3. Conceptverslag commissies Ruimte en Samenleving 21 juni 2021.doc

35

40

45

13. Ontwerpbesluit Solarcarport Heerderstrand Introductie onderwerp: Solar greenpoint (initiatiefnemer) heeft een aanvraag omgevingsvergunning ingediend voor het realiseren van een solarcarport op de parkeerplaats van het Heerderstrand; een zonnepark op houten staanders waaronder geparkeerd kan worden. Het bestemmingsplan Buitengebied-West kent aan deze locatie de bestemming ‘natuur’ met functieaanduiding ‘parkeerterrein’ toe. De aanvraag is in strijd met het bestemmingsplan. Het college vraagt de raad om: 1. Ten behoeve van de realisatie van een solarcarport inclusief laadpalen op de parkeerplaats van het Heerderstrand een ontwerp verklaring van geen bedenkingen af te geven, zoals bedoeld in artikel 2.27 van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), omdat het initiatief niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening; 2. Geen exploitatieplan vast te stellen als bedoeld in artikel 6.12 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) aangezien het kostenverhaal anderszins is verzekerd (legesverordening en anterieure overeenkomst). Het voorstel ligt nu eerst ter bespreking in de commissie voor.

50

55

Eerste termijn De heer Mateman: Vorige commissievergadering hebben we al uitgebreid stilgestaan bij dit plan. De CDA fractie heeft toen aangegeven te kunnen instemmen met dit plan en dit van harte toe te juichen, ook vanwege het dubbel ruimtegebruik. Ook past het bij onze duurzaamheidsambities om via zon duurzame energie op te wekken. In die zin kunnen wij hiermee instemmen. Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 15 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

Wel willen we het college een aantal aandachtspunten voorleggen: Het CDA vindt het aspect van ruimtelijke kwaliteit en de houten staanders in het ontwerp waarde toevoegen, omdat dit goed past in het ontwerp en in de beeldkwaliteit van de rest van het gebied. Het CDA ziet de ruimtelijke kwaliteit graag geborgd in een anterieure overeenkomst. 20% is lokaal eigendom via Heerde Energiek. Wat het CDA betreft moet de basis 50% zijn. Kan het college toelichten waarom hiervan wordt afgeweken en er voor 20% lokaal eigendom wordt gekozen? Hoe wordt de energiecoöperatie geholpen om haar rol richting de projectontwikkelaar waar te maken? In de basis staat de fractie van CDA positief tegenover dit initiatief. De heer Van der Linde: Dit is uitvoerig besproken aan de hand van een discussienota in de commissie Ruimte van 25 mei, met daarbij wat ons betreft afdoende uitleg door het college op de gestelde vragen. De fractie van CU-SGP vindt dit een mooi initiatief waarover we positiever kunnen zijn dan over het eerdere voorstel van zonnepanelen op het water. CU-SGP is zeer voor realisatie van dit project, ook in het kader van de RES-opgave. Het past binnen het dubbel ruimtegebruik met daarbij natuurcompensatie. De fractie van CU-SGP kan instemmen met dit voorstel.

De heer Horst: PvdA Heerde heeft tijdens de bespreking van de discussienota al positief geadviseerd over de aanleg van een solarcarport. We hebben destijds een aantal aandachtspunten meegegeven en gaan ervan uit dat die verder worden opgepakt. Goed dat de bomen worden herplant en dat er lokaal eigenaarschap mogelijk is. We zijn zeer benieuwd naar de resultaten hiervan. De fractie van PvdA kan zich aansluiten bij de aandachtspunten van het CDA rondom het percentage en de hulp aan de energiecoöperatie. Wat gaat Leisurelands doen met de opbrengst? Zien we daar iets van terug op en rondom het Heerderstrand? De heer Jalink: De VVD en de andere fracties hadden bij de behandeling op 15 mei een aantal vragen en opmerkingen. Deze zijn door de wethouder en de heer Verheijen goed beantwoord. De VVD fractie kan zich vinden in het voorstel, omdat het op een plek ligt waar het bijna niet opvalt, het terrein een dubbelfunctie heeft met parkeren bij het Heerderstrand met een oppervlakte van 3 hectare dat voorziet in een stroombehoefte van 655 woningen, wij als gemeente een stap zetten naar verduurzaming op het land waar de laatste jaren in onze gemeente nog niets van terecht is gekomen. We hebben nog wel een vraag: Als we van het gas af gaan, hoeveel woningen kunnen we dan nog voorzien van deze electriciteit? Dat zal een stuk lager liggen.

De heer Van Ommen: In de vorige commissievergadering heeft de heer de Weerdt aangegeven dit onderwerp eerst in de fractie te willen bespreken. In de fractie bleven we vraagtekens houden bij een dergelijke ontwikkeling in een natuurgebied, maar uiteindelijk waren we het er als fractie over eens dat dit initiatief veel beter is dan het eerdere idee van zonnepanelen op het water. De aanvraag is in wezen in strijd met het bestemmingsplan en wordt daarom volgens het principe van uitnodigingsplanologie in behandeling genomen. Goed dat er niet klakkeloos “ja” gezegd wordt en dat men een nee, tenzij-houding aanneemt. Op deze manier komen we ook onze doelstelling van het luisteren naar initiatieven in de samenleving na! Tegelijkertijd willen we nogmaals benadrukken dat wij er voorstander van zijn om toch (op korte termijn) kaders te gaan scheppen op dit gebied. Natuurlijk niet om goede ideeën te dwarsbomen, maar om er voor te zorgen dat we in de toekomst goed kunnen beslissen over welke plekken wij geschikt vinden voor dergelijke projecten. Afspraken zorgen er ook voor dat er duidelijkheid komt voor burgers en indieners. Burgers hoeven zich dan niet onnodig zorgen te maken om a) de plek waar zonneparken of zonnepanelen zullen verschijnen of b) er wel genoeg kansen zijn voor het ontwikkelen van een initiatief.

Wij zijn er immers niet op uit om door het scheppen van kaders de boel dicht te timmeren ofzo. In het geval van de parkeerplaats van het Heerderstrand kan GBP duidelijk zijn: Die dampende betonnen vlaktes zijn ook niet alles en de aanleg van een solarcarport zal het aangezicht zeker niet verslechteren! Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 16 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

Daarbij komt ook dat we (zo zal bij het volgende agendapunt ook weer uitgebreid aan de orde komen) een energie doelstelling te halen hebben en daar zal dit project zeker aan bijdragen! Wij zijn erg blij dat de lokale energiecoöperatie Heerde Energiek volwaardig deel zal nemen in dit initiatief! Loon naar werken voor hen om bij te mogen dragen aan dit initiatief! Dan nog wat vragen van onze fractie. De eerste vraag gaat over de te verwijderen bomen: Daarvan wordt gezegd dat deze ofwel opnieuw aangeplant worden aan de randen van het plangebied, of elders in de nabije omgeving worden aangeplant. Wij zouden hier graag wat meer zekerheid over willen. Het moet mogelijk zijn om nu (of op korte termijn) te bepalen waar deze bomen een nieuw leven zullen gaan krijgen! Je kan ons niet wijsmaken dat er anders geen gevaar bestaat dat dit vergeten wordt… En wie kan controleren welke boompjes het ook alweer waren? In dit geval willen we er toch nog maar weer naar verwijzen dat het om een Natura 2000 gebied gaat en het gaat om ongeveer 80 boompjes. Het lijkt ons dat een dergelijk aantal enorm bijdraagt aan een gezonde leefomgeving.

