Document · PDF

18.1. Ruimtelijke onderbouwing (verzoekboek).pdf

Raadscommissie 22 juni 2021, gemeente HeerdeBij agendapunt: Natuurbegraafplaats op landgoederen De Polberg en Winfried26.789 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange -------------------------------------------------------Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------

4.2.3 Extra begraafcapaciteit De begraafplaats aan de Kwartelweg in Wapenveld kampt al geruime tijd met een capaciteitstekort. Om hierin te voorzien heeft de gemeenteraad eind 2012 door inbreiding ruimte gecreëerd voor 216 - 288 extra graven. De gemeente verwacht dat zij met deze extra capaciteit uit de voeten kan tot 2027. Daarna rijst er opnieuw een capaciteitsprobleem. Met de komst van natuurbegraafplaats De Polberg krijgt Wapenveld de beschikking over een alternatief voor traditioneel begraven. Ook komt er extra begraafcapaciteit bij. Hierdoor kan de aanleg van een nieuwe openbare begraafplaats mogelijk worden uitgesteld.

4.2.4 In stand houden landgoederen Een belangrijke meerwaarde van het initiatief is dat landgoed De Polberg met de komst van de natuurbegraafplaats in stand gehouden kan worden voor toekomstige generaties.

4.2.5 Versterken imago Heerde Het initiatief een natuurbegraafplaats te realiseren sluit aan bij het streven van de gemeente Heerde de kwaliteit van de leefomgeving te bewaken en te bevorderen. Het initiatief draagt ertoe bij dat cultuurhistorisch waardevolle landgoederen behouden blijven voor toekomstige generaties, het geeft de lokale en regionale economie een impuls en het brengt 77 hectare cultuur en natuur binnen het bereik van recreanten, toeristen en ander publiek. Vooral dit laatste draagt bij aan het imago van Heerde als Cittaslow-gemeente.

4.3 Economische meerwaarde De komst van een natuurbegraafplaats heeft een substantieel effect op de omzet van de lokale middenstand van de gemeente Heerde - zowel direct als indirect. Het initiatief leidt tot substantiële eenmalige werkzaamheden. Te denken valt aan de werkzaamheden die nodig zijn voor het landschappelijk inrichten van de natuurbegraafplaats, het aanleggen van de parkeervoorzieningen, het verbouwen en verduurzamen van de beheerderswoning en het landhuis, de mogelijke herbouw van een uitkijktoren, enzovoorts. Voor alle genoemde werkzaamheden geldt dat zij zoveel mogelijk lokaal of regionaal worden aanbesteed. Naast een eenmalige impuls brengt de ontwikkeling structurele werkzaamheden met zich mee. Voor de exploitatie van de natuurbegraafplaats worden 5 tot 8 (vaste) medewerkers aangetrokken, waaronder een manager, informatiemedewerkers en natuurbeheerders. Hiermee zijn twee tot drie formatieplaatsen gemoeid. Tijdens de exploitatie moeten het landgoed en de gebouwen worden onderhouden, enzovoorts. Ook hier geldt dat alle werkzaamheden zoveel mogelijk lokaal of regionaal worden aanbesteed.

De bestedingen van de klanten en de bezoekers van de natuurbegraafplaats leiden eveneens tot een structurele economische impuls in de vorm van bestedingen rond het uitzoeken van een natuurgraf en de uitvaart. Daarnaast zal voor afscheidsdiensten een beroep worden gedaan op horecagelegenheden in de directe omgeving, wat in potentie nieuwe werkgelegenheid genereert. Natuurbegraven biedt daarmee interessante kansen voor de lokale duurzame economie.

4.3.1 Impuls regionaal ondernemen De komst van een natuurbegraafplaats betekent een evidente impuls voor de plaatselijke uitvaartbranche. Lokale ondernemers kunnen de mogelijkheid voor een laatste rustplaats in de natuur toevoegen aan hun dienstenpakket.

4.4 Duurzaamheid 4.4.1 Algemeen De komst van een natuurbegraafplaats en bijbehorende faciliteiten op landgoed De Polberg draagt bij aan de verduurzaming van de gemeente Heerde, omdat natuurbegraven een natuurlijke aangelegenheid is, waarbij respect voor de natuur en natuurlijk begraven centraal staan. Voor de uitvaart en de grafmarkering worden uitsluitend duurzame en afbreekbare materialen gebruikt. Doordat in het plangebied gedurende decennia begraven wordt, is het initiatief aantoonbaar houdbaar voor de langere termijn. Aan deze houdbaarheid draagt bij dat in de loop van de exploitatie maatschappelijke goodwill wordt opgebouwd en geld wordt gereserveerd om het natuurgebied passend te kunnen onderhouden wanneer het begraven stopt. De volhoudbaarheid van het initiatief reikt dus verder dan 45 jaar.

4.4.2 Nieuwe begraafcultuur De komst van een natuurbegraafplaats in de gemeente Heerde is een voorbode van een nieuwe begraafcultuur, die meer dan voorheen stilstaat bij de waarde van de natuur, bij uitstek geschikt op zinvolle, persoonlijke wijze afscheid te nemen. Natuurbegraven biedt de mogelijkheid zelf inhoud en betekenis te geven aan sterven, afscheid en de dood, en helpt mensen bij het aanvaarden van hun verlies en het verwerken van hun verdriet. Hierdoor draagt natuurbegraven substantieel bij aan de geestelijke gezondheid en het welzijn van de Nederlandse bevolking.

5. Relevant beleid 5.1 Rijksbeleid 5.1.1 Structuurvisie De Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR) schetst hoe Nederland er in 2040 uit moet zien: concurrerend, bereikbaar, leefbaar en veilig. De leefbaarheids- en veiligheidsambitie houdt in dat Nederland in 2040: • • • •

Zijn inwoners een veilige en gezonde leefomgeving biedt, met een goede kwaliteit milieu in het stedelijke en het landelijke gebied, Dat Nederland blijvend beschermd is tegen extreme weersomstandigheden en mogelijke overstromingen als gevolg van de zeespiegelstijging en dat Nederland beschikt over voldoende zoetwater in droge perioden, dat Nederland een bepalende speler is in de internationale transitie naar duurzame mobiliteit, dat Nederland nog steeds beschikt over de huidige nationale, internationale en unieke cultuurhistorische waarden en een natuurnetwerk dat de flora- en faunasoorten in stand houdt.

Voor een goede kwaliteit van het milieu moet de kwaliteit van bodem, water en lucht minimaal voldoen aan de nationale en internationale normen. Verder is er ruimte voor een nationaal netwerk van natuur dat onze flora- en faunasoorten voldoende leefgebieden en verplaatsingsmogelijkheden biedt en ze in staat stelt om te overleven en zich te ontwikkelen. Dit nationale netwerk van natuur is het geheel van de (herijkte) EHS en de Natura 2000-gebieden. Om de leefbaarheids- en veiligheidsdoelstelling te bereiken zet het Rijk selectief in op dertien nationale belangen. Binnen deze belangendomeinen laat het Rijk meer over aan provincies en gemeenten maar blijft het wel eindverantwoordelijk en wil het resultaten boeken - ‘je gaat er over of niet’. Buiten deze dertien belangenterreinen hebben de decentrale overheden beleidsvrijheid. Dit geldt bijvoorbeeld voor het landschapsbeleid. De verantwoordelijkheid voor de afstemming tussen de verstedelijking en de groene ruimte op regionale schaal en de regionale sturing hierop laat het Rijk over aan de provincies, om meer mogelijkheden te creëren voor regionaal maatwerk. Hiermee is het landschapsbeleid op land niet langer een verantwoordelijkheid van het Rijk. Om de dertien nationale belangen uit de SVIR juridisch

te borgen heeft het Rijk twee regelstelsels in het leven geroepen. Het eerste is beleidsmatig, het tweede procesmatig: • •

Het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) geeft algemene regels voor het beschermen van de benoemde nationale ruimtelijke belangen. Het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) geeft de juridische kaders voor de processen van ruimtelijke belangenafweging en besluitvorming door de verschillende overheden. De ladder voor duurzame verstedelijking en de proceseisen voor ontwikkelingen op het vlak van de waterhuishouding (watertoets), het milieu en het cultureel erfgoed zijn geborgd in het Bro.

