Rekening 2020 jaarstukken 2020.pdf

Rekening 2020

Programma 3

43

samen opgetrokken met horecaondernemers in Heemstede. We maakten afspraken rondom terrassen, de ‘anderhalvemeterinrichting’, het gebruik van de openbare ruimte en financiële tegemoetkomingen. Dit is een onderdeel van de algehele aanpak rondom de coronacrisis in Heemstede. Deze is verder beschreven in de andere programma’s en in de paragraaf corona. Onderzoek gedaan naar motie Iet Giet Oan In 2020 is onderzocht welke rol de gemeente kan hebben in de realisatie van een natuurlijke ijsbaan, zoals beschreven in de motie Iet Giet Oan. Het college wil graag faciliteren als iemand hiervoor het initiatief neemt. Mogelijkheden exploitatie haven onderzocht De ontwikkeling van de haven zorgt voor een mooie impuls in de plaatselijke economie. Deze trekt namelijk passanten en dagjesmensen aan. In 2020 hebben we gekeken welke mogelijkheden er zijn voor ondernemerschap in de haven en wat nodig is om dat te realiseren. Beleid verblijfsaccommodaties is in 2020 vastgesteld In 2020 is het Verblijfsaccommodatiebeleid 2020 voor Heemstede vastgesteld binnen het kader van de MRA Strategische agenda Toerisme. Heemstede draagt hiermee bij aan ruimte voor toerisme, maar bewaakt daarbij de balans tussen wonen en recreëren in Heemstede. Ons verblijfsaccommodatiebeleid sluit aan bij het beleid van de omliggende gemeenten.

Evenementenbeleid 2020 Heemstede Met ons evenementenbeleid verhelderen we welke mogelijkheden er zijn voor evenementen in Heemstede. De gemeente streeft hiermee naar goed georganiseerde, veilige en over het jaar gespreide evenementen. Regionale samenwerking maakt van economie hoofdopgave Heemstede heeft in 2020 samen met andere gemeenten in de regio Zuid-Kennemerland de Zuid-Kennemer agenda vastgesteld. Hierin is economie een van de vijf hoofdopgaven. De uitgangspunten van deze hoofdopgave zijn het beter benutten van ons economisch kapitaal, gerichte groei van duurzaam toerisme, het aanscherpen van ons economisch profiel en het stimuleren van nieuwe bedrijvigheid.

3 Wat hebben we gemeten? Verplichte beleidsindicatoren (laatste meting cijfers uit: waarstaatjegemeente.nl 04-03-2020) Jaar Jaar meting meting Indicator Meeteenheid Waarde

Functiemenging Vestiging (van bedrijven)

Rekening 2020

% Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 tm 64 jr

Programma 3

Waarde

2018

40,4

2019

40,9

2018

135,9

2019

179,7

44

4 Wat heeft het programma gekost? (x € 1.000)

rekening

begroting

rekening

2019

2020

2020

Lasten Baten

173 48

198 50

206 54

Resultaat programma

-125

-148

-152

Lasten programma 3

Baten programma 3

€ 205.764

€ 53.883

Aandeel programma in totale rekening van € 104.284.230

Detailtabel programma 3 – Economie (x € 1.000) taakveld omschrijving taakveld Lasten, uitgesplitst per taakveld 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen Totale lasten van het programma Baten, uitgesplitst per taakveld 3.1 Economische ontwikkeling 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen Totale baten van het programma Saldo programma

rekening 2019

begroting 2020

rekening 2020

124 49 173

147 51 198

154 52 206

4 44 48 -125

14 36 50 -148

19 35 54 -152

Toelichting op de financiële cijfers: Er zijn geen mutaties boven de rapportagegrens van € 25.000.

Rekening 2020

Programma 3

45

Rekening 2020

Programma 4

Onderwijs Portefeuillehouder: Sjaak Struijf 1 Wat hebben we bereikt?

2 Wat hebben we ervoor gedaan?

3 Wat hebben we gemeten?

4 Wat heeft het programma gekost?

Het programma Onderwijs bestaat uit taken die voortvloeien uit de onderwijswetgeving en uit het lokale onderwijsbeleid. Hieronder vallen het onderwijshuisvestingsbeleid, het toezicht op naleving van de leerplicht, de schoolbegeleiding, de instandhouding en verhuur van gemeentelijke gymnastiekaccommodaties, het zorgdragen voor leerlingenvervoer, het aanbieden van schoolzwemmen, vakleerkrachten gymnastiek, muziekonderwijs, talentontwikkeling jeugd en voorschoolse voorzieningen voor peuters. Hieronder leest u eerst wat we op de genoemde thema’s hebben bereikt (paragraaf 1). Vervolgens gaan we in op wat we daarvoor in 2020 hebben gedaan (paragraaf 2). Daarna vindt u in paragraaf 3 een tabel van gemeten resultaten op beleidsindicatoren en tot slot staan in paragraaf 4 de kosten voor dit programma.

1 Wat hebben we bereikt? Onderwijs is het fundament van onze samenleving. Kinderen doen op school kennis en vaardigheden op die ze in hun latere leven in staat stellen om volwaardig deel te nemen aan de maatschappij. In 2020 moesten de scholen door corona tot tweemaal toe de deuren sluiten. Zo startte het afstandsonderwijs in combinatie met noodopvang voor kwetsbare kinderen en kinderen van ouders met een cruciaal beroep. Inmiddels wordt er steeds meer bekend over de impact die dit heeft op de leerprestaties en de mentale gezondheid van kinderen. De coronacrisis heeft het belang van onderwijs voor de samenleving en de lokale inzet meer dan ooit aangetoond. Ondertussen zijn we in 2020 gestart met de uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Basisscholen (IHP). Twee projecten stonden hierbij centraal: de mogelijke verhuizing van de Nicolaas Beetsschool en de oplossing voor het ruimtetekort bij De Evenaar. Daarnaast was er in 2020 aandacht voor inspectie van de voorschoolse educatie en voor de talentontwikkeling van onze jeugd.

Relevante beleidsnota’s ▪ • •

Beleidsplan Sociaal Domein Beleidsnotitie Peuteropvang 2018 Integraal Huisvestingsplan Basisscholen

2 Wat hebben we ervoor gedaan? Hoe hebben we gewerkt aan voldoende en adequate huisvesting van het onderwijs? Nicolaas Beetsschool verhuist mogelijk naar terrein polikliniek Het schoolbestuur van de Nicolaas Beetsschool heeft in december 2019 een plan ingediend dat uitgaat van nieuwbouw op de huidige locatie. Kort daarna is een alternatieve locatie voor de Nicolaas Beetsschool in beeld gekomen: het Lorentz De Haas Laboratorium en het aangrenzende terrein (polikliniek). In 2020 is deze variant onderzocht. Het voordeel van deze locatie is dat het huidige schoolgebouw van de Nicolaas Beetsschool gebruikt kan worden als wissellocatie voor de overige scholen. Na de zomer van 2021 wordt besloten of de Nicolaas Beetsschool gaat verhuizen. Vanwege deze mogelijke verhuizing is het project Kerklaan 61 (oude politiebureau) stilgelegd in afwachting van het besluit.

Rekening 2020

Programma 4

46

Geen aanpassing bij De Ark, maar verbouwing bij De Evenaar In de Voorjaarsnota 2019 is budget beschikbaar gesteld voor een interne aanpassing bij De Ark voor De Evenaar. Dit moest het ruimtetekort bij De Evenaar oplossen. Maar al snel bleek dat een eenvoudige, interne aanpassing en verbouwing niet mogelijk was, doordat het leerlingenaantal van De Ark is gestegen. Daarom zijn er aan beide schoolbesturen diverse opties gepresenteerd (zoals een noodlokaal) voor de oplossing van het ruimtetekort. Geen van de opties kon rekenen op steun van beide schoolbesturen. De Evenaar heeft vervolgens voorgesteld op het dak van de school een constructie te plaatsen, waardoor er extra ruimte ontstaat. Dit duurdere voorstel lost het ruimtetekort op. De gemeente stelt € 250.000 beschikbaar voor de verbouwing en het schoolbestuur financiert de meerkosten. Inspectie wijst op verbeterpunt voorschoolse educatie De gemeente ontvangt een rijksuitkering voor voorschoolse educatie. Aan deze rijksuitkering zijn voorwaarden verbonden. De Inspectie van het Onderwijs houdt hierop toezicht en heeft Heemstede in 2020 nader onderzocht. Op de meeste onderdelen voldoet de gemeente aan de voorwaarden. Alleen op het onderdeel resultaten scoort Heemstede onvoldoende. Wij gaan met de schoolbesturen en de aanbieders van voorschoolse educatie afspraken maken, zodat deze onvoldoende weer een voldoende wordt.