En aan de andere kant wordt er wel heel makkelijk gezegd dat er wel een plek voor gevonden zal worden… We hebben onlangs een prachtige boswandeling gemaakt met de bosbeheerder en toen bleek dat het geen kwestie is van kijken waar nog wat licht door het bladerdek valt bij het planten en groeien van nieuwe boompjes… En dan nog dit… in het voorstel staat: Het verdwijnen van beplanting sluit niet direct aan bij de doelstelling van natuur die het bestemmingsplan aan deze locatie toekent, maar de natuurwaarden blijken in de praktijk bijzonder beperkt vanwege het verharde oppervlak van het huidige parkeerterrein en intensief gebruik door recreanten. Deze plekken waren dus bijzonder slecht gekozen. Laat dit niet weer gebeuren… Over het financiële gedeelte hebben we nog de volgende vraag: Wij begrijpen uit het voorstel dat de kosten volledig bij de initiatiefnemer terecht komen. Dit klopt toch? Het kost ons als gemeente toch niets? Ook wordt er bij de kanttekeningen gesteld dat groene stroom duurder is dan grijze stroom. Er wordt gesteld dat we een probleem hebben als de aanvraag voor subsidie niet op tijd wordt ingediend. Het moet toch mogelijk zijn om dit op tijd te doen? Tot zover. Mevrouw Van Amerongen: Ik wil me aansluiten bij degenen die hebben gezegd dat dit een belangrijk onderwerp is en een belangrijk voorstel voor toekomstige energie.

Wij zijn erg enthousiast dat dit kan gebeuren. Goed dat Heerde Energiek hier een rol in kan hebben en dat er voor de bomen wordt gezorgd. Ik vind het pleidooi van de heer Van Ommen om wat betreft de bomen de vinger aan de pols te houden heel waardevol. De fractie van D66/GL kan daarmee instemmen met dit voorstel. Beantwoording door het college Wethouder Meijer: Vorige keer hebben we de discussienotitie gehad waarin we proefden dat we als college door mochten. Nu ligt het voorstel voor om een verklaring van geen bedenkingen af te geven. Als college en raad scheppen we een helder kader waarbinnen dit kan gebeuren. De reden hiervoor is dat initiatiefnemers de subsidieaanvraag niet willen missen en zekerheid willen hebben hoe college en raad hier in staan. Het college proeft een breed draagvlak, dus dit kan in gang worden gezet. De bomen vormen een terechte zorg die ook wordt opgepakt. In de anterieure overeenkomst is geregeld dat de bomen worden verplaatst. Het heeft onze aandacht om dat verderop in het traject goed te volgen. We hebben het goede gesprek over het ontwerp en dat de uitvoering goed wordt ingevuld zoals dat in de tekst en verbeelding naar voren komt. De ambitie van de raad is dat er 50% wordt geparticipeerd. De energiecoöperatie bekijkt wat zij aan kan en hoe groot haar polsstok is.

De samenwerkingsvorm van 20% is een keuze die de energiecoöperatie zelf heeft gemaakt in de gesprekken met de ontwikkelaar en Leisurelands waardoor zij kan deelnemen aan de SCE subsidie voor energiecoöperaties. Daarmee krijgen ze een kleinverbruik aansluiting en een opbrengst die voor hen lucratiever is dan meedoen met de ontwikkelaar. Dat maakt haar eigen positie in de gemeente Heerde sterker naast de positie van de ontwikkelaar. Dit is een initiatief van de initiatiefnemer van solarcarport en de energiecoöperatie op het terrein van Leisurelands. Ik begrijp de opmerking van de heer Van Ommen dat het tijd wordt dat we kaders krijgen. Morgenavond bespreken we een discussienotitie waarin de opmaat naar die kaders wordt ingevuld. Als gemeente zijn we geen kostendrager. Dit is een verhaal van initiatiefnemer en daar liggen ook Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 17 van 30

de kosten. Het is een zelfstandige ontwikkeling en daarom wordt verwezen naar de anterieure overeenkomst.

5

10

15

20

25

30

35

40

Tweede termijn De heer Horst: De fractie van PvdA wil het college graag als aandachtspunt meegeven dat Leisurelands de grond verpacht en daar iets voor zal ontvangen. Zij stellen niet voor niets een stuk ruimte ter beschikking. Verder zijn wij enthousiast. De heer Jalink: Er kunnen 625 huishoudens van stroom worden voorzien. Als over 10 jaar iedereen van het gas is, hoeveel huishoudens kunnen er dan gebruik van maken? Ik neem aan dat er dan nog een aantal parken bij moet komen. Van Ommen: “De bomen krijgen een ander plekje”, zegt de wethouder. Ik heb gelezen dat dit in het voorstel staat, maar niet “waar” ze komen te staan. Ik vind “ergens” bijzonder vaag en het geeft me de indruk dat ze misschien een plek krijgen op een composthoop... en dat hoop ik toch niet. Dus… ik spreek mijn vertrouwen uit in het college om te waarborgen dat ze echt een plekje op dat terrein krijgen. Ik had het ook zo gelezen dat wij als gemeente geen kosten zouden maken, maar de zorgen over subsidies bij de kanttekeningen brachten enige twijfel. Beantwoording door het college Wethouder Meijer: Op de vraag van de PvdA wat Leisurelands hiervoor ontvangt moet ik het antwoord schuldig blijven. We willen zekerheid hebben dat de subsidieaanvraag gaat lopen. Dan kunnen we bekijken wat de partijen kunnen. Er is nog een aantal open eindes die moeten worden ingevuld.

Wij zullen dit met belangstelling en betrokkenheid blijven volgen. De vraag van de heer Jalink is een zeer relevante vraag; de komende 10 jaar zullen we bezig zijn om een goed antwoord te vinden op de vraag hoe we de verdeling van de energietransitie op een goede manier kunnen doen. De startnotitie in het volgende agendapunt van deze vergadering gaat proberen die vragen de komende jaren te beantwoorden. Advies per fractie/samenvattende conclusie voorzitter Voorzitter: De commissie is unaniem van mening dat dit als A-onderwerp door kan naar de raad. Is iemand het hier niet mee eens? Conclusie: de commissie stemt in met behandeling in de raad als A-onderwerp. 14. Startnotitie warmtetransitie Introductie onderwerp: Als onderdeel van het Klimaatakkoord uit 2019 maken alle regio’s in Nederland een Regionale Energiestrategie (RES) die ervoor zorgt dat er op regionaal schaalniveau afspraken gemaakt worden waar en op welke manier de komende jaren grootschalige opwek van duurzame energie kan plaatsvinden. Om helderheid te geven aan de samenleving en initiatiefnemers en zelf een goede toets te kunnen uitvoeren wordt in de komende maanden gewerkt aan een lokaal uitnodigingskader voor energie. Het college vraagt de raad in te stemmen met de aanpak zoals deze is verwoord in de startnotitie. Het voorstel ligt nu eerst ter bespreking in de commissie voor.

45

50

55

Eerste termijn De heer Oosterhof: We hebben als Nederland hele grote opgaven als het gaat om het klimaat. Wij moeten als gemeente Heerde daaraan ook ons steentje bijdragen. Dat staat als een paal boven water. Toen we deze startnotitie lazen, schrokken we, en dat menen we echt. Niet vanwege de doelen die we nastreven; daarover zijn we het eens. Wij schrokken vanwege het gezichtsveld van waaruit deze visie is geschreven. Er wordt heel sterk geschreven vanuit het gezichtspunt van de sturende overheid: We kiezen voor de buurt als kleinste geheel waarop het beleid wordt gericht Wij prioriteren welke buurt het eerst mag investeren/de portemonnee mag trekken Slechts 1 van de 11 selectiecriteria heeft betrekking op de pandeigenaar/eindgebruiker Het afwegingskader wordt met de woningcorporatie en de netbeheerder gemaakt. Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 18 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

De ambitie wordt grotendeels bepaald door technische mogelijkheden, inzet gemeente, de netbeheerder, de woningcorporatie, en uiteindelijk ook nog de inwoners of pandeigenaren De keuze voor de warmtevoorziening is zo dat er voor een hele buurt 1 confectie-pak wordt bepaald. Er zijn vijf confectiepakken/strategieën voor elke buurt. Dat is het. En de laatste 2 (groen gas en waterstof) hebben we vooraf alvast buiten spel gezet. Weet je, voor veel huiseigenaren/ondernemers in Heerde gaat dit een enorme impact geven. Hun hele warmtehuishouding van hun eigen huis/pand gaat over de kop, ze hebben er weinig over te vertellen (zie mijn vorige punten) en ze zullen vast de rekening grotendeels zelf moeten betalen. In ieder geval krijgen ze een hoop zaken te regelen dan wel fysiek aan hun huis aan te passen. Wij vinden dat de pandeigenaren het volgende moeten hebben als het gaat om de warmtetransitie: 1. Maximale ruimte en invullingsvrijheid. Het is per slot van rekening hun eigendom. 2. Maximale zeggenschap. Participatie gaat ons wat dat betreft niet ver genoeg. Wij moeten hier als overheid met grote terughoudendheid opereren. Als je het ons vraagt, gaan wij niet voor de term ‘regisseur’. Dat is veel te zwaar. Wij vinden dat we als overheid huiseigenaren zo goed moeten verleiden dat zij uit eigen beweging de juiste aanpassingen aan hun panden doen.