Toetsing van het initiatief Het initiatief voor een natuurbegraafplaats op landgoed De Polberg voorziet in een versterking van de geomorfologische, landschappelijke, natuurlijke en cultuurhistorische waarden van het plangebied, door deze respectievelijk beleefbaar te maken, te verbinden, te versterken en zichtbaar te maken, e.e.a. binnen de geomorfologische, landschappelijke, natuurlijke en cultuurhistorische context van het plangebied en de omgeving. De beoogde ontwikkeling sluit om deze reden goed aan bij de leefbaarheidsdoelstellingen van het Rijk, en met name bij de doelstellingen ten aanzien van cultuurhistorie, landschap en natuur.

5.1.2 Wet op de lijkbezorging De Wet op de lijkbezorging regelt de lijkbezorging in ruime zin, waaronder de locatiekeuze en het beheer van een bijzondere begraafplaats. De wet geeft aan dat een bijzondere begraafplaats kan worden aangelegd en in stand gehouden door een kerkgenootschap, een privaatrechtelijke rechtspersoon en een natuurlijk persoon. Burgemeester en wethouders van de gemeente waar de bijzondere begraafplaats ligt, moeten hiervoor toestemming geven en kunnen maatregelen voorschrijven om de grond geschikt te maken voor het gebruik als bijzondere begraafplaats. De gemeenteraad is het bevoegde gezag voor het aanwijzen van de locatie. Er moet een register worden bijgehouden met de begraven lichamen en een nauwkeurige aanduiding van de plaats waar deze begraven zijn. Toetsing van het initiatief Bij het ontwikkelen van een natuurbegraafplaats op landgoed De Polberg wordt rekening gehouden met de bepalingen uit de Wet op de lijkbezorging. Er wordt een register bijgehouden van de begraven stoffelijke overschotten. De lengte- en breedte coördinaten van de natuurgraflocatie worden nauwkeurig vastgelegd in dit register. Op basis van deze gegevens kan met behulp van landmeetkunde de exacte locatie van het stoffelijke overschot of de urn worden vastgesteld.

5.1.3 Besluit op de lijkbezorging Het Besluit op de lijkbezorging (3 mei 1991) geeft onder andere regels voor de wijze van begraven, de inrichting van het graf en de afstand tussen de graven. Het stoffelijk overschot moet worden begraven in een kist of in een omhulsel dat is afgestemd op het doel van begraving. Als een kist wordt gebruikt, moet deze zijn vervaardigd van biologisch afbreekbaar materiaal, dat het doel van begraving niet belemmert. Handvatten en ornamenten die van buitenaf kunnen worden verwijderd zijn toegestaan, evenals verbindingselementen als lijm, spijkers, schroeven, nieten of klemmen. Tussen de graven moet minimaal 30 centimeter afstand bestaan. De bovenkant van de kist of het omhulsel moet minimaal 65 centimeter onder de grond liggen. Er mogen niet meer dan drie stoffelijke overschotten boven elkaar worden begraven, en tussen deze stoffelijke overschotten moet minstens 30 centimeter grond liggen. Het onderste graf moet minimaal 30 centimeter boven de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG) liggen. De graven moeten minstens een meter van de erfafscheiding liggen.

Verzoek tot planologische medewerking

Toetsing van het initiatief Bij natuurbegraven worden uitsluitend biologisch afbreekbare materialen gebruikt. Natuurbegraven is dus (nog) milieuvriendelijker dan het Besluit. De graven komen minimaal een meter van de erfafscheiding/erfgrens te liggen. Langs (o.a.) het Wapenvelderzand komen de graven minimaal 30 meter van de erfgrens te liggen, hetgeen veel meer is dan het Besluit voorschrijft. De afstand tussen het onderste graf en de GHG bedraagt minimaal 30 centimeter. De ontwikkeling voldoet daarmee aan de Wet en het Besluit.

Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld

5.1.4 Inspectierichtlijn lijkbezorging De Inspectierichtlijn lijkbezorging (3e herziene druk) geeft informatie en adviezen over de belangrijkste milieu hygiënische aspecten van de lijkbezorging. Doel van de richtlijn is het beantwoorden van de meest gestelde vragen over lijkbezorging en bijdragen aan het voorkomen van milieu hygiënische problemen. Met het oog hierop geeft de richtlijn adviezen voor het tegengaan van bodem- en grondwaterverontreiniging, onvolledige lijkvertering en hinder. Volgens de richtlijn is zand- of zavelgrond het meest geschikt om te begraven. In de regel moet de afwatering van een (normale) begraafplaats milieu hygiënisch kritisch worden bezien, evenals de mogelijkheid om maatregelen te nemen die voorkomen dat het water terechtkomt in het grond- of oppervlaktewater. De afstand tussen een (normale) begraafplaats en de dichtstbijzijnde woning dient bij voorkeur 20 tot 30 meter te bedragen en de privacy op de begraafplaats moet worden gewaarborgd. Ten slotte moet geluidshinder voor de nabije omgeving worden voorkomen en moeten zo nodig maatregelen worden getroffen tegen het toenemen van het verkeer.

Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange

-------------------------------------------------------Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde

--------------------------------------------------------

Toetsing van het initiatief De bodem van de natuurbegraafplaats heeft een hoog gehalte aan zand en is in dit opzicht bij uitstek geschikt om milieuhygiënisch verantwoord in te begraven. Bij natuurbegraven worden natuurlijke, biologisch afbreekbare materialen gebruikt voor de kist en de lijkwade, hetgeen een goede luchtcirculatie en een adequate vertering bevordert. De ceremonies die plaatsvinden op de natuurbegraafplaats zijn sober en de grens met (de achtertuinen bij de woningen aan) het Wapenvelderzand wordt afgeschermd met inheemse vegetatie. Binnen 30 meter van deze grens wordt niet begraven. Gelet hierop moet uitgesloten worden geacht dat bewoners aan het Wapenvelderzand en bezoekers van de natuurbegraafplaats hinder ondervinden van elkaar.

