Ontwerp-Omgevingsvisie Haarlemmermeer 2040.pdf
Tekst van het document
<
>
Hoofddorp en Nieuw-Vennep. Met PARK21 maken we een groot en gevarieerd landschap om te recreëren, te verblijven en te ondernemen, voor nu en in de toekomst. • Geef Hoofddorp hoofdfietsroutes naar de groene recreatiegebieden als PARK21 (in een kwartiertje in het groen). Maak wandelommetjes mogelijk vanuit alle woonwijken langs poldertochten, polderwegen en naar recreatiegebieden aan alle zijden van Hoofddorp. Met name aan de noord-, zuid- en oostzijde is een inhaalslag nodig. Dit doen we onder meer door de aanleg van PARK21 te versnellen. • Ontwikkel stedelijk gebied met groen en water. Zo geef je ruimte aan biodiversiteit en klimaatadaptatie en kunnen mensen gezond bewegen. • Besteed aandacht aan de kwaliteit van privéterrein in bestaande wijken, bijvoorbeeld door mensen te stimuleren om hun tuin groen in te richten. Bekijk: opbrengst omgevingsgesprekken Hoofddorp GEMEENTE HAARLEMMERMEER
23
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
<
Haarlemmermeer-West
die passen bij de bestaande dorpen en de gebieden
belang van sociale binding in de kernen die met een
Lisserbroek, Beinsdorp, Zwaanshoek, Cruquius en
waar gebouwd wordt.
woningbouwopgave te maken krijgen.
Vijfhuizen liggen in het westen aan de Ringvaart. Deze
• Zorg voor ‘eerst bewegen, dan bouwen’ door te
• Sluit de nieuwbouw van Lisserbroek aan op de
dorpen liggen in de relatieve luwte van de grote kernen
investeren in oplossingen voor het verkeer.
bestaande kern.
er omheen. Op een paar plekken geeft het doorgaand
• Help (melk)veehouders en akkerbouwers in hun transitie
• Zorg dat de beoogde woningbouwlocaties
verkeer venijnige verkeersdrukte. Het omliggende
naar kringlooplandbouw en stadslandbouw. Zoek en
(transformatie en ‘uitleg’) bij Cruquius een heldere
landschap is anders van karakter geworden. In
ontwikkel nieuwe vormen van agrarisch gebruik, zoals
identiteit hebben. Gebruik (industrieel) erfgoed zoals de
Zwaanshoek-Noord, Boseilanden en Groene Weelde zijn
stadslandbouw, grenzend aan de nieuwe woongebieden.
overslagkraan op de Bennebroekerdijk. Onderzoek dit op
steeds meer gebieden waar mensen graag heen gaan
Heb hierbij oog voor bodemdaling (bijvoorbeeld bij
een ontwerpende manier en zorg voor heldere structuren
om te recreëren en de natuur te beleven. Inwoners en
Vijfhuizen).
voor ontsluiting, groen, water, et cetera.
ondernemers aan de Spieringweg en de Ringdijk houden
• Laat Nieuw-Vennep en Hillegom niet aan elkaar
de poldertraditie van het houden van paarden hoog.
vastgroeien. De doorgaande noord-zuid groenstructuur
Bekijk: opbrengst omgevingsgesprekken
Lisserbroek en Cruquius staan aan de vooravond van
aan de westkant wordt verder uitgebouwd. Aan de
Haarlemmermeer-West
een groeispurt met de komst van de nieuwe woonwijken
westkant van de N205 komt geen woningbouw. Als we
Wickevoort en de Post van Krayenhoff (Cruquius) en
nieuwe kleine woonwijken bouwen in de dorpen, zorgen
Binnen Turfspoor en Noord (Lisserbroek). Dit heeft ook
we dat die passen bij de identiteit van het dorp.
sociale gevolgen voor deze dorpen. Hoe de woningbouw
• Laat ook Hoofddorp, Cruquius en Zwaanshoek niet
ten zuiden van Cruquius eruit komt te zien is een
aan elkaar vastgroeien. Zoals de Boseilanden een
verkenningstocht. Behoud van (industrieel) erfgoed geeft
buffer vormen tussen Floriande en Zwaanshoek zo zal
de woningbouwontwikkeling een eigen karakter en vertelt
een nieuwe groen- en landschapsstructuur de nieuwe
over de geschiedenis van het gebied. We willen de ‘groene
woongebieden identiteit geven.
