Inspraakreactie 1
Tekst van het document
kanaal markeert al sinds 1882 het oude hart van het dorp.
Tweede Wereldoorlog is het kanaal als verdedigingswerk
Enkele jaren daarvoor werd in december 1875 de Beatrix-
gebruikt en zijn veel bruggen opgeblazen. Na de oorlog
school geopend, in het oostelijke deel van het huidige lint.
verminderde het belang van het kanaal door de opkomst
In 1958 werd de school verplaatst naar de westkant van het
van de spoorwegen en gemotoriseerd wegverkeer en
lint. Ter ere van de geboorte van prinses Beatrix werd op 1
door ontwikkelingen in de binnenvaart waardoor schepen
februari 1938 een kastanje geplant. Nadat middenstanders
steeds groter werden. Er was nog voldoende vracht op het
lange tijd onafhankelijk hadden opgetreden werd de Coö-
gedeelte van Hattem naar de Berghuizer papierfabriek in
peratie ‘De Eendracht’ op 10 maart 1910 officieel opgericht,
Wapenveld. Maar ook dat liep terug, waarmee verruimen
kort daarna werd de beeldbepalende silo gebouwd. In de
van dit gedeelte te kostbaar zou worden. Per 1 januari 1962
loop van de eeuw is het accent verschoven naar de west-
werd het noordelijk deel vanaf de Berghuizer papierfabriek
zijde van het Apeldoorns kanaal. Dit kan verklaard worden
in Wapenveld tot Apeldoorn voor de scheepvaart gesloten
door de verplaatsing van de school en de komst van het
en in 1982 ook het laatste deel.
coöperatiegebouw, dat voor werkgelegenheid zorgde in de kern. De Beatrixweg is hoofdzakelijk na de oorlog aan weerszijden bebouwd.
8
Hoorn ± 1995 1:15.000
9
2.2 Landschap Hoorn ligt op een oude dekzandrug, tussen het Veluwemassief en de uiterwaarden van de IJssel. Ten noorden en zuiden zijn oude hooilanden waarneembaar. Deze veenontginningen zijn van vroeger uit nooit bebouwd. Het landschap rondom Hoorn bestaat van west naar oost uit gesloten droog bos op hooggelegen terrein, dan halfopen landschap
De enk ten noordoosten van Hoorn
met veengebieden, enken en vochtige graslanden langs beken, dan een meer open gebied met vochtige graslanden in het laaggelegen gebied nabij de IJssel. Het gehele gebied maakt deel uit van het Nationaal landschap. Het studiegebied maakt onderdeel uit van het Kampen- en essenlandschap. Rondom de dorpskern is met name ten westen van het studiegebied de oorspronkelijke enk nog te herkennen. De enk is net als de hooilanden niet bebouwd, bebouwing
Achterzijde Beatrixlaan gezien vanaf Kanaaldijk
vind hoofdzakelijk aan de randen plaats. Ook in de noordoosthoek van het studiegebied is de Hoornsche Enk nog te herkennen aan het afwijkende verkavelingspatroon ten opzichte van de veenontginning aan de noord- en oostzijde van het studiegebied. Vosbergerweg richting landgoed Vosbergen
Legenda Droge bos- en heideontginning Dekzandruggen en oude bouwlanden Hooilanden Broeken (meer of minder planmatig) Oeverwal Bebouwing Infrastructuur Water Studiegebied
10
Landschappelijke structuur rondom Hoorn 1:20.000
Doorkijk vanaf Vosbergerweg
11
2.3 Functionele analyse De hoofdfunctie in de dorpskern is wonen, al dan niet in combinatie met bedrijfsmatige activiteiten. Op de kruising van de Beatrixweg met de Vosbergerweg is een agrarisch bedrijf aanwezig, feitelijk aan de rand van het landelijk gebied, met het woonhuis georiënteerd op het dorp. Tegenover deze boerderij ligt de basisschool. De oorspronkelijke
Karakteristieke graansilo aan het Apeldoorns kanaal
oude school in de noordoosthoek van het lint is niet meer als zodanig in gebruik. Het coöperatiegebouw wordt mo-
Be
at ri
xw eg
menteel hergebruikt door een vatenhandel. In het lagere
g
we nse
deel van het coöperatiegebouw, aan de Beatrixweg zijn een
e
Me
computerwinkel en woning gevestigd. Het terrein achter
ixweg
het coöperatiegebouw wordt gebruikt als opslag voor de s ka n Kan aal aald ijk
Beatr
vatenhandel. Achter de oude school ligt het te handhaven
Ape ld
oorn
evenemententerrein van Hoorn. Tegenover het coöpera-
Meenseweg
tiegebouw, aan het Apeldoorns Kanaal bevindt zich een horecagelegenheid. Ten oosten en westen van het dorp is hoofdzakelijk agrarische bedrijvigheid aanwezig. Aan de westzijde van het dorp is eveneens een kwekerij gevestigd die haar grond tot aan het lint van de Beatrixweg heeft beplant.
Vo s
be rg e
rw eg
Beatrixweg
Legenda Hoofdgebouw Bijgebouw Bedrijvigheid School Kavel Infrastructuur Water Opgaand groen Studiegebied
12
Huidige situatie Hoorn 1:10.000
Vosbergerweg
13
2.4 Ruimtelijke analyse
de afstand hoe beperkter het blikveld. Blikvelden maken dat
Ruimtelijk/landschappelijk gezien valt het studiegebied
een landschap weids is.
onder te verdelen in drie deelgebieden; • De Lintzone (inclusief het dorpslint en de oostzijde van het
Apeldoorns kanaal
Apeldoorns kanaal)
Het Apeldoorns kanaal vormt een opzichzelfstaand, relatief
• Oostzijde van het Lint (inclusief de westzijde van het Apel-
jong element in het landschap. De Kanaaldijk aan de oost-
doorns Kanaal)
zijde van het Apeldoorns kanaal vormt de route van Heerde
• Westzijde van het Lint (inclusief de Vosbergerweg)
naar Wapenveld. Van oorsprong is bebouwing nauwelijks
Het Apeldoorns kanaal en het dorpslint van Hoorn zijn struc-
aan het kanaal gesitueerd, met uitzondering van het knoop-
turerende elementen binnen deze zones.
punt rondom de ophaalbrug. Op deze plek is aan de westzijde van het kanaal de karakteristieke graansilo gesitueerd.
Zichtlijnen en blikvelden
De silo is beeldbepalend voor het dorp en vormt samen met
Beleving en zichtbaarheid vormen een onderdeel van de
de ophaalbrug en de horecagelegenheid aan de oostzijde
ruimtelijke analyse van het landschap. Vanaf de Vosberger-
van het kanaal het oostelijke knooppunt van Hoorn (Knoop-
weg, Beatrixweg, Meenseweg en de weg langs het kanaal,
punt Hoorn). In de Toekomstvisie Heerde is deze locatie als
liggen er zichtlijnen en doorzichten die de beleefbaarheid
‘blauw knooppunt’ aangemerkt (zie bijlage 1). Ten noorden
van het landschap bepalen. In deze visie worden zichtlij-
en zuiden van het knooppunt liggen tussen de verspreide
nen bepaald door (smalle) corridors tussen bebouwing
bebouwing brede blikvelden op het agrarische gebied.
