3.2. 2021 jaarstukken Raad.pdf

75

Promotie en marketing van de gemeente financieel faciliteren wij via Visit Heerde (inclusief een betaalde kracht voor 20182020).

Voor de lokale marketing wordt jaarlijks het contract met Visit Heerde uitgevoerd. De kostendekking van de Stichting Visit Heerde wordt in 2022 voortgezet en ook voor de komende jaren zijn hierover afspraken gemaakt. Onderdeel hiervan is het leveren van een bijdrage voor een betaalde kracht van Visit Heerde. Door de coronacrisis kon door Visit Heerde niet het volledige programma in 2021 worden uitgevoerd. Denk hierbij vooral aan evenementen die niet door konden gaan. Visit Heerde heeft de financiële middelen die hierdoor overbleven, ingezet om Heerde op grotere schaal op de kaart te zetten en met name de recreatieondernemers te helpen in deze moeilijke periode. Bijvoorbeeld door (sociale) media campagnes en het ontwikkelingen van arrangementen in de ‘IJsselvallei’. Visit Heerde heeft ook in de coronacrisis laten zien op een creatieve en flexibele manier om te kunnen springen met de mogelijkheden en blijft een stevige bijdrage leveren aan de lokale economie en verbinding in onze gemeente. Voor de bovenlokale marketing wordt jaarlijks het contract met Visit Veluwe uitgevoerd. In 2021 is de samenwerking tussen Visit Veluwe en de gemeenten geëvalueerd. Over het algemeen wordt de samenwerking als positief ervaren, maar ook zijn er een aantal specifieke verbeterpunten aan de orde gesteld.

Daarom gaan we vanaf 2022 werken met een nieuwe samenwerkingsovereenkomst tussen Visit Veluwe en de Veluwse gemeenten, waardoor de focus van Visit Veluwe deels verschuift van zoveel mogelijk toeristen trekken naar het beter spreiden van toeristen in ruimte en tijd over de Veluwe. Op die manier wordt invulling gegeven aan de opgave om de natuur op de Veluwe te behouden, maar ook aan onze eigen ambitie om de IJsselvallei aantrekkelijker te maken en beter onder de aandacht te brengen.

Promotie van cultuurhistorische lokale ‘parels ‘stimuleren.

Voorbereidend op een nieuw te formuleren erfgoedbeleid voor de gemeente Heerde wordt onderzocht op welke wijze lokale cultuurhistorische parels van Heerde meer onder de aandacht kunnen worden gebracht. Ook vanuit de agenda Veluwe op 1 is hier aandacht voor. Vanuit de gebiedsgerichte benadering via het programma

76

Veluwe op 1 zijn op de Veluwe meerdere belevingsgebieden omschreven die aansluiting zoeken bij de cultuur en beleving van het betreffende gebied. De gemeente Heerde is ingedeeld in het gebied “Ambachtelijke Veluwe”. Vanuit het ambachtelijke DNA kijken we in 2022 welke cultuurhistorische parels in onze gemeente belicht, gestimuleerd en ondersteund kunnen worden. Samen met Visit Veluwe, recreatiebedrijven, cultuurpartners en overige ondernemers dragen wij bij aan de ambitie van de Veluwe op 1 in de Veluweagenda.

Samen met alle partners op de Veluwe worden binnen ‘Veluwe op 1’ flinke stappen gezet in de verwezenlijking van de ambities uit de Veluwe Agenda 2030 met drie pijlers centraal: 1) In stand houden en versterken van natuur, landschap en erfgoed op de Veluwe. 2) Streven naar excellente gastvrijheid en een gezonde vrijetijdseconomie. 3) Versterken van de betrokkenheid van bewoners. Vanuit het uitvoeringsprogramma van Veluwe op 1 draagt Heerde op verschillende manieren bij aan het realiseren van de ambities uit de Veluwe Agenda. In 2022 is de inzet vanuit Heerde met name gericht op de volgende thema’s/projecten: 1. Het masterplan IJsselvallei. Is er een mogelijkheid om de flanken van het Veluwemassief – zoals de IJsselvallei – te gebruiken om de toeristenstroom op de Veluwe te ontlasten en een economische en ruimtelijke kwaliteitsimpuls te geven? Dat is de centrale vraag in het masterplan IJsselvallei. In 2020 is met een interdisciplinaire stuurgroep en projectgroep en aan de hand van verschillende gebiedsateliers in beeld gebracht welke kansen voor ontwikkeling de IJsselvallei biedt. Dit heeft eind 2020 geresulteerd in de oplevering en vaststelling van het masterplan IJsselvallei: een integrale gebiedsvisie, waarin meerdere kansrijke projecten in het gebied staan beschreven. Met het vastgestelde ontwerp is in 2021 de eerste stap naar uitvoering van het masterplan gezet.

Aan de hand van vijf gebiedsateliers is onderzocht of en hoe de kansrijke projecten tot uitvoering kunnen worden gebracht. Dit leidt in 2022 tot een uitvoerings- en investeringsagenda. Heerde is vertegenwoordigd in de stuur- en projectgroep en is penvoerder voor het project. 2. Routenetwerk, routebureau. Voor het Routebureau is in 2021 toegewerkt naar een nieuwe juridisch status en zelfstandige eenheid.

77

Hiervoor zijn in de afgelopen periode de verschillende mogelijkheden verkend en ambtelijk/bestuurlijk besproken. In het verlengde van de organisatieontwikkeling worden ook de contouren van de ontwikkeling van het recreatieve netwerk op de Veluwe steeds zichtbaar. In 2022 wordt in dat kader gewerkt aan de doorontwikkeling van het ruiternetwerk, MTB netwerk en het wandelnetwerk. 3. Ambachtelijke Veluwe. In 2019 en 2020 is een verkenning gedaan naar ‘belevingsgebieden’ op de Veluwe. Uitgangspunt daarbij was dat ieder stukje Veluwe ook eigen accenten heeft om te beleven. Heerde is onderdeel geworden van de ‘ambachtelijke Veluwe’. In 2021 is het vervolg op deze verkenning gestart. Er is in beeld gebracht hoe de ‘ambachtelijke beleving’ in het gebied versterkt kan worden. Dit is vervolgens uitgewerkt in de ontwikkeling van nieuwe toeristische producten en diensten voor de korte en lange termijn. Uiteraard kent dit een sterke samenhang met de opening van Zuivelmuseum Erve IJzerman in Wapenveld. Het plan voor de ‘ambachtelijke Veluwe’ is ondertussen opgeleverd en moet de komende periode leiden tot toeristische productontwikkeling. 4. Recreatiezonering. Op initiatief van de provincie, maar in nauwe samenwerking met Veluwe op 1 is gewerkt aan ‘recreatiezonering’. Hierdoor wordt de Veluwe opgedeeld in verschillende ‘zones’.

In de ene zone moet natuur en rust voorop staan, in de andere is intensievere recreatie mogelijk. Het doel van deze zonering is het creëren van een betere balans tussen natuur en recreatie. In februari 2022 is het ontwerp recreatiezoneringsplan vastgesteld door Gedeputeerde Staten en tegelijkertijd werken wij – samen met de gebiedspartners – aan geschikte maatregelen die invulling geven aan de zonering. Daarmee wordt uitvoering gegeven aan hetgeen in november van 2021 met de raadscommissie Ruimte is besproken. Wij nemen deel aan het Programma Vitale Vakantieparken met als doel vakantieparken te gebruiken waarvoor ze bedoeld zijn.

Binnen de kaders van het programma is in 2019 de BV Ontwikkelingsmaatschappij Vitale Vakantieparken Veluwe opgericht.

