1.1 bijlage 1 Jaarverslag Ambion 2021

Professionalisering

Ambion besteedt veel zorg aan een constante ontwikkeling en professionalisering van medewerkers. Dit zorgt er niet alleen voor dat medewerkers vernieuwend onderwijs kunnen blijven bieden, maar het maakt de organisatie ook aantrekkelijk als werkgever. De Ambion Academie speelt hierin een belangrijke rol. Deze is in 2021 verder doorontwikkeld en er is continuïteit in bemensing gerealiseerd. In het verslagjaar zijn de directeuren verdergegaan met een scholingstraject bij MARANT en is werk gemaakt van het actualiseren van registraties in het Schoolleidersregister PO. Voor de professionalisering is een aantal instrumenten beschikbaar: • Collectieve en verplichte scholingen • Individuele opleidingen en ontwikkeltrajecten • Ambion Academie • Mobiliteit • Begeleiding startende leerkrachten • Opleiden in de School • Registratie beroepsregister

JAARVERSLAG AMBION 2021

29

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

De collectieve en verplichte scholingen worden in de schooljaarplanning of de bovenschoolse jaarplanning opgenomen. In 2021 hebben medewerkers scholingen gevolgd op het gebied van ICT, vakspecialisaties, lesmethodes en BHV. Bovenschools op Ambionniveau zijn twee studiedagen georganiseerd voor schooldirecteuren en (een deel van) het servicebureau. Tijdens deze dagen stond de organisatieontwikkeling (Ambion 2.0) centraal. In 2021 is een abonnement afgesloten voor E-learning voor leerkrachten en onderwijsassistenten. Ambion vindt onderzoek belangrijk. Ook de komende jaren worden medewerkers gemotiveerd om (master)opleidingen te volgen. Thema-onderzoeken en afstudeeronderzoeken leveren ook dan een belangrijke bijdrage aan de verdere (kwaliteits-) ontwikkeling van medewerkers en Ambion.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen

Ambion zet ook de komende jaren in op professionalisering van de eigen leerkrachten, onderwijsassistenten, leerkrachtondersteuners en directeuren. Het zijn van een aantrekkelijke werkgever wordt steeds belangrijker door het lerarentekort en de vergrijzing. Creativiteit en verantwoorde risico’s zijn daarbij noodzakelijk. Om evenwicht in het personeelsbestand te behouden is het belangrijk om jonge leerkrachten aan te trekken en te behouden. De komende jaren kijken we daarom nadrukkelijk hoe Ambion uit kan groeien tot een aantrekkelijke werkgever. Innovatief onderwijs, ruime ontwikkelmogelijkheden en aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden zijn hierbij de voornaamste pijlers. Verder gaan we meer inzet plegen op het strategisch personeelsbeleid zowel kwantitatief als kwalitatief. Hierbij is het belangrijk om helder te hebben wat de huidige situatie is en wat de wenselijke situatie is over 3-5 jaar. In 2022 wordt de verdere uitwerking van Ambion 2.0 een feit. Ook nemen we vanuit HR en kwaliteitszorg het initiatief om gezamenlijk met directeuren de visie met betrekking tot onderwijs en de uitwerking van het opleidingsbeleid verder uit te werken. De onderwijskundige visie is uitgangspunt voor het personeelsbeleid maar behoeft nog uitwerking.

Vooral voor de langere termijn zal duidelijk moeten worden wat de onderwijskundige visie betekent voor de organisatie-inrichting en het te voeren personeelsbeleid. De bestuurder bespreekt regelmatig met de directeuren de situatie op de scholen rondom de kwaliteit van het onderwijs en het te voeren (personeels)beleid. In overleggen met HR en/of het beleidsteam worden thema’s die spelen verder uitgewerkt of voorbereid.

JAARVERSLAG AMBION 2021

30

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

2.4 Communicatie & PR, Officemanagement en Informatiemanagement Communicatie & PR Doelen en resultaten Elke school heeft een aantrekkelijke, actuele website. Hierop heeft een kort promofilmpje een prominente plek. Scholen communiceren via moderne digitale middelen Ambion-breed zorgvuldig en tijdig communiceren over de gevolgen van coronamaatregelen en versoepelingen naar medewerkers en ouders Doorontwikkelen arbeidsmarktcommunicatie om succesvol vacatures in te kunnen vullen Ook in 2021 vormde communicatie rondom corona een belangrijk onderdeel van de werkzaamheden binnen de portefeuille Communicatie & PR. Zo kwam na elke persconferentie van het kabinet het Corona Coördinatie Team (CCT) bijeen om te analyseren welke gevolgen nieuwe coronamaatregelen of versoepelingen hadden voor het (geven van) onderwijs. Hierover werd vervolgens gecommuniceerd met medewerkers en ouders. De uitwerking van de gevolgen in communicatiemiddelen werd gedaan door de beleidsmedewerkers Communicatie & PR in afstemming met de leden van het CCT. Deze werkzaamheden vergden veel tijd. Hierdoor zijn een aantal doelen voor 2021 niet gehaald waaronder het (verder) profileren van de scholen, het vergroten van het bereik van het dashboard binnen O365 en het opzetten van beleid rondom contentmanagement,

Arbeidsmarktcommunicatie

De krapte op de arbeidsmarkt voor onderwijs is een landelijk probleem waar ook Ambion mee te maken heeft. Om succesvol vacatures in te kunnen vullen is in 2021 meer ingezet op werving via sociale kanalen. Hiervoor zijn nieuwe aantrekkelijke communicatiemiddelen ontwikkeld waaronder infographics en voor moeilijk in te vullen vacatures korte wervingsfilmpjes. De nieuwe communicatiemiddelen zijn goed ontvangen door zowel eigen medewerkers en externen.

Directiewissels

In 2021 waren er de nodige wisselingen op directieniveau door onder andere pensionering, interne doorstroom, ziekte en het overstappen naar een andere organisatie. Hierover moest gecommuniceerd worden met collega-directeuren, betrokken onderwijsteams, medezeggenschap, overige medewerkers van Ambion en externe partijen. De beleidsmedewerker Communicatie & PR coördineerde deze communicatie. Dit vroeg behoorlijk wat tijd in maart, april en juni.

JAARVERSLAG AMBION 2021

31

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Attentiebeleid

We waarderen de voortdurende inzet van onze medewerkers om afwisselend fysiek onderwijs, hybride onderwijs en thuis-onderwijs mogelijk te maken. Deze waardering is op een aantal momenten getoond door middel van een attentie. Andere projecten die in 2021 zijn gestart en (deels) afgerond: • Realisatie Ambion-boek. Hierin staat van elke school de visieposter. Op deze poster is op een visueel aantrekkelijke manier getekend wat de school typeert. Alle onze medewerkers en een groot aantal stakeholders hebben een exemplaar van dit boek ontvangen. • Bouw Ambion Wiki. Een online naslagwerk waar medewerkers informatie en documenten kunnen vinden over onder andere onderwijskwaliteit, Human Resources, Communicatie & PR, ICT, Informatiemanagement, Huisvesting & Facilitair, de Ambion Academie (scholing) en Ambion Stream (instructievideo’s, opnames bijeenkomsten). De Ambion Wiki is bijna volledig gevuld, het wachten is nog het optimaliseren van de zoekfunctie. De Ambion Wiki wordt in 2022 Ambion-breed geïntroduceerd. • Doorontwikkeling invulling website Ambion Academie. De teksten op de verschillende pagina’s zijn herschreven en geactualiseerd en om de uitstraling aantrekkelijker te maken zijn veel foto’s toegevoegd. • Promotiefilmpjes scholen. In 2021 is 1 nieuw promofilmpje gemaakt.

