Document · PDF

18.1. Ruimtelijke onderbouwing (verzoekboek).pdf

Raadscommissie 22 juni 2021, gemeente HeerdeBij agendapunt: Natuurbegraafplaats op landgoederen De Polberg en Winfried26.789 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange -------------------------------------------------------Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------

Natuurbegraafplaats De Polberg Verzoek tot planologische medewerking 26 april 2021

Even bijpraten…

Verzoek tot planologische medewerking

Aanleiding voor dit Verzoekboek 3.0

26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange

Geacht college van Burgemeester en wethouders van de gemeente Heerde,

--------------------------------------------------------

In maart 2015 hebben wij u gevraagd planologische medewerking te verlenen aan het realiseren van een natuurbegraafplaats met bijbehorende faciliteiten op Landgoed De Polberg te Wapenveld. Uw college heeft de besluitvorming over dit verzoek kort na de behandeling van het ‘Verzoekboek’ in de vergadering van Commissie Ruimte van 20 april 2015 opgeschort, 1 in afwachting van nieuw provinciaal beleid dat natuurbegraven mogelijk maakt in het Gelders Natuurnetwerk (GNN) 2. Parallel aan het voornoemde verzoek tot planologische medewerking is in 2015 een vergelijkbaar verzoek ingediend voor de realisatie van een natuurbegraafplaats op het aangrenzende Landgoed Winfried. De Commissie Ruimte gaf destijds aan dat twee afzonderlijke initiatieven veel is voor een kleine gemeente als Heerde. De commissie legde bij de initiatiefnemers het verzoek neer samenwerking te onderzoeken.

Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde

Op 1 maart 2017 is het nieuwe beleid voor natuurbegraven in het GNN vastgesteld door Provinciale Staten Gelderland, dat op 21 maart 2017 in werking is getreden. Het nieuwe beleid bevatte aanvankelijk geen maximum grafdichtheid. Dit vormde voor de initiatiefnemer aanleiding opnieuw een verzoek tot planologische medewerking in te dienen. In april 2017 voerde Gedeputeerde Staten alsnog een maximum grafdichtheid in, waardoor het beoogde initiatief economisch onhaalbaar werd en uw college besloot om het planologisch verzoek niet in behandeling te nemen. Inmiddels is het beleid van de provincie in mei 2018 aangepast, het maximum aantal graven per hectare is verhoogd naar 500. De beoogde plannen zijn vervolgens verder uitgewerkt en op onderdelen aangepast. De belangrijkste wijziging betreft de uitbreiding van het plangebied met (een deel van) Landgoed Winfried (hierna gezamenlijk onder de noemer ‘Landgoed De Polberg’). Hiermee worden de krachten gebundeld en ontstaat een financieel haalbaar plan. Daarnaast is – in overleg met de provincie Gelderland – gewerkt aan een natuurversterkingsplan, dat noodzakelijk is voor het realiseren van een natuurbegraafplaats binnen het GNN/Natura 2000-gebied. 1 2

De commissie Ruimte heeft bij deze gelegenheid een positieve grondhouding aangenomen over het plan. Landgoed De Polberg ligt vrijwel geheel in het GNN.

Natuurbegraafplaats De Polberg

Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------

Om het door ons beoogde initiatief een stap verder te brengen hebben wij een stedenbouwkundig adviesbureau (SAB) in de arm genomen. Zij hebben het Verzoekboek voorzien van de noodzakelijke update, met als doel u te voorzien van de voor uw besluitvorming benodigde informatie. Hiertoe is het ‘Verzoekboek’ van april 2017 op een aantal onderdelen geactualiseerd en aangepast. Recentelijk heeft tevens een ambtelijke toets plaatsgevonden, aan de hand waarvan het Verzoekboek op onderdelen verder is aangescherpt en aangevuld. Voor een duidelijke vergelijking tussen de (oude) plannen uit 2015 en het thans voorliggende initiatief, verwijzen wij u graag naar het wijkbericht dat op 21 oktober 2020 aan omwonenden is toegestuurd en tevens als bijlage 17 bij dit verzoekboek is opgenomen.

Tot slot Wij verwachten dat het Verzoekboek 3.0 een volledig en actueel beeld geeft van de beoogde ontwikkeling, de ruimtelijke en milieuhygiënische effecten daarvan op de omgeving en de haalbaarheid in algemene zin, op basis waarvan uw college een weloverwogen besluit kan nemen al dan niet medewerking te verlenen. Tot een nadere toelichting zijn wij gaarne bereid. Hoogachtend, Namens de familie Stuyling de Lange De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld

Inhoudsopgave 1 Inleiding...................................................................................................................................... 6 1.1 Aanleiding en doel ................................................................................................................................ 6

Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange

1.2 Plangebied............................................................................................................................................. 7

--------------------------------------------------------

1.3 Natuurbegraven .................................................................................................................................... 7

Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde

1.4 Vigerend bestemmingsplan .............................................................................................................. 10 1.5 Proces .................................................................................................................................................. 11 2. Historische context ................................................................................................................ 15 2.1 Inleiding ................................................................................................................................................ 15 2.2 Landgoed De Polberg ........................................................................................................................ 15 2.3 Landgoed Winfried ............................................................................................................................. 17 3. Ontwikkeling ........................................................................................................................... 21 3.1 Potentie plangebied ........................................................................................................................... 21 3.2 Aanpak .................................................................................................................................................

21 3.3 Ruimtelijke visie .................................................................................................................................. 22 3.4 Ruimtelijke randvoorwaarden ........................................................................................................... 25 4. Meerwaarde ............................................................................................................................. 26 4.1 Ruimtelijke meerwaarde .................................................................................................................... 26 4.2 Maatschappelijke meerwaarde ........................................................................................................ 26 4.3 Economische meerwaarde ............................................................................................................... 27 4.4 Duurzaamheid..................................................................................................................................... 28 5. Relevant beleid ....................................................................................................................... 29 5.1 Rijksbeleid ...........................................................................................................................................

29 5.2 Provinciaal beleid ............................................................................................................................... 33 5.3 Gemeentelijk beleid............................................................................................................................ 43 6. Omgevingsaspecten ............................................................................................................... 48

Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------

6.1 Water .................................................................................................................................................... 48 6.2 Milieuaspecten .................................................................................................................................... 50 6.3 Cultuurhistorie ..................................................................................................................................... 55 6.4 Archeologie ......................................................................................................................................... 60 6.5 Landschap en natuur ......................................................................................................................... 62 6.6 Natuur................................................................................................................................................... 63 6.7 Verkeer en parkeren .......................................................................................................................... 68 6.8 Externe Veiligheid .............................................................................................................................. 71 7 Economische uitvoerbaarheid ................................................................................................