78

Heerde heeft zich aangesloten bij en neemt actief deel aan de uitvoering van het programma Vitale Vakantieparken dat in 2019 met de partners doorontwikkeld is. Met de uitvoering van een lokale vertaling van dit programma is in 2020 een start gemaakt. Door de coronacrisis is de uitvoering beperkt gebleven. We zijn goed in contact gebleven met de recreatieondernemers. In 2022 wordt de uitvoering van het programma voortgezet. Wij willen uitbreiding van verblijfsrecreatie en toerisme mogelijk maken, met name de vestiging van een hotel.

Wij faciliteren (particuliere) initiatieven die betrekking hebben op de uitbreiding van bestaande dan wel nieuwe vormen van duurzame verblijfsrecreatie. Wij ondersteunden en faciliteerden meerdere initiatiefnemers over de ontwikkeling van nieuwe verblijfsaccommodatie (bed&breakfast/hotelvoorziening/campingbedrijven en bungalowpark).

Economie

De innovaties in energetische duurzaamheid, de energietransitie, de zorg en de circulaire economie zien we als mogelijkheden om lokaal en regionaal werkgelegenheid te creëren.

Dit is een regionaal en lokaal speerpunt op onze agenda en werkzaamheden. Hiervoor nemen we deel in de regio Zwolle en de Cleantechregio, waar we in overleg tussen overheid, ondernemers en onderwijs werken aan de Human Capital agenda. Onze doelstelling is door deze samenwerking de werkgeversdienstverlening vast te houden en verder te versterken. Nadrukkelijk zoeken we het gesprek met ondernemers die op innovatieve wijze werken (voorbeelden Leadax, Lagemaat, Boverhoff en anderen). We acteren als verbinder en waar mogelijk steunen we partijen bij de ontwikkeling van innovatieve projecten. Ook bieden we waar mogelijk ruimte voor initiatiefnemers die zich bezig houden met innovatieve energie-opwek en -opslag.

De verkeersverbindingen in en van de gemeente met de regio en daarbuiten zijn kwalitatief goed.

De verkeersverbindingen in en van de gemeente met de regio en daarbuiten worden kwalitatief goed onderhouden. Er vindt onderzoek plaats naar een snelle fietsverbinding tussen Apeldoorn en Zwolle (F50).

79

Een aangenaam vestigingsklimaat bieden zodat ondernemers naar de gemeente komen of hier blijven en dit faciliteren binnen de mogelijkheden die de gemeente heeft.

Wij zorgen voor een goed economisch perspectief voor Heerde en de regio en brengen vraag en aanbod actief en goed bij elkaar. Zowel lokaal als regionaal weten we wat er speelt door afstemming met de regio en onze buurgemeenten. Wij zorgen voor een goede infrastructuur/openbaar gebied en gemeentelijke voorzieningen als woon-/werkgemeente. Ondernemers die vragen hebben, faciliteren wij over dit vraagstuk. In 2020 werd er een regionale investeringsagenda RPW Noord Veluwe opgeleverd waarin dit het uitgangspunt was. Lokaal en regionaal zijn we op de hoogte van wat er speelt, mede door goede afstemming met de regio en onze buurgemeenten (noord-zuidas en G5). We werken samen met de G5 aan een investeringsagenda voor het RPW NV, waarbij het uitgangspunt Toekomst Bestendige Bedrijventerreinen is. Hierover is het gesprek met de ondernemers op de bedrijventerreinen in de gemeente Heerde in het derde kwartaal 2020 gestart. In 2021 is met een groep betrokken stakeholders van het bedrijventerrein in Heerde en Wapenveld Zuid gekeken welke gezamenlijke ambities er liggen op het gebied van duurzaamheid, schoon-heel-veilig en organisatiegraad. In Q1/Q2 2022 zal worden besloten wat het actieplan wordt en hoe de projecten financieel worden gedekt, inclusief een subsidieaanvraag bij de provincie Gelderland.

Toekomstbestendig maken van het bedrijventerrein Van der Zeelaan (Wapenveld Noord) is gestart met de 1e fase middels het opstellen van een projectplan door de eigenaar en het indienen van een subsidieaanvraag bij de provincie Gelderland. Hierbij wordt gewerkt vanuit de opgestelde visiekaart voor het terrein.

Er worden bedrijfsbezoeken gebracht waarin verwachtingen ten aanzien van een duurzaam gezonde arbeidsmarkt met elkaar worden besproken.

Wij bouwen in 2022 verder aan ons netwerk door lokale overheid en ondernemers dichter bij elkaar te brengen. Actuele vraagstukken signaleren wij hierdoor op tijd en er ontstaat input voor de economische agenda op zowel lokale als regionale schaal.

80

Er worden in 2022 vanuit in verschillende ambtelijke- en bestuurlijke samenstellingen bedrijfsbezoeken gebracht; - College breed, - Economie met Werkgelegenheid, - Duurzaamheid en Circulair, - Alleen vanuit portefeuille Economie, - Recreatie en toerisme. Veel verschillende ondernemers/branches worden bezocht of er vindt een telefonisch gesprek plaats zodat er een breed beeld ontstaat over het ondernemersklimaat in de gemeente Heerde en wat de effecten zijn van de coronacrisis. Uitkomsten van de bedrijfsbezoeken nemen wij mee in de gesprekken met het Georganiseerde Ondernemers Overleg (GOO) om te bespreken hoe we kunnen samenwerken in een gezamenlijke programma. Het ondernemersloket willen we voortzetten.

Lokaal is er één loket voor ondernemers. Wij gaan intern uit van integrale samenwerking tussen verschillende beleidsterreinen en zetten in op optimale en eenduidige informatievoorziening over verschillende diensten voor ondernemers. Wij verspreidden in 2020 en 2021 een nieuwsbulletin voornamelijk gericht op de coronacrisis en zetten in 2020/2021 in op sociale media. In 2022 blijft de informatie op onze gemeentelijke website actueel, zowel vanuit economie als vanuit werkgelegenheid. Ook tijdens bedrijfsbezoeken treden wij met één gezicht naar buiten. Ondernemersvragen zetten we breed uit in de organisatie om een integraal antwoord te kunnen geven.

81

In de arbeidsmarktregio vragen we blijvend aandacht voor een goede aansluiting tussen onderwijs en ondernemers om jonge inwoners een goede kans te bieden op de arbeidsmarkt.

Met ingang van 2020 maakt gemeente Heerde onderdeel uit van de arbeidsmarktregio met centrumgemeente Apeldoorn. In deze arbeidsmarktregio blijven we aandacht vragen voor een goede aansluiting tussen ondernemers en onderwijs. Dit doen we door de ontwikkeling van de Doe-Agenda. We kijken naar de kansberoepen en werken samen met onze collega's op onderwijs. In 2021 is er, vanwege de coronacrisis, een aanvullend plan geschreven om ook werk-naar-werk trajecten te ondersteunen, aanvullende bijscholing aan te bieden en extra begeleiding. Deze plannen worden vanuit de Koolmeesmiddelen bekostigd. In 2022 gaan we verder met de uitvoering hiervan. Tevens zijn we aangesloten bij de Human Capital vanuit de regio Zwolle. Vanuit dit project wordt geïnvesteerd in menselijk kapitaal, door het aanbieden van opleidingsvouchers bijvoorbeeld. Zowel werkgevers als werknemers komen hiervoor in aanmerking.

Lokaal participeert de gemeente in het GOO (Gezamenlijk Ondernemers Overleg), regionaal in de economische regio’s Zwolle en Cleantech Regio Stedendriehoek.