In het voorjaar en de zomer konden geen opnames worden gemaakt in verband met de geldende corona-maatregelen en in het najaar gooide het weer op verschillende momenten roet in het eten. • Nieuwe procedure met betrekking tot aanmelden doorvoeren op websites. De keuze is gemaakt dat ouders van nieuwe leerlingen op de website alleen een kennismakingsgesprek kunnen aanvragen. Pas hierna is aanmelden van de leerling mogelijk. Met deze aanpassing willen we ervoor zorgen dat we nieuwe leerlingen goed kunnen plaatsen en eventueel kunnen doorverwijzen als dat mogelijk is. • Communicatie rondom de start van het Kei Lab. De Van Maasdijkschool en De Ynset zijn een samenwerking gestart met het Kei College onder de naam Kei Lab. Een speciale klas voor doeners. Hiervor zijn samen met de communicatiemedewerker van het Kei College communicatiemiddelen ontwikkeld en is een informatieavond voor ouders en leerlingen georganiseerd.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen

In 2022 gaat de beleidsmedewerker Communicatie & PR onder andere aan de slag met: • Het verder in de markt zetten van Ambion als onderwijsorganisatie voor openbaar onderwijs en aantrekkelijk werkgever. Hierbij hoort onder andere het opzetten van een eigen LinkedIn-pagina voor Ambion. • Verder doorontwikkeling van de arbeidsmarktcommunicatie. Hiervoor is scholing nodig. • Samen met de directeuren, aan de slag met de (verdere) profilering van hun school. Door scholen nadrukkelijker te profileren willen we marktaandeel vergroten. • Bereik vergroten van het dashboard binnen O365.

JAARVERSLAG AMBION 2021

32

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

•

•

Afronden promofilmpjes. We hebben goede hoop dat met het afbouwen van de corona-maatregelen de resterende 9 promofilmpjes opgenomen kunnen worden in 2022. Opzetten van beleid rondom contentmanagement.

Officemanagement

Officemanagement is de spin in het web van onze organisatie. Zij legt de verbinding in de dagelijkse gang van zaken tussen bestuur, scholen en de buitenwereld. Maar ook voor de interne organisatie spelen de medewerkers een belangrijke rol in de verbinding, communicatie en ondersteuning. Naast de algemene ondersteuning van de bestuurder en het servicebureau, hebben de medewerkers van officemanagement een belangrijke rol bij het organiseren van diverse bijeenkomsten en trainingen en bij de inrichting van de O365omgeving.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen

Ook in 2022 biedt officemanagement weer de benodigde ondersteuning aan de bestuurder en de serviceorganisatie. Onder andere de organisatie van de Ambion Ontmoeting in juni wordt door officemanagement vakkundig opgepakt.

Informatiemanagement

Dit nieuwe vakgebied binnen het servicebureau heeft in 2021 niet een meer gestructureerde vorm gekregen. Er zijn wel processen ad hoc opgepakt en verbeterd. Wel is de informatie naar het personeel overzichtelijker en toegankelijker gemaakt met de toevoeging aan het dashboard van de Ambion Wiki. Informatiebeveiliging Iedere medewerker en leerling (vanaf groep 3) heeft een eigen device. Hierdoor is er geringer risico dat men op allerlei apparatuur (inlog-)gegevens achterlaat. Ambion maakt keuzes en neemt maatregelen om zo veilig mogelijk te werken, waarbij de balans wordt gezocht met het behouden van een werkbare ICT-inrichting. Ambion werkt met een paar opslag- en communicatieplatforms tussen doelgroepen: 1. Het O365 platform van Microsoft voor alle medewerkers; 2. Het ecosysteem van Apple voor de interactie tussen leerlingen en leerkrachten; 3. Het ouderportaal Mijn School voor de afstemming met ouders. Wachtwoorden worden regelmatig (verplicht) aangepast. MFA is ingericht voor cruciale gebruikers (met name beheerders). Naast het werken met gerenommeerde bedrijven is, daar waar nodig, ook het netwerkbeheer belegd bij deskundige en ervaren aanbieders. Ook heeft Ambion intern de nodige expertise in huis, te weten: • Een gecertificeerde Microsoft-specialist; • Een gecertificeerde Apple-specialist; • 3 ICT-beheerders die alle ICT-zaken behartigen voor alle scholen.

JAARVERSLAG AMBION 2021

33

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Voor wat betreft de AVG heeft Ambion zowel een externe Functionaris Gegevensbescherming als een ervaren externe Privacy Office. Beide houden zich voor meerdere schoolbesturen bezig met privacyvraagstukken (waaronder toetsing van verwerkingsovereenkomsten). Voor de schriftelijke borging wordt gebruik gemaakt van de producten en trainingen van YourSafetynet. Met een speciaal formulier van YourSafetynet kan via een link op de website van Ambion een privacy-incident worden gemeld. Dataveiligheid Niet alleen de hierboven genoemde platforms hebben hun opslag in the cloud, ook alle scholen en het servicebureau van Ambion werken serverloos. Hiermee is in de basis een eerste risico ondervangen. Vanaf september 2022 wordt het extra back-uppen van de Office 365-omgeving ondergebracht bij Barracuda.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen

Ondanks dat er in 2021 geen grote stappen zijn gemaakt, blijven we van mening dat Informatiemanagement een prominentere en meer overkoepelende plek gaat innemen binnen Ambion door de informatiebehoefte vanuit verschillende werk- en bedrijfsprocessen te vertalen naar de juiste informatievoorziening. De referentiearchitectuur van FORA lijkt hierbij nog steeds het middel om de verschillende voorzieningen en processen binnen Ambion in kaart te brengen.

2.5 Vastgoed

Ambion heeft vijftien gebouwen in juridisch eigendom- en beheer. De overige gebouwen zijn in eigendom- en beheer, bij de Vereniging van Eigenaars (VvE) Facet, VvE Akkrum en VvE De Akkers, Stichting De Kompenije, gemeente Heerenveen, gemeente De Fryske Marren en vastgoedmanagement Estea/Vastestate.

Doelen en resultaten Voor onze scholen streven we een huisvestingssituatie na die past bij onze visie op het onderwijs. Langetermijnvisie gebouwen is opgesteld op basis van het profiel van de school en op basis van het integraal huisvestingsplan van de gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen

Beheer en onderhoud

LindHorst huisvestingsadviseurs voert voor Ambion het beheer en onderhoud uit voor de vijftien gebouwen in juridisch eigendom, en ook VvE Facet en VvE Akkrum. Het gaat hierbij om planning, beheer, coördinatie, begeleiding, rapportage, en incidenteel om directievoering bij bouwprojecten als het bouwheerschap bij Ambion ligt.

JAARVERSLAG AMBION 2021

34

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

De kwaliteit van de schoolgebouwen is essentieel voor het geven van goed onderwijs. Huisvesting kan bijdragen aan de kwaliteit van het onderwijs, de verhoging van de productiviteit en het aantrekken van nieuwe leerlingen. Ambion streeft voor haar scholen een huisvestingssituatie na die past bij haar visie op het onderwijs. Daarin werken we samen en zoeken we afstemming met partners in educatie, welzijn en zorg, en een verankering in de sociaalmaatschappelijke omgeving. Bij toekomstige bouwplannen streeft Ambion, als dat gewenst en mogelijk is, naar multifunctionele gebouwen die een integrale benadering van het opgroeiende kind stimuleren.

Leerlingenaantallen

De afgelopen jaren zijn er minder leerlingen ingestroomd bij de scholen van Ambion. Er is sprake van krimp en daarnaast verliest Ambion marktaandeel aan het Bijzonder Onderwijs en De Buitenkans in gemeente Heerenveen. Ondanks de krimp willen nog steeds thuisnabij en kwalitatief goed onderwijs aanbieden aan alle kinderen in de gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen. We werken samen met de partners in de regio aan werkbare toekomstbestendige oplossingen. Met een integrale aanpak waarbij de verschillende domeinen van het servicebureau en de scholen zijn betrokken gaan we voor de komende jaren concrete acties uitzetten om het tij in deze te keren.

Ruimtebehoefte en capaciteit

De ruimtebehoefte van een school wordt berekend op basis van het leerlingenaantal. Aan de hand van leerlingenprognoses wordt bekeken wat de ruimtebehoefte van een school is op korte, middellange en lange termijn. Gemeentelijke prognoses laten voor de korte, middellange en lange termijn nog steeds een afname in het leerlingenaantal te zien. Ambion heeft dus te maken met een dalend leerlingenaantal, met name in de kleine kernen. Door de daling van het aantal leerlingen is er sprake van niet bekostigde overcapaciteit.

