Ambion via het jaarverslag verantwoording af over het functioneren van de scholen aan ouders, personeel en de gemeenten Heerenveen en De Fryske Marren. Met de gemeenteraden en de Colleges van Burgemeester en Wethouders hebben we regelmatig formeel en informeel contact. Ambion heeft een GMR met wie de bestuurder regelmatig formele, constructieve gesprekken voert ten aanzien van de koers en genomen besluiten. Hierbij wordt recht gedaan aan het advies- en instemmingsrecht van de GMR. Met het governance model wordt voldaan aan de wet ‘Goed onderwijs, goed bestuur’ en de ‘Code goed Bestuur in het primair onderwijs’. In de Code Goed bestuur in het primair onderwijs zijn basisprincipes vastgelegd met betrekking tot professionaliteit van bestuurders en toezichthouders in het primair onderwijs. Ambion hanteert, zonder afwijkingen, de Code Goed bestuur van de PO-raad. De code goed bestuur is te vinden op www.poraad.nl. Het handboek Governance is in 2022 geactualiseerd. Het geactualiseerde handboek is door de Raad van Toezicht vastgesteld.

Functiescheiding Er is gekozen voor een feitelijke scheiding, waarbij de voorzitter College van Bestuur de bestuurstaak uitoefent namens de interne toezichthouder. Uitgangspunten zijn, dat de voorzitter College van Bestuur de bestuurstaak uitoefent namens het formele bestuur en dat de voorzitter CvB en de Raad van Toezicht gezamenlijk het bevoegd gezag zijn. Daarbij heeft de Raad van Toezicht zowel een adviserende als controlerende taak op inhoud, effectiviteit en doelmatigheid van het beleid en de uitvoering ervan.

JAARVERSLAG AMBION 2022

15 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

2. VERANTWOORDING VAN HET BELEID De beleidsadviseurs hebben voor hun eigen domein, maar ook domein-overstijgend en in verbinding met elkaar én de scholen een beleids- en jaarplan opgesteld voor Ambion. Aansluitend bij de nieuwe systematiek voor planning en control, zijn beleidsdoelen en activiteiten in tijd weggezet. In dit hoofdstuk verantwoorden we het gevoerde beleid en de in 2022 bereikte resultaten op onze strategische ambities op de volgende domeinen: Onderwijskwaliteit, Onderwijsinnovatie, HR, Communicatie & PR, Officemanagement, Informatiemanagement, Vastgoed, ICT en Financiën.

2.1 Onderwijskwaliteit Doelen en resultaten Veiligheid Onderwijsresultaten Burgerschap Fries Verwijzing naar het voortgezet onderwijs Onderwijs aan nieuwkomers Internationalisering Inspectie Interne audits Oudertevredenheid Nationaal Programma Onderwijs Onderwijsachterstandenbeleid Passend Onderwijs

2.2 Onderwijsinnovatie Doelen en resultaten KinderInnovatieRaad Open Isles Verwachte toekomstige ontwikkelingen

2.4 Communicatie & PR, Officemanagement, Informatiemanagement Doelen en resultaten Communicatie rondom corona Arbeidsmarktcommunicatie Jaarverslag 2021 Koersplan 2023-2027 Ambion-feest Verwachte toekomstige ontwikkelingen

2.5 Huisvesting & Facilitair Doelen en resultaten Beheer & Onderhoud Leerlingenaantallen Ruimtebehoefte en capaciteit Materiele financiële risico’s Verwachte toekomstige ontwikkelingen

2.6 ICT Doelen en resultaten Verwachte toekomstige ontwikkelingen

2.3 HR Doelen en resultaten Personeel Vacatures Zij-instromers en LIO-ers Arbeidsmarkttoelage Formatieproces Digitale dossiers Verzuim Werkdruk Professionalisering Verwachte toekomstige ontwikkelingen