Zowel bestuurlijk als ambtelijk wordt volwaardig deelgenomen aan deze overleggen. De uitkomsten hiervan zijn actiepunten voor de lokale en regionale economische agenda. In de Regio Zwolle en de Cleantech Regio zijn agenda’s opgesteld. Beide regio’s maken een doorontwikkeling mee die ook van invloed is op de inhoudelijke agenda. In Zwolle is economie tot het centrale speerpunt benoemd en in de Cleantech Regio energietransitie en circulaire economie. Vanuit de agenda van de Regio Zwolle werken de 5 Gelderse gemeenten bestuurlijk samen met de provincie Gelderland aan de projecten binnen de verschillende opgaven (Kop van de Veluwe). Bestuurlijk en ambtelijk is de gemeente Heerde trekker van de tafel Economie binnen de Kop van de Veluwe. We onderzoeken in welke projecten en coalities wij vanuit Heerde in 2022 en de jaren daarna (gaan) deelnemen binnen de verschillende regionale samenwerkingen. Gemiddeld vijf keer per jaar zit de gemeente om tafel met een bestuurlijke vertegenwoordiging van de lokale ondernemersorganisaties in het GOO. Op dit moment zijn dat

82

Bedrijvencontact Heerde, Heerder Ondernemers Klub, Ondernemersvereniging Heerde en Ondernemersvereniging Wapenveld. In Q1 2022 is door het college de Economische Agenda Heerde 2022-2025 vastgesteld. De opgaven uit deze agenda zijn vertaald naar een “Oplegger” die door de deelnemende partijen binnen het GOO zijn ondertekend. De komende jaren wordt gezamenlijk gewerkt aan de opgaven binnen de vijf thema’s. De thema’s zijn Samenwerking, Menselijk Kapitaal, Toekomstbestendige Bedrijventerreinen, Toekomstbestendige centra en Transitieopgaven toekomstbestendig en duurzame economie. Met het ondernemersevent zetten ondernemers, onderwijs en overheid zich op de kaart, ontmoeten zij elkaar en wisselen zij informatie uit hoe zij elkaar kunnen versterken.

Jaarlijks wordt in samenwerking tussen de lokale ondernemersorganisaties en de gemeente (economie) via het GOO het ondernemersevent georganiseerd in de week van de MKBondernemer (november). Het programma bestaat uit verschillende sprekers vanuit overheid, ondernemers, onderwijs en andere organisaties, afhankelijk van het thema. Het event wordt financieel ondersteund vanuit het Ondernemersfonds gemeente Heerde, gemeente en lokale ondernemers als sponsoren.

Samen met gemeenten en provincies (blijven) zorgen we voor voorwaarden en condities om het H2O bedrijventerrein zo snel mogelijk te vullen met daarbij oog voor onze eigen positie.

De uitgifte van de bedrijfskavels binnen H2O bedrijventerrein zijn opgenomen in het Regionale Programma Werklocaties (RPW 20192030) Noord-Veluwe, deel noord (gemeenten Kop van de Veluwe). De uitgifte wordt ook via dit programma gemonitord binnen de tafel Economie en Bedrijventerreinen Kop van de Veluwe. Uit de laatste concept monitoring over de jaren 2019-2021 blijkt dat de uitgifte van bedrijfskavels (waaronder voor H2O) iets hoger ligt dan de raming. De uitgifte van de bedrijfskavels ligt bij de directie van de H2O BV. Afstemming hierover vindt plaats via de verschillende overlegstructuren (AvA, SOK, regiegroep) zoals is vastgelegd in de Governance Bedrijvenpark H2O (december 2019).

Wij houden vast aan de zondagsrust voor winkels (detailhandel) en stimuleren dat op

In onze contacten met ondernemers stimuleren wij uniforme winkeltijden, onder andere via De Nieuwe Winkelstraat.

83

werkdagen de openstelling van winkels zo veel mogelijk uniform is.

Het college heeft in 2019 besloten om het huidige coalitieakkoord en collegeprogramma te volgen en niet over te gaan tot zondag openstelling van detailhandel. In 2020 is tijdens de coronacrisis de vraag voor openstelling supermarkten op zondag nog aan de orde geweest in het College op verzoeken van supermarkteigenaren in Heerde. Besloten is ook deze vraag niet te honoreren en het bestaande beleid in de komende jaren de continueren.

Wij nemen deel aan een regionaal werkgeversservicepunt.

De gemeente Heerde is per 1 januari 2020 aangesloten bij de arbeidsmarkt Stedendriehoek en Noord-Veluwe. In deze regio wordt er vanuit het regionale werkbedrijf FactorWerk gewerkt aan een eenduidige werkgeversdienstverlening in de arbeidsmarktregio. Elk jaar wordt er een marktbewerkingsplan geschreven waarin de ontwikkelingen van de arbeidsmarkt benoemd worden en waar de kansberoepen liggen. Lucrato voert voor de gemeente Heerde de werkgeversdienstverlening uit. Voor de gemeente Heerde blijft de samenwerking in de subregio H2O belangrijk. Onze werkzoekenden konden in 2021 en kunnen in 2022 nog steeds participeren in de werkmarkten die Hattem en Oldebroek organiseren. De werkzoekenden uit Hattem en Oldebroek worden ook uitgenodigd voor onze werkmarkten.

Wij stimuleren de transitie naar duurzaam en circulair (agrarisch) ondernemerschap.

Wij attenderen onze ondernemers op de beschikbare subsidiestromen en regionale bijeenkomsten. In 2021 gaven wij weer aandacht aan het actieplan Heerde circulair, dit zal in 2022 voortgezet worden. Onze benadering is integraal: duurzaamheid, circulariteit en economie. We stemmen af met de verschillende beleids- en uitvoeringsambtenaren op het gebied van circulariteit, korte ketens en duurzaamheid.

84

Meerdere ondernemers hebben contact gelegd met Cleantech development om samen te kijken hoe hun bedrijf verduurzaamd kan worden. Via Energieke regio en de ondernemersverenigingen is er in 2022 de nodige aandacht voor verduurzaming. Wij zijn gesprekspartner voor ondernemers over revitalisering van bestaande bedrijventerreinen.

De gesprekken met de stakeholders (eigenaren/ondernemers) per terrein zijn gestart in Q2 en Q3 2020 met het ophalen van wensen/behoefte/urgentievraagstukken op de betreffende terreinen. In 2021 is voor de terreinen Heerde en Wapenveld Zuid op basis van de opgehaalde informatie een aanzet gemaakt voor het opstellen van een gezamenlijk plan van aanpak, waarmee ook het subsidietraject richting de provincie Gelderland kan worden opgestart in het kader van Toekomst Bestendigde Bedrijventerreinen. Door de coronapandemie heeft het project wat vertraging opgelopen. De projectorganisatie streeft erna om eind Q1/begin Q2 2022 een besluit te nemen over het plan van aanpak op deze twee bedrijventerreinen. Het bedrijventerrein Wapenveld Noord (VDZ) heeft begin Q1 2022 een subsidieaanvraag ingediend bij de provincie Gelderland voor de uitvoering van de 1e fase van het project Toekomstbestendige bedrijventerreinen. Aangezien het hier gaat om een particulier bedrijventerrein zal de cofinanciering van het project door de gemeente minimaal tot nihil zijn (afweging op deelprojectniveau).

Duurzaamheid

Bewustwording bevorderen van de noodzaak om duurzaam voor onze aarde te zorgen, inwoners en ondernemers te prikkelen om hier een bijdrage aan te leveren en initiatieven te stimuleren en te faciliteren.

