1.1 bijlage 1 Jaarverslag Ambion 2021

JAARVERSLAG AMBION 2021

1

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Voorwoord Voor u ligt het jaarverslag 2021, dat bestaat uit het bestuursverslag en de jaarrekening. Hiermee legt het College van Bestuur verantwoording af aan de Raad van Toezicht, medewerkers, medezeggenschapsraden, ouders, gemeenten Heerenveen en De Fryske Marren, rijksoverheid, samenwerkingspartners en andere belanghebbenden. Terugblikkend kunnen we ook in dit jaarverslag niet om corona heen. Er was sprake van beperkende maatregelen en een tweede scholensluiting. Hierdoor moesten onze leerlingen, ouders en medewerkers opnieuw schakelen naar wat wel mogelijk was. Ik ben trots op de manier waarop iedereen deze uitdaging weer is aangegaan! Maar gelukkig lag niet alles stil. In aangepaste vorm waren er toch weer activiteiten mogelijk. Zo werd er volop geschaatst (soms zelfs samen met schaatsberoemdheden!), overhandigden we ons Ambion-boek aan de wethouders Onderwijs, lanceerden we de Ommetjes-app binnen Ambion, en was onder andere onze KinderInnovatieraad betrokken bij de totstandkoming van de escaperoom rondom vliegenier Clement van Maasdijk. Verder kwam de Onderwijsinspectie in november op bezoek voor het vierjaarlijkse bestuurlijke onderzoek. De uitkomsten van dit onderzoek zijn een ‘voldoende’ op visie, ambities en doelen, een ‘voldoende’ op evaluatie, verantwoording en dialoog en een ‘goed’ op uitvoering en kwaliteitscultuur.

Verder hebben we een 'herstelopdracht met vertrouwen' voor het aanbod Fries en Burgerschap. In 2021 is ook gestart met het Nationaal Programma Onderwijs. Met dit programma stelt de overheid extra middelen beschikbaar om de impact van de coronamaatregelen op leerlingen aan te pakken. Al onze scholen hebben in het voorjaar een schoolscan gemaakt om in kaart te brengen op welke manier NPO-middelen het beste ingezet kunnen worden. Binnen Ambion gaan we niet uit van achterstanden, maar hebben we het over mogelijkheden. Elke leerling volgt zijn eigen weg en ontwikkelt zich op eigen wijze, soms wat vroeger soms wat later. Het kwaliteitskader van de inspectie is voor ons daarbij de basis. Het bestuursverslag bestaat uit drie hoofdstukken. Het eerste hoofdstuk bevat algemene informatie over Ambion. In het tweede hoofdstuk blikken we terug op de resultaten van het beleid in 2021. Het derde hoofdstuk is een toelichting op de financiële situatie. In het jaarverslag verantwoorden we de financiële situatie van Ambion. Financieel sluiten we 2021 positief af. Het positieve resultaat wordt met name bepaald door de ontvangen NPOgelden voor de periode augustus tot en met december 2021. Stichting Ambion is solide genoeg om ook de komende jaren investeringen doen, die nodig zijn om onze ambities voor toekomstbestendig onderwijs in de regio te verwezenlijken.

Ingrid Janssen Voorzitter College van Bestuur

JAARVERSLAG AMBION 2021

2

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

INHOUDSOPGAVE 1

STICHTING AMBION 1.1 Profiel 1.2 Organisatie

2

VERANTWOORDING VAN HET BELEID 2.1 Onderwijskwaliteit 2.2 Onderwijsinnovatie 2.3 HR 2.4 Communicatie & PR, Officemanagement Informatiemanagement 2.5 Vastgoed 2.6 ICT 2.7 Financiën 3

JAARVERSLAG 3.1 Grondslagen 3.2 Balans per 31 december 2021 3.3 Exploitatieoverzicht 2021 3.4 Kasstroomoverzicht 2021 3.5 Toelichting op de balans 31 december 2021 3.6 Niet in de balans opgenomen verplichtingen Niet uit de balans blijkende rechten 3.7 Toelichting op de exploitatierekening 2021 3.8 (Voorstel) Bestemming exploitatiesaldo 3.9 Gebeurtenissen na balansdatum 3.10 Overzicht verbonden partijen 3.11 Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector 3.12 Model G |Verantwoording subsidies

4 JAARVERSLAG RAAD VAN TOEZICHT 4.1 4.2 4.3

4.4 4.5 4.6

Samenstelling Raad van Toezicht Rooster van aftreden leden Raad van Toezicht Hoofd- en nevenfuncties Raad van Toezicht en College van Bestuur Taakverdeling Raad van Toezicht Werkwijze Beloning

blz. 5 blz. 6

blz. 14 blz. 23 blz. 26 blz. 31 blz. 34 blz. 39 blz. 39

blz. 60 blz. 65 blz. 66 blz. 66 blz. 68 blz. 71 blz. 72 blz. 75 blz. 75 blz. 75 blz. 76 blz. 78

blz. 79 blz. 80 blz. 81 blz. 82 blz. 83 blz. 84

JAARVERSLAG AMBION 2021

3

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

1. Stichting Ambion In dit hoofdstuk laten we zien wie Ambion is. Waar staan we voor? Hoe ziet onze organisatie eruit? Welke scholen maken deel uit van Ambion? En met wie werken we samen.

1.1 Profiel

Missie en visie Strategisch beleidsplan Iedereen welkom!

1.2 Organisatie

Bestuur Scholen Intern toezicht Organisatiestructuur Overlegstructuur GMR Samenwerkingspartners Klachtenbehandeling Governance en code goed bestuur Functiescheiding

JAARVERSLAG AMBION 2021

4

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

1.1

PROFIEL

Missie en visie

Ambion staat voor AMBitie In ONderwijs. Onze vierentwintig openbare basisscholen bieden eigentijds en kwalitatief onderwijs in de gemeenten Fryske Marren en Heerenveen. Daarbij staan vertrouwen, verbinding en ontwikkeling centraal. De scholen werken intensief samen, maar hebben ook ieder hun eigen gezicht. Door krachten te bundelen is het mogelijk om kennis uit te wisselen en voorzieningen te delen, zodat we een steeds sterkere onderwijsorganisatie worden die een sterk fundament vormt voor het onderwijs in de regio Zuid-Friesland, nu en in de toekomst. We hebben een stijl van besturen en samenwerken die past bij de filosofie van ‘Vertrouwen en verbinding’. Er wordt steeds een balans gezocht tussen ‘wat is goed voor de individuele scholen’ en ‘wat is goed voor het collectief’. We hebben de principiële keuze gemaakt om de verantwoordelijkheid laag in de organisatie te leggen, vanuit het vertrouwen dat ontwikkeling dan van binnenuit op gang komt en beklijft. We geven professionele ruimte om de goede dingen te doen, uitgaande van de leef- en streefregels. Deze leef- en streefregels staan in ons koersdocument. Onze missie en visie en de manier waarop we binnen Ambion met elkaar willen werken zijn te vinden in ons identiteitsbewijs

Strategisch beleidsplan

Het strategisch beleidsplan bestaat uit het identiteitsdocument en koersdocument en is een richtlijn voor de toekomst. Het helpt ons om te gaan met de verschillende uitdagingen waar we mee te maken krijgen, waaronder demografische krimp, dalende leerlingaantallen en het handhaven van kwalitatief goed onderwijs. Het strategisch beleidsplan kent de volgende domeinen en aandachtsgebieden: Onderwijskwaliteit, HR, Communicatie & PR, Officemanagement, Informatiemanagement, Bedrijfsvoering, ICT en Financiën. Het strategisch beleidsplan is de strategische basis voor de scholen. Elke school geeft hier op een eigen wijze invulling aan op basis van onderwijsvisie en profilering. In het school(jaar)plan vertalen de scholen onze koersuitspraken (zie hiernaast) naar de dagelijkse praktijk van de school. Het schoolplan is opgenomen op de website van de school.

JAARVERSLAG AMBION 2021

5

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Iedereen welkom!

Op onze scholen is iedereen welkom. We bieden alle kinderen een veilige, moderne en uitdagende leeromgeving waarin ze zich optimaal en naar eigen vermogen kunnen ontwikkelen.

