3.2. 2021 jaarstukken Raad.pdf
Tekst van het document
-870
19.813
19.780
13.600
33.380
46.052
-12.672
1.186.641
652.672
-51.500
601.172
1.441.684
-840.512
521151 Reserve Corona
141.774
0
333.914
333.914
434.170
-100.256
521300 Best. samenwerking
174.698
159.490
100.000
259.490
211.832
47.658
0
1.810
0
1.810
0
1.810
521150 College
521350 Internationale contacten
38
Exploitatie
Realisatie 2020
521400 Rechtsbescherming
Primaire begroting 2021
Begr. wijz. 2021
Begroting 2021 (P+W)
Realisatie 2021
Verschil
33.483
43.490
-20.000
23.490
27.347
-3.857
Totaal Bestuur
2.034.331
1.352.277
376.014
1.728.291
2.652.161
-923.870
Totaal Lasten
2.034.331
1.352.277
376.014
1.728.291
2.652.161
-923.870
-53.631
0
0
0
-449.147
449.147
0
0
-423.845
-423.845
-432.776
8.931
Baten Bestuur 521150 College 521151 Reserve Corona 521400 Rechtsbescherming
0
0
0
0
3.750
-3.750
-53.631
0
-423.845
-423.845
-878.172
454.327
-53.631
0
-423.845
-423.845
-878.172
454.327
1.980.699
1.352.277
-47.831
1.304.446
1.773.988
-469.542
Totaal Bestuur Totaal Baten Resultaat
Toelichting op de lasten en baten product Bestuur Lasten De lasten zijn bij dit product €924.000,- hoger dan de raming. Hieronder worden de belangrijkste afwijkingen toegelicht. Lagere vergoeding raads- en commissieleden
€11.000
Hogere kosten griffie
-/- €26.000
Hogere kosten rekenkamerfunctie
-/- €13.000
Dotatie pensioenvoorziening (ex) bestuurders
-/- €798.000
Meerkosten Corona
-/- €23.000
Onderzoek gemeenschapsvoorzieningen Heerde
-/- €17.000
Reserve Corona
-/- €100.000
39
Lagere uitgaven bestuurlijke samenwerking
€48.000
Overige kleine afwijkingen (niet toegelicht)
-/-€6.000 -/- €924.000
521000 Raad In 2021 hebben er verschuivingen plaatsgevonden bij de raads- en commissieleden, vacante plekken zijn niet altijd meteen weer opgevuld. Dit verklaart de geringere uitgaaf van €11.000,- bij de vergoeding aan raads- en commissieleden. 521050 Griffie Bij het onderdeel Griffie is ruim €26.000,- meer uitgegeven. Deze overschrijding is het gevolg van de, niet geraamde, licentiekosten voor de livestream vergaderingen tezamen met de vergaderschermen die daarvoor nodig zijn. Verder zijn de loonkosten hoger door de personele wisseling van de griffier. 521100 Rekenkamerfunctie De hogere kosten van €13.000,- bij de Rekenkamerfunctie is het gevolg van een nabetaling uit voorgaande jaren. Per abuis hebben de rekenkamercommissieleden een netto vergoeding als bruto bedrag ontvangen. Dit is in het jaar 2021 gecorrigeerd. 521150 College Het resultaat bij dit subproduct heeft 2 oorzaken. Ten eerste is er maar een gering bedrag, €33.000,-, gestort naar de voorziening. Bij de begroting was rekening gehouden met een storting van €90.000,-, een voordeel van €57.000,-. Deze lage storting komt doordat de rentetarieven weer (licht) zijn gestegen, dit heeft een dempend effect op het bij te storten deel. Daarnaast hebben er pensioenoverdrachten plaatsgevonden van in totaal €855.000,-. Dit geld is bij dit onderdeel doorgestort naar de pensioenvoorziening.
Aan kosten die betrekking hebben op de coronapandemie is ruim €23.000,- meer uitgegeven. Hiervoor worden we door het rijk en provincie gecompenseerd; verrekening van deze kosten vindt plaats middels de reserve Corona. In 2021 is er een subsidiebedrag van de provincie Gelderland ontvangen voor gemeenschapsvoorzieningen in Heerde. Dit onderzoek heeft €17.000,- gekost; verwerking hiervan in de begroting heeft niet plaatsgevonden. 521151 Reserve Corona Bij de begroting was rekening gehouden met een storting in de Coronareserve van €334.000,-, in werkelijkheid is hierin €434.000,gestort, een verschil van €100.000,-. 521300 Bestuurlijke samenwerking Bij het dekkingsplan van de begroting 2021 was er €100.000,- extra gereserveerd voor Bestuurlijke samenwerking. Dit geld was vooral bedoelt voor samenwerkingsonderzoeken voor de Kop van de Veluwe en op het gebied van ICT. De werkelijke kosten waren €48.000,lager door vertragingen/verschoven prioritering vooral als gevolg van Corona. 40
Baten De inkomsten zijn bij dit product afgerond €879.000,- hoger dan de raming. De belangrijkste afwijkingen waardoor dit wordt veroorzaakt zijn hieronder toegelicht. Pensioenoverdrachten
€855.000
Subsidie provincie Gelderland vitaliteit gemeenschapsvoorzieningen
€19.000
Reserve Corona
€9.000
Overige kleine afwijkingen (niet toegelicht)
-/- €4.000
Totaal
€879.000
41
521150 / 521152 College In 2021 hebben er twee pensioenoverdrachten plaatsgevonden van in totaal €855.000,-. Deze bedragen zijn doorgestort naar de voorziening. Voor de exploitatie verloopt dit budgetneutraal (zie ook de uitgavenkant). Van de provincie Gelderland is er €19.000,- ontvangen voor het doen van onderzoek naar de vitaliteit en toekomstbestendigheid van gemeenschapsvoorzieningen in Heerde. Dit onderzoek heeft inmiddels plaatsgevonden, de overschrijding is ook vermeld aan de uitgavenkant. 521151 Reserve Corona De onttrekking aan de reserve Corona was in werkelijkheid €9.000,- hoger dan geraamd. In de bijlage is een overzicht opgenomen van alle uitgaven en inkomsten die betrekking hebben op Corona.
Veiligheid Toelichting op product Veiligheid Het product Veiligheid bestaat uit de subproducten brandweer, crisisbeheersing, openbare orde en veiligheid, opvang huisdieren, APV, drank en horecawet en handhaving. De lasten op dit product hebben voor een groot deel betrekking op de brandweertaken in VNOGverband. Daarnaast worden legesopbrengsten binnen dit product verantwoord.
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Realisatie 2020
Primaire begroting 2021
Begr. wijz. 2021
Begroting 2021 (P+W)
Realisatie 2021
Verschil
Lasten Veiligheid 502020 Brandweergarage Heerde
50.357
62.033
0
62.033
51.795
10.23
502040 Brandweergarage Wapenveld
23.210
33.271
0
33.271
21.995
11.27
523000 Brandweer
985.018
998.550
-90.000
908.550
908.393
15
523050 Crisisbeheersing
34.890
41.906
0
41.906
34.924
6.98
523100 Openbare orde & Veiligheid
170.481
123.148
87.700
210.848
238.867
-28.01
523150 APV
151.400
153.654
0
153.654
179.559
-25.90
523200 Drank- en horecawet
47.602
42.329
0
42.329
49.465
-7.13
545150 Handhaving Bouwen
196.517
186.783
0
186.783
218.273
-31.49
-1.38
545300 Handhaving Milieubeheer
8.105
8.214
0
8.214
9.599
551300 Opvang huisdieren
6.656
10.560
10.000
20.560
21.590
-1.03
Totaal Veiligheid
1.674.235
1.660.448
7.700
1.668.148
1.734.460
-66.31
Totaal Lasten
1.674.235
1.660.448
7.700
1.668.148
1.734.460
-66.31
Baten Veiligheid
42
Exploitatie
Realisatie 2020
523000 Brandweer
Primaire begroting 2021
Begr. wijz. 2021
Begroting 2021 (P+W)
Realisatie 2021
Verschil
-13.803
-8.140
0
-8.140
-12.332
4.19
0
0
-81.700
-81.700
-82.810
1.11
523150 APV
-18.577
-13.650
0
-13.650
-19.608
5.95
545150 Handhaving Bouwen
-15.500
0
0
0
-2.500
2.50
0
0
0
0
-5.000
5.00
Totaal Veiligheid
-47.880
-21.790
-81.700
-103.490
-122.250
18.76
Totaal Baten
-47.880
-21.790
-81.700
-103.490
-122.250
18.76
1.626.355
1.638.658
-74.000
1.564.658
1.612.210
-47.55
523100 Openbare orde & Veiligheid
545300 Handhaving Milieubeheer
Resultaat
Toelichting op de lasten en baten product Veiligheid Lasten Voor Veiligheid is er €66.000,- meer uitgegeven dan vooraf was geraamd. De belangrijkste verschillen zijn hieronder toegelicht. Lagere uitgaven brandweergarages
€21.000
Extra Corona-toezicht toegangsbewijzen
-/- €28.000
Hogere loonkosten APV en handhaving bouwen
-/- €57.000
Overige kleine afwijkingen (niet toegelicht)
-/- €2.000
Totaal
-/- €66.000
502020 en 502040 Brandweergarages De lasten voor de beide brandweergarages vallen respectievelijk €10.000,- (Heerde) en €11.000,- (Wapenveld) lager uit dan begroot. Hier is geen directe verklaring voor te geven. Wel is het zo dat met het onderbrengen van de nieuwe brandweergarage in het te bouwen MFA in Wapenveld geen nieuwe/onnodige investeringen worden gedaan en alleen noodzakelijk onderhoud wordt uitgevoerd. 523100 Openbare orde & Veiligheid Voor de post OOV is €28.000,- meer uitgegeven op een begroot bedrag van €211.000,-. Deze meerkosten zijn te verklaren door het extra Corona-toezicht op de naleving van toegangsbewijzen die in het jaar heeft plaatsgevonden. Hiervoor is aan het eind van het jaar nog een bijdrage ontvangen, deze kwam echter te laat om nog als een begrotingswijziging te verwerken. 43
523150 APV De posten APV en Handhaving bouwen laten een overschrijding zien van totaal €57.000,-. Deze afwijking kan worden verklaard doordat bij de afdeling ROW de werkelijke salariskosten hoger waren dan geraamd. Hierdoor is de doorbelasting naar de producten, waarvoor deze afdeling heeft gewerkt, ook hoger (€57.000,-). Het totaalbeeld van de loonkosten van de hele organisatie is opgenomen bij het onderdeel Overhead. Baten De hogere inkomsten bij dit onderdeel van in totaal bijna €19.000,- zijn het gevolg van kleine meevallers bij afzonderlijke onderdelen zoals hogere opbrengsten inspectie brandkranen, ontvangen dwangsommen etc.