JAARVERSLAG AMBION 2022

2.7 Financiën Doelen en resultaten Financieel beleid Planning & Control Allocatie van middelen Toekomstige ontwikkelingen Treasury Onderwijsachterstandsmiddelen Verantwoording extra middelen werkdrukverlaging Risicomanagement Ontwikkelingen in meerjarenperspectief 16 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Staat van baten en lasten Belangrijkste (toekomstige) ontwikkelingen op de meerjarenbalans 2022-2026 Financiële positie

JAARVERSLAG AMBION 2022

17 Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

2.1 Onderwijskwaliteit Onder onderwijskwaliteit verstaan wij de kwaliteit van het onderwijs dat op onze scholen gegeven wordt. De onderwijskwaliteit omvat voor ons naast het effectief aanleren van kennis en vaardigheden (kwalificatie), ook dat kinderen met plezier naar school kunnen gaan. We vinden dat school een plek moet zijn waar kinderen zich in de volle breedte kunnen ontwikkelen, zelfvertrouwen opbouwen en toegroeien naar een volgende fase in hun leven als betrokken wereldburgers (socialisatie). Wij stemmen ons onderwijs af op de behoeften van de leerlingen, met als doel dat alle leerlingen de loopbaan volgen die past bij hun mogelijkheden en talenten (allocatie). Indien nodig betrekken wij hierbij zorgpartners. Per kwaliteitsgebied hebben wij indicatoren opgesteld waar alle scholen van Ambion aan werken om aan de kwaliteitsstandaard te voldoen. Deze indicatoren zijn in 2022 aangescherpt en opnieuw vastgesteld zodat ze voldoen aan de veranderde wettelijke eisen. Kwaliteitscultuur en kwaliteitszorg In dit kwaliteitsgebied ligt de basis voor onze onderwijskwaliteit. De directeur en het team werken continue samen aan voortdurende verbetering van de kwaliteit op hun school. Zij hebben goed zicht op de kwaliteit van het onderwijs op hun school en werken planmatig aan de verbetering hiervan.

Ambities zijn helder geformuleerd en sluiten aan bij een (of meer) koersuitspraken van Ambion. Dit zien we onder andere terug in het schooljaarverslag en schooljaarplan van de scholen. Onderwijsleerproces De scholen hebben een breed aanbod dat voldoet aan de basiskwaliteit zoals vastgesteld door het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap en aansluit bij de missie en koersuitspraken van Ambion. Het aanbod van de school is afgestemd op de leerlingenpopulatie en sluit aan bij het (taal)niveau en de onderwijsbehoeften van de leerlingen. Het aanbod wordt waar nodig gedurende de schoolloopbaan verdiept en verbreed, zodat leerlingen een ononderbroken ontwikkeling kunnen doorlopen. Het didactisch handelen van de leerkrachten stelt leerlingen in staat tot leren en ontwikkelen. Leerkrachten verzamelen systematisch informatie over de leerlingen, stellen doelen en gebruiken de informatie om hun onderwijsaanbod continu af te stemmen. Leerlingen die dat nodig hebben krijgen extra aanbod, ondersteuning en begeleiding waarbij aandacht is voor de bevordering van gelijke kansen. Veiligheid en Schoolklimaat De directeur en het schoolteam zorgen voor een veilige leeromgeving voor leerlingen. Dit is zichtbaar in de sociale opbrengsten. Het pedagogisch klimaat draagt bij aan het bevorderen van zelfvertrouwen van leerlingen en daarmee aan de ontwikkeling tot betrokken wereldburgers.

Onderwijsresultaten en Sturen Ons doel is dat op alle scholen goed onderwijs wordt geboden. Wat wij verstaan onder goed onderwijs, staat beschreven in het borgingsdocument kwaliteitszorg. Goed onderwijs leidt tot eindopbrengsten van de scholen die passen bij de kenmerken van de leerlingpopulatie. Dit betekent dat de opbrengsten minimaal boven de signaleringswaarde van de onderwijsinspectie liggen. Het is onze ambitie dat de eindopbrengsten op of boven het JAARVERSLAG AMBION 2022