1.2

ORGANISATIE

Bestuur

Ambion wordt geleid door een eenhoofdig College van Bestuur, in de persoon van mevrouw Ingrid Janssen. Naast haar functie als voorzitter College van Bestuur (‘bestuurder’) heeft zij de volgende nevenfuncties: lid Raad van Toezicht van SLO, bestuurder Schoolplein Noord, lid Raad van Advies Bureau Meesterschap, assessor schoolleiders- en masteropleiding NHL/Stenden en begeleider leergang Onderzoeksmatig Besturen. Verder heeft zij nog haar eigen adviesbedrijf van waaruit zij incidenteel adviestrajecten verzorgt voor organisaties zonder belangenverstrengeling. Ingrid Janssen voert haar taken onder toezicht van een Raad van Toezicht (RvT) uit. Het toezichtkader is door de RvT gezamenlijk met de bestuurder opgesteld.

Scholen

Ambion is een onderwijsorganisatie voor openbaar primair onderwijs in de gemeenten Fryske Marren en Heerenveen. We hebben 8 basisscholen in de gemeente Fryske Marren en 15 basisscholen en 1 school voor speciaal basisonderwijs in de gemeente Heerenveen. Voor een overzicht van onze scholen ga naar Onze scholen (ambion.nl).

Intern toezicht

De Raad van Toezicht had het grootste deel van 2021 5 leden. De heer Nieuwstraten heeft zich in het najaar teruggetrokken uit de Raad (bevestigd door de RvT op 11 oktober 2021). Er is een vacature opengesteld. De zittingsduur van de leden is 4 jaar, en zij hebben de mogelijkheid om een termijn te verlengen. Om te voorkomen dat de continuïteit van het intern toezicht in het geding komt, is door de RvT een rooster van aftreden opgesteld. Voorzitter Raad van Toezicht L. (Luc) Geven Eigenaar Leiderschap in school Vice-voorzitter Raad van Toezicht (tot 11 oktober 2021) P. (Peter) Nieuwstraten Gepensioneerd Lid Raad van Toezicht J. (Jan) Cooijmans Eigenaar J.C. Consulting Lid Raad van Toezicht H. (Halbe) Spanjer Docent

JAARVERSLAG AMBION 2021

6

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Lid Raad van Toezicht M. (Marita) Jansen Advocaat/zelfstandig ondernemer

Organisatiestructuur

Onder de koepel Ambion vallen vierentwintig scholen. Zij zijn verdeeld over vier clusters. In deze clusters zoeken de scholen de verbinding en ondersteunen, versterken en verrijken zij elkaar. Het servicebureau ondersteunt het College van Bestuur, de Raad van Toezicht, de schoolleiders en de scholen. Het servicebureau bestaat uit de domeinen: Onderwijskwaliteit, HR, Organisatie en Bedrijfsvoering, heeft een eigen secretariaat en voert verschillende ondersteunende werkzaamheden uit. Als dat nodig of gewenst is schakelt zij externe expertise in, bijvoorbeeld op het gebied van ARBO, inkoop of juridische ondersteuning. Bijna alle domeinen hebben capaciteit op zowel adviserend, coördinerend, beleidsvoorbereidend als uitvoerend niveau.

JAARVERSLAG AMBION 2021

7

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Domein Onderwijskwaliteit HR Organisatie Bedrijfsvoering Totaal

Expertise

Fte Onderwijsontwikkeling en innovatie 1,6 HR-advies, personeels- en 3,8 salarisadministratie Communicatie & PR, 1,8 informatiemanagement, officemanagement Financiën, huisvesting, ICT, 2,6 facilitair 9,8

Overlegstructuur

Door overleg willen we afstemming, draagvlak en ontwikkeling realiseren. Dit doen we door de diverse (dwars)verbanden binnen Ambion zo optimaal mogelijk te benutten om informatie en kennis te delen. Zo leren we van elkaar leren en gebruiken we elkaars kennis en expertise om samen tot passende oplossingen en duurzame ontwikkeling te komen. Ambion kent een platte hiërarchische structuur. De directeuren en hun teams zijn eigenaar van het primaire proces en samen verantwoordelijk voor de kwaliteit van het onderwijs op onze scholen. Het servicebureau ondersteunt dit proces optimaal en het bestuur geeft intern en extern sturing aan het profiel en de bedrijfsvoering van Ambion. Directeuren denken en werken actief mee op strategisch niveau. Met medewerkers wordt continu de professionele dialoog gevoerd. Via team- en bouwoverleggen en individuele (voortgangs)gesprekken wordt steeds gewerkt aan ontwikkeling. De Ambion Academie biedt medewerkers de mogelijkheid om (online) scholing te volgen. Ambion-overleg Eén keer per drie weken vindt overleg plaats tussen de bestuurder en de directeuren. Hier wordt overleg gevoerd over onderwijs- en organisatieontwikkeling en wordt expertise gedeeld. Van en met elkaar leren staat centraal. We werken met een agenda die wordt voorbereid door de bestuurder en de beleidsmedewerkers van het servicebureau.

Clusteroverleg Voorafgaand aan het overleg tussen bestuurder en directeuren komen de clusters bijeen. In de clusteroverleggen vindt intervisie plaatsen tussen de directeuren en wordt overlegd over reguliere lopende zaken of actuele urgente zaken. Dit gebeurt aan de hand van een agenda die in overleg met de voorzitters van de clusters wordt bepaald en in een jaarkalender wordt opgenomen. Als dat gewenst is sluiten de bestuurder en/of beleidsadviseurs van het servicebureau aan bij deze overleggen. Beleidsmedewerkers kunnen zelf ook onderwerpen vanuit hun domein op de agenda zetten.

JAARVERSLAG AMBION 2021

8

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Scrumgroepen In scrumprojecten worden actuele thema’s op Ambion-niveau concreet uitgewerkt in beleid en acties. Directeuren, leerkrachten en medewerkers van het servicebureau verzamelen en delen kennis. Tijdens Ambion-overleggen presenteert de projecteigenaar de stand van zaken aan alle directeuren en kunnen vragen/dilemma’s worden voorgelegd. Op die manier houden we alle directeuren aangesloten bij het proces en creëren we draagvlak voor de uiteindelijke opbrengst van een scrum-project. In 2021 hadden we de volgende scrumgroepen: • Boeien en binden van medewerkers Ambion • Opleiden in de school • Onderzoek is het kloppend hart van Ambion • Vervanging Apple-hardware • Verbetering proces beleidsrijk begroten inclusief formatieproces • Leerling- ontwikkelvolgsysteem (LOVS) Projectgroep Ambion 2.0 In 2021 is de projectgroep Ambion 2.0 verdergegaan met het uitwerken naar implementatie en realisatie van het thema ‘organisatieontwikkeling’: hoe gaat ons onderwijslandschap er in de toekomst uit zien gezien de krimp, behoud en doorontwikkeling kwaliteit, schoolnabijheid en het vinden van kwalitatief goed personeel? Welke richting past bij de nieuwe situatie? In 2021 zijn 5 ontwerpcriteria vastgesteld en is door de ontwerpgroep een beleidsbepalingsdocument gemaakt.

Aan de hand hiervan is over diverse benoemde onderwerpen de dialoog gevoerd met bestuurder, directeuren en beleidsmedewerkers. In 2022 staat het thema op de agenda van een organisatie-brede studiemiddag. Overleg Raad van Toezicht en bestuurder Zes keer per jaar overleggen Raad van Toezicht en de bestuurder met elkaar (5 reguliere overleggen en 1 zelfevaluatie). Er wordt vergaderd met een agenda en een jaarplanning. De bestuurder verantwoordt door zelfevaluatie de realisatie in een gesprekkencyclus met de Raad van Toezicht. Jaarlijks vindt er een zelfevaluatie plaats (bij voorkeur onder leiding van een extern specialist) en één keer per jaar overleg met de GMR. Van dit overleg wordt een verslag gemaakt dat na vaststelling wordt ondertekend. Waar mogelijk bezoeken de leden van de Raad van Toezicht jaarlijks een aantal scholen. In 2021 was dit door de geldende coronamaatregelen helaas niet mogelijk. Overleg bestuurder en GMR Drie keer per jaar vindt overleg plaats tussen de bestuurder en de complete GMR. Er wordt vergaderd met een agenda en jaarplanning. Het dagelijks bestuur van de GMR vergadert gemiddeld één keer per maand. De bestuurder is in de meeste gevallen bij (een deel van) die vergaderingen aanwezig om agendapunten direct te kunnen toelichten. Eén keer per jaar vindt een overleg plaats tussen de Raad van Toezicht en de GMR.