44
BBV-indicatoren programma Bestuur
45
46
2. Bedrijfsvoering Toelichting op programma Bedrijfsvoering De gemeente is een betrouwbare rentmeester van de publieke middelen. Uitgangspunt is dat de exploitatie op orde is om jaarlijks te kunnen voldoen aan de voorwaarde van een sluitende begroting. Naast financiën en de financiële uitvoering van het grondbeleid, vallen onder dit programma de gemeentelijke organisatie, de accommodaties voor gemeentebestuur en ambtelijke organisatie, burgerzaken, het streekarchivariaat, basisregistraties, informatisering en automatisering en elektronische dienstverlening.
Collegeprogramma Bedrijfsvoering
Doelstelling
Wat hebben we ervoor gedaan?
Stand van zaken
Financiën
Binnen het sociaal domein zijn de verplichtingen in beeld en zijn er afspraken over de wijze waarop de raad gebruik en kosten kan monitoren.
De afgelopen jaren is er een nieuwe berekeningswijze ontwikkeld voor de jaarlastbepaling Jeugd en Wmo. Deze gaat grotendeels uit van de daadwerkelijk gefactureerde kosten. Er is ingezet op het snel afstemmen met de zorgaanbieders wanneer afwijkingen worden geconstateerd. De raad is in 2021 twee keer geïnformeerd via een themabijeenkomst over de ontwikkeling van kosten en aantallen voorzieningen in het sociaal domein. Kosten en ontwikkelingen zijn op de gebruikelijke momenten in de P&C-cyclus gemonitord en gerapporteerd.
De dienstverlening van de gemeente (onder andere leges) is zoveel mogelijk kostendekkend.
Het kostendekkingspercentage van de legesverordening ligt op circa 97%. Bij de andere kostendekkende belastingen (begraafrechten, rioolheffing, afvalstoffenheffing) zijn 100% kostendekkende tarieven al jaren het uitgangspunt. In 2022 vindt aanpassing van de legesverordening plaats in verband met de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Deze wet heeft aanzienlijke gevolgen voor de (soorten en aantallen)
47
vergunningsplichtige activiteiten. Om die reden zal het huidige legesmodel voor kostendekking op de schop moeten. De financiële risico’s zijn inzichtelijk en er komt een midzomeranalyse
In samenspraak met de auditcommissie is de midzomeranalyse met ingang van 2020 afgeschaft. De najaarsnota zal hierdoor eerder in het jaar worden opgesteld en worden aangeboden aan de raad.
De lokale lastendruk stijgt in principe niet meer dan de inflatiecorrectie.
Voor 2020 is de lokale lastendruk met 1,4%, conform inflatiecorrectie, gestegen. Ook voor het jaar 2021 wordt de lastendruk alleen gecorrigeerd met het inflatiepercentage.
Inwoners met een minimuminkomen en geen vermogen komen in aanmerking voor kwijtschelding van gemeentelijke belastingen.
Inwoners met een inkomen op bijstandsniveau en zonder vermogen kunnen in aanmerking komen voor kwijtschelding. Inwoners die al eerder kwijtschelding kregen, worden via bestandsvergelijking met onder meer de Belastingdienst en het RDW automatisch getoetst of zij automatisch kwijtschelding kunnen krijgen. Kwijtschelding is mogelijk voor de onroerendezaakbelasting en voor de afvalstoffenheffing (vastrecht en maximaal 9 ledigingen). De kwijtscheldingsaanvraag moet worden ingediend bij het GBLT. Zij toetsen deze aanvraag aan de normen van de gemeente en van het waterschap, zodat inwoners slechts één formulier hoeven in te vullen.
Inzetten op versterking van de financiële positie van de gemeente om tegenvallers op te kunnen vangen en noodzakelijke investeringen te kunnen doen.
Het jaar 2020 is afgesloten met een positief jaarrekeningresultaat. Een deel hiervan is toegevoegd aan de algemene reserve. Ook voor het meerjarenperspectief 2021-2024 is een structureel sluitende begroting gepresenteerd. Voorwaarde hierbij is wel dat de vastgestelde bezuinigingen worden gerealiseerd. Periodiek
48
zal de raad geïnformeerd over de voortgang van de te realiseren bezuinigingen.
Dienstverlening ambtelijke organisatie
Slim gebruik maken van financieringsmogelijkheden bij rijk en provincie om ambities in te vullen.
De financieringsmogelijkheden bij het rijk of provincie worden bij elk project uitvoerig geanalyseerd en mogelijk aangesproken. De gemeentelijke organisatie is alert op de mogelijkheid tot het aanboren van (externe) financieringsbronnen.
De begrippen omgevingsbewust en ondernemend staan centraal in de gemeentelijke organisatie. De betekenis hiervan voor het dagelijks handelen en de dienstverlening aan inwoners en ondernemers is blijvend onderwerp van gesprek.
Sinds 2017 is thematisch gewerkt aan de kernwaarden "omgevingsbewust en ondernemend". In juni 2021 is begonnen met de evaluatie van de organisatieontwikkeling door het uitzetten van een werkbelevingsonderzoek. In de sessies "in gesprek met" zijn de uitkomsten daarvan door de medewerkers geduid. Vanwege COVID en de wens om deze sessies fysiek te doen is er vertraging ontstaan waardoor dit nog niet is afgerond. De uitkomsten tezamen zullen het rapport "Bevindingen medewerkers evaluatie organisatieontwikkeling" vormen dat in het MT wordt besproken en met het college en de OR zal worden gedeeld. Op basis van het besluit van het MT wordt een plan van aanpak gemaakt.
Duidelijkheid wat de rol van inwoners is bij inwoners- en overheidsparticipatie en de mogelijkheden die zij hebben.
Kern is dat elk participatietraject maatwerk is en daarom vooraf een helder en gedragen kader verlangd. Elk traject dat wij met inwoners willen lopen, willen wij vooraf laten gaan door een startdocument (startnotitie, bestuursopdracht, plan van aanpak etc.) waarin doelstelling, doelgroep en rolverdeling met betrekking tot dat traject is verwoord. Daarmee wordt vooraf duidelijkheid gecreëerd naar zowel bestuur als inwoners ter voorkoming van verkeerde verwachtingen en teleurstellingen. Ook wordt met dit startdocument de raad vooraf in positie gebracht zijn inhoudelijke input (publieke, maatschappelijke waarden) mee te geven, waarbij tijdens
49
het participatietraject rekening moet worden gehouden en waaraan de uitkomsten van het proces achteraf worden getoetst. Behalve de fysieke participatievormen, gebruiken we sinds 2021 ook het digitale platform CitizenLab. Inwoners en ondernemers mogen rekenen op een ambtelijke organisatie die denkt in kansen binnen wet- en regelgeving en financiële mogelijkheden.
