Bijlage 1 - Voorjaarsrapportage 2025

28

6.812 Maatschappelijke- en vrouwenopvang (WMO) bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Maatschappelijke opvang

lasten

baten

-75

saldo -75

6.812 Maatschappelijke opvang De kosten voor Maatschappelijke Opvang in Fryslân stijgen, terwijl de bijbehorende uitkeringen vanuit het Rijk niet evenredig toenemen. Dit zorgt voor een tekort in de begroting. Voor Heerenveen betekent dit dat er jaarlijks € 150.000 nodig is, terwijl er slechts € 75.000 is begroot. Gemeenten moeten volgens de Algemene Maatregel van Bestuur de reële kostprijs betalen voor Wmo-activiteiten. Voor 2025 wordt het tekort van € 75.000 opgevoerd in de voorjaarsrapportage.

8.1 Ruimte en Leefomgeving bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Centrumvisie Heerenveen

lasten 67

baten -66

saldo 2

8.1 Centrumvisie Heerenveen In de Najaarsrapportage 2024 zijn middelen beschikbaar gesteld voor het verleggen van kabels, leidingen en riolering Gashoudersplein e.o., gelijkmatig verdeeld over 2024 en 2025. De kosten werden deels gedekt door bijdrages uit riolering en HCO. De uitvoering is voor een belangrijk deel gerealiseerd in 2024. De baten en lasten kunnen verlaagd worden voor 2025 met ongeveer € 100.000. Voor de ABC-locatie zijn in april 2024 plankosten beschikbaar gesteld voor een periode van 4 jaren. De kosten worden gedekt door een bijdrage van beide ontwikkelaars. De ABC-locatie is ook een potentiële locatie voor een (deel) van het nieuwe gemeentehuis. Plankosten worden daarom nog niet gemaakt en gezien de discussie rond het gemeentehuis is verdere vertraging niet uitgesloten. Het budget en de dekking van € 34.000 van 2024 schuiven voorlopig door naar 2025.

29

Economische Leefomgeving Successen Ondernemers aan de slag met netcongestie We hebben ondernemers op bedrijventerrein IBF actief benaderd en een grote groep geënthousiasmeerd om mee te denken in een gezamenlijke aanpak van de netcongestie en daarmee concreet aan de slag te gaan. Grondverkoop bedrijventerrein In het eerste kwartaal van 2025 zijn er 3 kavels (totaal bijna 34.000 m2) verkocht aan bedrijven. Met deze verkopen is het bedrijventerrein IBF bijna volledig uitgegeven. Ook op Haskerveen loopt de verkoop van kavels aan bedrijven voorspoedig. De daadwerkelijke verkoop van een bedrijfskavel markeert het einde van een vaak langdurig ontwikkelproces, waarbij we intensieve begeleiding leveren.

Wat hebben we gedaan in 2025 Circulaire economie en energietransitie bij bedrijven Wat gaan we daarvoor doen in 2025 We beschrijven de werkzaamheden op het gebied van circulaire economie en energietransitie voor bedrijven bij de programma's Toonaangevend in een circulaire samenleving en Energie van morgen.

Voortgang

Slimme groei in recreatie en toerisme Wat gaan we daarvoor doen in 2025 · We actualiseren onze uitvoeringsagenda gastvrijheidseconomie (deze ligt in de tweede helft 2025 ter informatie bij uw raad); · De Marrekrite werkt samen met de betrokken gemeenten en de provincie aan een toekomstvisie die de taken van de Marrekrite verduidelijkt. De besluitvorming in het AB kan gevolgen hebben voor onze deelnemersbijdrage. Als dit het geval is, volgt medio 2025 hierover besluitvorming; · We evalueren de toeristenbelasting. Dit kan gevolgen hebben voor het tarief. Als dit het geval is, volgt eind 2025 hierover besluitvorming (verordening).

Voortgang

30

Meer samenhang in en regie op regiomarketing en evenementen Wat gaan we daarvoor doen in 2025 · We ronden begin 2025 een proces af waarin we, in samenwerking met alle belangrijke partijen, een merkidentiteit en merkwaarden voor Heerenveen formuleren. Daarna kijken we wat er nodig is om dit te borgen en uit te voeren (regie op het merk). Voor 2025 heeft de gemeente hiervoor een bedrag van € 50.000 beschikbaar gesteld. In 2025 kijken we wat ervoor nodig is om dit structureel te borgen. De eventuele financiële gevolgen van deze keuze vergen besluitvorming in 2025; · Voor het in stand houden van het evenementenbureau heeft de gemeente voor 2025 een bedrag van € 100.000 beschikbaar gesteld. In 2025 onderzoeken we hoe we dit structureel kunnen borgen. De eventuele financiële gevolgen van deze keuze vergen besluitvorming in 2025.

Voortgang .

Versterken en verbeteren van het (boven) regionale vestigings- en ondernemersklimaat Wat gaan we daarvoor doen in 2025 · We ontwikkelen een bovenlokaal beeld van de behoeften aan nieuwe bedrijventerreinen (prognoses algemeen, grootschalige bedrijventerreinen en natte bedrijventerreinen) in de tweede helft van 2025. Dit doen we ook samen met Leeuwarden, Sûdwest Fryslân, Smallingerland (F4) en de provincie; · We werken binnen de F4 en met provincie en het Innovatiepact Fryslân (IPF) aan de hand van de economische samenwerkingsagenda Blue Delta aan een economische structuurversterking. Dit doen we binnen de beschikbare capaciteit en budgetten; · We maken op basis van ontwikkelingen in de markt voor eind 2025 een voorstel voor het mogelijk maken van een (netwerk van) Clean Energy Hub(s). · We evalueren de visie detailhandel en horeca (inclusief het monitoren van de ontwikkelingen) en leggen dit eind 2025 aan u voor.

Voortgang Logistiek is een belangrijke sector binnen de Heerenveense economie. Om deze sector toekomstbestendig te verduurzamen, is de ontwikkeling van een (netwerk van) clean energy hub(s) noodzakelijk. Het college heeft deze ambitie neergelegd in de notitie Heerenveen Logistieke Hotspot. De logistieke sector is in hoge mate afhankelijk van de beschikbaarheid van elektriciteit. Tegelijkertijd kampen we met toenemende netcongestie en energieschaarste. Dit maakt de energietoekomst van de sector onzeker. Juist daarom is een integrale en gecoördineerde aanpak essentieel, een aanpak die de verduurzamingsopgave van logistiek verbindt met de bredere uitdagingen rond energie-infrastructuur. Deze aanpak moet niet alleen de energievraag van de logistiek in beeld brengen, maar ook actief inspelen op de beperkingen en mogelijkheden van het huidige elektriciteitsnet. Op het IBF is inmiddels een traject gestart gericht op het ontwikkelen van een toekomstbestendig energiesysteem. Hierbij wordt onder andere gekeken naar de verduurzamingsambities en energiebehoefte van de logistieke sector. Hoewel dit een belangrijke stap is, is er binnen de gemeentelijke organisatie momenteel op meerdere plekken onvoldoende capaciteit beschikbaar om dit vraagstuk structureel en integraal op te pakken.

De ontwikkeling van een netwerk van clean energy hubs vraagt om versterkte samenwerking tussen overheid, ondernemers en netbeheerders, én inzet van verschillende disciplines: energie, economie, juridische planologie en projectleiding. De overige punten staan op groen.

31

Optimaliseren dienstverlening aan ondernemers Wat gaan we daarvoor doen in 2025 · We initiëren en organiseren een ondernemersnetwerk om onze ondernemers sterker te verbinden aan de (brede maatschappelijke) opgaves in onze gemeente. We brengen deze brede groep ondernemers en maatschappelijke partners driemaal per jaar bij elkaar; · We organiseren één startersactiviteit (alleen of samen met een andere gemeente); · We stroomlijnen alle ondernemersverzoeken met een ruimtelijke component via het vergunningenloket. Dit versterkt de kwaliteit van onze dienstverlening; · We gaan minimaal eenmaal per jaar met alle ondernemersverenigingen in gesprek en organiseren daarnaast een bijeenkomst voor alle ondernemersverenigingen samen; · We organiseren voor de diverse bedrijventerreinen samen met onze partners (parkmanagers en ondernemersverenigingen) informerende en activerende bijeenkomsten over onder andere het thema energie; · We zetten intensiever in op de samenwerking met parkmanager en de centrummanager. De aansturing, onderlinge taakverdeling en prioritering zijn hierbij een aandachtspunt. We evalueren deze samenwerkingen eind 2025.