of beplanting. Op deze manier wordt de passant een kort
Legenda Oostzijde lint Lintzone Westzijde lint Dorpslint Huidige kavels Hooilanden Hoornsche Enk Zone Apeldoorns kanaal Infrastructuur Water Studiegebied
14
Ruimtelijk / landschappelijke structuur Hoorn 1:7.500
moment een zicht op het land achter de bebouwing of be-
Lintzone Beatrixweg
planting gegund. Kijkrichting en snelheid bepalen in hoge
Aan de westzijde van het Apeldoorns kanaal is het bebou-
mate of de zichtlijn wordt opgemerkt. Zichtlijnen geven het
wingslint aan de Beatrixweg ontstaan. Het lint is in een later
landschap diepte en kunnen het contrast tussen besloten
stadium ontstaan dan omliggende bebouwing ten oosten
en open gebieden versterken. Met blikvelden worden in
en westen van het lint en vormt de verbinding tussen de
deze visie brede(re) open ruimten bedoeld, die voor een
twee agrarische gebieden. Het lint is opgespannen tussen
langere tijd en over een grotere afstand zicht op het land-
twee knooppunten; enerzijds het knooppunt aan het Apel-
schap geven. Hoewel kijkrichting en snelheid ook hier van
doorns kanaal (Knooppunt Hoorn), anderzijds het westelijke
belang zijn, zijn deze aspecten niet doorslaggevend. Van
knooppunt in de vorm van de kruising Beatrixweg – Vosber-
groter belang is de afstand naar een obstakel; hoe kleiner
gerweg (Knooppunt Oosterbaan). De Beatrixweg buigt
15
hier in noordelijke richting af naar het landelijk gebied en komt uit op de Veluwe. Het lint vormt in de huidige situatie de gevoelsmatige dorpskern van Hoorn. De weg heeft een besloten karakter, er zijn geen zichtlijnen en blikvelden op het achterliggende landschap. Ook aan de beide uiteinden van het lint is het zicht op het landschap beperkt. De weg wordt aan weerszijden begeleid door een forse bomenrij
Graansilo op de kop van het lint
met daarachter hoofdzakelijk vrijstaande bebouwing. Het onbebouwde land direct ten noorden en zuiden van het lint is van oudsher in gebruik geweest als akkerland, met aan de randen hakhout en op de lagere delen weilanden. Oostzijde lint In het verlengde van de Beatrixweg ligt de Meenseweg, de historische route in oostelijke richting. De Meenseweg ont-
Kruising Beatrixweg - Vosbergerweg
sluit een deel van het weteringengebied en loopt via Wolbert naar Wapenveld. De oostzijde van het studiegebied is van oudsher een agrarisch werklandschap, waar bebouwing is geconcentreerd op boerenerven die verspreid zijn gesitueerd op de dekzandrug. Het verkavelingspatroon is een historisch gegroeide blokverkaveling. Ten oosten van het studiegebied is het verkavelingspatroon duidelijk meer planmatig. Op het
Beatrixweg
deel van de enk aan de noordzijde van de Meenseweg is de bebouwing is gesitueerd aan de zuidrand, georiënteerd op de
Legenda Bebouwingsoriëntatie Knooppunt Landmark Hoornsche Enk Doorkijk Infrastructuur Apeldoorns kanaal Studiegebied
16
Ruimtelijke structuur Hoorn 1:10.000
Meenseweg en op de doodlopende Brandweg richting het noorden. Deze weg is een historische route. De bouwlanden op de enk en het weidegebied ten noorden ervan zijn onbebouwd. De boerderijen aan de zuidkant van de Meenseweg zijn georiënteerd op historische landelijke
Vosbergerweg
17
Be
at ri
gerweg tot het buitengebied, gekenmerkt door verspreide
route (zie historische kaart op pagina 7). De grens van het
bebouwing, zichtlijnen en doorzichten. Vlak voor de entree
studiegebied volgt zoveel mogelijk deze historische routes.
tot het dorp ligt er een breed blikveld op de achterkant van
gZichtlijnen in noordelijke richting vanaf de Meenseweg tuse w se sen de agrarische erven door naar onbebouwde deel van de
de bebouwing aan de Beatrixweg, het evenemententerrein
xw eg
routes die deels niet meer aanwezig zijn als doorlopende
en Me
enk zorgen voor een ruimtelijk contrast. In zuidelijke richting bakenen enkele singels en de erfbeplanting van een boerderij
weg eatrix
kleinere blikvelden af.
Kan aal
dijk
Ape ldoo rns k ana al
B
en het coöperatiegebouw.
Westzijde lint
2.5 Kwaliteiten
Ten westen van de Beatrixweg is het landschap van oudsher
Op basis van de voorgaande paragrafen kunnen de vol-
in gebruik als akkerland. Het deel van de enk ten westen van
gende gebiedskwaliteiten voor het studiegebied benoemd
de Vosbergerweg is van oudsher nauwelijks bebouwd,
worden;
maar doordat er in loop van tijd woningen aan het agra-
• Landelijke, kleinschalige ligging met kenmerkende bebou-
rische landschap zijn toegevoegd, onder andere aan de
wingsstructuur.
Singelweg, zijn de contrasten tussen besloten en open hier
• Ligging aan het Apeldoorns Kanaal
minder sterk. Het bosje, de erfbeplanting en het gebruik van
• Herkenbaar en zichtbaar landschap, aanwezig relief en
de gronden als boomkwekerij dragen hieraan bij. Enkele
zichtbare enken ten westen en noordoosten van de kern.
lange zichtlijnen vanaf de Vosbergerweg en de Singelweg
• Door de bestaande blikvelden en zichtlijnen bestaat er een
zorgen ervoor dat de bolling van de Hoornsche Enk zicht-
hechte relatie met het omliggende landschap
baar is. Het bos van het landgoed Vosbergen vormt hiervoor
• Contrast tussen het compacte lint gelegen tussen de twee
de achtergrond. In de huidige situatie ligt het accent meer
knooppunten en het omliggende open landschap.
op wonen dan op de agrarische sector.
• Aanwezige cultuurhistorie (o.a. cooperatiegebouw, cafe De Brug, het Apeldoorns Kanaal, de wegenstructuur, oude
Vosbergerweg
bomen)
De Vosbergerweg verbindt Hoorn met het landgoed Vosber-
rg er we g
gen en Heerde. De weg vormt de overgang tussen het ten westen gelegen essenlandschap en het lager gelegen
Vo s
be
hooiland aan de oostzijde. Gevoelsmatig behoort de Vosber-
18
Zichtlijnen huiidige situatie Hoorn 1:5.000
19
Op basis van de beleidsinventarisatie (zie bijlage) en gebiedsanalyse in de vorige hoofdstukken wordt in dit hoofdstuk een ontwikkelingsvisie beschreven voor Hoorn. Er worden principes geformuleerd voor nieuwe ontwikkelingen in en om het dorp. In paragraaf 3.1 wordt de algemene visie beschreven. In de daar op volgende paragrafen worden de verschillende deelgebieden beschreven en worden per deelgebied uitgangspunten geformuleerd. Paragraaf 3.2 beschrijft de ontwikkelingsmogelijkheden van de Lintzone Beatrixweg en de Kanaalzone. Vervolgens wordt in paragraaf 3.3 het deelgebied ‘Oostzijde lint’ en in paragraaf 3.4 ‘Westzijde lint en Vosbergerweg’ beschreven. Het ‘Knooppunt Hoorn’ en ‘Knooppunt Oosterbaan’ worden achtereenvolgens in paragraaf 3.5 en 3.6 beschreven.
3. Stedenbouwkundige visie 20
21
3.1 Ontwikkelingsvisie
Functieverandering
In deze paragraaf wordt de algemene visie beschreven. In
Ontwikkelingen in het kader van functieverandering moeten
de volgende paragrafen worden per deelgebied specifieke
de huidige, verrommelde erven doen opleven, het kam-
uitgangspunten geformuleerd die in combinatie met de visie-
penlandschap versterken en het gebied een nieuwe impuls
kaart de ontwikkelingsvisie voor Hoorn en omgeving vormen.
geven. Functieverandering kan incidenteel plaatsvinden en gebeurt in de vorm van erven, passend in het landschap.
* * Legenda
** 22
Oostzijde lint Lintzone Westzijde lint Lintzone Beatrixweg Rand dorpslint Knooppunt Hoorn Knooppunt Oosterbaan Huidige kavels Hooilanden Herkenbare delen Hoornsche Enk Zone Apeldoorns kanaal Infrastructuur Water Studiegebied
Ruimtelijke visie Hoorn 1:7.500
Landschap
Nieuwe woningen worden ontworpen in de karakteristiek van
Hoorn wordt gekenmerkt door de landelijke, kleinschalige
een agrarisch erf, waarbij sprake is van hiërarchie tussen de
ligging, waarbij de relatie met het omliggende agrarische
gebouwen. Zowel traditionele als moderne architectuur is
gebied sterk is. Het uitgangspunt bij nieuwe bouwinitia-
mogelijk. De compositie en landschappelijke inpassing van
tieven is aansluiten bij en niet af doen aan de bestaande
het erf staat voorop. Functieverandering is afhankelijk van
landschappelijke situatie en deze te versterken. Op provin-
particuliere initiatieven. Per geval wordt bekeken of het
ciaal niveau is het studiegebied grotendeels aangegeven als
voorliggende plan tot voldoende kwaliteitsverbetering leidt.
‘zoekzone landschappelijke versterking’, waar functieveran-
Voorliggende stedenbouwkundige visie voor Hoorn schrijft
dering op beperkte schaal mogelijk is. Altijd is de bestaande
voor dat functieverandering slechts op bestaande erven kan
karakteristiek van het landschap leidend bij herontwik-
plaatsvinden. Hiermee wordt aangesloten op de huidige
keling. Dit betekent dat moet worden aangesloten op de
karakteristiek van het landschap. Het landschap ten oosten
bestaande structuren, beplantingskarakteristieken, infra-
van het dorpslint is agrarisch van karakter, ten westen van het
structuur, zichtlijnen en blikvelden, erfcomposities, land-
dorpslint is deze functie grotendeels verdwenen en ligt de
schappelijke karakteristieken en elementen en deze worden
nadruk op wonen. In het gebied tussen de Vosbergerweg
versterkt. Toe te voegen bebouwing moet passend zijn bij
en het Apeldoorns kanaal geldt dat het beeld van het lint in
de kwaliteiten van de omgeving. Het huidige beeld van het
het open landschap wordt geconserveerd.
lint de Beatrixweg gelegen in het open landschap wordt geconserveerd, waarbij de knooppunten aan weerszijden worden versterkt. De knooppunten vormen de overgang naar het agrarische gebied. Op de knooppunten is ruimte voor ontwikkeling.