JAARVERSLAG AMBION 2021

35

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Op 1 oktober 2020 had Ambion 3.061 leerlingen. Dit aantal bepaalt de normatieve ruimtebehoefte in 2021. Feitelijk capaciteit totaal: Normatieve ruimtebehoefte: Overcapaciteit: Niet bekostigd:

24.481 m2 bvo 20.197 m2 4.284 m2 4.001 m2 (leegstand)

Feitelijk aantal groepsruimten: Aantal bekostigde ruimten: Niet bekostigd:

175 142 33

Ambion heeft dus op een aantal scholen te maken met niet bekostigde overcapaciteit, ook wel (normatieve) leegstand genoemd. Leegstand kost geld omdat deze vierkante meters wel moeten worden onderhouden en geëxploiteerd. Als er bij nabijgelegen collega-scholen sprake is van een tijdelijk tekort aan ruimte, kunnen zij worden doorverwezen naar deze leegstand bij Ambion. Voor scholen is dit vaak niet wenselijk, omdat een school dan wordt verdeeld over meerdere locaties wat ten koste gaat van onderwijstijd en teambuilding. Ook heeft het organisatorisch en financieel impact. Ambion kiest dan liever voor het in medegebruik geven of verhuren van de leegstand aan een maatschappelijke partij die het onderwijs, de kinderen en/of de omgeving (wijk/dorp) ondersteunt. Ambion stelt voorop dat leegstand zoveel mogelijk wordt beperkt en wordt ingevuld door multifunctioneel gebruik ten dienste van of aanvullend op onderwijs. De projecten die in 2021 zijn opgestart en afgerond: • Uitbreiding Westermarskoalle: er zijn 2 groepsruimten, een directiekamer en een berging gerealiseerd; • Opstellen Duurzaam Vastgoed Investeringsplan (DVIP) per school: we streven naar groene duurzame scholen. Per school zijn alle mogelijke duurzame opties in kaart gebracht. Denk hierbij aan bijvoorbeeld zonnepanelen en ledverlichting.

We willen maatschappelijk bewuste keuzes maken en het scholenbestand verduurzamen binnen de beschikbare middelen. Dit met oog op de toekomstige eisen aan duurzaamheid, energie labels en gasloos; • Verduurzamen buitenterreinen Albertine Agnesschool, It Bûtenplak, It Haskerplak, De Ynset en MFC Facet: er is een pilot gestart met een externe partner om een uitdagende, leerrijke speelomgeving te ontwerpen. Voor 4 van de 5 locaties is een vlekkenplan en ook een schetsontwerp opgesteld. Het schetsontwerp wordt waar nodig aangepast tot een definitief ontwerp;

JAARVERSLAG AMBION 2021

36

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

•

•

• • • • •

• •

•

Ontwikkelen digitaal dashboard: de huidige vastgoedbeheerder is bezig met het ontwikkelen van een digitaal dashboard met daarin alle gebouwelementen. Op basis van de NEN-2767 wordt de conditie van de gebouwen- en installatiedelen gemeten. Het is een praktische tool waarmee we alle huisvestingscomponenten in beeld hebben, om strategische keuzes te kunnen maken; Optimaliseren binnenklimaat Albertine Agnesschool: aantal lokalen zijn geoptimaliseerd door het plaatsen van een nieuwe ventilatorbox in het bestaande leidingwerk en het leveren en plaatsen van een nieuwe dak ventilator; Aanbrengen camera-bewaking Ekke de Haanschool en MFC Akkrum; Optimaliseren klimaatbeheersysteem bij MFC Akkrum; De Optimist: het creëren van een open verbinding tussen het groepslokaal en de centrale ruimte (leerplein) van de onderbouw; Het Slingertouw: het afsluiten van een open ruimte in een gang, waardoor er een extra groepsruimte is ontstaan; It Bûtenplak: het maken van plannen voor de realisatie van een multifunctioneel gebouw (buitenlokaal) welke gebruikt kan worden door OBS It Bûtenplak, Keatsferiening ‘Op 'e Grins’ en de Pipegeal (dorp); Albertine Agnesschool: het realiseren van een scheidingswand in het speellokaal, waardoor er aan één zijde van het speellokaal, een extra groepsruimte is ontstaan. MFC De Akkers: het aanbrengen van een scheidingswand in het gedeelte van Route0513.

De extra groepsruimte komt in gebruik van Spring! Op basis van het aantal leerlingen per 1 oktober 2021 heeft Spring! ruimtegebrek en heeft Route 0513 overcapaciteit; Aanschaf module voor digitaal contractenbeheer.

Onderdelen van het meerjarenonderhoudsplan die in 2021 zijn uitgevoerd: • Albertine Agnesschool: vervangen vloerafwerking in de hal van de toiletgroepen; • De Brêge: het vervangen van de gehele gevelbekleding en de gootconstructie aan de buitenzijde van het gebouw en de buitenberging; • De Boarne: herstraten van een gedeelte van het buitenterrein; • Van Maasdijkschool: uitvoeren groot buitenschilderwerk en het vervangen van een groot deel van de noodverlichtingsarmaturen; • Tjongerschool: aanbrengen nieuw hekwerk tussen plein en sloot, plaatsen nieuwe toegangspoort bij de ingang van het schoolplein; • Trijegeasterhonk: herstelwerk buitenterrein; verzakkingen door zinkholes, vervangen deel noodverlichtingsarmaturen; • Sevenaerschool: vervangen groot deel van de noodverlichtingsarmaturen; • De Ynset: het vervangen van een groot deel van de buitenzonwering; • MFC Akkrum: het vervangen van de brandmeldinstallatie en herstel groot deel van de noodverlichtingsarmaturen, het uitvoeren van een inspectie elektrische installaties (NEN-3140); • MFC Facet: het uitvoeren van groot binnenschilderwerk, het aanpassen van de brandmeldinstallatie en het vervangen van een groot deel van de noodverlichtingsarmaturen;

JAARVERSLAG AMBION 2021

37

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Onze gebouwen vergden in 2021 veel aandacht. Mede door de Covid19- pandemie, en het vraagstuk of de ventilatie van onze gebouwen op orde is. De onderzoeken hebben tot een beperkt aantal aanpassingen geleid. Het klimaat in een aantal groepsruimten van de Albertine Agnesschool is in 2021 verbeterd en in 2022 is Obs De Schakel aan de beurt.

Materiële financiële risico’s

Voor de materiële instandhouding van de scholen ontvangt Ambion een genormeerde vergoeding van het rijk. Diverse landelijke onderzoeken hebben aangetoond dat de werkelijke lasten de genormeerde vergoeding sterk overschrijden. Minder leerlingen betekent minder inkomsten. Dit leidt echter niet direct - en niet even sterk - tot minder kosten. Maatregelen die Ambion onder andere heeft genomen is het terugdringen van de energielasten en het benutten van inkoopvoordelen door centrale aanbestedingen op het gebied van schoonmaak, onderhoudswerkzaamheden, ICT en gebruiks- en verbruiksmaterialen.

Toekomstige ontwikkelingen

Een greep uit de projecten die doorlopen in 2022: - Aandacht voor aanhoudende daling aantal leerlingen in relatie tot het bijzonder onderwijs; - Aandacht voor Duurzaamheid: bij het onderhoud worden zoveel mogelijk duurzame keuzes gemaakt. Daarbij valt te denken aan zonnepanelen, led-verlichting en goede isolatie. - Herhuisvesting Sbo It Oerset in het gebouw MFC Facet; - Verbetering binnenklimaat groepsruimten Obs De Schakel; - Aanvraag vervangende bouw Albertine Agnesschool; - Aanvraag renovatie/revitalisering Obs Tjongerschool; - Visuele herinspectie (NEN-2767) van de bouwkundige elementen en gebouw gebonden installaties; - Actualisatie IHP gemeente Heerenveen; - Verduurzamen buitenterreinen Albertine Agnesschool, It Bûtenplak, It Haskerplak, en De Ynset; - Planvoorbereiding herhuisvesting Ekke de Haan en Het Vogelnest in de Heerenveense wijk ‘De Greiden’; Ambion wil ook voor de komende jaren kwalitatief duurzaam openbaar onderwijs voor de regio garanderen. Huisvesting heeft nadrukkelijke de aandacht van het bestuur in relatie tot profilering en het bieden van een aantrekkelijke leer- en werkomgeving.