Voortgang Het stroomlijnen en afhandelen van ondernemersverzoeken loopt nog niet optimaal en vereist aandacht. Zeker gezien de beperkte capaciteit op diverse plekken in de organisatie. De overige zaken staan op groen.

Bestaanszekerheid: Werken aan werk Wat gaan we daarvoor doen in 2025 · In 2025 gaan we een nieuwe dienstverleningsovereenkomst aan met Caparis. Dit geldt voor de periode 2025-2030 voor zowel de uitvoering van de sociale werkvoorziening en beschutte werkplekken als voor de zogenaamde basisbanen en baanafspraakbanen. Dit zijn banen voor inwoners die niet zelfstandig het wettelijk minimumloon kunnen verdienen; · We sturen samen met de andere aandeelhouders op een positief rendementsherstel van Caparis en een solide liquiditeits- en solvabiliteitspositie; · Ook zetten we het komende jaar weer vol in op het plaatsen van mensen met een uitkering via loonkostensubsidies, waar mogelijk natuurlijk het liefst via directe uitstroom. Hier hebben we onze werkgevers hard bij nodig en daarom geven we een vervolg aan onze campagne 'Meer dan Werkgever’; · Tenslotte zetten we in Fries verband stappen voor de beoogde (landelijke) hervorming van de arbeidsmarktregio in de vorm van een op termijn op te zetten Regionaal Werkcentrum. Met onze (nieuwe) acties voor instroombeperking, uitstroombevordering en een nieuw beleidskader voor handhaving zetten we alles op alles om binnen de grenzen van de rijksbijdrage voor uitkeringen te blijven. Het Rijk hanteert het principe dat een 7,5% tekort voor eigen rekening van de gemeente is.

Voortgang

32

Wat mag het kosten bedragen € 1.000 Taak veld

Omschrijving taakveld

3.1

Economische ontwikkeling

-1.756

4.2

Onderwijshuisvesting

-7.265

4.3

-1.218 -793

-10.144

-10.937

6.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Samenkracht en burgerparticipatie Inkomensregelingen

-26.034

-2.822

-28.855

6.4

WSW en beschut werk

-10.279

6.5

Arbeidsparticipatie

-2.173

6.1

Primitieve begroting

Totaal lasten

Raadsbesluiten en budget overhevelingen

-49.517

3.1

Economische ontwikkeling

515

4.2

Onderwijshuisvesting

142

4.3

2

6.3

Onderwijsbeleid en leerlingenzaken Samenkracht en burgerparticipatie Inkomensregelingen

6.4

WSW en beschut werk

6.5

Arbeidsparticipatie

6.1

22.040

Totaal baten

22.699

Toevoeging reserve

Onttrekking reserve

Totaal geraamde lasten

Effect voorjaars rapportage

Begroting 2025 na voorjaars rapportage -1.756

74

-93

-7.284 -1.218

-10.279

74

-105

-2.278

-13.164

-62.607

515 117

259 2

10.144

10.144

2.822

24.982

105

105

120

13.188

36.007

-2.189

-20

-2.209

120

2.354

2.115

-24.464

120

4.468

4

-24.340

4.2 Onderwijshuisvesting bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

lasten

baten

Voorjaarsrapportage O&O

Uitbreiding ISK VO

-50

-50

Voorjaarsrapportage O&O

Lagere brandverzekering

54

54

Voorjaarsrapportage O&O

Verkoop vm. schoolgebouw Tjalleberd

-97

117

saldo

20

33

4.2 Onderwijshuisvesting Het schoolbestuur wil de tijdelijke onderwijsvoorziening voor nieuwkomers van 12 tot 18 jaar uitbreiden. Door de groei van nieuwkomers is de huidige capaciteit niet voldoende. Er is geen geschikte leegstand bij bestaande scholen en het creëren van extra capaciteit op een andere locatie is financieel onhaalbaar. Daarom willen ze voor maximaal 5 jaar extra ruimte van 300 m2 huren, waarvoor jaarlijks € 50.000 nodig is.

4.2 Lagere brandverzekering Deze mutatie komt op meerdere plaatsen terug in de voorjaarsrapportage. Een nadere toelichting van de lagere brandverzekering is opgenomen onder het thema Overhead.

4.2 Herontwikkeling Streekstate Tjalleberd Samen met het Plaatselijk Belang van de Streek heeft de gemeente het initiatief genomen om de locatie van de voormalige basisschool SWS De Nijewier in Tjalleberd te herontwikkelen. Het vroegtijdige en intensieve participatietraject heeft geleid tot een keuze voor een ontwikkelaar. De verwachte opbrengst van de voorgenomen verkoop bedraagt € 185.000. Op deze opbrengst komen de kosten, die in 2023 en 2024 in het kader van dit project zijn gemaakt, ad € 68.000 in mindering. Verder dient de boekwaarde van het gebouw van ca. € 97.000 afgeboekt te worden. Per saldo resteert een positief resultaat van € 20.000.

6.1 Samenkracht en burgerparticipatie bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

lasten

baten

Voorjaarsrapportage O&O

Oekraine 1e opvang

-2.700

2.700

Voorjaarsrapportage O&O

Oekraine gemeentelijk opvang

-6.610

6.610

Voorjaarsrapportage O&O

SPUK onderwijsroute

-134

134

Voorjaarsrapportage O&O

SPUK Wet inburgering

-700

700

saldo

6.1 Oekraïne 1e opvang Vanaf 1 januari 2024 coördineert de gemeente Heerenveen de opvang van Oekraïense vluchtelingen op operationeel niveau via een regionaal samenwerkingsverband in Fryslân. Voorheen lag deze taak bij de Veiligheidsregio Fryslân. De gemeente Heerenveen is penvoerder van dit verband. Dit omvat de uitvoering van de Regionale Coördinatie Vluchtelingen Spreiding (RCVS), inclusief tijdelijke noodbedden (HUB) en de declaratiefunctie. De kosten voor deze taken worden landelijk gedeclareerd volgens het bekostigingsbesluit. Het totaalbedrag is € 2.700.000 en heeft dus per saldo geen invloed op het resultaat.

6.1 Oekraïne gemeentelijke opvang Vanaf 1 januari 2025 is het normbedrag voor de gemeentelijke opvang van Oekraïense vluchtelingen verlaagd van € 61 naar € 44 per bed per dag. Dit bedrag is niet voldoende voor de gemeente Heerenveen. Gelukkig kunnen de werkelijke kosten nog steeds bij het Rijk worden gedeclareerd. De gemeente Heerenveen verwacht € 6.610.000 aan kosten voor opvanglocaties, personeel en leefgeld. Daarnaast wordt er in 2025 aan eigen bijdragen ongeveer € 350.000 verwacht. Dit wordt ingezet om kosten te dekken.

34

6.1 SPUK onderwijsroute In 2025 ontvangt de gemeente een specifieke uitkering van het Rijk van € 44.000 voor de realisatie van een leerroute onder de Wet inburgering. Daarnaast is er nog een restant bedrag van € 90.000 beschikbaar uit 2024. Dit wordt in 2025 ingezet. Per saldo heeft dit geen invloed op het resultaat.

6.1 SPUK Wet inburgering In 2025 ontvangt de gemeente een specifieke uitkering van € 1.028.000 van het Rijk voor inburgeringsprogramma's, zoals de andere leerroutes, de module arbeidsmarkt en participatie, het participatieverklaringstraject, maatschappelijke begeleiding en tolkkosten. De verwachting is dat dit bedrag niet volledig wordt uitgegeven in 2025. De kosten mogen over meerdere jaren worden uitgesmeerd. Voor dit jaar verwachten we € 700.000 uit te geven en vragen we u dit beschikbaar te stellen. Het resterende bedrag blijft op de balans beschikbaar voor volgend jaar.

6.3 Inkomensregelingen bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Participatie

lasten -2.822

baten

saldo

2.822

6.3 Participatie In oktober 2024 is het voorlopige budget voor 2025 van de BUIG bekend geworden. Op basis hiervan wordt de begroting aangepast met € 2.822.000. Het voorlopige budget is zonder prijsindex, maar het aangepaste bedrag in de begroting is met een prijsindexatie van 4,8%, wat leidt tot een totale rijksbijdrage van € 24.369.000. In 2024 bleef het aantal mensen in de bijstand redelijk stabiel. Voor 2025 zijn de bijstandsnormen echter gestegen, waardoor de lasten toenemen. Het is nog onzeker of deze lasten volledig gecompenseerd worden door het Rijk. Eind mei, begin juni verwachten we van het ministerie het nader voorlopig budget voor 2025. Vooruitlopend hierop hebben we wel een toename van de inkomsten van de BUIG begroot.