5.1.5 Verdrag van Valletta en de Wet op de archeologische monumentenzorg De bescherming van het archeologische erfgoed in de bodem en de inbedding ervan in de ruimtelijke ontwikkeling is onderwerp van het Europese Verdrag van Valletta (Malta). In 1992 ondertekenden twintig Europese staten, waaronder Nederland, dit verdrag. De belangrijkste uitgangspunten van dit verdrag zijn: • Archeologische waarden dienen zoveel mogelijk (in situ) in de bodem bewaard te blijven en • beheersmaatregelen moeten genomen worden om dit te bewerkstelligen, • Vroeg in de ruimtelijke ordening dient al rekening gehouden te worden met archeologie, • Bodemverstoorders betalen het archeologisch (voor)onderzoek wanneer behoudt in situ niet mogelijk is. Het verdrag van Valletta is inmiddels opgenomen in de Erfgoedwet. De toets aan het archeologiebeleid wordt verder uitgewerkt in paragraaf 6.4.

5.1.6 Wet natuurbescherming Gezien het goed functionerende systeem onder de Boswet, is ook in de Wet natuurbescherming weer gekozen voor de meld- en herplantplicht voor het vellen van houtopstanden. Houtopstanden die onder de werking van de Wet natuurbescherming vallen, mogen alleen worden gekapt als aan bepaalde voorwaarden is voldaan. Allereerst moet de kap van te voren worden gemeld. Anders dan onder de Boswet moet de kap vanaf 1 januari 2017 worden gemeld bij Gedeputeerde Staten van de provincie. Provinciale Staten bepalen welke gegevens moeten worden verstrekt, de termijn en de wijze waarop moet worden gemeld. Na de (gemelde) kap dient de eigenaar van het bos

ervoor te zorgen dat drie jaar na het kappen van het bos, hetzelfde areaal bos aanwezig is in de vorm van jonge beplanting. Het herbeplanten van het perceel kan plaatsvinden door aanplant, bezaaiing, natuurlijke verjonging of op andere wijze realiseren van een nieuwe houtopstand. Voordat begonnen wordt met het omvormen en grootschalig beheren van het plangebied, wordt – voor zover benodigd - een kapmelding gedaan. In het kader van de voorgenomen ontwikkeling is bovendien een natuurversterkingsplan opgesteld.

Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange

5.2 Provinciaal beleid

--------------------------------------------------------

5.2.1 Omgevingsvisie Gaaf Gelderland

Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde

Algemeen Op 19 december 2018 hebben Provinciale Staten de Omgevingsvisie Gaaf Gelderland vastgesteld. Sinds 1 maart 2019 is deze Omgevingsvisie van kracht. De provincie heeft in de Omgevingsvisie een gezond, veilig, schoon en welvarend Gelderland centraal gesteld. • Gezond en veilig. Dat is een gezonde leefomgeving, schone en frisse lucht, een schoon milieu, een niet vervuilde bodem, voldoende schoon en veilig (drink)water, bescherming van onze flora en fauna. Dat is voorbereid zijn op klimaatverandering, zoals hitte, droogte, bosbranden en overstromingen. En, dat is aandacht hebben voor verkeersveiligheid en veilige bedrijvigheid. • Schoon en welvarend. Dat is een dynamisch, duurzaam en aantrekkelijk woon-, werk- en ondernemersklimaat, goed bereikbaar en met een goed functionerende arbeidsmarkt en dito kennis- en onderwijsinstellingen. Maar dat is ook: het tegengaan van schadelijke uitstoot, afval en uitputting van grondstoffen. En: het investeren in nieuwe, alternatieve vormen van energie. Onderdeel van de Omgevingsvisie zijn diverse thematische visieschetsen met de volgende thema’s: • Energietransitie: van fossiel naar duurzaam. • Klimaatadaptie: omgaan met veranderend weer. • Circulaire economie: sluiten van kringlopen. • Biodiversiteit: werken met de natuur. • Bereikbaarheid: duurzaam verbonden. • Vestigingsklimaat: een krachtige, duurzame topregio.

• Woon- en leefomgeving: dynamisch, divers, duurzaam.

Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------

Toetsing van het initiatief De Veluwe is een van de zeven nationale parken binnen de provincie Gelderland. Het is bovendien het grootste aaneengesloten natuurgebied van Noordwest-Europa. De provincie Gelderland pleit in haar Omgevingsvisie voor het behoud van de variatie aan Gelderse streken met unieke landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten. De Veluwe kenmerkt zich door bossen, heide, stuifzand en haar specifieke dier- en plantensoorten. Het initiatief voor de natuurbegraafplaats voorziet in een versterking van de geomorfologische, landschappelijke, natuurlijke en cultuurhistorische waarden van het plangebied, door deze respectievelijk beleefbaar te maken, te verbinden, te versterken en zichtbaar te maken, een en ander binnen de geomorfologische, landschappelijke, natuurlijke en cultuurhistorische context van het plangebied en de omgeving. De beoogde ontwikkeling sluit om deze reden goed aan bij de visieschetsen van de provincie Gelderland, en met name bij de doelstellingen ten aanzien van biodiversiteit, vestigingsklimaat en woon- en leefomgeving. In het vervolg wordt hier nader op ingegaan. Biodiversiteit Gelderland kent een variatie aan streken met unieke landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten, waarvan de Veluwe met haar bossen er één is.

Een belangrijke meerwaarde van voorliggend initiatief is het versterken van de bestaande natuur- en landschapswaarden. Zoals aangeven wordt dit bereikt door diverse maatregelen (zie paragraaf 3.3.2 en het natuurversterkingsplan). Daarnaast wordt het plangebied landschappelijk en ecologisch (sterker) verknoopt met de aangrenzende natuurgebieden het Zwolsche Bos en landgoed Petrea. Dit vergroot de toegankelijkheid en bereikbaarheid van het plangebied voor fauna uit de omliggende natuurgebieden en leidt tot een groter leef- en foerageergebied. Vestigingsklimaat Voorliggend initiatief draagt wezenlijk bij aan de lokale economie en aan het imago van Heerde als een duurzame Cittaslow gemeente. Doordat het plangebied grotendeels wordt opengesteld voor publiek, krijgen de inwoners van Wapenveld en Heerde er bovendien een aantrekkelijke (recreatieve) voorziening bij, wat bijdraagt aan de versterking van het vestigingsklimaat van de gemeente Heerde en Wapenveld in het bijzonder. Woon- en leefomgeving Onderhavige ontwikkeling draagt daarnaast bij aan de identiteit van de Veluwe en de totstandkoming van een duurzame leefomgeving. Door de restauratie van de karakteristieke opstallen krijgen de cultuurhistorische waarden van landgoed De Polberg weer glans (zie paragraaf 3.3.3) en kunnen deze voor de lange termijn behouden blijven.

Ook worden de natuur- en landschapswaarden van het plangebied versterkt, wat bijdraagt aan het vergroten van de biodiversiteit. Naast herstel van natuur- en cultuurhistorische waarden worden nieuwe ervaringselementen toegevoegd om de beleefbaarheid van het

plangebied te vergroten. De natuurbegraafplaats grenst direct aan het dorp Wapenveld en vormt daardoor een recreatieve voorziening in de directe woonomgeving van de inwoners van Wapenveld. Conclusie Gelet op het voorgaande is de voorliggend initiatief in overeenstemming met de provinciale omgevingsvisie.