Gesprekken aangegaan voor talentontwikkeling jeugd Door scholen en jeugd meer te betrekken bij maatschappelijke vraagstukken, willen wij bijdragen aan talentontwikkeling van jeugd. De coronacrisis heeft op dit gebied ook voor een positieve ontwikkeling gezorgd. Via de subsidieregeling Jeugd aan Zet is het gesprek met jongeren op gang gekomen (zie ook programma 6 Sociaal domein). Dit willen we vasthouden en uitbouwen. Met welke partijen werken wij aan dit programma? De Stichting Openbaar Onderwijs Zuid-Kennemerland (STOPOZ) draagt zorg voor het openbaar onderwijs. De Gemeenschappelijke Regeling en Voortijdig Schoolverlaten West-Kennemerland verzorgt de leerplichtadministratie, leerplichthandhaving en RMC (regionale meld- en coördinatiefunctie voortijdig schoolverlaten).

3 Wat hebben we gemeten? Verplichte beleidsindicatoren (laatste meting cijfers uit: waarstaatjegemeente.nl 04-03-2021 Jaar Jaar meting meting Indicator Meeteenheid Waarde

Waarde

Absoluut verzuim

Aantal per 1.000 leerlingen

2017

0,91

-

-

Relatief verzuim Voortijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie

Aantal per 1.000 leerlingen

2018

15,46

2019

18

% deelnemers van het vo- en mbo-onderwijs

2017

1,4

2019

1,3

Rekening 2020

Programma 4

47

4 Wat heeft het programma gekost? (x € 1.000)

rekening

begroting

rekening

2019

2020

2020

Lasten Baten

2.358 89

2.600 117

2.495 113

Resultaat programma

-2.269

-2.483

-2.382

Lasten programma 4

Baten programma 4

€ 2.495.105

€ 52.176

Aandeel programma in totale rekening van € 104.284.230

Detailtabel programma 4 – Onderwijs (x € 1.000) taakveld omschrijving taakveld Lasten, uitgesplitst per taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totale lasten van het programma Baten, uitgesplitst per taakveld 4.1 Openbaar basisonderwijs 4.2 Onderwijshuisvesting 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Totale baten van het programma Saldo programma

Rekening 2020

Programma 4

rekening 2019

begroting 2020

rekening 2020

30 1.388 940 2.358

35 1.476 1.089 2.600

32 1.470 993 2.495

0 29 60 89 -2.269

0 31 86 117 -2.483

0 31 82 113 -2.382

48

Toelichting op de financiële cijfers: Lasten Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken 40301 Basisonderwijs, financiën Het voordeel van € 76.000 is enerzijds tot stand gekomen door het later aanwenden van het uitvoeringsbudget lokaal sportakkoord ad € 20.000. Anderzijds wordt analoog aan de vaststelling van de jaarstukken 2019 voorgesteld het budget ad € 62.000 brede impuls combinatiefuncties mee te nemen naar 2021 voor het exploitatiebudget brede impuls combinatiefuncties. 40307 Overige lokaal bestuurlijke taken Het nadeel van € 40.000 is veroorzaakt door eenmalige extra lasten in het boekjaar 2020 als gevolg van het feit dat de lasten muziek/gym van het openbaar en bijzonder onderwijs over het kalenderjaar In plaats van het schooljaar worden genomen. Dit vanuit het uitgangspunt van uniformiteit.

Rekening 2020

Programma 4

49

Rekening 2020

Programma 5

Sport, cultuur en recreatie Portefeuillehouders: Sjaak Struijf/Annelies van der Have/Nicole Mulder 1 Wat hebben we bereikt?

2 Wat hebben we ervoor gedaan?

3 Wat hebben we gemeten?

4 Wat heeft het programma gekost?

Dit programma bestaat uit taken die voortkomen uit het vastgestelde beleid op het gebied van cultuur, sport en recreatie. Daarnaast valt hieronder het aanleggen en onderhouden van het openbaar groen, het in stand houden van het Wandelbos Groenendaal en de kinderboerderij ‘t Molentje. Hieronder leest u eerst wat we op de genoemde thema’s hebben bereikt (paragraaf 1). Vervolgens gaan we in op wat we hiervoor in 2020 hebben gedaan (paragraaf 2). Daarna vindt u in paragraaf 3 een tabel van gemeten resultaten op beleidsindicatoren en tot slot staan in paragraaf 4 de kosten voor dit programma.

1 Wat hebben we bereikt? Als gemeente Heemstede willen we dat onze voorzieningen voldoen aan de behoeften van inwoners. Deze voorzieningen voor sport, cultuur en recreatie dragen bij aan de gezondheid en sociale participatie van inwoners en zijn voor iedereen toegankelijk. Daarnaast willen we het groene karakter van Heemstede behouden en zorgen voor een openbare ruimte die bijdraagt aan het prettige leefklimaat van Heemstede. Ook benutten we dit groene karakter actief voor duurzame (buiten)recreatie en buitensporten - deze voorzieningen zijn goed en bereikbaar. Park Meermond, het Wandelbos Groenendaal en onze kinderboerderij zijn belangrijke groene locaties. Hier kunnen mensen elkaar ontmoeten in de buitenlucht, maar ook zelfstandig genieten van de frisse buitenlucht. Op deze en andere plekken in de gemeente sluiten we aan bij initiatieven in de regio die recreatief wandelen en fietsen stimuleren. Ondertussen werken we aan een betere biodiversiteit en ecologie en we bevorderen recreatieve verbindingen in de regio. Dit doen we samen met mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en met buurtbewoners. Niet eerder was het gebruik van onze groene buitenruimte zo intensief als in 2020. Door de beperkingen maakten veel inwoners (opnieuw) kennis met het groen in de eigen woonomgeving. Uiteraard was dit deels ook omdat er geen andere mogelijkheden waren.

Hoe dan ook is het groene karakter van Heemstede actief benut voor duurzame (buiten)recreatie en buitensporten. Verder is het bestaande sloepennetwerk benut voor waterrecreatie. Het plan was om in 2020 ook de diverse subsidieverordeningen op elkaar af te stemmen. Deze harmonisatie is echter uitgesteld naar het subsidiejaar 2022. In paragraaf 2 leest u verder hoe we vanuit onze beleidsdoelen actief hebben bijgedragen aan het intensieve maar zorgvuldige gebruik van de buitenruimte.

Relevante beleidsnota’s: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Cultuurnota Nota Sport en bewegen Nota Subsidiebeleid/subsidiebeleidskader Groenbeleidsplan 2014 - 2023 Beheerplan Wandelbos Groenendaal 2015 - 2032

Rekening 2020

Programma 5

50

2 Wat hebben we ervoor gedaan? Hoe hebben we sportbeoefening gestimuleerd met sport- en recreatievoorzieningen? Combinatiefuncties (buurtsportcoaches) voortzetten In 2020 hebben we besloten de combinatiefuncties voor buurtsportcoaches voort te zetten. Hiervoor maken we gebruik van de Rijkssubsidieregeling Brede Impuls Combinatiefuncties. De regeling is breder inzetbaar geworden. Dit betekent dat we de combinatiefunctionarissen ook breder gaan inzetten voor: • deelnemen aan cultuur voor iedereen mogelijk maken; • duurzaam versterken en innoveren van sport-, beweeg- en cultuuraanbieders; • lokale verbindingen tot stand brengen en uitbouwen. Hiervoor zijn diverse overleggen gevoerd met partners. het Samen met sport- en beweegaanbieders lokaal sportakkoord voorbereid Met de ambities uit het Nationaal Sportakkoord als uitgangspunt hebben we in 2020 een lokaal sportakkoord voorbereid. Dit deden we samen met sport- en beweegaanbieders en andere (potentiële) partners in Heemstede. In het sportakkoord is ook aandacht voor ongeorganiseerd sport en bewegen in de openbare ruimte. Verder bekijken we met betrokkenen partners welke beleidsindicatoren voor sport we kunnen opnemen. We bespreken het lokaal sportakkoord in 2021 met de raad. Blijvend aandacht voor buitensport en duurzaam recreëren Het CBS stelt dat 87 procent van de Nederlanders graag buiten sport en recreëert.