6.5 Arbeidsparticipatie bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

lasten

baten

Voorjaarsrapportage O&O

ESF actieve inclusie

-78

78

Voorjaarsrapportage O&O

ESF Sociale inclusie

-27

27

saldo

6.5 Europees Sociaal Fonds (ESF) Actieve inclusie en Sociale inclusie Voor de ESF-tranches Actieve en Sociale inclusie ontvangen wij na afloop middelen vanuit het Europees Sociaal Fonds. Actieve inclusie: De projectperiode loopt van 1 januari 2024 tot 1 januari 2026. Het totale bedrag dat we kunnen ontvangen is € 196.000. Omdat we niet zeker weten of we dit volledig kunnen verantwoorden, is afgesproken dat 80% (€ 157.000) naar het Participatiebudget gaat. In 2024 is € 79.000 gebruikt. Voor 2025 is nog € 78.000 beschikbaar, waarvan € 39.000 voor Re-integratie en € 39.000 voor Basisbanen.

35

Sociale inclusie: De projectperiode loopt van 31 oktober 2023 tot 31 oktober 2025. Het totale bedrag dat we kunnen ontvangen is € 64.000. Hiervan gaat 80% (€ 51.000) naar het Participatiebudget. In 2024 is € 24.000 gebruikt. Voor 2025 is nog € 27.000 beschikbaar, volledig voor Re-integratie.

0.10 Reservemutaties bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Verkoop vm. schoolgebouw Tjalleberd

lasten -20

baten

saldo -20

36

Fysieke Leefomgeving Successen Kernwinkelgebied De uitvoerende werkzaamheden aan het kernwinkelgebied Heerenveen zijn gestart en worden langzaam zichtbaar. Het integraal projectmanagement (IPM-)team is ingericht en de aanbesteding voor de parkeergarage staat op de rol. Dit is een mooi sluitstuk van een jarenlang proces wat begonnen is met de G1000 voor het centrum Heerenveen, wat geresulteerd heeft in de centrumvisie Heerenveen.

Wat hebben we gedaan in 2025 Integraal beheer openbare ruimte Wat gaan we daarvoor doen in 2025 De kaders uit de Brede Nota Kapitaalgoederen 2023-2027 zijn uitgewerkt in beheerplannen waarin de geplande maatregelen (meerjarig) zijn opgenomen. De wijze waarop wij het beheer uitvoeren is uitgewerkt in de paragraaf Onderhoud Kapitaalgoederen van deze begroting. Hierin zijn ook een aantal maatregelen/projecten benoemd die we in 2025 voorbereiden cq. uitvoeren.

Voortgang Het groot onderhoud van de verhardingen is opgenomen in een onderhoudsbestek, dat momenteel in de aanbestedingsprocedure zit. Na gunning zal de uitvoering plaatsvinden. Mede door aanhoudende personeelstekorten in de civiele techniek, zoals bij stratenmakers, is de verwachting dat de onderhoudswerkzaamheden gedeeltelijk doorlopen tot in 2026. Voor de vervanging van een aantal houten bruggen is een investeringskrediet opgenomen in de Nota Kapitaalgoederen. Er is bewust gekozen voor een integrale benadering, waarbij de vervangingsopgaven worden samengevoegd in één bestek. De voorbereidingen voor dit traject zijn reeds opgestart. De verwachting is dat de werkzaamheden gedeeltelijk zullen doorlopen in 2026. Ten aanzien van het onderhoud van civiele kunstwerken en oevers hebben we de afgelopen jaren geconstateerd dat de voorbereidingstrajecten intensiever zijn geworden en het aantal benodigde onderzoeken is toegenomen. Dit heeft geleid tot vertragingen in de planning en uitvoering van de onderhoudswerkzaamheden. We verwachten dat een deel van de onderhoudswerkzaamheden, die gepland staan voor 2025, uitlopen naar 2026. Tot slot: Bij een deel van de geplande maatregelen moeten we de kanttekening plaatsen dat de uitvoering afhankelijk is van zowel onze interne capaciteit als die van derden.

De planning wordt beïnvloed door onze eigen werkvoorraad, de beschikbaarheid van nutsbedrijven, eventuele bezwaren van inwoners of andere betrokkenen, en het te doorlopen participatietraject. Met name de nutsbedrijven hebben te maken met een groot werkaanbod, waardoor de aanlooptijd en planning van hun werkzaamheden fors zijn opgelopen. Dit maakt het moeilijk om hun inzet nauwkeurig te plannen. Als gevolg hiervan zijn we soms genoodzaakt werkzaamheden door te schuiven.

Lelylijn Wat gaan we daarvoor doen in 2025 We participeren ambtelijk in de onderzoeken die door de projectorganisatie Lelylijn worden uitgevoerd; · We trekken bestuurlijk op met de andere Friese gemeenten en Provincie Fryslân; · We doen proactief zelf onderzoek naar de wenselijkheid van verschillende tracé-varianten in Heerenveen.

37

Voortgang

Omgevingswet en omgevingsvisie Wat gaan we daarvoor doen in 2025 Met de verdere uitwerking van de invoering van de Omgevingswet gaan we: · beleidsmatige ambities, zoals vastgesteld in de omgevingsvisie, sober en doelmatig vertalen in wijzigingen van het omgevingsplan; · in 2025 starten met de evaluatie en actualisering van de omgevingsvisie 1.0. Dit proces willen we eind 2026, begin 2027 afronden; · in het eerste kwartaal van 2025 het programma-buitengebied afronden met een bijbehorend milieueffectrapport (MER). Dit programma is een belangrijke stap voor het omgevingsplan voor het deel buitengebied; · in het eerste halfjaar van 2025 starten met het eerste deel van het omgevingsplan Heerenveen. Dit betreft het deelgebied Heerenveen-woongebieden. De verwachte doorlooptijd hiervan is twee jaar; · in het eerste kwartaal van 2025 de aanvulling van het erfgoedbeleid afronden en starten met het aanwijzen van gemeentelijke monumenten. Deze aanvulling en aanwijzing is onder andere nodig met het oog op het opstellen van het omgevingsplan voor - globaal - het noordelijk deel van gemeente

Voortgang Het programma buitengebied loopt enige vertraging op. De verwachting is dat we het in het derde kwartaal 2025 afronden. De start van het werken aan het omgevingsplan Heerenveen is opnieuw vertraagt. Het is momenteel niet zeker of dit nog in 2025 zal starten. Ook het erfgoedbeleid loopt vertraging op. Gestreefd wordt om dit in 2025 gereed te hebben. De oorzaak van de vertragingen ligt in het gebrek aan menskracht met specifieke kennis en kunde. Die is momenteel zeer moeilijk te verkrijgen. De arbeidsmarkt voor juristen omgevingsrecht is erg krap, waardoor zowel invulling van structurele als incidentele formatie zeer moeilijk is. Vergelijkbare vacatures staan bij meerdere gemeentes in de omgeving uit. Met de invoering van de Omgevingswet is meer werk naar de gemeente gekomen, zonder dat de beschikbare formatie hierin voldoende is mee gegroeid. Het risico is daardoor ook dat de beschikbare formatie noodgedwongen met de korte termijn werkzaamheden bezig moet, die vallen onder de wettelijke taken bij de omgevingsvergunningverlening. Voldoende capaciteit om te kunnen focussen op het Omgevingsplan ontbreekt daardoor, waardoor het proces vertraagt.

Fonds Vitale kernen Wat gaan we daarvoor doen in 2025 Voor de dorpen Akkrum, Aldeboarn en Jubbega geldt dat de plannen worden afgerond en opgeleverd. Voor het centrum van de kern Heerenveen zijn we de komende periode, op hoofdlijnen, bezig met de volgende zaken: · De aanpak leegstandsbeheer, door inzet van een verkenner en met behulp van ondernemers; · De voorbereiding voor de realisatie van de parkeergarage onder het Burgemeester Kuperusplein, door in te zetten op een IPM-team en een concurrentiegerichte dialoog met de markt; · Het ontwerpen en voorbereiden van het nieuwe ABC-complex, samen met de betrokken vastgoedeigenaren en de bibliotheek; · Het ontwerpen van het horecacluster (Van Oenemapark) aan de hand van een intensief participatietraject met belanghebbenden; · De realisatie van de buitenruimte van het kernwinkelgebied.