18

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

landelijk gemiddelde liggen van de scholen met dezelfde schoolweging. Deze ambitie hebben wij omdat wij willen dat onze kinderen optimale kansen krijgen om hun mogelijkheden en talenten te benutten. Alle scholen zorgen voor een zorgvuldige analyse van de eindopbrengsten. Deze is terug te vinden in het schooljaarverslag. Daarmee maakt de school direct een vertaling naar verbeterdoelen/acties in het schooljaarplan voor het schooljaar erna. De beleidsadviseur onderwijs bewaakt en stimuleert de kwaliteit van de analyses en bespreekt deze met de bestuurder. Daarnaast stelt elke school doelen met betrekking tot de tussenopbrengsten die passen bij de leerlingpopulatie. De tussenopbrengsten zijn de resultaten van de methode onafhankelijke toetsen van het leerlingvolgsysteem van CITO Leerling in Beeld. De school analyseert de tussenopbrengsten halfjaarlijks. Deze analyses sturen op en brengen focus in het beleid van de school. Binnen het kwaliteitssysteem van Ambion hebben de interne audits een belangrijke plaats als het gaat om sturing op kwaliteit, continue kwaliteitsverbetering en bestuurlijk zicht op kwaliteit. De interne audits worden volgens het plan “Audits 2.0” uitgevoerd. Iedere school ontvangt minstens één keer in de vier jaar het auditteam van Ambion voor een interne audit. Op verzoek van de school of het bestuur kan een tussentijdse audit worden georganiseerd.

De uitkomsten van een interne audit worden ook met de beleidsadviseur onderwijs en de bestuurder besproken. Waar nodig worden de uitkomsten als concreet meetbare en merkbare verbeteracties opgenomen in het school(jaar)plan. Tijdens de audits staan de zelfevaluatie van scholen, een bredere betrokkenheid in de organisatie en de follow-up van de audits centraal. De onderwijsteams ervaren de interne audits als zeer plezierig. Het auditteam heeft een open, onderzoekende houding. Daarnaast wordt op basis van een zelfevaluatie van de school een beoordeling gegeven. Hierdoor ontstaat een opbouwend en op kwaliteitsverbetering gericht gesprek.

JAARVERSLAG AMBION 2022

19

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Doelen en resultaten • •

•

• •

• •

•

Er heeft in 2022 op 7 scholen een interne audit plaatsgevonden Het auditteam van Ambion heeft zich verder doorontwikkeld met behulp van ‘coaching on the job’ en een scholing in samenwerking met het schoolbestuur Adenium ‘zicht op kwaliteit onderwijsproces’. Dit heeft geleid tot versterking van het auditteam en een meer effectieve indeling van de auditdag. Jaarlijks monitoren de scholen van Ambion de sociale veiligheid van de leerlingen. De resultaten liggen op 5 scholen onder het landelijk gemiddelde. De scholen hebben de resultaten geanalyseerd en hebben een plan van aanpak gemaakt om de sociale veiligheid te bevorderen. Op drie scholen liggen de resultaten boven het landelijk gemiddelde. We hebben een stap gezet in de verbinding tussen kwaliteitszorg en personeelsontwikkeling. Tussenopbrengsten zijn in kaart gebracht. In de trendanalyse is inzichtelijk gemaakt wat heeft bijgedragen aan leergroei en welke interventies (nog) onvoldoende hebben opgeleverd. De eindopbrengsten van 16 reguliere basisscholen zijn in 2022 voldoende tot goed en passen bij de leerlingpopulatie. Bij 7 scholen zijn de eindopbrengsten nog niet voldoende (onder de correctiewaarde van het Ministerie van OC&W). Hiervan is 1 school die in groep 8 minder dan 5 leerlingen heeft. De gemiddelde eindopbrengsten van de afgelopen 3 jaren ligt bij 5 scholen onder de correctiewaarde.