23
3.2 Lintzone Beatrixweg en westelijke kanaalzone
Westelijke kanaalzone Het Apeldoorns kanaal is een opzichzelfstaand, functioneel
* *
element in het landschap. Bebouwing heeft zich nauwelijks
De Beatrixweg bestaat uit het bebouwingslint opgespannen
aan het kanaal gesitueerd, de nadruk ligt op de functionele
tussen de twee knooppunten. De Beatrixweg vormt de ge-
route Heerde-Wapenveld. Het bestaande karakter van een
voelsmatige dorpskern van Hoorn. De weg heeft een besloten
functionele lijn in het landschap wordt geconserveerd,
karakter, er zijn geen zichtlijnen en blikvelden op het ach-
nieuwe bebouwing direct aan het kanaal past niet in de
terliggende landschap. Ook aan de beide uiteinden van het
stedenbouwkundige visie van Hoorn. Hiermee wordt aange-
lint is het zicht op het landschap beperkt. De knooppunten
sloten op de Structuurvisie Heerde, waar woningen aan het
geven vorm aan deze uiteinden. Voor de dorpskern is in grote
Apeldoorns kanaal slechts worden toegestaan als er sprake
lijnen te zeggen dat de ontwikkelingen plaatsvinden rondom
is van functieverandering . Daarnaast zijn ontwikkelingen
de knooppunten en het bestaande beeld van het bebou-
mogelijk op de plek waar het Apeldoorns Kanaal het dorpslint
wingslint in het landschap moet worden geconserveerd. Van
van Hoorn kruist. Deze locatie is als ‘blauw knooppunt’ aange-
oorsprong zijn de gronden ten noorden en zuiden van het
merkt in de Toekomstvisie Heerde; er wordt een kleinschalige
lint door de lagere ligging niet geschikt voor bebouwing en
recreatieve ontwikkeling voorzien, versterkt door enkele
hebben hierdoor de functie van akker- en weideland. In deze
dienstwoningen.
visie wordt dit beeld geconserveerd; nieuwe bebouwing in het open landschap wordt niet toegestaan.
Principes Westzijde Kanaalzone: • Nieuwe woningen aan het Apeldoorns kanaal zijn niet
Legenda
** 24
Lintzone
Oostzijde lint Lintzone Westzijde lint Lintzone Beatrixweg Rand dorpslint Knooppunt Hoorn Knooppunt Oosterbaan Huidige kavels Hooilanden Herkenbare delen Hoornsche Enk Zone Apeldoorns kanaal Infrastructuur Water Studiegebied
**
Oostzijde lint 1:5.000
Uitgangspunten Beatrixweg:
toegestaan.
• Beeld van het lint in open landschap conserveren, bebou-
• Voor de mogelijkheden op het knooppunt wordt verwezen
wing achter lint niet toegestaan;
naar paragraaf 3.5);
• Geen bebouwing op de Hooilanden; • Bebouwing is altijd georiënteerd op Beatrixweg; • Knooppunten aan weerszijden van het lint vormen overgang naar agrarisch gebied; • Knooppunt biedt ruimte voor kleinschalige ontwikkeling op het bestaande erf, of in zeer sterke relatie met het erf. • Het voormalige schoolgebouw biedt mogelijkheid tot herontwikkeling.
25
3.3 Oostzijde lint en oostelijke kanaalzone De oostzijde van het studiegebied is van oudsher een agrarisch werklandschap, waar bebouwing is geconcentreerd op boerenerven die verspreid zijn gesitueerd op de dekzandrug. De erven zijn gesitueerd aan bestaande en inmiddels verdwenen landelijke routes. Gronden rondom de erven worden gebruikt als akker- en weideland. De historische én huidige agrarische karakteristiek van deze plek is leidraad voor nieuwe ontwikkelingen. Nieuwe bebouwing wordt in het kader van functieverandering in principe alleen toegestaan op de bestaande erven. Te allen tijde wordt de karakteristiek het bestaande agrarische landschap in stand
* 26
gehouden. Principes Oostzijde lint en oostelijke kanaalzone: • Karakteristiek agrarisch landschap intact laten; • Zichtlijnen en blikvelden vanaf Meenseweg intact houden; • Functieverandering op bestaande erven is mogelijk; • Voor de mogelijkheden op het knooppunt Hoorn wordt verwezen naar paragraaf 3.5);
Legenda
**
Oostzijde lint Lintzone Westzijde lint Lintzone Beatrixweg Rand dorpslint Knooppunt Hoorn Knooppunt Oosterbaan Huidige kavels Hooilanden Herkenbare delen Hoornsche Enk Zone Apeldoorns kanaal Infrastructuur Water Studiegebied
Oostzijde lint 1:5.000
27
3.4 Westzijde lint en Vosbergerweg
Vosbergerweg De Vosbergerweg is de verbinding van Hoorn met Heerde en
* *
Westzijde lint
vormt de overgang tussen het ten westen gelegen essenland-
Het voormalige agrarische landschap ten westen van het
schap en het lager gelegen hooiland aan de oostzijde. Visueel
dorpslint heeft in de tijd deels haar functie verloren. De es
en qua inrichting behoort de Vosbergerweg tot het buitenge-
ten westen van de Vosbergerweg is in de tijd enigermate
bied, gekenmerkt door verspreide bebouwing, zichtlijnen en
bebouwd en deels bebost. Vanaf het dorpslint is de bolling
doorzichten. De stedenbouwkundige visie is behoudend met
van de Hoornsche Enk nog deels zichtbaar. Bij een eventuele
betrekking tot de Vosbergerweg. Nieuwe kavels zijn niet wen-
ontwikkeling is het uitgangspunt dat de zichtbaarheid van
selijk; in dat geval ontstaat een nieuw lint in het landschap,
de es gehandhaafd blijft. In het deelgebied komen nog be-
waarmee feitelijk de dorpskern en de bebouwde kom worden
perkt agrarische activiteiten meer voor, inmiddels ligt de na-
verlengd. Het bestaande beeld van de Beatrixweg afgerond
druk op wonen. Het hoofduitgangspunt bij herontwikkeling
door de knooppunten in het agrarische landschap is leidend.
is dat de bebouwing aansluit bij het voormalige agrarische
Een verlenging van dit lint is niet wenselijk, omdat daarmee
en landelijke karakter van het deelgebied. Nieuwe bebou-
het agrarische, landschappelijke karakter van het gebied
wing vindt plaats in de karakteristiek van het boerenerf (zie
wordt verstoord. Nieuwe ontwikkelingen in het kader van
paragraaf 3.1). De bebouwing wordt als cluster geconcen-
functieverandering zijn op bestaande erven wel toegestaan.
treerd op een erf, dat wordt opgenomen in het bestaande landschappelijke beeld waarbij het beeld van de Hoornsche
Principes Vosbergerweg:
Enk wordt gehandhaafd.
• Geen nieuwe kavels aan Vosbergerweg; • Functieverandering op huidig erf of op plaatsen waar soli-
Legenda
** 28
Oostzijde lint Lintzone Westzijde lint Lintzone Beatrixweg Rand dorpslint Knooppunt Hoorn Knooppunt Oosterbaan Huidige kavels Hooilanden Herkenbare delen Hoornsche Enk Zone Apeldoorns kanaal Infrastructuur Water Studiegebied
Westzijde lint 1:5.000
Principes Westzijde lint:
taire veldschuren staan mogelijk;
• Aansluiten op landschappelijke karakteristiek;
• Doorzichten en blikvelden intact houden en versterken;
• Oriëntatie op het landschap;
• Bebouwing met belangrijkste gevel oriënteren op omliggen-
• Gebruik maken van huidige infrastructuur;
de landschap, zodat achterkant situaties worden vermeden.
• Bestaand zicht op Hoornsche Enk conserveren
**
• Functieverandering op bestaande erven is mogelijk • Voor mogelijkheden op het knooppunt Oosterbaan wordt verwezen naar paragraaf 3.6
29
3.5 Knooppunt Hoorn
Voor het coöperatiegebouw en het café is deze oriëntatie op het water evident. De samenhang van het Knooppunt
M
een
eg sew
Historie
Hoorn is van belang voor de aantrekkelijkheid voor en de
De plek waar Hoorn ‘zichtbaar’ is vanaf de route Wapenveld-
beleving van de gebruikers van de diverse routes die hier
Heerde is het knooppunt rondom de Oost-Indische brug. De
op dit knooppunt over land en water bij elkaar komen.
dorpskern van Hoorn is rond deze punt van de dekzandrug
Nieuwe ontwikkelingen ten dienste van deze routes, zoals
gevormd. Bebouwing is van oudsher niet georiënteerd op
hergebruik van het coöperatiegebouw en de karakteristieke
het kanaal, met uitzondering van deze plek. De horecagele-
schuren ten zuiden van het café dienen deze oriëntatie op
genheid ‘De Brug’ is al sinds 1882 aanwezig op deze locatie.
een terughoudende wijze te versterken. Ook woningbouw
Enkele tientallen jaren later is in fasen het huidige beeldbe-
behoort tot de ontwikkelingsmogelijkheden.
palende coöperatiegebouw met graansilo gebouwd. Samen met de Oost-Indische brug typeren het coöperatiegebouw,
Nieuwe bebouwing
het café en de karakteristieke schuren het beeld van Hoorn.