In 2020 werd dit noodgedwongen door de coronamaatregelen zelfs de norm. Dankzij het groene karakter van Heemstede hebben wij veel mogelijkheden voor duurzame recreatie en buitensport. Een goede infrastructuur is hierbij van belang, met name voor fietsers en wandelaars. Daarom hebben we een actieve rol in het wandel- en fietsnetwerk Noord-Holland. Ook stimuleren we buitenrecreatie met het sportevenement De Heemstede Loop. Helaas kon de editie van 2020 niet doorgaan. Voorbereid op actualisering Actieplan Spelen De gemeente wil een aantrekkelijke openbare ruimte, met voldoende ruimte voor bewegen, buitenspelen en ontmoeting. Hieraan werken we onder andere met het Actieplan Spelen. In 2020 hebben we ons voorbereid op een actualisatie van dit plan. Participatie en duurzaamheid spelen in het nieuwe plan een belangrijkere rol. Ook sluiten we in het nieuwe plan aan op de motie ‘speeltuinen verbinden’. We leggen het Actieplan Spelen 20212023 in het voorjaar 2021 voor aan de raad. Hoe hebben we cultuurbehoud, -participatie en -educatie gestimuleerd? Frisse blik op cultuurbeleid voor nieuwe Cultuurnota In 2020 hebben we de nieuwe Cultuurnota voorbereid. De focus hierin is cultuurbehoud, cultuurparticipatie en cultuureducatie. De cultuursector had het door het coronavirus zwaar in 2020.

Het Rijk heeft vervolgens budget vrijgemaakt om de culturele infrastructuur te versterken, ook voor Heemstede. Hoe we dit budget inzetten, nemen we mee in de Cultuurnota 2021-2024. Daarnaast kijken we op basis van welke beleidsindicatoren we het cultuurbeleid in Heemstede beter kunnen meten. Dit doen we samen met betrokkenen tijdens het tot stand komen van de nieuwe Cultuurnota. Aandacht voor gemeentelijke monumenten Landelijk zijn 3,3 objecten op de 1.000 inwoners een gemeentelijk monument. In Heemstede is het cijfer op deze beleidsindicator lager, namelijk 1,9 per 1.000 inwoners. We willen voldoen aan het landelijke gemiddelde en streven er daarom naar om in 2021 minimaal twee monumenten aan te wijzen als gemeentelijk monument. Bibliotheek biedt geïntegreerde voorzieningen aan De bibliotheek is onderdeel van de partijen die vanuit Plein 1 een geïntegreerd voorzieningenaanbod leveren. In 2020 is dit aanbod bij de bibliotheek verder ontwikkeld, mede ingegeven door corona. Zoals de afhaalbieb en bieb aan huis. Maar ook digitale participatie door het bieden van een hulplijn. Hoe hebben we gewerkt aan de beleidsdoelen Groen & recreatie Wandelnetwerk Zuid-Kennemerland voorbereid We staan op het punt om een compleet wandelnetwerk in geheel Zuid-Kennemerland uit te rollen. Samen met Haarlemmermeer, Haarlem, Velsen en Bloemendaal ontstaat daarmee een regionaal wandelnetwerk.

Eind 2020 hebben alle betrokken gemeenten hiervoor de samenwerkingsovereenkomst ondertekend met Recreatie NoordHolland. Nu de uitvoering dichterbij komt, hebben we in 2020 ook gekeken waar in de regio we Toeristische Overstap Punten (TOP´s) kunnen realiseren. De werkzaamheden voor het wandelnetwerk starten in 2021.

Rekening 2020

Programma 5

51

Start voorbereiding Nota Ecologie In 2020 hebben we de Nota Ecologie voorbereid. In deze nota komt te staan hoe we integraal kunnen omgaan met ecologische waarden in het beheer van onze groene buitenruimte. Samen met Natuurlijke Zaken zijn hiervoor de huidige ecologische waarden binnen de gemeente verkend. Afhankelijk van de keuzes die de gemeente maakt, zijn aanvullende onderzoek- en uitvoeringsbudgetten nodig. De resultaten van de Nota Ecologie worden gebruikt bij de aanstaande update van het Groenbeleidsplan in 2021. Inhaalslag openbaar groen In 2020 zijn diverse plantsoenen gerenoveerd, bijvoorbeeld aan de Beethovenlaan, het Waterpark en de C. Huygenslaan. De renovaties zijn afgestemd met andere projecten en gekoppeld met het programma wegen. Er is hierbij rekening gehouden met de inhaalslag openbaar groen in het investeringsprogramma. Brede samenwerking in groenonderhoud In 2020 is het groenonderhoud en het schoonhouden van de openbare ruimte meer wijkgericht en integraal opgepakt. Dit deden we samen met inwoners. Hierbij is sneller geschakeld en beter ingehaakt op initiatieven uit de directe woonomgeving. Ook is gekeken hoe we met het beheer kunnen aansluiten bij de wijkgerichte aanpak. Dit deden we samen met bestaande partners zoals stichting MEERGroen, IVN, Meerlanden, De Hartekamp, Landschap Noord-Holland en Paswerk.

We zoeken continu naar nieuwe oplossingen om voldoende capaciteit beschikbaar te hebben voor het onderhoud. Gesprekken gevoerd over bouw Belvédère Het Wandelbos Groenendaal is al ruim 100 jaar een geliefde locatie voor veel inwoners om te bezoeken. Recreatie, cultuurhistorie en ecologisch beheer komen hier samen. In 2020 waren er diverse gesprekken over de concrete bouw en vormgeving van een nieuwe toren. In 2021 staat de bouw van deze nieuwe Belvédère in de planning. Hiervoor is een particuliere gift beschikbaar. Kinderboerderij heeft ook in 2020 belangrijke maatschappelijke functie Kinderboerderij ‘t Molentje in wandelbos Groenendaal is de oudste kinderboerderij van Noord-Holland. Veel mensen, van jong tot oud, bezoeken de kinderboerderij. Op een recreatieve en educatieve manier maken we hen vertrouwd met de dieren en werkzaamheden op de kinderboerderij. Ook zijn op de kinderboerderij steeds meer duurzame technieken te ontdekken uit het dagelijks leven. In 2020 was de kinderboerderij opnieuw een vertrouwd adres voor mensen die wat extra begeleiding nodig hebben. Zij kunnen zich er actief inzetten en krijgen begeleiding waar dat nodig is. Daarvoor is net als voorgaande jaren samengewerkt met de Hartekamp Groep. Ook voor andere partijen binnen het sociaal domein biedt de kinderboerderij mogelijkheden.

Mensen met een beperking en/of grote afstand tot de arbeidsmarkt kunnen er een maatschappelijke bijdrage leveren. Met welke partijen werken wij aan dit programma? Meerlanden NV (openbare ruimte)

3 Wat hebben we gemeten? Verplichte beleidsindicatoren (laatste meting cijfers uit: waarstaatjegemeente.nl 04-03-2021) Indicator

Niet-sporters

Jaar

Meeteenheid

%

Waarde

Jaar

Waarde

meting

meting

2016

31,8 Volgende meting in 2020

* Bron: Gezondheidsenquête (CBS, RIVM). Dit onderzoek wordt om de vier jaar uitgevoerd.

Rekening 2020

Programma 5

52

4 Wat heeft het programma gekost? (x € 1.000)

rekening

begroting

rekening

2019

2020

2020

Lasten Baten

4.866 501

4.972 522

5.050 522

Resultaat programma

-4.365

-4.450

-4.528

Lasten programma 5

Baten programma 5

€ 5.049.368

€ 521.395

Aandeel programma in totale rekening van € 104.284.230

Toelichting op de financiële cijfers: taakveld omschrijving taakveld Lasten, uitgesplitst per taakveld 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totale lasten van het programma

Rekening 2020

Programma 5

rekening 2019

begroting 2020

rekening 2020

222 860 295 0 17 1.175 2.297 4.866

233 867 340 10 16 1.218 2.288 4.972

225 854 294 3 17 1.176 2.481 5.050

53

taakveld omschrijving taakveld Baten, uitgesplitst per taakveld 5.1 Sportbeleid en activering 5.2 Sportaccommodaties 5.3 Cultuurpresentatie, -productie en -participatie 5.4 Musea 5.5 Cultureel erfgoed 5.6 Media 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totale baten van het programma Saldo programma

rekening 2019

begroting 2020

rekening 2020

0 171 0 0 0 234 96 501 -4.365

0 195 0 0 0 264 63 522 -4.450

0 196 0 0 0 264 62 522 -4.528

Lasten Taakveld 5.6 Media 50602 Multifunctioneel pand Julianaplein 1 (Plein 1) Het voordeel van € 35.000 komt grotendeels door lagere lasten als gevolg van een verminderde openstelling vanwege corona.