5.2.2 Omgevingsverordening De Omgevingsvisie bevat de strategische ambities voor de lange termijn. De Omgevingsverordening wordt ingezet voor die onderwerpen waarvoor de provincie eraan hecht dat de doorwerking van het beleid van de Omgevingsvisie juridisch gewaarborgd is. De verordening voorziet ten opzichte van de Omgevingsvisie niet in nieuw beleid en is daarmee dus beleidsneutraal. De inzet van de verordening als juridisch instrument om de doorwerking van het provinciaal beleid af te dwingen is beperkt tot die onderdelen van het beleid waarvoor de inzet van algemene regels noodzakelijk is om provinciale belangen veilig te stellen of om uitvoering te geven aan wettelijke verplichtingen. De Omgevingsverordening richt zich net zo breed als de Omgevingsvisie op de fysieke leefomgeving in de Provincie Gelderland. Dit betekent dat vrijwel alle regels die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving opgenomen zijn in de Omgevingsverordening. Het gaat hierbij om regels op het gebied van ruimtelijke ordening, milieu, water, mobiliteit en bodem. De verwachting is dat de Omgevingsverordening op termijn alle regels zal gaan bevatten die betrekking hebben op de fysieke leefomgeving. Toetsing van het initiatief Raadpleging van de digitale kaarten van de Omgevingsvisie en -verordening Gelderland (geconsolideerde verse d.d.

31 maart 2021) heeft uitgewezen dat het plangebied provinciale belangen raakt. Het plangebied is onderdeel van het Gelders Natuurnetwerk (GNN). Op 1 maart 2017 hebben provinciale staten van Gelderland natuurbegraven in het GNN mogelijk gemaakt, mits voldaan wordt aan de daaraan gestelde voorwaarden. Artikel 2.46 (afwijkruimte bij natuurbegraafplaats) 1. In afwijking van artikel 2.39, eerste lid, laat een bestemmingsplan een natuurbegraafplaats in het Gelders Natuurnetwerk alleen toe voor een locatie in het Verkenningsgebied voorwaarden natuurbegraven Gelders natuurnetwerk en als is voldaan aan de volgende voorwaarden: a. het aantal graven bedraagt ten hoogste 500 graven per hectare; b. er worden alleen menselijke stoffelijke resten en urnen begraven; c. er wordt alleen in vergankelijke materialen begraven;

d. er vindt alleen grondverzet plaats als dit nodig is voor het delven van een graf of het begraven van een urn; e. bij het dichten van een graf wordt de bodem in de oorspronkelijke volgorde teruggeplaatst; f. de grafrust wordt eeuwigdurend gerespecteerd; g. er vinden geen bijzettingen plaats; h. er vindt geen as-verstrooiing plaats; i. er worden geen grafmonumenten geplaatst; j. er worden op de begraafplaats geen nieuwe gebouwen of bouwwerken opgericht; en k. er worden op de begraafplaats geen verhardingen of half verhardingen aangebracht. 2. Onverminderd het eerste lid bevat het bestemmingsplan regels zodat de kernkwaliteiten worden versterkt door naar rato per 250 graven per hectare: a. één hectare nieuwe natuur te realiseren; of b. vijf hectare bestaande natuur om te vormen naar een provinciaal doeltype zoals beschreven in het beheerplan Natura2000; en c. in het bestemmingsplan als voorwaardelijke verplichting een beheerplan is opgenomen dat inzicht geeft hoe met de ter plaatse voorkomende bijzondere soorten wordt omgegaan. 3. De initiatiefnemer legt de wijze van versterking van de kernkwaliteiten, de wijze waarop aandacht aan voorkomende soorten wordt besteed en het dichten van graven vast in een natuurversterkingsplan dat onderdeel uitmaakt van het bestemmingsplan.

Voorliggend initiatief voldoet aan de bovenstaande voorwaarden door: • de ligging van het plangebied in een gebied dat is aangewezen als ‘Verkenningsgebied voorwaarden natuurbegraven Gelders natuurnetwerk’; • gemiddeld 6% (en maximaal 10%) van de oppervlakte van de natuurbegraafplaats aan te wenden voor natuurbegraven. Op de natuurbegraafplaats zullen naar verwachting jaarlijks gemiddeld 250 begravingen plaatsvinden. De natuur bepaald waar en hoeveel graven gerealiseerd kunnen worden, met dien verstande dat maximaal 10% van de totale oppervlakte wordt aangewend voor natuurbegraven. Een dichtheid van 500 graven per hectare wordt daarmee nooit gehaald (zie ook paragraaf • uitsluitend menselijke stoffelijke resten en urnen te begraven; • uitsluitend gebruik te maken van grafkisten, grafmarkeringen en andere attributen van gebiedseigen en vergankelijk materiaal. Bij het graven van een natuurgraf wordt de bestaande bodemopbouw gerespecteerd en in de oorspronkelijke volgorde teruggeplaatst; • geen grondverzet toe te staan, anders dan voor het delven van een graf of het begraven van een urn. Hiertoe wordt een aanlegvergunningstelsel in het bestemmingsplan opgenomen;

• • • • • •

•

bij het dichten van het graf de bodem in oorspronkelijke volgorde terug te plaatsen; eeuwige grafrust te garanderen; geen mogelijkheden te bieden voor bijzetting (in een urnenmuur of grafkelder); as-verstrooiing niet toe te staan; op de natuurbegraafplaats wordt uitsluitend gebruik gemaakt van vergankelijke gedenktekens, in de vorm van een boomschijf. Het plaatsen van traditionele grafmonumenten is niet toegestaan; geen nieuwe gebouwen of andere bouwwerken op te richten in het plangebied. De voormalige uitkijktoren – waarvan de fundering nog aanwezig is - vormt hierop een uitzondering, deze wordt waar mogelijk in oorspronkelijke staat teruggebracht. Verder wordt uitsluitend gebruik gemaakt van de reeds aanwezige opstallen op landgoed De Polberg; geen nieuwe paden of andere (half)verhardingen aan te brengen op de natuurbegraafplaats. Ten behoeve van het parkeren wordt gebruik gemaakt van bestaande parkeervoorzieningen 6. Een nieuwe parkeervoorziening wordt in de directe nabijheid van de Groteweg gesitueerd en in half-verharding (padvast) uitgevoerd. een natuurversterkingsplan op te stellen. Middels dit natuurversterkingsplan – dat als bijlage bij de regels van het bestemmingsplan wordt opgenomen – is gewaarborgd dat per 250 natuurgraven 5 hectare bestaande natuur wordt omgevormd, dan wel 1 hectare nieuwe natuur wordt gerealiseerd.

Kortheidshalve wordt verwezen naar bijlage 18 bij dit verzoekboek, waarin een concept-bestemmingsplanregeling is opgenomen. Deze regeling is ambtelijk voorbesproken en akkoord bevonden door de provincie Gelderland. een ‘Werkprotocol gebruik en beheer’ op te stellen waarin (o.a.) is beschreven hoe met beschermde soorten wordt omgegaan. Het werkprotocol zal (als voorwaardelijke verplichting) onderdeel uitmaken van het bestemmingsplan. Kortheidshalve wordt hiervoor verwezen naar bijlage 18 bij dit verzoekboek, waarin een conceptbestemmingsplanregeling is opgenomen. Deze regeling is ambtelijk voorbesproken en op hoofdlijnen akkoord bevonden door de provincie Gelderland. Het werkprotocol wordt opgesteld zodra er een (positief) besluit tot planologische medewerking is genomen.