Veiligheid In het Integraal Veiligheidsplan van Ambion staat alles rond veiligheid op onze scholen beschreven. Als aanvulling daarop hebben de scholen een school-specifiek veiligheidsplan. Jaarlijks monitoren de scholen van Ambion de sociale veiligheid van de leerlingen. Dit doen zij met behulp van ZIEN/Kindbegrip. Enkele scholen gebruiken een ander instrument, dat aansluit bij de methodiek voor sociaal emotionele ontwikkeling (Kanvas en Kiva). De resultaten liggen op vijf scholen onder het landelijke gemiddelde. Deze scholen hebben de resultaten geanalyseerd o.a. door het voeren van kindgesprekken. Deze scholen hebben een plan van aanpak opgesteld om het welbevinden, de pestbeleving of de veiligheidsbeleving van de leerlingen te verbeteren. Op drie scholen liggen de resultaten ruim boven het landelijk gemiddelde.

JAARVERSLAG AMBION 2022

20

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

JAARVERSLAG AMBION 2022

21

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Onderwijsresultaten In het voorjaar van 2022 is de eindtoets afgenomen bij de groepen acht op al onze scholen. Enkele leerlingen hebben op basis van de richtlijnen ontheffing gekregen van het bevoegd gezag voor deelname aan de eindtoets.

Toelichting op de tabel Signaleringswaarde 1F-niveau JAARVERSLAG AMBION 2022

22

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

De signaleringswaarde van de onderwijsinspectie voor het percentage 1F-niveau is voor alle scholen 85 %. In het schooljaar 2021-2022 is de correctiewaarde van toepassing. De correctiewaarde m.b.t. het percentage 1F-niveau voor alle scholen is 80 %. In het schooljaar 2022-2023 is de correctiewaarde m.b.t. het percentage 1F niveau voor alle scholen 82%. Alle leerlingen tellen mee voor eindopbrengsten Vanaf 2020 tellen alle leerlingen mee voor de eindopbrengsten. Het bevoegd gezag beslist na overleg met ouders en school of leerlingen die voor ontheffing in aanmerking komen wel of niet meedoen met de eindtoets. Dit geldt ook voor de leerlingen op SBO It Oerset. Eindopbrengsten scholen Ambion 2022 In de bovenstaande tabel is per school het behaald percentage referentieniveau 1F en 1S (Rekenen)/2F (Taalverzorging en Lezen) weergegeven. De signaleringswaarde is het minimale percentage 1F, 1S en 2F dat de scholen moeten behalen van het Ministerie van OC&W. De signaleringswaarde is lager naarmate de schoolweging van de school hoger is. In 2022 geldt daarnaast een correctiewaarde, vanwege de corona-maatregelen in de afgelopen jaren. Een school heeft een kleine groep acht met minder dan 5 leerlingen. We zien dat met name op het domein rekenen/wiskunde te weinig leerlingen het 1S-niveau behalen.

Op enkele scholen waar de eindopbrengsten onvoldoende zijn en waar we risico’s signaleren wordt in het schooljaar 2022-2023 extra ondersteuning in gezet om intensief te werken aan de kwaliteitsverbetering. Een belangrijk thema waaraan gewerkt wordt, is het versterken van het pedagogisch didactisch handelen van de leerkrachten. De directeur van de betreffende school heeft hierbij een belangrijke rol. Waar nodig wordt de directeur hierbij ondersteund door een collega-directeur of een externe deskundige. Verder werken we aan het versterken van het planmatig en doelgericht afstemmen door de leerkrachten op de verschillende ondersteuningsbehoeften van de leerlingen. De intern begeleider heeft hierbij (samen met de directeur) een belangrijke rol bij de monitoring van de voortgang. Indien nodig wordt zij hierbij ondersteund door een externe deskundige. Tussenopbrengsten Met het LOVS van CITO kunnen zowel het bestuur als de schooldirecteuren de onderwijskundige ontwikkeling en opbrengsten op de scholen monitoren. De (trends in de) tussenopbrengsten zijn door de scholen geanalyseerd. In het schooljaarplan van elke school is dit duidelijk weergegeven. In de trendanalyse hebben de scholen inzichtelijk gemaakt wat heeft bijgedragen aan leergroei en welke interventies (nog) onvoldoende hebben opgeleverd.