Taakveld 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Het nadeel op dit taakveld bedraagt € 192.000. Dit bestaat uit: • Minder doorberekende salarislasten door o.a. opheffing bureau Planning en Control en vacatureruimte (€ 40.000 voordeel); • Hier tegenover staat inhuur ten laste van de vacaturepot (€ 88.000 nadeel). De vacaturepot vormt op dit taakveld een overschrijding maar wordt betrokken in het resultaat op de salarisbegroting 2020. Dekking van de vacaturepot ontstaat uit vrijvallende salarislasten die vanuit alle taakvelden worden samengevoegd. Het managementteam beslist over de aanwending; • Minder uitgaven aan evenementen (€ 4.000 voordeel); • Onderhoudslasten bedrijfsmiddelen (€ 5.000 nadeel); • Ecologisch beleidsplan loopt deels door in 2021 (€ 5.000 voordeel). Voorgesteld wordt dit bedrag mee te nemen naar 2021 door resultaatbestemming; • Er is sprake van een structureel tekort op wandelplaatsen en plantsoenen (€ 177.000 nadeel). Dit budget staat al enkele jaren onder druk door o.a. de gestegen kosten van bestekken (zoals maaien en groenonderhoud) maar ook omdat door de droge zomers extra water moet worden gegeven en plagen zoals de processierups voorkomen. Ook slaat hierdoor niet alle nieuwe beplanting aan en is het daardoor soms nodig de aanplant nogmaals te vervangen.

Het budget voor wandelplaatsen en plantsoenen wordt verder onderzocht en in de P&C documenten 2021 en/of de begroting 2022 zal een voorstel worden gedaan tot structurele verhoging. Het budget moet aansluiten bij het door de raad vastgestelde onderhoudsniveau; • Minder uitgaven kinderboerderij (€ 9.000 voordeel); • Minder uitgaven aan het wandelbos Groenendaal (€ 10.000 voordeel); • Aankoop grond C. Huygenslaan nog niet gerealiseerd door de provincie Noord-Holland (€ 4.000 voordeel). Omdat dit in 2021 plaats zal vinden wordt voorgesteld dit bedrag via resultaatbestemming meegenomen naar 2021; • Minder uitgaven incidentele vervanging speeltoestellen (€ 6.000 voordeel)

Baten -

Rekening 2020

Programma 5

54

Programmabegroting 2020

Programma 6

Sociaal domein Portefeuillehouder: Sjaak Struijf 1 Wat hebben we bereikt?

2 Wat hebben we ervoor gedaan?

3 Wat hebben we gemeten?

4 Wat heeft het programma gekost?

Het programma Sociaal Domein richt zich op taken op het gebied van hulp of ondersteuning en werk en inkomen. Leidend hierbij zijn de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet en de Participatiewet. Daarnaast hebben we hierbij te maken met de Wet sociale werkvoorziening (Wsw), de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Werknemers (IOAW), Inkomensvoorziening oudere en arbeidsongeschikte zelfstandigen (IOAZ) en Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz). In 2020 hadden we bovendien te maken met de Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandig ondernemers (Tozo). Hieronder leest u eerst wat we op de genoemde thema’s hebben bereikt (paragraaf 1). Vervolgens gaan we in op wat we hiervoor in 2020 hebben gedaan (paragraaf 2). Daarna vindt u in paragraaf 3 een tabel van gemeten resultaten op beleidsindicatoren en tot slot staan in paragraaf 4 de kosten voor dit programma.

1 Wat hebben we bereikt? We zetten ons in voor een inclusieve samenleving. Iedereen, van jong tot oud, van arm tot rijk, kan hierin meedoen en zich in Heemstede ontplooien binnen een stevige sociale basisinfrastructuur. Om inwoners hierbij te ondersteunen bieden we een breed palet aan voorzieningen aan, variërend van preventief tot (zeer) specialistisch en van algemeen tot individueel. Dit aanbod is samenhangend, laagdrempelig en integraal toegankelijk; we organiseren de voorzieningen dicht bij de inwoner. Maatwerk is ons uitgangspunt. Waar dat kan, werken we volgens de principes van ‘de Nieuwe Route’. Een sterke sociale basisinfrastructuur zorgt voor preventie, vroegsignalering en dat inwoners zo zelfstandig mogelijk participeren in de samenleving. We ondersteunen kwetsbare inwoners die dat niet op eigen kracht of via hun sociale netwerk kunnen. Samen zoeken we dan een tijdsbesteding die hun structuur en zingeving biedt en die hun zelfredzaamheid vergroot. Bijvoorbeeld met groepsactiviteiten (steeds meer voor en door bewoners) die in sociale accommodaties worden aangeboden. Onze maatschappelijke partners, zorgaanbieders, inwoners en ondernemers hebben hierin een belangrijke rol. Ook zetten we sociale accommodaties zoals Plein 1 in voor de sociale basisinfrastructuur.

Ons uitgangspunt is dat we inwoners zo veel mogelijk ondersteunen vanuit de algemene voorzieningen, naast hun eigen verantwoordelijkheid en eigen netwerk. Pas als de algemene ondersteuning niet toereikend is, gaan we over tot een individuele voorziening. We optimaliseren de ondersteuning aan inwoners door integraal te werken op de diverse taakgebieden (bijvoorbeeld zorg en veiligheid). In 2020 bleek weer dat het sociale fundament in Heemstede staat. Inwoners ervaren en beoordelen de geboden ondersteuning en voorzieningen in Heemstede over het algemeen positief. Wel heeft de coronacrisis een grote impact gehad binnen het sociaal domein. Veel taken waren gericht op het omgaan met de nieuwe situatie en het ondersteunen van onze samenwerkingspartners hierin. Enerzijds ontstonden hierdoor nieuwe initiatieven om inwoners in deze situatie zo goed mogelijk te ondersteunen. Anderzijds zorgde de crisis ervoor dat we onze doelen voor 2020 moesten aanpassen. Ook kwam het Rijk met een uitgebreid steunpakket voor economisch getroffenen. Onze Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken (IASZ) moest een deel daarvan uitvoeren. De IASZ heeft in korte tijd een groot aantal aanvragen om ondersteuning van ondernemers behandeld. Daarnaast nam ook het aantal mensen in de reguliere bijstand toe. Al met al was het dus een roerig jaar. Toch is het ook gelukt om verschillende beleidsdoelen te bereiken.

In pararaaf 2 leest u meer over wat we hiervoor op de verschillende beleidsterreinen hebben gedaan.

Rekening 2020

Programma 6

55

Relevante beleidsnota’s: ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Beleidsplan Sociaal Domein 2020-2023 Beleidsplan Schuldhulpverlening 2021-2024 Uitvoeringsprogramma Re-integratiebeleid Beleidsplan minimabeleid 2020-2023 Notitie Mantelzorgondersteuning

2 Wat hebben we ervoor gedaan? Hoe hebben we de zelfredzaamheid en maatschappelijke participatie bevorderd? Nieuwe afspraken gemaakt voor stevige sociale basis 2020-2023 Zoals gezegd staat de sociale basisinfrastructuur stevig. Toch moeten we deze ieder jaar continueren en doorontwikkelen. In 2020 hebben we hierover afspraken gemaakt met de Stichting WIJ Heemstede en de Bibliotheek Zuid-Kennemerland voor de periode 2020-2023. In deze (inhoudelijke en financiële) afspraken volgen we de uitgangspunten van het nieuwe Beleidsplan sociaal domein. Hiermee continueren we ook het algemeen maatschappelijk werk. Budget en aandacht voor vrijwilligersplatform en -werk Sinds 2018 coördineert Stichting WIJ Heemstede het online vrijwilligersplatform WeHelpen. In 2020 is in de budgetsubsidie 2020-2023 vastgesteld dat de stichting die werkzaamheden kan voortzetten. WIJ Heemstede rapporteert jaarlijks over de voortgang van het vrijwilligersplatform. Daarnaast geeft zij in 2021 een presentatie aan de raad over het ‘budgetcontact halverwege’, waarin aandacht is voor WeHelpen. In 2020 is ook het vrijwilligerswerk vanuit de Participatiewet voortgezet. De Vrijwilligersprijs en het Vrijwilligersfeest waren door de coronapandemie anders dan andere jaren, maar zijn wel doorgegaan onder het thema ‘Betrokken vrijwilliger van het jaar’.