In aanvulling hierop wordt een conserverend begraafregime gehanteerd dat de aanwezige natuurwaarden maximaal ontziet, onder meer door rekening te houden met: • de natuurvariatie binnen het plangebied; • de exploitatieduur; • de grafdiepte. Een en ander wordt vastgelegd in een ‘Werkprotocol gebruik en beheer’ (zie ook paragraaf 6.6). 6

De Polberg heeft toestemming van Gelders Landschap en Staatsbosbeheer om de parkeervoorzieningen aan de Wapenveldseweg (Staatsbosbeheer) en het Wapenvelderzand (Gelders Landschap) te gebruiken.

Het initiatief voorziet in een substantiële verbetering van de ecologische en de landschappelijke kwaliteiten in het plangebied door het bestaande productiebos – conform het natuurversterkingsplan - om te vormen naar een provinciaal doeltypen. Daarnaast voorziet het initiatief in een versterking van bestaande natuur, dan wel de ontwikkeling van nieuwe natuur, buiten het plangebied. Per 250 natuurgraven wordt vijf hectare bestaande natuur omgevormd naar een provinciaal doeltype (o.a. Dennen-, eiken- en beukenbos of Droge heide). Met de provincie Gelderland is overeengekomen dat natuurcompensatie na rato kan plaatsvinden. Een en ander zal juridisch-planologisch verankerd worden in het bestemmingsplan. Bijlage 18 bij dit verzoekboek bevat een conceptbestemmingsplanregeling, waarin onder meer is geborgd dat per 250 natuurgraven 5 hectare bestaande natuur dient te worden omgevormd, dan wel 1 hectare nieuwe natuur dient te worden gerealiseerd. De eisen die worden gesteld aan het omvormen van bestaande natuur of het realiseren van nieuwe natuur, zijn vastgelegd in het natuurversterkingsplan. Dit natuurversterkingsplan beschrijft de stappen en werkzaamheden die uitgevoerd dienen te worden om bijvoorbeeld het doeltype ‘Droog bos met productie’ succesvol om te vormen naar het doeltype ‘Dennen-, eiken- en beukenbos’.

Over het algemeen betreft de omvorming voornamelijk beheersmaatregelen, die niet negatief beïnvloed worden door natuurbegraven. De natuurversterkingsopgave wordt in eerste instantie binnen het plangebied opgelost. Wanneer het voorliggende plangebied geheel (of grotendeels) is omgevormd, wordt er in eerste instantie gekeken naar andere locaties binnen de gemeente Heerde. Indien dat onvoldoende soelaas biedt komen ook andere gebieden binnen de provincie Gelderland in beeld. Aantal natuurgraven De initiatiefnemers vinden het – met het oog op de aanwezige natuurwaarden - niet wenselijk dat meer dan 10% van de oppervlakte van de natuurbegraafplaats wordt gebruikt voor het graven van natuurgraven, los van enige wettelijke verplichting of richtlijn. De praktijk leert dat het aantal natuurgraven op een natuurbegraafplaats binnen een bandbreedte van 6 tot 10% valt. Een natuurgraf heeft een afmeting van 2,5 x 3 meter. Het feitelijke graf dat gegraven wordt is ongeveer 1,10 x 2,50 meter (2,75 m2). Op die manier kunnen mensen zelf kiezen in welke richting ze worden begraven. De afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (ECLI:NL:RVS:2015:3316, 28 oktober 2015 en ECLI:NL:RVS:2019:1264, 17 april 2019) heeft inmiddels geoordeeld dat een grafdichtheid van 10% als gering kan worden aangemerkt en beoordeeld kan worden als een extensieve functie die passend is in een (natuur)gebied.

De totale oppervlakte waar kan worden natuurbegraven (in het voorliggende plangebied) is circa 62 hectare (ter plaatse van de aanduiding ‘begraafplaats’). Dat betekent dat op maximaal 6,2 hectare (62 hectare maal 10% = 6,2 hectare) daadwerkelijk zal worden natuurbegraven. Ervan uitgaande dat de oppervlakte van het feitelijke graf 2,75 m2

bedraagt, kunnen er dus maximaal 22.500 natuurgraven worden gerealiseerd. Het maximum aantal natuurgraven op zich heeft echter een beperkte betekenis als norm voor de effecten, indien bij de beoordeling de spreiding over ruimte en tijd niet worden betrokken. Spreiding over ruimte heeft betrekking op de vraag waar de natuurgraven verspreid over het natuurgebied worden gemaakt (daarbij zijn de aanwezige natuurwaarden leidend). Spreiding in tijd heeft betrekking op de toename van het aantal natuurgraven per jaar. De ervaring leert dat na een aanloop periode van 5 jaar er gemiddeld 250 begrafenissen paar jaar zullen plaatsvinden. Dat zijn gemiddeld vier natuurbegrafenissen per hectare per jaar. Ofwel twee natuurbegrafenissen per voetbalveld per jaar. Het effect op de natuur is hiermee zeer gering. Het hiervoor genoemde maximum van 22.500 wordt over een periode van ruim 90 jaar uitgesmeerd. Om al deze natuurgraven te kunnen realiseren dient er bovendien 450 hectare bestaande natuur te worden versterkt. Belangrijk om te benoemen is dat een natuurbegraafplaats in de eerste plaats altijd een natuurgebied is. Een natuurgebied dat (na de inrichting) opengesteld wordt en daarmee toegankelijk wordt gemaakt voor het publiek.

Een natuurgebied dat na de laatste natuurbegrafenis zal worden overgedragen aan Natuurmonumenten om de natuur voor altijd te blijven beheren en behouden voor generaties na ons. Bij het bepalen waar en hoeveel natuurgraven er op een plek in het gebied kunnen komen, spelen naast de regels uit de provinciale verordening diverse factoren een rol. De ruimte die de natuur en het landschap daarvoor bieden is daarbij bepalend. Met andere woorden; wat kan de natuur dragen? Niet ieder gedeelte van de beoogde natuurbegraafplaats is geschikt voor een natuurgraf. Vanuit natuurwaarden wordt bijvoorbeeld rekening gehouden met de afstand tot de wortels van bomen of bijzondere planten en/of dieren (en verblijfsplaatsen). Dit wordt vastgelegd in een (nog op te stellen) ecologisch werkprotocol, welke juridisch verankerd zal worden in het bestemmingsplan. Zo leert de ervaring dat binnen in een bosgebied van circa 1 hectare over een periode van 40 jaar gemiddeld 250 graven gerealiseerd kunnen worden. Het uiteindelijk aantal beschikbare natuurgraven kan dus een stuk lager liggen dan het gestelde maximum van 10%. Andere factoren die van invloed zijn op het aantal te realiseren en gewenste natuurgraven zijn uiteraard vraag en aanbod (naar eeuwige grafrust in de natuur) en de mate waarin natuurversterking (binnen of buiten) het plangebied heeft plaatsgevonden.

5.2.3 Nationaal Landschap Veluwe Kernkwaliteiten Het plangebied is gelegen in Nationaal Landschap Veluwe. Het Veluwemassief bevat de volgende kernkwaliteiten: • de groene long van Nederland;

• • • • • •

•

stuwwal met grootschalige afwisseling van open heide, gesloten bos, uitgestrekt open stuifzand en vennen, agrarische enclaves; rijk aan aardkundige kwaliteiten; afwezigheid van oppervlaktewater met uitzondering van de vennen en enkele beken; weinig bebouwing. Bebouwing beperkt zich tot o.a. 19e- en 20e-eeuwse landgoedbebouwing; een ‘antropogene’ leegte van nu met een schatkamer van cultuurwaarden van toen, waaronder landgoederen; rijke variatie aan cultuurhistorisch bepaalde soorten bos, waaronder rechtlijnig verkaveld productiebos en landgoedbossen uit de 19e en 20e eeuw naar de inzichten van de particuliere eigenaren met veelal over kleine oppervlakten parkachtige structuren met bebouwing; rust, ruimte, donkerte.