spaties’ tussen de dorpen behouden en voorkomen dat
• Wees zuinig op en maak gebruik van de zoete kwel die
de dorpen aan elkaar groeien. Op het noordelijk deel
langs de westelijke Ringdijk naar boven komt.
van de Kromme Spieringweg staan de (melk)veehouders
• Realiseer ontbrekende schakels in het netwerk van
voor de opgave de landbouw te verduurzamen. Bijzonder
groen, recreatie en bijbehorende routes voor fietsers,
erfgoed als De Olmenhorst, het Cruquiusgemaal en Fort
wandelaars, ruiters en andere recreanten.
bij Vijfhuizen zijn trekpleisters van formaat.
• Maak meer verbindingen naar en over de Ringvaart voor
>
langzaam verkeer. Zorg dat deze goed aansluiten bij de Opgaven voor de toekomst:
recreatieve en utilitaire routes van de binnenduinrand.
• Ga zorgvuldig om met woningbouw. De
Zo zijn er meer mogelijkheden voor recreatie. Dit is nuttig
woningbouwopgave voor Haarlemmermeer-West
voor doorgaand fietsverkeer naar scholen, werk of
bestaat uit de bouw van woningen op locaties bij
voorzieningen. Sluit deze verbindingen binnen de polder
Lisserbroek, in Nieuw-Vennep West en in Cruquius en
goed aan op nieuwe en bestaande woonwijken en
tussen Cruquius en Zwaanshoek. Het zijn de laatste
groengebieden.
locaties waar we grootschalig buiten de kernen kunnen
• Stem woningbouw mede af op de lokale behoeften
bouwen. We zoeken naar dorpse manieren van wonen
– van nu en die van de toekomst - en let op het
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
24
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Interieur van een duurzame woonboot aan de Ringvaart bij Vijfhuizen.
<
>
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
25
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
<
Nieuw-Vennep
de uitbreiding van het dorp aan de westkant en de
Nieuw-Vennep heeft een grote groeispurt doorgemaakt.
herontwikkeling van Pionier-Bols.
Het is gegroeid van een dorp met van oudsher een sterke
• Realiseer PARK21, een gebied van 1000, gelegen tussen
landbouwbinding naar een kern van ruim 31.000 inwoners.
Hoofddorp en Nieuw-Vennep. Met PARK21 maken we
PARK21 is een gebied van 1000 hectare tussen
De sportclubs, scholen, winkels en fiets- en wandelroutes
een groot en gevarieerd landschap om te recreëren, te
Hoofddorp en Nieuw-Vennep. Het wordt een groot en
hebben een verbindende rol gehad bij het aaneensmeden
verblijven en te ondernemen, voor nu en in de toekomst.
gevarieerd landschap om te recreëren, te verblijven
van het ‘oude dorp’ en de nieuwe wijk Getsewoud.
• Geef de akkerbouw een vernieuwende rol, bijvoorbeeld
en te ondernemen. PARK21 is de nieuwe achtertuin
Vrijliggend in het polderlandschap kom je Nieuw-
in het woongebied in Nieuw-Vennep West en in PARK21.
voor onze inwoners, maar ook het groene hart van
Vennep nog altijd van alle kanten binnen langs akkers en
• Geef bestaande woon- en werkgebieden de benodigde
Haarlemmermeer, een bijzondere schakel in de
karakteristieke polderwegen. De aanleg van een nieuw
aandacht en zorg dat kansen voor nieuwbouw in
regionale groenstructuur van de MRA, een verbinding
woongebied in Nieuw-Vennep West met een landelijk en
bestaande gebieden benut worden, met aandacht voor
tussen duin- en bollenstreek en Westeinderplassen, een
deels agrarisch karakter en het opnieuw ontwikkelen van
een groene, klimaatadaptieve en beweegvriendelijke
nieuw landschap, een manier om Haarlemmermeer en
het Pionier-Bolsterrein tot een meer stedelijk gemengd
inrichting.
haar cultuurhistorie méér gezicht te geven. Dat doen
gebied met wonen, werken en voorzieningen zorgen
• Zorg dat het woningbouwprogramma een aanvulling
we niet alleen, maar met initiatiefnemers.
ervoor dat ook Nieuw-Vennep een nieuwe sprong in
is op het bestaande woonmilieu zodat bewoners van
ontwikkeling maakt. Om het centrum van Nieuw-Vennep
de bestaande wijken kunnen verhuizen naar de nieuwe
De ambities:
klaar te maken voor de toekomst moet de strategie voor
wijken als ze kleiner, groter of anders willen gaan wonen.