JAARVERSLAG AMBION 2021

38

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

2.6 ICT Doelen en resultaten

Doelmatige en laagdrempelige dienstverlening aan scholen ICT-infrastructuur toekomstbestendig ingericht Sinds 2019 werken al onze scholen serverloos, hebben zij Apple-apparatuur gekregen en zijn ze overgegaan op het leren en werken in de Apple leeromgeving. De ICT-afdeling van het servicebureau heeft de aanschaf en het beheer geregeld. Door deze gezamenlijke en eenduidige keuze is het beheer voordeliger en eenvoudiger intern te doen door de decentrale beheerders die we hebben aangesteld. De aangestelde beheerders waren allemaal al werkzaam binnen Ambion in vergelijkbare functies. Door meer zelf te doen, realiseren we een kostenbesparing. Ook hebben we hiermee de dienstverlening aan de scholen doelmatiger en laagdrempeliger ingericht. In 2021 hebben we de ICT-infra ook toekomstbestendig ingericht. Eerst de bekabeling en eind 2021/ begin 2022 nieuwe (draadloze) netwerken en -beheer. De nieuwe contractpartij voor de meeste scholen is voor de komende jaren Plexsys. Deze overstap heeft in een financieel voordeel met zich meegebracht.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen

Het werken met en de samenwerking tussen de decentrale beheerders krijgt steeds meer vorm waarbij er ook specialisaties ontstaan. Hierdoor wordt, in teamverband, het niveau van ondersteuning steeds verder vergroot. Voor de periode 2022-2026 schaffen we nieuwe Apple-apparatuur aan. Een scrumgroep bereidt de keuze voor de hardware en het beheer voor. De daadwerkelijke aanbesteding doen we via onderwijscoöperatie Sivon.

2.7 Financiën Doelen en resultaten

Financiële kengetallen zijn en blijven op orde Publiek eigen vermogen boven signaleringswaarde Negatieve begroting, maar positief financieel resultaat (door NPO-gelden)

JAARVERSLAG AMBION 2021

39

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Financieel beleid

Het financieel beleid is erop gericht om zoveel mogelijk middelen beschikbaar te stellen voor het primaire proces. Daarnaast is financieel beleid erop gericht de continuïteit van de organisatie te waarborgen. Voor het waarborgen van de continuïteit van de organisatie en het realiseren van de missie en visie zijn de strategische doelen van de organisatie zoveel mogelijk gekoppeld aan het identiteitsbewijs en de geformuleerde koersuitspraken. Hiermee wordt voldaan aan het speerpunt van het bestuur dat de afzonderlijke scholen en de stichting als geheel meer inzicht hebben in de keuzes die zijn gemaakt over de inzet van middelen en bijbehorende ambities.

Planning en control

Een goede planning en control is erop gericht om de doelstellingen van de organisatie te realiseren. De instrumenten van planning (sturing) zoals het strategisch beleidsplan, de meerjarenbegroting zijn gericht op het sturen en richting geven aan de organisatie. De instrumenten van de control (beheersing) zoals de tussentijdse voortgangsrapportages, managementrapportage en de financiële jaarrekening zijn bedoeld om de voortgang van de plannen te meten en indien nodig bij te sturen. Bij de stichting bestaat de planning- en controlcyclus (op hoofdlijnen) uit de volgende onderdelen: •

•

•

•

Opstellen en vaststellen jaarverslag vorig boekjaar. Dit betreft een bestuursverslag en de jaarrekening. Het is een verantwoordingsdocument over het gevoerde beleid (van jaardoelen naar strategisch beleid) en de cijfermatige positie van de stichting. Geplande oplevering: Februari tot en met april van een kalenderjaar. Opstellen en vaststellen van het (meerjaren-)bestuursformatieplan voor het volgend schooljaar (beleidsmatige en formatief financiële planning). Oplevering: Mei van een kalenderjaar. Opstellen van de 9- maandrapportage van een kalenderjaar. Deze bestaat uitsluitend uit een financiële rapportage met betrekking tot de staat van baten en lasten, een aantal analyses, een forecast van de staat van baten en lasten voor het kalenderjaar, risico’s en het verloop van de vermogenspositie van de stichting. Deze rapportage wordt besproken met de directies van de scholen en voorgelegd aan de Gemeenschappelijke Medezeggenschapsraad (GMR) en de Raad van Toezicht. Oplevering: Oktober van een kalenderjaar. Opstellen en vaststellen meerjarenbegroting. In de meerjarenbegroting is de eerste schijf tevens de begroting voor komend kalenderjaar. Het geheel wordt voorgelegd aan de GMR en de Raad van Toezicht. De Raad van Toezicht legt de begroting ter goedkeuring voor aan de Gemeenteraad. Na goedkeuring door de gemeenteraad volgt de vaststelling door het College van Bestuur.

Oplevering: Najaar van het kalenderjaar.

Allocatie van middelen

Het bestuur ontvangt middelen van het Ministerie. De hoeveelheid middelen is afhankelijk van een aantal variabelen zoals het leerlingenaantal en de leeftijd van ons personeel. Alle toekenningen worden daarbij berekend op schoolniveau maar beschikbaar gesteld op bestuursniveau.

JAARVERSLAG AMBION 2021

40

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

De kosten van het bestuur, servicebureau en de bovenschoolse middelen maken onderdeel uit van de totale stichtingsbegroting. Voor de bepaling en de verdeling van de middelen gelden de volgende uitgangspunten: • Onderlinge solidariteit en gezamenlijke verantwoordelijkheid; • Uitgaan van ‘wat hebben we nodig’ in plaats van ‘waar hebben we recht op’; • Bovenschools organiseren waar het kan en op schoolniveau waar het moet’ • De uitgaven goed gemonitord worden; • Er een professionele cultuur bestaat van elkaar aanspreken; • Er ruimte blijft bestaan / prikkels zijn tot ondernemerschap van schoolteams / directeuren. De Raad van Toezicht heeft in december 2021 de meerjarenbegroting 2022-2025 goedgekeurd. De belangrijkste budgethouders zijn, naast de bestuurder, de beleidsadviseurs en de directeuren. Zij hebben in het begrotingsproces kunnen aangeven wat de plannen, investeringsaanvragen en bijzondere wensen voor het komende jaar en daaropvolgende jaren zijn (bijvoorbeeld op gebied van personeel, scholing, materiële zaken en investeringen). De beleidsadviseurs bespreken hun domeinbegroting met de directeuren. Deze manier van begroten vergroot de betrokkenheid bij de keuzes die zijn gemaakt voor de begroting. Alle jaarschijven van de meerjarenbegroting 2022-2025 zijn sluitend. Bij een aantal begrotingsposten is er sprake van onttrekking uit bestemmingsreserves.

In de meerjarenbegroting is namelijk rekening gehouden met lasten waarvan de dekking is geregeld in de bestemmingsreserves. Deze reserves zijn in het verleden gevormd.

Toekomstige ontwikkelingen

Vanaf 1 januari 2023 heeft het primair onderwijs te maken met een vereenvoudiging van de bekostiging. In de kern bestaat de vereenvoudiging uit de volgende maatregelen: 1. De gemiddelde gewogen leeftijd (GGL) wordt afgeschaft; 2. Het onderscheid in de bekostiging tussen onderbouw en bovenbouw verdwijnt; 3. De personele en materiële bekostiging worden samengevoegd; 4. De volledige bekostiging wordt op kalenderjaarbasis bepaald en uitbetaald, waarbij ook de teldatum wijzigt van 1 oktober t-1 naar 1 februari t-1; 5. Voor het speciaal basisonderwijs geldt op dit moment de 2%-systematiek. Deze zal in de nieuwe situatie niet meer van toepassing zijn. Zoals al bij punt 4 is aangegeven treedt met de komst van de vereenvoudiging bekostiging Primair Onderwijs een verandering op met de leerlingentelling. 1 oktober T-1 maakt plaats voor 1 februari t-1. Met andere woorden: De kalenderjaarbekostiging 2023 (periode 1 januari 2023 tot en met 31 december 2023) wordt bepaald aan de hand van het aantal leerlingen op 1 februari 2022. Het jaar 2022 wordt gebruikt om inzicht te krijgen wat de gevolgen zijn voor ons bestuur van de vereenvoudiging van de bekostiging primair onderwijs. De afschaffing van de gemiddelde gewogen leeftijd (GGL) en het percentage onderbouwleerlingen leidt tot herverdeeleffecten.