Medewerkers : • Stellen de klant centraal en weten wat dit voor hun werk betekent; • Hebben het zelfvertrouwen, lef en durf om hierin ondernemend op te treden; • Voelen eigenaarschap voor wat betreft hun werkzaamheden; • Kunnen zich met elkaar verbinden door het uitspreken van behoeftes waardoor het samenwerken wordt gestimuleerd. Dit is blijvend onderwerp van gesprek tussen leidinggevende en medewerker. De komst van de omgevingswet vraagt een doorontwikkeling naar "Ja, wat u vraagt kan, mits". Na de evaluatie organisatieontwikkeling (voorjaar 2022) wordt gekeken hoever we zijn en wat er nodig is om deze volgende stap te maken.
Inwoners en ondernemers mogen rekenen op een tijdige behandeling van hun (aan)vragen binnen de gestelde termijnen.
De bewaking van de juridische kwaliteit van al het handelen is, als een normaal onderdeel van de bedrijfsvoering, systematisch ingebed in de organisatie en de werkprocessen van de gemeente Heerde. Daarbij bieden wij structurele en duurzame waarborgen voor de juridische houdbaarheid van gemeentelijk handelen. Bij binnenkomst van aanvragen of vragen wordt binnen twee werkdagen een ontvangstbevestiging verstuurd. Afhankelijk van het type aanvraag/vraag wordt zo snel mogelijk binnen de gestelde termijn van de
50
wet/servicenormen gereageerd. Lukt dit niet dan stellen wij de burger adequaat en tijdig hiervan op de hoogte.
Personeel en Organisatie
Inwoners en ondernemers zijn, ook ambtelijk, altijd van harte welkom met hun vragen en ideeën.
Vragen en ideeën van inwoners en ondernemers worden serieus opgepakt door de organisatie. Daarnaast proberen wij op diverse manieren inwonersparticipatie te stimuleren en vorm te geven.
Transparante servicenormen van de gemeentelijke organisatie die inzichtelijk zijn voor inwoners en ondernemers.
De servicenormen moeten een reëel beeld geven over wat de burger of een bedrijf mag verwachten van de gemeente. In 2021/2022 zijn de servicenormen over boekjaar 2020 geëvalueerd en zijn de servicenormen voor 2022 bepaald. Voor zover noodzakelijk vindt aanpassing van de achterliggende processen plaats om de realisatie van de servicenormen te borgen. In 2022 zal opnieuw een evaluatie (over de realisatie 2021) plaatsvinden, zodat de resultaten van de doorgevoerde verbeteringen bekeken kunnen worden. De servicenormen zijn beschikbaar op de website van de gemeente.
Actief deelnemen in de Talentenregio.
Door gebruik te maken van de Talentenregio (dit is een samenwerkingsverband van 26 decentrale overheidsorganisaties) hebben we een groter bereik voor de werving van kwalitatieve medewerkers. In 2021 zijn hernieuwde gezamenlijke afspraken gemaakt over werving & selectie, bijvoorbeeld door eerst (intern) te werven in Talentenregio-verband. Onderlinge mobiliteit tussen deelnemende organisaties wordt daardoor beter. Daarnaast kunnen medewerkers workshops, trainingen en opleidingen volgen die met name gericht zijn op loopbaanof persoonlijke ontwikkeling. Met behulp van Talentenregio is in 2019 een eerste traineegroep gestart. Deze zes trainees hebben het ontwikkel- en opleidingsprogramma onder verantwoording van Talentenregio uitgevoerd. Een aantal van hen zijn nu als medewerker actief binnen onze
51
organisatie. In 2021 is hieraan een vervolg gegeven door het opnieuw werven van trainees, nu young potentials genoemd. Hierdoor zijn 5 nieuwe young potentials aangetrokken die op verschillende plekken actief zijn binnen de organisatie. De P&O-adviseurs hebben geparticipeerd in verschillende werkgroepen waardoor kennis en informatie met andere gemeenten is uitgewisseld. Gezamenlijk is aan grotere P&O thema's gewerkt. Ook hebben medewerkers deelgenomen aan diverse trainingen en workshops die werden georganiseerd door Talentenregio. Medewerkers kregen en krijgen de kans hun talenten volop te ontdekken, benutten en ontwikkelen en doen daardoor met plezier en bevlogenheid hun werk. Bij vacatures benadrukken dat wij een inclusieve organisatie (willen) zijn.
Bij werving en selectieprocedures is benadrukt dat wij een inclusieve organisatie willen zijn. Bij elke vacature is de volgende tekst opgenomen: ‘Wij geloven dat medewerkers het beste tot hun recht komen in een inclusieve werkomgeving waar respect, samenwerking en aandacht voor individuele kwaliteit en (talent)ontwikkelmogelijkheden voorop staan. We streven als organisatie naar een personele samenstelling die een afspiegeling is van de inclusieve samenleving’. Als we de regels van de huidige quotum wetgeving volgen, voldoen we ruimschoots. Daarin zijn de medewerkers van Lucrato die werkzaam zijn in de buitendienst mee genomen, maar ook zonder deze medewerkers voldoen we aan de quotum normen.
De HR-visie voor de organisatie in praktijk brengen
De HR-visie verwoordt de organisatievisie. Verschillende projecten zijn gerealiseerd. Waaronder de implementatie van een nieuw generiek functiewaarderingssysteem (HR21) en nieuw beschreven beleid aangaande de
52
gesprekscyclus ('Het Goede Gesprek'), vitaliteit, ARBO en integriteit. Op strategisch niveau is het personeelsbestand tegen het licht gehouden waardoor (toekomstige) risico's inzichtelijk(er) zijn geworden. Verdergaande HRdigitalisering blijft een doorlopend speerpunt, ook in de afgelopen jaren zijn hierin diverse verbeterslagen gemaakt. Momenteel wordt de uitbesteding van de salarisverwerking en een personeelsinformatiesysteem Europees aanbesteedt samen met Hattem en Oldebroek. Investeren in jonge medewerkers.
Het beleid is erop gericht om de leeftijdsopbouw in balans te krijgen, daartoe is ook op strategisch niveau naar het huidige personeelsbestand gekeken. In 2018 is het generatiepact (jong voor oud) ingevoerd. Er zijn in 2019 6 trainees (22-28 jaar) geworven en aan de slag gegaan binnen de gemeente Heerde. In 2019 zijn onder andere hierdoor de kosten voor externe inhuur fors gedaald. In 2020-2021 zijn de 6 trainees uitgestroomd, vier trainees hebben intern een formatieplek bemachtigd en twee trainees hebben vrijwillig gekozen voor vertrek. In 2021 is besloten een nieuwe wervingsronde te houden en 5 trainees (vanaf heden noemen we ze young potentials) te werven voor verschillende plekken binnen de organisatie. Deze 5 young potentials zijn inmiddels aan de slag en zullen in ieder geval twee jaar voor de gemeente Heerde actief zijn in combinatie met een opleidings- en ontwikkeltraject bij Talentenregio. Daarnaast hebben bijna alle medewerkers, die aan de voorwaarden voldoen, gebruik gemaakt van de generatiepact regeling. Deze regeling is in 2021 geëvalueerd en verlengd tot 1 januari 2022. In overleg met de medezeggenschapsorganen wordt momenteel gesproken over een opvolger van de regeling generatiepact.
53
Inkoop
Jong talent vasthouden en zorgen dat wij ook een aantrekkelijke woongemeente voor hen zijn.
Hiervoor kan aangesloten worden bij de uitgangspunten van de HR-visie en het investeren in jonge medewerkers. Voor ons als gemeente is het essentieel rekening te houden met vergrijzing, ook in het personeelsbestand. De gemiddelde leeftijd is, onder andere door de trainee-pool, gedaald. We geven young potentials een kans en stimuleren zoveel mogelijk ontwikkeling naar gelang de behoeften en ontwikkelingen. De afgelopen jaren hebben we structureel de behoeften in kaart gebracht en waar nodig geanticipeerd. Zodra medewerkers bijna met pensioen gaan wordt op tijd bekeken of er een (jonge) medewerker aan te koppelen valt, zodat de kennis overgedragen kan worden en dit niet verloren gaat. In de praktijk zijn hiervan goede voorbeelden te noemen.
Onderzoeken of het mogelijk is om vacatures tegelijkertijd voor de doelgroep (mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt) en bij de Talentenregio uit te zetten.
Interne vacatures zijn bij Talentenregio uitgezet. Daarnaast hebben wij specifiek aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt gevraagd te reageren op vacatures.