• Voorzien in de lokale behoefte aan
verbetering doorgezet worden in concrete uitvoering.
• Verbind Nieuw-Vennep West met het groen en zorg voor
recreatiemogelijkheden, kwantitatief, maar ook
Oudere wijken en bedrijventerreinen hebben aandacht
een duidelijke scheiding met Lisserbroek en Beinsdorp.
kwalitatief. Het verbindt de kernen Hoofddorp en
nodig om hun kwaliteit te behouden. Aan de zuidkant
Benut de bestaande onderdoorgangen onder de N205
Nieuw-Vennep en zorgt voor een krachtige, groene en
geeft Venneperhout ruimte voor ontspannen in het groen.
en N207 voor fietsers en wandelaars en laat routes hierop
recreatieve oost-westverbinding door de polder.
Doorontwikkeling van Venneperhout naar het westen ligt
aansluiten.
• Stad en platteland, inwoners en boeren
voor de hand. Aan de noordkant krijgt PARK21 gestaag
• Ontwikkel het drukbezochte Venneperhout dóór
samenbrengen. Gebruikmakend van de ligging
vorm.
richting het westen, met aandacht voor kwaliteit in het
in een dichtbevolkt gebied en de recreatieve
bestaande groen.
aantrekkingskracht van het park ontstaan zo nieuwe
Opgaven voor de toekomst:
• Benut verbreding van infrastructuur om bestaande
perspectieven voor de landbouw.
• Realiseer de verdichtings- en transformatielocatie
barrièrewerking voor mens en dier te verminderen.
• Recreatieve en toeristische functies ontwikkelen
Pionier-Bols (1.700 woningen) en de uitleglocatie Nieuw-
Nieuwe barrières worden voorkomen.
voor inwoners uit Haarlemmermeer, maar ook
PARK21
Vennep West (3.000 woningen)
• Benut de groene en open entrees van Nieuw-Vennep
voor regionale, nationale en wellicht internationale
• Maak van het Pionier-Bolsterrein een aantrekkelijk,
als kwaliteit. Het is bijzonder en prettig om via open
bezoekers.
gemengd woon- en werkgebied waar ook jongeren en
landschap en groeiende bosgebieden thuis te komen.
• Een voorbeeldproject op gebied van duurzaamheid zijn, met onder andere als belangrijke inzet
ouderen woonruimte vinden. • Voer de strategie uit het beleid voor commerciële
Bekijk: opbrengst omgevingsgesprekken Nieuw-Vennep
verduurzaming van het watersysteem in het gebied.
voorzieningen uit voor Nieuw-Vennep centrum en omgeving. Daarbij kijken we in groter verband naar de functies, bereikbaarheid, uitstraling en de relatie met GEMEENTE HAARLEMMERMEER
26
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
>
Meisje in speeltuin Margaretha’s hoeve in Nieuw-Vennep.
• De Polderlaag houdt het bestaande open polderlandschap met zijn polderwegen zichtbaar en herkenbaar, het verankert het park in de cultuurhistorie. Ook biedt het ruimte voor transformatie naar kringlooplandbouw en verbrede stadslandbouw. • De Parklaag is een toegankelijke recreatieve groenstructuur die zorgt voor samenhang en verbinding in PARK21. Hier ligt het recreatieve netwerk van wandel-, fiets-, skate- en ruiterpaden en hier is ruimte voor sport, spel en voorzieningen. De laag vormt ook de groen/blauwe verbinding die gelegd wordt tussen gebieden en draagt bij aan de biodiversiteit. • De Leisurelaag biedt (commerciële) duurzame educatieve en/of recreatieve voorzieningen. Deze
<
>
voorzieningen worden landschappelijk ingepast in de groene omgeving en versterken, verbreden en vergroten de Parklaag. Het realiseren van de ‘prioritaire’ Parklaag tussen Hoofddorp en Nieuw-Vennep is de hoofddoelstelling van PARK21. Dit groen is openbaar toegankelijk en bestaat uit minimaal 179 hectare en kan groeien tot 360 hectare. De Parklaag is de drager, aanjager en verbindende schakel tussen gebieden en wordt klimaatadaptief en ecologisch ingericht. Lees hier meer over: PARK21 ambitie en doelstellingen (2021)
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
27
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Haarlemmermeer Zuidoost
Fietsers en voetgangers kunnen met een veerpont de Ringvaart oversteken tussen Aalsmeer en Rijsenhout.