Er komt een gedegen overgangsregeling om scholen en besturen tijd te gunnen hun beleid aan te passen aan de nieuwe bekostiging. De inwerkingtreding van de nieuwe bekostiging betekent het einde van de balanspost ‘vordering op OCW’. JAARVERSLAG AMBION 2021

41

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Als gevolg hiervan zal het boekhoudkundig eigen vermogen eind 2022 dalen, wat van invloed is op signaleringswaarden gerelateerd aan vermogen en liquiditeit. Voor ons zeker van belang, aangezien het publiek eigen vermogen zich ruim boven de signaleringswaarden bevindt. Met ingang van 1 januari 2024 wordt de verwerking van de voorziening groot onderhoud herzien. Onze stichting heeft al een voorziening groot onderhoud. Vanaf 1 januari 2024 kan er gekozen tussen twee mogelijkheden, te weten: • Het activeren en afschrijven van groot onderhoud; • Het vormen van een voorziening groot onderhoud via de componentenbenadering. In het jaar 2023 wordt de keuze gemaakt voor welke systematiek wordt gekozen. Stichting Ambion zal in het jaar 2022 overgaan tot schatkistbankieren om het betalen van negatieve rente over het aanhouden van betaal-en spaartegoeden te voorkomen. Nederlandse banken rekenen 0,5% negatieve rente over saldi boven de € 100.000. De grenzen en hoogte van de rente zijn ook aan verandering onderhevig waardoor de financiële effecten (op onze publieke middelen) steeds groter worden. Gezien de liquiditeitspositie van Stichting Ambion besparen we hiermee jaarlijks ca. € 30.000 aan te betalen rente.

Treasury

Het treasury-beleid vindt plaats binnen de kaders van de regeling beleggen en belenen voor instellingen voor onderwijs en onderzoek en binnen de richtlijnen van het treasury-statuut van Stichting Ambion. In het treasury-statuut wordt het treasury-beleid uiteengezet evenals een beschrijving van de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden in het kader van de treasury-functie en de verantwoording aan het bestuur. De Raad van Toezicht heeft in haar vergadering van 3 juli 2017 het treasury-statuut goedgekeurd dat voldoet aan de ‘Regeling beleggen, lenen en derivaten OCW 2016’. In het jaar 2022 wordt het nieuwe treasury-statuut opnieuw vastgesteld dat voldoet aan de nieuwe aangepaste “Regeling beleggen, lenen en derivaten OCW 2016’. Voor het gehele boekjaar is conform het vastgestelde beleid gewerkt. Om goed uitvoering te geven aan treasury is het van belang dat de financiële logistiek goed is geregeld. Er is één centrale rekening voor het uitvoeren van het betalingsverkeer en alle betalingsverkeer is geconcentreerd bij één bankinstelling. Jaarlijks vindt er een evaluatie plaats met de bankrelatie van de stichting. De financiële baten en lasten over 2021 bedragen € 35.296 negatief (2020 € 11.729 negatief) en hebben betrekking op de negatieve rente die ABN Amro vanaf april 2020 in rekening brengt op tegoeden bij haar klanten.

Door Stichting Ambion wordt geen gebruik gemaakt van derivaten (zoals renteswaps) om risico’s af te dekken. Tevens worden er geen belangrijke prijs-, krediet-, liquiditeits- en kasstroomrisico’s onderkend. Er hebben zich in het verslagjaar geen liquiditeitsproblemen voorgedaan binnen Stichting Ambion.

JAARVERSLAG AMBION 2021

42

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Coronacrisis

Door de coronacrisis zijn er extra kosten gemaakt op het gebied van schoonmaak en desinfecterende materialen. De ontvangen subsidies Extra Hulp in de Klas en Inhaal- en ondersteuningsprogramma’s hebben bijgedragen om het onderwijs te kunnen waarborgen tijdens de coronacrisis zodat onderwijsachterstanden zoveel als mogelijk zijn weggewerkt dan wel ingehaald.

Onderwijsachterstandsmiddelen

De onderwijsachterstandsmiddelen worden bepaald aan de hand van een berekening door het CBS op basis van meerdere criteria. Voor het schooljaar 2020/2021 is er ca. € 510.000 ontvangen aan onderwijsachterstandsmiddelen. De onderwijsachterstandsmiddelen zijn op de scholen ingezet.

Verantwoording Prestatiebox middelen

De middelen die via de prestatiebox worden toegekend hebben betrekking op de afspraken in het bestuursakkoord over toptalenten, wetenschap en techniek, cultuureducatie, ICTinvesteringen, professionalisering van de kwaliteitszorg, professionalisering van de complexe vaardigheden en bewegingsonderwijs. In het verslagjaar tot en met juli 2021 zijn de ontvangen middelen van de prestatiebox ingezet voor ICT-investeringen, personeel, opbrengstgericht werken, kwaliteitszorg, professionalisering van leraren en schoolleiders en cultuureducatie. De regeling prestatiebox is met ingang van 1 augustus 2021 komen te vervallen. De middelen worden per 1 augustus 2021 op een andere wijze verstrekt: deels via de lumpsum (personeels- en arbeidsmarktbeleid) en deels via de specifieke regeling voor professionalisering en begeleiding starters en schoolleiding.

Verantwoording extra middelen werkdrukverlaging

Op iedere school is het gesprek gevoerd over de knelpunten die werknemers ervaren en de oplossingen die zij hiervoor zien. Dit gesprek vond plaats in het gehele team van leraren, schoolleider en overig personeel. In het gesprek over de aanpak van de werkdruk is besproken welke maatregelen er in de school moeten worden genomen om de werkdruk te verminderen. Op basis van dit gesprek is door de schoolleider/het bevoegd schoolbestuur een bestedingsplan opgesteld voor de inzet van de extra werkdrukmiddelen voor de schooljaren 2020/2021 en 2021/2022. Dit bestedingsplan is ter instemming voorgelegd aan de personeelsgeleding van de MR (P-MR). In het verslagjaar 2021 is € 796.000 besteed aan verlaging van de werkdruk. De middelen zijn onder andere besteed aan het aanstellen van conciërges, leerkrachten, onderwijsassistenten en vervanging leerkrachten om de leerkrachten te ontlasten, zodat ze meer tijd hebben voor hun onderwijsgevende taak. Daarnaast is ook op een aantal scholen gekeken om de administratieve plicht te beperken naar het meest noodzakelijke.

JAARVERSLAG AMBION 2021

43

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Risicomanagement

Risicomanagement heeft de aandacht binnen de organisatie. Bij risicomanagement worden de risico’s die Stichting Ambion loopt op diverse gebieden in kaart gebracht en worden zo mogelijk beheersingsmaatregelen getroffen. Aan de hand van de risicoanalyse kan proactief met de risico’s worden omgegaan, waardoor de organisatie meer tijd heeft om in te spelen op de ontwikkelingen die op Ambion afkomen. Door het inbedden van de risicoanalyse in de planning- en control cyclus wordt bewerkstelligd dat het risicomanagement een continu proces wordt. In 2018 is een risicoanalyse opgesteld en besproken in het Ambion overleg, bestuur en Raad van Toezicht. De risicoanalyse heeft een sterk verband met de huidige financiële positie en organisatieomvang van Stichting Ambion. Hoe gezonder de organisatie is, hoe beter zij in staat zal zijn om risico’s op te vangen. In het laatste kwartaal van 2021 is er opnieuw opdracht gegeven om een risicoanalyse uit te voeren. Het ‘rapport’ wordt in het 1e kwartaal van 2022 opgeleverd. De financiële positie van Stichting Ambion is zonder meer goed. Zie ook hoofdstuk financiële positie. De Algemene reserve bedraagt eind 2021 € 6.527.598. Gesteld kan worden dat het vermogen ruim voldoende is voor het dragen van de risico’s en er is overall sprake van een laag/gemiddeld risicoprofiel in relatie tot het vermogen.