Bij aanbestedingen worden lokale/regionale ondernemers de mogelijkheid tot deelname geboden. We benutten de inkoopkaders ten volle en laten het aan lokale ondernemers over om zich zo te organiseren, dat zij de dienst of het werk uit kunnen voeren.
We hebben waar mogelijk, binnen de wettelijke kaders, rekening gehouden met lokale en regionale ondernemers en het MKB. Uitgangspunt is dat alle ondernemers gelijke kansen moeten krijgen zonder dat dit mag leiden tot enigerlei vorm van discriminatie van ondernemers. We geven hieraan invulling door, waar mogelijk, gebruik te maken van percelen in aanbestedingen, administratieve lasten te verminderen en het voorkomen van onnodig zware geschiktheids-, selectie en gunningscriteria. Daarnaast houden we rekening met lokale ondernemers door, bij onderhandse aanbestedingen, waar mogelijk minimaal één offerte bij lokale ondernemers aan te vragen. Lokale ondernemers zijn ondernemers gevestigd in de gemeenten Heerde, Hattem en Oldebroek.
54
Binnen de wettelijke kaders is er de mogelijkheid om opdrachten/contracten bij Lucrato in te besteden. Ook is bij aanbestedingen invulling gegeven aan Social Return. Bij bouwprojecten van de gemeente is het een voorwaarde om leerling bouwplaatsen in te richten en uit te voeren.
Bij opdrachten tot bouw of verbouw van een substantiële omvang heeft de gemeente de voorwaarde gesteld tot het inrichten van een leerling bouwplaats. Datzelfde geldt wanneer sprake is geweest van subsidieverlening voor bouw of verbouw van een substantiële omvang.
Eind 2019 is een actieplan maatschappelijk verantwoord inkopen gereed.
Een actieplan maatschappelijk verantwoord inkopen zal in 2021 opgesteld worden. Het was de bedoeling dit in 2020 te realiseren, maar dit heeft vertraging opgelopen.
Er worden zo veel mogelijk fairtrade producten ingekocht en duurzame materialen gebruikt.
We willen als gemeente een voorbeeldrol hebben op het gebied van fairtrade. We onderzoeken en verkennen de voorwaarden en haalbaarheid om fairtrade producten in te kopen. Daarbij bekijken we welke productgroepen hiervoor in aanmerking komen. We willen als gemeentelijke organisatie voldoen aan het fairtrade imago om vervolgens ook winkels, bedrijven en maatschappelijke organisatie in de gemeente te stimuleren. In 2019 is een werkgroep gestart om Fairtrade gemeente te gaan worden. Doelstelling is om begin 2022 dit te realiseren, al heeft COVID-19 voor vertraging gezorgd. Daarnaast worden intern steeds meer keuzes gemaakt om Fairtrade of Cittaslow producten in te kopen. Eén van de doelstellingen van ons inkoopbeleid is bijdragen aan het creëren van maatschappelijke waarde. We willen als gemeente een voorbeeldrol hebben. Ons inkoopbeleid is daarom gericht op zoveel mogelijk duurzaam en circulair inkopen, waarbij we participeren in
55
samenwerkingsverbanden en de mogelijkheden in de Cleantech regio verkennen. We passen in aanbestedingen de duurzaamheidscriteria van PIANOo toe. Daarnaast kopen we zoveel mogelijk in bij marktpartijen die maatschappelijk verantwoord ondernemen. Hieronder wordt verstaan dat een ondernemer elke vorm van dwangarbeid verwerpt en de regelgeving van de Verenigde Naties over mensenrechten en de rechten van kinderen respecteert. Basisregistratie/ Informatisering/ elektronische dienstverlening
Basisregistratie Grootschalige Topografie (BGT) is voor iedereen beschikbaar.
De Basisregistratie Grootschalige Topografie, de BGT, is de geometrische database van de objecten die in de fysieke leefomgeving voorkomen. De BGT is openbaar en voor iedereen te raadplegen. Voor bepaalde objecten is de gemeente verantwoordelijk, wij zijn daarvoor bronhouder van de BGT. Voor 2021 was het beheer uitbesteed en ook voor 2022 is het beheer tijdelijk extern geregeld om zo grip te houden op de actualiteit in de kaart. Hoe het beheer van de BGT voor Heerde vorm gegeven moet worden zal in de loop van 2022 duidelijk worden. De organisatie van geo-informatie maakt onderdeel uit van de Visie op Ruimte. Geometriebeheer maakt daar een belangrijk deel van uit, het beheren van de ruimtelijke data voor de gehele organisatie.
Data gedreven werken door informatie uit internet en sociale media te halen.
Informatie uit internet en sociale media kunnen ontwikkelingen signaleren waarop de gemeente kan/moet inspringen. Social media wordt met tooling gevoed, gevolgd en beantwoord. Het monitoren van social media om daar signalen uit op te pikken is in ontwikkeling.
De data die wij generen, beheren en delen is volledig, betrouwbaar en geïntegreerd voor alle taakvelden, eenvoudig benaderbaar voor
Het stelsel van basisregistraties wordt verplicht door de gemeente beheerd en gebruikt. Het is een belangrijke taak om de kwaliteit van deze data op orde te brengen en te houden. Ook andere instanties maken gebruik van deze
56
inwoners, ondernemers en organisaties en uitwisselbaar met andere (semi)overheden.
gegevens. De toepassing van gegevensmanagement en gegevensbeheer is een belangrijke voorwaarde hiervoor. Door voor de gegevenssets verantwoordelijken binnen de ambtelijke organisatie aan te wijzen en hen te ondersteunen in het beheer en de samenhang van de data wordt de borging van de kwaliteit bij de bron belegd. De ontwikkelingen richting de SOR (de Samenhangende Objecten Registratie) worden nauwlettend in de gaten gehouden. Ook deze ontwikkeling is bedoeld om een bepaalde basis-set aan gegevens op één plaats te registreren. Deze ontwikkeling is vooral ingezet om de vraagkant goed te kunnen bedienen.
De digitale agenda 2020 als leidraad volgen.
De digitale agenda 2020 van de VNG is opgegaan in het programma GGU van VNG Realisatie. Deze vormt de leidraad voor de samenwerking op het vlak van techniek en informatie tussen de gemeenten. De onderwerpen uit de Digitale Agenda 2020 zijn geïntegreerd in het jaarprogramma van de Gezamenlijke Gemeentelijke Uitvoering (GGU) van VNG Realisatie. De GGU geeft de richting aan waarin de gemeenten gaan bewegen. De gemeente-eigen initiatieven en de actuele ontwikkelingen in de informatiesamenleving en de Common Ground activiteiten van de VNG worden continue op elkaar afgestemd. De instrumenten WAC (wijzigingen advies commissie)- en CIO-tafel helpen om initiatieven op een gestructureerde manier te beoordelen. In 2021 is een start gemaakt met het informatiebeleidsplan.
Naleven van de Algemene Verordening Gegevensbescherming en privacy wetgeving.
In 2021 is de bewustwording in de organisatie verder uitgebouwd voor de onderwerpen gegevensbescherming en privacy. Dat is in de vorm van e-learning aangeboden aan de medewerkers. Vooral de bewustwording van de medewerkers speelt namelijk een belangrijke rol in het succesvol naleven van de wetgeving. Daarom is er blijvend
57
veel aandacht voor ondersteunen, informeren en enthousiasmeren. Tevens is er op diverse gebieden beleid (verder) ontwikkeld op het vlak van informatieveiligheid. De inzet van de Privacy Officer (PO), de Functionaris Gegevensbeschermer (FG) en van de Concern Information Security Officer (CISO) hebben hier positief aan bijgedragen. Nieuwe initiatieven worden ook op het vlak van de AVG getoetst. Ons zaaksysteem is efficiënt en toegerust voor de (digitale) dienstverlening.
De voorbereidingen voor het aanbesteden van een nieuw zaaksysteem zal in 2022 doorlopen. Er zijn H2O brede uitgangspunten voor het nieuwe zaaksysteem gedefinieerd. Samen met de andere H2O gemeenten werken we aan het zaakgericht vormgeven van onze processen. Hiermee verhogen we de efficiency, dienstverlening en beheersbaarheid van deze processen.
Samenwerken met ketenpartners in de uitwisseling van gegevensbeheer.
Het uitwisselen van gegevens met ketenpartners neemt nog steeds toe. Niet alleen via bestandsuitwisseling maar juist via koppelingen. Bij de uitgevoerde en nog uit te voeren projecten is de veiligheid, gebruik van standaarden en rechtmatigheid van deze data uitwisseling dan ook expliciet meegenomen. Het uitwisselen van gegevens leggen we ook vast in de vorm van een verwerkersovereenkomst: wie krijgt voor welk doel welke gegevens van de gemeente ten behoeve van welke verwerking. Het gebruik van verwerkersovereenkomsten neem toe, dit om heldere afspraken met onze partners te maken en zo datalekken te voorkomen.