De succesvolle interventies hebben de directeuren en intern begeleiders met elkaar gedeeld binnen het cluster.

JAARVERSLAG AMBION 2022

23

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Burgerschap Vanaf 1 augustus 2021 is de wet op burgerschapsonderwijs aangescherpt. De opdracht tot bevordering van burgerschap is een zogenaamde deugdelijkheidseis. Ten eerste moeten scholen de leerlingen kennis en respect bijbrengen van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat en het handelen vanuit deze waarden. De kern van de basiswaarden van de democratische rechtsstaat omvat vrijheid van meningsuiting, het gelijkheidsbeginsel, begrip, verdraagzaamheid, het afwijzen van onverdraagzaamheid en discriminatie, en autonomie & verantwoordelijkheidsbesef. Ten tweede moet het onderwijs aandacht geven aan het ontwikkelen van de sociale en maatschappelijke competenties die nodig zijn om deel te kunnen nemen aan democratische Nederlandse samenleving. Het gaat daarbij om de sociale en maatschappelijke competenties zoals de school die kiest, en om de kerndoelen op het sociale en maatschappelijke domein die in de verschillende sectoren van toepassing zijn. De wet stelt ook eisen aan de manier waarop het onderwijsaanbod moet worden georganiseerd: •

• •

Burgerschapsonderwijs moet doelgericht zijn. Dit betekent dat concrete leerdoelen nodig zijn, waarin zichtbaar is welke competenties de school met het onderwijs nastreeft. Dit betekent dat ook inzicht nodig is in de resultaten van het onderwijs. Van scholen wordt gevraagd de leerresultaten voor burgerschap in kaart te brengen, zodat kan worden nagegaan of de leerdoelen worden gerealiseerd; Burgerschapsonderwijs moet samenhangend zijn. Dit betekent dat er een logische opbouw is, waarin de verschillende onderdelen in samenhang worden aangeboden; Burgerschapsonderwijs moet herkenbaar zijn, dit betekent dat het onderwijsaanbod zoals de school dat zegt te willen geven zichtbaar is in de praktijk;

Het derde aspect van burgerschap is het schoolklimaat. Daarbij gelden drie elementen: • De schoolcultuur moet in overeenstemming zijn met de basiswaarden; • De omgeving moet leerlingen stimuleren om met de basiswaarden te oefenen en die in de praktijk te brengen; • Het klimaat op school moet zo zijn dat iedereen zich veilig en geaccepteerd voelt. In 2022 hebben de scholen van Ambion het beleidsplan ‘burgerschap’ aangescherpt aan de hand van bovenstaande deugdelijkheidseisen. We hebben hierbij gebruik gemaakt van deskundigen van ‘School en Veiligheid’. Ook hebben we een instrument gekozen met een landelijke benchmark om zicht te krijgen op de resultaten van ons aanbod. Het instrument ‘burgerschapmeten’ wordt in het voorjaar van 2023 op de scholen ingezet. De opbrengst van de meting wordt, waar nodig, concreet verwerkt tot verbeteracties.

JAARVERSLAG AMBION 2022

24

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Fries In 2022 hebben de scholen samen met een taaldeskundige van de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden-Stenden het taalplan Frysk 2018-2022 geanalyseerd en geëvalueerd. Op basis hiervan kent de taaldeskundige een herzien Taalprofiel Frysk toe aan elke school van Ambion. Van de 24 scholen hebben zes scholen een lager profiel dan vier jaar geleden. Veertien scholen hebben hetzelfde profiel en vier scholen hebben een hoger profiel. Scholen met een A profiel borgen het huidige aanbod. Scholen met een lager profiel versterken het aanbod jaarlijks met als stip op de horizon een A profiel voor het jaar 2030. Dat betekent dat de scholen die nog geen A profiel hebben, aan het einde van het schooljaar 2022-2023 een concrete stap gezet hebben op weg naar het A profiel. Deze stap is meetbaar en merkbaar uitgewerkt in doelstellingen in het schooljaarplan. De resultaten worden verder op stichtingsniveau op de volgende wijze gevolgd: • Vanaf 2022 heeft Fries heeft een plek in het schooljaarverslag en schooljaarplan van de scholen van Ambion. Scholen geven hierin aan wat het huidige Taalprofiel is en wat het doel is voor het nieuwe schooljaar. Hiermee heeft Fries een vaste plek gekregen in de cyclus van kwaliteitszorg binnen Ambion; • Tijdens de 4-jaarlijkse audit op de scholen van Ambion worden de kwaliteit en de ontwikkeling van het aanbod Fries onderzocht.