In 2021 is de RES 1.0 Cleantech regio opgeleverd en in december door alle overheden vastgesteld. Hieruit vloeit de inspanningsverplichting voort om tot 2030 in onze gemeente aan de slag te gaan met windenergie, zonne-energie, opslagcapaciteit, netbeheer en warmte-uitwisseling. In navolging van de RES en het Klimaatakkoord is onze gemeente in 2021 begonnen met de lokale uitwerking in twee sporen; elektriciteit en warmte. We zijn begonnen met het proces om te komen tot een lokaal uitnodigingskader voor windenergie en zonne-energie. Hierin staat op welke gebieden de gemeente Heerde zich tot 2030 focust

85

voor de opwek van energie en welke voorwaarden daarbij gelden. Vaststelling is gepland begin 2022, waarna initiatiefnemers de ruimte krijgen om aan de slag te gaan. Parallel zetten we in op het vergroten van zonne-energie op (bedrijfs)daken. Voor warmte in de gebouwde omgeving zijn we in 2021 gestart met het opstellen van een transitievisie warmte. Vaststelling hiervan is eveneens gepland begin 2022. Het vervolg hierop vormen de grootschalige trajecten van wijkactieplannen. Hiermee kunnen per wijk de technische maatregelen uitgevoerd gaan worden om van het aardgas af te stappen. We blijven tegelijk inzetten op bewustwording en informatie voor onze inwoners en bedrijven. De speerpunten om ruimtelijk in te spelen op klimaatverandering staan in het Regionaal Adaptatie Plan (RAP). Onder het motto “Regionaal delen, lokaal doen” is het Deltaplan Ruimtelijke Adaptatie (DPRA) in 2017 vertaald naar onze eigen regio, het werkgebied van het waterschap Vallei en Veluwe. In december van dat jaar is het Regionaal Manifest Ruimtelijke Adaptatie ondertekend door 28 gemeenten, het waterschap, de provincies Gelderland en Utrecht, Vitens, Veiligheidsregio’s en Rijkswaterstaat. In het manifest is een gezamenlijke ambitie uitgesproken om in 2050 een klimaat-robuuste regio te willen zijn waar we veilig, gezond en welvarend samenleven. In 2020 is een Regionaal Adaptatie Plan (RAP) opgesteld.

Het RAP is bedoeld als regionale agenda met een dynamische gereedschapskist om samen te werken aan klimaatverandering. In het RAP zijn thematische ambities en doelen beschreven. Het gaat om de volgende thema’s: 1. Prettig wonen en werken. 2. Aangenaam recreëren. 3. Basisfuncties veiligstellen. 4. Natuurlijk bodem- en watersysteem. Per thema is een gezamenlijke ambitie geformuleerd, de urgentie en het belang om aan de slag te gaan en welke mogelijke maatregelen

86

partners alleen of samen kunnen nemen. Er zijn vele maatregelen mogelijk. Het is echter niet realistisch om alles tegelijk op te pakken. Er is daarom voor gekozen om te focussen op de belangrijkste gezamenlijke opgaves. Er is een concept-werkplan 2021-2022 opgesteld met daarin de gezamenlijk speerpunten en projecten. Het werkplan wordt verder uitgewerkt en er wordt bepaald wie wat gaat doen en hoe de activiteiten worden gefinancierd. De kadernota lokaal klimaatbeleid 20172021 en de contourennota lokaal klimaatbeleid 2017-2021 geven inzicht in de bestaande situatie.

In 2022 werken we op diverse onderwerpen aan ons lokale klimaatbeleid. Dit doen we onder de overkoepelende pijlers: - energietransitie, - klimaatadaptatie, - circulaire economie. Met betrekking tot energietransitie focussen we ons op informeren en stimuleren om te komen tot een toekomstbestendige woningvoorraad. Het Regionaal Energieloket en de energiecoaches zijn hierin belangrijke samenwerkingspartners en zichtbaar voor inwoners. Op bedrijventerreinen zetten we in op energietransitie bijvoorbeeld met projecten voor zon-op-dak en het programma Toekomstbestendige Bedrijventerreinen van de provincie. Voor ons eigen vastgoed nemen waar mogelijk deel aan het ontzorgingsprogramma maatschappelijk vastgoed. Voor energie en warmte volgen we het spoor van de RES, ons lokale uitnodigingskader en de warmtetransitie-visie. Mogelijkheden voor innovatie zijn hierin verwerkt. In 2022 is onze laadvisie gereed.

Deelname aan de uitvoering van het Gelders Energie Akkoord inclusief het Energieloket Veluwe Duurzaam.

Het Regionaal Energieloket voorziet inwoners van persoonlijk duurzaamheidsadvies en draagt bij aan concrete woningverduurzaming.

87

In 2021 hebben we deze activiteiten uitgebreid naar de huursector i.s.m. Triada en de energiecoaches van Heerde Energiek door de aangevraagde en toegekende subsidie RREW. De gemeente nam in een aantal programma's actief deel in de uitvoering van het Gelders Energie Akkoord (GEA). Het uitvoeringsprogramma van het GEA liep van 2016-2019. De onderwerpen rondom energie opwekking en warmte kregen door de introductie van de Regionale Energie Strategie verder gestalte en worden in 2022 uitgewerkt in lokale visies. Het (potentieel) gebruik van zonne-energie en andere duurzame energiebronnen wordt als meerwaarde meegewogen bij toepassing van uitnodigingsplanologie.

Bij grotere initiatieven worden initiatiefnemers altijd gewezen op de gemeentelijke duurzaamheidsambities. Bij toetsing en besluitvorming door het college wordt in de tekst verwoord in hoeverre aan deze ambities kan worden tegemoet gekomen. In adviesgesprekken en bij beoordeling van conceptaanvragen wordt duurzame energie als meerwaarde betrokken en afgewogen. Vanaf 1 juli 2018 is gas in bebouwde omgeving in principe niet meer toegestaan. Daardoor ontstaat er automatisch een gesprek met initiatiefnemers over alternatieven en is gebruik van deze alternatieven voor initiatiefnemers noodzaak geworden.

Inwoners en ondernemers vragen we om mee te denken over een communicatieplan om een duurzame gemeente vorm te kunnen geven en dit plan vervolgens uit te rollen.

Ook in 2022 worden inwoners, maatschappelijke partners, energiecoöperatie en ondernemers onder meer betrokken bij communicatie en informatie over een duurzame gemeente als onderdeel van de Omgevingsvisie, Omgevingsplan met als onderdelen energie, circulariteit en gebouwverduurzaming.

Mogelijkheden bij rijk, provincie, ontwikkelingsmaatschappij Oost-Nederland en anderen benutten om duurzaamheidsambitie in te vullen en actieve deelname in de Cleantech Regio.

Wij namen in 2021 en nemen in 2022 actief deel in de Cleantech Regio (CTR) en werkgroepen of stuurgroepen die aan verschillende thema’s zijn verbonden. Ondernemers worden waar mogelijk gewezen op het netwerk van Cleantech Development (of OostNL). Mogelijkheden bij andere overheden worden onderzocht en actief benut, waarbij deelname aan de subsidie voor Toekomstbestendige

88

Bedrijventerreinen (TBB) van de provincie Gelderland een concrete actie is voor 2022. Revolving fund Duurzaamheidslening particulieren en Stimuleringslening voor verenigingen/instellingen en non-profit organisaties instellen, voor zover de markt geen vergelijkbaar alternatief heeft.

Samen met de provincie Gelderland is de Toekomstbestendig Wonen Lening in de markt gezet. Voor maatschappelijke instellingen en commerciële ondernemingen bestaan in de markt al veel alternatieven. De particuliere lening wordt steeds beter gevonden en de verwachting is dat in 2022 nieuwe financiële dekking hiervoor nodig is.