73 7.1 Financiële haalbaarheid .................................................................................................................... 73 7.2 Kostenverhaal ..................................................................................................................................... 74 8. Maatschappelijke uitvoerbaarheid......................................................................................... 75 8.1 Proces .................................................................................................................................................. 75 8.2. Participatie .......................................................................................................................................... 76 9. Bijlagen ................................................................................................................................... 79

1 Inleiding 1.1 Aanleiding en doel De familie Stuyling de Lange heeft als eigenaar van Landgoed De Polberg te Wapenveld de wens het landgoed passend te onderhouden en veilig te stellen voor toekomstige generaties. Het beheer en onderhoud van het landgoed is echter een kostbare aangelegenheid, zeker met de op handen zijnde energietransitie. Hetzelfde geldt ook voor Landgoed Winfried. De familie is daarom voornemens een natuurbegraafplaats met ceremonieruimte en informatiepunt te realiseren op het hen in eigendom toebehorende landgoed De Polberg. Ook zal een deel van het aangrenzende landgoed Winfried in de planontwikkeling worden betrokken. Met de komst van de natuurbegraafplaats kan Landgoed De Polberg passend worden onderhouden en voor de toekomst worden veiliggesteld. Voorliggend initiatief biedt beide landgoederen toekomstperspectief. De natuurbegraafplaats komt te liggen op het westelijke deel van beide landgoederen. De ceremonieruimte en het informatiepunt worden gerealiseerd in de bestaande opstallen (o.a. de beheerderswoning) bij het landhuis De Polberg. Het plan waaraan planologische medewerking wordt gevraagd voorziet behalve in de ontwikkeling van een natuurbegraafplaats (met de daarbij behorende voorzieningen) in een versterking van de op het landgoed aanwezige waarden.

Het productiebos in het plangebied wordt omgevormd tot hoogwaardig natuurbos (dennen-, eiken- en beukenbos). Daarnaast worden het Engelse landschapspark, het wandelbos en de cultuurhistorisch waardevolle opstallen van landgoed De Polberg in ere hersteld. Bovendien wordt het landgoed aangesloten op het aangrenzende Zwolsche bos en landgoed Petrea. Het plan voorziet in maatschappelijke extra’s, waaronder een voorziening die de bezoekers informeert over de geologische, landschappelijke en cultuurhistorische ontstaansgeschiedenis van beide landgoederen. De initiatiefnemers zijn ervan overtuigd dat het plan in deze vorm wezenlijk bijdraagt aan de lokale economie en aan het imago van Heerde als een duurzame Citta-slow gemeente. Doordat landgoed De Polberg wordt opengesteld voor publiek, krijgen de inwoners van Wapenveld en Heerde er een aantrekkelijke (recreatieve) voorziening bij.

1.2 Plangebied Het planvoornemen is om bij de ontwikkeling van een natuurbegraafplaats op Landgoed De Polberg, het aangrenzende Landgoed Winfred te betrekken. Beide landgoederen liggen ten zuidwesten van het dorp Wapenveld in de gemeente Heerde. Het plangebied wordt globaal begrensd door de Groteweg aan de oostzijde, het Wapenvelderzand aan de noordzijde en zorghotel Groot Stokkert aan de zuidzijde. Aan de westzijde grenst het plangebied aan natuurgebied het Zwolsche Bos en Landgoed Petrea. Het plangebied wordt doorsneden door de Wapenveldseweg (die de oorspronkelijke landgoederen van elkaar scheidt). De totale oppervlakte van het plangebied bedraagt 77 hectare, waarvan circa 62 hectare wordt aangewend ten behoeve van de natuurbegraafplaats. De kadastrale gegevens van landgoed De Polberg zijn: Heerde, sectie A, nummers 973, 1113, 1118, 1246, 1247, 1680 en 2084. De kadastrale gegevens van landgoed Winfried zijn: Heerde, sectie A, nummers 1224, 1226, 1225, 1416 en 3316. De landgoederen Winfried en De Polberg zijn twee van de zes landgoederen die tussen 1850 en 1900 op de arme heidegronden tussen Hattem en Heerde werden gesticht als gevolg van verbeterde ontginnings- en bemestingstechnieken. Landgoed De Polberg heette oorspronkelijk Jacoba Hoeve en dankt zijn huidige naam aan een oude dekzandrug - de Polberg - die ontstond op de afzettingen van oostelijke rivieren en smeltwater.

1.3 Natuurbegraven Natuurbegraven is begraven in harmonie met de natuur. 3 Hoofddoelen zijn het verbeteren van bestaande natuur en het creëren van nieuwe natuur. In lijn hiermee wordt er zeer zorgvuldig begraven en worden er uitsluitend gebiedseigen en afbreekbare materialen gebruikt. Op een natuurbegraafplaats komt u ook geen grafzerken of andere kunstmatige grafornamenten tegen. Een ander kenmerk is dat u op een hele persoonlijke wijze invulling kunt geven aan de uitvaart en de wijze waarop u wilt herdenken. Op een natuurbegraafplaats heerst eeuwige grafrust, de graven worden niet geruimd. Dit aspect spreekt veel mensen aan. Ook na beëindiging van de (tijdelijke) functie natuurbegraven blijven de natuurgraven onderdeel van de natuur. Door de natuurgraven met behulp van GPS-coördinaten vast te leggen, kunnen de natuurgraven altijd worden teruggevonden. Om te waarborgen dat de natuur ook na de beëindiging van de functie 3

Zowel lichamen als urnen.

natuurbegraven goed zal worden beheerd, wordt uit een deel van de inkomsten van de natuurgraven een stichting opgericht ten behoeve van een eeuwigdurende grafrust. Natuurbegraven is vaak goedkoper dan traditioneel begraven en daarom aantrekkelijk voor de prijsbewuste consument. Ook is natuurbegraven een aantrekkelijk alternatief voor cremeren en voor consumenten die hun nabestaanden niet willen belasten met het onderhoud en de kosten van een graf. Bij natuurbegraven betaalt u één keer grafrecht en voor onbepaalde tijd. Uw nabestaanden hoeven dus niets meer bij te betalen.