38

Voortgang - Het IPM team is geformeerd; ook zijn de voorbereidingen voor de aanbesteding van de garage gestart. - Het ontwerp en voorbereiden van het ABC-complex moeten gezien worden in het licht van de mogelijke komst van het gemeentehuis. De mogelijke komst van het gemeentehuis is bepalend voor het programma en gebouwontwerp. - Het proces om te komen tot een ontwerp voor het horecacluster (Van Oenemapark) is opgestart. Eerste bijeenkomst staat gepland in mei 2025. In de 2e helft van 2025 volgt afronding van het ontwerp. - De nutspartijen zijn gestart met de werkzaamheden in het kernwinkelgebied. In het najaar starten wij ook met de herinrichtingswerkzaamheden. - De gemeentelijke verkenner voor de aanpak van winkelleegstand in het centrum is gestopt. Inmiddels heeft HCOV het stokje overgenomen. HCOV heeft samen met diverse stakeholders, waaronder de gemeente, een werkgroep geformeerd waarbinnen het leegstandsvraagstuk opgepakt wordt.

Mobiliteit, verkeer en parkeren Wat gaan we daarvoor doen in 2025 Wat betreft mobiliteit, verkeer en parkeren gaan we: · Voorbereidingen treffen voor het ontwerp en de aanbesteding van een rotonde aan de HaskeruitgangWederik. We willen deze in 2026 realiseren, uiterlijk voor 31 december in het kader van de verkregen subsidie vanuit Strategisch Plan Verkeersveiligheid (SPV); · Een plan voorbereiden voor de aanpak van twee kruisingen, te weten de Sallandlaan en Jan Mankeslaan. Het doel is om deze kruisingen verkeersveilig in te richten, met de nadruk op de veiligheid van de fietsers en voetgangers. Daarnaast treffen we voorbereidingen voor een onderhoudsronde van de gehele Burgemeester Falkenaweg, vanaf de Koornbeursweg tot aan de Heremaweg. Dit betekent dat we de fietspaden en parallelwegen op dit traject (plaatselijk) gaan herstraten. - In 2024 is een eenmalig budget toegekend voor het onderzoek naar de constructieve veiligheid van onze civieltechnische kunstwerken (bruggen e.d.). Dat onderzoek levert in 2025 resultaat op.

Voortgang Het onderzoek naar de constructieve veiligheid van civiele kunstwerken is inmiddels in uitvoering. Een aantal beweegbare kunstwerken is onderzocht. Momenteel worden aanvullende locatieonderzoeken uitgevoerd om ontbrekende gegevens te verzamelen die nodig zijn voor de constructieve berekeningen en het opstellen van een onderbouwd constructief advies. Voor de vaste kunstwerken is een plan van aanpak opgesteld en is de aanbestedingsprocedure in gang gezet. De eerste resultaten van deze onderzoeken worden in de tweede helft van 2025 verwacht.

Reclame en uitstallingenbeleid Wat gaan we daarvoor doen in 2025 Het nieuwe beleid voor reclame en uitstallingen, dat eind 2024 wordt vastgesteld, heeft invloed op de wijze waarop we reclame aanbesteden en de wijze waarop dit wordt geuit (zoals op abri's en europanelen). Het is ook bepalend voor de plaatsing van uitstallingen in het nieuw in te richten kernwinkelgebied van Heerenveen. Deze nieuwe beleidsregels moeten natuurlijk worden nageleefd. Dit vraagt om de nodige communicatie met onder andere de ondernemers in het kernwinkelgebied. Eind 2024 zal de projectgroep een advies opleveren en dit zal in het eerste kwartaal van 2025 aan de raad worden voorgelegd.

Voortgang Er is vertraging omdat de uitgangspunten voor het op te stellen beleid en daarmee de aanbesteding opnieuw moesten worden vastgesteld.

39

Borgen verantwoordelijkheid gemeentelijke installaties Wat gaan we daarvoor doen in 2025 Om invulling te geven aan deze verantwoordelijkheid wordt een voorstel uitgewerkt waarin inzichtelijk wordt gemaakt hoe hier nu invulling aan wordt gegeven en wat er nodig is in middelen (budget en formatie) om dit volledig, aantoonbaar en herleidbaar uit te voeren. Dit voorstel wordt u in het eerste kwartaal 2025 aangeboden ter besluitvorming.

Voortgang Het voorstel voor het borgen van de wettelijke taak om zorg te dragen voor een "installatie verantwoordelijke" binnen de gemeentelijke organisatie is opgenomen in de perspectiefnota 2025 (in opmaat naar 2026). Met dit voorstel is de samenhang gezocht met het domein Bedrijfsvoering om ook zorg te dragen voor een concernadviseur facilitair. Met het instemmen van het voorstel wordt zorg gedragen voor de wettelijke taken 'facilitair en arbo'.

Wat mag het kosten bedragen € 1.000 Taak veld

Omschrijving taakveld

1.2

Openbare orde en veiligheid

2.1

Verkeer en vervoer

-10.087

2.2

Parkeren

-1.326

2.3

Recreatieve havens

2.4

Economische havens en waterwegen Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.2 3.3 3.4 5.7

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

Primitieve begroting

Raadsbesluiten en budget overhevelingen

Effect voorjaars rapportage

Begroting 2025 na voorjaars rapportage

-412

-412 -563

260

-10.390

8

-1.318

-16 -2.898

-16 -1.520

-8.038

-4.418 3.721

-3

-4.317 -3

-6.828

-194

6.3

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Inkomensregelingen

-725

-16

-741

7.2

Riolering

-6.066

142

-5.923

7.3

Afval

-6.601

7.4

Milieubeheer

-2.194

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

8.1

Ruimte en leefomgeving

-1.386

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen

8.3

Totaal lasten

-31

-7.053

-6.601 -702

-265

-3.161

1

-650

-858

-75

-2.319

-14.359

-6.196

2.774

-17.781

-5.089

-2.060

-860

-8.009

-66.678

-11.966

5.532

-73.111

267

67

-651

1.2

Openbare orde en veiligheid

2.1

Verkeer en vervoer

2.2

Parkeren

2

2

2.3

Recreatieve havens

10

10

334

40

2.4 3.2 3.3 3.4 5.7

Economische havens en waterwegen Fysieke bedrijfsinfrastructuur

929

607

8.612

Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

150

1.686

-3.724

4.888

1

1

56

56

6.3

Openbaar groen en (openlucht) recreatie Inkomensregelingen

15

41

11

31

87

7.2

Riolering

7.753

7.3

Afval

7.652

7.4

Milieubeheer

11

7.5

Begraafplaatsen en crematoria

297

297

8.1

Ruimte en leefomgeving

476

476

8.2

Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) Wonen en bouwen

7.764 7.652

646

225

882

13.787

843

-2.810

11.820

2.619

1.870

810

5.300

Totaal baten

42.484

4.085

-5.317

41.252

Toevoeging reserve

-1.853

-1.107

114

-2.846

Onttrekking reserve

2.629

9.109

-23.417

122

8.3

Totaal geraamde lasten

11.738

329

-22.967

2.1 Verkeer en vervoer bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

lasten

baten

saldo

Voorjaarsrapportage O&O

Keuring meterkasten

-40

-40

Voorjaarsrapportage O&O

Aanpassing energie

300

300

2.1 Keuring nieuwe meterkasten In de gemeente en vooral in de wijk Skoatterwâld zijn de afgelopen jaren veel uitbreidingen geweest op het eigen net met lichtmasten. De nieuwe meterkasten zijn nog nooit gekeurd, dit is een wettelijke verplichting. De 1e keuring is heel grondig en er worden manco's verwacht. De reguliere minder intensieve keuringen zijn eens per 5 jaar en worden bekostigd uit het onderhoudsbudget.

2.1 Energielasten De energielasten voor diverse gemeentelijke gebouwen, bouwwerken en openbare verlichting vallen met name door de collectieve inkoop die we via de OVEF realiseren aanmerkelijk lager uit dan geraamd. De OVEF (Coöperatieve Openbare Verlichting & Energie Fryslân) is een samenwerking tussen Friese overheden op het gebied van levering en gebruik van energie. De werkelijke energielasten zijn circa 1/3 van het geraamde. Ondanks het feit dat de energiemarkt een markt is waar schommelingen

41

optreden zien we dat de collectieve inkoop en verbruik een structureel voordeel oplevert. Dit voordeel heeft een omvang van € 500.000. Daarnaast is gebleken is dat bij één van de gemeentelijke gebouwen geen structurele energielasten in de begroting zijn opgenomen. Voorgesteld wordt om dit wel op te nemen en het bedrag van € 60.000 wat hiermee gemoeid is in mindering te brengen op de meevaller van € 500.000 die zich bij de andere gebouwen, bouwwerken en openbare verlichting voordoet. Dit voordeel zit verspreid over de thema's: voor Verkeer en Verover betekent het € 300.000 voordeel.