De startnotitie gaat wat ons betreft ten onrechte uit van een veel te zware sturing. Het proces is geschreven vanuit een onjuiste startpositie dan wel gezichtspunt. Wij vinden dat de gebouweigenaar/gebruiker centraal MOET staan. Verder is er vooraf ook een keiharde randvoorwaarde in ons oogpunt. Het moet voor de pandeigenaren (en dan hebben wij het ook over de corporaties/verhuurders, en in het verlengde daarvan de huurders) financieel kloppen! Alleen dan krijgen we deze warmtetransitie voor elkaar. De heer Van Ommen: We weten allemaal dat we in Heerde (maar ook in heel Nederland) voor een grote opgave staan. Een opgave die we natuurlijk wel uitermate serieus moeten oppakken om er voor te zorgen dat we zuiniger omgaan met onze aarde! In die zin kan GBP Heerde natuurlijk alleen maar achter dit plan staan! Neemt niet weg dat de manier waarop en de weg naar aardgasloos wonen kritisch bekeken en gevolgd zal moeten worden. De argumenten die genoemd worden om in te stemmen met het voorliggende raadsvoorstel kunnen wij dan ook alleen maar onderschrijven. Over argument 1 hebben we wel een vraag: Er wordt het volgende gesteld: “In het Klimaatakkoord is afgesproken dat gemeenten voor eind 2021 een Transitievisie Warmte vaststellen.

Om dit doel te halen is het belangrijk om zo snel mogelijk te starten met het traject om de Transitievisie Warmte op te starten.” Wij proeven hier toch wel enige haast? Zijn we te laat begonnen of voorziet het college in deze geen problemen? Het college geeft in dit voorstel aan dat in de Transitievisie Warmte gefocust wordt op de huidige beschikbare duurzame warmtevoorzieningen. Het lijkt ons als GBP dat je ook niet veel anders kan… Het lijkt ons veel onverstandiger om te gaan gokken op eventuele ontwikkelingen die zich zouden kunnen gaan voordoen om er later achter te komen dat het toch anders gelopen is… Het allerbelangrijkste punt in dit hele proces is de communicatie met onze burgers! Immers, in de toekomst zal elke burger van onze gemeente in 2050 aardgasloos leven. Over de communicatie wordt in het voorstel een soort van stappenplan geschetst waarbij er eerst technische informatie wordt gegeven en waarbij er geluisterd gaat worden naar de burgers. We zijn er erg blij mee dat er voor gekozen is om niet alleen informatie te zenden maar ook op te halen bij de burgers! Hierna zal er met de burgers gekeken worden naar hoe het voor een ieder mogelijk gaat worden om aardgasloos te gaan leven.

In principe niets mis mee! Wel willen wij er de nadruk op leggen dat burgers in het eerste gesprek (of misschien zelfs nog wel eerder) vooral duidelijk gemaakt moet worden dat het echt zo zal zijn dat in 2050 iedere woning in Nederland aardgasloos zal zijn! We kunnen er niet achteloos vanuit gaan dat iedereen dit wel mee zal krijgen..Wij merken om ons heen dat er veel mensen zijn die denken “aah.. zo’n vaart zal dat nog wel niet lopen..” En dit is gevaarlijk, want wanneer blijkt dat het toch echt menens is kan het voor sommigen misschien wel veel ingewikkelder zijn geworden om zich aan te passen. De informatie onder het kopje “geld” vinden wij erg summier: “De middelen voor de totstandkoming van de Transitievisie Warmte zijn gereserveerd in de begroting van de post duurzaamheid 2021. Dit budget wordt onder andere gebruikt voor het inhuren van een adviesbureau dat ons kan helpen met Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 19 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

de technische analyse.” Het kan aan ons liggen, maar we vinden nergens terug hoeveel er van dit budget gebruikt zal worden. Kan de wethouder hier misschien meer over zeggen? En wordt er nog meer aan dit budget onttrokken voor de realisatie van dit specifieke plan? Voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte (opstellen wijkuitvoeringsplannen) is er vanuit het Rijk, naast incidentele subsidies, tot nu toe geen geld beschikbaar gesteld aan gemeenten. Komt dit nog of heeft het college geen idee? Dan over de notitie zelf: Wij vinden het een duidelijke notitie met een goed stappenplan, goede onderbouwing en duidelijke informatie m.b.t. strategieën en manieren. Complimenten hiervoor! We zijn blij dat er gebruik wordt gemaakt van criteria die door instanties die verstand hebben van zaken zijn aangereikt. Als voorbeeld noemen wij de criteria voor buurtprioritering. Er worden verschillende criteria genoemd die in een bepaalde volgorde zijn gegoten. GBP Heerde heeft de vraag of dit ook een volgorde is van belangrijkheid? Is er een volgorde van belangrijkheid volgens “het programma aardgasvrije wijken”? Is nummer 1 in dit geval het eerste waar naar gekeken wordt of moeten we dit niet zo zien? We hopen eigenlijk dat er gekeken wordt naar wijken waarvoor meerdere criteria gelden. Misschien zijn er wel wijken waar meerdere criteria op van toepassing zijn.

Wordt er dan begonnen met deze wijken? In Heerde moeten er tussen 8 en 12 Wijkuitvoeringsplannen gemaakt worden. De inschatting is dat een Wijkuitvoeringsplan gemiddeld 2 jaar kost om op te stellen en 6 á 7 jaar om uit te voeren. Een Wijkuitvoeringsplan moet daarnaast 8 jaar voor het afsluiten van het aardgas vastgesteld zijn. Gaan we dit überhaupt halen? 2 + 7 is 9. En 2021 + 9 is 2030… Of hoeven we helemaal geen harde cijfers te onderleggen voor 2030? Want dat lijkt zo als we even verder lezen dat de gemeente de rol in kan nemen van “de afwachtende regisseur”. Daar staat immers dat bij het aannemen van deze rol in de Transitievisie Warmte ook weinig tot geen buurten aangewezen kunnen worden als aardgasvrij voor 2030. Om alvast een beetje op de feiten vooruit te lopen: GBP Heerde vindt het belangrijk om in ieder geval de rol van integrale regisseur in te nemen. Tot slot willen we nogmaals de aandacht vragen voor communicatie richting de burgers! Wij willen het college oproepen om op veel verschillende manieren te communiceren! We hebben een veelzijdige burgersamenstelling en een ieder heeft behoefte aan een andere manier van communicatie. Er worden verschillende manieren van communicatie genoemd in het voorstel, maar GBP Heerde wil het college oproepen om na te blijven denken over (nieuwe) manier om te communiceren.

Te denken valt dan aan het daadwerkelijk de wijk in trekken en burgers middels mondelinge informatieoverdracht op de hoogte te brengen van wat er op ons af gaat komen in de toekomst, maar ook aan andere manieren van communiceren kan gedacht worden. Kortom, blijf communiceren op de eerste plaats houden als een levend proces. De heer Mateman: We hebben nu een start gemaakt met de Warmtevisie. Dit heeft grote gevolgen voor onze inwoners. Daar moeten we ons bewust van zijn. Ik heb zelf eens een offerte laten maken wat het zou kosten om ons eigen huis gasloos te maken. Ons huis is 20 jaar oud. De offerte kwam uit op €20.000,=. Als ik ervan uitga dat we 7.000 woningen hebben in onze gemeente, dan hebben we het over een bedrag van € 140 mln. wat de totale investering vraagt om iedere individuele woning met een warmtepomp gasloos te maken. Dat zijn enorme investeringen. We moeten ons er heel bewust van zijn dat het om een heel groot bedrag gaat. Ik wil vooral het college oproepen, ook via de energieregio om deze financieringslast die dit bij onze burgers oproept bij het kabinet te adresseren. Hoe gaan we daarmeee om? Zeker voor de burger met een smalle beurs is de vraag hoe dit moet worden gefinancierd. T.a.v. het voorstel een aantal opmerkingen vanuit de CDA-fractie: - Ik denk dat het goed is te kijken naar scenario’s en mogelijkheden. De VVD noemde de individuele aanpak.