Belangrijkste risico’s Personele risico’s De veranderde arbeidsmarkt biedt een aantal nieuwe problemen. Allereerst is het ingewikkeld de vervangingen goed te regelen. Verder doet zich een complex probleem voor. Als we medewerkers niet een vaste aanstelling geven, is er de kans dat ze vertrekken naar een ander bestuur. Er is immers sprake van een vraagmarkt. Hierdoor is de flexibele schil verdwenen, terwijl er door de krimp wel minder arbeidsplaatsen zijn. Er zal dus een actief personeelsbeleid moeten worden gevoerd om dit knelpunt op te lossen. De belangrijkste kosten worden gevormd door de (vaste) formatie die wordt ingezet. Het grootste financiële risico wordt gevormd door het ontstaan van verschillen tussen de bekostiging en de werkelijke personele lasten. Prijsverschillen ontstaan door stijging van de loonkosten die niet of niet geheel door de rijksoverheid wordt gecompenseerd. Daarnaast kan er sprake zijn van (tijdelijke) boventalligheid in de personele bezetting. Door goed en tijdig anticiperen op de krimp worden de risico’s tot een minimum beperkt. Eén van de maatregelen die onder anderen wordt genomen is het hanteren van de T=0 systematiek bij de (meerjaren) formatieplanning voor de komende jaren. Dit betekent dat wijzigingen in het aantal leerlingen door de scholen formatief moeten worden opgevangen.

Materiële financiële risico’s Voor de materiële instandhouding van de scholen ontvangt Ambion een genormeerde vergoeding van het rijk. Diverse landelijke onderzoeken hebben aangetoond dat de werkelijke lasten de genormeerde vergoeding sterk overschrijden. Minder leerlingen betekent minder inkomsten. Dit leidt echter niet direct - en zeker niet even sterk – tot minder kosten. JAARVERSLAG AMBION 2021

44

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

De toekomstige ICT-investeringen (ICT-plan Ambion) moeten leiden tot minder uitgaven aan papieren methoden en verwerkingsmateriaal. Maatregelen die Ambion onder andere heeft genomen zijn het terugdringen van de energielasten en het benutten van inkoopvoordelen door Europese aanbestedingen op het gebied van schoonmaak, ICT en gebruiks- en verbruiksmaterialen. Veelal gebruiken scholen lokalen die niet meer door het rijk bekostigd worden. Wanneer het niet mogelijk is om betalende externe medegebruikers c.q. huurders te vinden, dan worden lokalen afgesloten, met navenant lagere energie- en schoonmaakkosten. Ook worden de kosten van ‘schoolbestuurlijk onderhoud’ dan lager. Deze besparingen compenseren echter onvoldoende de lagere rijksvergoeding. Het blijft dan ook belangrijk om de bestaande huisvesting (scholen) te blijven volgen en te zorgen voor voldoende bezetting van deze accommodaties en voor kostenverminderingen als lokalen leeg staan. Ambion heeft zelf vijftien scholen in beheer en de rest is in beheer bij de Vereniging van Eigenaars (VVE) Facet, VVE Akkrum en VVE MFC De Akkers, Stichting MFC De Kompenije, gemeente Heerenveen, gemeente De Fryske Marren en vastgoedmanagement Vastestate. Door een gezamenlijke aanbesteding met meerdere schoolbesturen, worden voordelen op beheer- en onderhoudsuitvoering nagestreefd.

Krimp De impact van hiervoor genoemde risico’s wordt vergroot door de doorgaande krimp van het aantal leerlingen. De krimp heeft als gevolg dat er voortdurend gezocht moet worden naar creatieve oplossingen om enerzijds te blijven zorgen voor kwalitatief goed onderwijs en anderzijds om Ambion financieel gezond te houden. Met de meerjarenbegroting 2021-2024 is rekening gehouden met de geprognosticeerde daling van het aantal leerlingen en de daarmee samenhangende formatieve krimp. Passend Onderwijs Scholen moeten een passend onderwijsaanbod bieden voor alle kinderen die bij een school worden aangemeld of zijn ingeschreven. Om de zorgplicht te kunnen realiseren is samenwerking belangrijk. In de Provincie Friesland is gekozen voor één samenwerkingsverband. De bekostiging van Passend Onderwijs loopt via dit samenwerkingsverband. Niet bestede middelen inzake Passend Onderwijs worden gedoteerd in de bestemmingsreserve. Vanuit deze reserve wordt de komende jaren geïnvesteerd in het vergroten van de leerkrachtvaardigheden. Bovendien worden hieruit middelen vrijgemaakt voor de extra ondersteuning op de scholen.

JAARVERSLAG AMBION 2021

45

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Ontwikkelingen in meerjarenperspectief

Hieronder is een verkorte grafiek afgebeeld met daarin de ontwikkeling van het aantal leerlingen. Het speciaal basisonderwijs (SBAO) is buiten beschouwing gelaten, omdat het spreidingsgebied verder reikt dan de gemeente Heerenveen.

De jaren 2022 tot en met 2025 betreffen geprognosticeerde leerlingaantallen die door de schooldirecteuren zijn opgesteld en als uitgangspunt dienen voor de te ontvangen gelden vanuit het Ministerie OCW in de meerjarenbegroting. In bovenstaande grafiek zijn de gerealiseerde en verwachte leerlingenaantallen per teldatum 1 oktober van enig jaar (20122025) zichtbaar. Per 1 oktober 2021 (de teldatum) is het aantal leerlingen 2.862 en daarmee 68 leerlingen lager dan 1 oktober 2020 (2.930). Er wordt vooralsnog een verdere daling van het aantal leerlingen verwacht. Het doel van Ambion is minimaal stabilisatie van het aantal leerlingen. In deze leerlingprognose is nog geen rekening gehouden met een wijziging van de teldatum van 1 oktober naar 1 februari als gevolg van de vereenvoudiging van de bekostiging met ingang van 1 januari 2023.

Staat van baten en lasten

Op de volgende pagina is de realisatie over 2021 afgezet tegen de realisatie over 2020 en ten opzichte van de begroting 2021 weergegeven. Daaraan toegevoegd zijn de begrote meerjarenresultaten voor de jaren 2022-2025 aan de hand van de meerjarenbegroting 20222025. Stichting Ambion heeft eind 2019 vanuit het Ministerie OCW in het kader van Convenant Aanpak Lerarentekort incidentele baten ontvangen. Deze baten (€ 593.500) heeft de stichting eind 2019 aan de bestemmingsreserve onderwijscao toegevoegd. De bestemmingsreserve onderwijscao is vervolgens in 2020 ingezet ter dekking van de incidentele uitkering in februari 2020 die aan de medewerkers van stichting Ambion is uitbetaald. Daarnaast zijn, in verband met krapte op de arbeidsmarkt, in het jaar 2020 extra personele investeringen gedaan om kwalitatief goed onderwijs aan te kunnen bieden en te kunnen waarborgen. JAARVERSLAG AMBION 2021

46

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Daarnaast heeft stichting Ambion in het jaar 2020 veel last gehad van langdurige ziekte van directeuren en leerkrachten, wat heeft geleid tot hogere interim kosten en inhuur van externe leerkrachten. Bovengenoemde ontwikkelingen hebben geleid tot een fors negatief resultaat over het jaar 2020 ten opzichte van de begroting 2021 en realisatie 2021.