1.3.1 Natuurbegraafplaats Landgoed De Polberg Op landgoed De Polberg is een duidelijke landschappelijke tweedeling waar te nemen: aan de oostkant ligt een Engels landschapspark (het Jacobapark) uit het einde van de negentiende eeuw; aan de westkant een bosgebied. Het gedeelte van het plangebied dat toebehoort aan landgoed Winfried bestaat geheel uit bosgebied en heeft een vergelijkbaar karakter als het bosgebied van landgoed De Polberg. Beide bosgebieden zijn aan te merken als productiebos. Het geaccidenteerde karakter van het bosgebied zorgt voor een spannend en verrassend landschap met verschillende doorzichten en sferen. Vanwege deze kenmerken leent dit deel zich het beste voor natuurbegraven. Voor het parkeren van auto's van bezoekers van de natuurbegraafplaats en recreanten wordt een nieuwe parkeervoorziening aangelegd ter hoogte van de beheerderswoning op landgoed De Polberg. De parkeervoorziening wordt in de directe nabijheid van de doorgaande weg (Groteweg) gesitueerd. Daarnaast kan in uitzonderlijke gevallen gebruik worden gemaakt van de bestaande parkeervoorzieningen bij het Veluwe Pompstation en aan het Wapenvelderzand. Voor de bezoekers van de ceremonieruimte en het informatiecentrum worden de op landgoed De Polberg aanwezige parkeervoorzieningen gebruikt. Op de natuurbegraafplaats zullen naar verwachting jaarlijks gemiddeld 250 begravingen plaatsvinden.

De eerste 5 jaar zal het aantal begravingen vermoedelijk lager uitvallen (aanloopperiode). Uitgangspunt is dat 6% tot maximaal 10% van de oppervlakte daadwerkelijk gebruikt gaat worden voor natuurbegraven. De natuur bepaalt waar en hoeveel natuurgraven per hectare gerealiseerd kunnen worden, met een maximum van 10%. Met een dichtheid van maximaal 10% worden geen significant negatieve natuureffecten verwacht. Dit blijkt onder andere uit het Alterra onderzoek d.d. oktober 2017 ‘Effecten van natuurbegraven op de vegetatie op natuurbegraafplaast Heidepol’. Op het oostelijke deel van landgoed De Polberg is het Jacobapark gelegen, dat is ontworpen in Engelse landschapsstijl. De markante vista’s en lanen van het park verbinden de cultuurhistorie van het landhuis met de natuur van het bosgebied. Hierdoor is

het park bij uitstek geschikt als ontmoetingsplaats en (dag)recreatief gebruik. Op het terrein bevindt zich tevens een ommuurde moestuin (1901), die is opgedeeld in vier compartimenten met in het midden een waterput. Rond de waterput staan nog steeds de bijzondere buxusbollen van groot formaat. Vanwege zijn ligging en besloten karakter willen de initiatiefnemers deze voormalige moestuin ontwikkelen tot 'stiltetuin' of ‘tuin van bezinning’, waar eventueel bijeenkomsten met een intiem en persoonlijk karakter kunnen worden georganiseerd. Het karakteristieke landhuis van landgoed De Polberg behoudt in principe haar huidige woonfunctie. Wel wordt de mogelijkheid geboden een (kleine) ceremonieruimte te realiseren. De beheerderswoning is door zijn ligging naast de hoofdentree aan de Groteweg bij uitstek geschikt als informatiecentrum 4 voor natuurbegraven en landgoed De Polberg. De initiatiefnemers willen deze functie combineren met die van dienstwoning voor het onderhoudspersoneel. De initiatiefnemer wenst uitsluitend gebruik te maken van de bestaande bebouwing op landgoed De Polberg. De aanwezige bijgebouwen worden gebruikt voor de opslag van materiaal, dan wel als ontvangstruimte voor bezoekers. Er wordt géén nieuwe bebouwing opgericht.

1.4 Vigerend bestemmingsplan In het bestemmingsplan ‘Buitengebied West’ van de gemeente Heerde heeft het overgrote deel van het plangebied de enkelbestemming ‘Natuur’ met de dubbelbestemmingen ‘Waarde- Hoge archeologische verwachting’ en ‘Waarde - Lage archeologische verwachting’. Uitzondering hierop vormen de gronden rondom landhuis De Polberg en de daarbij behorende beheerderswoning. Beide zijn voorzien van de enkelbestemming ‘Wonen’ met de bouwaanduiding ‘karakteristiek’. Ook de gronden met de bestemming ‘Wonen’ zijn voorzien van de dubbelbestemming ‘Waarde - Hoge archeologische verwachting’, alsmede de gebiedsaanduiding ‘Ehs-natuur’. Om een natuurbegraafplaats en aanverwante begraaffaciliteiten te kunnen ontwikkelen en exploiteren moet het westelijke deel van het plangebied mede worden bestemd ten behoeve van een natuurbegraafplaats door hier de functieaanduiding ‘begraafplaats’ aan toe te kennen. De huidige bestemming van het landhuis wordt in de toekomstige situatie gehandhaafd, met dien verstande dat tevens een ceremonieruimte wordt toegestaan. Ook voor de beheerderswoning dient de thans geldende bestemming enigszins verruimd te worden ten behoeve van het informatiecentrum. Tot slot wenst de initiatiefnemer de 4

Informatie over het landgoed: cultuurgeschiedenis, natuuraspecten, wandelmogelijkheden et cetera

huidige opstallen - die zich sinds jaar en dag op het terrein bevinden (binnen de bestemming ‘Natuur’) - te legaliseren. Onderhavig verzoek strekt ertoe hiervoor medewerking te verkrijgen van de gemeente Heerde.

1.5 Proces 1.5.1 Positieve grondhouding gemeente Heerde De initiatiefnemer heeft het plan voor een natuurbegraafplaats met bijbehorende faciliteiten op landgoed De Polberg op 18 februari 2014 op locatie gepresenteerd aan het toenmalige college van burgemeester en wethouders van de gemeente Heerde. Het toenmalige college heeft naar aanleiding van deze presentatie op 18 maart 2014 een positieve grondhouding aangenomen over het initiatief. Volgens hen biedt het plan kansen voor het in stand houden van (met name) landgoed De Polberg en de bijbehorende cultuurhistorische, landschappelijke en natuurlijke kwaliteiten voor toekomstige generaties. Ook draagt het plan bij aan de kwaliteit van de plaatselijke leefomgeving en levert het een impuls aan de plaatselijke economie - hetgeen past binnen de doelstellingen van Heerde als Cittaslow-gemeente. Aandachtspunten bij de uitwerking van het plan zijn de onderzoeken naar de ruimtelijk aspecten van het plan, de optie om het landgoed tevens een cultuurhistorische, ecologische of recreatieve functie te geven, de afspraken over het aantal natuurgraven en de wijze waarop deze worden uitgegeven en de financiële balans tussen het ontwikkelen van natuur en landschap en het herstellen van cultuurhistorie. Deze aandachtspunten worden in het onderhavige verzoek uitgewerkt en toegelicht.