Dit gebied strekt zich uit van Oude Meer tot Buitenkaag, met daartussen kernen als Rijsenhout, Burgerveen, Weteringbrug en Abbenes. Ook Schiphol en de agrarische kerngebieden vallen in dit gebied. De kernen liggen allemaal in de invloedssfeer van de luchthaven. Er kunnen daarom weinig nieuwe woningen gebouwd worden. Omdat bijna alle kernen aan de Ringvaart en plassen als Westeinder en Kaag liggen is het er heel prettig om te wonen. Panorama’s vanaf de Ringdijk op de omringende omgeving geven het gebied een uitzonderlijke kwaliteit. Abbenes heeft een bijzondere identiteit als voormalig eiland in een meer van graanvelden. Er spelen leefbaarheidsthema’s als overlast van bedrijven, parkeren en luchtvaart (onder andere in Oude Meer, Aalsmeerderbrug, Buitenkaag), leegstaande kassen
<
>
(Rijsenhout), verkeer (Ringdijk, ontsluiting Lisse). Sociaal maatschappelijk blijft aandacht voor (zorg)voorzieningen nodig daar waar deze onder druk staan. Het zuiden van Haarlemmermeer is de enige plek waar ruimte en mogelijkheden zijn voor windturbines. Langs de A4 staan diverse turbines die van verre zichtbaar zijn en die de lange lijnen van de oorspronkelijke polderverkaveling accentueren. Eventuele nieuwe lijnopstellingen zullen op vergelijkbare wijze de oorspronkelijke verkaveling volgen. Opgaven voor de toekomst: • Voer het programma voor de Ringdijk en de Ringvaart uit met voorstellen voor verkeersmaatregelen, verkeersveiligheid en vergroten van recreatieve kwaliteiten. Evalueer het programma en kijk of er een vervolg nodig is om de kansen en kwaliteiten van de Ringdijk en de Ringvaart verder uit te bouwen. Juist in dit GEMEENTE HAARLEMMERMEER
28
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
<
gebied ligt het mooiste en meest karakteristieke deel van
• Geef gezondheid en aspecten als geluid, fijnstof of
de Ringvaart, maar ruimte voor recreatie langs de dijk,
lichthinder de benodigde aandacht om nadelige
routes en verbindingen zijn beperkt.
gezondheidseffecten te beperken.
• Zorg voor veilige en aantrekkelijke langzaam
• Onderzoek of de omgeving van het oudste gemaal van
verkeerroutes tussen de kernen en door de Oostflank.
de polder, De Leeghwater, een aantrekkelijke rol in de
• De genoemde dorpen zijn voor hun voorzieningen
recreatiestructuur kan spelen.
(scholen, werk en winkels) deels aangewezen op de
• Benut zo mogelijk de recreatieve potentie van
‘overkant’, maar ook op Hoofddorp en Nieuw-Vennep.
Buitenkaag en Rijsenhout bij de transformatieopgave
Omgekeerd zijn voor inwoners van Hoofddorp en Nieuw-
van het glastuinbouwgebied.
Vennep de Ringdijk en Ringvaart, de Westeinderplassen
• Faciliteer sanering van niet te herstructureren kassen
en de Westeinderscheg aantrekkelijk voor recreatief
in het voormalig glastuinbouwgebied en zorg dat
gebruik. Zij profiteren van verbindingen als de Geniedijk
alternatieve functies bijdragen aan het woon- en
en een verbinding vanuit PARK21 naar de Ringdijk.
leefgenot. Lobby hiervoor bij het Rijk.