Toetsing aan kernkwaliteiten Het initiatief voor natuurbegraafplaats De Polberg voldoet aan de bovenstaande kernkwaliteiten door: • het versterken van de bestaande natuur- en landschapswaarden; • de landgoederen landschappelijk en ecologisch aan te laten sluiten op de aangrenzende natuurgebieden van het Zwolsche Bos en landgoed Petrea; • de natuurwaarden leidend te laten zijn voor het aantal natuurgraven per hectare, met dien verstande dat maximaal 10% van het oppervlak wordt aangewend voor natuurbegraven; • gebruik te maken van de op het plangebied aanwezige historische paden en geen nieuwe paden aan te leggen op de natuurbegraafplaats; • de parkeervoorzieningen op eigen terrein zo dicht mogelijk tegen de Groteweg te realiseren. In aanvulling daarop kan (als overloop) gebruik worden gemaakt van bestaande parkeervoorzieningen in de omgeving; • uitsluitend gebruik te maken van de op landgoed De Polberg aanwezige opstallen en geen (nieuwe) gebouwen en andere bouwwerken op te richten op de natuurbegraafplaats, behoudens het herstellen van de oorspronkelijke uitkijktoren (hiervan is de fundering nog aanwezig), mits de provincie hiermee akkoord gaat; • uitsluitend gebruik te maken van grafkisten, graftekens en andere attributen van vergankelijk en zoveel mogelijk gebiedseigen materiaal.

Toetsing aan ontwerpende benadering Bij ontwikkelingen die de kernkwaliteiten van het Nationale Landschap raken, staat de provincie Gelderland een ontwerpende benadering voor. Dit houdt in dat vooraf wordt nagedacht over de locatie en de inrichting van het plangebied en dat de ruimtelijke ingrepen worden afgestemd op de kenmerken van de omgeving. Het initiatief voor een natuurbegraafplaats voldoet aan de criteria van een ontwerpende benadering:

• de beoogde ontwikkeling past uitstekend in de omgeving vanwege de gunstige ligging ten opzichte van het dorp Wapenveld (niet te ver en niet te dichtbij), de goede inbedding in de omringende natuur en het omringende landschap, alsmede de nabijheid van de gemeentelijke begraafplaats; • het plangebied vervult een overgangsfunctie tussen cultuur en natuur, verleden en toekomst, tijdelijkheid en duurzaamheid en leent zich bij uitstek voor bezinning en andere aan natuurbegraven gerelateerde functies; • de functie van natuurbegraven staat ten dienste van het versterken van de op het landgoed aanwezige landschappelijke, natuurlijke, cultuurhistorische en geomorfologische waarden; • het noordwestelijke heidegebied wordt hersteld, uitgebreid en verbonden met de heide op Landgoed Petrea; • voor het ontwikkelen van de natuurbegraafplaats worden de bestaande infrastructuur en de op landgoed De Polberg aanwezige opstallen gebruikt; • voor het ontsluiten van de natuurbegraafplaats wordt aangesloten bij de bestaande openbare infrastructuur; • de parkeervoorziening op eigen terrein wordt dicht tegen de Groteweg aan gerealiseerd, zodat het plangebied en de aldaar aanwezige natuurwaarden zo veel mogelijk ontzien worden. In aanvulling daarop wordt gebruik gemaakt van bestaande parkeervoorzieningen in de omgeving.

5.2.4 Natura 2000 Gelderland is een groene provincie, met het grootste bos- en heidecomplex van Noordwest-Europa en negentien Natura 2000-gebieden binnen haar grenzen, die samen circa een derde uitmaken van het Nederlandse Natura 2000-areaal op land. Het Rijk heeft deze Natura 2000-gebieden aangewezen op basis van de Natuurbeschermingswet. Doelstelling van de aanwijzing is het behoud en herstel van de specifieke natuurwaarden van deze gebieden. Het verbeteren van watercondities, verminderen van de belasting met stikstof en verbeteren van de onderlinge verbinding zijn de belangrijkste factoren die bepalen of Natura 2000-doelen gehaald kunnen worden. Het plangebied is gelegen in Natura 2000-gebied ‘Veluwe’. Provinciale Staten heeft op 23 januari 2018 het ‘Beheerplan Natura 2000 Veluwe (057)’ vastgesteld. Dit beheerplan geeft aan waar de natuur op de Veluwe verder wordt ontwikkeld zodat wordt voldaan aan de Natura 2000-doelstellingen. Het geeft tevens aan voor welke activiteiten een vergunning moet worden aangevraagd op grond van de Wet natuurbescherming. De provincie Gelderland heeft met dit beheerplan de volgende ambities: − een kwalitatief hoogwaardige natuur op de Veluwe; − realisatie van de gestelde Natura 2000-doelen; − een prettige woonomgeving; − ontwikkelingsmogelijkheden voor bedrijven;

− duidelijkheid voor bedrijven en minimale administratieve lasten; − in de tijd consistent beleid en consistent beheer van de Veluwe. Om de instandhoudingsdoelstellingen te halen moeten habitats en leefgebieden worden uitgebreid en moeten knelpunten worden opgelost. Op de Veluwe gaat het daarbij vooral om vermesting en verzuring door stikstofdepositie, verstoring door recreatie, verdroging en versnippering van habitats en leefgebieden. In dit eerste beheerplan, dat een periode van 6 jaar bestrijkt, ligt het accent op het voorkomen van verdere achteruitgang. In het kader van de voorgenomen ontwikkeling is een voortoets uitgevoerd, die als bijlage 12 bij dit verzoekboek is opgenomen. Uit de voortoets blijkt dat significant negatieve effecten op het Natura 2000-gebied ‘Veluwe’ zijn uitgesloten. In het plangebied zijn geen habitattypen aanwezig waarvoor het Natura 2000-gebied is aangewezen. Wel vormt het plangebied onderdeel van het leefgebied van enkele beschermde soorten. De resultaten van de voortoets Wet natuurbescherming / Natura 2000 wijzen uit dat de realisatie van de natuurbegraafplaats niet hoeft te leiden tot significant negatieve effecten op het Natura 2000-gebied. Een passende beoordeling is daarmee niet aan de orde. Wel wordt geadviseerd de aanlegwerkzaamheden en reguliere werkzaamheden vast te leggen in een ecologisch werkprotocol.

Zoals reeds vermeld zal er in het kader van de bestemmingsplanprocedure een ecologisch werkprotocol worden opgesteld, dat verankerd wordt in de regels van het bestemmingsplan. Uit de rapportage blijkt verder dat het aspect stikstofdepositie de ontwikkeling niet in de weg staat. Door de bestaande beheerderswoning van het gas te halen, is de planbijdrage in de gebruiksfase 0,00 mol/ha/jaar (interne saldering). Hiervoor moet in het kader van de bestemmingsplanprocedure wel een vergunning Wnb aangevraagd worden.