Deskundigheidsbevordering op een laag pitje; veel ruimte voor netwerken en verbinden De coronamaatregelen hebben in 2020 gezorgd voor meer samenwerking en verbinding tussen de verschillende maatschappelijke partners, zorgaanbieders en informele netwerken in Heemstede. Daarnaast zijn digitale middelen op innovatieve manieren ingezet om inwoners te kunnen blijven bereiken. De focus lag steeds op het ondersteunen van kwetsbare personen. Vanwege deze focus hebben we ons in 2020 minder in kunnen zetten op deskundigheidsbevordering volgens de nieuwe route en de sociale benadering. Wel hebben we onze samenwerkingspartners ondersteund om de benodigde voorzieningen zo goed mogelijk op te zetten in samenwerking met andere partijen. Waar nodig hebben we meegedacht over alternatieven. Zo is bij Plein1 tijdelijk een tent neergezet, waardoor sommige activiteiten ondanks de beperkingen toch konden doorgaan. Ook wijkanalyses doorgeschoven naar 2020 Door corona hebben we in 2020 moeten prioriteren op beleidsdoelen. Hierdoor zijn de wijkanalyses doorgeschoven naar 2021. Komend jaar willen we hiermee inzicht krijgen in de vraagstukken die in de verschillende wijken spelen. Zo kunnen we de (preventieve) sociale activiteiten afstemmen op die vraagstukken.

Sociale burgerinitiatieven gestimuleerd vanuit participatieprogramma In 2020 werkten we voor de sociale initiatieven in Heemstede integraal samen met het programma Participatie. Hier zijn meerdere acties uit voortgekomen. Zo heeft een inwoner het initiatief genomen om kwetsbare jongeren in deze tijd een hart onder de riem te steken. Diverse activiteiten vanuit de lokale inclusieagenda In het kader van de routekaart Heemstede Regenbooggemeente heeft in 2020 de Roze Kunstlijn geëxposeerd in de raadzaal. Daarnaast is gedurende het jaar op verschillende momenten (zoals op Paarse Vrijdag) de regenboogvlag gehesen. Ook is de werkgroep ‘Gezond Heemstede’ aan de slag gegaan met de motie openbare toiletten. Deze werkgroep komt voort uit de Wmo klankbordgroep en vraagt aandacht voor de inclusieve samenleving in Heemstede. Verder is in 2020 de werkgroep Toegankelijkheid opgestart, die bestaat uit vijf inwoners. Samen met diverse partners en de gemeente heeft de werkgroep bewustwording gecreëerd rondom toegankelijkheid. Ook heeft de werkgroep hiervoor verbeterpunten aangedragen. Tot slot zijn in 2020 weer stappen gezet op weg naar een rookvrije generatie. Zo zijn sinds augustus 2020 alle schoolpleinen rookvrij. Met de sportverenigingen is overleg geweest over rookvrije sportterreinen. De meeste verenigingen zijn goed op weg. Plein 1 is inmiddels ook rookvrij.

Rekening 2020

Programma 6

56

Parttime werken gestimuleerd met regeling en folder Begin 2020 is de raad akkoord gegaan met het extra stimuleren van parttime arbeid. Parttime werk is voor uitkeringsgerechtigden namelijk vaak een opstap naar fulltime werk en uitstroom uit de uitkering. Voor anderen kan parttime werk, vanwege persoonlijke omstandigheden, het maximaal haalbare zijn. Uitkeringsgerechtigden die parttime werken, mogen tijdelijk een deel van het geld dat ze verdienen, houden. Dit wordt dus niet gekort op hun uitkering. We hebben deze regeling financieel aantrekkelijker gemaakt om het parttime werk te stimuleren. Daarnaast is voor de doelgroep de folder ‘parttime werken met een uitkering’ gemaakt. Hierin leggen we uit wat het betekent om parttime te werken naast de uitkering. In het raadsvoorstel is afgesproken om het resultaat van de versoepelingen na twee jaar te evalueren. Grote ontwikkelingen in Paswerk/Participatiebedrijf In 2020 zijn de ontwikkelingen rondom het Participatiebedrijf in een stroomversnelling gekomen. De besluitvorming is voorbereid en in alle deelnemende gemeenten is groen licht gekomen voor de oprichting van het bedrijf. Dit betekent dat de Gemeenschappelijke Regeling Paswerk en onderdelen van de Werkpas Holding worden samengevoegd. De focus van het Participatiebedrijf wordt de organisatie van en toeleiding naar betaald werk.

Overeenkomst re-integratiepartner verlengd in afwachting van besluitvorming Re-integratie is een van de kerntaken van de IASZ. Hiervoor zijn met meerdere partners overeenkomsten afgesloten. Doordat er nog geen besluit was over het Participatiebedrijf, is de overeenkomst met reintegratiepartner Pasmatch in 2020 met een jaar verlengd. Pasmatch doet de arbeidsbemiddeling van mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt. Nieuwe aanpak arbeidsmarkt opgesteld Door de coronacrisis moeten we de re-integratiehulpverlening intensiveren en verbreden. De regiogemeenten in Zuid-Kennemerland en IJmond hebben hiervoor een aanpak opgesteld samen met UWV, werkgevers- en werknemersorganisaties en het onderwijs. Dit is de Regionale Aanpak Arbeidsmarkt Zuid-Kennemerland en IJmond 2020-2022. Deze aanpak bestaat uit regionale en lokale acties die bijdragen aan structurele oplossingen voor werkenden en werkzoekenden in de regio. De financiering komt onder meer vanuit de steunpakketten van het Rijk. Wet inburgering voorbereid, maar ingangsdatum is verschoven In 2020 is de nieuwe Wet inburgering voorbereid. Hierin staat dat gemeenten weer de regie over inburgering krijgen. Vooruitlopend op deze nieuwe wet hebben gemeenten in 2020 extra middelen van het Rijk ontvangen voor de ondersteuning en begeleiding van inburgeraars.

Met dit extra geld moeten we de huidige inburgeraars naar een hoger taalniveau begeleiden, waardoor een betere kans op werk ontstaat. Eind 2020 is bekend geworden dat de ingangsdatum van de wet is verschoven naar 1 januari 2022. Hoe hebben we bijgedragen aan kinderen en jongeren die gezond en veilig opgroeien en zich ontplooien? Jongeren op weg geholpen vanuit project Jongeren in Beeld Sinds 2019 is het wettelijk mogelijk rapporten te ontvangen met gegevens van jongeren tussen de 23 en 27 jaar oud die ‘thuis zitten’. Dit zijn jongeren zonder startkwalificatie, inschrijving in het onderwijs, werk of uitkering. Vanuit het project ‘Jongeren in Beeld’ hebben wij deze jongeren actief benaderd en wanneer relevant hulp aangeboden. Een aantal jongeren blijkt geen hulp nodig te hebben, bijvoorbeeld vanwege een eigen bedrijf. Maar andere jongeren kunnen we echt helpen, bijvoorbeeld met een aanbod vanuit het RMC of met bemiddeling naar een baan. In 2021 zetten we dit project daarom voort. Eerste activiteiten vanuit Jeugd aan Zet In 2020 is een subsidieaanvraag voor Jeugd aan Zet toegekend. In dit project kunnen jongeren zich opgeven om mee te helpen bij het opzetten en uitvoeren van jongerenactiviteiten. Of om mee te helpen bij een online platform waar jongeren met elkaar in gesprek gaan.

Voor de herfstvakantie hebben jongeren uit Heemstede Epic Youth benaderd voor het organiseren van een game-event. Dit hebben we meegefinancierd vanuit de subsidie Jeugd aan Zet. Contracten voor individuele jeugdhulpvoorzieningen met één jaar verlengd Soms zijn het sociaal netwerk, het algemene voorzieningenniveau en de opvoed- en opgroeiondersteuning vanuit het CJG niet voldoende om kinderen en jongeren (en hun ouders) te ondersteunen. In dat geval kan vanuit de Jeugdwet de inzet van individuele (specialistische) voorzieningen vereist zijn. Voor deze jeugdhulp hebben we sinds 2018 driejarige contracten gesloten met instellingen. Hiervoor hebben we een regionaal inkooptraject doorlopen. Daarnaast hebben we in 2018 driejarige overeenkomsten gesloten met vrijgevestigde aanbieders (Jeugd-GGZ en dyslexiezorg). In deze contracten is een verlengingsoptie opgenomen. In 2020 is besloten de huidige contracten voor de individuele voorzieningen Jeugdwet met instellingen en vrijgevestigden

Rekening 2020

Programma 6

57

met één jaar te verlengen tot en met 31 december 2021. In de tweede helft van 2020 is de verwerving van een nieuw aanbod voorbereid. Welke kwalitatief hoogwaardige ondersteuning en voorzieningen hebben we geboden? Verschillende activiteiten vanuit minimabeleid Eind 2019 is het Beleidsplan minimabeleid 2020-2023 vastgesteld. Hierin zijn bestaande regelingen voortgezet, nieuwe regelingen toegevoegd en is meer maatwerk mogelijk gemaakt. Onderdeel van dit beleidsplan is het instrument ‘Bereken uw recht’, dat in 2020 in gebruik is genomen. Met dit instrument wordt anoniem en snel duidelijk of iemand wel of niet in aanmerking komt voor inkomensondersteunende regelingen. In 2020 is ook weer de kledingcadeaukaart verstrekt aan de minima. Daarnaast zijn gratis wasbare mondkapjes uitgedeeld. Beleidsplan schuldhulpverlening vastgesteld Eind 2020 is het Beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 vastgesteld. Hierin is besloten tot een aanpak vroegsignalering schulden. Daarnaast komt er aanvullende dienstverlening beschikbaar voor ondernemers. Ook voor jongeren met geldzorgen is extra aandacht. Ondanks corona is het aantal trajecten schuldhulpverlening in 2020 nog niet toegenomen, maar de verwachting is dat dit nog wel gaat komen. Hiermee is in het beleidsplan rekening gehouden, voor zowel particulieren als zelfstandigen.