• Voorkom overlast door bedrijvigheid; van
• Streef naar het verbinden van PARK21 (Duin-Westeinder)
parkeerproblematiek (Aalsmeerderbrug, Buitenkaag) tot
met de Westeinderscheg. Voor de recreatiebehoefte
lichtoverlast.
op regionaal niveau en voor de positionering van de
• Geef aandacht aan de groene kwaliteiten van de
Oostflank is een doorontwikkeling van het recreatieve
leefomgeving. Het Ringdijkpark bij Aalsmeerderbrug is
landschap – zowel op het water als op het land - van
bijvoorbeeld een buffer tussen logistiek en wonen en
belang.
biedt ruimte voor waterberging. De ‘Westeinderscheg’
• Benut waar mogelijk de kansen voor natuur inclusief
tussen het Amsterdamse Bos, de Bovenlanden en
bouwen bij alle nieuwe bedrijvigheid, nieuwe bebouwing
de Westeinderplas kan ook een aantrekkelijk gebied
en bouwwerken. Groen op bedrijfsterreinen is van belang
worden, mits er meer oost-westverbindingen binnen
voor het tegengaan van hittestress, waterberging en
de polder en over de Ringvaart komen voor langzaam
aantrekkelijke routes voor woon-werk (langzaam)
verkeer. En de verbinding tussen PARK21 en de
verkeer.
>
Westeinderscheg gemaakt wordt. • Streef naar een dorpsbosje van een enkele hectares voor
Bekijk: opbrengst omgevingsgesprekken
elk dorp voor sport, spel en ontspanning, verkoeling en
Haarlemmermeer-Zuidoost
waterberging. Streef naar het aansluiten op routes in de omgeving en als het kan op de Ringdijk. • Benut de beperkte ruimte (die het Luchthavenindelingbesluit geeft) voor nieuwe woningen voor verbetering van de leefbaarheid. Stimuleer dat deze woningen met goede geluidsmaatregelen gebouwd worden. Experimenten met het ‘living field lab’ leveren kennis op hoe geluidsadaptief te bouwen. GEMEENTE HAARLEMMERMEER
29
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Oostflank Het Rijk en de Metropoolregio Amsterdam willen dat de regio aantrekkelijk blijft om te wonen en dat bedrijven zich er graag vestigen. Daarom is er het programma Samen Bouwen aan Bereikbaarheid. Het is de bedoeling dat het gebied tussen Amsterdam-Zuid en Hoofddorp dé internationale entree van Nederland wordt. Het ligt strategisch bij het centrum van Amsterdam, de Zuidas en Schiphol. Duurzame ontwikkeling is belangrijk. Er moet een goede balans zijn tussen wonen en werken, bereikbaarheid, voorzieningen, groen en internationale oriëntatie. De (werk)locaties in de Oostflank van
<
>
Haarlemmermeer kunnen bijdragen aan de internationale concurrentiepositie van de regio. Dit kan alleen als deze locaties optimaal bereikbaar zijn. Hiervoor zetten we in op het doortrekken van de Noord-Zuidlijn naar Hoofddorp via Schiphol. Voor het gebied zijn vier motoren gedefinieerd: 1. Versterking van het landschap 2. Inzetten op gemengde stedelijkheid 3. Verbreden van de economie binnen de clusters 4. Verbinden, verblijven, verplaatsen Deze inzichten worden gebruikt bij de verdere uitwerking van het gebied.