Samen met het bedrijfsleven, energiecorporatie(s) en inwoners een plan maken (gereed eind 2019) voor het toepassen van duurzame (wind- en zonne)energie in de gemeente of regio, waarin ook het draagvlak in potentiële gebieden is meegenomen.

In 2021 is de RES 1.0 vastgesteld. Deze wordt iedere 2 jaar herzien met alle overheden binnen de Cleantech regio. In 2021 zijn we gestart met ons lokale uitnodigingskader voor zonne- en windenenergie als uitvoering van de RES. Deze zal in 2022 worden vastgesteld, waarna er ruimte wordt geboden om binnen de vastgestelde ruimtelijke en sociaal-maatschappelijke kaders met initiatieven te komen. Ook is in 2022 de Transitievisie warmte gereed voor besluitvorming en zullen we bij voldoende middelen en capaciteit starten vervolgstappen voor wijkuitvoeringsplannen.

Te streven naar 100% circulaire afvalinzameling in 2025.

In overleg met ROVA in 2019 is een vervolgstrategie ontwikkeld voor de verdere uitrol van het omgekeerd inzamelen. Ons uitgangspunt is het realiseren van de doelstellingen van het Landelijk Afvalstoffenplan en het programma VANG (Van Afval Naar Grondstof) en doorontwikkeling naar uiteindelijk een volledige circulaire inzameling van grondstoffen. Ons uiteindelijke streven is 100% circulaire afvalinzameling. Als stap op weg hier naar toe is per 1 juli 2019 is een laagfrequente variant van het omgekeerd inzamelen ingevoerd. De inzamelingsfrequentie van het restafval is verlaagd van 1x per 4 weken naar 1x per 6 weken.

89

De evaluatie naar de effecten hiervan is in het najaar van 2020 afgerond. Daaruit blijkt dat de verlaging van de inzamelfrequentie geruisloos is verlopen. De hoeveelheid restafval is in 2019 met ruim 11% gedaald. Over 2020 is per inwoner gemiddeld 85 kilogram fijn huishoudelijk restafval ingezameld. Dat is 6 kilogram minder dan over 2019. Dit is een resultaat van de verlaging van de inzamelfrequentie. Het effect zou groter zijn geweest ware het niet voor de virusuitbraak. Gemiddeld is in de ROVA gemeenten de hoeveelheid fijn huishoudelijk restafval in 2020 toegenomen met 4 kilogram. In Heerde is sprake van een daling ondanks de virusuitbraak en de ter bestrijding daarvan genomen maatregelen. In 2019 werd 83% en in 2020 84% van het afval in onze gemeente gescheiden aangeleverd. De landelijke VANG doelstelling van 75% grondstoffenscheiding in het jaar 2020 is daarmee ruimschoots gehaald. We zijn goed op weg naar de landelijke doelstelling voor 2025, namelijk 90% grondstoffenscheiding. Landelijk gezien ligt het scheidingspercentage in 2020, net als in 2019, op 73%. Binnen het actieplan Heerde Circulair wordt nagedacht over de volgende stappen gericht op het scheiden van grondstoffen en het circulair maken van grondstoffen. Aandachtspunt hierin is het verbeteren van de kwaliteit van de ingezamelde grondstoffen.

Bij ons streven naar een circulaire afvalinzameling is de betaalbaarheid van de heffing voor onze inwoners een belangrijke randvoorwaarde. Uitgangspunt is gasloos bouwen, tenzij.

Gasloos bouwen is per 1 juli 2018 een verplichting voor nieuwbouw. Vanaf 1 juli 2018 voeren we de bovenstaande landelijke wetgeving uit en toetsen wij bouwaanvragen voor nieuwe bouwlocaties hieraan. Vanaf deze datum worden er in Heerde dan ook geen ontwikkelingen met een gasaansluiting meer vergund.

Wij maken een actieplan Heerde circulair samen met inwoners, bedrijfsleven en

Het actieplan Heerde circulair is in september 2020 vastgesteld door het college, waarna het plan in oktober 2020 ter advisering is

90

maatschappelijke organisaties en betrekken de rijksambities daarbij.

voorgelegd aan de commissie Ruimte. Zij heeft het actieplan voorzien van een positief advies. In het actieplan staat een veelvoud aan (voorgenomen) acties beschreven. Een groot aantal van deze acties is opgenomen ter inspiratie voor onze inwoners, ondernemers en organisaties. Want we willen juist dat ook zij aan de slag gaan met de transitie naar een circulaire economie. We noemen het niet voor niets een inspiratie- en gespreksdocument. Toch zijn er ook veel acties waar wij als gemeente een actieve rol in dienen te spelen. Soms door anderen te faciliteren om het goede te doen, soms door zelf te initiëren en daarmee goede voorbeeld te geven Een overzicht met de stand van zaken per actie wordt periodiek gedeeld met de gemeenteraad. In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat we de afgelopen jaren – met als onderlegger ons lokale actieplan – actief aan de slag zijn gegaan met het thema circulariteit. Dat was in sommige gevallen aftasten, in andere gevallen heel concreet en in weer andere gevallen eigenlijk nog niet mogelijk. In ieder geval is de bewustwording rondom het thema circulariteit gegroeid. Bovendien heeft het geleid tot een aantal concrete aanpassingen in ons handelen.

Bouwen en Wonen

Blijvend stimuleren en faciliteren van (kleinschalige) nieuwbouwprojecten in de dorpen op inbreidingslocaties met behoud van de identiteit van de dorpen.

Vooruitlopend op de Omgevingswet die per 1 januari 2023 ingaat, hanteert de gemeente Heerde de uitnodigingsplanologie. Om te voorzien in de behoefte aan nieuwe woningen zetten we eerst in op inbreiding in stedelijk gebied en transformatie, functieverandering van bestaande bebouwing en woningsplitsing. Bij nieuwe initiatieven dient, naast de maatschappelijke meerwaarde, aangetoond te worden dat er markt is voor de voorgestelde woningen. Uitgangspunt hierbij is de woonvisie en het toevoegen van (leef- en woon)kwaliteit. Wij werken aan een woningvoorraad die optimaal aansluit bij de behoefte, verduurzaming van bestaande woningvoorraad en duurzame nieuwbouw. Nieuwbouw moet passen bij en bijdragen aan het karakter van de desbetreffende kern en moet leiden tot een verbetering van de woonomgeving en de lokale leefbaarheid.

91

De mogelijkheden voor het financieel stimuleren van het collectief particulier opdrachtgeverschap door de provincie worden verkend.

In de woonagenda is vastgelegd dat particulieren meer gestimuleerd moeten worden om met ontwikkel-initiatieven te komen. Dit naast de projectontwikkelaars. Om dit kracht bij te zetten is in de woonagenda de actie opgenomen dat we bij sociale projectontwikkelingen willen inzetten op een constructie van Collectief Opdrachtgeverschap (CPO). De provincie Gelderland heeft vanuit het Actieplan Wonen namelijk een subsidieregeling voor dergelijke initiatieven. Bij een bouwproject in Veessen was het voornemen om dit te ontwikkelen met een CPO constructie. Echter is voor het indienen van een conceptaanvraag door partijen besloten om dit toch uit handen te geven aan een projectontwikkelaar.

De woonvisie en het woningbehoefteonderzoek worden operationeel gemaakt om als leidend beginsel te dienen voor afspraken met eigenaren van sociale woningbouw en initiatiefnemers voor nieuwbouw.