Het is niet gelukt om veel leerkrachten te enthousiasmeren voor het volgen van de incompany scholing ‘Klasse Frysk’. Wel heeft één van de scholen de training met het eigen team gevolgd. Deze scholing biedt leerkrachten inspiratie en handvatten om het aanbod Fries in de klas te versterken. Dit is nodig om de stappen richting het A profiel te kunnen zetten. Overzicht van de Taalprofielen in 2018, 2022 en het doel voor 2023 School Obs Akkrum

Vastgesteld Vastgesteld Doel Taalprofiel Taalprofiel Taalprofiel 2018 2023 2022 A A A

Obs De Boarne

A

A

A

Compagnonsschool B

B

A

Obs Route 0513

E

C

B

Obs De Optimist

E

B

A

Ekke de E Haanschool Obs Het E Slingertouw Obs Het Vogelnest E

E

D

E

C

F

E

SBO It Oerset

C

C

B

Van Maasdijkschool Obs It Bûtenplak

C

C

B

B

B

A

SWS De Feart

B

A

A

JAARVERSLAG AMBION 2022

25

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Tjongerschool

B

E

B

Sevenaerschool

C

B

A

Albertine Agnesschool KC Skoatterwiis

C

E

C

C

C

B

De Twa Fjilden

B

E

D

Westermarskoalle

C

C

B

Obs De Ynset

B

B

A

Obs De Schakel

B

C

B

Obs It Haskerplak

B

nntb

nntb

Obs Trijegeasterhonk Obs De Brêge

B

B

A

B

B

A

Obs It Swannestee B

C

B

Verwijzing naar het voortgezet onderwijs Onze scholen hebben gehoor gegeven aan de oproep van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om kansrijk te adviseren. Dit betekent dat scholen op basis van een optimistische inschatting van wat leerlingen kunnen bereiken, het schooladvies hebben bepaald. Met kansrijk adviseren krijgen leerlingen de kans op het voortgezet onderwijs te laten zien wat ze kunnen.

Onderwijs aan nieuwkomers Ambion, CBO Meilân en de gemeente Heerenveen/De Fryske Marren willen nieuwkomers een goede start bieden en een stevige basis. Taalverwerving en welbevinden zijn voorwaardelijk om optimaal te kunnen profiteren van het onderwijs op onze reguliere scholen en om te integreren in de maatschappij. Met de regionale nieuwkomersvoorziening in Heerenveen, gehuisvest op obs de Optimist, bieden we nieuwkomers de kans om uit te stromen naar het voortgezet onderwijs op een niveau dat past bij hun capaciteiten. De leerlingen (6-13 jaar) gaan 4 dagen naar de Schakelklas en 1 dag per week naar de moederschool. Het doel van het bezoek aan de moederschool is verbinding houden met de school in de eigen wijk en het verwerven van een plaats in de sociale omgeving in hun eigen wijk. De leerlingenaantallen fluctueren. In het voorjaar van 2022 kregen we te maken met een grote toestroom van ontheemden uit Oekraïne. We hebben alle nieuwkomers in de gemeente Heerenveen kunnen opvangen. Onze regionale nieuwkomersvoorziening in Joure is gehuisvest in de cbs E.A. Borgerschool. Alle nieuwkomers in de regio Joure, hebben we vanaf mei 2022 vier dagen per week onderwijs geboden in de Schakelklas Joure. Daarnaast bieden we nieuwkomers, die langer dan een jaar in Nederland zijn, een dag per week extra taalondersteuning in onze Taalklas Joure, gehuisvest in obs de Twa Fjilden.