5.2.5 Gelders Natuur Netwerk (GNN) Het plangebied is grotendeels gelegen binnen het Gelders NatuurNetwerk (GNN). Blijkens de provinciale atlas kernkwaliteiten ligt het plangebied in deelgebied ‘Wezep Zwolsche Bos – gebiednummer 167’. Voor dit deelgebied heeft de provincie Gelderland een aantal kernkwaliteiten benoemd. Deze kernkwaliteiten bestaan uit bestaande natuurwaarden, uit nog te ontwikkelen potentiële waarden en omgevingscondities. Per saldo moet elke ontwikkeling in het GNN een verbetering van de betreffende kernkwaliteiten opleveren. De provincie stelt duidelijke randvoorwaarden aan de realisatie van een natuurbegraafplaats in het GNN. Per 250 graven dient 1 hectare nieuwe natuur gerealiseerd te worden of 5 hectare bestaande natuur omgevormd te worden. Voorliggend initiatief behelst een natuurbegraafterrein van 62 hectare. Ervan uitgaande dat er 22.500 natuurgraven worden gerealiseerd (verspreid over een periode van 90 jaar), betekent dit

dat in totaal 90 hectare nieuwe natuur moet worden gerealiseerd of 450 hectare bestaande natuur moet worden omgevormd naar een provinciaal beheertype. Het is (financieel) niet haalbaar voorafgaand aan het in gebruik nemen van de natuurbegraafplaats de volledige versterkingsopgave te realiseren. Tegelijkertijd zal ook niet het volledige plangebied direct benut worden als natuurbegraafplaats, maar zal het verspreid over een groot aantal jaren benut worden (circa 250 natuurbegrafenissen per jaar). Daarom wordt de versterkingsopgave opgeknipt en in fasen (na rato) gerealiseerd. In de meest recente versie van de Omgevingsverordening Gelderland wordt hier reeds op geanticipeerd. In het natuurversterkingsplan staat beschreven hoe deze insteek vorm krijgt en welke stappen doorlopen moeten worden voordat er extra natuurgraven mogen worden gerealiseerd. Overigens zal de omvorming van natuur binnen het plangebied niet negatief beïnvloed worden door natuurbegraven. De natuur is immers leidend, natuurbegraven is daaraan ondergeschikt en volgend. Het natuurversterkingsplan bevat een concrete werkwijze, waarmee voldoende gewaarborgd is dat de versterking plaatsvindt voordat er extra natuurgraven gerealiseerd mogen worden. Aangezien voorafgaand niet bekend is in welke gebieden de versterking plaats zal vinden, is geen locatiespecifiek stappenplan met tijdschema opgenomen.

Wel zijn stappenplannen toegevoegd voor de realisatie van verschillende doeltypes met de bijbehorende randvoorwaarden. De randvoorwaarden betreffen zowel de eisen waar een gebied aan moet voldoen om geschikt geacht te worden voor omvorming naar het gewenste beheertype, en eisen waaraan het gebied uiteindelijk moet voldoen om beoordeeld te worden als ’succesvol omgevormd gebied’. Wanneer het gebied aan de randvoorwaarden voldoet, kan gesteld worden dat aan een bepaald oppervlak van de opgave is voldaan.

5.3 Gemeentelijk beleid 5.3.1 Toekomstvisie 2025 gemeente Heerde In de Toekomstvisie 2025 beschrijft de gemeente Heerde hoe zij omgaat met de toekomst en welke ontwikkelingsrichtingen zij voorstaat. Om de boogde ontwikkelingen vorm te geven heeft de gemeente acht toekomstthema’s benoemd: wonen (1), economie (2), eigen verantwoordelijkheid (3), landschap, natuur en ecologie (4), hoogwatergeul (5), water (6), cultuurhistorie (7) en duurzaamheid (8). Uitgangspunt bij ontwikkelingen is een lange termijn perspectief. In het kader van de voorgenomen ontwikkeling van een natuurbegraafplaats zijn de volgende punten van belang:

• Recreatie en toerisme blijven belangrijke economische dragers in het Heerde van de toekomst. De gemeente wil de verblijfsrecreatieve mogelijkheden verder ontwikkelen door de recreatieve vraag passend te faciliteren, door uiteenlopende doelgroepen aan te spreken en door de diverse aanbieders te stimuleren om samen te werken en arrangementen te ontwikkelen. • De gemeente wil aanbieders van geïntegreerde zorg, wellness en gezondheid stimuleren samen te werken met aanbieders van sport, educatie en cultuur en gezamenlijk initiatieven te ontwikkelen op het vlak van ‘gezond eten’, rust en ruimte. Dit bevordert de lokale economie en het welzijn van de inwoners van de gemeente Heerde. • De gemeente wil voorkomen dat het specifieke cultuurlandschap van Heerde verdwijnt en de groene natuurlijke ruimte versnippert en fragmenteert, omdat openheid en toegankelijkheid van de natuur en het cultuurlandschap belangrijke voorwaarden zijn om te recreëren en lokale initiatieven en werkgelegenheid stimuleren. Verder wil de gemeente de herkenbaarheid van de verschillende landschapstypen vergroten. • De gemeente wil de cultuurhistorische waarden en kenmerken van Heerde voor de toekomst behouden en versterken, omdat deze bepalend zijn voor de authenticiteit en culturele identiteit van de gemeente.

• Om letterlijk en figuurlijk groener te worden wil de gemeente spaarzaam omgaan met materialen en ruimte, hergebruik en kleine kringlopen stimuleren en slimme (decentrale) systemen ontwikkelen. De bovengenoemde thema’s zijn uitgewerkt in drie ‘zones.’ De thema’s krijgen in deze zones hun ‘beslag.’ Deze zones zijn: • •

•

Natuurlijkheid. De Veluwe met haar bos en heidegebieden. Rust, ruimte en beleving van natuur, ecologische kwaliteit en biodiversiteit zijn op extensieve wijze gekoppeld aan natuur- en cultuureducatie, Nieuwe zakelijkheid en gezondheid. De economische zone tussen Heerde en Wapenveld en de gebieden ten noorden en zuiden hiervan. Dragende krachten zijn Wellness en leisure als mengeling van welbevinden, persoonlijke verzorging, ontspanning, onthaasting, gezondheid, sport en bewegen. Geen grootschalige bedrijven, maar een infrastructuur van ketens en samenwerking tussen wellness, leisurecentra, landgoederen, zorg en welzijn, onderwijs en sport, Cultuur, natuur en voedselproductie. Het karakter van de gemeente Heerde wordt voor een groot deel bepaald door de landschappelijke, natuurlijke en culturele waarden. Samen met het woonklimaat, ruimtelijke rust en variëteit en een goede ontsluiting zorgen deze waarden ook in de toekomst voor een goed vestigingsklimaat voor wonen, werken en recreatie.

Conclusie De beoogde ontwikkeling sluit aan bij de door de gemeente benoemde toekomstthema’s: het stimuleren van recreatie, toerisme en educatie, het ontplooien van gezonde initiatieven, het stimuleren van welzijn en de lokale economie, het behouden en versterken van het cultuurlandschap en de cultuurhistorische waarden en het streven naar een groene en duurzame leefomgeving. De beoogde ontwikkeling ligt in zone 2 en sluit aan bij kenmerken van nieuwe zakelijkheid en gezondheid: het stimuleren van kleinschalige ontwikkelingen op het vlak van ontspanning, onthaasting, gezondheid en bewegen. De beoogde ontwikkeling sluit daarnaast aan bij de kenmerken van zone 1 ‘Natuurlijkheid’: het bevorderen van rust, ruimte en beleving van natuur, van de ecologische kwaliteit en biodiversiteit en het op extensieve wijze koppelen van deze waarden aan natuur- en cultuureducatie.