2.2 Parkeren bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

lasten

baten

saldo

Voorjaarsrapportage O&O

Aanpassing energie

5

5

Voorjaarsrapportage O&O

Lagere brandverzekering

3

3

Lagere brandverzekering Deze mutatie komt op meerdere plaatsen terug in de voorjaarsrapportage. Een nadere toelichting van de lagere brandverzekering is opgenomen onder het thema Overhead.

2.4 Economische havens en waterwegen bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Bijdrage Wetterskip

lasten

baten 150

saldo 150

2.4 Bijdrage waterschap hekkelen/onderhoud vijvers In 2016 is een overeenkomst gesloten met Wetterskip Fryslân voor het onderhoud van watergangen in het bebouwd gebied. De gemeente krijgt geld van het waterschap en de gemeente voert het onderhoud uit. Door de toenemende onderhoudskosten voor het onderhoud van waterlopen en vijver is de bijdrage aangepast.

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Grondexploitaties werken 2025

lasten 3.721

baten -3.724

saldo -3

3.2 Actualisatie grondexploitaties werken De grondexploitaties zijn bij het opstellen van de themarekening over 2024 geactualiseerd. Voor de bedrijventerreinen zijn voor 2025 zowel de lasten als de baten naar verwachting lager dan waar in de primitieve begroting vanuit is gegaan. Daarnaast is in de begroting 2025 een tussentijdse winstneming van 30% als resultaat (€ 741.000) genomen. In de voorjaarsrapportage wordt op basis van de geactualiseerde grondexploitaties 60% van de verwachte tussentijdse winstneming als resultaat (€ 738.000) genomen met een incidenteel nadeel van € 3.000 tot gevolg.

42

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

SPUK Natuurvriendelijk Isoleren

Voorjaarsrapportage O&O

Lagere brandverzekering

lasten -31

baten

saldo

31

7.4 SPUK Natuurvriendelijk Isoleren Vanuit de specifieke uitkering Natuurvriendelijk Isoleren worden kraamverblijfplaatsen voor vleermuizen gerealiseerd, zodat de stand van vleermuizen niet achteruitgaat als gevolg van verduurzaming. De uitvoering vindt verspreid over meerdere jaren plaats en loopt in ieder geval door tot in 2025. In 2024 is een bedrag van € 31.000 niet besteed. Gevraagd wordt dit bedrag, dat volledig wordt gedekt door een subsidie van de provincie Fryslân, vrij te geven voor uitvoering in 2025.

7.4 Mileubeheer bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

SPUK Energiearmoede

Voorjaarsrapportage O&O

Groene bonnen

lasten -265

baten

saldo

265 -40

-40

7.4 SPUK Energiearmoede Vanuit de specifieke uitkering Aanpak Energiearmoede worden huishoudens in een kwetsbare positie ondersteund bij het nemen van maatregelen om de energierekening te verlagen zoals de witgoedwissel, een "plus" op de Nationaal Isolatie Programma (NIP)subsidie en de inzet van energiecoaches. De uitvoering vindt verspreid over meerdere jaren plaats en loopt in ieder geval door tot eind 2025. In 2024 is een bedrag van € 265.000 niet besteed. Gevraagd wordt dit bedrag, dat volledig wordt gedekt door een subsidie van het Rijk, vrij te geven voor uitvoering in 2025.

7.4 Groene bonnen Begin 2022 hebben we een duurzaamheidsactie gehouden, waarbij inwoners een groene bon konden krijgen (1 per adres) en konden inwisselen bij een bouwmarkt in de gemeente Heerenveen voor een duurzaam product. Dit ging via een digitaal systeem afkomstig van een externe leverancier. Naderhand bleek dat met het systeem kon worden gefraudeerd. Hierdoor hebben wij als gemeente ruim € 40.000 schade geleden. Er hebben diverse gesprekken met de leverancier en juristen plaatsgevonden om deze kostenpost te kunnen verhalen. Uiteindelijk is besloten dit niet te verhalen op de externe leverancier, want de kosten zijn hoger dan de opbrengst. Het signaal is wel afgegeven.

8.1 Ruimte en leefomgeving bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Bestuursovereenkomst DFM

lasten -75

baten

saldo -75

43

8.1 Bestuursovereenkomst De Fryske Marren Dit betreft een budgettair neutrale verschuiving tussen de taakvelden 8.1 en 8.2. De verschuiving heeft geen effect op het begrotingssaldo.

8.2 Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen) bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Grondexploitatie wonen 2025

Voorjaarsrapportage O&O

Bestuursovereenkomst DFM

lasten 2.699

baten -2.810

saldo -111

75

75

8.2 Actualisatie grondexploitaties wonen Bij het opstellen van de jaarrekening zijn de grondexploitaties geactualiseerd. Deze wijzigingen hebben ook gevolgen voor het boekjaar 2025 en worden hierbij verwerkt. Daarnaast is de afspraak dat van de verwachte winst op de grondexploitaties bij de Voorjaarsrapportage al 60% wordt verwerkt. Deze beide aanpassingen zijn financieel neutraal en hebben dus geen financieel effect. Wat wel een financieel effect heeft is dat wij de verliesvoorzieningen (de geraamde verliezen voor een aantal grondexploitaties) waarderen en jaarlijks daar de rente aan toevoegen (wij waarderen op basis van contante waarde). Mede door de aanpassing van de grondexploitaties bij de jaarrekening is deze rente niet (volledig) geraamd. Dit is een incidenteel nadeel van € 111.000.

8.3 Wonen en bouwen bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

lasten

baten

Voorjaarsrapportage O&O

SPUK Nationaal Isolatie Programma

-419

419

Voorjaarsrapportage O&O

SPUK CDOKE

-392

392

Voorjaarsrapportage O&O

Juridische kosten omgevingsvergunningen

-50

saldo

-50

8.3 SPUK Nationaal Isolatie Programma De specifieke uitkering Nationaal Isolatieprogramma (NIP) Lokale Aanpak Isolatie (LAI) is gericht op het lokaal uitvoeren van een isolatieprogramma door het nemen van energiebesparende isolatiemaatregelen in slecht geïsoleerde woningen van eigenaarbewoners. De uitvoering vindt verspreid over meerdere jaren plaats en loopt in ieder geval door tot eind 2027. In 2024 is een bedrag van € 289.000 niet besteed. Daarnaast is voor de uitvoering van zgn. doe-het-zelf maatregelen in de tweede tranche van de SPUK NIP/LAI een bedrag van € 130.000 door het Rijk beschikbaar gesteld. Gevraagd wordt deze bedragen vrij te geven voor uitvoering in 2025.

8.3 SPUK Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid Als onderdeel van de specifieke uitkering Tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en energiebeleid (CDOKE) is door het Rijk voor de uitvoering van het Streek-UP en WUP Heidemeer Waterfase onder de noemer "extra planfinanciering aardgasvrije gebouwen" een bedrag van € 392.000 toegekend. Uw Raad wordt verzocht deze middelen beschikbaar te stellen voor uitvoering.

44

8.3 Juridische kosten omgevingsvergunningen Inwoners/ondernemers zijn steeds mondiger geworden en soms resulteert dit in juridische procedures. Vaak kunnen de ambtelijke juristen deze procedures afhandelen maar soms is juridische bijstand van een advocaat nodig in complexere zaken. Het uurtarief van een advocaat is tegen de € 400. Een zaak vraagt vaak wel 20 uren.

0.10 Reservemutaties bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

lasten

baten

saldo

Voorjaarsrapportage O&O

Grondexploitaties werken 2025

3

3

Voorjaarsrapportage O&O

Grondexploitatie wonen 2025

111

111

Investeringen Bedragen x € 1.000

Taak veld

Omschrijving taakveld

Mutatie

A124

Materiële vaste activa: Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

Watertakenplan

-229

A124

Materiële vaste activa: Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

Aanpassing Haskeruitgang

-100

A124

Materiële vaste activa: Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

Vervangen damwanden (7 locaties)

-115

A124

Materiële vaste activa: Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

Vervangen damwand it Finlan Akkrum

-30

A124

Materiële vaste activa: Grond-, weg- en waterbouwkundige werken

Vervangen parkeerautomaten

-400

A126

Materiële vaste activa: Machines, apparaten en installaties

Investering walstroom Aldeboarn

-40

Totaal mutatie investeringen

Mutatie voorjaars rapportage

-914

Vervanging parkeerautomaten De huidige parkeerautomaten in de gemeente Heerenveen zijn technisch en functioneel verouderd, met hoge onderhoudskosten, beperkte betaalmogelijkheden en een gebrekkig beheer- en controlesysteem. Vervanging van 45 automaten is noodzakelijk om te voldoen aan hedendaagse gebruikerseisen, wat tevens efficiëntievoordelen in handhaving en onderhoud oplevert. De totale investering bedraagt € 450.000, waarvan reeds

45

€ 50.000 is gedekt uit een bestaand krediet, resulterend in een netto kredietbehoefte van € 400.000. Jaarlijkse besparingen van € 35.000 op geldgaring, onderhoud en beheer dekken grotendeels de kapitaallast.