Maar misschien moet je ook kijken naar de collectieve aanpak. Zet die twee dingen eens naast elkaar. Wat betekent een collectieve aanpak voor de portemonnee van de burger en wat betekent een individuele aanpak? Maak dat inzichtelijk. - Ook de oproep: maak de mogelijkheden en technieken inzichtelijk. Wat kunnen we doen op de korte termijn? Hoe werkt het? Wat kunnen we doen op de lange termijn? Ik mis bijvoorbeeld ook de mogelijkheid van geothermie. Dat is misschien niet iets wat we op korte termijn kunnen realiseren, maar het is misschien wel een mogelijkheid voor de lange termijn. Ik zou graag dat inzicht daarin willen zien. Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 20 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

- Een ander punt waar ik aandacht voor wil vragen is het effect op ons electriciteitsnetwerk. Als je zou kiezen voor warmtepompen in combinatie met electrisch verwarmen, dan heeft dat ook impact op ons netwerk. Er zijn misschien wel hele slimme oplossingen te bedenken. Kijk daar ook naar. - Het gevoel bekruipt me dat de tijd waarin we dit moeten doen heel erg kort is. Ik zou eigenlijk wel een soort uitkomst van dit plan van aanpak dat wordt geschreven willen hebben. Wat zijn wijken waar we ons de komende tijd op kunnen focussen? De quick wins. Misschien liggen de meeste kansen om te starten met jonge wijken van ca. 20 jaar oud. - Wat ik ook in dit voorstel mis is isoleren. Als de huizen niet goed zijn geïsoleerd heeft het ook geen zin om met de warmtetransitie te beginnen of naar oplossingen te zoeken. Dus ik zou ook in de aanpak het isolatieprogramma een plek willen geven. Mevrouw Moerman: Je zult maar een oude cv-ketel hebben, die zo langzamerhand aan vervanging toe is. Zoals wij. Wat is het dan ingewikkeld en onzeker. Wij zijn als burgers ontzettend benieuwd naar wanneer onze wijk aan de beurt komt, en uiteraard ook heel benieuwd naar wat voor warmtebron we dan uit kunnen tappen.

Maar eerst moeten we dus als hele gemeente die ingewikkelde en onzekere fase door: wat kan er, wat is wijs en betaalbaar en haalbaar? De ChristenUnie-SGP-fractie is erg blij dat dit proces vanavond besproken wordt. Met een vrij kort tijdspad, maar dat moet ook, want 2030 is dichtbij. Allereerst complimenten voor dit stuk dat voorligt. Hierin zien we een helder plan van aanpak. En al een begin van een focus in de zoektocht naar wat we aan technische opties in Heerde zien. Zo zien we dat er - jammer voor ons - geen grote warmteproducerende industrie in de buurt zit. Geen groot warmtenet met stadsverwarming dus. En dat we voorlopig nog niet kunnen inzetten op waterstof vanwege de grote slagen die nog in de productieketen gemaakt moeten worden en vanwege de grote vraag naar waterstof voor de industriesector om van de kolen af te komen. En zogeheten ‘groen gas’ bewaren we voor de fase na 2030, en voor de plekken die moeilijk anders kunnen. Dit lijkt ons ook wijs, vooral gezien de discussie over hoe groen dat groene gas nou werkelijk is. Dan blijven er een paar opties over om in onze gemeente te hanteren. U volgt hierin de startanalyse van het PBL (planbureau voor de leefomgeving) en u heeft gebruik gemaakt van het landelijk Expertisecentrum voor Warmte. Nu hebben we als Heerde dus minder opties dan sommige andere gemeenten.

Dat kan volgens ons een goed argument zijn om te kijken of wij dicht bij de nieuwste ontwikkelingen kunnen blijven, en misschien een proefproject aan kunnen trekken. Zo was er niet al te lang geleden een documentaire over het energie- en warmteprobleem. Daarin had iemand een mooie uitvinding gedaan: warmte in de zomer opslaan in basalt - stenen - die goed geïsoleerd opslaan en in de winter inzetten als warmtebron. Dit is in Boekel en in Sint Oedenrode ook op wijkniveau uitgevoerd om te testen hoe efficiënt dit in de praktijk is. Dit vergt wel enige ruimte (qua volume 2 basaltwoningen op 100 te verwarmen woningen). Ik zou zeggen: kijk of in onze gemeente ook zo’n proefproject kan draaien. Juist omdat we hier minder alternatieven hebben. Toon hierin ambitie. Dan het proces. In een paar maanden tijd moet er veel besproken worden, niet alleen op het gemeentekantoor, maar juist ook in de samenleving, in de wijken en buurten. Wat voor oplossing zien we in welke wijk zitten? De buurten en dus de inwoners zelf betrekken en laten participeren in dit proces lijkt ons heel logisch en belangrijk. Doe dit zorgvuldig, communiceer hier heel helder over, het gaat ten slotte om de huizen van onze eigen inwoners en over de relatie van overheid en burgers. Er is wel een stap die wij in het proces en de communicatie missen.

Dat is het punt ‘geld’, en dan bedoel ik: inwoners zullen naast inspraak in wat er gebeuren gaat, vooral ook willen weten wat de prijskaartjes zijn. Wanneer komt er geld voor deze transitie vanuit de landelijke overheid? Wanneer daar geen duidelijkheid over is, is het moeilijk om echt door te pakken en inwoners mee te krijgen. Graag willen we weten welke actie het college op dit punt onderneemt en welke acties wij als commissie/raad kunnen ondernemen. Ten slotte de rol van de gemeente. In de notitie wordt de rol van de gemeente benoemd als sturende en integrale regisseur. Maar bij uitvoering dan weer procesregisseur. Ik vind dit niet helemaal duidelijk. Moeten we als gemeente niet juist die sturende rol pakken? Graag krijgen we een toelichting van de wethouder.

55 Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 21 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

Mevrouw Van Amerongen: Iedere gemeente wordt geacht om in 2021 zorg te dragen voor de transitievisie Warmte. Goed dat de startnotitie nu voor ons ligt. Tussen start en goedkeuring in de raad zit echter nauwelijks 6 maanden. Toch jammer dat we dat niet gelijktijdig met de rest in september van start konden laten gaan. We hebben het gevoel dat we nu toch in een soort tijdklem komen. In grote lijnen kunnen we instemmen met deze visie. Enkele punten willen we echter aanstippen: - In de transitievisie Warmte focussen we alleen op de huidige beschikbare duurzame warmtevoorzieningen. Dat snappen we, we moeten roeien met de riemen die er nu zijn. Maar het lijkt de fractie van D66/GL niet verkeerd om deze transitie een meer doorgaande ontwikkeling te laten ondergaan, zodat werkendeweg ook nieuwe technologiën en inzichten ter beschikking staan. Collega Eline Moerman gaf net al aan dat het misschien goed is een proefproject te doen en ambitie te tonen. Daar sluiten we ons graag bij aan. - Wij vinden een periode van actualisering van 5 jaar wel erg lang voor een domein waarin de ontwikkelingen zich zo snel opvolgen. - Beginnen met de buurten waar met zekerheid een logisch en betrouwbaar alternatief voor gas voorhanden is lijkt ons een logische keuze. Wij zullen nu niet ingaan op de 5 genoemde warmtestrategiën. Dat is nu, wat ons betreft, niet het moment om daar iets van te vinden.