JAARVERSLAG AMBION 2021

9

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Overleg Bestuurder, voorzitter GMR en voorzitter RvT In de evaluatie van de GMR met de RvT en externe Hanke de Lange kwam vorig jaar aan de orde dat ‘een benen op tafelavond’ gewenst was. Informeel bespreekt de Governancedriehoek dan allerlei zaken die spelen en bevraagt men elkaar over hoe het met de organisatie gaat vanuit verschillen de rollen. Deze bijeenkomsten worden twee keer per jaar gehouden.

GMR

De GMR van Ambion bestaat uit 24 leden, van iedere school een afgevaardigde. Er is een dagelijks bestuur van 5 personen. De voorzitter van de GMR is Jasper van Zellingen (oudergeleding). De GMR werkt in vier domeingroepen: Bedrijfsvoering, Human Resources, Onderwijs en Public Relations & Communicatie. Klik hier voor de link naar het jaarverslag 2020-2021 van de GMR

Samenwerkingspartners

Samenwerking zit diep en duidelijk in onze organisatie verweven. Als onderwijsorganisatie hebben we een maatschappelijke taak en verantwoordelijkheid die we vanuit onze openbare identiteit willen vervullen. Dit doen we niet alleen, maar bij voorkeur in samenhang en samenwerking met anderen in de samenleving. Ambion werkt onder andere samen met/in: • NHL Stenden: samenwerking voor Opleiden in de School en het E-lab; • PO-raad; • Samenwerkingsverband Passend onderwijs PO Friesland; • Bètapunt Noord: Ambion is penvoerder voor Bètapunt Noord. Bètapunt Noord ondersteunt schoolbesturen, schooldirecteuren, W&T-coördinatoren en leerkrachten in Groningen, Friesland en Drenthe met informatie, advies en begeleiding bij de invoering van wetenschap en technologie in de klas; • Curriculum.nu: De Compagnonsschool heeft zich namens Ambion aangesloten bij dit landelijke initiatief om een nieuw curriculum voor het basisonderwijs samen te stellen; dit is voorlopig landelijk opgeschort.

• Taalondersteuning nieuwkomers: samenwerking met CBO Meilân en de gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen voor het bevorderen van taalonderwijs voor kinderen van nieuwkomers door middel van een kleinschalige schakelklas/taalklas waar intensief NT2 onderwijs wordt gegeven; • IKC-ontwikkeling: samenwerking met Kinderwoud, de gemeente en welzijnswerk om KC Skoatterwiis door te ontwikkelen; • Schoolplein Noord: samenwerking met verschillende schoolbesturen uit NoordNederland om een platform voor onderwijs (IKC tot hbo/wo) in Noord-Nederland waar arbeidsmarkt, loopbaan en professionele ontwikkeling bij elkaar komen verder door te ontwikkelen; • Kiim: school voor leerlingen van 10-18 jaar in de gemeente Heerenveen. Samenwerking met Bornego College, OSG Sevenwolden, Aeres en CBO Meilân om een nieuwe school te realiseren in 2022. • Sivon: samenwerking op het gebied van inkoop ICT. Ambion is ook vertegenwoordigd in de ledenraad van deze inkoopcoöperatie.

JAARVERSLAG AMBION 2021

10

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

•

•

LeerEcoSysteem: samenwerking met Ateliers Majeur, Bibliotheken Mar en Fean, Kei College en Museum Heerenveen. Partijen willen laten zien dat je overal kunt leren, ook buiten leslokalen en dat dat leren meer is dan alleen kennis vergaren. Het gaat ook om het leren van elkaar, creatief denken, het vermogen om problemen op te lossen en samenwerken. Een challenge-dag en escaperoom in Museum Heereveen zijn de eerste mooie resultaten van deze samenwerking. Kei Lab: samenwerking met het Kei College bedoeld voor leerlingen uit groep 7 of 8. Doel is leerlingen met gouden handen kennis te laten maken met het voortgezet onderwijs. Zo kunnen zij straks een betere keuze maken voor een vervolgopleiding.

Tussenschoolse en buitenschoolse opvang en IKC vorming Alle scholen van Ambion hebben een continurooster waardoor er geen tussenschoolse opvang is. Wel is er buitenschoolse opvang, die doorgaans in of dicht bij de scholen aangeboden wordt. Dit geldt ook voor de peuterspeelzalen. Hiervoor werken we goed samen met Kinderwoud en SKIK. OBS Skoatterwiis is in 2017 samen met Kinderwoud en maatschappelijke partners gestart met een traject tot de vorming van een IKC. Onder begeleiding van een externe procesbegeleider zijn in 2021 verdere stappen ondernomen in dit proces. De in 2018 opgezette intensieve samenwerking met zorgpartners vanuit Jeugdhulp Friesland heeft in 2021 verder vorm gekregen. Meerdere medewerkers zijn onderdeel van het multidisciplinaire team en aanwezig in de school voor een aantal dagen in de week. Dit jaar wordt er gekeken hoe het project kan toegroeien naar een meer structurele en preventieve fase. De subsidie is verlengd tot juni 2022. De Feart in Jubbega heeft met behulp van de subsidie van de gemeente Heerenveen stappen gezet in de samenwerking met de peuteropvang. Hierdoor is de zorgstructuur en de samenwerking met de peuterspeelzaal van Kinderwoud versterkt. Het uiteindelijke doel is voor de regio Jubbega een kindcentrum te vormen met een rijk aanbod in een doorgaande lijn voor kinderen van 2-14 jaar.

Op andere scholen zijn afspraken gemaakt over een warme overdracht van kinderen met een VVE-indicatie. Bij deze overdracht zijn zowel de intern begeleider, pedagogisch medewerker, onderbouwleerkracht, ouders en jeugdverpleegkundige betrokken. Vroegtijdig signaleren en het borgen van een doorgaande lijn in het aanbod staan hierbij centraal.

Klachtenbehandeling

Ambion kent een formeel vastgestelde regeling voor klachten en misstanden. Deze is terug te vinden op onze website als tekst en animatie. Klachten worden in de lijn op de betreffende school ingediend en afgehandeld. De klager kan hiervoor eventueel terecht bij de interne contactpersoon op school. Misstanden worden rechtstreeks bij het bestuur gemeld en door de bestuurder afgehandeld. Daarbij kan de externe vertrouwensadviescommissie worden ingeschakeld.

JAARVERSLAG AMBION 2021

11

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

In 2021 zijn zeven klachten bij de bestuurder ingediend. Twee daarvan hingen samen met (de maatregelen rondom) corona. Alle klachten zijn voldoende afgehandeld door de bestuurder en hebben niet geleid tot vervolgstappen.

Governance en code goed bestuur

Stichting Ambion legt verantwoording af aan de rijksoverheid over de rechtmatige en doelmatige besteding van middelen. Ook legt Ambion via het jaarverslag verantwoording af over het functioneren van de scholen aan ouders, personeel en de gemeenten Heerenveen en De Fryske Marren. Met de gemeenteraden en de Colleges van Burgemeester en Wethouders hebben we regelmatig formeel en informeel contact. Ambion heeft een GMR met wie de bestuurder regelmatig formele, constructieve gesprekken voert ten aanzien van de koers en genomen besluiten. Hierbij wordt recht gedaan aan het advies- en instemmingsrecht van de GMR. Met het governance model wordt voldaan aan de wet ‘Goed onderwijs, goed bestuur’ en de ‘Code goed Bestuur in het primair onderwijs’. In de Code Goed bestuur in het primair onderwijs zijn basisprincipes vastgelegd met betrekking tot professionaliteit van bestuurders en toezichthouders in het primair onderwijs. Ambion hanteert, zonder afwijkingen, de Code Goed bestuur van de PO-raad. De code goed bestuur is te vinden op www.poraad.nl.