De ruimtelijke structuur van Hoorn kan worden versterkt door het Knooppunt Hoorn verder te ontwikkelen. Ten zui-
ixweg Beatr
Ruimtelijke samenhang
den van het coöperatiegebouw is na sloop van de bedrijfs-
De ruimtelijke samenhang in het Knooppunt Hoorn ligt
gebouwen ruimte voor een aantal woningen. De woningen
vooral in de gezamenlijke oriëntatie van de gebouwen, maar
worden ontsloten vanaf de Beatrixweg langs het coöperatie-
zeker ook functies op het kanaal. Het Apeldoorns Kanaal is
gebouw en/of de voormalige school. De hoofdoriëntatie van
de belangrijkste drager van de identiteit van het knooppunt.
de bebouwing is gericht op het kanaal. De nieuwbouw langs de hooilanden is hieraan ondergeschikt zijn en is lager qua
Legenda
Kana aldij
k
Hoofdgebouw (huidig) Bijgebouw (huidig) Huidige silo Beeldbepalende gevel Voormalig schoolgebouw; functieverandering naar wonen Kleinschalige woningbouwontwikkeling Semi-openbare ruimte tbv woonfunctie Openbare ruimte rondom woonfunctie Herontwikkeling beeldbepalende bebouwing Oriëntatie bebouwing Terugliggende rooilijn Routing Eenduidige openbare ruimte Continuering houtwal Zichtlijn Openbare kades op de waterlijn Camperstandplaats / openbare functies
30
Knooppunt Hoorn 1:2.000
bouwhoogte en laat ruimte voor doorzichten het gebied in.
De in de WOII opgeblazen Oost-Indische brug, op de achtrond Café de Brug
31
Voorkomen moet worden dat er gezien vanaf de Vosberger-
Laad- en losplaats
weg een ‘muur’ van bebouwing ontstaat. De ontwikkeling
Aan de noordwestzijde van de brug ligt het braakliggend
krijgt een alzijdige oriëntatie en achterkantsituaties worden
terrein waar een ander gebruik mogelijk is. Te denken valt
voorkomen. Aan het Apeldoorns Kanaal ligt de bebouwing
aan een camperstandplaats en/of parkeerplaats voor de
enkele meters achter de gevellijn van het coöperatiege-
ontwikkelingen rondom de brug en/of een dagkampeerter-
bouw. Daarnaast dient er voldoende samenhang te blijven
rein. De relatie met het kanaal is onlosmakelijk.
tussen de nieuwbouw en het coöperatiegebouw. Nieuwbouw vindt plaats in de gedachte van rood voor rood. De
Aanleg kades
nieuwe volumes refereren aan de oude industriele bebou-
De locatie biedt aan weerszijden van de brug en het kanaal
wing en vormen een eenheid met het coöperatiegebouw.
mogelijkheden voor de realisatie van een kade met aanle-
De bouwhoogte van de nieuwe woningen is lager dan de
gen in- en uitstapvoorzieningen, waaraan eventueel recrea-
hoogte van het gepleisterde deel van de vleugel van het co-
tieve activiteiten kunnen plaatsvinden. Door de kade op de
öperatiegebouw, die parallel aan het kanaal richting de brug
bestaande waterlijn te realiseren ontstaat er meer ruimte
loopt. De vorm van de nieuwe bebouwing langs het kanaal
tussen het water en de bebouwing.
antwoordt op de vormgeving van het coöperatiegebouw, zodat een relatie met het industrieel verleden wordt gelegd.
Verkeerscirculatie
De oriëntatie van de nieuwe bebouwing is op het Kanaal
Voor een goede ontwikkeling van het knooppunt is het
gericht. Het coöperatiegebouw is een langgerekt, horizon-
wenselijk de doorgaande verkeersfunctie op de Kanaaldijk
taal, gebouw met verticale accenten in zowel het volume als
ter plaatse van het knooppunt te ontmoedigen en de open-
de uitwerking van de gevels. Het dak heeft een zeer flauwe
bare ruimte als verblijfsgebied in te richten. De oost-west
helling. De teruggetrokken ligging van de nieuwbouw ten
verbinding (Beatrixweg/Meenseweg) blijft gehandhaafd.
opzichte van het coöperatiegebouw wordt benadrukt door de bomenrij langs het kanaal door te trekken richting het
Openbare ruimte
coöperatiegebouw en voor de woningen te verdunnen. De
De openbare ruimte aan alle zijden van de brug dient op
wederzijdse zichtrelatie tussen de woningen en het kanaal
een eenduidige wijze te worden ingericht om de ruimtelijke
blijft dan zichtbaar, maar op deze manier wordt het karak-
eenheid van het knooppunt te versterken. De aanleg van de
teristieke beeld van het coöperatiegebouw aan het kanaal
kades is daar een goede aanleiding toe.
gewaarborgd en worden zichtlijnen vanaf de Kanaaldijk op het coöperatiegebouw in stand gehouden.
32
Knooppunt Hoorn, huidige situatie gezien vanaf westzijde kanaaloever, zie ook voorblad
33
3.6 Knooppunt Oosterbaan Nieuwe bebouwing Historie
Nieuwe bebouwing wordt gerealiseerd als herontwikke-
De boerderij op dit knooppunt vormt samen met het
ling van het oude erf en geassocieerd met het agrarische
Knooppunt Hoorn bij de brug de basis van de ontwikkeling
karakter.
van het lint van Hoorn. De oorspronkelijke boerderij dateert van voor 1800. De agrariër is voornemens zijn bedrijf te
Erfbebouwing
beëindigen, waardoor er ruimte vrijkomt voor woningbouw.
De vormen van de boerderij (nr. 53a) met het ernaast staande bijgebouw (nr. 53), en de schuur op de hoek dienen als
g
ixwe Beatr
weg
Singel
Ruimtelijke samenhang
beeldbepalende onderdelen van de historische bebouwing
Het Knooppunt Oosterbaan vormt de westelijke beëindiging
aan de Vosbergerweg te worden gehandhaafd. Gehele
van het lint. De herontwikkeling van het perceel Vosber-
nieuwbouw is daarbij mogelijk, evenals enige verschuiving
gerweg 53-53a kan daarom niet los gezien worden van de
van de massa’s om meer aantrekkelijke kavels te creëren.
bebouwing rondom het kruispunt. Het kruispunt Vosbergerweg, Singelweg, Beatrixweg vormt immers de overgang van het dorpslint naar het landelijk gebied ten westen van het
Vosbergerweg
dorp.
34
Inpassing nieuw erf, knooppunt Oosterbaan 1:2.000
Legenda Hoofdgebouw (huidig) Bijgebouw (huidig) Huidige schoolgebouw Kleinschalige woningbouwontwikkeling (nieuw erf ) Oriëntatie hoofdbebouwing Terugliggende rooilijn Relatie groene ruimtes knooppunt Ruimtelijke relatie tussen nieuw erf en bestaande schoolgebouw Doorzichten landelijk gebied Oriëntatie op het landschap Versterken bomen langs Singelweg
35
Bedrijfsgebouwen
cluster geconcentreerd op een erf in een landschappelijke
De overige te slopen bedrijfsgebouwen aan de Singelweg
setting.
kunnen worden vervangen door nieuwbouw op en nabij het erf. Er dient nadrukkelijk sprake te zijn van een verster-
De landschappelijke en stedenbouwkundige inpassing van
king van het erf. De massa van de boerderij dient daarbij
het erf is van belang voor de aansluiting op het karakter
beschouwd te worden als het hoofdgebouw en is bepalend
van het gebied. De doorzichten vanaf de huidige infrastruc-
voor de hiërarchie op het erf. De nieuwe gebouwen zijn te
tuur worden zo weinig mogelijk belemmerd en door een
beschouwen als de bijgebouwen van de oorspronkelijke
strategische plaatsing van het erf waar mogelijk versterkt.
boerderij. Inpassing vindt met name plaats doordat het
Er wordt aangesloten op bestaande infrastructuur zodat zo
erf de overgang tussen het Knooppunt Oosterbaan en de
min mogelijk het bestaande landschap wordt aangetast. De
Vosbergerweg benadrukt. De te slopen bedrijfsgebouwen
landschappelijke inpassing wordt nagestreefd door gebieds-
aan de Vosbergerweg kunnen grofweg ter plaatse vervan-
eigen erfbeplanting toe te passen.
gen worden door kleinschalige woningbouw. De woningen daarbij moeten verder van de weg af gebouwd worden om lintvorming te voorkomen. Het doorzicht tussen de woningen door en zicht op de ‘voorgevel’ van de boerderij zijn daarbij van belang. De bestaande locaties zijn daarbij uitgangspunt, maar verschuiving is mogelijk. Landschap Het oorspronkelijke erf kan in deze situatie worden herontwikkeld met historische elementen als een boomgaard, een geriefhoutbosje, een boomweide en een vrij erf achter de deelzijde. Herstel van weg-begeleidende beplanting langs de Singelweg en de voormalige zijweg daarvan is gewenst om het besloten karakter van de akker weer te herstellen. De beeldbepalende bomen langs de Singelweg moeten gehandhaafd worden. Qua uitstraling sluit het erf aan op het agrarische karakter van het gebied. De bebouwing wordt als
36
Knooppunt Oosterbaan, met links op de achtergrond de boerderij op nr 53
37
In deze bijlage wordt het relevante beleid voor de ontwikkeling van Hoorn beschreven. Aan bod komen de Structuurvisie Gelderland, het Landschapsontwikkelingsplan (LOP), de Toekomstvisie Heerde, de structuurvisie Heerde en de Ontwikkelingsvisie Apeldoorns kanaal.