De woonagenda 2020 – 2023 is op 3 maart 2020 door het college vastgesteld en een concrete uitwerking van de Woonvisie 2015 – 2025. In de woonagenda is een volkshuisvestelijke woningbouwrichtlijn (woningbouwprogramma) opgenomen die gehanteerd wordt als aanvulling op de Structuurvisie Heerde 2025 en als leidraad voor nieuwe initiatieven. De agenda is ook de basis voor de prestatieafspraken met de woningcorporatie(s). Woonvisie en woonagenda worden onderdeel van de omgevingsvisie. Met de woonagenda kunnen we aan de voorzijde (meer en daadwerkelijk) sturing aan plannen en projecten geven. Doelstelling is om woningvoorraad te realiseren die voldoet aan de kwalitatieve en kwantitatieve behoeften van onze inwoners, rekening houdend met de demografische ontwikkelingen in Heerde. Evaluatie van de woonagenda vindt plaats in 2023.

In prestatieafspraken en contacten met ontwikkelaars aandacht vragen om levensloopbestendig betaalbaar te bouwen voor jonge en oude inwoner, inwoners met een beperking, statushouders en inwoners die beschermd moeten wonen.

In de prestatieafspraken met Triada maken wij naast afspraken over betaalbaarheid, beschikbaarheid, kwaliteit, transformatie, leefbaarheid en participatie, ook afspraken over het huisvesten van bijzondere doelgroepen (statushouders, inwoners met een beperking, instromers vanuit beschermd wonen etc.). Deze afspraken worden jaarlijks geëvalueerd. Naast Triada hebben Woonzorg Nederland en Habion een klein deel van de sociale huurvoorraad in bezit. Zij richten zich primair op de doelgroep (kwetsbare) ouderen. Desondanks hebben wij met hen

92

voor 2022 e.v. ook afspraken kunnen maken over het, onder voorwaarden, huisvesten van bijzondere doelgroepen (statushouders, mensen uit beschermd wonen etc.). De gemeentelijk onderhandelaar, die op basis van de woonagenda aangesteld is om de eerste gesprekken te voeren met initiatiefnemers verstrekt informatie en geeft instructies, zodat er meer differentiatie plaatsvindt over de kwalitatieve en kwantitatieve woningbouwopgaven. Betaalbaar bouwen, met name het toevoegen van sociale huurwoningen, is daarbij één van de gespreksonderwerpen. Inventarisatie (gereed eind 2019) van de inbreidings- en uitbreidingslocatie in alle kernen en het voortvarend oppakken van zoeklocaties.

Over dit onderwerp is op 13 juli 2020 door de gemeenteraad met meerderheid van stemmen een motie aangenomen over actief grondbeleid. Een naar aanleiding van deze motie opgestelde discussienota is besproken in de raadscommissie Ruimte van 25 mei 2021. Dit gaf aanleiding om na de zomer van 2021 in een themaraad nogmaals over dit onderwerp in gesprek te gaan. Inbreiding gaat voor uitbreiding, maar om te kunnen voorzien in de grote woonbehoefte kunnen nieuwe uitleggebieden worden ontwikkeld. Dit is als uitgangspunt opgenomen in de woonagenda en wordt ook als zodanig opgenomen in de omgevingsvisie.

Plannen voor andere (gemeenschappelijke) woonconcepten faciliteren.

Om te voorzien in de behoefte aan nieuwe woningen wordt in eerste instantie ingezet op inbreiding in stedelijk gebied, transformatie en functieverandering van bestaande bebouwing. Bij nieuwe initiatieven dient, naast de maatschappelijke meerwaarde, aangetoond te worden dat het initiatief aansluit bij onze woonvisie met als uitgangspunt kwaliteit en het inzetten van woningen voor zoveel mogelijk doelgroepen. Als dit aangetoond wordt, wordt medewerking verleend. Naast traditionele woningbouw vallen andere woonconcepten daar zeker onder. Om duidelijk te maken dat hiervoor ruimte geboden wordt staat in de woonagenda als actie benoemd dat de gemeente zelf een locatiestudie met kavelpaspoort kan opstellen voor alternatieve,

93

innovatieve woonvormen. Dit kunnen tiny house-concepten zijn, maar ook tijdelijke woonconcepten, bijvoorbeeld pauze-woningen of flex-woningen voor spoedzoekers. Budget hiervoor is door de raad beschikbaar gesteld. Uitvoering vindt plaats in 2022/2023. Prestatieafspraken met eigenaren van sociale woningbouw maken.

Jaarlijks moet er een bod liggen van de corporatie voor 1 juli. Met Triada zijn de afspraken voor het bod 2021 op 17 mei 2021 ambtelijk in breed verband (tripartite overleg) voorbereid en besproken. In september is er vervolgens zowel bestuurlijk als ambtelijk gesproken over het bod en zijn er nieuwe afspraken gemaakt. Voor 2022 e.v. zijn er voor het eerst meerjarige prestatieafspraken gesloten. Het proces rondom de prestatieafspraken wordt zo efficiënter aangezien veel afspraken over een langere periode gaan. Ook met de gemeente Epe zijn er meerjarige prestatieafspraken gesloten. De gemeente Hattem doet dit vanaf 2023. De prestatieafspraken hebben nu een looptijd van vier jaar, waarbij we elk jaar de afspraken evalueren om zo een vinger aan de pols te houden. Indien nodig kunnen de afspraken tussentijds herijkt worden in de vorm van een addendum. Met Woonzorg Nederland zijn in 2017 meerjarige prestatieafspraken gesloten. Deze afspraken waren vrij algemeen en hadden een looptijd van vijf jaar. Ook met Woonzorg Nederland moesten nieuwe prestatieafspraken gesloten worden voor 2022. In goed overleg hebben wij met hen maatwerkafspraken kunnen maken voor Heerde. Deze afspraken hebben nu een looptijd van vier jaar en worden jaarlijks geëvalueerd. Met Habion zijn tot en met 2021 geen prestatieafspraken gesloten.

Ieder jaar legde Habion een algemeen bod neer, zonder maatwerk voor Heerde. Daarnaast verliepen de contacten moeizaam. In 2021 is hier verandering in gekomen. We zijn in gesprek geraakt met Habion en hebben ook met hen meerjarige prestatieafspraken kunnen maken. Deze afspraken zijn nog vrij algemeen, maar een eerste stap in samenwerken is gezet. Ook deze afspraken hebben een looptijd van vier jaar. Ieder jaar worden de afspraken geëvalueerd. Met alle corporaties moeten in 2025 nieuwe prestatieafspraken gesloten worden.

94

Starterslening aanbieden.

In 2013 en 2015 heeft de gemeenteraad besloten om de van de provincie ontvangen subsidiegelden op grond van de Stimuleringsregeling Goedkope Woningbouw 2007 – 2010 (de SGWgelden) volledig in te zetten voor het verstrekken van startersleningen. Bij raadsbesluit van 6 juli 2015 is de maximale hoogte van de starterslening vastgelegd op 20% van de verwervingskosten met een maximum van €20.000,-. De maximale verwervingskosten, exclusief kosten koper, zijn vastgelegd op €200.000,-. Ondanks de aantrekkende economie is er weinig interesse voor de starterslening. In 2020 zijn er 3 leningen verstrekt en zijn er 2 leningen afgelost. In 2021 zijn er geen nieuwe leningen verstrekt. Eind 2021 waren er nog 18 lopende startersleningen. Deze leningen worden beheerd door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVn). Per 1 januari 2022 staat er een saldo van € 318.395,- op de rekening-courant bij de SVn die aan het account van de gemeente gekoppeld is. Dit is de bestedingsruimte waarbinnen er nog startersleningen kunnen worden aangevraagd.

Vervangende nieuwbouw in het buitengebied mogelijk maken voor zover het de kwaliteit van het gebied verbetert.