1.5.2 Commissie Ruimte gemeente Heerde De initiatiefnemer heeft het plan voor een natuurbegraafplaats en aanverwante faciliteiten op landgoed De Polberg op 2 juni 2014 gepresenteerd aan de commissie Ruimte van de gemeente Heerde. In haar vergadering van 20 april 2015 heeft de commissie Ruimte een positieve grondhouding aangenomen over het plan voor landgoed De Polberg, maar plaatste zij ook enkele aandachtspunten en aanbevelingen. Parallel aan het verzoek voor een natuurbegraafplaats op landgoed De Polberg, is door Natuurbegraven Nederland (NBN) een vergelijkbaar verzoek ingediend voor landgoed Winfried, dat is besproken in de vergadering van de Commissie Ruimte op 31 augustus 2015. Het dringende advies van de commissie was destijds de handen ineen te slaan en beide verzoeken te combineren. Met voorliggend principeverzoek wordt hierin voorzien. Ook wordt tegemoet gekomen aan de aandachtspunten en aanbevelingen van de Commissie Ruimte, deze worden navolgend puntsgewijs behandeld.

Planologische afweging De Commissie Ruimte geeft in haar advies mee dat in een later stadium een uitvoerige planologische afweging gemaakt moet worden, waarbij op een aantal relevante ruimtelijke aspecten nader onderzoek noodzakelijk is. De initiatiefnemer is zich hiervan bewust en heeft – om de planologische haalbaarheid van het initiatief aan te tonen – een aantal milieuonderzoeken in de tijd naar voren gehaald. Zo is in het kader van dit verzoekboek onderzoek uitgevoerd naar cultuurhistorie, flora en fauna en eventuele stikstofdepositie. In het verlengde daarvan is een voortoets Wet natuurbescherming opgesteld. Verderop in dit Verzoekboek komen deze onderzoeken verder aan bod. Indien er een positief besluit tot planologische medewerking wordt verleend is de initiatiefnemer in ieder geval voornemens de volgende aanvullende onderzoeken te verrichten: 1. archeologische onderzoek in het Jacobapark (reeds in gang gezet); 2. explosievenonderzoek; 3. aanvullend onderzoek naar vleermuizen, steenmarters en andere gebouwbewonende soorten; 4. vormvrije m.e.r.-beoordeling; Ruimtelijk concept Een belangrijk aandachtspunt is het ruimtelijk concept, dat volgens de Commissie Ruimte nadere uitwerking verdient. De initiatiefnemer kan zich daarin vinden en is voornemens deze verdiepingsslag te maken indien principemedewerking wordt verleend.

Met het natuurversterkingsplan – dat als bijlage bij dit verzoekboek is opgenomen – is reeds inzicht gegeven in de beoogde natuurdoeltypen binnen het plangebied. Echter is nog niet concreet bepaald waar deze worden toegepast. Nadat een besluit tot planologische medewerking is genomen, zal de initiatiefnemer een gedetailleerder inrichtingsplan opstellen. Ook de aanbevelingen uit het cultuurhistorisch onderzoek worden meegenomen bij de verdere uitwerking van het ruimtelijk concept c.q. de beoogde inrichting van het plangebied. In dit kader zal ook afstemming plaatsvinden met omwonenden over de beoogde inrichting van de piëteitszone. De initiatiefnemer wenst te benadrukken dat het niet haalbaar c.q. wenselijk om andere functies aan het natuurgebied toe te kennen anders dan natuurontwikkeling, het herstel van cultuurhistorische relicten en natuurbegraven. Het versterken van de aanwezige natuur is immers het primaire doel, natuurbegraven is daaraan ondergeschikt (volgend). Aantal natuurgraven en uitgifte De Commissie Ruimte voorziet een gefaseerde uitgifte en acht het vanzelfsprekend dat er afspraken gemaakt worden over het aantal natuurgraven. In de toekomstige situatie zal natuurbegraven ondergeschikt zijn aan de ontwikkeling van natuur (binnen en buiten het plangebied).

Een groot deel van het plangebied zal gefaseerd omgevormd (versterkt) worden conform de provinciale natuurdoeltypen. Natuurbegraven maakt dit mogelijk. Natuurbegraven zal uitsluitend plaatsvinden daar waar de natuur dat mogelijk maakt, bijvoorbeeld in de gebieden die reeds zijn omgevormd (of niet omgevormd worden). Een

gebiedsgerichte fasering voor de uitgifte van natuurgraven is in beginsel dan ook niet nodig (en wenselijk). Het aantal natuurgraven dat mogelijk wordt gemaakt komt verderop in dit Verzoekboek uitgebreid aan bod. Kortheidshalve wordt daarna verwezen. Bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak Het laatste aandachtspunt van de Commissie Ruimte is het verkrijgen van bestuurlijk en maatschappelijk draagvlak, waarbij de provincie Gelderland als belangrijke gesprekspartner wordt benoemd. In de navolgende paragraaf wordt daar uitgebreid op ingegaan. Voor het verkrijgen van maatschappelijk draagvlak wordt kortheidshalve verwezen naar hoofdstuk 8 van dit Verzoekboek.

1.5.3 Vooroverleg provincie Gelderland Op 15 december 2014 heeft de initiatiefnemer het plan voor een natuurbegraafplaats op landgoed De Polberg gepresenteerd aan de kwaliteitscommissie van de provincie Gelderland. Naar aanleiding van deze presentatie heeft de initiatiefnemer het plan in 2017 op een aantal onderdelen aangepast. Recentelijk heeft overleg plaatsgevonden met de provincie Gelderland inzake het natuurversterkingsplan voor Natuurbegraafplaats De Polberg. In overleg met de provincie is ervoor gekozen om per 250 graven vijf hectare bestaande natuur om te vormen naar een provinciaal doeltype (o.a. Dennen-, eiken- en beukenbos of Droge heide). De voorgenomen ontwikkeling vraagt om een zeer grote versterkingsopgave van ruim 300 hectare. Fasering is nodig om de haalbaarheid te garanderen. Daarom is met de provincie afgesproken dat de natuurcompensatie na rato kan plaatsvinden, waarbij in eerste instantie natuurversterking voor circa 3.000 natuurgraven plaatsvindt (de omvorming van circa 60 hectare in totaal). Deze natuurversterking zal binnen het plangebied plaatsvinden, waarbij bestaand productiebos wordt omgevormd naar een provinciaal doeltype. Daarmee is de noodzakelijke natuurversterking voor de komende tien jaar ruimschoots gewaarborgd (uitgaande van (gemiddeld) 250 natuurbegrafenissen per jaar). Dit sluit aan bij de ‘houdbaarheidstermijn’ van het bestemmingsplan.