Rotonde Haskeruitgang Het krediet voor de rotonde Haskeruitgang is begroot in 2026 voor € 400.000. De start van de werkzaamheden worden gestart in 2025, gevraagd wordt om van dit krediet al € 100.000 beschikbaar te stellen voor 2025.

Watertakenplan In het watertakenplan voor 2025-2029 zijn investeringen van € 3.707.000 gepland voor 2025. Hiervan is al € 3.478.000 aangevraagd in de investeringsplanning. Daardoor blijft er een netto kredietaanvraag van € 229.000 over voor 2025.

Vervangen damwanden (7 locaties) Momenteel zijn we met de projectvoorbereiding bezig voor de vervanging van oeverbeschoeiing op 7 verschillende locaties. Het gaat om de volgende locaties: Paalschot Crackstate, Damwand de Bolder, Damwand Haskeruitgang/Veenscheiding, Damwand Veilingstraat, Damwand Siemen Brinksmaweg, Damwand Willem Jehannes Koopmanstrjitte en Damwand Teampeal. Voor dit project is gekozen voor integrale project aanpak. Uit de ontwerpraming is gebleken dat er een tekort is van € 115.000. Dit te kort komt door: toepassen van zwaardere damwandconstructie, dit blijkt uit de uitgevoerde constructieberekening (verplicht onderdeel van omgevingsvergunning). Tevens zien we in de markt een aanzienlijke toename in materiaal- en personeelskosten ten behoeve van de uitvoering van werkzaamheden.

Vervangen damwand It Finlân Akkrum Momenteel zijn we met de projectvoorbereiding bezig voor de vervanging van oeverbeschoeiing van het Finlân te Akkrum. Uit de offerte van de aannemer blijkt dat er een tekort op het krediet is van € 30.000. Dit tekort komt hoofdzakelijk door uitgebreid onderzoek dat is uitgevoerd ten behoeve van de omgevingsvergunning. Tevens is uit bodemonderzoek gebleken dat er vervuilde slib aanwezig is. Hiervoor zullen aanvullende maatregelen getroffen moeten worden die kostenverhogend zijn.

Centrumvisie Aldeboarn Als onderdeel van de centrumvisie Aldeboarn worden er walstroompunten en een watertappunt aangelegd. Voor het kabeltracé dient er een archeologisch onderzoek en een verkennend bodemonderzoek plus bodemsanering uitgevoerd te worden. Het beschikbare investeringskrediet van € 30.000 is hiervoor niet toereikend. Hierbij wordt een aanvullend investeringskrediet van € 40.000 gevraagd. De kapitaallasten worden verwerkt bij de begroting 2026.

46

Mensen Middelen en Bestuur Successen Organisatieontwikkeling De wijziging van de organisatiestructuur is eind april afgerond. Samen met de nieuwe directie zet het bestuur de volgende stap in de organisatieontwikkeling. Daarbij gaan we uit van een heldere rol- en taakverdeling. De nieuwe structuur maakt een integralere aanpak van de opgaves mogelijk, hiermee wil de gemeente inwoners en ondernemers efficiënter en beter bedienen. In april is het plaatsingsproces van teammanagers afgerond. Ook de ICT applicaties is ingericht op de nieuwe structuur Dit was een omvangrijke opgave, die is uitgevoerd terwijl de 'winkel openbleef'. Warm welkom voor nieuwe medewerkers Om nieuwe collega’s die in dienst komen goed te laten landen in de organisatie is een onboardingprogramma ontwikkeld. Nieuwe collega’s ontvangen al voordat ze in dienst komen als welkom de nodige informatie en hebben contact met hun nieuwe werkgever en collega’s. Vanaf de dag van indiensttreding is de onboarding in het eerste jaar uitgestippeld in deze medewerkerreis. Belangrijk onderdeel – naast het reguliere inwerktraject - is de algemene introductiedag die elk kwartaal wordt georganiseerd. Naast het afleggen van de ambtseed maken nieuwe collega’s nader kennis met de ambtelijke en politieke organisatie.

Door de onboarding te verbeteren verwachten we dat nieuwe collega's zich op hun plek voelen en snel hun bijdrage aan de opgaven van de gemeente kunnen leveren.

Wat hebben we gedaan in 2025 Betrouwbare dienstverlening Wat gaan we daarvoor doen in 2025 Om onze informatiehuishouding op orde te maken: • implementeren we in 2025 ons bewaarbeleid, met hierin principes en richtlijnen voor het duurzaam digitaal bewaren van informatie. Denk aan de archivering van e-mail en tekstberichten; • voeren we een kader in voor risico- en kwaliteit gestuurd informatiebeheer, waarmee we de organisatie handvatten geven over welke informatie het meest belangrijk is om goed te archiveren.

Voortgang

Opvang piek reisdocumenten Wat gaan we daarvoor doen in 2025 Met de huidige bezetting is deze piek niet op te vangen. Dit zou ten koste gaan van de andere dienstverlening, waardoor die ongewenste vertragingen oploopt. Denk aan naturalisaties, huwelijken, enzovoorts. · Om deze tijdelijke piek (tot en met 2028) wél op te kunnen vangen is het waarschijnlijk nodig om onze flexibele schil tijdelijk uit te breiden. Op deze manier anticiperen we op de toenemende vraag. Wanneer hierover meer duidelijkheid bestaat komen we hiervoor terug bij uw raad met een voorstel. Hierbij kijken we scherp naar de kostendekkendheid en de uitgaven die we hebben bij de leges, zoals de afdracht aan het Rijk en de flexibele schil.

47

Voortgang

Investeren in organisatie en medewerkers Wat gaan we daarvoor doen in 2025 Om de huisvesting op het basisniveau te houden: · Maken we een integraal plan op basis van het meerjarenonderhoudsplan en de RI&E. Op basis van dit plan doen we wat we moeten doen voor een schoon, heel en veilig gemeentehuis. Daarnaast doen we wat is nodig om fijn samen te werken.

Voortgang

Organisatieontwikkeling Wat gaan we daarvoor doen in 2025 In 2025 werken we verschillende onderdelen uit die de organisatieverandering mogelijk maken, zoals: · Het in fases doorvoeren van structuurwijzigingen. Volgens het tijdpad is de topstructuur op 1 januari 2025 gewijzigd en is de nieuwe teamstructuur uiterlijk op 1 juli 2025 gereed; · Het verder verstevigen van de bestuurlijke en ambtelijke samenwerking; · De inzet van diverse interventies op werkwijzen, gedrag en cultuur die zijn gericht op integraal werken en samenwerken tussen en over teams en domeinen heen. Ook geven we verdere inhoud en betekenis aan de ‘Kr8t van Heerenveen’; · De uitwerking en start van een leiderschap-ontwikkeltraject; · Een vervolgmeting in 2025 van het werkbelevingsonderzoek dat is uitgevoerd in 2024 (toen vond de nulmeting plaats). Deze manier van monitoren geeft inzicht in de effecten van onder andere de verandering.

Voortgang

48

Werkzaamheden uitvoeren binnen de daarvoor beschikbare middelen Wat gaan we daarvoor doen in 2025 We staan samen voor de uitdaging om een duurzaam en gezond financieel perspectief te creëren voor de gemeente Heerenveen. Dat is nogal wat in deze onzekere tijden met betrekking tot de gemeentefinanciën waar externe ontwikkelingen, zoals de herijking van het gemeentefonds, de potentiële rijksbezuinigingen en nieuwe taken voortdurend de begroting van de gemeente beïnvloeden. Om in control te blijven, zijn we gestart met het project Duurzaam en Gezond Financieel Perspectief (DGFP). Dit project is een instrument voor monitoring en voor het genereren van weloverwogen keuzemogelijkheden voor ombuigingen, waardoor we flexibel kunnen inspelen op veranderende omstandigheden. We hebben gekozen voor een gefaseerde aanpak, namelijk: · Voor de begroting van 2025 kiezen we voor een sluitend begrotingssaldo met een focus op de korte termijn. Dit verkleint het risico op het nemen van moeilijk herstelbare beslissingen; · In 2025 werken we diverse deelopdrachten en ombuigingsvoorstellen uit. Deze voorstellen worden bij de perspectiefnota 2025 aan de gemeenteraad voorgelegd voor een integrale beoordeling, met het doel een sluitende begroting voor 2026 en de daaropvolgende jaren te realiseren.