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
30
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Regionale context
Waar staan we? Wat is er aan de hand? Mensen en bedrijven trekken zich niets aan van
Kaart: Begrenzing Metropoolregio Amsterdam
Schakel in de MRA MRA grens Basis infrastructuur Provinciale grenzen Stedelijk gebied
gemeente- of provinciegrenzen. Daarom werkt Haarlemmermeer met gemeenten en provincies samen aan de Metropoolregio Amsterdam (MRA), een stedelijke regio die functioneert als één grote stad met 2,5 miljoen inwoners, 300.000 bedrijven en 1,5 miljoen banen. Deze regio is een van de economische groeimotoren en belangrijkste sociale knooppunten van Nederland. De regio doet mee in de internationale top. In het zuiden en zuidwesten grenst Haarlemmermeer aan de samenwerking Holland Rijnland, een gebied dat snel verstedelijkt. Haarlemmermeer kan een belangrijke rol
<
>
spelen in de verbinding tussen de noordelijke en zuidelijke Randstad. Haarlem
Opgaven in de regio
Amsterdam
Almere
Mondiale ontwikkelingen en regionale dynamiek leiden tot een toenemende druk op de ruimte. Maar ook op sociaal vlak zorgt het voor druk omdat economische verschillen groter worden. Deze stapeling van claims, opgaven en ambities vereist een nieuwe manier van werken. Als we een concurrerende, leefbare metropoolregio voor iedereen willen zijn en blijven dan moeten ontwikkelingen leiden tot lokaal beleefbare kwaliteiten. De opgaven zijn complex. De groei van de diensteneconomie gaat gepaard met een aanzienlijke
Ut Zu rech t idHo lla nd
Leiden
banengroei en een snelle toename van het aantal inwoners en toeristen. De regionale druk op alle segmenten van de woningmarkt is onverminderd groot en de wachtlijsten voor een sociale huurwoning zijn fors. GEMEENTE HAARLEMMERMEER
Utrecht
Den Haag
31
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Werken hoeft al lang niet meer in een centraal gelegen
Kaart: Haarlemmermeer en luchthaven Schiphol
kantoor. De druk op de openbare ruimte neemt toe. De trek van huishoudens uit Amsterdam naar de regio is weer op gang gekomen. Dat leidt tot stijgende prijzen in de hele regio. Gecombineerd met de concentratie van werk in
Schiphol Airport
Amsterdam en rond Schiphol dreigt het verkeerssysteem op (inter)nationaal, regionaal en lokaal niveau vast te lopen. Ook is voor een leefbare metropool nabijheid van kwalitatief goede groene ruimte belangrijk. Nieuwe opgaven op het gebied van klimaatbestendigheid, energietransitie en circulaire transitie vragen ook om ruimte. Ze hebben grote gevolgen voor de inrichting van stedelijk gebied en de landschappen.
<
>
De sociale samenhang in de regio staat onder druk. Economische tweedeling en segregatie op basis van inkomen, opleidingsniveau of afkomst dreigt ervoor te zorgen dat kansen in de MRA ongelijker verdeeld raken en de MRA er niet meer voor iedereen is. Haarlemmermeer in de metropoolregio
voor de verdere ontwikkeling van de internationale
van de westelijke Ringvaart. De Ringdijk en Ringvaart als
Haarlemmermeer zorgt voor verbinding op verschillende
concurrentiekracht van de metropoolregio.
geheel hebben de potentie een regionaal Ringpark te
schaalniveaus. Door de aanwezigheid van de nationale
worden.
luchthaven Schiphol verbindt Haarlemmermeer
Onze gemeente ligt in het verlengde van twee groene
Het belang van het doortrekken van de Noord-Zuidlijn
Nederland met de rest van de wereld. De gunstige
scheggen van Amsterdam, de Westeinderscheg (inclusief
naar Hoofddorp is groot. Dit draagt bij aan een robuuste
ligging van onze gemeente tussen de noordelijke
Ringvaart en Ringdijk) en de Spaarndammerscheg
oplossing voor veilig in- en overstappen van OV-reizigers
en zuidelijke Randstad maakt ons de verbindende
(verlengde van de Brettenzone). Dit maakt onze positie
in de Schipholknoop. Dit voorziet ook in een goed
schakel tussen de grote steden. Meer ingezoomd op de
binnen het landschap van de regio van groot belang.
bereikbare corridor tussen Hoofddorp en Amsterdam
regio maakt het oostelijk deel van de gemeente – als
De westzijde van Haarlemmermeer, van Buitenkaag tot
voor de toekomst. Dit biedt kansen voor de ontwikkeling
knooppunt benoemd in de regio - onderdeel uit van
Buitenhuizen, vormt een laatste groene, relatief open
van de stationsomgeving Hoofddorp, Stadscentrum
de zogenaamde zuidwestcorridor. Dat is het woon-,
ruimte tussen de verstedelijking van de binnenduinrand en
Hoofddorp, Hoofddorp Centrum en de Oostflank van
werk- en recreatiegebied van Zuidwest Amsterdam-
Bollenstreek en de kernen in Haarlemmermeer. Dit is een
Haarlemmermeer als entree van de metropoolregio.