Bijlage Beleidsparagraaf 38
39
Oo2 Oo4 Oo1
Oosterwolde 0.1 Structuurvisie Gelderland
Wezep Met de inwerkingtreding van de Wet ruimtelijke ordening Legenda
El1
Studiegebied
Elburg
Oldebroek
El2 El3
Ol1
Hoge Enk
Bebouwd gebied Overig gebouwd gebied
Ecologische Hoofdstructuur 2005 EHS natuur EHS verweving EHS verbindingszone Waardevol landschap Waardevol open gebied Extensivering intensieve veehouderij Regionale waterberging Zoekruimte waterberging
Structuurvisie Gelderland schaal 1:20.000
Th1
oornspijk
Th2
't Loo
't Harde
Streekplanuitwerking Zoekzones Als uitwerking van de structuurvisie zijn ‘zoekzones voor ste-
heeft het Streekplan 2005 de status van tructuurvisie gekre-
delijke functies en landschappelijke versterking’ vastgesteld.
gen en op 2 maart 2011 is de daarbij behorende Ruimtelijke
Voor de ‘stedelijke’ zoekzone moet gedacht worden aan
verordening Gelderland in werking getreden. In de structuur-
gebieden ten behoeve van het wonen, werken en voorzie-
visie wordt het motto van de Nota Ruimte ‘decentraal wat kan,
ningen. Voor de ‘landschappelijke’ zoekzone gaat het om
centraal wat moet’ vertaald naar het provinciale
gebieden waar het landschap moet worden versterkt
niveau ‘lokaal wat kan, provinciaal wat moet’. De structuur-
en waar op beperkte schaal woningen mogen worden
visie kent een selectieve beleidsinzet op die zaken die van
gebouwd. Het is aan de regio en de gemeente om in de
provinciaal belang zijn. Daarbij hoort een grotere beleidsvrij-
zoekzones concrete ontwikkelingen te accommoderen.
heid en eigen verantwoordelijkheid voor gemeenten voor
Op de zoekzonekaart is Hoorn de aanduiding ‘zoekzone
die zaken die van lokaal belang zijn. De structuurvisie maakt
kleine kernen’ opgenomen (wit/zwart icoon). In deze zone
onderscheid tussen de provinciale hoofdstructuur en het mul-
hebben gemeenten de ruimte om in Wapenveld en rond kleine kernen
tifunctionele gebied. Voor het multifunctionele gebied geldt
maatwerkplannen te realiseren. Het gebied ten westen van
in het algemeen dat dit het domein is van de samenwerkende
het dorp is als ‘zoekzone landschappelijke versterking’ aan-
gemeenten en dat dit gebied een beperkte bemoeienis van
gegeven (groene blokarcering). Deze zone is gelijk aan de
de provincie kent. Ingevolge de bij de structuurvisie behoren-
bestemmingsplangrens van het vigerend bestemmingsplan
de Beleidskaart ruimtelijke structuur valt Hoorn binnen het
(zie paragraaf 0.8). De voorliggende visie wordt beschouwd
gebied dat is aangeduid als het ‘multifunctionele platteland’.
als uitwerking van de zoekzones.
Wa1
Op deze kaart zijn de aan het Apeldoorns kanaal grenzende
Th3
gronden aangegeven als ecologische verbindingszone, sinds de herbegrenzing in 2009 liggen deze gronden echter Ruimtelijke verordening Gelderland kaart behorend bij hoofdstuk 15
HATTEM
Legenda
EHS Herbegrenzing 2009 STATUS Ecologische Hoofdstructuur 2009 Natuur EHS natuur VerwevenEHS verweving Ecologische verbindingszone EHS verbindingszone
APELDOORN
40
ZUTPHEN
Herbegrenzing EHS 2009 schaal 1:20.000
Hoorn
‘verspreide bebouwing’ op de flanken van de Veluwe. In de structuurvisie wordt vastgesteld dat het regionale netwerk
Studiegebied HARDERWIJK
buiten de verbindingszone, Hoorn maakt deel uit van
He4
van de Noord-Veluwe bestaat uit grotere dorpen en kleine historische steden met een goed voorzieningenniveau en een levendige lokale economie. Het netwerk draagt bij aan een aantrekkelijk toeristisch-recreatief product.
Heerde
Uitsnede Streekplanuitwerking Zoekzones
41
0.2 Landschapsontwikkelingsplan
Landschapsontwikkelingsvisie
de beekdalen, delen van het weteringengebied en de uiter-
De regio ‘Van Veluwe tot IJssel’ ligt bepaald niet in de luwte
Als basis voor het LOP is een aantal algemene regels be-
waarden.
van landschappelijke veranderingen. Grote delen worden
noemd, die zijn gericht op het versterken of beschermen
gekenmerkt door het van oorsprong kleinschalig agrarisch
van algemeen erkende waarden van het landschap. De visie
Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt gestreefd naar:
cultuurlandschap met een sterk verspreide bewoning. Bui-
op de lage delen is vooral behoud gericht. In algemene zin
• Het aansluiten van ruimtelijke ontwikkelingen bij de visie
ten de dorpen en gehuchten komen er veel woningen en
wordt voor het landschap van Veluwe tot IJssel gestreefd
op de verschillende landschapseenheden.
boerderijen in linten en zwermen voor. Die kleinschaligheid
naar:
Een goed voorbeeld is vrijkomende agrarische bebouwing
en dichte bewoning wringt vaak met de huidige wensen
• Het verhogen van het contrast tussen de hoge en lage de-
(of meer in het algemeen functieverandering), die met
voor het gebruik. Schaalvergroting bij agrariërs leidt tot
len van het gebied. Het hoog-laagpatroon is de belangrijk-
het gebouw en de inrichting van het erf aansluiting moet
grotere agrarische bedrijfsgebouwen en rationele
ste drager van het landschap van de regio. In veel gevallen
zoeken bij de kenmerken en inrichtingswensen van het
grote, rechte kavels. Vele agrarische bedrijven verdwijnen
wordt het contrast versterkt door op de hoge delen meer
betreffende gebied.
en in de vrijkomende schuren komen allerlei andere soorten
nieuwe beplanting aan te brengen.
• Versterking van de karakteristieken van de bestaande land-
bedrijven of, wat nog vaker voorkomt, de bedrijfsgebouwen
• Ontwikkeling van de landschappelijke kenmerken van de
goederenzones, door de aanleg van nieuwe landgoederen
worden gesloopt in ruil voor de bouw van een nieuwe wo-
hoge, relatief besloten gronden. Het beleid is hier gericht
aansluitend bij de dijklandgoederen langs de Bandijk, de
ning. Door de autonome ontwikkeling van schaalvergroting
op behoud en versterking van open akkers, paden, beplan-
landgoederen op de zandopduikingen, de landgoederen
en functiewijziging verandert de oorspronkelijke schaal en
tingen, ontginningslijnen en op het gebied toegespitste
op de overgang van dekzandrug naar beekdalen en de
samenhang van het landschap. Het landschapsontwikke-
manieren van bouwen.
boslandgoederen op de Veluwe. Nieuwe landgoederen
lingsplan heeft drie doelstellingen. De eerste doelstelling is
• Versterking van cultuurhistorische kenmerken. Vaak houdt
worden bij de genoemde plekken bij voorkeur ingezet ter
bij deze autonome ontwikkeling van het landschap sturen te
dat in dat door middel van beplantingsvoorstellen deze
verbetering van de landschapsstructuur.
op behoud en op ontwikkeling van landschappelijke samen-
kenmerken zichtbaarder worden gemaakt.
• Het beter toegankelijk maken van het buitengebied. Deze
hang, de ontstening van het buitengebied te stimuleren en
• Versterking van ecologische waarden en biodiversiteit,
meer algemene regels worden per landschapseenheid en
de karakteristieke kenmerken van ons landschap ontwikke-
door herstel van landschappelijke overgangen en bijbeho-
waardevolle landschapselementen verder uitgewerkt.
len. De tweede doelstelling van het plan is het landschaps-
rende systemen en beplanting.
belang in te brengen in alle ruimtelijke veranderingsprojec-
• Het behouden van openheid binnen de lage gebiedsdelen.