Wanneer het voornoemde aantal natuurgraven (3.000) bereikt is, dient voor elke 250 natuurgraven extra, 5 hectare bestaande natuur te worden omgevormd, dan wel 1 hectare nieuwe natuur te worden gerealiseerd. Een en ander zal juridisch-planologisch verankerd worden in het bestemmingsplan. In bijlage 18 is hiervoor een voorstel gedaan. De eisen die worden gesteld aan het omvormen van bestaande natuur dan wel het realiseren van nieuwe natuur, zijn vastgelegd in het natuurversterkingsplan. Dit natuurversterkingsplan beschrijft de stappen en werkzaamheden die uitgevoerd dienen te worden om bijvoorbeeld het doeltype ‘Droog bos met productie’ om te vormen naar het doeltype ‘Dennen-, eiken- en beukenbos’.

De versterkingsopgave zal zoveel mogelijk in de omgeving van het plangebied, binnen de gemeente Heerde plaatsvinden, maar gelet op de omvangrijke versterkingsopgave is het vrijwel onmogelijk de benodigde compensatie geheel binnen de gemeentegrenzen van Heerde te laten plaatsvinden. Zodoende is met de provincie overeengekomen de scope te verbreden en kan compensatie eventueel ook elders in de provincie Gelderland plaatsvinden.

2. Historische context

2.1 Inleiding De stuwwal met dekzandrug van Wapenveld staat tegenwoordig bekend om zijn talrijke landgoederen. Dit is echter niet altijd het geval geweest. De arme zandgronden en slechte bereikbaarheid van Wapenveld waren tot de negentiende eeuw zodanig onaantrekkelijk dat maar weinig mensen er over nadachten om een landgoed op deze gronden te beginnen. In de negentiende eeuw kwam hier echter verandering in. Door de verdeling van de historische marken kwamen veel heidegronden vrij die relatief goedkoop van de boeren konden worden opgekocht. Dit resulteerde in een reeks van nieuwe landgoederen op de overgang van de dekzandgronden naar de IJsselvallei. Met nieuwe landbouw- en bemestingstechnieken konden de arme zandgronden rendabel worden gemaakt. Wapenveld had met Villa Jacoba - de huidige Polberg - een landgoed dat daar landelijk gezien voorloper in was. In totaal zou Wapenveld binnen deze tweede landgoederenzone - die aangelegd werd tussen 1850 en 1900 - plaats bieden aan zes grote landgoederen, elk met zijn eigen kenmerken.

2.2 Landgoed De Polberg Landgoed De Polberg werd rond 1850 gesticht onder de naam Jacoba Hoeve. Het oorspronkelijke heideterrein - met een oppervlakte van 52 hectare - dankt zijn geaccidenteerde karakter aan de gelijknamige dekzandrug, die ontstond op smeltwaterafzettingen van oostelijke rivieren. Ontginning oostelijk deel Rond 1855 begon men met het ontginnen en bebossen van het oostelijke deel van het terrein, waarbij dit grotendeels werd geëgaliseerd. In deze tijd zijn het landhuis en het koetshuis gebouwd. In 1877 zijn de twee karakteristieke hoofdlanen op het landgoed aangelegd. De bebossing van het oostelijke deel van het landgoed is zichtbaar op de historische kaarten. 5

Bronnen: Complexbeschrijving landgoed De Polberg gemeente Heerde 18 april 2013; Landschapsbiografie Wapenveld Cultuurland Advies 17 maart 2014; Ontstaan en geschiedenis van De Polberg Mr. A.P.H. Stuyling de Lange Sr april 1981

Aanleg Engelse landschapspark In 1879 werd de Jacoba Hoeve gekocht door Willem Gerrit Boele, een welgestelde sigarenfabrikant uit Kampen. Van zijn vergaarde kapitaal liet de heer Boele op het oostelijke deel van het landgoed een prachtig Engelse landschapspark aanleggen door de bekende landschapsarchitect Louis Paul Zocher (1820-1915). Het landschapspark kreeg een structuur van lange lanen en een slingertuin. Rond het hoofdhuis werden gazons, bosschages en wandelpaden aangelegd. In het park werden drie zichtlijnen aangelegd in de richtingen west, noordwest en noord. Tevens werden diverse soorten heesters aangeplant. De parkaanleg is te zien op historische kaarten. Ontginning westelijk deel (natuurbegraafterrein) Rond 1880 begon de heer Boele met het ontginnen van het westelijke deel van het heidegebied – het noordelijke deel (28 hectare) van de beoogde natuurbegraafplaats. Bij de ontginning gebruikte de heer Boele een speciale techniek. Eerst werd de onderste grond tot een diepte van één meter naar boven gewerkt. Vervolgens kwam daar een laag ‘blauwe IJsselklei’ of ‘gele uiterwaardenklei’ overheen, vermengd met stalmest, Amsterdamse huismest of kunstmest. Op het ontgonnen terrein werden grove dennen aangeplant. In 1890 liet de heer Boele een koeienstal, houtschuur, bakhuis, vier theekoepels, een refugio (schuilhut) met een klein vijvertje en een boshuis bouwen.

De ontginning van het westelijk deel van het landgoed is te zien op de kaart uit 1890. Aanleg moestuin Na het overlijden van de heer W.G. Boele werd het landgoed voortgezet door zijn zoon, de heer C.J. Boele. Deze liet in 1901 een geheel ommuurde moestuin aanleggen. De moestuin - met een oppervlakte van 2500 m2 - werd geometrisch opgedeeld in vier compartimenten met in het midden een waterput. Rond de waterput werden bijzondere buxusbollen aangeplant. Bouw Landhuis De Polberg In 1905 werd de Jacoba Hoeve aangekocht door mevrouw M.J. Bouman - de Lange , die het landgoed omdoopte in ‘De Polberg’. Door deze aankoop kwam het landgoed in het bezit van de familie Stuyling de Lange. De aankoop omvatte aanvankelijk uitsluitend het oostelijke deel van het plangebied. De heer C.J. Boele hield zelf het westelijke deel - het noordelijke deel (28 hectare) van de beoogde natuurbegraafplaats. Onder leiding van mevrouw De Lange werden de zuidvleugel en het middendeel van de Jacoba Hoeve afgebroken. Mede op basis van bouwtekeningen van H.P. Berlage werd een nieuw hoofdhuis opgericht naar een ontwerp van architect W.A. van der Veen uit Arnhem. Bij de inrichting van het huis liet mevrouw De Lange zich inspireren door de stijl van Engelse landhuizen. Op de begane grond werden alle kamers voorzien van parket en in het huis worden totaal zeven open haarden geplaatst.

Ook werd het huis voorzien van meerdere

badkamers en wc’s en kreeg het heteluchtverwarming. In 1910 liet mevrouw De Lange de huidige boswachterswoning bouwen bij de noordingang aan de Groteweg. Aanleg wandelbos In 1917 werd ook het westelijke deel van de voormalige Jacoba Hoeve - de beoogde natuurbegraafplaats - aangekocht. De Polberg verkreeg hiermee zijn huidige oppervlakte van 52 hectare en omvatte hetzelfde terrein als de oorspronkelijke Jacoba Hoeve. Het nieuw aangekochte grondstuk werd verfraaid tot een wandelbos met kronkelende wandelpaden. Het wandelbos is te zien op de historische kaarten.