Vervangende nieuwbouw in het buitengebied wordt zoveel mogelijk ondersteund en mogelijk gemaakt. Door combinaties te maken met duurzaamheidsmaatregelen kunnen voor eigenaren op termijn besparingen in kosten mogelijk zijn. Vooralsnog zijn in 2021 en 2022 hier regelingen als “rood voor rood” en “geen nieuwe woningen in het buitengebied” vanuit de structuurvisie wel van toepassing. Dit onderwerp wordt ook een onderdeel van de omgevingsvisie door in buitengebied de voormalige agrarische erven beter te benutten voor onze woonopgave. Dit betekent dat door hergebruik van vrijgekomen agrarische bedrijfsgebouwen of nieuwbouw (na sloop) woonruimte gerealiseerd kan worden op een voormalig agrarisch erf. Het ontwikkelen van een nieuw erf is maatwerk. Voor iedere ontwikkeling geldt dat er sprake moet zijn van het toevoegen van kwaliteit passend bij het buitengebied, passend bij het landschap en passend in het gebied waarin de ontwikkeling plaatsvindt. Het aantal nieuw toe te voegen woningen per ontwikkeling leggen we op

95

voorhand niet vast. Ook dit is maatwerk. Afhankelijk van de kwaliteitsimpuls van de ontwikkeling, de sloopopgave, het landschap en de (toekomstige) functie van het gebied wordt het aantal nieuwe woningen bepaald. Wij faciliteren plannen voor duurzame nieuwbouw of verduurzaming van bestaande woningen.

Wij faciliteren duurzame initiatieven.

Woningcorporaties en makelaars nemen deel aan het overleg om de woningbouwagenda te bepalen.

In januari 2019 vonden twee marktconsultaties plaats als onderdeel van de Woonagenda. Wij spraken met de partijen die zicht hebben op de ontwikkelingen in het particuliere markt segment (ontwikkelaars, banken en makelaars) en met partijen die zicht hebben op de ontwikkelingen in het Wonen en Zorg segment (zorgkantoren en zorgaanbieders). Beide bijeenkomsten zijn goed bezocht. Bij actualisering van de woonagenda worden deze partijen opnieuw betrokken. Triada maakte onderdeel uit van de projectgroep die samen een woonagenda opstelden. Er werd dus nauw samengewerkt tussen de gemeente en de grootste corporatie in onze gemeente. Triada wordt betrokken bij de actualisering van de Woonagenda. Daarnaast vindt er sinds 2020 ieder jaar in juli een bouwplanoverleg plaats tussen Triada en gemeente. De grotere bouwplannen worden met elkaar besproken en relevante informatie wordt met elkaar gedeeld. De opgave sociale huur is immers fors. Hiermee geven we uitvoering aan een gemaakte prestatieafspraak.

Woningsplitsing onder voorwaarden toestaan en hiervoor kaders maken.

De woonagenda was aanleiding om een discussienota over woningsplitsing te schrijven.

Duurzaamheid is als belangrijk toetsingscriterium in de afweging in de uitnodigingsplanologie en in het verlenen van omgevingsvergunningen.

Deze discussienota is eind 2019 besproken in de raadscommissie Ruimte. De commissie adviseerde woningsplitsing als instrument op de woningmarkt van de gemeente Heerde in te zetten en vraagt het college dit uit te werken.

96

Deze uitwerking is in de tweede helft van 2020 opgepakt en is op 8 maart 2021 in de vorm van een discussienota besproken in de raadscommissie. Vervolgstap is verankering van het voorstel in wettelijk instrumentarium. In november 2021 heeft de gemeenteraad een algemene verklaring van geen bedenkingen afgegeven voor woningsplitsing, inwoning en tijdelijke woning. De inhoudelijke afwegingsruimte is overgelaten aan het college. Het college heeft de Afwegingsruimte in januari 2022 vastgesteld en ter kennisname verzonden naar de gemeenteraad. Het college heeft aangegeven dat per 1 februari 2022 met deze Afwegingsruimte gewerkt wordt. Vliegveld Lelystad

Bestuurlijke bijdragen aan de lobby voor vervoer per internationale trein in Europa als alternatief voor het vliegverkeer.

We kijken welke vormen van vervoer een alternatief kunnen zijn voor het vliegen en of dit nog tijdig als argument kan worden ingebracht. Dit is vooral van belang voor de in voorbereiding zijnde luchtvaartnota. Wij nemen deel aan de zogenaamde luchtvaartgesprekken en wij leverden eerder inbreng aan de provinciale notitie voor de luchtvaartnota 2020-2050. Ook gaven wij een reactie bij de internetconsultatie voor het invoeren van vliegtaks. In de regio’s Zwolle en Cleantech leveren wij inbreng op het onderwerp bereikbaarheid. Bereikbaarheid staat op de agenda’s van de Clean Tech Regio en de regio Zwolle en op de gebiedsagenda Oost. Daarnaast is er een provinciaal netwerk (kerngroep) voor de luchtvaartnota en de herziening van het luchtruim die gezamenlijke reacties voorbereidt. Het ontwerp van de Nationale Omgevingsvisie is in 2019 gepubliceerd. Wij hebben in Cleantech Regio-verband hierop een reactie gegeven. Het onderwerp vliegverkeer is in het ontwerp grotendeels doorgeschoven naar de Luchtvaartnota 2020-2050. Verder is met name ook aandacht gevraagd voor de treinverbindingen.

97

Het ontwerp van de Luchtvaartnota 2020-2050 is ter inzage gelegd. In samenwerking met anderen is een zienswijze ingediend. Daarin geven we aandacht aan de mogelijke alternatieven voor vliegverkeer. Van het ministerie is een reactie ontvangen op onze zienswijze. De Tweede Kamer heeft het onderwerp controversieel verklaard. Door de meerdere regio’s wordt inmiddels nadrukkelijk aandacht gevraagd voor specifieke verbindingen als alternatief voor het vliegen. Door de Regio Zwolle en de Cleantech Regio wordt ingezet op de verbetering van de (inter)nationale treinroutes. Daar wordt actief voor gelobbyd. De gemeente Heerde draagt direct bij aan het lobbybudget van de regio’s. De Luchtvaartnota is vastgesteld. De discussie over de (toekomst van de) luchtvaart is daarmee niet afgesloten. In de loop van dit jaar worden hierover een aantal besluiten van de regering verwacht. Op verzoek faciliteren van bestaande en nieuwe inwonersinitiatieven die verslechtering van het leefklimaat proberen te voorkomen.

Het gemeentebestuur richt zich vooral op het bestuurlijke proces, vaak in de vorm van persoonlijke gesprekken met inwoners. Waar mogelijk en wenselijk worden dan maatschappelijke initiatieven ondersteund. Dit gebeurde in 2020 en 2021 onder andere door het succesvol onder de aandacht brengen van de mogelijkheid tot stuiting van de termijn voor nadeelcompensatie en het helpen bij de indiening van verzoeken daartoe (in relatie met ontwikkeling vliegveld Lelystad). Er wordt actief contact onderhouden met SATL.

Wij blijven tezamen met regiogemeenten het gesprek met de minister over vliegveld Lelystad voeren.