Functiescheiding

Er is gekozen voor een feitelijke scheiding, waarbij de voorzitter College van Bestuur de bestuurstaak uitoefent namens de interne toezichthouder. Uitgangspunten zijn, dat de voorzitter College van Bestuur de bestuurstaak uitoefent namens het formele bestuur en dat de voorzitter CvB en de Raad van Toezicht gezamenlijk het bevoegd gezag zijn. Daarbij heeft de Raad van Toezicht zowel een adviserende als controlerende taak op inhoud, effectiviteit en doelmatigheid van het beleid en de uitvoering ervan.

JAARVERSLAG AMBION 2021

12

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

2. VERANTWOORDING VAN HET BELEID

De beleidsadviseurs hebben voor hun eigen domein, maar ook domein-overstijgend en in verbinding met elkaar én de scholen een beleids- en jaarplan opgesteld voor Ambion. Aansluitend bij de nieuwe systematiek voor planning en control, zijn beleidsdoelen en activiteiten in tijd weggezet. In dit hoofdstuk verantwoorden we het gevoerde beleid en de in 2021 bereikte resultaten op onze strategische ambities op de volgende domeinen en aandachtsgebieden: Onderwijskwaliteit, Onderwijsinnovatie, HR, Communicatie & PR, Officemanagement, Informatiemanagement, Vastgoed, ICT en Financiën.

2.1 Onderwijskwaliteit

Doelen en resultaten Veiligheid Onderwijsresultaten Verwijzing naar het voortgezet onderwijs Internationalisering Inspectie Interne audits Oudertevredenheid Nationaal Programma Onderwijs Passend Onderwijs

2.2 Onderwijsinnovatie

Doelen en resultaten KIR Verwachte toekomstige ontwikkelingen

2.3 HR

Doelen en resultaten Personeel Vacatures Zij-instromers en LIO-ers Arbeidsmarkttoelage Formatieproces Digitale dossiers Verzuim Werkdruk Professionalisering Verwachte toekomstige ontwikkelingen

2.4 Communicatie & PR, Officemanagement, Informatiemanagement

Directiewissels Attentiebeleid Verwachte toekomstige ontwikkelingen

2.5 Vastgoed

Doelen en resultaten Beheer & Onderhoud Leerlingenaantallen Ruimtebehoefte en capaciteit Materiele financiële risico’s Toekomstige ontwikkelingen

2.6 ICT

Verwachte toekomstige ontwikkelingen

2.7 Financiën

Financieel beleid Planning & Control Allocatie van middelen Toekomstige ontwikkelingen Treasury Coronacrisis Onderwijsachterstandsmiddelen Verantwoording prestatieboxmiddelen Verantwoording extra middelen werkdrukverlaging Risicomanagement Ontwikkelingen in meerjarenperspectief Staat van baten en lasten Belangrijkste (toekomstige) ontwikkelingen op de meerjarenbalans 2021-2025 Financiële positie

Doelen en resultaten Arbeidsmarktcommunicatie JAARVERSLAG AMBION 2021

13

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

2.1 Onderwijskwaliteit

Onderwijskwaliteit is de kwaliteit van het onderwijs dat op onze scholen gegeven wordt. De onderwijskwaliteit bestaat uit het effectief aanleren van kennis en vaardigheden en met plezier naar school gaan. We vinden dat school een plek moet zijn waar kinderen zich in de volle breedte kunnen ontwikkelen, zelfvertrouwen opbouwen en toegroeien naar een volgende fase in hun leven als betrokken wereldburgers. Wij stemmen ons onderwijs af op de behoeften van de leerlingen, zodat alle leerlingen de loopbaan volgen die past bij hun mogelijkheden en talenten. Indien nodig betrekken wij hierbij zorgpartners. Per kwaliteitsgebied hebben wij indicatoren opgesteld waar alle scholen van Ambion aan werken om aan de kwaliteitsstandaard te voldoen. Kwaliteitscultuur en kwaliteitszorg In dit kwaliteitsgebied ligt de basis voor onze onderwijskwaliteit. De directeur en het team werken continue samen aan voortdurende verbetering van de kwaliteit op hun school. Zij hebben goed zicht op de kwaliteit van het onderwijs op hun school en werken planmatig aan de verbetering hiervan. Ambities zijn helder geformuleerd en sluiten aan bij een (of meer) koersuitspraken van Ambion. Dit zien we onder andere terug in het schooljaarverslag en schooljaarplan van de scholen.

Onderwijsleerproces De scholen hebben een breed aanbod dat voldoet aan de basiskwaliteit2 zoals vastgesteld door het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschap en aansluit bij de missie en koersuitspraken van Ambion. Het aanbod van de school is afgestemd op de leerlingenpopulatie en sluit aan bij het (taal)niveau en de onderwijsbehoeften van de leerlingen. Het aanbod wordt waar nodig gedurende de schoolloopbaan verdiept en verbreed, zodat leerlingen een ononderbroken ontwikkeling kunnen doorlopen. Het didactisch handelen van de leerkrachten stelt leerlingen in staat tot leren en ontwikkelen. Leerkrachten verzamelen systematisch informatie over de leerlingen, stellen doelen en gebruiken de informatie om hun onderwijsaanbod continu af te stemmen. Leerlingen die dat nodig hebben krijgen extra aanbod, ondersteuning en begeleiding waarbij aandacht is voor de bevordering van gelijke kansen. Dit is een vast onderdeel van de audits. Veiligheid en Schoolklimaat De directeur en het schoolteam zorgen voor een veilige leeromgeving voor leerlingen. Dit is zichtbaar in de sociale opbrengsten. Het pedagogisch klimaat draagt bij aan het bevorderen van zelfvertrouwen van leerlingen en daarmee aan de ontwikkeling tot betrokken wereldburgers. Onderwijsresultaten en Sturen De eindopbrengsten van de scholen zijn voldoende tot goed en passen bij de kenmerken van de leerlingpopulatie.

Dit betekent dat de opbrengsten minimaal boven de signaleringswaarde van de onderwijsinspectie liggen. Het is onze ambitie dat de eindopbrengsten op of boven het landelijk gemiddelde liggen van de scholen met dezelfde schoolweging. Deze ambitie hebben wij omdat wij willen dat onze kinderen optimale kansen krijgen om hun mogelijkheden en talenten te benutten. Alle scholen zorgen voor een JAARVERSLAG AMBION 2021

14

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

zorgvuldige analyse van de eindopbrengsten. Deze is terug te vinden in het schooljaarverslag. Daarmee maakt de school direct een vertaling naar verbeterdoelen/acties in het schooljaarplan. De beleidsadviseur onderwijs bewaakt en stimuleert de kwaliteit van de analyses. Daarnaast stelt elke school doelen met betrekking tot de tussenopbrengsten die passen bij de leerlingpopulatie. De tussenopbrengsten zijn de resultaten van de methode onafhankelijke toetsen van het leerlingvolgsysteem van CITO. De school analyseert de tussenopbrengsten halfjaarlijks. Deze analyses sturen op en brengen focus in het beleid van de school. Binnen het kwaliteitssysteem van Ambion hebben de interne audits een belangrijke plaats als het gaat om sturing op kwaliteit, continue kwaliteitsverbetering en bestuurlijk zicht op kwaliteit. De interne audits werden volgen het plan “Audits 2.0” uitgevoerd. Iedere school ontvangt minstens één keer in de vier jaar het auditteam van Ambion voor een interne audit. Op verzoek van de school of het bestuur kan een tussentijdse audit worden georganiseerd. De uitkomsten van een interne audit zijn richtinggevend bij het opstellen van het school(jaar)plan. Tijdens de audits staat de zelfevaluatie van scholen, een bredere betrokkenheid in de organisatie en de follow-up van de audits centraal. De onderwijsteams ervaren de interne audits als zeer plezierig.