Verzoek tot planologische medewerking Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange

WOII In WOII werd landgoed De Polberg door de Duitsers bezet en werden op grote schaal bomen gekapt voor mijn- en generatorhout. Het landgoed had hiervan ernstig te lijden. Na de oorlog werd het huis door de Canadezen bezet. Ook in deze periode werd er op grote schaal gekapt.

--------------------------------------------------------

1945 - heden Na de oorlog hernam het leven op De Polberg geleidelijk zijn oude gang. In 1962 kwam het landgoed door vererving in handen van de heer en mevrouw A.P.H. Stuyling de Lange - Fenenga. Om inkomsten te genereren ging men zich toeleggen op de productie van hout. Hiertoe werd de bedrijfsvoering van het landgoed ingrijpend gemoderniseerd en werden de moestuin, boomgaard en bloementuin ingericht als kwekerij voor jong bosplantsoen. Op deze wijze werd vanaf 1960 meer dan de helft van het gehavende bosareaal vervangen door jong tot zeer jong productiebos.

Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld

Voorgenomen aanwijzing tot gemeentelijk monument De ontstaansgeschiedenis van landgoed De Polberg, de karakteristieke opstallen en het Engelse landschapspark verlenen landgoed De Polberg een bijzondere cultuurhistorische waarde. Om deze waarde te beschermen is de gemeente Heerde voornemens om het gehele landgoed aan te wijzen als gemeentelijk monument (besluit van 16 april 2013, verzonden op 19 april). Op 28 april 2015 hebben burgemeester en wethouders het voornemen tot aanwijzing van het landgoed als monument aangehouden, met het oog op de voorgenomen ontwikkeling.

2.3 Landgoed Winfried Net als landgoed De Polberg is landgoed Winfried één van de weinig landgoederen die als privébezit in vrijwel oorspronkelijke staat is gebleven. De inventarisatietekening uit 1951 is de basis voor de huidige inrichting van het landgoed. Karakteristiek aan landgoed Winfried is de tweedeling ervan in een uitgesproken cultuurhistorisch waardevol oostelijk deel

Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde

--------------------------------------------------------

rondom het landhuis, met koetshuis, bijgebouwen, zwemvijver, gasdichte schuilkelder/bunker, moestuin, weilanden en gazons en een westelijk deel met natuurwaarden, bestaande uit uitgestrekte bospercelen met boomlanen, zowel jong als ouder bos, enkele kleine open plekken en een heidestrook. Voorliggende ontwikkeling heeft uitsluitend betrekking op het westelijke deel van het landgoed. Historie landgoed Winfried De geschiedenis van het landgoed begint bij de aankoop van een voormalig heidegebied in 1879 door W.G. Boele. In 1901 werd het landgoed verkocht aan dr. J.W.C.A. Zürcher, die het de naam Winfried gaf. Zürcher bouwt er een landhuis, het inmiddels verdwenen gebouw Oud Winfried, en gaat er wonen in 1901. De locatie van het tweede toegangshek aan de zijde van de Groteweg herinnert nog aan dit gebouw. Het landgoed is circa 40 hectare groot en is vrijwel geheel gerangschikt onder de Natuurschoonwet. Het bestaat grofweg uit twee delen: een parkaanleg rondom de villa en bijgebouwen met zwem/kanovijver en hertenpark in het voorste gedeelte en het achterste gedeelte van het landgoed bestaande uit bos- en heidegebieden. Alle opeenvolgende eigenaren hadden een andere manier van beheren, waardoor telkens toevoegingen aan het landgoed zijn gedaan zonder dat sprake was van een samenhangend totaalplan.

Gezien de omvang van het landgoed concentreerden de eigenaren zich bij ontwikkeling op het gebied direct rondom het landhuis. Hierdoor liggen vandaag de dag de meeste cultuurhistorische waarden in het oostelijke deel van het landgoed, dat buiten het voorliggende plangebied valt. De delen die het verst verwijderd zijn van het landhuis zijn extensiever beheerd. Bosgebied De bossen bij landgoed Winfried hebben een divers karakter. Er is een duidelijk leeftijdsverschil tussen de verschillende delen van het bos en er zijn grote verschillen in de samenstelling ervan. In het bosgebied werden in de periode 1930-1955 bij wijze van experiment diverse boomsoorten perceelsgewijs aangeplant: berk, douglas, fijnspar en eik. Door achterstallig beheer is de duidelijke scheiding in boomsoorten vertroebeld. Wel resteren nog enkele belangrijke structuren, zoals de doorkijk over de heide vanuit de zuidwesthoek van het landgoed richting noordoost en de vier paden met windrichtingen (noord, oost, zuid, west) in het zogeheten Vogelbos. Winfried is een jong landgoed dat in het verleden diverse economische functies herbergde (moestuin, kwekerij, bosbouw, jacht, kampeerterrein). Door de verschillende eigenaren is in het verleden geëxperimenteerd met beplanting en boomsoorten, maar is tevens geïnvesteerd in de recreatieve beleving (met name rondom het hertenpark en de zwemvijver).

Sinds 1987 zijn aan de hand van de inventarisatiekaart uit 1951 van A.C. Kammeyer het park en bos grotendeels hersteld.

Er zijn delen met voornamelijk loofhout-opstanden (centraal op het terrein en aan de zuid(west)zijde, er zijn delen met relatief jonge naaldhout-opstanden (verspreid over het hele terrein) en er zijn gemengde opstanden (verspreid over het hele terrein). Een deel van het loofhout is in het verleden als hakhout beheerd, met name esdoorns en eiken. Afhankelijk van het bostype (en de beschaduwing) is de ondergroei meer of minder ontwikkeld. In delen met opstanden van beuk en dichte naaldhoutopstanden is de ondergroei beperkt. In de andere bosopstanden is de ondergroei gevarieerder.

Verzoek tot planologische medewerking

Volgens een bosinventarisatie uit 1988 bestond het bos indertijd voor ruim 21 hectare uit naaldhout, 2,5 hectare loofhout en 12 hectare gemengd bos. Aangetroffen loofhoutsoorten zijn de beuk, zomereik, Amerikaanse eik, ruwe berk, esdoorn, tamme kastanje, linde en acacia. Voorkomende naaldhoutsoorten zijn fijnspar, Douglasspar, grove den, zwarte den en Japanse lariks.