- Het college stelt voor na vaststelling van de transitievisie pas echt in overleg te gaan met inwoners in het kader van het ontwikkelen van een wijkuitvoeringsplan. Dat vinden wij nou een gemiste kans. Daar waren we met de RES toe gedwongen en nu lijkt dat zich hierbij ook weer te herhalen. - We snappen dat de tijdsklem weinig andere keuzes laat dan ‘grote stappen gauw thuis’ door met een beperkt aantal stakeholders de aftrap te doen. Maar handig is het niet als je wilt dat Heerdenaren partners worden in de energietransitie. We zien wel dat tussentijds over de voortgang van het proces burgers worden geïnformeerd. Maar we kunnen niet vaak genoeg herhalen dat processen zo moeten worden ingericht dat inwoners in een vroeg stadium waarin de dingen nog vloeibaar zijn aan tafel worden uitgenodigd. Dat is iets anders. Waarom laten we de mensen niet meedenken in de visiefase? Niet iedere Heerdenaar zal dat willen of kunnen, maar het is toch een kwestie van je inwoners serieus nemen vanaf het begin. In de startnotitie staat een interessante uiteenzetting over de vraag welke strategische regierol de gemeente bij de warmtetransitie neemt. We lezen dat er 4 regierollen mogelijk zijn: - de afwachtende regisseur.

Ja, wie wil dat eigenlijk? - de procesregisseur - de sturende regisseur - de integrale regisseur Daarin wordt door het college de keuze gemaakt om eerst maar eens de sturende rol te pakken. Onze keuze zou juist zijn om van begin af aan de rollen van zowel proces- als integrale regisseur op te pakken. “De procesregisseur vindt co-creatie erg belangrijk”. Dat vinden wij ook. “Er wordt veel overleg georganiseerd tussen inwoners, ondernemers en andere stakeholders in de gemeente. Verder wordt er aansluiting gezocht bij bestaande initiatieven en vindt er een zorgvuldige belangenafweging plaats waarbij gezocht wordt naar zoveel mogelijk draagvlak.” Ik citeer nu uit de startnotitie. Dat lijkt ons de weg om te gaan en niet eerst de sturende rol te pakken en daarna pas met inwoners in contact. Daarnaast is er de rol van de integrale regisseur: “die warmtetransitie verbindt met andere ruimtelijke en sociaaleconomische opgaven. Door opgaven slim te combineren wordt geprobeerd om de kosten en hinder voor inwoners te beperken.

De integrale regisseur laat daarbij het tempo van de warmtetransitie afhangen van de koppelkansen die zich mogelijk voordoen.” Dat is nou precies verwoord wat D66/GL eigenlijk afgelopen jaar heeft geprobeerd onder de aandacht te brengen dat het zo ontzettend belangrijk is als je inwoners over energiekwesties en andere aanpalende vraagstukken benadert en dat je ze niet elke keer weer met een ander vraagstuk lastigvalt, maar dat je die koppelkansen benut. Vandaar dat wij ook kiezen voor de rol van integrale regisseur en de rol van procesregisseur, om juist die 2 interessante manieren om met je burgers om te gaan te combineren. Die eerste fase van de sturende regisseur gewoon niet doen. Tempo en duidelijkheid dwing je zo niet af. Waar zijn we nou bang voor? Misschien levert het juist tijdwinst op.

Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 22 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

De heer Horst: Ik kan me aansluiten bij verschillende woorden die zijn gezegd, zoals het ver-vanmijn-bed-gevoel van GBP en het CDA met de collectieve aanpak en het korte en lange termijn impact op het netwerk. Er zijn al veel dingen gezegd. In 2050 moeten alle woningen van het gas af zijn, een enorme uitdaging waarvan wij nu al weten dat hier de nodige hobbels genomen dienen te worden, ook aangezien de techniek ons meerdere keren zal inhalen. Maar we moeten ergens beginnen, dat is ook duidelijk. Het wordt een hele opgave. We zijn echter ook ooit van de kolen naar het gas gegaan, dus ook dit zal vermoedelijk wel lukken. Makkelijk wordt het niet en de wereld ziet er nu wel anders en complexer uit dan in die tijd toen we van kolen naar gas gingen. In Heerde gaat het om 7.800 woningen, waarvan 1.500 voor 2030. Dat is nog een behoorlijke opgave. Met de huursector zoals Triada kun je afspraken maken, maar hoe ga je dat doen met particuliere koopwoningen? Een aantal aandachtspunten: - Technische ontwikkelingen gaan snel. Goed dat hier aandacht voor is. We zien een aantal aspecten, zoals warmtenet, groen gas en waterstof in het voorstel, maar het kan maar zo zijn dat na 2030 er hele andere technische mogelijkheden zijn waardoor we worden ingehaald door de tijd. - Het college geeft aan dat bewonersparticipatie plaats gaat vinden tijdens het maken van de wijkuitvoeringsplannen.

Aan het einde van het jaar moeten we de warmtetransitievisie vaststellen. Dat lijkt ons juist, je kunt het heel concreet maken, maar neem hierin ook de conclusies en verbeterpunten van het nog te verschijnen Rekenkameronderzoek mee, ook met betrekking tot inwonersparticipatie. Het lijkt ons helder dat op een juiste manier te doen. Dit gaat echt een grote impact hebben. -Hoe lang gaat het nog duren voordat de bewoners die voor 2030 aan de beurt zijn weten waar ze aan toe zijn? Wie betaalt wat? Je kunt inwoners niet verplichten hen iets te laten betalen. Misschien is het geld er wel niet, vanavond ook al benadrukt. - Welke wijken zijn voor 2030 geschikt? Wie gaat het betalen? We hebben op dit moment 3 fte nodig voor de wijkuitvoeringsplannen. We zien dat een deel van de kosten uit de post ‘duurzaamheid’ wordt gepakt. 3 fte schijnt laag te zijn. - Ook staat er telkens ‘nationale kosten’. Maar de keuze die wij als gemeenteraad maken over welke kant we op gaan, wie betaalt wat? Daarbij komen er gelijk doemscenario’s op. We hebben de laatste jaren het sociaal domein ingevoerd, ook vanuit het rijk opgelegd. De transitie van energie is een gezamenlijke verantwoordelijkheid, maar het kostenplaatje is een hele grote zorg van de PvdA. Voor de gemeente met alle inzet die er vanuit de gemeente gaat worden gedaan, maar ook voor alle inwoners die ermee te maken krijgen.

En dat zijn we uiteindelijk allemaal. Daarnaast zouden wij een heleboel praktische vragen kunnen stellen, die (bijna) elke inwoner misschien heeft. Zij vragen zich af wie de kosten van hun woning gaat betalen en wat de maandelijkse lasten bij Vattenfall of Essent gaan worden en wat voor aanpassingen er in huis moeten worden gedaan. De gemeente krijgt de regierol. Worden alle bonnetje vergoed of gaat dit weer voor tekorten zorgen? We hopen dat daar ook aandacht voor is richting de VNG en richting het rijk. De plannen zijn vrij ambitieus, want in krap 6 maanden moeten we het gereed hebben. We moeten niet vergeten dat we over een paar weken 6 weken zomervakantie hebben, ook onze inwoners die dan niet altijd de Schaapskooi lezen. Het stuk ziet er verder prima uit, maar we kunnen ons als fractie wel indenken dat voor heel veel mensen dit nog een ver-van-mijn-bed-show is. We moeten ergens beginnen, maar er zijn nog een heleboel vragen en die hebben wij niet alleen, die hebben onze inwoners ook. We hebben hier te maken met woningen van inwoners, met huurders en met koopwoningen. Dit wordt een hele opgave. Los daarvan, het stuk ziet er prima uit, ga ermee aan de slag en laten we zorgen dat we de zorgen die we hebben rondom inwoners, financieel maar ook communicatief goed meenemen.