JAARVERSLAG AMBION 2021

47

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

JAARVERSLAG AMBION 2021

48

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

De Rijksbijdragen vallen € 2.337.000 hoger uit dan begroot. Het verschil wordt met name verklaard door: Prijsbijstelling personele bekostiging Prijsbijstelling P&A en opschaling prestatieboxmiddelen Prijsbijstelling fusiegelden Lagere vergoeding fusiegelden It Bûtenplak/J.B. Kan Prijsbijstelling onderwijsachterstandenbeleid Opvang vreemdelingen Lerarenbeurs NPO-middelen Materiële instandhouding groei 1-3 Inhouding MI J.B. Kanschool als gevolg van fusie Hogere MI middelen dan begroot Professionalisering en begeleiding starters en schoolleiding (als gevolg van opschaling prestatieboxmiddelen) Lagere vergoeding prestatiebox Personele groeimiddelen Middelen zij-instroom Overige subsidies OCW Hogere baten samenwerkingsverband Totaal

190.000 194.000 14.000 -/- 70.000 15.000 62.000 4.000 1.006.000 43.000 -/- 28.000 9.000 120.000 -/- 239.000 108.000 27.000 842.000 40.000 2.337.000

In het kalenderjaar hebben prijsaanpassingen plaatsgevonden inzake de verwerkingsbijdrage voor de loonbijstelling 2021. Deze loonbijstelling werkt ook door in de ‘lonen en salarissen’ verantwoord onder ‘4.1 Personeelslasten’. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft in 2021 extra middelen beschikbaar gesteld in kader van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) om verdere vertraging en achterstanden te voorkomen en om opgelopen vertraging en achterstanden waar mogelijk zo snel mogelijk in te halen. Voor het schooljaar 2021/2022 ontvangt stichting Ambion € 2.415.000 NPO-gelden. Er heeft een correctie plaatsgevonden in de fusiebekostiging van It Bûtenplak / Mr. J.B. Kanschool. Er was in eerste instantie € 157.000 beschikt. Omdat er uiteindelijk niet voldoende leerlingen zijn overgegaan naar de nieuwe fusieschool is de vergoeding € 70.000 lager uitgevallen. Vanwege de instroom van voldoende leerlingen in het verslagjaar 2021 heeft stichting Ambion groeibekostiging ad € 128.000. In de begroting is rekening gehouden met € 20.000. Het bestuur vraagt de groeibekostiging niet aan. Deze bekostiging wordt automatisch toegekend op basis van de inschrijvingen in het Register Onderwijsdeelnemers (ROD). Tot 1 april heeft de school de tijd om de leerlingen tijdig en correct in ROD te registreren. Daarna stelt DUO vast of er sprake is van groeibekostiging.

JAARVERSLAG AMBION 2021

49

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Per 1 augustus 2021 zijn de prestatieboxmiddelen op een andere wijze beschikt. In het schooljaar 2020-2021 ontving het schoolbestuur de prestatieboxmiddelen nog als een aparte vergoeding. Met ingang van 1 augustus 2021 zijn de prestatieboxmiddelen opgegaan in deels lumpsum (personeel- en arbeidsmarktbeleid) en deels de regeling professionalisering en begeleiding starters en schoolleiding. De overige subsidies OCW vallen hoger uit dan begroot. Gedurende het verslagjaar is er subsidie ‘Extra Hulp in de Klas’ ontvangen (€ 7.500.000). Deze subsidie was niet begroot en is afgelopen op 31 december 2021. De subsidieregeling voorziet in een tegemoetkoming in de kosten om (afstands) onderwijs te kunnen blijven geven en de gevolgen van corona op te kunnen vangen. Voor Ambion is er € 465.000 beschikbaar. Als penvoerder van het project zijn de overige middelen (€ 7.035.000) doorgesluisd naar andere schoolbesturen die zijn aangesloten in de Regionaal Aanpak Personeelstekort (RAP) regio. Daarnaast is in het verslagjaar subsidie ontvangen inzake het inhaal- en ondersteuningsprogramma (€ 410.0000) als gevolg van het coronavirus. De subsidieregeling is bedoeld om risico’s op leeren ontwikkelachterstanden aan te pakken. In de begroting is rekening gehouden met € 105.000. De subsidie is afgelopen per 31 december 2021.

Gedurende het verslagjaar is ook een toelage ad € 22.000 ontvangen voor arbeidsmarkttoelage. De toelage wordt toegekend voor de schooljaren 2021/2022 en 2022/2023. Scholen met een uitdagende leerling populatie worden gedurende de looptijd extra beloond in de vorm van een toelage. Voor een drietal scholen van Ambion is de toelage toegekend. De baten van het Samenwerkingsverband Fryslân inzake Passend Onderwijs vallen hoger uit dan begroot. In het verslagjaar is een extra bestuursbudget ontvangen en een beschikking inzake extra ondersteuning van een zorgleerling. De overige overheidsbijdragen en – subsidies vallen hoger uit doordat de subsidie inzake Schakelklas Heerenveen en Taalklas Joure is verlengd. De overige baten vallen hoger uit dan begroot. Naast hogere baten inzake verhuur derden, detacheringsbaten en bruikleenvergoeding Ipads zijn er ook incidentele baten ontvangen van NHL inzake ‘opleiden in de school’ en ‘3M-project’, PGB budget, inzet orthopedagoog inzake Vroeghulp, subsidie gezonde school en vergoeding conciërge VVE Akkrum. Eeen deel van de ontvangen baten zijn verantwoord onder ‘4.1 Personeelslasten’ en ‘4.4 Overige lasten’. De personeelslasten vallen hoger uit dan begroot. De loonbijstelling van 2021 is verwerkt in de post ‘lonen en salarissen’.

Gedurende het jaar vinden er diverse verschuivingen plaats in de formatie van Ambion en daarmee ook in de besteding van de budgetten. Daarnaast valt de post ‘lonen en salarissen’ ook hoger uit door de ontvangen NPO gelden vanaf 1 augustus 2021, de ontvangen subsidie ‘Extra Hulp in de Klas’, hogere subsidie ‘Inhaal-en ondersteuningsprogramma’s en de ontvangen arbeidsmarkttoelage. De kosten van ziektevervanging vallen hoger uit dan begroot. Het nadeel zit met name in de eerste zeven maanden van het jaar. Met het formatieproces van schooljaar 2021/2022 en begroting 2022 is rekening gehouden met deze stijging.

JAARVERSLAG AMBION 2021

50

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

De post ‘Personeel niet in loondienst’ valt hoger uit dan begroot. Daarnaast vallen de interim kosten langdurige ziekte van directeuren en inhuur externe leerkrachten hoger uit dan begroot. Ook vallen de kosten hoger uit door de besteding van de ontvangen NPO gelden vanaf 1 augustus 2021 (€ 51.000). De scholingskosten en cursussen vallen lager uit dan begroot. De trend lijkt te zijn dat de budgetten voor scholing niet volledig worden benut. Het sluiten van scholen als gevolg van het coronavirus en het organiseren van onderwijs op afstand hebben impact gehad op het niet volgen c.q. doorgaan van diverse scholingen. Daarnaast vallen de kosten van outplacement/coaching personeel lager uit dan begroot. De overige personele kosten vallen hoger uit dan begroot. Dit laatste valt met name te verklaren door een factuur inzake recruitment (€ 40.000) wat uit de subsidiegelden Regionale Aanpak Personeelstekort (RAP) is overgemaakt aan vereniging SchoolpleinNoord. In het verslagjaar zijn baten ontvangen van UWV inzake zwangerschapsverlof en ziektewetuitkeringen. Tegenover deze baten staan de vervangingskosten als gevolg van zwangerschapsverlof en ziektewet. De afschrijvingskosten vallen hoger uit dan begroot. Dit wordt met name veroorzaakt door de afschrijving over de activa van voormalig Onderwijsgroep Primus. In het verslagjaar 2020 was het nadeel van plm.