Het auditteam heeft een open, onderzoekende houding. Daarnaast wordt op basis van een zelfevaluatie van de school een beoordeling gegeven. Hierdoor ontstaat een opbouwend en op kwaliteitsverbetering gericht gesprek.

JAARVERSLAG AMBION 2021

15

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Doelen en resultaten Alle scholen hebben gehoor gegeven aan de oproep van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om kansrijk te adviseren Er hebben, ondanks de coronamaatregelen, 4 interne audits plaatsgevonden Het auditteam van Ambion heeft zich verder doorontwikkeld en we hebben de eerste stap gezet in de samenwerking met het auditteam van Adenium (holding van twee schoolbesturen in Drachten e.o.) Voor een goede inzet van NPO-gelden heeft elke school een zorgvuldige schoolscan gemaakt. Op basis hiervan is bepaald welke NPO-middelen worden ingezet. De directeur en het schoolteam zorgen voor een veilige leeromgeving voor leerlingen We hebben een stap gezet in de verbinding tussen kwaliteitszorg en personeelsontwikkeling. Directeuren hebben klassenbezoeken gedaan samen met een collega-directeur. Het bespreken van de visie op de kwaliteit van het onderwijsleerproces stond hierbij centraal. De scholen hebben tussenopbrengsten in kaart gebracht en in de trendanalyse inzichtelijk gemaakt welke invloed de coronamaatregelen gehad hebben op de opbrengsten. De eindopbrengsten van 17 scholen zijn voldoende tot goed en passen bij de kenmerken van de leerlingpopulatie. Bij 6 scholen zijn de eindopbrengsten onvoldoende. Hiervan zijn 4 scholen die in groep acht minder dan 10 leerlingen hadden.

Veiligheid

De coronamaatregelen brachten in 2021 veel onzekerheid met zich mee. De periode van onderwijs op school, hybride vormen van onderwijs en compleet online onderwijs hebben zeker impact gehad op de ontwikkelingen van onze leerlingen. Sociaal welbevinden en veiligheid blijven prioriteit. Elk jaar monitoren we de sociale veiligheid en het welbevinden van de leerlingen van onze scholen. Scholen kiezen hiervoor zelf een methodiek die aansluit bij de leerlingpopulatie en de visie van de school. Hieronder de uitkomsten van deze monitor.

JAARVERSLAG AMBION 2021

16

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

De scholen die een lagere score laten zien dan het landelijk gemiddelde, hebben een passend plan van aanpak opgesteld om het welbevinden, de pestbeleving en de veiligheidsbeleving van de leerlingen te verbeteren. Daarbij hebben wij met behulp vanuit het Nationaal Programma Onderwijs extra geïnvesteerd in het versterken van groepsdynamiek en het vergroten van weerbaarheid. Een specialist heeft daartoe trainingen op maat gegeven aan verschillende groepen op de scholen van Ambion. Hiermee denken we volgend jaar de scholen die onder het landelijk gemiddelde zitten, minimaal op het landelijk gemiddelde te kunnen krijgen. In het Integraal Veiligheidsplan van Ambion staat alles rond veiligheid op onze scholen beschreven. Als aanvulling daarop hebben de scholen een school-specifiek veiligheidsplan.

JAARVERSLAG AMBION 2021

17

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Onderwijsresultaten

In het voorjaar van 2021 is de eindtoets afgenomen bij de groepen acht op al onze scholen. Enkele leerlingen hebben op basis van de richtlijnen ontheffing gekregen van het bevoegd gezag voor deelname aan de eindtoets. Eindopbrengsten scholen Ambion 2021

In de bovenstaande grafieken is per school de referentiescore weergegeven (percentages) van de gegevens van de eindtoets in 2021. Het gaat om de totalen van rekenen, taal en lezen. De referentiescores worden weergegeven op zowel het niveau 1F en 1S (Rekenen)/2F (Taal en lezen). De signaleringswaarde is het minimale percentage 1F, 1S en 2F dat de scholen moeten behalen van de minister van OC&W. De signaleringswaarde is lager naarmate de schoolweging van de school groter is. JAARVERSLAG AMBION 2021

18

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Vijf scholen hebben een kleine groep acht met minder dan 10 leerlingen. Drie van deze kleine groepen hebben onder de signaleringswaarde gescoord. Daarnaast hebben op vier scholen onvoldoende leerlingen het 1F niveau behaald en op tien scholen hebben onvoldoende leerlingen het 1S/2F niveau behaald. We zien dat met name op het domein rekenen/wiskunde de gemiddelde resultaten onvoldoende zijn. Op enkele scholen waar de eindopbrengsten onvoldoende zijn en waar we risico’s signaleren wordt in het schooljaar 2021-2022 extra ondersteuning in gezet om intensief te werken aan de kwaliteitsverbetering. Een belangrijk thema waaraan gewerkt wordt, is het versterken van het pedagogisch didactisch handelen van de leerkrachten. De directeur van de betreffende school heeft hierbij een belangrijke rol. Waar nodig wordt de directeur hierbij ondersteund door een collega-directeur of een externe deskundige. Verder werken we aan het versterken van het planmatig en doelgericht afstemmen door de leerkrachten op de verschillende ondersteuningsbehoeften van de leerlingen. De intern begeleider heeft hierbij (samen met de directeur) een belangrijke rol. Indien nodig wordt zij hierbij ondersteund door een externe deskundige. Voor een uitwerking per school zie Overzicht extra ondersteuning scholen Ambion 2021-2022.

Tussenopbrengsten Met het LOVS van CITO kunnen zowel het bestuur als de schooldirecteuren de onderwijskundige ontwikkeling en opbrengsten op de scholen monitoren. De (trends in de) tussenopbrengsten zijn door de scholen geanalyseerd. In het schooljaarplan van elke school is dit duidelijk weergegeven. Daarnaast hebben de scholen in de trendanalyse inzichtelijk gemaakt welke invloed de coronamaatregelen gehad hebben op de opbrengsten. Helaas hebben we (door de coronamaatregelen) dit schooljaar geen tussenopbrengsten en trends kunnen uitwisselen binnen de clusters met de Intern begeleiders en directeuren.

Verwijzingen naar het voortgezet onderwijs

Onze scholen hebben gehoor gegeven aan de oproep van de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap om kansrijk te adviseren. Dit betekent dat scholen op basis van een optimistische inschatting van wat leerlingen kunnen bereiken, het schooladvies hebben bepaald. Normaal wordt bij de verwijzing naar het voortgezet onderwijs gekeken naar toetsgegevens, maar door de tweede schoolsluiting ontbraken belangrijke toetsgegevens, of gaven deze toetsgegevens geen goed beeld van de ontwikkeling en mogelijkheden van leerlingen. Met kansrijk adviseren krijgen leerlingen de kans op het voortgezet onderwijs te laten zien wat ze kunnen.

JAARVERSLAG AMBION 2021

19

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Overzicht van de schooladviezen 2017-2021

Internationalisering

Op alle scholen van Ambion is gericht aandacht voor Wereldburgerschap. Kennismaken met kinderen in andere landen met behulp van digitale middelen, maakt hier standaard onderdeel van uit. Verder wordt op een aantal scholen sinds 2020 gewerkt met het International Primary Curriculum. In schooljaar 2022-2023 is internationalisering, mede door de invoering van de subsidieregeling internationalisering funderend onderwijs een belangrijk thema. Doel van deze regeling is scholen te motiveren om internationalisering duurzaam te integreren in het schoolbeleid, met een doordachte visie en aanpak. Dit wordt door de scholen opgepakt, uitgewerkt en passend gemaakt bij de leerlingpopulatie en de visie van de school. Het onderzoek van Bureau Meesterschap en de input vanuit het vierjaarlijks onderzoek van de Onderwijsinspectie zullen daarin worden meegenomen.

Inspectie

In november 2021 heeft het vierjaarlijkse bestuurlijke onderzoek plaats gevonden bij Ambion. Tijdens de verificatie activiteiten zijn de volgende scholen bezocht door de inspecteurs: • Obs De Optimist • Obs ‘t Swannestee • SBO It Oerset • Obs Het Slingertouw De inspecteurs hebben gesprekken gevoerd met de Raad van Toezicht, de GMR, leerkrachten, directeuren, de beleidsadviseur bedrijfsvoering, de beleidsadviseur onderwijs en met de bestuurder. De rapportage verschijnt begin 2022.