--------------------------------------------------------

Natuurbegraafplaats De Polberg 26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange

Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------

3. Ontwikkeling 3.1 Potentie plangebied Door de stapeling van natuurlijke, landschappelijke, cultuurhistorische en geomorfologische waarden bezit het plangebied een substantiële potentie om meerwaarde te creëren en ontwikkeld te worden tot betekenisvolle plek voor mens en natuur. Daarnaast is er een substantiële potentie om de cultuurhistorische waarden van landgoed De Polberg zichtbaar, ervaarbaar en beleefbaar te maken in de zin van de Structuurvisie 2025 van de gemeente Heerde. Het realiseren van deze potenties vormt de grondslag voor de ruimtelijke visie op het plangebied.

3.2 Aanpak Integreren Deze potentie wordt in de eerste plaats gerealiseerd door de op het plangebied aanwezige waarden onderling te integreren. Uitgangspunt is hierbij dat elke waarde zo veel mogelijk wordt behouden, tenzij het loslaten van een waarde ten gunste van een andere waarde per saldo tot een substantiële meerwaarde leidt. Versterken In de tweede plaats worden de op het plangebied aanwezige waarden in onderlinge samenhang versterkt. Omdat sprake is van een stapeling van waarden zijn drie aandachtswaarden benoemd, die richtinggevend zijn voor de beoogde versterking: geomorfologie, landschap | natuur en cultuurhistorie. Ontwikkelen Per aandachtswaarde is vervolgens een preferente ontwikkelingsrichting benoemd, waarlangs de beoogde meerwaarde bij voorkeur dient te worden gerealiseerd. Deze ontwikkelrichtingen zijn: • Geomorfologie - ervaarbaar maken • Landschap en natuur - verbinden • Cultuurhistorie - zichtbaar maken

3.3 Ruimtelijke visie 3.3.1 Openstellen landgoederen

Verzoek tot planologische medewerking

De eerste stap om de stapeling van waarden uit te nutten is het openstellen van landgoed De Polberg en een deel van landgoed Winfried, waardoor bezoekers, recreanten en toeristen kunnen genieten van de natuur, het landschap en de cultuurhistorie van het landgoed.

26 april 2021 In opdracht van Familie Stuyling de Lange

3.3.2 Herstellen en versterken natuur- en landschapswaarden Een belangrijke meerwaarde van het initiatief is het versterken van de bestaande natuuren landschapswaarden in het plangebied, maar ook daarbuiten. Dit wordt bereikt door voor elke 250 natuurgraven 5 hectare bestaande natuur om te vormen, dan wel 1 hectare nieuwe natuur aan te leggen. Deze natuurversterking moet plaatsvinden conform het natuurversterkingsplan, dat als bijlage 16 bij dit principeverzoek is gevoegd en ambtelijk akkoord is bevonden door de provincie Gelderland. In eerste instantie wordt natuurversterking zoveel mogelijk binnen het plangebied gezocht, door het omvormen van het bestaande droge productiebos naar provinciale doeltypen zoals beschreven in het natuurversterkingsplan. Wanneer het voorliggende plangebied geheel (of grotendeels) is omgevormd, wordt er in eerste instantie gekeken naar andere locaties binnen de gemeente Heerde. Indien dat onvoldoende soelaas biedt komen ook andere gebieden binnen de provincie Gelderland in beeld.

3.3.3 Herstellen van de cultuurhistorische waarden Een belangrijk kenmerk van het plangebied is het op (het oostelijke deel van) landgoed De Polberg gelegen Engelse landschapspark; het Jacobapark. In de loop van de exploitatie van de natuurbegraafplaats wordt dit landschapspark in ere hersteld. Ook het op het noordelijke deel van de natuurbegraafplaats gelegen wandelbos (28 hectare) wordt versterkt, voor zover dit verenigbaar is met de aanwezige natuurwaarden. Dat geldt eveneens voor het bosgebied dat aan Landgoed Winfried toebehoord. De aldaar aanwezige landschappelijke kwaliteiten (het regenwaterdal en bundels van karrensporen) en vista’s worden behouden en waar mogelijk versterkt en zichtbaar gemaakt. Een ander kenmerk van het plangebied zijn de karakteristieke opstallen van landgoed De Polberg. Ook deze worden in de loop van de exploitatie van de natuurbegraafplaats opgeknapt c.q. gerestaureerd, waarmee de op het plangebied aanwezige cultuurhistorische waarden weer glans krijgen en in oude luister hersteld worden. De

Natuurbegraafplaats De Polberg

-------------------------------------------------------Locatie Groteweg 23-25-27 Wapenveld, gemeente Heerde Contactadres De heer C. Stuyling de Lange Groteweg 23 8191 JS Wapenveld --------------------------------------------------------

opstallen op de natuurbegraafplaats (vierwindelkoepel, uitkijktoren) fungeren tevens als oriëntatiepunten voor de bezoekers.

3.3.4 Versterken van de belevingswaarde Naast herstel van natuur en cultuurhistorische waarden worden nieuwe ervaringselementen toegevoegd om de beleefbaarheid van beide landgoederen te vergroten. In de eerste plaats een voorziening die bezoekers en recreanten informeert over de geomorfologische, landschappelijke en cultuurhistorische achtergrond van de landgoederen, hetgeen bijdraagt aan de beleving van deze waarden. In de tweede plaats wenst de initiatiefnemer de oorspronkelijke uitkijktoren van landgoed De Polberg – waarvan de fundamenten nog aanwezig zijn - in ere te herstellen. In overleg met de provincie wordt de haalbaarheid hiervan besproken. Het herstellen van de uitkijktoren is vanuit cultuurhistorisch oogpunt niet noodzakelijk, maar is wel een uitgelezen kans om bezoekers de geomorfologische aspecten van het terrein te laten ervaren. Deze uitkijktoren biedt de bezoekers van de natuurbegraafplaats bovendien een fraai uitzicht over de Veluwe en IJsselvallei. Hierdoor kan de relatie van beide landgoederen met de omgeving visueel worden ervaren.

3.3.5 Creëren betekenisvolle plek Door de bovengenoemde maatregelen gaat het plangebied op termijn functioneren als een overgangszone die cultuur en natuur, verleden en toekomst, alsmede vergankelijkheid en duurzaamheid met elkaar verbindt. Deze verbindende functie maakt het plangebied tot een ideale ervarings-, bezinnings-, leer- en herdenkingsplaats, waarin de natuurbegraafplaats de rol van een stille getuige vervult en de uitkijktoren de wedergeboorte en nieuwe toekomst van deze betekenisvolle plek symboliseert.

3.3.6 Begraven met beleid Op Natuurbegraafplaats De Polberg zal met beleid worden natuurbegraven. De begraafdichtheid en de wijze van begraven worden afgestemd op de kenmerken, waarden en eigenschappen van het terrein en de omgeving, en de wettelijke eisen. Om de uitstoot van stikstof en geluidhinder tot een minimum te beperken, zal voor reguliere werkzaamheden gebruik worden gemaakt van elektrisch materieel.