Doorontwikkeling van de integrale werkwijze De medewerkers in het Loket, het CJG Heemstede en de IASZ werken vanuit een integrale vraagverheldering. Dit is een werkwijze om duidelijk te krijgen wat de (werkelijke) zorg- of hulpvraag van iemand is, de ‘vraag achter de vraag’. Deze werkwijze is in 2020 verder geborgd en doorontwikkeld. Doel is dat de inwoner nog beter integraal, dus vanuit alle invalshoeken, ondersteund kan worden. Aanbod maatwerkvoorzieningen WMO Soms is voor passende ondersteuning van inwoners een individuele voorziening nodig. Dit soort maatwerkvoorzieningen zijn vereist vanuit de Wet maatschappelijke ondersteuning. Voor de maatwerkvoorzieningen Huishoudelijke ondersteuning en Kortdurend verblijf hebben we sinds 2018 driejarige contracten gesloten met instellingen. Hiervoor hebben we een regionaal inkooptraject doorlopen. In 2020 is besloten deze contracten te verlengen met één jaar. De voorzieningen Begeleiding ambulant en Dagbesteding bieden we sinds 2018 alleen nog in specifieke gevallen aan als individuele voorziening of maatwerkvoorziening. Voor deze voorzieningen zijn we in 2021 nieuwe overeenkomsten aangegaan. Algemene voorzieningen Begeleiding en Dagbesteding De voorzieningen Begeleiding ambulant en Dagbesteding bieden we sinds 2018 dus vooral aan in de vorm van algemene voorzieningen (kanteling).

Een groot gedeelte van dit aanbod bieden we dichtbij aan vanuit Plein1. Hiervoor is aan vijf aanbieders een driejarige budgetsubsidie verleend. In 2020 is besloten de afspraken van 2018-2020 te verlengen tot eind 2021. Wijziging verordening vanwege abonnementstarief Wmo-voorzieningen Per 1 januari 2020 is landelijk het abonnementstarief ingevoerd voor Wmo-voorzieningen (algemene en maatwerkvoorzieningen). Sindsdien betaalt iedereen maximaal € 19 per maand. Er wordt niet meer gekeken naar inkomen, vermogen en de hoeveelheid hulp en/of ondersteuning. Vanwege deze verandering hebben we per 1 januari 2020 onze Wmo-verordening gewijzigd. Doelgroepenvervoer ondanks corona flexibel doorgezet Door het coronavirus was het Wmo- en leerlingenvervoer in 2020 grillig. Dit had gevolgen voor het aantal ritten. Er zijn regionaal verschillende (financiële) afspraken gemaakt om de bedrijfsvoering van de vervoerders niet in gevaar te brengen. Dit heeft gezorgd voor een flexibele inzet van het Wmo-vervoer en leerlingenvervoer. Pilot praktijkondersteuner Jeugd GGZ huisartsen succesvol We zijn in 2020 gestart met een pilot voor de inzet van een praktijkondersteuner Jeugd GGZ in enkele huisartsenpraktijken. In het laatste kwartaal van 2020 hebben we deze pilot geëvalueerd. We constateren dat we hiermee maatwerk kunnen bieden en uiteindelijk de uitgaven voor jeugd-GGZ kunnen beperken.

Daarom is besloten de inzet van de praktijkondersteuner Jeugd GGZ per 2021 voort te zetten en zo mogelijk uit te breiden. Instrumenten ingericht om samenwerking zorg en veiligheid te verbeteren Daarnaast zijn de eerste stappen gezet voor een betere samenwerking tussen de domeinen zorg en veiligheid. Er is een lokaal portefeuillehouderoverleg opgezet, zodat we lokaal kunnen sturen op onderwerpen op het snijvlak van zorg en veiligheid. Om op casusniveau te kunnen samenwerken is een bestuurlijk kader opgesteld voor hoe de domeinen lokaal kunnen samenwerken. In het verlengde daarvan is een lokaal casusoverleg opgezet, waarin professionals casuïstiek integraal kunnen benaderen. Voordat dit overleg van start ging, zijn

Rekening 2020

Programma 6

58

enkele sessies gehouden met de interne professionals die betrokken zijn bij de casuïstiek. Dit was nodig voor een gezamenlijk beeld van de opgave, de kansen en de uitdagingen die hierbij komen kijken. Hiermee is intern een basis gelegd voor de samenwerking. De versterking van de samenwerking met de lokale ketenpartners is door corona vooruitgeschoven naar 2021. De gemeenten van de Veiligheidsregio Kennemerland (met uitzondering van Uitgeest) hebben een eerste aanzet gedaan om een gezamenlijke governancestructuur op te zetten voor zorg en veiligheid. Dit zetten zij door in 2021. Uitvoering geven aan de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg De Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg is 1 januari 2020 in werking getreden. Voor de uitvoering van deze wet werken we nauw samen met de gemeenten en ketenpartners van de Veiligheidsregio Kennemerland (met uitzondering van Uitgeest). In het begin waren er een aantal kinderziektes, maar die zijn gezamenlijk verholpen. Eind 2020 hebben de gemeenten en de betrokken ketenpartners geconstateerd dat de uitvoering van de wet in onze regio inmiddels op orde is. Heemstede heeft zelf nog geen ervaring opgedaan met de wet.

Sinds eind 2019 worden alle Heemsteedse inwoners waarop een crisismaatregel (verplichte GGZ in een crisissituatie) van toepassing is, voor beoordeling verplaatst naar een nieuw beoordelingscentrum van GGZ inGeest in Haarlem. Volgens de wet moet vervolgens de burgemeester van Haarlem worden betrokken bij de crisismaatregel. Hierdoor hebben de Heemsteedse bestuurders hiermee nog geen ervaring kunnen opdoen. Daarnaast is er nog geen aanvraag voor een zorgmachtiging voor een Heemsteedse inwoner ingediend. Toch is de organisatie erop voorbereid en ingericht, als we wel worden betrokken bij een crisismaatregel of zorgmachtiging. Voorbereiding decentralisatie Beschermd Wonen In 2020 hebben de gemeenten van de Veiligheidsregio Kennemerland (met uitzondering van Uitgeest) de decentralisatie Beschermd Wonen verder voorbereid. Er zijn vier deelonderwerpen geformuleerd waarin de gemeenten mogelijk kunnen samenwerken. In 2020 is per deelonderwerp onderzocht of samenwerking wenselijk is en, zo ja, in welke vorm. De intentie is om in 2021 de keuzes over deze samenwerking voor te leggen aan de colleges en de raden. In het laatste kwartaal van 2020 heeft het Rijk bekendgemaakt dat het de decentralisatie van de middelen voor Beschermd Wonen uitstelt tot 2023. Deze extra tijd is welkom, omdat we nog veel stappen moeten nemen, voordat duidelijk is hoe de gemeenten gaan samenwerken.

In eerste instantie zou deze decentralisatie overigens gelijk opgaan met die van de maatschappelijke opvang. Het Rijk heeft de laatste echter met vijf jaar uitgesteld. Met welke partijen werken we aan dit programma? Gemeenschappelijke regeling werkvoorzieningsschap Zuid-Kennemerland (Paswerk): sociale werkvoorziening.