JAARVERSLAG AMBION 2021

20

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

De beoordeling van de inspectie over Ambion: BKA1: Visie, ambities en doelen VOLDOENDE BKA2: Uitvoering en kwaliteitscultuur GOED BKA3: Evaluatie, verantwoording en dialoog VOLDOENDE We hebben een 'herstelopdracht met vertrouwen' voor het aanbod Fries en Burgerschap. Verder zijn er enkele wettelijke verplichtingen die toegevoegd moeten worden aan de schoolgidsen 2022-2023 en in de nieuw op te stellen schoolplannen, het jaarverslag van Ambion en het jaarverslag van de Raad van Toezicht.

Interne audits

Ambion is steeds bezig om de onderwijskwaliteit waar mogelijk te verbeteren. Daarom organiseren we op alle scholen audits. In 2021 hebben we, ondanks de coronamaatregelen, op vier scholen audits gehouden: obs Van Maasdijkschool, obs de Brege, obs de Ynset en obs Akkrum. De bevindingen van het auditteam zijn verwerkt tot een rapportage die is besproken met de schoolteams. Een plan van aanpak voor de doorontwikkeling van de onderwijskwaliteit is besproken met de voorzitter van het College van Bestuur, de beleidsadviseur onderwijs, de directeur en intern begeleider.

Oudertevredenheid

In november 2020 hebben we een oudertevredenheidspeiling afgenomen met behulp van Scholen met Succes. In 2021 zijn de resultaten besproken in de clusters, in het Ambionoverleg, in de teams en MR-en, met de Raad van Toezicht en met de GMR. In het schooljaarplan is de reflectie van de school op de resultaten en de daaropvolgende acties opgenomen. Over het algemeen zijn we tevreden met de resultaten. Van enkele scholen waar we intensieve stappen aan het zetten zijn in de kwaliteitsontwikkeling, is de tevredenheid van de ouders nog laag. Dit is een extra aandachtspunt voor de schoolontwikkeling.

Nationaal Programma Onderwijs

De coronamaatregelen hebben een grote impact gehad op het onderwijs op onze scholen. De periodes van onderwijs op school, hybride vormen van onderwijs en geheel thuisonderwijs hebben veel invloed op de ontwikkeling van onze leerlingen. Ook van onze medewerkers vroeg dit veel flexibiliteit. Door de coronamaatregelen verliep kwaliteitsontwikkeling op de scholen ook langzamer. Scholingsbijeenkomsten en vergaderingen die bijdragen aan de kwaliteitsontwikkeling van medewerkers konden niet fysiek doorgaan. Een deel van deze bijeenkomsten kon online georganiseerd worden en een deel is doorgeschoven naar 2022. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap heeft in 2021 het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) gelanceerd. Dit programma is bedoeld voor herstel en ontwikkeling van het onderwijs tijdens en na corona. In het voorjaar van 2021 heeft elke school een zorgvuldige schoolscan gemaakt. De schoolscan en de mogelijke inzet van het NPO is met de directeur en intern begeleider van elke school van Ambion besproken met de

JAARVERSLAG AMBION 2021

21

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

beleidsadviseur onderwijs en een externe deskundige. Op basis van de gesprekken is per school een passende inzet van NPO-middelen bepaald. Directeuren hebben bij het opstellen van het schoolprogramma gebruik gemaakt van de dialoog binnen het team, met leerlingen, met ouders en de beleidsadviseur Onderwijs. De MR van de scholen heeft instemming verleend aan de opgestelde schoolprogramma’s. In het schooljaarplan 2021-2022 zijn de interventies uitgewerkt. Scholen zetten onder andere in op: scholing (begrijpend lezen en rekenen), uitbreiding interne begeleiding, extra inzet groepsvorming en weerbaarheid, extra onderwijsassistenten en het splitsen van groepen. Voor de verdeling van NPO-middelen per interventie per school zie Overzicht NPO 20212022. Onderdeel van het NPO is de subsidie Inhaal- en Ondersteuningsprogramma, Extra Hulp voor de Klas en de subsidie Nieuwkomers 1e, 2e, 3e en 4e jaar in Nederland. De interventies vanuit deze subsidies (bekostigd vanuit het NPO) hebben een duidelijke plek gekregen in het schooljaarplan 2021-2022.

Onderwijsachterstandenbeleid

Vanuit onderwijsachterstandenbeleid zetten wij onder andere in op het versterken van de taalontwikkeling van het jonge kind. Het afgelopen jaar hebben wij op een aantal scholen geïnvesteerd in het verrijken van het taalaanbod door middel van spelbegeleiding. Scholingen en collegiale consultaties zijn hierbij ingezet. Op een aantal scholen zijn nadere afspraken gemaakt rond de warme overdracht van de peuteropvang naar de basisschool. Extra ondersteuning voor de jonge kinderen kan daarmee eerder opgestart worden.

Passend onderwijs

Op provinciaal niveau wordt voor Passend onderwijs samengewerkt met andere schoolbesturen in het Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Friesland. De schoolbesturen van het samenwerkingsverband geven uitvoering aan het ondersteuningsplan voor 2018-2022 binnen hun eigen beleid voor passend onderwijs. Passend onderwijs krijgt binnen Ambion bovenschools beleidsmatig invulling. Het beleid staat beschreven in de notitie ‘Doorontwikkeling passend onderwijs Ambion 2018-2022'. Monitoring en aanpak thuiszitters Schoolbesturen hebben een verantwoordelijkheid in het voorkomen van thuiszitters. In het schooljaar 2020-2021 had Ambion twee thuiszitters volgens de definitie van het samenwerkingsverband. Bij deze leerlingen is zorg voorliggend aan onderwijs. Over deze leerlingen houden wij intensief contact met de gemeente, de zorgaanbieder en een onderwijsadviseur van het samenwerkingsverband passend onderwijs Friesland.

JAARVERSLAG AMBION 2021

22

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Extra ondersteuning Ruim de helft van het ondersteuningsbudget van het samenwerkingsverband is door ‘beleidsrijk begroten’ ingezet op de scholen om een formatie vorm te geven die een hoog niveau van basisondersteuning mogelijk maakt. Daarnaast zijn in 2021 door 17 scholen voor 40 leerlingen en 4 jaargroepen tussentijdse aanvragen toegekend voor extra ondersteuning. Naast wekelijkse extra ondersteuning van de leerling, hebben de specialisten de betrokken leerkrachten en/of onderwijsassistent voorzien van adviezen. Een groep en leerkracht heeft ondersteuning gekregen van een externe gedragsspecialist. Vanuit de subsidie voor het onderwijs voor hoogbegaafde leerlingen, zijn in 2021 twee hoogbegaafdheidsspecialisten een keer per week gestart met het bieden van extra ondersteuning aan leerlingen. Zij voorzien de leerkracht van adviezen, adviseren scholen over de aanschaf van materialen en bieden scholingen. De bovenschoolse ondersteuningsunit (BOU) waarin de orthopedagogische expertise is ondergebracht, is in 2021 volop ingezet op de scholen om de leerkrachten te ondersteunen om een passend aanbod voor de kinderen te realiseren. Vanuit de flexibele schil van de BOU hebben twee rekenspecialisten verschillende diagnostische rekenonderzoeken uitgevoerd op een aantal scholen.

Vanuit Steunpunt Onderwijs Noord zijn verschillende consulenten ingezet om vijf scholen te adviseren rondom langdurig zieke leerlingen, leerlingen met een lichamelijke beperking en zeer moeilijk lerende leerlingen.

2.2 Onderwijsinnovatie

Ambion is een innovatieve en ambitieuze onderwijsorganisatie. In het identiteitsbewijs en koersdocument heeft innovatie een nadrukkelijke plaats gekregen. Innovatie zorgt voor beweging, oplossingen en energie. Zowel voor de interne organisatie als leerlingen, ouders en alle betrokken partijen.