€ 35.000 al zichtbaar in de jaarrekening en dit werkt dit nog door voor het verslagjaar 2021, Tijdens de opmaak van de meerjarenbegroting 2021-2024 was deze post nog niet bekend, vandaar het verschil tussen begroting en realisatie. De huisvestingslasten vallen hoger uit dan begroot. Dit wordt op de eerste plaats veroorzaakt door hoger huurkosten als gevolg van het plaatsen c.q. weghalen van de unit bij de Westermarskoalle, huur extra lokaal Taalklas Joure en extra huur voor het huisvesten van klassen van It Oerset in de Compagnonsschool. Op de tweede plaats vallen de schoonmaakkosten hoger uit door de kosten van werkzaamheden inzake onderhoud van vloeren op een aantal scholen en hogere schoonmaakkosten voor VVE Akkrum als gevolg van het vertrek van de schoonmaakster en de overname van de werkzaamheden door het huidige schoonmaakbedrijf. Op de laatste plaats vallen de ‘Overige huisvestingslasten’ hoger uit inzake werkzaamheden bij Obs De Optimist, Obs Tjongerschool, Obs Albertine Agnesschool en meerwerk realisatie extra ruimtebehoefte bij de Westermarskoalle. De overige lasten vallen hoger uit dan begroot. De accountantskosten vallen hoger uit dan begroot. Er heeft wel een lagere aanbesteding plaatsgevonden, maar gedurende het verslagjaar is ervoor gekozen om een nieuwe risicoanalyse uit te laten voeren.

Tevens vallen de ICT-kosten (licenties) en kopieerkosten hoger uit dan begroot. De kosten van PR & Marketing vallen hoger uit dan begroot. Daar staat tegenover dat de kosten van abonnementen en contributies zijn toegenomen. De overige lasten vallen ook hoger uit door lasten inzake subsidieregeling Regionaal aanpak Personeelstekort (RAP). Deze laatste subsidieregeling verloopt budgettair neutraal in het jaar 2021. De financiële baten en lasten vallen hoger uit dan begroot. Abn Amrobank brengt negatieve rente op ‘tegoeden’ bij haar klanten. De hogere lasten waren niet begroot. JAARVERSLAG AMBION 2021

51

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Belangrijkste ontwikkelingen op de meerjarenbegroting • De budgethouders, de bestuurder, de beleidsadviseurs en de directeuren geven tijdens het begrotingsproces aan wat hun plannen, investeringsaanvragen en bijzondere wensen voor het komende jaar en daaropvolgende haren zijn. Deze zijn verwerkt in bovengenoemde meerjarenbegroting. Er wordt geïnvesteerd in meubilair, ICT, OLP en overige materiele vaste activa. In het jaar 2022 vindt er een nieuwe Europese aanbesteding plaats op het gebied van nieuwe hardware (iPads etc.). De investeringen 2022-2025 zijn verwerkt in het Kasstroomoverzicht 2021-2025. • Hoewel het nettoresultaat voor de jaren 2022 t/m 2025 een negatief beeld laat zien, is het uiteindelijke resultaat een licht positieve begroting voor de jaren 2022 t/m 2025. Daarbij moet worden opgemerkt dat er bij een aantal posten sprake is van onttrekking uit bestemmingsreserves. In het verleden is hiervoor gereserveerd en dit leidt voor de komende jaren tot uitgaven; • De baten zijn gebaseerd op geprognosticeerde ontwikkeling van het aantal leerlingen en de meest recente gegevens gepubliceerd in de Staatscourant oktober 2021; • Ten aanzien van de krimp willen we vanuit het oogpunt van kwaliteit kijken of we kwalitatief goed onderwijs voor alle kinderen beschikbaar kunnen maken. We willen thuisnabij onderwijs en ook kwalitatief goed onderwijs.

Deze beide waarden blijven in het proces naast elkaar staan en we werken samen met de partners in de regio aan werkbare toekomstbestendige oplossingen. Dit is onze maatschappelijke opdracht!; • In de interne organisatie blijven we werken aan een gezonde verhouding tussen het primaire proces en de ondersteunende processen. Dit is zichtbaar in bijvoorbeeld de verhouding tussen het aantal directieleden en het aantal leerlingen en in de omvang van het servicebureau en de bovenschoolse ondersteuningsunit; • Realisatie Ambion Academie. Permanent leren zien we als een professionele opgave van elk Ambion medewerker. We richten de werk- en leeromgeving zo in dat dat mogelijk wordt en faciliteren op na- en bijscholing; • De toekomstige boekjaren vertonen een positief resultaat, maar om dat te bereiken zijn de volgende maatregelen noodzakelijk: o Continue aandacht voor de formatie die in verhouding staat met de daling van het aantal leerlingen en die recht doet aan de kwaliteit van het onderwijs; o Met organisatieontwikkeling Ambion 2.0 wil Ambion een duurzame organisatie zijn die voorbereid is op de toekomst en deze met vertrouwen tegemoet kan zien. Dit betekent dat er een antwoord wordt geformuleerd op hoe het onderwijslandschap van de toekomst er in onze regio uit komt te zien.

Door te kiezen voor een duurzame organisatie wordt voorkomen dat er ad-hoc oplossingen gezocht moeten worden voor problemen die zich aandienen en kan er meer op basis van langetermijnvisie gewerkt worden. In 2022 zal het ontwerp van het nieuwe Ambion-landschap worden besproken en vastgesteld (Van richten naar inrichten). Belangrijke onderwerpen die in het ontwerp worden meegenomen en waarover verdere besluiten moeten worden genomen en die in lijn van een nieuw Koersplan (2023-2025) liggen zijn o.a. integrale IKC-ontwikkeling, samenwerking en efficiëntie kleine scholen, filosofie en organisatie van leidinggeven, verbreding onderwijsaanbod en concepten en duurzaamheid. JAARVERSLAG AMBION 2021

52

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

De belangrijkste (toekomstige) ontwikkeling op de meerjarenbalans 2021-2025

De ontwikkeling van de balanspositie is gebaseerd op de meerjarenbegroting 2022-2025 en heeft de balans per 31 december 2021 als uitgangspunt. Op basis van voortschrijdend inzicht zijn een aantal balansposten gewijzigd. Hoewel het gaat om prognosecijfers kan het volgende worden gesteld: • De materiële activa neemt in het jaar 2022 toe. Voor het jaar 2022 staan de vervangingsinvesteringen van het ICT-plan Ambion op de rol. Vervolgens nemen de materiële activa door afschrijvingen af over de jaren 2023-2025; • De vlottende activa nemen in het jaar 2023 af. Met ingang van 1 januari 2023 treedt het nieuwe wetsvoorstel vereenvoudiging van de bekostiging primair onderwijs in. Eind januari 2021 heeft het Tweede Kamer ingestemd met het wetsvoorstel. Het Ministerie van OCW gaat dan over van schooljaarbekostiging naar kalenderjaarbekostiging. Deze aanpassing zal leiden tot een iets lagere vermogenspositie. De liquiditeitsratio wordt plm. 1,9 wat nog steeds goed is te noemen om op korte termijn aan de verplichtingen te kunnen voldoen; • Het Eigen Vermogen daalt in 2022 ten opzichte van 2021 door het afboeken van de balanspost ‘Vordering OCW’ als gevolg van het nieuwe wetsvoorstel vereenvoudiging van de bekostiging primair onderwijs, maar blijft de komende jaren daarna op een redelijk stabiel niveau.

De verwachting is wel dat er een verschuiving gaat plaatsvinden in het Eigen Vermogen naar Voorzieningen. Vanaf het jaar 2024 verandert de RJ-methodiek en de verslaglegging voor de verwerking van groot onderhoud. De verwachting is dat tussen de 1 miljoen en 2 miljoen euro moet worden overgeheveld van de algemene reserve naar voorziening onderhoud. De effecten van deze wijziging zijn nog niet verwerkt in onderstaande meerjarenbalans. De komende jaren wordt duidelijk wat de consequenties zijn van deze wetswijziging. • De voorzieningen nemen optisch af, omdat de nieuwe regelgeving met betrekking tot de verslaglegging van groot onderhoud nog niet is verwerkt in onderstaande meerjarenbalans. De daling wordt met name veroorzaakt door uit te voeren onderhoud ten opzichte van voorgaande jaren aan de schoolgebouwen. Voor het uit te voeren is een meerjarenonderhoudsplanning (MJOP) opgesteld.