Beantwoording door het college Wethouder Meijer: Dit onderwerp heeft het college de afgelopen tijd ook erg bezig gehouden. Het is een grote opgave. Van kolen naar gas was een grote operatie die door het rijk werd uitgevoerd. Nu we van het gas af moeten, zijn de gemeenten in the lead. Door alle fracties worden vragen gesteld over de regie en de aansturing vanuit het rijk. Dat ligt voor een deel nog open, omdat de Warmtewet 2 net in de inspraak is geweest en nog door het parlement moet worden vastgesteld. Een aantal gemeenten heeft proefwijken en pilotwijken lopen om van het gas af te gaan en de Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 23 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

eerste ervaringen op te doen. We zitten midden in een fase; aan de ene kant willen we het gesprek hebben over de startnotitie, maar aan de andere kant is er nog veel onhelder hoe het rijk zich dit precies voorstelt. De VNG heeft er vorige week in haar jaarcongres op aangedrongen dat het rijk ervoor moet zorgen dat gemeenten een goede start kunnen maken. Dit is wel een zorg van het college. De Raad voor het Openbaar Bestuur heeft hier onderzoek naar gedaan en zegt dat als het rijk deze taak bij de gemeenten neerlegt, zij het aantal fte moeten uitbreiden om deze gigaklus te kunnen uitvoeren. Wij starten met een eigen medewerker en de inhuur van een tijdelijke kracht om de startnotitie tot een definitieve notitie te maken. Dat geeft meteen aan waar onze zwakte ligt. Hoe het proces eruit komt te zien is ons nog onbekend. Ik heb verschillende opinies gehoord over communicatie en participatie. Dat gaat absoluut aan de orde komen. Maar er zal ook bureauwerk moeten worden gedaan om een aantal dingen helder te krijgen. Welke varianten passen bij onze gemeente? De provincie heeft onderzoek gedaan naar warmtebronnen in de provincie. Daar komt de gemeente Heerde niet in voor, omdat het ontbreekt. Het kan ook zijn dat er initiatieven in buurten of wijken ontstaan. Daar staat het college zeker voor open. Als we die voorbereidingen hebben gedaan kunnen we ook het goede gesprek voeren.

In de startnotitiefase moeten we eerst onderzoek en nadere duiding doen met Triada, Liander, maar ook met pandeigenaren, om tot een helder beeld te komen. Het gaat over hun vastgoed. Pandeigenaren maken kosten voor energie. Die energierekening stijgt al jaren. Door isolatie kun je die kosten drukken en door van het gas af te gaan kun je ze nog meer drukken. Die zaken moeten we gaan verkennen. In de voorbereiding van de startnotitie hebben we bedragen op tafel gehad. Bij oude woningen kan het nog wel om meer gaan dan het bedrag waar de heer Mateman het over heeft. Dit zijn geen bedragen die als subsidie van gemeente of rijk komen. Dat moeten we zorgvuldig voorbereiden. Maar 25 jaar de gasrekening blijven betalen kost misschien meer dan investeren in goede isolatie. Maar dat moet blijken. Van verschillende kanten wordt gevraagd hoe we het denken openhouden. Gaan we alles dichttimmeren of zetten we het met de kennis van nu zo in dat we nieuwe ontwikkelingen kunnen meemaken? Het college heeft een open houding, maar wil met de kennis die we nu hebben, de handen aan de ploeg staan. Iets wat concreet wordt genoemd is de geothermie. Deze techniek staat niet in dit stuk en wordt nog niet op grote schaal toegepast. Hierbij zijn minimaal 4.000 woningen op korte afstand van elkaar nodig. Het CDA pleit voor isolatie.

Dat is sowieso goed om te doen en hier focussen we als gemeente al langere tijd op. De raad is regelmatig op de hoogte gehouden van de voortgang van het uitvoeren van de RRE-regeling en de thans voorliggende RREW-regeling, waarbij we samen met het energieloket, de energiecoöperatie en straks met Triada wijksgewijs voorlichting geven wat er kan worden gedaan om een woning te verduurzamen en te isoleren. Daarbij wordt ook reclame gemaakt voor de duurzaamheidslening die de raad daarvoor ter beschikking heeft gesteld en waar ook gebruik van wordt gemaakt. Er zijn uiteraard ook andere mogelijkheden dit te financieren. Sommige fracties hadden graag gewild dat we al bij de concept RES waren gestart om de transitievisie warmte mogelijk te maken. We prijzen ons nu gelukkig dat we én het geld hebben én de menscapaciteit om dat in te vullen. Er staat de komende tijd tijdsdruk op, maar de behandeling van de wet moet ook nog plaatsvinden. Wij gaan aan de slag. De heer Oosterhof zegt dat we in the lead moeten zijn, maar dat we ook het initiatief bij de pandeigenaren niet moeten vergeten. Als ik de commissie beluister en bedenk hoe we daar zelf ambtelijk en bestuurlijk over spreken, dan heb ik het gevoel dat dat niet zo ver bij elkaar vandaan ligt. We willen sturend beginnen door contacten met partijen op te pakken.

Tegelijk willen we bij het ontstaan van spontane initiatieven juist minder sturen. In den lande zijn er voorbeelden van groepen burgers die in een wijk aan de slag gaan. Dat zou ook in Heerde kunnen gebeuren. Mochten die gedachten er zijn, dan kunnen burgers zich melden. In onze communicatie zullen wij daar in ieder geval zeer toe uitnodigen. Tweede termijn De heer Oosterhof: Dank aan het CDA voor het handvat van de kosten per woning. Dit gaat ons allemaal pijn doen. Huurders en individuele eigenaren moeten zelf betalen en investeren. Wat de VVD betreft betekent dat dat ze zelf zeggenschap hebben en dat er geen confectie-oplossingen worden opgedrongen voor wat mensen zelf in hun woning moeten doen. Die €140 mln moet door Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 24 van 30

50

ons allemaal worden opgehoest. Ik verwacht niet dat de gemeente of landelijke overheid dit gaat doen. De belangrijkste vraag is hoe we dit voor elkaar gaan krijgen. De VVD bepleit het extra individuele scenario en dito rolneming door de gemeente, waarbij we moeten bekijken hoe we pandeigenaren kunnen helpen, technisch, of hoe het financieel moet worden geregeld met isoleren, kennisoverdracht en techniek. We moeten proberen het glas halfvol te laten zijn, zodat we partijen kunnen verleiden goede oplossingen te kiezen. Dat vraagt om een andere oriëntatie dan het voorstel dat nu voorligt. De VVD doet de oproep echt het individuele scenario en de individuele aanpak te incorpereren. De heer Van Ommen: Kunnen wij vinden hoeveel budget er precies is onttrokken voor realisatie van dit plan? Moeten we voor 2030 harde cijfers aan het rijk overleggen? De heer Mateman: Het gaat om het financieringsvraagstuk. De wethouder gaf aan dat men op termijn geld bespaart, omdat de energierekening naar beneden gaat. Maar je moet wel geld hebben om te investeren, dus uiteindelijk is het een financieringsvraagstuk. Een collectieve aanpak kan hierbij helpen. We moeten onze bewoners verleiden om voor de collectieve aanpak te kiezen, omdat je dan makkelijker naar financiële mogelijkheden kunt zoeken.

In die eerste verkenning zou ik graag op een rijtje willen zien voor welk scenario mensen kiezen; individueel of collectief? Zet de mogelijkheden goed op een rijtje en start het participatieproces goed. We mogen best kenbaar maken dat we dit gaan doen, maar wel wijkgericht. Het maakt namelijk wel uit of het een moderne wijk is, of een wijk met jaren ‘30 woningen. Ik wil dit graag als B-onderwerp agenderen voor de raad, omdat ik dit een heel fundamenteel punt vind, ook voor de toekomst. Voorzitter: Voor een wijziging in het voorstel zal een amendement moeten komen. Mevrouw Moerman: We zijn heel benieuwd hoe dit landelijk gaat lopen. De fractie van PvdA memoreert dat we ooit aan het gas zijn gegaan. Als je kijkt naar de individuele aanpakken die nu door de VVD worden voorgesteld kun je je afvragen hoe dat ooit mogelijk is geweest. De voorstellen van het CDA klinken heel zinnig; kijken naar de wijk, de verschillende opties en naar de prijskaartjes die aan die opties hangen. En hou in de gaten dat inwoners die weinig te besteden hebben het ook kunnen meemaken, dus ook kleine starters. Let in de communicatie ook op mensen die met een verbouwing bezig zijn, of die een cv-ketel moeten vervangen en geef ze een doorkijkje waar ze goed aan doen. De fractie van CU-SGP wil dit ook graag als B-onderwerp op de agenda. Mevrouw Van Amerongen: De wethouder geeft aan dat er nog veel ongewis is.