Waar nodig optimaliseren van de (digitale) dienstverlening aan inwoners en ondernemers.
Waar mogelijk wordt naast het fysieke kanaal ook een digitale mogelijkheid geboden voor het aanvragen van een dienst, bijvoorbeeld via de website conform de visie op dienstverlening van de gemeente Heerde. In 2021 is gewerkt aan het vernieuwen van de visie op
58
dienstverlening waarin dit ook een plek krijgt. Deze visie wordt naar verwachting begin 2022 vastgesteld. Nog steeds neemt het aantal diensten dat digitaal aangevraagd/afgenomen kan worden toe. Ook is de website aangepast om bedrijven nog beter te kunnen bedienen. Naast DigiD voor burgers kan er door bedrijven nu ingelogd worden via E-Herkenning. Overhead (gemeentebestuur en ambtelijke organisatie)
Besluiten welke maatregelen genomen moeten worden om het raadhuis toekomstbestendig functioneel bruikbaar en energetisch duurzaam in gebruik te maken.
Door de grote inzet vanuit de kant van de aannemer en installateur heeft de oplevering voor de bouwvakantie 2021 plaatsgevonden. Na het inhuizen van de roerende goederen en het inrichten van de werkplekken door de Idienst is het toekomstbestendige raadhuis begin september 2021 in gebruik genomen. Maatregelen ten aanzien van de verduurzaming bestaan onder ander uit: - na isoleren van buitengevels, dak met dakkapellen en vloeren op zowel de begane grond en verdiepingen - plaatsen van voorzetramen met isolerende beglazing en kierdichting - geïsoleerde schuimbetonvloer in de raad-/trouwzaal - warmte terugwinning in luchtbehandeling klimaatsysteem - pv panelen - geluidsisolatie verdiepingsvloer - led verlichting gehele gebouw - gestuurd gebouwbeheersysteem
59
Financiën Toelichting op product Financiën Het product Financiën bestaat uit de subproducten accountantskosten, belastingen en diverse saldi.
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Realisatie 2020
Primaire begroting 2021
Begr. wijz. 2021
Begroting 2021 (P+W)
Realisatie 2021
Verschil
Lasten Financien 531000 Accountantskosten
141.230
74.510
14.490
89.000
89.000
0
531751 Reserve Precariobelasting
879.908
958.310
50.000
1.008.310
1.020.913
-12.603
0
957.552
-652.073
305.479
0
305.479
531850 Saldo voor bestemming 531900 Saldo na bestemming
2.575.230
0
0
0
0
0
Totaal Financien
3.596.368
1.990.372
-587.583
1.402.789
1.109.913
292.876
Totaal Lasten
3.596.368
1.990.372
-587.583
1.402.789
1.109.913
292.876
531450 Reserve investeringen en eigen vermogen
-51.579
-85.500
0
-85.500
-85.500
0
531901 Reserve saldo na bestemming
-608.000
0
-398.000
-398.000
-398.000
0
Totaal Financien
-659.579
-85.500
-398.000
-483.500
-483.500
0
Totaal Baten
-659.579
-85.500
-398.000
-483.500
-483.500
0
Resultaat
2.936.789
1.904.872
-985.583
919.289
626.413
292.876
Baten Financien
Toelichting op de lasten en baten product Financiën Lasten De werkelijke uitgaven zijn bij Financiën €293.000,- lager dan de raming. De verklaring van deze afwijking is hieronder opgenomen. Hogere toevoeging naar reserve Precariobelasting Voorlopig rekeningsaldo 2021 Afronding (niet toegelicht)
-/- €13.000 €305.000 €1.000
60
€293.000
531751 Reserve Precariobelasting In het verleden is de afspraak gemaakt om de ontvangsten vanuit de Precariobelasting, na aftrek van hiervoor gemaakte kosten, toe te voegen aan de algemene reserve. Doordat de werkelijke inkomsten uit Precariobelasting iets hoger waren dan geraamd, is de toevoeging aan deze reserve ook bijna €13.000,- hoger. 531850 Saldo voor bestemming De najaarsnota 2021 is afgesloten met een positief saldo van €305.000,-. Dit saldo is hier als raming opgenomen. Het werkelijk rekeningsaldo komt hier uiteindelijk tegenover te staan.
Uitvoering Grondbeleid Toelichting op product uitvoering Grondbeleid Op dit product vindt de afwikkeling plaats van de uitvoering van de 6 grondexploitaties van de gemeente.
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Realisatie 2020
Primaire begroting 2021
Begr. wijz. Begroting 2021 Realisatie 2021 2021 (P+W)
Verschil
Lasten Uitvoering Grondbeleid 539000 Grondbeleid
4.533
71.217
0
71.217
4.729
66.488
539014 Complex Ind.terrein Eeuwlandseweg noord
37.793
0
0
0
17.987
-17.987
539015 Complex ind.terrein Eeuwlandseweg zuid
19.451
0
0
0
27.491
-27.491
539018 Complex Ossenkamp 1
0
0
0
0
0
0
302.706
0
0
0
0
0
539027 Complex Bovenkamp 2
817.652
0
0
0
274.558
-274.558
539028 Complex De Kolk
836.107
0
0
0
178.482
-178.482
539026 Gebiedsontwikkeling Veldweg
539032 Complex werf Dorpsstraat
0
0
0
0
0
0
539034 Complex Wezeweg 4
245.223
0
0
0
53.371
-53.371
539100 Grondexpl. niet bedrijventerreinen
15.515
16.572
0
16.572
16.550
22
61
Exploitatie
Realisatie 2020
Primaire begroting 2021
Begr. wijz. Begroting 2021 Realisatie 2021 2021 (P+W)
Verschil
Totaal Uitvoering Grondbeleid
2.278.981
87.789
0
87.789
573.168
-485.379
Totaal Lasten
2.278.981
87.789
0
87.789
573.168
-485.379
Baten Uitvoering Grondbeleid 539000 Grondbeleid
0
-325.970
0
-325.970
0
-325.970
539014 Complex Ind.terrein Eeuwlandseweg noord
-37.793
0
0
0
-17.987
17.987
539015 Complex ind.terrein Eeuwlandseweg zuid
-4.694
0
0
0
-2.994
2.994
0
0
0
0
0
0
-419.327
0
0
0
-283
283
539027 Complex Bovenkamp 2
-917.804
0
0
0
-149.821
149.821
539028 Complex De Kolk
-807.515
0
0
0
-387.147
387.147
539018 Complex Ossenkamp 1 539026 Gebiedsontwikkeling Veldweg
539034 Complex Wezeweg 4
-244.175
0
0
0
-72.138
72.138
Totaal Uitvoering Grondbeleid
-2.431.308
-325.970
0
-325.970
-630.370
304.400
Totaal Baten
-2.431.308
-325.970
0
-325.970
-630.370
304.400
-152.328
-238.181
0
-238.181
-57.202
-180.979
Resultaat
Toelichting op de lasten en baten Grondbeleid Algemeen 539000 Uitvoering Grondbeleid Op het product Grondbeleid worden alle uitgaven en inkomsten van de complexen van de Grondexploitatie afgewikkeld. In principe zijn dit balansmutaties, maar het is een verplichting vanuit het BBV dat dit via deze kostenplaats gaat.
Burgerzaken Toelichting op product Burgerzaken Burgerzaken draait om mensen en in de eerste plaats om hun identiteit. Met hun identiteit hebben burgers recht op allerlei voorzieningen en diensten van de overheid. Burgerzaken vervult de rol van ‘poortwachter’ door het vaststellen en vastleggen van de identiteit bij geboorte of bij binnenkomst van elke nieuwe inwoner van de gemeente. Daarnaast is burgerzaken door de afgifte van reis- en rijksdocumenten een belangrijke speler in de keten van identiteitsvaststelling, identiteitscontrole en identiteitsbescherming.