Rekening 2020

Programma 6

59

3 Wat hebben we gemeten? Verplichte beleidsindicatoren (laatste meting cijfers uit: waarstaatjegemeente.nl 04-03-2021) Jaar meting

Waarde

Jaar laatste meting

Waarde

Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar

2018

563,7

2019

574,4

Jongeren met een delict voor de rechter

% 12- t/m 21-jarigen

2018

0

2019

0

Kinderen in uitkeringsgezin

% kinderen tot 18 jaar

2018

2

2019

2

Netto arbeidsparticipatie

2018

67

2019

69,1%

Werkloze jongeren

% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking %16- t/m 22-jarigen

2018

1

2019

1%

Personen met een bijstandsuitkering

aantal per 10.000 inwoners vanaf 18 jaar

2019

149,3

2020

378,5

Lopende re-integratievoorzieningen

aantal per 10.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar

2018

284,8

2020

139,4

Jongeren met jeugdhulp

% jongeren tot 18 jaar

2018

7,3

2019

8,1

Jongeren met jeugdbescherming

% jongeren tot 18 jaar

2018

0,4

2019

0,4

Jongeren met jeugdreclassering

% jongeren 12 tot 23 jaar

2018

X

2019

X

Wmo-cliënten met maatwerkarrangement

Aantal per 10.000 inwoners

2019

X

2020

650

Indicator

Meeteenheid

Banen

Overige beleidsindicatoren Aanvullend op de wettelijke beleidsindicatoren zijn er de klanttevredenheidsonderzoeken Wmo (jaarlijks) en Werk en Inkomen (eens in de drie jaar). Deze geven inzicht in de kwaliteit en de resultaten van het aanbod en in de ervaringen van cliënten over onze dienstverlening. Het laatste klanttevredenheidsonderzoek Werk en Inkomen was in 2019. Uit de vragen over het contact met de Intergemeentelijke Afdeling Sociale Zaken (IASZ), bleek toen dat 93 procent van de bezoekers zich voldoende tot zeer goed geholpen voelde. Dit is een verbetering ten opzichte van 2016, toen dit onderdeel ook al positief scoorde. Daarnaast bleek uit het klanttevredenheidsonderzoek Wmo over 2019 dat 85 procent van de ondervraagden ‘eens’ of ‘helemaal mee eens’ waren met de stelling ‘Ik vind de kwaliteit van de ondersteuning die ik krijg goed’. Daarnaast volgen we op andere manieren de inzet en kwaliteit van de gecontracteerde of gesubsidieerde ondersteuning op het vlak van de Jeugdwet en Wmo. Dit gebeurt via de maandelijkse verantwoording/facturatie, de aanvullende periodieke rapportages van de aanbieders en, zo nodig, de gesprekken met aanbieders. Aanvullend op de wettelijke beleidsindicatoren zijn in het beleidsplan Sociaal Domein 2020-2023 nieuwe beleidsindicatoren opgenomen. Deze zijn gekoppeld aan de drie kernthema’s van het beleidsplan.

Versterken sociale basis en informele netwerk Eenzaamheid (%) Jaar

Heemstede

Nederland

2012

33,8

38,7

2016

35,3

42,9

Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM

Rekening 2020

Programma 6

60

Gezonde omgeving Recent alcoholgebruik scholieren % Heemstede 2009 48% 2013 36% 2015 32% Bron: Jeugdmonitor Emovo GGD KL

Overgewicht (%) Jaar

Heemstede

Nederland

2012

42

48,2

2016

41,9

48,9

Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM

Recent gepest kinderen 4-11 jaar %

Heemstede

2018

35%

Bron: Kindermonitor GGD KL

Toeleiding en ondersteuning Verhouding aantal uitstaande voorzieningen (Zorg in natura (ZIN) en PGB) vs. kosten ZIN en PGB Individuele voorzieningen Jeugdwet

2018

2019

2020

Aantal individuele voorzieningen Jeugdwet

782

908

1012

Lasten individuele voorzieningen Jeugdwet

€ 2.610.277

€ 2.979.379

€ 3.152.792

Gemiddelde uitgaven per individuele voorziening Jeugdwet

€ 3.338

€ 3.281

€ 3.115

Aantal maatwerkvoorzieningen Wmo

727

812

884

Lasten maatwerkvoorzieningen Wmo

€ 1.784.322

€ 2.044.757

€ 2.268.994

Gemiddelde uitgaven per maatwerkvoorziening Wmo

€ 2.454

€ 2.518

€ 2.567

Maatwerkvoorzieningen Wmo (excl. collectief vervoer)

Bron: administratie IASZ

Rekening 2020

Programma 6

61

4 Wat heeft het programma gekost? (x € 1.000)

rekening

begroting

rekening

2019

2020

2020

Lasten Baten

19.353 5.774

23.762 9.064

23.516 9.624

Resultaat programma

-13.579

-14.698

-13.892

Lasten programma 6

Baten programma 6 € 9.624.435

€€23.516.098 23.516.098

€

Aandeel programma in totale rekening van € 104.284.230

Detailtabel programma 6 – Sociaal domein (x € 1.000) taakveld omschrijving taakveld

rekening 2019

begroting 2020

rekening 2020

Lasten, uitgesplitst per taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

2.185

2.502

2.402

6.2 6.3

Wijkteams Inkomensregelingen

289 5.389

405 9.213

416 9.238

6.4 6.5 6.6 6.71

Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen Maatwerkdienstverlening 18+

1.507 413 1.520 4.432

1.448 520 1.435 4.793

1.448 388 1.573 4.528

6.72 Maatwerkdienstverlening 18Totale lasten van het programma

3.618 19.353

3.446 23.762

3.523 23.516

Rekening 2020

Programma 6

62

taakveld omschrijving taakveld Baten, uitgesplitst per taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie

rekening 2019

begroting 2020

rekening 2020

495

428

430

0 7.957 14 86 164 400

0 8.500 14 88 193 372

15 9.064 -14.698

27 9.624 -13.892

6.2 6.3

Wijkteams Inkomensregelingen

6.4 6.5 6.6 6.71

Begeleide participatie Arbeidsparticipatie Maatwerkvoorzieningen Maatwerkdienstverlening 18+

25 4.378 14 101 193 436

6.72 Maatwerkdienstverlening 18Totale baten van het programma Saldo programma

132 5.774 -13.579

Toelichting op de financiële cijfers: Taakveld 6.1 Samenkracht en burgerparticipatie 60105-Stichting WIJ Heemstede Reeds in de voorjaarsnota 2020 is voor een sluitende subsidieaanvraag Stichting WIJ Heemstede een structurele verhoging van de budgetsubsidie meegenomen. Het bedrag van € 25.000 zal na definitieve vaststelling van de budgetsubsidie 2020 aan Stichting WIJ Heemstede worden overgemaakt. 60106-Maatschappelijke begeleiding asielzoekers en inburgering Het voordeel van € 52.000 betreft het overschot op het van het rijk ontvangen implementatiebudget nieuwe Wet inburgering van € 54.000. De invoering van de nieuwe Wet inburgering is uitgesteld naar 1 januari 2022 in plaats van de eerdere datum van 1 juli 2021. Een klein deel van ongeveer € 2.000 is in 2020 ingezet ten behoeve van personele kosten ter voorbereiding van de nieuwe Wet inburgering. Het restant van € 52.000 wordt via resultaatbestemming 2020 overgeheveld naar 2021.

Taakveld 6.3 Inkomensregelingen 60301-Bijstandsverlening Het nadeel op de lasten bijstandsverlening bedraagt € 49.000. Dit bestaat uit een nadeel van € 508.000 op de uitkeringslasten TOZO levensonderhoud en kapitaalverstrekking, een voordeel van € 101.000 op de uitkeringslasten inkomensvoorzieningen Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz levensonderhoud, een voordeel van € 49.000 op de uitkeringslasten Bbz kapitaalverstrekking en onderzoekskosten, een voordeel op de stelposten inkomensvoorzieningen van € 275.000, en een voordeel van € 34.000 op de toegerekende lasten salarissen en inhuur IASZ (Tozo € 25.000 en overig € 9.000). Onderstaand een nadere toelichting: •

Tozo uitkeringslasten levensonderhoud en kapitaalverstrekking; nadeel € 508.000. Op basis van de aanvragen voor Tozo 1 en 2 en een inschatting voor Tozo 3 zijn bij de najaarsnota de lasten levensonderhoud ingeschat op € 2.900.000. De werkelijke lasten voor Tozo 1, 2 en 3 zijn (inclusief de kapitaalverstrekkingen van € 371.000) € 508.000 hoger ofwel € 3.408.000.

•

Bijstandslasten PW, IOAW, IOAZ en Bbz levensonderhoud; voordeel € 101.000. De bijstandslasten van de zgn. BUIG regeling (Inkomensvoorzieningen Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz levensonderhoud) bedragen in 2020 € 3.699.000. Ten opzichte van de begroting van € 3.800.000 geeft dit een voordeel van € 101.000.

•

Bijstandslasten Bbz kapitaalverstrekking en onderzoekskosten; voordeel € 49.000. De kapitaalverstrekkingen en onderzoekskosten van de Bbz regeling bedragen in 2020 € 26.000. Ten opzichte van de begroting van € 75.000 geeft dit een voordeel van € 49.000.