Voor Hoorn zijn in ieder geval de landschapseenheden
ten in het gebied door een ‘landschapskapstok’ te bieden.
• Het benoemen en beschermen van waardevolle open
‘dekzandruggen en oude bouwlanden’ en ‘hooilanden’ van
De laatste doelstelling is gezamenlijk een structuur en een
gebieden. Openheid is een zeer bijzondere maar ook
belang. De waardevolle landschapselementen in de omge-
aanpak, om het goede landschap te maken te bepalen. De
kwetsbare landschapskwaliteit. Relatief open, waardevolle
ving van Hoorn zijn ‘oude wegen’, met name ten oosten van
laatste doelstelling is het overkoepelende doel van het LOP
gebieden zijn onder andere delen van oude bouwlanden
de kern, en het Apeldoorns Kanaal.
en ook de belangrijkste reden om het op regionaal niveau
en dekzandruggen, delen van de natte heideontginningen,
aan te pakken.
42
Landschapsvormenkaart rondom Hoorn 1:20.000
S
43
TOEKOMSTVISIE HEERDE 2025 Het Loo
Rondje langs de IJssel
WAPENVELD
0.3 Toekomstvisie Heerde
openheid en bebouwing. Het landelijk wonen in deze zone is
De toekomstvisie Heerde is een agenda voor de toekomst,
aantrekkelijk.
een profilering van de gemeente in de regio. Voor de ge-
Werven
Het Zwolse bos
meente Heerde wordt ook in de toekomst het karakter voor
De aanwezige landgoederen geven een extra dimensie aan
een groot deel bepaald door de landschappelijke, natuurlijke
dit gebied. In Hoorn is het toegestaan om enige woningen
en culturele waarden. Samen met het woonklimaat, ruimte-
toe te voegen binnen de kern, mits de locaties zich daarvoor
lijke rust en variëteit en een goede ontsluiting ontstaat een
lenen en de structuur van de kern niet wordt aangetast. Ook
goed vestigingsklimaat voor wonen, werken en recreatie.
functieverandering is toegestaan. Uitbreiding van Hoorn is in principe niet gewenst. In paragraaf 0.4 worden de uitgangs-
l aa
s
ka n
ute
in drie zones:
Marle
oo
rns
Fie tsr o
eld
De Tonnenberg
• Natuurlijkheid;
Ap
De Ossenberg
punten voor Hoorn specifiek beschreven.
De gemeentelijke ontwikkeling van Heerde wordt verdeeld
Oldebroeksche heide
De Kamper klippen
• Nieuwe zakelijkheid en gezondheid; • Cultuur, natuur en voedselproductie.
HOORN
Gemeentebossen Heerde Heerder strand
VORCHTEN
De Dellen
Voor Hoorn geldt zone 2: Nieuwe zakelijkheid en gezond-
HEERDE
Pluizenmeer
heid. Deze zone vormt door zijn meer open landschap een
Wijhe
belangrijke schakel in de overgang van de Veluwe naar de
Schaapskooi
IJsselvallei. Het aanwezige groen is een belangrijke waarde. In deze zone bevinden zich op de flanken van de Veluwe de
VEESSEN LEGENDA - Visiekaart gemeente Heerde 2025
Zones, Natuurlijkheid
Horsthoek
grote kernen van de gemeente. De zone beschikt over een
zijn indicatief
Nieuwe zakelijkheid en gezondheid
Natuur, cultuur en voedselproductie
divers landschap van enken, essen, kampen en morfologisch
Fortmond
waardevolle gronden. Groene, open en gesloten bebouwde
Markluiden Robuuste groene verbinding Ecologische Hoofdstructuur
Vemde LEGENDA -Groene Visiekaart gemeente 2025 wig/ Natte natuurHeerde LEGENDA - Visiekaart gemeente Heerde 2025
Zones, Zones, Zones, Natuurlijkheid Natuurlijkheid zijnindicatief indicatief zijn
zijn indicatief
Natuurlijkheid
Zorg/wellness/recreatie
Inbreidingsgebieden: opwaarderen dorpskern en wijken
Passantenhaven
Ontwikkelingskansen Beperkte uitbreiding
Verbindingen/routes Zones, Zones, IJssel, waterrecreatie LEGENDAVeessen - Visiekaart gemeente Heerde 2025 Natuurlijkheid Nieuwe zakelijkheid enengezondheid LEGENDA Corridor Heerderstrand Natuurlijkheid Nieuwe zakelijkheid gezondheid LEGENDA -- Visiekaart Visiekaart gemeente gemeente Heerde Heerde 2025 2025
LEGENDA- -Visiekaart Visiekaartgemeente gemeenteHeerde Heerde2025 2025 LEGENDA LEGENDA - Visiekaart gemeente Heerde 2025
Knooppunt blauw: Waterknooppunt, horeca Jachthaven
zijn indicatief
zijn indicatief
Zones,
Zone Apeldoorns Kanaal,
gebieden wisselen elkaar af. Ook bevinden zich in deze zone meer kleinschalige agrarische gebieden afgewisseld met
Kleinschalig Natuur, cultuur en bedrijventerrein voedselproductie
Natuur, cultuur en voedselproductie
Woonwerklandschap Dijkhuizen Trekker: cultuur Nieuwe zakelijkheiden en gezondheid Natuur, cultuurNatuurlijkheid envoedselproductie voedselproductie Zones, Nieuwe zakelijkheid gezondheid Natuur, en Zones, Nieuwe zakelijkheid en gezondheid Natuur, cultuur en voedselproductie Natuur, cultuur en voedselproductie Natuurlijkheid Nieuwe en gezondheid Natuur, Transferium, Heerderstrand Agrarisch natuurgebied: Natuurlijkheid Nieuwe zakelijkheid zakelijkheid enverbinding gezondheid Natuur, cultuur cultuur en en voedselproductie voedselproductie Robuuste groene Robuuste groene verbinding zijn indicatief zijn indicatief
zijn indicatief
Nieuwe zakelijkheid en gezondheid
Weidevogel gebied
Ecologische Hoofdstructuur Ecologische Hoofdstructuur Robuuste groene verbinding Mogelijkheid tot concentratie
Knooppunt blauw: Waterknooppunt,horeca horeca Knooppunt blauw: Waterknooppunt,
Knooppunt blauw: Waterknooppunt, horeca
landgoederen en bosgebieden. Hoorn heeft een landelijke
Zorg/wellness/recreatie Zorg/wellness/recreatie
Robuuste groene verbinding
Jachthaven Jachthaven
ligging en heeft voornamelijk een woonfunctie. Er zijn weinig
Zorg/wellness/recreatie Inbreidingsgebieden: Knooppunt Inbreidingsgebieden:opwaarderen opwaarderen
Robuuste verbinding Mogelijkheid totHoofdstructuur concentratie sportvoorzieningen Inbreidingsgebieden: opwaarderen kernen en wijken Knooppuntblauw: blauw:Waterknooppunt, Waterknooppunt,horeca horeca sportvoorzieningen Ecologische Knooppunt Zorg/wellness/recreatie dorpskern Zorg/wellness/recreatie dorpskernen enwijken wijken Knooppunt blauw: Waterknooppunt, horeca Groene wig/ Natte natuur Inbreidingsgebieden: opwaarderen Jachthaven Zorg/wellness/recreatie Groene wig/ Natte natuur Robuuste Ontwikkelingskansen dorpskern en wijken Passantenhaven Robuuste groene groene verbinding verbinding Ontwikkelingskansen Knooppunt blauw: Waterknooppunt, horeca Passantenhaven Groene wig/ Natte natuur Zorg/wellness/recreatie Ecologische hoofdstructuur Knooppunt blauw: waterknooppunt, horeca Ontwikkelingskansen beperkte uitbreiding Hoogwatergeul, Knooppunt blauw: Waterknooppunt, horeca Inbreidingsgebieden: opwaarderen Jachthaven Zorg/wellness/recreatie Inbreidingsgebieden: Beperkte Jachthaven Verbindingen/routes Ontwikkelingskansen Passantenhaven Inbreidingsgebieden: opwaarderen opwaarderen Jachthaven Beperkteuitbreiding uitbreiding Verbindingen/routes IJssel, waterrecreatie Ecologische Hoofdstructuur Beperkte uitbreiding dorpskern en wijken Verbindingen/routes en wijken IJssel, waterrecreatie Ecologische Hoofdstructuur dorpskern endorpskern wijken Groene wig/ Natte natuur
IJssel,Inbreidingsgebieden: waterrecreatie Groene wig/ Natte natuur Groene wig/ Natte natuur Kleinschalig bedrijventerrein Jachthaven Groene wig / Natte natuurPassantenhaven Jachthaven Kleinschalig bedrijventerrein Inbreidingsgebieden: opwaarderen opwaarderen Kleinschalig bedrijventerrein Jachthaven Corridor Heerderstrand Veessen Kleinschalig bedrijventerrein Ontwikkelingskansen Passantenhaven Ontwikkelingskansen Ontwikkelingskansen Passantenhaven Corridor Heerderstrand Veessen Corridor Heerderstrand Veessen Zone Apeldoorns Kanaal, dorpskern en wijken Zone Apeldoorns Zones, Zone Apeldoorns Kanaal, Kanaal, dorpskern en wijken Groene Beperkteuitbreiding uitbreiding Beperkte uitbreiding Verbindingen/routes Verbindingen/routes Beperkte Verbindingen/routes Groene wig/ wig/ Natte Natte natuur natuur Woonwerklandschap VerbindingNieuwe / routes Passanthaven Woonwerklandschap Woonwerklandschap Ontwikkelingskansen IJssel,IJssel, waterrecreatie waterrecreatie Passantenhaven waterrecreatie Trekker: Woonwerklandschap Trekker: Ontwikkelingskansen Passantenhaven Natuurlijkheid zakelijkheid enIJssel, gezondheid Natuur, Trekker: cultuur en voedselproductie Kleinschalig Kleinschalig bedrijventerrein Beperkte Kleinschaligbedrijventerrein bedrijventerrein Verbindingen/routes Corridor Veessen Beperkte uitbreiding uitbreiding Verbindingen/routes CorridorHeerderstrand Heerderstrand Veessen Corridor