62
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Realisatie 2020
Primaire begroting 2021
Begr. wijz. 2021
Begroting 2021 (P+W)
Realisatie 2021
Verschil
Lasten Burgerzaken 525000 Burgerzaken
251.361
311.007
0
311.007
278.452
32.555
525050 Secretarieleges
55.754
76.930
-7.500
69.430
69.820
-390
525100 Verkiezingen
10.495
24.090
35.000
59.090
60.874
-1.784
525150 Vaccinatie & doodschouw
7.618
12.070
0
12.070
11.878
192
Totaal Burgerzaken
325.228
424.097
27.500
451.597
421.023
30.574
Totaal Lasten
325.228
424.097
27.500
451.597
421.023
30.574
Baten Burgerzaken 525050 Secretarieleges
-183.287
-230.290
27.500
-202.790
-213.232
10.442
Totaal Burgerzaken
-183.287
-230.290
27.500
-202.790
-213.232
10.442
Totaal Baten
-183.287
-230.290
27.500
-202.790
-213.232
10.442
Resultaat
141.940
193.807
55.000
248.807
207.792
41.015
Toelichting op de lasten en baten product Burgerzaken Lasten Bij het product Burgerzaken is er in 2021 €31.000,- minder uitgegeven dan vooraf was geraamd. Hieronder is een verklaring gegeven van deze afwijking. Lagere doorbelasting salariskosten
€20.000
Geen kosten GBA-netwerk
€8.000
Overige kleine afwijkingen (niet toegelicht)
€3.000
Totaal
€31.000
63
525000 Burgerzaken De werkelijke salariskosten bij de afdeling DIB waren lager dan geraamd. Hierdoor is de doorbelasting naar de producten waarvoor deze afdeling heeft gewerkt, ook lager (€20.000,-). Het totaalbeeld van de loonkosten van de hele organisatie is opgenomen bij het onderdeel Overhead. Het abonnement voor het GBA netwerk is inmiddels onderdeel van de automatiseringskosten. Deze raming van €8.000,- kan daarom voor de toekomst komen te vervallen. Baten 525050 Secretarieleges De ontvangen leges voor ID-kaarten, rijbewijzen, paspoorten, uittreksels etc. is ruim €10.000,- (ongeveer 5%) hoger dan geraamd. Een oorzaak hiervoor is lastig aan te wijzen. Deels zal dit het gevolg zijn van uitgestelde activiteiten van het vorige jaar veroorzaakt door Corona.
Basisregistratie Toelichting op product Basisregistratie Gemeente Heerde is (wettelijk) verplicht haar informatievoorziening te baseren op het stelsel van basisregistraties. Basisregistraties borgen een eenmalige invoer en meervoudig gebruik van gegevens. De meest bekende zijn de basisregistraties Personen (BRP), adressen en gebouwen (BAG), basisregistratie WOZ en de basisregistratie voor bedrijven (NHR). In deze basisregistraties staan de algemene gegevens zoals persoonsgegevens, adressen en bedrijfsnamen. In applicaties gebruiken we deze basisgegevens en vullen die aan met taakspecifieke gegevens.
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Realisatie 2020
Primaire begroting 2021
Begr. wijz. 2021
Begroting 2021 (P+W)
Realisatie 2021
Verschil
Lasten Basisregistratie 521450 Basisregistratie
53.403
55.780
12.500
68.280
64.310
3.970
Totaal Basisregistratie
53.403
55.780
12.500
68.280
64.310
3.970
Totaal Lasten
53.403
55.780
12.500
68.280
64.310
3.970
Resultaat
53.403
55.780
12.500
68.280
64.310
3.970
Toelichting op de lasten en baten product Basisregistratie Geen opmerkingen.
64
Streekarchivariaat Toelichting op product Streekarchivariaat De statische archieven van de drie gemeenten (Heerde, Epe en Hattem) zijn samengebracht in één bewaarplaats. Het streekarchief bevindt zich bij het gemeentehuis van Epe. De streekarchivaris voert ook beheertaken als behoudswerkzaamheden uit en verzorgt de inzagemogelijkheid in de studiezaal. Heerde heeft zitting in het bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Tevens huurt de gemeente Heerde in Epe ruimte die aan de gestelde eisen voldoet voor het dynamische archief.
65
Wat heeft het gekost? Exploitatie
Realisatie 2020
Primaire begroting 2021
Begr. wijz. 2021
Begroting 2021 (P+W)
Realisatie 2021
Verschil
Lasten Streekarchivariaat 521550 Streekarchivariaat
65.096
88.024
-20.000
68.024
56.295
11.729
Totaal Streekarchivariaat
65.096
88.024
-20.000
68.024
56.295
11.729
Totaal Lasten
65.096
88.024
-20.000
68.024
56.295
11.729
Gerealiseerd saldo van baten en lasten
65.096
88.024
-20.000
68.024
56.295
11.729
Gerealiseerd resultaat
65.096
88.024
-20.000
68.024
56.295
11.729
Toelichting op de lasten en baten product Streekarchivariaat Lasten 521550 Streekarchivariaat De kosten voor het streekarchief waren bijna €12.000,- lager dan geraamd. Dit komt doordat de voorbereidingen op het aansluiten op het e-depot nog niet hebben plaatsgevonden. Dit is verschoven naar de jaren 2022/2023. voorgesteld wordt om een deel van dit bedrag, €8.000,-, naar 2022 over te hevelen.
66
3. (Openbare) ruimte, ondernemen en wonen Toelichting op programma (Openbare) ruimte, ondernemen en wonen Dit programma gaat over duurzaamheid, het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en het bos, ruimtelijke ontwikkelingen, economie, recreatie en toerisme en bouwen en wonen. Onder dit programma valt ook het opstellen van de omgevingsvisie, een instrument in het kader van de nog vast te stellen omgevingswet. Met het toepassing van uitnodigingsplanologie hebben we ons al voorbereid op deze wet. Onze rol bij ruimtelijke vraagstukken is daarmee veranderd. De omgevingsvisie maken we samen.
Collegeprogramma (Openbare) ruimte, ondernemen en wonen
Doelstelling
Wat hebben we ervoor gedaan?
Stand van zaken
Leefbaar buitengebied
Bestaande agrarische bedrijven krijgen ruimte voor ontwikkelingen voor zover deze bijdragen aan het behoud en verbetering van de kwaliteit van het landschap en aan een schone en gezonde leefomgeving.
Gericht op de ambities in de toekomstvisie geven we op basis van de structuurvisie 2025 via uitnodigingsplanologie uitvoering aan deze taakstelling. Onder de nieuwe Omgevingswet worden de toekomstige kaders voor ontwikkelingsmogelijkheden voor bestaande agrarische bedrijven opgenomen in de Omgevingsvisie. We bereiden de gemeentelijke Omgevingsvisie voor met daarin een vitaal en leefbaar platteland. Vanuit onze eerste analyse voor de Omgevingsvisie leggen we de focus op een circulair en natuurinclusief systeem met multifunctioneel en duurzaam landgebruik. In de Omgevingsvisie betrekken we de actuele ontwikkelingen van de agrarische sector.
De agrarische belangen en belangen van natuur en milieu mogen niet los van elkaar gezien worden. Wij overleggen hierover met bewoners en agrariërs.
In de voorbereidingen voor de gemeentelijke omgevingsvisie is een vitaal en leefbaar platteland een essentieel onderdeel. Vanuit de eerste analyse leggen we de focus in de omgevingsvisie op een circulair en natuurinclusief systeem met multifunctioneel en duurzaam landgebruik. Bewoners en agrariërs worden langs de weg van participatie betrokken.
67
Onze bermen houden we vrij van jonge opslag om de aantrekkelijkheid voor wild te verkleinen.
De bermen van wegen in het bosgebied houden wij vrij van jonge opslag.
We beheren bermen en slootkanten ecologisch en communiceren waarom we dat doen.
We hebben een inventarisatie van de vegetatie van de bermen met een advies naar ecologisch beheer. Voor uitvoering is verschraling noodzakelijk. Dit vraagt om ander materieel of externe inhuur. Hiervoor ontbreken momenteel de middelen en bestaand materieel is nog steeds bruikbaar.
We gaan duurzaam om met de natuurlijke kwaliteiten, onder andere door invulling te geven aan het bestaande landschapsontwikkelingsplan (LOP). Landschapsontwikkeling wordt onderdeel van de omgevingsvisie.
We gaan vanuit de ambities uit de toekomstvisie, de structuurvisie 2025 en het landschapsontwikkelingsplan (LOP) op een verantwoorde manier om met natuur en landschap. We sturen op het behoud en op de ontwikkeling van de landschappelijke samenhang. In de voorbereiding voor de omgevingsvisie worden de landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten van Heerde integraal opgenomen. Vanuit de eerste analyse blijkt dat de kernkwaliteiten van Heerde (in casu het DNA van Heerde) onder andere tot uiting komen in de diversiteit van het landschap. Heerde kent een afwisseling van fraaie landschappen (Veluwe tot IJssel) met een rijke cultuurhistorie, die we koesteren. We leggen de focus in de omgevingsvisie dan ook op behoud en versterking van de landschappelijke kwaliteiten en het inbedden van maatschappelijke opgaven (energietransitie, biodiversiteit, circulariteit, compenserende maatregelen en natuurinclusief landgebruik.
We werken samen met andere partijen in de uitvoering van het klimaatadaptatieplan (waterrobuustheid en klimaatbestendigheid).
Het Regionaal Adaptatie Plan (RAP) wordt in 2022 uitgewerkt in maatregelen.