Voortgang

IAM Security Wat gaan we daarvoor doen in 2025 In 2024 zijn we gestart met het differentiëren van de toegang tot en het gebruik van ICT-faciliteiten naar soorten rollen in de organisatie. De technische term hiervoor heet IAM (identity access management). IAM maakt differentiatie mogelijk, kent meer gebruiksgemak en wordt in 2025 verder geïmplementeerd. We zetten in 2025 ook verder in op SIEM/SOC (het preventief monitoren op gebied van security en een operational centrum dat kan reageren op eventuele aanvallen en kritieke gebeurtenissen). Hiervoor is in 2024 al een aanbesteding uitgevoerd. Bovenstaande leidt in 2026 tot een verhoging van de structurele inzet van een functioneel beheerder IAM en een ISO (informatie specialist).

Voortgang

Nieuw financieel systeem Wat gaan we daarvoor doen in 2025 In 2025 vindt de implementatie plaats, inclusief de realisatie van koppelingen naar alle (ongeveer 25) aanpalende informatiesystemen, dataconversie, training en ondersteuning bij livegang. Vanaf 1 januari 2026 is het nieuwe systeem in productie en zijn de nieuwe processen ingericht. In 2026 realiseren we ook nog een klein deel van de implementatie na livegang. Denk aan een deel van de koppelingen en de nazorg.

Voortgang

49

Ondersteuning organisatieontwikkeling Wat gaan we daarvoor doen in 2025 · We zetten actief in op 'leren, experimenteren en implementeren' bij het behouden van medewerkers, recruitment, arbeidsmarktcommunicatie en onboarding; · We stimuleren en trainen leidinggevenden in het goed kennen, coachen en begeleiden van medewerkers. Dit doen we met een focus op het werken volgens rolduidelijkheid en het inzetten op talenten; · We ontwikkelen een aanpak voor strategische personeelsplanning; · We zorgen voor de aanbesteding en implementatie van een nieuw personeelsinformatiesysteem. Dit is een belangrijke randvoorwaarde voor de strategische personeelsplanning; · We implementeren proactieve verzuimpreventiemaatregelen om mogelijke negatieve effecten van de organisatieverandering op het ziekteverzuim te minimaliseren

Voortgang

Wat mag het kosten bedragen € 1.000 Taak veld

Omschrijving taakveld

0.1

Bestuur

-3.242

0.2

Burgerzaken

-1.844

0.3

-2.470

-1

-2.471

0.5

Beheer overige gebouwen en gronden Treasury

-262

218

-44

1.2

Openbare orde en veiligheid

-2

-2

6.3

Inkomensregelingen

-27

-27

8.3

Wonen en bouwen

-19

-19

Totaal lasten

Primitieve begroting

Raadsbesluiten en budget overhevelingen

Effect voorjaars rapportage -2

-219

-7.867

-219

-5

Begroting 2025 na voorjaars rapportage -3.244 -2.063

215

-7.871

0.1

Bestuur

0.2

Burgerzaken

1.021

0.3

1.755

0.5

Beheer overige gebouwen en gronden Treasury

1.2

Openbare orde en veiligheid

24

24

6.3

Inkomensregelingen

8.3

Wonen en bouwen

3

3

Totaal baten

Toevoeging reserve

1.755

138

2.941

-47

1.015

232

-5

370

232

3.167

-500

-547

50

Onttrekking reserve

Totaal geraamde lasten

-4.974

-225

580

580

527

-4.672

0.1 Bestuur bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Onderhoudsronde HR21 2024

lasten

baten

saldo

-2

-2

0.1 Onderhoudsronde HR21 2024 Deze mutatie komt op meerdere plaatsen terug in de voorjaarsrapportage. Een nadere toelichting van de onderhoudsronde HR21 2024 is opgenomen onder het thema Overhead.

0.3 Beheer overige gebouwen en gronden bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

lasten

baten

saldo

Voorjaarsrapportage O&O

Aanpassing energie

-15

-15

Voorjaarsrapportage O&O

Lagere brandverzekering

14

14

0.3 Aanpassing Energie Deze mutatie komt op meerdere plaatsen terug in de voorjaarsrapportage. Een nadere toelichting van de energielasten is opgenomen onder het thema Overhead.

0.3 Lagere brandverzekering Deze mutatie komt op meerdere plaatsen terug in de voorjaarsrapportage. Een nadere toelichting van de lagere brandverzekering is opgenomen onder het thema Overhead.

0.5 Treasury bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

lasten

baten

saldo

Voorjaarsrapportage O&O

Treasury

298

Voorjaarsrapportage O&O

Grondexploitaties werken 2025

-70

-70

Voorjaarsrapportage O&O

Grondexploitatie wonen 2025

-10

-10

232

530

0.5 Treasury De investeringen in afgelopen jaar zijn achtergebleven. Hierdoor is er een positiever saldo op de liquide middelen dan geraamd. Deze liquide middelen leveren meer rente dan begroot. We schatten nu in dat dit op € 232.000 uitkomt. Daarnaast hebben we geen lening aan hoeven te trekken en daardoor verwachten we lagere rentelasten van € 298.000.

0.5 Actualisatie grondexploitaties wonen/werken De per saldo lagere rentedruk op de grondexploitaties, als gevolg van lagere boekwaarden dan waar in de primitieve begroting 2025 vanuit is gegaan, leidt tot een nadeel van € 80.000 op de algemene middelen.

51

0.10 Reservemutaties bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Grondexploitaties werken 2025

70

70

Voorjaarsrapportage O&O

Grondexploitatie wonen 2025

10

10

Voorjaarsrapportage bijsturing Bijsturing aanvullen reserve concernfrictie

lasten

-500

baten

saldo

500

52

Algemene dekkingsmiddelen Wat mag het kosten bedragen € 1.000 Taak veld

Omschrijving taakveld

0.5

Treasury

0.61

OZB woningen

0.62

OZB niet-woningen

0.63

Primitieve begroting

Raadsbesluiten en budget overhevelingen

Effect voorjaars rapportage

Begroting 2025 na voorjaars rapportage

-228

-228

Parkeerbelasting

-40

-40

0.64

Belastingen overig

-366

-366

0.7

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten

-211

-211

0.8

Totaal lasten

-523

-101

-624

-1.368

-101

-1.469

187

-25

162

0.5

Treasury

0.61

OZB woningen

8.438

8.438

0.62

OZB niet-woningen

8.860

8.860

0.63

Parkeerbelasting

3.793

0.64

Belastingen overig

186

0.7

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Overige baten en lasten

0.8

Totaal baten

-170

3.623 186

128.574

874

129.448

132

132

150.171

679

150.850

148.803

578

149.381

Toevoeging reserve

Onttrekking reserve

Totaal geraamde lasten

0.5 Treasury bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Lagere opbrengst dividend

lasten

baten -25

saldo -25

Lagere opbrengst dividend Het uitgekeerde dividend van de BNG bedraagt over 2024 € 2,51 per aandeel. Opgenomen in de begroting van Heerenveen is € 2,77. Gemeente Heerenveen beschikt over 65.267 aandelen. Het lager uitgekeerd dividend dan begroot betekent een nadeel van € 17.000. Daarnaast zijn er in 2022 obligaties verkocht waarvan de jaarlijkse

53

opbrengst van € 8.000 destijds niet is aangepast in de begroting. Per saldo bedraagt het nadeel € 25.000.

0.63 Parkeerbelasting bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Inkomsten straatparkeren

lasten

baten

saldo

-170

-170

Inkomsten straatparkeren In de begroting zijn de inkomsten voor betaald parkeren aangepast aan de inflatie. Voor 2024 ging het om een verhoging van 3,1%, en voor 2025 om 2%. Deze prijsverhogingen zijn de afgelopen twee jaar niet doorgevoerd, omdat de parkeertarieven steeds afgerond worden op € 0,10. Daardoor zijn er voor 2025 € 125.000 minder inkomsten geraamd. Vanaf 2025 komen er ook minder parkeerplaatsen beschikbaar in het centrum. Door bouwwerkzaamheden op het Burgemeester Kuperusplein worden parkeerplekken tijdelijk gebruikt voor opslag en bouwverkeer. Hiervoor moet precariobelasting betaald worden, maar de exacte opbrengst is nog niet bekend, onder andere door mogelijke vrijstellingen. Hier komen we in de Najaarsrapportage op terug. Ook verhuist de warenmarkt op zaterdag uit het centrum. Daardoor zullen bezoekers waarschijnlijk anders reizen en vaker parkeren in het gratis Stadiongebied of op andere plekken winkelen. Dit zorgt voor een verwachte daling in parkeergeld van € 45.000 in 2025.