Heerderstrand Veessen IJssel, waterrecreatie Transferium, Heerderstrand Zone Zone Apeldoorns Kanaal,Kanaal, Agrarisch natuurgebied: Corridor Heerderstrand Veessen IJssel, waterrecreatie Transferium, ZoneApeldoorns Apeldoorns Kanaal, Transferium, Heerderstrand Heerderstrand IJssel, waterrecreatie Agrarisch natuurgebied: 52 Weidevogel gebied Transferium, Heerderstrand Kleinschalig bedrijventerrein Agrarisch natuurgebied: Visie gemeente Heerde 2025 Juli 2009 Woonwerklandschap Kleinschalig bedrijventerrein Weidevogel gebied Corridor Heerderstrand Veessen Woonwerklandschap Trekker: Woonwerklandschap Corridor Heerderstrand Veessen Mogelijkheid tot concentratie Weidevogel gebiedApeldoorns Zone Apeldoorns Kanaal, Trekker: Trekker: Trekker: Zone Kanaal Knooppunt Knooppunt Zone Apeldoorns Kanaal, sportvoorzieningen Mogelijkheid tot concentratie Knooppunt Woonwerklandschap RobuusteAgrarisch groene verbinding Mogelijkheid tot concentratie sportvoorzieningen Transferium, Heerderstrand Woonwerklandschap natuurgebied: Knooppunt blauw: Waterknooppunt, horeca Trekker: Knooppunt Zorg/wellness/recreatie Trekker: Transferium, Heerderstrand Agrarisch natuurgebied: Transferium, Heerderstrand Agrarisch natuurgebied: weidevogel gebied Zorg / welness / recreatie Hoogwatergeul sportvoorzieningen Agrarisch natuurgebied: Hoogwatergeul, Weidevogel gebied Robuustegroene groeneverbinding verbinding Robuuste
EcologischeHoofdstructuur Hoofdstructuur Ecologische Ecologische Hoofdstructuur
LEGENDA - Visiekaart gemeente Heerde 2025
maatschappelijk en economische voorzieningen. De lan-
zijn indicatief
Ecologische Hoofdstructuur Weidevogel gebied Weidevogel gebied
Mogelijkheid tot concentratie
Mogelijkheidtot totconcentratie concentratie sportvoorzieningen Mogelijkheid sportvoorzieningen sportvoorzieningen
Groene wig/ Natte natuur Verbindingen/routes
Corridor Heerderstrand Veessen
Inbreidingsgebieden: opwaarderen Knooppunt dorpskern en wijken
Jachthaven Agrarisch natuurgebied:
Agrarisch natuurgebied: Weidevogel Weidevogel gebied gebied Passantenhaven Mogelijkheid tot tot concentratie concentratie Mogelijkheid IJssel, sportvoorzieningen waterrecreatie sportvoorzieningen Zone Apeldoorns Kanaal,
Knooppunt Knooppunt
Ontwikkelingskansen Hoogwatergeul, Beperkte uitbreiding 52
Hoogwatergeul,
Hoogwatergeul, Kleinschalig bedrijventerrein
52
Transferium, Transferium, Heerderstrand Heerderstrand Knooppunt Knooppunt Hoogwatergeul, Hoogwatergeul,
Hoogwatergeul,
Hoogwatergeul,
Toekomstvisie Heerde
53
delijke uitstraling is karakteristiek door de afwisseling van 26
45
0.4 Structuurvisie Heerde
dynamiek. Ze zijn gelegen in een groene omgeving en goed
In deze paragraaf is samengevat wat de doorwerking is van
ontsloten door hun ligging aan of nabij de dorpenweg en
de Structuurvisie Heerde voor het dorp Hoorn. Het gaat met
in de nabijheid van de A50. De dorpen bieden een goede en
name om zone 2, Nieuwe zakelijkheid en gezondheid.
veilige woonomgeving met een groot aantal voorzieningen.
Verder wordt de zone Apeldoorns kanaal onderscheiden.
Het centrum van Heerde heeft een gevarieerd winkelbestand. De kern Hoorn heeft een landelijke ligging en heeft
Zone Nieuwe zakelijkheid
voornamelijk een woonfunctie. Hier bevinden zich weinig
De zone Nieuwe zakelijkheid en gezondheid ligt als een
maatschappelijk en economische voorzieningen. De
band in het midden van de gemeente Heerde tussen de zo-
landelijke uitstraling is karakteristiek door de afwisseling van
nes Natuurlijkheid en Cultuur, natuur en voedselproductie.
openheid en bebouwing. Het landelijk wonen in deze zone
De zone loopt van het noorden van Wapenveld tot het
is aantrekkelijk. De aanwezige landgoederen geven een
zuiden van Heerde. Het is een zone waarin zowel wonen,
extra dimensie aan dit gebied.
werken, recreatie en zorg als natuur en groen een plek hebben. Kortom een dynamisch gebied dat zich verder kan
Beleid en ontwikkelingen
ontwikkelen, maar met respect voor omliggende functies.
De nadruk in de ontwikkelingen binnen de zone Nieuwe zakelijkheid en gezondheid ligt met name in het verbeteren
46
Structuurvisie Heerde
Kenmerken en waarden
van de aantrekkelijkheid van de zone als woon, werk en
De zone Nieuwe zakelijkheid en gezondheid vormt door zijn
leefgebied met respect voor de omgeving. De zone Nieuwe
meer open landschap een belangrijke schakel in de over-
zakelijkheid en gezondheid is een gebied met een hoge
gang van de Veluwe naar de IJsselvallei. Het aanwezige
economische activiteit, waarin veel functies naast elkaar
groen is een belangrijke waarde. In deze zone bevinden
bestaan. Essentie is dat het gebied aantrekkelijk is om te
zich op de flanken van de Veluwe de grote kernen van de
wonen, te werken en te recreëren. Dit vereist een zorgvul-
gemeente: Heerde en Wapenveld. De zone beschikt over een
dige benadering van het gebied, waarbij de landschappe-
divers landschap van enken, essen, kampen en morfologisch
lijke inpassing van de verschillende functies een belangrijke
waardevolle gronden. Groene, open en gesloten bebouwde
randvoorwaarde is. Het gaat hierbij niet alleen om de
gebieden wisselen elkaar af. Ook bevinden zich in deze zone
inpassing van individuele ontwikkelingen, maar ook om de
meer kleinschalige agrarische gebieden afgewisseld met
aansluiting van het landschap op de gebouwde omgeving,
enkele landgoederen en bosgebieden. De dorpen Heerde,
met name ter plaatse van de beeldbepalende bebouwde
Wapenveld en Hoorn hebben elk een heel eigen karakter en
randen. Hier wordt aandacht besteed aan de overgangen
47
tussen bebouwd en onbebouwd. Resultaat is een zone die
hakhout) zo mogelijk op basis van genenbank;
heeft een hoge cultuurhistorische waarde en vormt een her-
temerpoort gefaciliteerd. Het huidig afwisselende karakter
zich als geheel ontwikkelt tot een groen woon-, werk- en
• Stimuleren versterken bestaande landschapselementen;
kenbaar element in het landschap. Het heeft een belangrijke
rond het Apeldoorns Kanaal van water, opgaand groen,
leerlandschap.
• Stimuleren van particuliere aanleg en onderhoud van
rol bij de beleving van de overgang tussen Veluwemassief
open gebieden en bebouwing van het kanaal met zijn oe-
landschapselementen.
en IJsselvallei. Het Apeldoorns Kanaal vormt een verbinding
vers moet behouden blijven en waar mogelijk versterkt wor-
tussen de gemeente Heerde en de gemeenten Epe en Hat-
den. Ook cultuurhistorische en landschappelijke waarden
Natuur en landschap Binnen de zone moeten groene structuren gehandhaafd en
Wonen in Hoorn
tem. De landschappelijke waarde van het kanaal is groot. De
langs het kanaal worden waar mogelijk versterkt. Jaagpaden
versterkt worden. Het LOP vormt hiervoor de basis. De zoek-
In Hoorn is het toegestaan om enige woningen toe te voe-
combinatie van groen en (historisch) gebouwde elementen
en schouwpaden worden opengesteld ten behoeve van
zones voor landschapsversterking hebben prioriteit.
gen binnen de kern, mits de locaties zich daarvoor lenen en
is de essentie daarvan. Het Apeldoorns Kanaal verbindt de
recreatie en toerisme.