JAARVERSLAG AMBION 2022

26

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

Internationalisering Op alle scholen van Ambion is gericht aandacht voor Wereldburgerschap. Kennismaken met kinderen in andere landen met behulp van digitale middelen, maakt hier standaard onderdeel van uit. Op drie scholen wordt sinds 2020 gewerkt met het International Primary Curriculum.

Inspectie In februari 2022 hebben wij de rapportage ontvangen van het vierjaarlijkse bestuurlijke onderzoek door de inspectie van het onderwijs. De inspectie heeft Ambion beoordeeld met: BKA1 Visie, ambities en doelen; VOLDOENDE BKA2 Uitvoering en kwaliteitscultuur: GOED BKA3 Evaluatie, verantwoording en dialoog: VOLDOENDE We hebben herstelopdrachten ‘met vertrouwen’ ontvangen voor het aanbod Fries en Burgerschap. Voor de tekortkoming van het aanbod Fries hebben we tot 1 juni 2022 de tijd gekregen om aan de herstelopdracht te voldoen. Dit is gelukt. In juni is de tekortkoming door de inspectie opgeheven. De waardevolle feedback van de inspectie gebruiken wij om de kwaliteitszorg binnen Ambion verder te versterken. De conclusie van de inspecteurs, dat iedereen zich binnen Ambion verantwoordelijk voelt voor het verbeteren van de kwaliteit, stimuleert ons om de ingeslagen weg naar een onderzoekende cultuur vanuit ‘vertrouwen en verbinden’ te vervolgen. Wij hebben veel aandacht voor de kwaliteit van de scholen waarvan we nog niet tevreden zijn over de resultaten van taal en rekenen. De komende jaren gaan wij met nog meer focus werken aan het verbeteren van deze leerresultaten. Dit doen wij door het maken van een sterke analyse op de scholen en een meer doelgericht plan van aanpak.

Interne audits Ambion is steeds bezig om de onderwijskwaliteit waar mogelijk te verbeteren. Daarom organiseren we op alle scholen audits. In 2022 hebben we op zeven scholen audits gehouden: OBS Tjongerschool, OBS Albertine Agnesschool, Samenlevingsschool De Feart, OBS De Schakel, OBS De Boarne, OBS Sevenaerschool en OBS Westermarskoalle. De bevindingen van het auditteam zijn verwerkt tot een rapportage die is besproken met de schoolteams. Een plan van aanpak voor de doorontwikkeling van de onderwijskwaliteit is besproken met de voorzitter van het College van Bestuur, de beleidsadviseur onderwijs, de directeur en intern begeleider.

Oudertevredenheid In de periode november 2022 t/m maart 2023 wordt de oudertevredenheidspeiling afgenomen door de scholen.

Nationaal Programma Onderwijs Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft in 2021 het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) gelanceerd. Dit programma is bedoeld voor herstel en ontwikkeling van het onderwijs tijdens en na corona. In het voorjaar van 2021 heeft elke JAARVERSLAG AMBION 2022

27

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

school een zorgvuldige schoolscan gemaakt. De schoolscan en de mogelijke inzet van het NPO is met de directeur en intern begeleider van elke school van Ambion besproken met de beleidsadviseur onderwijs en een externe deskundige. Op basis van de gesprekken is per school een passende inzet van NPO-middelen bepaald. Directeuren hebben bij het opstellen van het schoolprogramma gebruik gemaakt van de dialoog binnen het team, met leerlingen, met ouders en de beleidsadviseur Onderwijs. De MR van de scholen heeft instemming verleend aan de opgestelde schoolprogramma’s. Scholen zetten onder andere in op: scholing (begrijpend lezen en rekenen), uitbreiding interne begeleiding, extra inzet groepsvorming en weerbaarheid, extra onderwijsassistenten en het splitsen van groepen. Onderdeel van het NPO is de subsidie Inhaal- en Ondersteuningsprogramma, Extra Hulp voor de Klas en de subsidie Nieuwkomers 1e, 2e, 3e en 4e jaar in Nederland. De interventies vanuit deze subsidies (bekostigd vanuit het NPO) hebben een duidelijke plek gekregen in het schooljaarplan.