Doelen en resultaten Verder versterken onderzoekende cultuur Onderzoeksmatige aanpak bij vernieuwingen binnen schoolontwikkeling Blijven bijdragen aan een dekkend onderwijsaanbod in de gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen Het gebruik van onze Apple leeromgeving de komende jaren doorontwikkelen om hiermee ons onderwijs op een moderne, aansprekende en vooruitstrevende manier verder in te richten.

Kinderinnovatieraad

In 2019 heeft Ambion de eerste bovenschoolse kinderinnovatieraad van Nederland geïnstalleerd. De kinderinnovatieraad (KIR) denkt mee en stelt plannen op voor het verbeteren en ontwikkelen van ons onderwijs.

JAARVERSLAG AMBION 2021

23

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Elke school van Ambion wordt door twee leerlingen vertegenwoordigd. De KIR-leden leren met een speciaal innovatie- en ontwikkelproces innovatief denken, op een goede manier samenwerken en een idee uitwerken tot een goed en uitvoerbaar product of plan. Zo hebben de leerlingen echt inspraak op het onderwijs dat zij volgen en kunnen we samen ons onderwijs verbeteren. In 2021 heeft de KIR onder andere de volgende projecten gestart en (deels) afgerond: • Escaperoom Van Maasdijk: Vanuit de samenwerking LeerEcoSysteem (zie pagina 2) is in 2021 een challenge-dag en escaperoom gerealiseerd. Leerlingen van de KIR hebben de spellen voor de escaperoom bedacht en uitvoerig getest. Het KIRMediaTeam heeft verslag gedaan van de challengedag waarop ook de escaperoom officieel geopend werd. • In samenwerking met EHBO-vereniging Heerenveen heeft het KIR-MediaTeam instructievideo’s voor een EHBO-project gemaakt. De video’s zijn onderdeel van een lessenreeks die door Ambion-leerlingen is gemaakt. Op de zelfgemaakte instructievideo’s wordt uitgelegd hoe je moet handelen bij bijvoorbeeld een bloedneus, brandblaar, kneuzing of wond. • Save the Bees: dit project maakt onderdeel uit van ‘Onze Wereld’. De KIR heeft een website met lespakketten, opdrachtjes en tekeningen gemaakt.

Maar ook vlogs en video’s met handige informatie over bijvoorbeeld het maken van een bijenhotel, of de leefomgeving van de bij. ’t Swannestee is dit schooljaar pilot-school voor dit project. Hier proberen leerlingen leskisten uit, staan er excursies op het programma, komt er een imker in de klas en wordt onderzocht of er een bloemenweide bij de school kan komen. De KIR gaat in 2022 door met het ontwikkelen van activiteiten binnen dit thema. Deze worden dan weer uitgeprobeerd op ’t Swannestee.

Verwachte toekomstige ontwikkelingen

Toekomstige ontwikkelingen zien wij als input om het onderwijs aan onze leerlingen te optimaliseren en onze leerkrachten te versterken. Onderzoek Het versterken van de onderzoekende cultuur krijgt een steeds prominentere plek binnen Ambion. De komende jaren zal de bestuurder een onderzoekende cultuur vanuit een gezamenlijke visie stimuleren en waarderen. Schoolleiders zorgen voor een onderzoeksmatige aanpak bij vernieuwingen binnen de schoolontwikkeling. Hiermee willen we bereiken dat we meer doordacht, onderbouwd en systematisch werken aan onderwijsverbeteringen en dat we beter gebruik maken van elkaars expertise en wetenschappelijk onderzoek. Leerkrachten kunnen beter onderbouwde keuzes maken voor hun handelen in de klas door collegiale consultatie en het voeren van een reflectieve dialoog met collega’s. Ook kunnen leerkrachten bijvoorbeeld door het doen van (klein) praktijkgericht onderzoek samen met studenten, bijdragen aan de onderwijskwaliteit.

JAARVERSLAG AMBION 2021

24

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Passend onderwijs De komende jaren zetten we in op het versterken van de afstemming op de verschillende ondersteuningsbehoeften. Samenwerken en van elkaar leren gericht op differentiëren tijdens de lessen staan centraal. In navolging op de landelijke ontwikkelingen werken we toe naar inclusiever onderwijs. Daarom zetten we in op het optimaliseren van de ondersteuning door intern begeleiders, directeuren en orthopedagogen. Dit gebeurt onder andere vanuit de methodiek CLB (Consultatieve leerlingbegeleiding) en HGPD (handelingsgerichte proces diagnostiek). We zetten in op de inzet van specialistische ondersteuning en coaching van de leerkrachten (op het gebied van onder andere gedragsvraagstukken, taalontwikkeling, Nederlandse taalverwerving, rekenen, hoogbegaafdheid, taakaanpak, autisme, motorische vraagstukken, etc.). Wij dragen actief bij aan het vorm geven van een dekkend onderwijsaanbod in de gemeenten De Fryske Marren en Heerenveen. Dit doen we samen met onder andere Kinderwoud, SKIK, CBO Meilân, SO Fryslân en de gemeenten. Verduurzaming kleine scholen Scholen met minder dan 75 leerlingen krijgen, vooruitlopend op het nieuwe Koersplan van Ambion, de opdracht om in schooljaar 2022-2023 (samen met andere scholen) een vorm van organiseren te kiezen om kwalitatief en efficiënt onderwijs te realiseren voor de lange termijn.

De invulling van de samenwerkingsopdracht (borging kwaliteit en efficiëntie) is nog niet voor alle kleine scholen concreet uitgewerkt. Dit is een belangrijk vraagstuk voor een duurzame toekomst van Ambion. Een optimale samenwerking met onze natuurlijke partner in de regio, Meilân, biedt daarbij veel perspectief. Dit jaar is hier hernieuwd en positief voortgang aan gegeven. We werken al in diverse projecten samen en zetten hier concrete stappen als het gaat om huisvestingszaken, verbreding aanbod en behoud divers en thuisnabij-onderwijsaanbod. Het gebruik van ICT In 2019 hebben alle scholen de Apple-apparatuur gekregen en zijn overgegaan op het leren en werken in de Apple leeromgeving. Drie jaar later kunnen we concluderen dat het merendeel van onze medewerkers de basisvaardigheden beheerst. Het thuisonderwijs als gevolg van corona heeft hier zeker aan bijgedragen en zelfs voor een versnelling van de onderwijskundige inzet gezorgd. Naast AmbionX-filmpjes hebben we medewerkers met uitgebreide tutorials hierbij kunnen ondersteunen. Deze ondersteuning heeft zich later uitgebreid naar ouders en leerlingen. Als vervolg hierop zijn we in 2021 gestart met webinars over verschillende programma’s. Deze webinars (en de eerdere filmpjes) zijn opgenomen en beschikbaar via Ambion Stream. (Startende) leerkrachten kunnen hier uit putten voor kennis en informatie.

Alle filmpjes en schriftelijke handleidingen zijn overzichtelijk bijeengebracht in een Apple-handboek. De eerste groep leerkrachten (Apple-specialisten light) en scholen gaan inmiddels nog een stap verder door de Apple leeromgeving beredeneerd en overwogen op de gewenste manier te integreren in het onderwijsaanbod. De Compagnonsschool is de eerste school die het officiële Apple certificaat Apple Distinguished School (ADS) heeft behaald. JAARVERSLAG AMBION 2021

25

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Het E-lab fungeert nog steeds als het ontdekcentrum van de nieuwste onderwijskundige technologieontwikkelingen (programmeren, robotica, AR/VR, techniek, etc.), maar ook in 2021 hebben weinig leerlingen het lab kunnen bezoeken. Op het gebied van technologie heeft de samenwerking met de bibliotheek, Kei College (vmbo), Atelier Majeur (Kunst & Cultuur) en museum Heerenveen verder gestalte gekregen. Dit leerecosysteem wil leerlingen in eerste instantie een aanbod bieden voor technologie op school, buiten schooltijd of een combinatie hiervan. Een eerste praktische invulling is de organisatie van een challenge met als klapstuk een eduscaperoom in Museum Heerenveen geweest. De ontwikkelingen rondom het nieuwe landelijke Curriculum.nu zijn zowel landelijk als binnen Ambion wat op de achtergrond geraakt. Wel is er een trefpunt georganiseerd rond het thema 'Sport & Bewegen'. Met de invoering van de Apple leeromgeving, is een mooie basis gelegd om de komende jaren ons onderwijs op een moderne, aansprekende en vooruitstrevende manier in te vullen. In navolging van de eerste ADS-school kunnen de iCoach+ op andere scholen vergelijkbare trajecten opstarten, waarbij de interne Applespecialist de mentorrol op zich neemt.