Standpunt van gemeente Heerde is dat eerst een herindeling van het luchtruim moet plaatsvinden en dat na gedegen onderzoek Lelystad Airport pas in gebruik kan worden genomen. Over de laatste niet gewenste aanpassing van de vliegroute, met een stijgende lijn op de route ter hoogte van Heerde/Wapenveld is een gezamenlijke brief aangeboden aan het ministerie. Een overleg is opgezet tussen de burgemeesters van Elburg, Oldebroek, Hattem en Heerde. Later is deze aangevuld met portefeuillehouders uit de verschillende colleges. Onderwerpen:

98

Lelystad Airport maar ook de herziening luchtruim en de luchtvaartnota 2020-2050. Dit netwerk heeft ook een ambtelijke component. Inmiddels zijn er ook contacten met de gemeenten Kampen en Zwolle. Dit heeft geleid tot het samen reageren op de routevoorstellen van de Minister. De Minister heeft in 2019 een route gekozen. Deze is in een ARI ter informatie naar de gemeenteraad gezonden. Op provinciaal niveau wordt ook overleg gevoerd met provincie en andere regio's en gemeenten. Resultaat: een bestuurlijk overleg met het ministerie, afstemming van de bestuurlijke standpunten en vertegenwoordiging in de provinciale kerngroep. In 2020 is door de gezamenlijke vier gemeenten van de NoordVeluwe nog een brief naar de desbetreffende Vaste Kamercommissie gezonden, waarin is aangegeven dat het in de situatie van dat moment (juni 2020) niet opportuun is om naar een opening van Lelystad Airport op 1 november 2021 te streven. Een afschrift van deze brief is aan de gemeenteraad gezonden. Ook is in 2020 door de provinciale partners en de gezamenlijke gemeenten van de Noord-Veluwe een zienswijze in het kader van de Luchtvaartnota 2020-2050 gezonden. Begin 2021 is de ontwerpVoorkeursbeslissing in het kader van de Luchtruimherziening gepubliceerd. Ook hierop is door de provinciale partners en de gezamenlijke gemeenten van de Noord-Veluwe (dit keer inclusief de gemeente Epe) gereageerd.

Deze zienswijze wordt aan de gemeenteraad toegezonden. Onze boodschap is niet wezenlijk veranderd. Wij geven aan dat Lelystad Airport pas geopend moet worden voor groot handelsverkeer als dat nodig is voor de overloop van Schiphol en na de realisatie van de herindeling van het luchtruim. Die herindeling moet voldoende rekening houden met de effecten van het vliegverkeer op de omgeving. In 2021 hebben wij gezamenlijk met andere gemeenten ook nog gereageerd op de publicatie van de Ontwerpbeschikking Wet natuurbescherming voor Lelystad Airport. Recentelijk hebben wij aan de Informateur (met een afschrift aan de Vaste Kamercommissie) het onderwerp Lelystad Airport ook nog onder de aandacht gebracht. Een

99

afschrift van deze brieven hebben wij ter kennisname aan de gemeenteraad gezonden. Inmiddels zijn ook de gemeenten Voorst en Epe bij de samenwerking van Elburg, Oldebroek, Hattem en Heerde aangesloten. Alle gemeenteraden van de 6 gemeenten hebben een motie met een min of meer gelijke strekking aangenomen over het beoordelen en onderzoeken van de rapporten die over Lelystad Airport zijn verschenen en waarop de besluitvorming wordt gebaseerd. Wij bezien momenteel op welke wijze het best gezamenlijk uitvoering gegeven kan worden aan deze moties. In oktober 2021 heeft de provincie een brief aan de Minister gezonden met vragen over onder andere Lelystad Airport. In november is onze brief van juni 2021 ook onder de aandacht gebracht van de toen actieve informateurs en onderhandelaars van de verschillende partijen. Recentelijk hebben de 6 gemeenten van de Noord-Veluwe nog een brief aangeboden aan de Vaste Kamercommissie waarin vooral aandacht wordt gevraagd voor geluid en stikstof met betrekking tot Lelystad Airport. Ook is een uitnodiging gedaan om ons gebied te bezoeken. Begraven

Uiterlijk in 2019 worden nadere keuzes gemaakt over de toekomstbestendigheid van begraven in de gemeente.

Over de toekomstbestendige exploitatie heeft op 5 oktober 2020 besluitvorming plaatsgevonden. 2021 is het eerste volledige kalenderjaar waarin volgens het nieuwe beleid wordt gewerkt. Dit actiepunt uit het collegeprogramma is afgewerkt.

Voortgang geven aan het onderzoek om de tarieven voor begraven en beheer en onderhoud betaalbaar te houden.

Het onderzoek is met de besluitvorming op 5 oktober 2020 door de raad afgerond.

Duurzaamheid Toelichting op product Duurzaamheid De kosten van de ambtelijke capaciteit, eventuele externe advisering en de bijdrage aan het energieloket en regiotaken.

100

Wat heeft het gekost? Exploitatie

Realisatie 2020

Primaire begroting 2021

Begr. wijz. 2021

Begroting 2021 (P+W)

Realisatie 2021

Verschil

Lasten Duurzaamheid 521600 Duurzaamheid

229.297

186.728

302.808

489.536

311.926

177.610

Totaal Duurzaamheid

229.297

186.728

302.808

489.536

311.926

177.610

Totaal Lasten

229.297

186.728

302.808

489.536

311.926

177.610

-146.875

0

-137.808

-137.808

-65.663

-72.145

0

0

-150.000

-150.000

-62.942

-87.058

Totaal Duurzaamheid

-146.875

0

-287.808

-287.808

-128.605

-159.203

Totaal Baten

-146.875

0

-287.808

-287.808

-128.605

-159.203

82.422

186.728

15.000

201.728

183.321

18.407

Baten Duurzaamheid 521600 Duurzaamheid 521601 Reserve Duurzaamheid

Resultaat

Toelichting op de lasten en baten product Duurzaamheid Lasten Bij het product Duurzaamheid is bijna €178.000,- minder uitgegeven dan was geraamd. Hieronder is een verklaring gegeven van deze afwijking. Lagere uitgaven uitvoeringregeling reductie energiegebruik

€81.000

Lagere uitgaven transitievisie warmte

€87.000

Restantbudget Duurzaamheid

€23.000

Hogere salariskosten

-/- €13.000

Totaal

€178.000

101

521600 Duurzaamheid In 2021 zijn er middelen aangevraagd en toegekend voor de uitvoer van de regeling 'Reductie energiegebruik woningen'. Deze regeling is actief in de jaren 2021 en 2022. Het gros van de activiteiten staat gepland in 2022 (o.a. cadeaubonnen) en wordt uitgevoerd door partijen zoals het Regionaal Energieloket. Dat is de reden dat in 2021 niet alle middelen van deze regeling zijn gebruikt. Het restant ad. €81.000,- is daarom via de balans overgeheveld naar 2022. In 2021 is er gestart met het opstellen van de Transitievisie warmte. Middelen hiervoor zijn ontvangen bij de Decembercirculaire van 2020. Uw raad heeft in 2021 €150.000,- beschikbaar gesteld voor het opstellen van de 'Transitievisie warmte'. Een deel van de onderzoeken en werkzaamheden is in 2021 verricht. Een belangrijk deel loopt nog door in 2022, tot en met de vaststelling in de gemeenteraad. Het restant van €87.000,- wordt daarom ingezet in 2022. Van het reguliere budget voor Duurzaamheid is in 2021 €23.000,- overgehouden. Bij de resultaatbestemming wordt voorgesteld om dit bedrag naar 2022 over te hevelen en in te zetten voor de realisatie van laadpalen in de buurt van de gemeentelijke gebouwen. De werkelijke salariskosten bij de afdeling ROW waren hoger dan geraamd. Hierdoor is de doorbelasting naar de producten waarvoor deze afdeling heeft gewerkt, ook hoger (€13.000,-).

Het totaalbeeld van de loonkosten van de hele organisatie is opgenomen bij het onderdeel Overhead. Baten 521600 Duurzaamheid Zoals hierboven al is aangegeven resteren er nog gelden uit 2 duurzaamheidsregelingen; in totaal €159.000,-. Deze regelingen worden in 2022 verder uitgewerkt.

102