5.3.2 Structuurvisie gemeente Heerde Naast de waarden natuur, rust en ruimte acht de gemeente Heerde de in de gemeente aanwezige cultuurhistorische waarden van groot belang voor de ruimtelijke kwaliteit en aantrekkelijkheid. De gemeentelijke cultuurhistorie omvat de ontstaansgeschiedenis van het gebied en het landschap, de historische gebouwen en monumenten in de gemeente en de gebruiken en gewoontes van de inwoners van het gebied. Om een aantrekkelijk leef-, woon- en werkklimaat te behouden, met voldoende mogelijkheden om te recreëren, vindt de gemeente het van belang dat de cultuurhistorische waarden in de gemeente worden beschermd en zo mogelijk versterkt. De geschiedenis van het gebied en de inwoners moet zichtbaar blijven en zo nodig zichtbaar worden gemaakt. Routes, gebouwen, landschappen en inwoners moeten een (samenhangende) geschiedenis vertellen. Van belang is daarom dat cultuurhistorisch waardevolle gebouwen en terreinen een passende economische of maatschappelijke functie krijgen zodat ze voor de toekomst worden behouden. Bij voorkeur worden deze gebouwen en terreinen dan ook opengesteld voor het publiek. Voorliggend initiatief voor een natuurbegraafplaats sluit goed aan bij de doelstellingen van de Structuurvisie omdat het initiatief met name de cultuurhistorische waarden van het plangebied herstelt en zichtbaar maakt.

Meer in het algemeen maakt het initiatief een stukje cultuurhistorie zichtbaar dat typerend is voor de streek - de ontwikkeling van landgoederen in de periode 1850 tot 1900 - en draagt het ertoe bij dat de tastbare bewijzen van deze ontwikkeling toegankelijk worden en bewaard blijven voor toekomstige generaties. Doordat het plangebied wordt opengesteld krijgt de gemeenschap er bovendien een aantrekkelijke voorziening bij en wordt de leefbaarheid van de gemeente Heerde vergroot.

5.3.3 Uitvoeringsparagraaf Structuurvisie Heerde 6.0 In de Uitvoeringsparagraaf 6.0 geeft de gemeente Heerde aan hoe zij de Structuurvisie 2025 gaat vormgeven tot eind 2020. Centraal staat hierin de zogenaamde uitnodigingsplanologie. Meer dan voorheen gaat de gemeente maatschappelijke partijen en burgers uitnodigen om initiatieven te ontplooien die in maatschappelijk opzicht van betekenis kunnen zijn. Sleutelwoorden in de nieuwe aanpak zijn: kansen zien en creëren, uitdagen, enthousiasmeren, partijen bij elkaar brengen, verbinden en faciliteren. Doel is om in goed overleg en in nauwe samenwerking met de initiatiefnemer projecten te realiseren met een substantiële meerwaarde voor de maatschappij: ruimtelijke meerwaarde, sociaal maatschappelijke meerwaarde, economische meerwaarde, recreatieve meerwaarde, duurzame meerwaarde enzovoort. Het accent van de besluitvorming verschuift van formele toetsing aan regels en regelgeving - hetgeen soms belemmerend werkt - naar inhoudelijke beoordeling op maatschappelijke merites. Het zwaartepunt van het ontwikkelingsproces komt te liggen voor het traject van de formele besluitvorming. De formele besluitvorming wordt het sluitstuk van de afspraken die in het voortraject zijn gemaakt. De initiatiefnemer constateert dat de gemeente Heerde actief betrokken is bij de ontwikkeling van een natuurbegraafplaats.

Zij ervaren deze betrokkenheid als bijzondere steunend en spreken hun waardering uit voor de constructieve wijze waarop de gemeente meedenkt en meewerkt aan de ontwikkeling van het initiatief.

5.3.4 Omgevingsvisie gemeente Heerde Binnenkort treedt de nieuwe Omgevingswet in werking. De komst van de Omgevingswet heeft ook gevolgen voor de inhoud van de Structuurvisie en de Uitvoeringsparagraaf. Op dit moment werkt de gemeente aan een nieuwe omgevingsvisie, die de bestaande structuurvisie zal vervangen. De Uitvoeringsparagraaf zal in een andere vorm terugkeren. Daarom heeft de gemeente er in 2019 voor gekozen bij de actualisatie van de Uitvoeringsparagraaf alleen de noodzakelijke actualiteiten, aanpassingen en nuanceringen door te voeren. Het voorliggende initiatief zal te zijner tijd aan de nieuwe omgevingsvisie getoetst worden.

5.3.5 LOP 2009 Het initiatief beantwoordt volgens de initiatiefnemer aan de landschapsdoelstellingen van het Landschapsontwikkelingsplan van Veluwe tot IJssel (LOP) van 2009. Voor het plangebied geldt het beleid ‘droge bos en heideontginningen.’ Dit beleid houdt in dat de natuurdoelstellingen van het Rijk en de provincie worden ondersteund, dat in aanvulling op de natuurdoelstellingen ook de cultuurhistorische kenmerken van het gebied zichtbaar

worden gemaakt en dat op strategische plaatsen de droge bosontginningen behouden moeten blijven door behoud van ontginningsbossen en plantagebossen. Het initiatief leidt ertoe dat de natuurdoelstellingen van het Rijk en de provincie worden gerealiseerd en dat de cultuurhistorische waarden van het terrein worden hersteld en zichtbaar gemaakt. Behoud van ontginningsbossen en plantagebossen is op het plangebied niet aan de orde, omdat het herstel en versterken van de natuur- en landschappelijke waarden prevaleert.

6. Omgevingsaspecten 6.1 Water 6.1.1 Grondwaterstand Actuele grondwaterstand Uit de provinciale atlas Gelderland blijkt dat de gemiddeld hoogste grondwaterstand (GHG) in het plangebied varieert van 3 meter aan de oostzijde tot soms wel 10 meter aan de westzijde. De gemiddeld laagste grondwaterstand (GLG) varieert van 3 tot 11 meter aan de westzijde. De gemiddelde voorjaarsgrondwaterstand (GVG) varieert van 3 tot 11 meter. De isohypsen van de GVG bedragen 3,5 aan het oostzijde van het plangebied en 6,5 meter aan de westzijde. Grondwaterstand en klimaatverandering Door het veranderen van ons klimaat neemt de hoeveelheid neerslag – ondanks het toenemende aantal langdurig droge perioden - de komende decennia naar verwachting toe. Als gevolg hiervan zal de grondwaterstand in de toekomst mogelijk stijgen, zowel structureel als in de vorm van niet trendmatige langjarige schommelingen. Dit vergroot de kans op wateroverlast in gebieden met een hoge grondwaterstand, de zogenaamde grondwaterfluctuatiezonegebieden. Op de provinciale atlas Gelderland zijn deze risicogebieden in kaart gebracht. Het beoogde gedeelte van het plangebied dat wordt aangewend voor natuurbegraven valt buiten de grondwaterfluctuatiezone. De rest van het plangebied ligt in de overgangszone van het grondwaterfluctuatiezonegebied.

← Vorig deel Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerde&id=8039fe48-88bf-41ba-965d-2141f32eadb7