2.3 HR Doelen en resultaten Formatieproces vereenvoudigen en versnellen Papieren personeelsdossiers vervangen door digitale dossiers Arbeidsmarktcommunicatie doorontwikkelen om succesvoller vacatures in te kunnen vullen

Personeel

Ook in 2021 stonden we voor de uitdaging om zo goed mogelijk om te gaan met het Covid19 virus. Een deel van het onderwijs moest in het voorjaar digitaal vanuit huis gegeven worden. Om medewerkers te ondersteunen in hun welbevinden is in het voorjaar van 2021 de mogelijkheid geboden online yogalessen te volgen. Dit werd erg gewaardeerd, en er werd veel gebruik gemaakt van dit aanbod. Door de (tijdelijke) uitval van medewerkers door corona is in 2021 is veel gebruik gemaakt van de vervangingspool. Aan het eind van 2021 betekende dit dat er zo nu en dan geen vervangers ingezet kon worden vanuit de pool, omdat die er niet meer waren. In 2021 kwam er extra middelen beschikbaar vanuit het Nationaal Programma Onderwijs waardoor de krimp waar ook Ambion mee te maken heeft, kon worden opgevangen. Het organiseren van een flexibele schil voor de toekomst blijft een actueel thema. Verder is sprake van een tekort aan leerkrachten, waardoor het sturen op een financieel verantwoorde bezetting lastig blijkt.

JAARVERSLAG AMBION 2021

26

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

De leeftijdsopbouw van het personeelsbestand is in onderstaande tabel weergegeven. Leeftijdscategorie 15 tot 25 jaar 25 tot 35 jaar 35 tot 45 jaar 45 tot 55 jaar 55 tot 65 jaar 65+ jaar Totaal

Vrouw 17 48 75 73 94 7 314

Man 3 9 14 9 20 1 56

Totaal 20 57 89 82 114 8 370

Ambion kent een redelijk onevenwichtig personeelsbestand, meer dan 32% van het personeel is 55+. In de krappe arbeidsmarkt willen we dat jonge professionals voor Ambion kiezen, maar moeten we tegelijkertijd onderzoeken of we meer moeten sturen op duurzame inzetbaarheid en vitaliteit van de oudere medewerkers en andere generaties binnen Ambion.

Vacatures

Binnen Ambion is in 2021 de personele bezetting in de groepen nagenoeg gelukt. Een aantal ‘NPO-vacatures’ zijn niet tijdig ingevuld. De vervangingspool was in 2020 door de krimp iets verder uitgebreid met medewerkers met een vast contract. Echter in 2021 heeft er al een correctie plaatsgevonden en zijn meer mensen met een vast dienstverband in de basisformatie geplaatst. Er is extern geworven voor meerdere directeuren en een IBer. Daarnaast is er met regelmaat geworven voor leerkrachten bovenbouw. Het valt op dat het lastiger wordt om leerkrachten te werven voor scholen die meer zorg kennen.

Zij-instromers en LIO-ers

We hebben in 2021 vier nieuwe zij-instromers mogen verwelkomen op de scholen. We hebben 5 afgestudeerde leerkrachten die als LIO bij ons werkzaam waren een contract kunnen bieden. Om ervoor te zorgen dat zij zich thuis blijven voelen bij Ambion, werken we continu aan de begeleiding van startende leerkrachten. In het verslagjaar is de begeleiding van startende leerkrachten opnieuw verbeterd. De contactpersoon heeft regelmatig gesprekken met de startende leerkrachten en verzorgt intervisie.

Arbeidsmarkttoelage

In 2021 heeft het ministerie van Onderwijs, Cultuur & Wetenschappen De arbeidsmarkttoelage in het leven geroepen. Deze toelage is bedoeld voor scholen die een uitdagende leerlingenpopulatie hebben. Deze scholen kunnen hun vacatures moeilijker invullen en hebben een hoger verloop onder het personeel. Bij Ambion betreft dit 3 scholen. Met de MR-en van deze scholen zijn afspraken gemaakt hoe we met deze toelage omgaan.

JAARVERSLAG AMBION 2021

27

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Formatieproces

Het formatieproces was in 2021 behoorlijk complex, vooral omdat de NPO-gelden beschikbaar kwamen en er twee formatieprocessen naast elkaar plaatsvonden. Het formatieproces blijkt een intensief gebeuren te zijn. In 2021 is in overleg met de directeuren besloten om het proces voor schooljaar 2022-2023 aan te passen om het sneller, duidelijker en transparanter te maken.

Digitale dossiers

In 2021 zijn afspraken gemaakt met een externe partij om onze personeelsdossiers te digitaliseren. In het voorjaar van 2022 is dit project afgerond.

Verzuim

Verzuimkengetallen (gemiddeld over 2021): VerzuimKort: Middel: percentage 1-7 8 - 42 4,87 0,40 0,81

Lang: 43 - 730 3,66

Aantal medewerkers Totaal 397

%NV 52,12

VP 4,87

VP=verzuimpercentage GZD=gemiddelde verzuimduur

GZD 31,22

MF 0,78

Lang: > 2 jr. 0,06

MF=meldingsfrequentie %NV=percentage nulverzuim

Het gemiddelde verzuimpercentage is in 2021 licht gestegen: 4,87% ten opzichte van 4,38% in 2020. Vooral het lang-verzuim (> 6 weken) is relatief hoog. Werknemers melden zich niet snel ziek (lage meldingsfrequentie), maar wanneer iemand ziek wordt, leidt dit relatief vaak tot langdurig verzuim. Het percentage nulverzuim (medewerkers die zich geen enkele keer ziekgemeld hebben) is wel lager dan vorig jaar (63,19 in 2020 ten opzichte van 52,12 in 2021).

JAARVERSLAG AMBION 2021

28

Hofsteenge Zeeman Groep B.V. Voor waarmerkingsdoeleinden behorend bij controleverklaring d.d. 30 mei 2022

Het is moeilijk te zeggen welke invloed corona heeft op de verzuimcijfers. Het aantal besmettingen is in de laatste maanden van 2021 landelijk gezien explosief gestegen en dit zal ook bij het personeel van Ambion tot meer verzuim hebben geleid. Dit zou het hoge verzuimpercentage in november (6,28%) en december (5,40%) kunnen verklaren.

QuickScan Personeel

In 2021 is een risico-inventarisatie & evaluatie (RI & E) uitgevoerd, Dit is een middel om de gezondheid en veiligheid van een organisatie en haar medewerkers te stimuleren. Onderdeel van een RI & E is een ‘Quickscan personeel’. De QuickScan laat op werkgeversniveau (= het gemiddelde van alle scholen) een positief beeld zien. Op een paar items na is er bovengemiddeld gescoord. Ook het onderwerp ‘werkdruk’ is gemiddeld genomen positief beoordeeld, wat na een hectisch (corona)jaar toch wel bijzonder is. Aandachtspunten op bestuursniveau zijn: elkaar aanspreken op gedrag, voldoende pauze, ‘overwerk’ en klimaat.

Werkdruk

Werkdruk heeft voortdurend aandacht binnen Ambion. Iedere school heeft de beschikking over de werkdrukmiddelen in eigen school. Directeuren hebben met de MR gesproken en gezamenlijk is besloten hoe de werkdrukmiddelen ingezet worden. De werkdrukmiddelen worden veelal ingezet voor extra personeel. Het gaat dan om bijvoorbeeld onderwijsassistenten, administratieve krachten of conciërges. Op sommige scholen worden ook leerkrachten betaald uit deze gelden.