De enken, essen en kampen moeten met de bestaande
de structuur van de kern niet wordt aangetast. Ook functie-
kernen Heerde, Hoorn en Wapenveld via een natte route.
geomorfologische waarden in stand blijven. De ontwikkeling
verandering is toegestaan. Planmatige uitbreiding van de
Ook enkele buurtschappen en landgoederen zijn aan deze
Wonen
van nieuwe functies is echter wel toegestaan, zoals nieuwe
kern Hoorn is in principe niet gewenst.
route gelegen. Het Apeldoorns Kanaal is met de naast-
Langs het Apeldoorns Kanaal kunnen woningen worden
gelegen Grift ook het eindpunt van een aantal beken en
toegevoegd, mits wordt voldaan aan de volgende randvoor-
sprengen.
waarden:
landgoederen. De gemeente zet zich in om de agrarische functie in het gebied zichtbaar te houden.
Economie Economie bestaat binnen de zone Nieuwe zakelijkheid en
• De locatie ligt in de directe omgeving van een kern of
In het Landschapsontwikkelingsplan (LOP) staan voor oude
gezondheid uit verschillende facetten die in deze paragraaf
Beleid en ontwikkeling rond het Apeldoorns Kanaal
buurtschap;
bouwlanden en dekzandruggen binnen deze zone de vol-
aan de orde komen.
De gemeente Heerde wil het Apeldoorns Kanaal ontwik-
• De ontwikkeling vindt plaats ter plaatse van een knoop-
kelen tot een lint waarin de cultuurhistorische, recreatieve,
punt en zorgt voor een versterking van dat knooppunt in
gende opgaven geformuleerd: • L andschappelijke versterking van de overgang van oude
Zone Apeldoorns Kanaal
natuurlijke en economische functies van het kanaal met de
de aanwezige routestructuren.
bouwlanden;
Het Apeldoorns Kanaal is gelegen binnen de zone Nieuwe
daarbij behorende randzones optimaal met elkaar worden
Hoorn is als knooppunt op de structuurvisiekaart aangege-
• Stimuleren van akkerbouw op de oude enken;
zakelijkheid en gezondheid. Het Apeldoorns Kanaal met aan
gecombineerd. Het biedt in dat kader veel ontwikkelings-
ven. Op andere locaties binnen de zone Apeldoorns kanaal
• Herstel van verdwenen onverharde paden;
weerszijden een zone van circa 100 meter is een waardevolle
mogelijkheden, met name op knooppunten waar routes
is het niet toegestaan woningen te realiseren, tenzij sprake
• Aanplant van bomen langs dreven en wegen;
cultuurhistorische structuur in de gemeente Heerde. In de
elkaar kruisen. De kwaliteiten van het kanaal en de knoop-
is van dienstwoningen of functieverandering. Langs het
• Versterken landgoederenzone/ontwikkeling nieuwe land-
19e eeuw is het Apeldoorns Kanaal gegraven met als doel
punten moeten bij ontwikkelingen benut worden.
Apeldoorns Kanaal kunnen nieuwe landgoederenontwik-
goederen;
de oostelijke Veluwe economisch beter te ontsluiten via de
• L andschappelijke versterking rondom agrarische bedrijven
IJssel. Het kanaal ligt op de overgang van de Veluwe naar
Natuur en landschap
door opzetten en uitvoeren Dorpen in het Groenprojecten
dekzandgebieden en volgt vrij nauwkeurig de rand van
In het zuiden maakt de westelijke oever van het Apeldoorns
Economie
en vergelijkbare initiatieven;
de Veluwe. Het kanaal heeft een belangrijke afwaterende
Kanaal met het gebied van de Grift deel uit van de ecologi-
De gemeente Heerde streeft ernaar om van het Apeldoorns
• S timuleren aanleg landschapselementen (waaronder
functie voor de Veluwe. De strakke waterlijn met één – of
sche zone Wisselse Poort. In het noorden wordt de Hat-
Kanaal een toeristisch recreatieve trekker te maken binnen
knotbomen, hagen, singels, solitaire bomen, vlechtheggen,
tweezijdige bomenrijen, bruggen en brugwachtershuisjes
48
keld worden.
49
de gemeente. Binnen de bestaande waarden en passend
0.5 Visie wonen en werken in Heerde tot 2015
dat sprake is van een landelijk woongebied. In deze gebie-
In de beleidsnotitie is een hoofdstuk opgenomen over
binnen de maat en schaal van de gemeente Heerde kunnen
De Visie op het wonen en werken in Heerde tot 2015 is op
den kunnen onder voorwaarden extra woningen worden
vrijkomende (agrarische) bebouwing. De gemeente is van
recreatieve en toeristische functies ontwikkeld worden. Dit
27 juni 2005 is door de gemeenteraad van Heerde vastge-
toegevoegd. Het betreft de ontwikkelingsgebieden heerde-
mening dat wonen een geschikte vorm van (her-)gebruik
geldt zowel voor ontwikkelingen in en op het water als voor
steld. In deze visie zijn de beleidsuitgangspunten zoals die
zuid, wapenveld-zuid en hoornerveen. Het accent van de
van vrijgekomen agrarische gebouwen in het buitengebied
de oeverzone. Vooral de bevaarbaarheid van het kanaal
voortvloeien uit de provinciale en gemeentelijke woonvisies
visie wonen en werken ligt op het aspect volkshuisvesting.
is. Hiermee kan een impuls worden gegeven aan de leef-
is hierbij een belangrijk onderwerp. De gemeente wil de
door de gemeenteraad overgenomen. Daarnaast bevat de
De genoemde aantallen zijn bijvoorbeeld niet relevant voor
baarheid van het landelijk gebied, zonder nieuwe bouwlo-
bevaarbaarheid van het Apeldoorns Kanaal stimuleren.
visie de hoofdlijnen van het beleid voor het benutten van
de voorliggende stedenbouwkundige visie omdat deze visie
caties toe te voegen. Dit moet in combinatie worden gezien
het bestaand bebouwd gebied.
uitspraken doet over de locaties en voorwaarden waaronder
met de woningen die in de ontwikkelingsgebieden kunnen
Op de oevers van het kanaal is ter plaatse van kruispunten
Voor de kleine kernen, waar Hoorn er één van is, geldt dat er
bebouwing gerealiseerd kan worden en niet de aantallen.
worden gebouwd. Uitgegaan wordt van een reductie van
van routestructuren ruimte voor recreatieve voorzieningen,
geen specifieke inbreidingslocaties zijn, maar dat de struc-
De uitspraken over de locaties waar inbreiding, uitbreiding
tenminste 50% van het bebouwd oppervlak per bestem-
kleinschalige bedrijven en horeca. Op deze kruispunten kun-
tuur zodanig is dat binnen de bestaande lijnen incidentele
en aanbreiding kunnen plaatsvinden zijn wel betrokken bij
mingswijziging.
nen knooppunten ontwikkeld worden.
woningbouw zal kunnen plaatsvinden. Van geval tot geval
het opstellen van de voorliggende visie.
Andere kleinschalige bedrijvigheid rond het Apeldoorns Ka-
wordt bekeken hoe deze ontwikkelingen ingepast kan
naal is toegestaan, mits dit is gekoppeld aan een bestaande
worden.
0.6 Wonen in het landelijk gebied In juni 2005 heeft de gemeenteraad de visie “Wonen in het
woning. De woonfunctie moet daarbij wel de hoofdfunctie blijven.
Grootschalige uitbreidingsgebieden zijn in de kleinere
landelijk gebied” vastgesteld. De functie wonen is door de
De route langs het kanaal wordt een belangrijke recrea-
kernen niet aan de orde. Woningbouw kan hier worden
veranderingen in de agrarische structuur in het kader van
tieve route, die de verschillende knooppunten met elkaar
opgevat als een mengeling van inbreiden en uitbreiden
de leefbaarheid van het platteland zeer belangrijk. In de be-
verbindt en een doorgaande route naar Hattem en de
(‘aanbreiden’). Het gaat hierbij om zulke kleine aantallen
leidsnotitie ‘Wonen in het landelijk gebied’ is weergegeven
gemeente Epe vormt.
dat van druk op het omliggende gebied niet of nauwelijks
op welke wijze deze functie in stand gehouden kan worden.
Langs het Apeldoorns Kanaal is het toegestaan nieuwe
sprake kan zijn. Bij de uitwerking van deze nieuwbouw zal
landgoederen te ontwikkelen. Landgoederen mogen ruimte