We werken samen met partijen in het project Hattemerpoort (inclusief
Het gebiedsproces Hoenwaard 2030 is er op gericht om samen met de omgeving de verschillende opgaven die in de Hoenwaard liggen op een goede manier een plek te geven. Om die reden werken
68
Openbare ruimte en mobiliteit
herontwikkeling Ennerveld) en aan de visie Hoenwaard.
verschillende betrokken overheden samen met ondernemers en bewoners uit het gebied. We werken toe naar een integraal gebiedsplan met zoveel mogelijk draagvlak.
We werken volgens de gedragscode bestendig beheer groenvoorzieningen, bosbeheer en natuurbeheer.
De gemeente werkt volgens de gedragscode en geeft haar opdrachtnemers de verplichting om volgens de gedragscode te werken.
(Her)inrichting van de openbare ruimte vindt, in overleg met aanwonenden en ondernemers, plaats binnen de wettelijke kaders en het gemeentelijk beleid.
Bij de voorbereiding van de herinrichting Wildekampseweg en Nachtegaalweg hebben de bewoners en belanghebbenden meegedacht over de herinrichting openbare ruimte via samenwerkenaan.heerde.nl. Vanwege de coronamaatregelen is er geen, zoals gebruikelijke, inloopavond geweest maar hebben er persoonlijke gesprekken plaatsgevonden met bewoners over de nieuwe inrichting.
Bij herstructureringsprojecten in de openbare ruimte afwegen of auto’s te gast kunnen zijn.
Het uitgangspunt dat auto's zo veel mogelijk te gast zijn, botst in de praktijk vaak met de wens om zo snel mogelijk van A naar B te rijden. Bij herstructureringsprojecten wordt gezocht naar een zo goed mogelijke balans. Bij de planvoorbereiding Wildekampseweg Nachtegaalweg zijn meerdere parkeervakken opgenomen in het ontwerp, waardoor fietsers veiliger gebruik kunnen gaan maken van de wegdelen doordat er geen auto's meer op de rijbaan staan geparkeerd.
De beheerplannen voor de openbare ruimte zijn actueel.
De kwaliteitsvisie openbare ruimte is leidend voor de beheerplannen. De beheerplannen vormen de basis voor de jaarlijkse (onderhouds)werkzaamheden. Voor groen is geen beheerplan maar een beleidsplan. De actualisatie wordt meegenomen in proces omgevingsvisie. Wel zijn in het beheerprogramma al het openbaar groen, de invasieve soorten en de bomen inzichtelijk. Het beheerplan speelvoorzieningen is niet geactualiseerd omdat daarvoor geen aanleiding is. De uitgangspunten zijn nog steeds actueel. Er is een visie op het bosbeheer en jaarlijks wordt er een beheerplan gemaakt. Het nieuwe GRP is vastgesteld op 1 november 2021.
69
De werkgroep Bereikbaarheid, Toegankelijkheid en Bruikbaarheid (BTB) van het Platform Gehandicaptenbeleid wordt standaard uitgenodigd voor advies bij herinrichtingsprojecten.
Bij reconstructie en/of herinrichtingsplannen wordt de werkgroep Bereikbaarheid Toegankelijkheid en Bruikbaarheid (BTB) van het Platform Gehandicaptenbeleid gevraagd om advies uit te brengen over de voorgenomen plannen. In de laatste fase Bovenkamp, de Bloemstraat en bij de oversteek Eperweg Brandstraat zijn markeringstegels voor slechtziende en blinde gebruikers aangebracht. De BTB werkgroep is betrokken bij de herinrichting Wildekampseweg Nachtegaalweg en wordt ook om advies gevraagd bij ontwikkelingsplannen van derden.
Het Gemeentelijk Verkeers- en VervoersPlan (GVVP) actualiseren.
Het Gemeentelijk Verkeer en VervoersPlan (GVVP) wordt geactualiseerd en afgestemd op de regionale en landelijke ontwikkelingen van het Strategische Programma Verkeersveiligheid (SPV) 2030 met een risico gestuurde benadering.
Samen met de regiogemeenten bij de provincie aandringen op maatregelen op de kwaliteit van het openbaar vervoer op peil te houden en waar nodig te verbeteren.
Samen met de regiogemeenten houden we een vinger aan de pols om de kwaliteit van het openbaar vervoer op peil te houden en waar nodig te verbeteren. Daar waar sprake is van maatregelen van de zijde van de provincie worden deze gevolgd en beoordeeld op de gevolgen voor onze gemeente. Waar nodig vragen wij aandacht voor de consequenties in onze gemeenten en dringen wij aan op aanpassingen. Dit gebeurt in het regio-overleg Clean Tech.
Samen met de regiogemeenten dringen we bij provincie en rijk aan op maatregelen om filevorming op de A50 te voorkomen.
Samen met de Cleantech Regio is er een ambtelijke en bestuurlijke lobby gestart voor een betere doorstroming van het verkeer op de A50 tussen Zwolle en Apeldoorn. Heerde neemt zowel bestuurlijk als ambtelijk deel aan het regio overleg schone en slimme mobiliteit. De Clean Tech Regio neemt het voortouw in de lobby.
Samen met inwoners, ondernemers en VVN inventariseren van verkeersonveilige situaties in de gemeente.
Samen met VVN, inwoners (via een enquête) en ondernemers zijn verkeersonveilige situaties geïnventariseerd. De inventarisatie gaat deel uit maken van het nieuwe Gemeentelijke Verkeer en Vervoer Plan (GVVP). In november 2021 heeft de commissie kennis kunnen nemen van de knelpunten die gesignaleerd zijn.
70
Omgevingsvisie
We staan open voor initiatieven die de beleefbaarheid van het Apeldoorns Kanaal stimuleren
In 2021 zijn de Kloosterbrug en de Flessenbergerbrug over het Apeldoorns kanaal vervangen waardoor de doorvaarthoogte is vergroot. Ook zijn deze bruggen voorbereid om in de toekomst beweegbaar te kunnen worden gemaakt. Met de realisatie van deze twee bruggen is het project afgerond.
We vervangen bruggen wanneer ze afgeschreven zijn en de (verkeers)veiligheid in gevaar komt.
De bruggen worden vervangen op het moment dat de bruggen het einde van de levensduur bereiken. Op dit moment staan er geen bruggen hiervoor op de nominatie. Wel zijn de Kloosterbrug en de Flessenbergerbrug vervangen vanwege de beleefbaarheid Apeldoorns Kanaal.
Uitvoering geven aan het plan van aanpak omgevingsvisie.
Vanuit de participatiestrategie “de omgevingsvisie ontwikkelen we met partners en inwoners denken mee” is op verschillende momenten en op verschillende manieren gesproken met partners en inwoners over de leefomgeving van Heerde. De bijdragen van zowel partners als inwoners, het analyseren van actueel bestaand beleid (o.a. De toekomstvisie - Natuurlijk Heerde!), trends en ontwikkelingen en de vele gesprekken met ambtelijke beleidsmedewerkers (vanuit het fysiek en sociaal domein), hebben geresulteerd in een concept omgevingsvisie. Adviesbureau KuiperCompagnons heeft ondersteund bij de totstandkoming van deze concept omgevingsvisie. Het concept is geen volledig uitgewerkte omgevingsvisie, maar een document dat richting geeft voor een verdere uitwerking. Dit betekent dat de kernkwaliteiten van de gemeente zijn beschreven, een aantal principes zijn geformuleerd en de opgaven zijn uitgewerkt. Momenteel wordt gewerkt aan de gebiedsuitwerkingen en het uitvoeringshoofdstuk. Het streven is om in de tweede helft van 2022 de omgevingsvisie te laten vaststellen door de gemeenteraad.
We passen uitnodigingsplanologie toe bij robuuste ontwikkelingen.
Heerde werkt vooruitlopend op de Omgevingswet met uitnodigingsplanologie.
71
Centra Heerde en Wapenveld
Besluitvorming over versterking van het centrum van Wapenveld met Hof van Cramer.
Op 5 oktober 2020 heeft de raad besloten om een voorbereidingskrediet beschikbaar te stellen van € 845.000,- voor een schetsontwerp, voorlopig ontwerp en een definitief ontwerp voor een volledig nieuwe multifunctionele accommodatie in Wapenveld bestaande uit een sporthal, brandweerkazerne, ruimte voor STIP en huidige Hof van Cramer inclusief de bibliotheek en (casco) de huisartsenpraktijk. Daarnaast wil woonstichting Triada een complex met minimaal 17 sociale huurappartementen realiseren. De afronding van deze fase wordt binnenkort verwacht. Daarna zal begin 2022 besluitvorming plaatsvinden.
De gemeente participeert in de Nieuwe Winkelstraat (DNWS).