Onderwijsachterstandenbeleid Vanuit onderwijsachterstandenbeleid zetten wij onder andere in op het versterken van de taalontwikkeling van het jonge kind. Het afgelopen jaar hebben wij op een aantal scholen geïnvesteerd in het verrijken van het taalaanbod door middel van spelbegeleiding. Scholingen en collegiale consultaties zijn hierbij ingezet. Op een aantal scholen zijn nadere afspraken gemaakt rond de warme overdracht van de peuteropvang naar de basisschool. Extra ondersteuning voor de jonge kinderen kan daarmee eerder opgestart worden. De middelen ter bestrijding van onderwijsachterstanden zijn op maat verdeeld volgens onze uitgangspunten ‘beleidsrijk begroten’. Vanaf 2023 worden de middelen verdeeld naar brinnummer. Hiermee verhelderen we de beschikbare middelen van de scholen om uitvoering te geven aan het onderwijsachterstandenbeleid. In het schoolplan 2023-2027 worden de doelen van het onderwijsachterstandenbeleid in een aparte paragraaf opgenomen. Hiermee versterken we de kwaliteitscyclus m.b.t. de interventies die de scholen doen, die bijdragen aan kansengelijkheid. Vanaf 2023 komen de scholen met een achterstandsscore bij elkaar om resultaten van het onderwijsachterstandenbeleid met elkaar te bespreken.

Passend onderwijs Op provinciaal niveau wordt voor Passend onderwijs samengewerkt met andere schoolbesturen in het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Friesland. De schoolbesturen van het samenwerkingsverband geven uitvoering aan het ondersteuningsplan voor 2018-2022/2022-2026 binnen hun eigen beleid voor passend onderwijs. Passend onderwijs krijgt binnen Ambion bovenschools beleidsmatig invulling met de ‘doorontwikkeling passend onderwijs 2018-2022’. Het beleid voor de komende jaren staat beschreven in het plan ‘Passend onderwijs Ambion 2023-2027. Op weg naar inclusiever JAARVERSLAG AMBION 2022

28

Eshuis Registeraccountants B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controle verklaring d.d. 15 mei 2023

onderwijs’. Het beleidsplan is in 2022 tot stand gekomen na het voeren van mooie en boeiende gesprekken met leerkrachten, intern begeleiders, gespecialiseerde leerkrachten, orthopedagogen en schoolleiders van Ambion. We hebben gesproken over de doorontwikkeling passend onderwijs in de afgelopen jaren. Over wat het beleid passend onderwijs tot nu toe heeft opgeleverd voor onze leerlingen en hun leerkrachten. Ook zorgen en ingewikkeldheden in het dagelijks werk zijn op tafel gelegd. De afgelopen jaren heeft het auditteam van Ambion alle scholen bezocht. Dit heeft veel informatie opgeleverd over de ontwikkeling van passend onderwijs op de scholen. Deze informatie is meegenomen in het beleidsplan. Het beleidsplan staat in nauwe verbinding met het ondersteuningsplan 20222026 van ons samenwerkingsverband passend onderwijs Friesland 21.01 en de landelijke adviezen en opdrachten met betrekking tot passend onderwijs. Daarin staat de beweging richting inclusiever onderwijs centraal. Dit alles heeft geleid tot 6 ambities ‘op weg naar inclusiever onderwijs’ waar we de komende jaren mee aan de slag gaan. Hiermee willen we de volgende stap zetten in het versterken van zo thuis nabij mogelijk aanbod passend onderwijs aan alle leerlingen. Met de focus op kwalitatief goed onderwijs en een effectieve ondersteuningsstructuur.