Dat geldt met name voor de verwachtingen van burgers. De bedragen die hiervoor nodig zijn, stijgen veel mensen boven het hoofd. Dat er bureauwerk, voorbereidingen en onderzoek nodig is, begrijpen we. Dit is nodig voordat je met mensen in contact komt. Wat in het stuk staat en wat ons blijft storen, is die sturende regie, waarbij de gemeente met een aantal stakeholders om tafel gaat en de bewoners daar buiten laat. De wethouder zegt dat er wel een mogelijkheid is om mensen die dat willen hierbij te betrekken, maar dat staat niet in dit stuk. De fractie van D66/GL vindt het belangrijk dat de gemeente vanaf het begin, los van de voorbereidingen en onderzoeken, hier met inwoners over in contact is. Het gaat om de timing wanneer je mensen uitnodigt. De fractie van D66/GL vindt de vijfjaren termijn voor herzien van het plan te lang. Als je een open houding wilt hebben voor ontwikkelingen, dan moet je regelmatig actualiseren. Omdat dit een mega-operatie is, is het ook goed te verantwoorden dat wij zeker tweejaarlijks naar het voorstel kijken. De heer Ooserhof pleit voor de individuele aanpak, de heer Mateman pleit voor de collectieve aanpak, maar wie zijn wij om te zeggen hoe het moet? Nodig de burger uit, dan horen we hoe zij erover denken. De heer Horst: Er zijn wel zorgen bij de PvdA, want wie gaat dit uiteindelijk betalen? Ook voor de gemeente gaat dit wat kosten.

We kunnen de energierekening drukken met bepaalde maatregelen, maar je moet die investeringen wel kunnen doen. Zonnepanelen is maar een kwart van de totale investering, dus dat zijn behoorlijke lasten. De heer Mateman had een goed verhaal m.b.t. de collectieve aanpak en het financieringsvraagstuk. De fractie van PvdA wil zich aansluiten bij de oproep van de heer Mateman voor een collectieve aanpak en het oog hebben voor het financieringsvraagstuk. Dat is, naast communicatie, het grootste issue.

55

Beatnwoording door het college Wethouder Meijer: Ik waardeer het dat de commissie dit gesprek wil voortzetten in de raad. Ambtelijk en bestuurlijk is geprobeerd het beste van deze startnotitie te maken, maar het is zeer relevant dat de raad daar ook haar opinie bij legt. Ik proef dat de raadsleden willen doordenken

5

10

15

20

25

30

35

40

45

Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 25 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

over collectiviteit en dat we als college en raad goed moeten nadenken over wat we in Heerde willen en dat we goed weten onder welke condities we van het rijk met deze opgave mogen beginnen. Ook de inbreng van mevrouw Moerman vind ik buitengewoon relevant; aan ene kant moeten we gevoel krijgen bij het kostenplaatje voor de individuele pandeigenaar, maar mensen willen bij vervanging van de cv-ketel ook zekerheid hebben. Op dit moment kunnen we daar geen antwoord op geven, maar richting een implementatieplan kunnen we daar misschien wel helderheid over bieden. Ik proef ook een verschil in benadering of we dit op individueel niveau moeten doen of collectief. Daar wil ik ook graag helderheid over hebben. In een woonwijk met vergelijkbare woningen met ongeveer dezelfde WOZ-waarde kun je misschien iets in gezamenlijkheid doen. Dan sluiten we aan bij de wijze waarop we de RRE-regeling vorig jaar hebben geïntroduceerd door te kijken of we een wijk dicteren die vergelijkbaar is qua ‘look and feel’ en qua WOZ-waarde en kunnen we mensen met elkaar in contact brengen over verduurzaming van hun woning. Daar hebben we mooie sessies over gehad, waarbij burgers zelfs bereid waren te laten zien wat er in hun woning aan isolatie was gedaan. Op die manier zitten we meer in het collectieve spoor i.p.v. individueel. Ik krijg van de raad graag helder hoe we dat gaan doen.

In de wet staat dat we minimaal eens in de 5 jaar moeten actualiseren. Dat kan dus veel vaker. De RES moet iedere 2 jaar worden geactualiseerd. We zullen bekijken wat we met de beperkte fte de komende tijd kunnen waarmaken. In de Warmtewet wordt verkenning gedaan naar nieuwe financiële producten, zoals gebouwgebonden financiering. Hoe dat er concreet uitziet is nog onderwerp van gesprek. Dat ik niet overal een helder antwoord op kan geven komt doordat het debat in het parlement nog moet plaatsvinden. De fractie van PvdA heeft zorg wat er vanuit het rijk richting de gemeente komt om dit mogelijk te maken. De VNG heeft afgelopen maanden zeer zwaar de trom geroerd, maar we zijn lerende wijs geworden, zoals ook bij de huishoudelijke hulp. De heer Oosterhof: De wethouder wil het voorstel nog iets aanpassen. Kunnen die aanpassingen dan in rood duidelijk worden aangegeven, zodat wij er in de voorbereiding sneller doorheen zijn? Wtehouder Meijer: Ik heb gezegd dat ik ernaar uitzie dat het debat over deze notitie in de raad wordt voortgezet, omdat sommige fracties accenten willen zetten. Ik ben zeer benieuwd naar deze accenten en krijg graag handreikingen van de raad. Voorzitter: Het voorliggende voorstel wordt als B-onderwerp in de raad besproken. Als een fractie een wijziging wil voorstellen, dan kan dat via een amendement.

Conclusie: de commissie stemt in met behandeling in de raad als B-onderwerp. Punt van orde Voorzitter: Deze vergadering wordt geschorst en wordt morgen voortgezet. De agenda voor morgen is ook behoorlijk vol en daarom stel ik voor agedupunt 15 te introduceren, de inspreker het woord te geven en het daarna als bespreekonderwerp voor de raadsvergadering te agenderen. Na overleg wordt besloten agendapunt 15 toch in deze vergadering te behandelen. 15. Bestemmingsplan Nieuw Ennerveld Introductie onderwerp: Voor de locatie Ennerveld is een ontwikkelplan ingediend. Dat voorziet in het teruggeven van een groot deel van het terrein aan de natuur. Ook worden 77 boshuizen/panoramawoningen met een receptie/kantoorgebouw en aanvullende voorzieningen gerealiseerd, zoals parkeerplaatsen, trekkershutten voor wandelaars en een uitkijktoren. Een herziening van het bestemmingsplan is noodzakelijk om deze ontwikkeling mogelijk te maken. Het college vraagt de raad om het bestemmingsplan “Buitengebied West, Nieuw Ennerveld” ongewijzigd vast te stellen en geen exploitatieplan op te stellen voor deze ontwikkeling, omdat het kostenverhaal anterieur is vastgelegd.

50

Het voorstel ligt nu eerst ter bespreking in de commissie voor. Voor dit onderwerp heeft zich één inspreker aangemeld: Mevr. Helene Baayen, Wapenvelder zand 13 te Wapenveld.

55 Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 26 van 30

5

10

15

20

Inspraakreactie mevrouw Baayen Allereerst wil ik mijn complimenten uitspreken over hoe mooi en natuurvriendelijk het plan eruit ziet. Ik ben lid van de ondernemersvereniging en weet dat er naar de komst van Ennerveld wordt uitgekeken. Als ondernemer kan ik daar zelf ook voordeel van inzien. Daarnaast wil ik mijn zorgen als omwonende uitspreken. Dat is niet alleen namens mijzelf, maar ook namens meer bewoners van het Wapenvelder Zand en verder weg. Wij wonen ca. 1 tot 1,5 kilometer van het Ennerveld. Wij zien dat door de coronaperikelen de parkeerplaats aan het Wapenvelder Zand zwaar overbelast is. De auto’s staan tot aan de weg. Ik kom dagelijks 1 tot 2 keer in het bos en raap daar dagelijks mondkapjes, zakdoekjes, wc-papier en McDonalds zakken op. Het bos is zwaar vervuild. Dat is nooit zo geweest. Zeker met de ophanden zijnde eventuele begraafplaats die aan 2 zijden van het Wapenvelder Zand zal plaatsvinden voelen wij ons ingesloten door vele extra bezoekers, zowel van het Ennerveld als van de eventuele begraafplaats. Dus wij maken ons eigenlijk zorgen over de natuur. Niet zozeer op het Ennerveld zelf, dat ziet er goed uit en het is mooi dat dat zo wordt gemaakt en dat een deel aan de natuur wordt teruggegeven. De onderzoeken zien er ook gedegen uit.