•

Stelposten inkomensvoorzieningen; voordeel € 275.000. Hiervan wordt voorgesteld € 269.000 via resultaatbestemming 2020 mee te nemen naar 2021. Dit zijn: - Stelpost Tozo uitvoeringskosten IASZ € 224.000.

Rekening 2020

Programma 6

63

-

-

•

Bij de najaarsnota is de geraamde rijksvergoeding voor uitvoeringskosten Tozo van € 419.000 voor € 132.000 ingezet voor inhuur IASZ, voor 15% ofwel € 63.000 ingezet voor inhuur overige afdelingen, en voor € 224.000 gereserveerd als stelpost inhuur IASZ. In 2020 is deze stelpost niet aangesproken. Omdat de Tozo regeling doorloopt naar volgend jaar wordt voorgesteld deze mee te nemen naar 2021. Stelpost nog te besteden gelden versterking gemeentelijke armoede- en schuldenbeleid € 13.400. Conform het beleidsplan schuldhulpverlening 2021-2024 “Samen tegen schulden” zal dit bedrag worden meegenomen naar 2021 ter dekking van de meerkosten 2021. Stelpost 2e tranche 2020 veranderopgave inburgering € 31.500. Deze middelen zijn bedoeld om inburgeringsplichtigen, die te maken hebben met de onvolkomenheden van de huidige Wet inburgering, activiteiten aan te bieden met meer kansen op snelle en duurzame integratie en participatie in de samenleving. Voorgesteld wordt dit mee te nemen naar 2021. Doorberekende salarissen en inhuur IASZ; voordeel € 34.000. Betreft een voordeel van € 25.000 op de inhuur ten behoeve van de Tozo regeling en een voordeel van € 9.000 overige doorberekende salarissen op dit subtaakveld. Het inhuurbudget IASZ ten behoeve van de Tozo regeling Bloemendaal en Heemstede bedroeg voor 2020 € 250.000. Hierop is € 225.000 uitgegeven.

Omdat de Tozo regeling doorloopt naar volgend jaar wordt voorgesteld het restant van € 25.000 -/- de bijdrage van Bloemendaal van € 11.600 ofwel € 13.400 via resultaatbestemming 2020 mee te nemen naar 2021.

Taakveld 6.5 Arbeidsparticipatie 60501-Participatiewet re-integratie Het voordeel op de lasten re-integratie bedraagt € 132.000. Dit bestaat uit een voordeel van € 3.000 op doorberekende salarissen en een voordeel van € 129.000 op de ingezette gelden voor re-integratie. Het reintegratiebudget voor 2020 bedroeg € 333.000. De uitgaven bedragen € 204.000. Door de uitbraak van het coronavirus en de beperkende maatregelen van de overheid is een deel van de arbeidsmarkt verstoord. Het is lastig gebleken om voor nieuwe instromer een beschikbare baan te vinden in 2020. Van de klanten die in 2020 nieuw zijn ingestroomd verwachten wij bij 14 klanten dat er trajectkosten ten laste van 2021 gaan komen. Wij houden rekening met een gemiddeld bedrag van € 2.000 per plek, wat neerkomt op een totaal bedrag van € 28.000. Naast de re-integratie opgave is dit jaar ook gebleken dat de trajecten “nieuw beschut” duurder zijn dan verwacht. De kosten liggen per plaats maximaal € 13.000 hoger dan het bedrag dat de gemeente aan vergoeding ontvangt van het rijk. De prognose voor 2021 bedraagt 7 plaatsen wat neerkomt op een totaalbedrag van € 91.000. Voorgesteld wordt € 119.000 (€ 28.000 + € 91.000 via resultaatbestemming 2020 mee te nemen naar 2021.

Taakveld 6.6 Maatwerkvoorzieningen 60601-Wmo: Rol- en vervoersvoorzieningen Het nadeel is € 109.000 voornamelijk als gevolg van hogere lasten individuele en collectieve vervoersvoorzieningen (sociale verstrekkingen in natura, als gevolg van hogere geïndexeerde tarieven voor vervoer) en collectieve rolvoorzieningen. Vanaf 2019 is er een verandering geweest, namelijk de overgang van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage naar een lager vast abonnementstarief. Evenals vorig jaar werd er een aanzuigende werking geconstateerd. 60602-Wmo: Woonvoorzieningen Het nadeel is € 29.000 en is veroorzaakt door hogere lasten met betrekking tot woonvoorzieningen Op jaarbasis kunnen de lasten van de woonvoorzieningen fluctueren, op begrotingsbasis wordt het gemiddelde van de uitgaven van de laatste 3 jaren begroot.

Taakveld 6.71 Maatwerkdienstverlening 18+ 67101-Wmo oude taken (2007): Huishoudelijke hulp Vanaf 2020 worden de lasten en baten sociaal domein geraamd op basis van eigen ervaringscijfers. Op dit subtaakveld is een nadeel van € 122.000 gerealiseerd, het betreft met name Zorg in natura Daar staat tegenover dat er geen lasten zijn gemaakt m.b.t. de Regeling Huishoudelijke Hulp Toelage Vanaf 2019 is er een verandering geweest, namelijk de overgang van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage naar een lager vast abonnementstarief. Evenals vorig jaar werd er een aanzuigende werking geconstateerd.

Rekening 2020

Programma 6

64

67102-Wmo nieuwe taken (2015) Op dit subtaakveld is een voordeel van € 387.000 gerealiseerd, hoofdzakelijk als gevolg van een onderschrijding m.b.t. WMO 2015 zorg in natura individueel. (individuele begeleiding en dagbesteding) Een deel van de onderschrijding is terug te voeren op een terugvordering van Stichting Kennemerhart uit 2018. De uitgaven met betrekking tot de dagbesteding zijn minder dan voorzien.

Taakveld 6.72 Maatwerkdienstverlening 1867201-Jeugdwet: jeugdhulp e.d. Vanaf 2020 worden de lasten en baten sociaal domein geraamd op basis van eigen ervaringscijfers. Op dit subtaakveld is een nadeel van € 77.000 gerealiseerd. Het betreft een overschrijding m.b.t. Jeugdzorg in Natura.

Baten Taakveld 6.3 Inkomensregelingen 60301-Bijstandsverlening Het voordeel op de baten bijstandsverlening bedraagt € 600.000. Dit bestaat uit een voordeel van € 538.000 op de baten Tozo levensonderhoud en kapitaalverstrekking, een voordeel van € 27.000 op de baten Tozo uitvoeringskosten, een voordeel van € 77.000 op de baten inkomensvoorzieningen Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz levensonderhoud, een nadeel van € 19.000 op de uitkeringslasten Bbz kapitaalverstrekking en onderzoekskosten, en een nadeel van € 23.000 op de bijdrage van de IASZ Bloemendaal in de salarissen en inhuur IASZ. Onderstaand een nadere toelichting: •

Baten TOZO levensonderhoud en kapitaalverstrekking; voordeel € 538.000 De hogere baten Tozo levensonderhoud en kapitaalverstrekking hebben voor € 508.000 betrekking op de hogere Tozo vergoeding van het Rijk i.v.m. met de hogere lasten (zie ook de toelichting bij de lasten). De Tozo uitkeringslasten levensonderhoud en kapitaalverstrekking worden 100% vergoed door het Rijk. Daarnaast geven de baten uit verstrekte leningen Tozo levensonderhoud een voordeel van € 30.000.

•

Baten TOZO uitvoeringskosten; voordeel € 27.000 Op basis van de door de IASZ genomen besluiten Tozo 1 t/m 3 in 2020 (859 besluiten levensonderhoud en 74 besluiten kapitaalverstrekking) is de Rijksvergoeding 2020 berekend op € 446.000. Op basis van de genomen besluiten Tozo 1e en 2 en de verwachte besluiten Tozo 3 was bij de najaarsnota uitgegaan van een bedrag van € 419.000. Omdat de Tozo regeling doorloopt naar volgend jaar wordt voorgesteld dit voordeel van € 27.000 via resultaatbestemming 2020 mee te nemen naar 2021.

•

Baten Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz levensonderhoud; voordeel € 77.000 Het zgn. BUIG budget (Bundeling Uitkering Inkomensvoorzieningen Gemeenten) is na de vaststelling van de najaarsnota vastgesteld op € 3.752.000. Dat is € 122.000 hoger dan waarmee in de najaarsnota rekening mee was gehouden. Daar was uitgegaan van het door het Rijk vastgestelde nader voorlopige budget 2020, inclusief een verwachte stijging van 4% conform het percentage uit het rapport Berenschot, ofwel € 3.630.000. Daarnaast zijn de baten uit verstrekte leningen (incl. een aanpassing reservering voor oninbaarheid) € 45.000 lager dan begroot.