Begin 2019 is het “Actieplan DNWS” opgeleverd aan de Ondernemersvereniging Heerde (versie februari 2019) en is de stuurgroep DNWS met daarin betrokken stakeholders in het centrum (ondernemers, vastgoedeigenaren, R&T, makelaar, gemeente) ingericht. Inzet is om binnen twee jaar de acht aanbevelingen uit het actieplan in werking te hebben. Daartoe startten vier werkgroepen met de eerste punten uit de aanbevelingenlijst. DNWS monitort de uitvoering van dit actieplan. Door de coronacrisis zijn actiepunten versneld, bijvoorbeeld door krachtenbundeling van winkeliers door promotie van Koop Lokaal, maar zijn ook andere acties in de tijd opgeschoven. Inzet is om uiterlijk eind 2022 het 'kom-in-actie-plan' grotendeels te hebben afgerond. De promotie van Koop Lokaal is doorgezet in WarenhuisHeerde.nl. De stichting hiervoor is opgericht. Hiermee wordt een vervolgstap gezet in de verdieping van het “merk Heerde” binnen de digitale en fysieke omgeving. Voor het op orde brengen van de basis “compact centrum, versterking aanbod, toekomstbestendigheid” is met subsidie van de provincie een adviesbureau ingehuurd om de werkgroep ‘kernwinkelgebied’ te ondersteunen.
Duidelijkheid krijgen over de ruimtelijke economische opgave door onder andere actualisatie van het verkeerscirculatieplan centrum Heerde, inzicht in de
De gepresenteerde ontwikkeling van het centrum van Heerde leidde op 16 juni 2020 tot een positieve grondhouding van het college. In 2021 zijn de plannen voor de vier centrumlocaties
72
parkeerbehoefte en afweging volgens de ladder voor duurzame verstedelijking.
concreter en samenhangend geworden. De planologische verankering wordt in 2022 gestart.
Het autoluw maken van dorpscentrum Heerde (auto te gast) bij evenementen wordt, in overleg met ondernemers, uitgewerkt in een verkeerscirculatieplan.
Voor de afsluiting van het dorpscentrum tijdens evenementen is met ondernemers en initiatiefnemers een verkeerscirculatieplan uitgewerkt en ingevoerd.
Ondernemers in Heerde oriënteren zich op een ondernemersfonds; de gemeente wordt in dat geval het (wettelijke) heffingsorgaan.
Het ondernemersfonds is in 2019 opgericht en aan het werk gegaan en maakt collectieve investeringen door ondernemers en projecten mogelijk. De gemeente is heffingsorgaan voor het fonds.
Ondernemers worden in staat gesteld om de dorpscentra te laten bruisen. De gemeente benut de mogelijkheden om hen hierin te faciliteren.
Vanwege de coronapandemie is aan dit onderwerp in 2020/2021 niet of weinig uitvoering gegeven. Wij faciliteren dit vanaf 2022 weer voluit vanuit meerdere gemeentelijke beleidsterreinen. Hierbij focussen wij op het goed benutten van initiatieven en kansen die zich vanuit de samenleving aandienen. Zie hiervoor ook het project De Nieuwe Winkelstraat.
Toepassen van de centrumvisie Heerde.
De maatregel Nieuwe Winkelstraat is een uitvloeisel van de Centrumvisie. Daarnaast zetten we in op het terugdringen van de leegstand in de aanloopstraten door toepassing van de maatregel Compact Centrum. In 2018 is er de inventarisatie geweest als basis voor het monitoren van de leegstand. Samen met stakeholders zijn we in overleg hoe leegstand kan worden gevuld. Dit is in 2022 een doorlopend proces en hangt nauw samen met nieuwe ruimtelijke initiatieven in en rond het directe centrum van Heerde.
Voortvarende herontwikkeling van het hart van Heerde (gemeentewerf, Van Setten van Loenen).
Met de projectontwikkelaar (Van Wijnen) wordt samengewerkt aan de herontwikkeling van het centrum van Heerde. Hierbij wordt de voormalige gemeentewerf gebruikt als vliegwiel voor een grotere ontwikkeling, waarbij het de wens is om ook diverse particuliere locaties te ontwikkelen. Projectontwikkelaar en de gemeente hebben
73
een samenwerkingsovereenkomst gesloten. Met de eigenaren van de particuliere locaties zijn op dit moment nog geen afspraken op papier gezet. Wel hebben vele gesprekken plaatsgevonden tussen gemeente, projectontwikkelaar en particuliere eigenaren. In deze gesprekken zijn de verschillende, zelfstandige plannen toegelicht en wordt gesproken over manieren van samenwerking tussen de verschillende locaties. Deze samenwerking ziet onder andere op een gezamenlijke beeldkwaliteit- en stedenbouwkundig plan, uitwisseling van te realiseren parkeerplaatsen, centrering van verplichte toe te voegen woningen in het sociale segment en plankosten. De afspraken hierover worden uiteindelijk vastgelegd in nader te sluiten overeenkomsten met de verschillende particuliere eigenaren. De verwachting is dat in het tweede kwartaal van 2022 duidelijk wordt met welke particuliere grondeigenaren een overeenkomst kan worden gesloten. Toerisme
Cittaslow-keurmerk ook digitaal promoten en Cittaslow-ambassadeurs benutten en verbinden om de gezamenlijke ambitie van Visit Heerde, (recreatie)ondernemers en gemeente te bereiken.
In 2020 en 2021 hebben wij door de beperkingen van de coronacrisis geen bijeenkomsten kunnen organiseren met onze supporters. Om onze waardering voor de supporters kenbaar te maken en ze een hart onder de riem te steken, hebben zij van ons – als alternatief voor de bijeenkomsten – een ‘Cittaslowpakket’ ontvangen met daarbij een persoonlijke boodschap van de burgemeester. In het landelijke Cittaslow netwerk zijn afspraken gemaakt over de wijze waarop Cittaslow als keurmerk verder en concreter kan worden uitgedragen. Vier thema's zijn uitgewerkt die voor Cittaslow Nederland van belang zijn: 1) Noaberschap en fijnschaligheid 2) Landschap, duurzaamheid en toerisme 3) Bewustwording en jeugd en 4) Cultuur, erfgoed en lokale voeding. En uiteraard zal de Cittaslow-gedachte een centraal thema zijn in onze omgevingsvisie. Vanuit de eigen identiteit en onder andere aan de hand van bovenstaande projecten/ontwikkelingen blijven we verder invulling geven aan deze vier thema's. Zo is de gemeente Heerde sinds 2021 Fairtrade gemeente. In de basis lijken er
74
verschillen te zijn tussen Fairtrade en Cittaslow, maar de filosofieën hebben toch vooral stevige overeenkomsten die passen bij onze gemeente. Waar Cittaslow vooral aandacht heeft voor het lokale, de eigenheid van de gemeente, streekproducten en dergelijke, richt Fairtrade zich op ‘verre landen’. Maar juist in de aandacht voor de medemens zit een mooie overeenkomst. Waar noaberschap één van de vijf kernwaarden is binnen Cittaslow-Nederland, is Fairtrade gericht op de ontwikkeling van dorpsgemeenschappen en boerencoöperaties. Beide gaan over solidariteit. En beide richten ze zich ook op een duurzame wereld en duurzame productie. De term ‘wereldwijd noaberschap’ vat dit mooi samen. Wereldwijd willen we buren en naasten voor elkaar zijn, met aandacht voor onze sociale verbondenheid en leefbare woonomgeving. Hierbij speelt Visit Heerde – als het gaat om promotie en marketing – natuurlijk een actieve rol. De infrastructuur in het gemeentelijk bosgebied willen wij in stand en toegankelijk houden.
De openbare wegen en fietspaden in het bosgebied worden onderhouden op beeldkwaliteit C van het CROW.
Met ondernemers die bijdragen aan het ondernemersfonds bespreken we hoe geld uit dit fonds gebruikt kan worden voor het verbeteren van de leefomgeving om recreanten en toeristen (nog meer) te verleiden tot een bezoek aan en verblijf in onze gemeente.
Het Ondernemersfonds gemeente Heerde is in 2019 opgericht, ingericht en "financieel gevuld". De pilotperiode liep tot en met 2021. Besloten is het ondernemersfonds te continueren met een vijf jaarlijkse evaluatie. In de opgestelde uitvoeringsovereenkomst tussen de gemeente en het ondernemersfonds zijn afspraken gemaakt over de doelstelling van het fonds en over de financiën en controles. Het ondernemersfonds is van, voor en door ondernemers. Het fonds is ten behoeve van het bevorderen van samenwerking met collectieve belangen van ondernemers en zal daarmee tot een aantrekkelijk ondernemersklimaat en leefomgeving leiden. Het ondernemersfonds is een stichting met bestuursleden met een afspiegeling van lokaal betalende ondernemers in verschillende branches.