0.7 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

lasten

baten

saldo

Voorjaarsrapportage O&O

Septembercirculaire 2024

594

594

Voorjaarsrapportage O&O

December circulaire 2024

280

280

0.7 Algemene uitkering september- en decembercirculaire De belangrijkste ontwikkelingen in de septembercirculaire voor de begroting 2025 zijn: • Volume-, Loonprijs accres (LPO) en hoeveelheidsverschillen van € 340.000. Het gemeentefonds wordt meerdere keren per jaar aangepast voor volume- en prijswijzigingen evenals hoeveelheidsverschillen. Verder zijn een aantal eenheden voor de maatstaven aangepast, die gebruikt worden voor de berekening van de algemene uitkering. • Openbare bibliotheken. In 2023 en 2024 konden gemeenten een uitkering ontvangen voor het versterken van heet lokale bibliotheekstelsel. Vanaf 2025 krijgen de gemeenten een wettelijke zorgplicht en wordt een structurele bijdrage toegevoegd aan het gemeentefonds voor een bedrag van € 153.000. • Participatie voor €73.000. Het rijk compenseert de gemeenten vanaf 2025 voor de afschaffing van het lage-inkomensvoordeel in de sociale werkvoorziening. In de decembercirculaire is een mutatie van € 280.000 verwerkt, dit is een correctie op het volumeaccres na een revisie van het CBS op het 8-jaars BBP gemiddelde van € 185.000. En een aanpassing van de uitkeringsfactor van € 93.000.

54

0.8 Overige baten en lasten bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Septembercirculaire 2024

lasten -101

baten

saldo -101

Septembercirculaire 2024 De septembercirculaire 2024 wordt verwerkt in deze voorjaarsrapportage en op datzelfde moment kunnen er vanuit de organisatie ook voorstellen worden ingediend om uitgaven op te nemen die gedekt worden door de budgetten die zijn opgenomen in de septembercirculaire, met het oog op de uitvoering van deze taken. Daarom is voor deze mutaties een stelpost gereserveerd. De middelen voor de bibliotheek zijn inmiddels functioneel toegewezen en van de stelpost afgeboekt in deze rapportage.

55

Overhead Wat mag het kosten bedragen € 1.000 Taak veld

Omschrijving taakveld

0.4

Overhead

Primitieve begroting

Totaal lasten

0.4

Raadsbesluiten en budget overhevelingen

Effect voorjaars rapportage

-27.978

-3.006

-2.843

-33.827

-27.978

-3.006

-2.843

-33.827

161

-17

144

161

-17

144

-200

-200

Overhead

Totaal baten

Toevoeging reserve

Onttrekking reserve

Totaal geraamde lasten

Begroting 2025 na voorjaars rapportage

2.990

2.787

2.489

8.267

-24.827

-219

-571

-25.616

0.4 Overhead bedragen € 1.000 O&O of bijsturing

omschrijving

Voorjaarsrapportage O&O

Onderzoek ziekenhuis

Voorjaarsrapportage O&O

Groene bonnen

Voorjaarsrapportage O&O

Onderhoud Omrin

-25

-25

Voorjaarsrapportage O&O

Aanpassing energie

150

150

Voorjaarsrapportage O&O

Lokale aanjager

Voorjaarsrapportage O&O

SPUK-IZA bijdrage koppelgemeente

Voorjaarsrapportage O&O

Lagere brandverzekering

2

2

Voorjaarsrapportage O&O

Onderhoudsronde HR21 2024

-77

-77

Voorjaarsrapportage O&O

WGA ERD verzekering stopgezet

200

200

Voorjaarsrapportage O&O

Meerkosten nieuwe organisatiestructuur

-234

-234

Voorjaarsrapportage O&O

Licenties onderhoud DROP

-30

-30

Voorjaarsrapportage O&O

Hoofdlijnenakkoord GGZ

-110

-110

-60

-60

-2.122

-2.122

Voorjaarsrapportage bijsturing Inhuur applicatie beheer omgevingswet

-70

-70

Voorjaarsrapportage bijsturing Niet geplaatste leidinggevende tlv concernfrictie Voorjaarsrapportage bijsturing Onderhoud Gemeentehuis- Crackstate

-88

-88

-195

-195

Voorjaarsrapportage bijsturing Strategisch advies Sportstad- Thialf Voorjaarsrapportage bijsturing Ophogen inhuurbudget

lasten

baten

-17

saldo

-17

56

Voorjaarsrapportage bijsturing Dekking bovenformatief strategisch projectleider Voorjaarsrapportage bijsturing ISO medewerker

-84

-84

-55

-55

Voorjaarsrapportage bijsturing Ondernemersraad A

-44

-44

0.4 Omrin onderhoud Het onderhoud aan klein materieel, en het wagenpark, is uitbesteed in een overeenkomst met OMRIN. De afgelopen jaren zijn de onderhoudskosten, uurlonen, dermate gestegen dat het vastgestelde budget (€ 250.000) niet meer toereikend is om het benodigde onderhoud en keuringen uit te voeren. Om structureel een overschrijding te voorkomen is een ophoging van € 25.000 voor dit budget noodzakelijk.

0.4 Aanpassing energie De voordelen energie komen op verschillende onderdelen terug. Zie voor toelichting de tekst onder 2.1 bij thema Fysieke leefomgeving.

0.4 Lagere brandverzekering In 2024 is de gemeentelijke brandverzekering opnieuw aanbesteed, wat heeft geleid tot een premiebesparing van € 80.000, inclusief assurantiebelasting. Deze besparing is verdeeld over verschillende thema's, waardoor er geen directe aansluiting is.

0.4 Onderhoudsronde HR21 De onderhoudsronde HR21 van 2024 is vorig jaar laat vastgesteld (in het najaar), waardoor deze niet is opgenomen in de personeelsbegroting van 2025. Vanaf 2026 wordt deze onderhoudsronde structureel opgenomen in de personeelsbegroting.

0.4 WGA ERD stopgezet Vanaf 2025 heeft de gemeente ervoor gekozen om de Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten Eigen Risicodrager (WGA ERD) verzekering op te zeggen en eigenrisicodrager te worden. Medewerkers met een verzuimdag in 2024 blijven gedekt door de verzekering. Vanaf 2025 zijn we echter niet meer verzekerd, wat betekent dat medewerkers met een verzuimdag in 2025 na 104 weken via instroom van de wet Werk en Inkomen naar Arbeidsvermogen (WIA) voor onze eigen rekening komen. De eerste mogelijke WIA-schade zal in 2027 optreden. Als gemeente zijn we verplicht om het eigen beheer van de WGA goed te beleggen. Hiervoor is een derde partij aangesteld die dit voor ons beheert, met geraamde kosten van € 20.000. Het beschikbare budget voor de WGA-verzekering bedraagt € 220.000, waarvan € 20.000 naar het eigen beheer van de WGA gaat, waardoor er een bedrag van € 200.000 kan komen te vervallen. We stellen in deze rapportage voor een bestemmingsreserve WGA eigenrisicodrager in te stellen van € 200.000 (minimum) om eventuele risico's af te dekken.

0.4 Meerkosten nieuwe organisatiestructuur Het college heeft 14 januari 2025 een besluit genomen 'Financieel voorstel nieuwe structuur' om € 305.000 structurele extra kosten t.g.v. de organisatieontwikkeling bij VJR 2025 O&O aan te vragen en opnieuw structureel aan te vragen bij de Perspectiefnota 2026. Tevens wordt een bedrag van € 45.000 aangevraagd vanwege de salarisgarantie conform het Sociaal Statuut voor leidinggevenden die vanwege de organisatieverandering op een lagere schaal zijn geplaatst met recht van behoud op de hogere schaal. Voor 2025 betreft het een periode van 8 maanden, omdat de nieuwe organisatiestructuur ingaat per 1-5-2025.

57

0.4 Licenties onderhoud Decentrale Regelgeving en Officiële Publicaties Vanaf 2022 zien we een stijging in de licentiekosten, met een overschrijding die in 2024 oploopt tot € 30.000.