3.3.7 Conserverend ingrijpen Uitgangspunt bij de beoogde planologische ontwikkeling is dat de benodigde ingrepen conserverend worden uitgevoerd. Dit betekent dat voor het realiseren van de noodzakelijke begraaffaciliteiten - de natuurbegraafplaats, ceremonieruimte,

informatiecentrum en parkeervoorzieningen - gebruik wordt gemaakt van de aanwezige opstallen en aangesloten wordt bij de bestaande infrastructuur. Ook worden er geen wildkerende voorzieningen of afrasteringen aangebracht.

3.3.10 Ommuurde moestuin De ommuurde moestuin van landgoed De Polberg (1901) is door zijn ligging en besloten karakter zeer geschikt als ‘stiltetuin’ voor speciale gelegenheden en bijeenkomsten met een intiem en persoonlijk karakter. De initiatiefnemer wil deze tuin ontwikkelen tot een ‘tuin van bezinning’ met gedenkmogelijkheid. Voor het ontwerp wordt de bestaande indeling (geometrische structuur) als uitgangspunt genomen en wordt aangesloten bij de stijl en uitstraling van de omgeving. De bestaande muur wordt waar nodig hersteld.

3.3.11 Informatiecentrum Door zijn ligging naast de hoofdentree aan de Groteweg is de boswachterswoning van landgoed De Polberg bij uitstek geschikt als informatiecentrum voor landgoed De Polberg. Een verbouwing van het pand is daarvoor noodzakelijk. Dit biedt mogelijkheden de huidige beheerderswoning te verduurzamen (c.q. gasloos te maken), uiteraard met respect voor de bestaande cultuurhistorische waarden van het pand.

3.3.12 Ruimtelijke inpassing Aan de west- en noordkant van het plangebied wordt de verbinding met de omliggende natuur - het Zwolsche bos en landgoed Petrea – waar mogelijk versterkt. Een grensmarkering kan hier achterwege blijven vanwege de aanwezige zandweg die de grens met de natuurbegraafplaats voldoende markeert. De oostgrens met de bebouwing van het Wapenvelderzand wordt afgeschermd door inheemse bomen, heesters en struiken aan te planten.

3.3.13 Ontsluiting Voor de ontsluiting van de natuurbegraafplaats wordt in principe gebruik gemaakt van de bestaande infrastructuur. Er worden geen nieuwe ontsluitingswegen aangelegd. Parkeren vindt zoveel mogelijk plaats in de directe nabijheid van de Groteweg, om de natuurlijke kwaliteiten en rust in het plangebied te waarborgen. Bezoekers en recreanten kunnen gebruikmaken van de ingang aan de Groteweg, waar tevens het informatiecentrum is gevestigd.

3.3.14 Parkeren In de directe nabijheid van de huidige beheerderswoning (en toekomstig informatiecentrum) wordt een nieuwe parkeervoorziening gerealiseerd met circa 55 parkeerplaatsen. Deze parkeervoorziening is bestemd voor zowel bezoekers van ceremoniële diensten, alsmede voor bezoekers van het informatiecentrum en de natuurbegraafplaats. Voor recreanten blijven ook de bestaande parkeerplaatsen in de directe omgeving beschikbaar (o.a. ter hoogte van het Veluwe Pompstation en Wapenvelder Zand)..

3.4 Ruimtelijke randvoorwaarden • • • • • • • • • • • •

Natuurbegraafplaats De Polberg wordt (grotendeels) opengesteld voor bezoekers, recreanten en ander publiek; de in het plangebied aanwezige landschappelijke, cultuurhistorische en natuurlijke waarden worden hersteld en versterkt; de op landgoed De Polberg en landgoed Winfried aanwezige cultuurhistorische waarden worden hersteld, zichtbaar en beleefbaar gemaakt; de historische uitkijktoren op de top van de dekzandrug wordt herbouwd (mits de provincie hiermee akkoord gaat); de op het plangebied aanwezige geomorfologische waarden worden beleefbaar gemaakt; er komt een informatievoorziening voor bezoekers en recreanten; er wordt een natuurvriendelijk en verantwoord begraafregime gehanteerd; voor de ontwikkeling worden de bestaande padenstructuur en opstallen gebruikt; de natuurbegraafplaats wordt zorgvuldig ingepast in de omgeving; er worden geen wildkerende voorzieningen aangebracht en het plangebied wordt niet omheind of op andere wijze afgerasterd; voor de ontsluiting van Natuurbegraafplaats De Polberg wordt aangesloten bij de bestaande infrastructuur; voor het parkeren van bezoekers en recreanten wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van bestaande voorzieningen op en buiten het plangebied.

4. Meerwaarde 4.1 Ruimtelijke meerwaarde Het plangebied beschikt over een rijkdom aan natuurlijke, landschappelijke, cultuurhistorische en aardkundige waarden. Deze rijkdom biedt uitgelezen kansen ruimtelijke meerwaarde te creëren en het plangebied te ontwikkelen tot een ‘betekenisvolle plek.’ Het initiatief voor een natuurbegraafplaats mobiliseert deze kansen door effectief gebruik te maken van de mogelijkheden die voorhanden zijn. Door ‘slim’ gebruik te maken van de op landgoed De Polberg aanwezige opstallen en aan te sluiten bij de bestaande infrastructuur en door de natuurlijke, landschappelijke, cultuurhistorische en aardkundige mogelijkheden effectief uit te nutten, kan de potentie van het plangebied maximaal worden benut. Mede door de publieke informatievoorziening en de beoogde uitkijktoren wordt het effect van dit zichtbaar maken verder versterkt. De winst aan gebruikswaarde, belevingswaarde en toekomstwaarde die hierdoor ontstaat, is zeer aanzienlijk.

4.2 Maatschappelijke meerwaarde 4.2.1 Nieuwe recreatieve voorziening Het openstellen van het landgoed draagt substantieel bij aan de mogelijkheden van de inwoners van de gemeente Heerde om erop uit te gaan en te recreëren. Door het openstellen van de landgoederen komt er 77 hectare natuur en cultuurhistorie vrij. Het initiatief draagt hiermee substantieel bij aan het voorzieningenniveau en de dagrecreatieve mogelijkheden van de gemeente Heerde.

4.2.2 Nieuwe educatieve voorziening Eén van de toegevoegde elementen op Natuurbegraafplaats De Polberg is een voorziening die de bezoekers en recreanten informeert over de geomorfologische, landschappelijke, natuurhistorische en cultuurhistorische geschiedenis van het plangebied. Deze voorziening versterkt de beleving van de aanwezige waarden en heeft een educatieve functie.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Heerde&id=8039fe48-88bf-41ba-965d-2141f32eadb7