Daar maak ik me niet zozeer zorgen over, maar wij maken ons wel zorgen over de bossen tussen het Ennerveld en De Polberg en Winfried. Dat is een corridor van het wildviaduct richting de IJssel en richting Epe. Wij hebben zorgen over het aantal bezoekers en eventueel loslopende honden die wild opdrijven en dergelijke, zowel van het Ennerveld en zeker als er ook nog een begraafplaats zal komen. Wij vroegen ons af of daar rekening mee is gehouden en of daar over is nagedacht. Is er bijvoorbeeld een plan, zoals geen achteringang, of honden verbieden? Hoe wordt de tussenliggende natuur beschermd? Vragen aan de inspreker Er zijn geen vragen aan de inspreker

25

30

35

40

45

50

55

Eerste termijn Mevrouw Bosman: De PvdA is blij dat er nu plannen liggen voor het terrein van het Ennerveld. Nadat het tijden in gebruik was als vakantiepark en later als AZC, raakte het in verval. Zonde, maar gelukkig is er inmiddels een mooi plan ontstaan om dit te herontwikkelen naar een kleinschalig vakantiepark, waarbij een deel van het terrein wordt teruggegeven aan de natuur. Daarnaast zullen er arbeidsplaatsen ontstaan en, zoals ook aangegeven, zal er een winkelvoorziening komen, wat de plaatselijke middenstand een boost geeft. Toch willen wij nog een kritische noot plaatsen bij de verkeersontwikkeling. Zoals te lezen valt, zal de parkeerplaats aan het eind van de Wapenvelder Molenweg afgeschaald gaan worden. Mocht men willen recreëren, dan kan de auto geparkeerd worden bij het nieuwe vakantiepark. Dit in combinatie met het in- en uitrijdend vakantieverkeer van het park zal het punt een stuk drukker maken. Ik lees dat hier wel over gesproken is en dat het ook onderkend wordt, maar dat een aanpassing in de situatie nog niet zeker is. Gisteravond heb ik een rondje gedaan via de Molenweg naar beneden toe. Het is echt een gevaarlijk stuk. Ik wil het college toch vragen wat zij op dit punt aan de verkeerssituatie gaat doen. Ik denk niet dat het gunstig is het zo te laten. Voorbij het park ligt de heuvel. Daar moet iets gebeuren.

Ik denk dat de bijdrage van inspreker in dat opzicht ook goed is. Men moet goed op loslopende honden letten, zodat er niet teveel belasting voor de natuur ontstaat. Nu lopen er helaas ook al veel mensen rond met loslopende honden. Dat heeft zeker aandacht en zorg. De heer Jalink: Het is voor mij al tientallen jaren geleden dat ik met een Soos op het Ennerveld kwam, toen nog een sprankelende camping met een goede voorziening en een goede naam. We zien al jaren op de Veluwe dat als er op recreatieterreinen niet met de tijd wordt meegegaan, er verval en verloedering plaatsvindt, zoals op het Ennerveld. Ook het asielzoekerscentrum dat hier een aantal jaren geleden tijdelijk gevestigd was, heeft tot heftige discussies geleid. Daarna werd het lange tijd stil omtrent het Ennerveld. Er werden geregeld vragen gesteld door de Dorpsraad en vanuit de politiek over de voortgang tot herontwikkeling van het Ennerveld. Als VVD zijn we blij dat er in 2017 een Masterplan Ennerveld werd opgesteld. Nu, 4 jaar later, ligt er een heel mooi plan voor de herontwikkeling voor dit gebied. Ook lezen we in de stukken dat er Conceptverslag Commissie Ruimte en Samenleving 21 juni 2021

pagina 27 van 30

5

10

15

20

25

30

35

40

45

50

55

een breed overleg is geweest en dat het breed wordt gedragen. Van de 21 ha word nog geen 10% gebruikt voor de nieuwe ontwikkeling. Ook lezen we dat restanten van de infrastructuur worden opgeruimd en dat de natuur wordt hersteld, wat een hele goede zaak is. We zien dat alle drukke bewegingen aan de rand van het gebied nabij de Molenweg plaatsvinden en dat vinden we een goede oplossing. Op het plan is 1 zienswijze ingediend en voor ons duidelijk beantwoord. Als VVD steunen we dit raadsvoorstel. Het is een goede recreatieve ontwikkeling voor onze gemeente, maar ook vooral voor Wapenveld. De heer Van Duren: GBP vindt dit een heel goed plan. Het past goed bij Wapenveld en is niet te grootschalig. Net als vorige sprekers heeft GBP zorgen bij de verkeersafwikkeling aan de Molenweg. De heer De Gooijer: De CDA-fractie is blij met dit mooie voorstel. Naar onze mening zorgt het voor een opwaardering van de omgeving, het is goed voor het dorp Wapenveld en goed voor de gemeente Heerde. In onze ogen zijn hier alleen maar winnaars. Ook wij hebben zorgpunten bij de verkeersafwikkkeling. Daar gaan we morgenavond ook nog het nodige over bespreken. Naar onze mening wordt hiermee een vlek in de gemeente weggepoetst en opgewaardeerd naar een mooi vakantiepark en waardevolle natuur waar hopelijk veel toeristen en ook wij als inwoners van de gemeente Heerde van kunnen gaan genieten.

Voor het CDA wordt hiermee ook één van de verkiezingsbeloften ingelost. Zoals we destijds bij het opstellen van het masterplan hebben aangegeven, is dit plan een juiste oplossing en voor alle betrokkenen een win-win situatie. We willen dan ook alle betrokken partijen een pluim geven voor het goede werk dat hier is geleverd, waarbij we naast de plaatselijke belangengroepen en verenigingen ook zeker het ambtelijk aparaat moeten bedanken voor het vele goede werk dat hier is verzet De fractie van CDA kan instemmen met het voorliggende voorstel. De heer Van der Linde: “Dat ik dit nog mag meemaken”, was mijn eerste gedachte na het lezen van de voorstellen. Na zoveel Ennerveld slagen nu een nieuw Ennerveld plan. Dank is reeds nu al zeker op zijn plaats, voor al het geleverde werk hiervoor in het verleden. Wie weet wat er nog op ons staat te wachten. Werk door de ambtenaren en door Dorpsbelangen en andere belanghebbenden en mensen die het goed voorhebben met het dorp Wapenveld. Natuurlijk zijn er nog de nodige vragen, ook van de fractie van CU-SGP. Hoe zit het met de vervuilde grond in het ‘Gat van Keyl’? Er wordt in de stukken naar onze mening redelijk makkelijk over gesproken. Maar is het wel zo gemakkelijk? Hoe zit het met het toezicht op een juist gebruik van het park? Toezicht op bijvoorbeeld permanente bewoning. We kennen de problemen in ons land.

Hoe zit het met de communicatie? Zeker, er wordt over gesproken, maar houden we als gemeente de vinger aan de pols? En laten we vooral ook zelf in o.a. de Schaapskooi de noodzakelijke duit in het zakje doen om dit o zo belangrijke punt; draagvlak. Hoe zit het met de infrastructuur? Inspreekster had het er ook al over. De Wapenvelder Molenweg is een smalle weg met nu al druk verkeer van personenauto’s, maar zeker ook veel vrachtauto’s. En ook veel kwetsbare deelnemers, de fietsers o.a. Is aanpassing nodig? Wij denken dat er goed naar gekeken moet worden. Recent hebben we hier nog over gesproken n.a.v. vragen van de Dorpsraad Wapenveld. Komt er ook aanpassing bij de fiets- en wandelpaden? Komt daar een gedegen onderzoek naar? We denken dat, als daar zoveel huisjes komen, er zich in de bossen ook het nodige gaat afspelen. Dan zijn er goede paden nodig. Er is maar 1 zienswijze ingediend en dat stemt tot tevredenheid in die zin dat wij denken dat er naar extra draagvlak kan worden gekeken. Wij denken dat die er op dit moment al is. Kortom, de fractie van CU-SGP vindt dit een mooi plan en het past perfect binnen de Cittaslowgedachte van onze gemeente. Mevrouw Kwekkeboom: Mevrouw Van Amerongen is afgehaakt. De fractie van D66/GL wil graag dat dit als B-onderwerp in de raad wordt besproken en zal dan haar opmerkingen hierover geven.