Schiphol-Hoofddorp. Deze regio is van grote betekenis
belangrijk uitloopgebied voor alle kernen aan beide zijden
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
32
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Haarlemmermeer heeft een aantal bijzondere lokale
Kaart: Haarlemmermeer in omliggende landschappen
kwaliteiten. Die zijn een unieke aanvulling op de
IJmuiden
vestigingsmilieus in de regio:
Zaandam
• De hoog- én laagdynamische zones in Haarlemmermeer: In de hoogdynamische Oostflank zijn de grootschalige werklocaties, nabij spoor- en de rijkswegen A4, A5 en A9 en Schiphol. Deze zone is
ZuidKennemerland
nauw verbonden met de laagdynamische zone aan de westkant van Haarlemmermeer met een gevarieerd
Brettenscheg
aanbod aan woonmilieus (stedelijk, suburbaan, landelijk). Daar voeren kwaliteit van wonen, recreatie en agrarische
Trekvaart
bedrijvigheid de boventoon. • Een sterke landschappelijke structuur gebaseerd op
Haarlem
de oorspronkelijke inrichting voor agrarisch gebruik na Amsterdam
de droogmaling van het Haarlemmermeer. Daardoor is nu nog steeds de openheid van het landschap te beleven. Dat geldt ook voor het eeuwenoude landschap
<
Noo rd-H Zui olla d-H nd olla nd
van de open veenpolders in het noorden met de
Schiphol
Hoofddorp
Spaarndammerdijk en Inlaagdijk als zuidelijke dijken van
Amsterdamse Bosscheg
>
het Oer-IJ. Het diverse agrarisch gebruik geeft kansen om de moestuin van de metropool te worden. • Het netwerk van waterverbindingen (recreatief en voor beroepsvaart) en doorgaande landschappelijke
Nieuw-Vennep
structuren als drager voor (langzaam verkeer) routes. • Monumenten die de geschiedenis van Haarlemmermeer vertellen. De Geniedijk, Vijfhuizerdijk en Lieweg, de acht forten en fortterreinen maken onderdeel uit van de Stelling van Amsterdam. Daarmee staat
Duin- en bollenstreek
Haarlemmermeer op de Werelderfgoedlijst UNESCO. De Spaarndammerdijk en het dorp Spaarnwoude met de Stompe Toren kennen een veel oudere historie. Andere unieke monumenten zijn de drie gemalen van de Haarlemmermeerpolder (Cruquius, Lijnden en Leeghwater), het complex van sluisjes en bebouwing van
Het Groene Hart
Leiden
de suikerfabriek in Halfweg en de verschillende typen
Ut Zu rech t idHo lla nd
boerderijen in de Haarlemmermeerpolder als getuigen GEMEENTE HAARLEMMERMEER
33
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
van de pioniers uit alle windstreken.
Wat willen we bereiken?
• De groeiende ICT-sector in de Oostflank van
Figuur: De Ringvaart als verbindende schakel tussen de Scheggen
Haarlemmermeer, met veel datacenters in de
Wij willen dat de MRA zich verder ontwikkelt als
nabijheid. Dit maakt Haarlemmermeer een interessante
internationaal concurrerende metropool met lokale
vestigingsplaats voor kennisintensieve zakelijke
kwaliteiten. Haarlemmermeer benut haar regionale
dienstverlening. Dat is momenteel de sterkst groeiende
positie door bij te dragen aan het versterken
en internationaal meest concurrerende economische
van de zuidwestcorridor en de internationale
sector.
concurrentiekracht van de metropoolregio. Uitgangspunt hierbij is dat dit een gunstig effect
<
Haarlemmermeer en de zuidvleugel van de Randstad
heeft op de kwaliteit van het leef- en werkklimaat
Aan de zuidzijde grenst Haarlemmermeer aan
in Haarlemmermeer. Behoud, versterking en beheer
gemeenten die deel uit maken van het regionale
van het karakteristieke landschap is daarbij een
samenwerkingsverband Holland Rijnland. Met een
belangrijk element.
belangrijke stedelijke ontwikkeling liggen er voor dit
Wij willen onze (schakel)positie tussen de noordelijke
gebied grote ruimtelijke opgaven. Dat is vooral zo
en zuidelijke Randstad benutten en zorgen voor een
vooral langs de as Katwijk-Leiden-Alphen a/d Rijn,
betere verbinding met de zuidelijke Randstad. Het
inclusief het daarbij behorende groenblauwe raamwerk
gaat hierbij niet alleen om de dubbeldorpen maar
en de economische ontwikkelingen in Leiden en in de
ook over het verbeteren van de regionale mobiliteit
Greenports, liggen er voor het gebied Holland Rijnland
(afstemming van openbaar vervoer systemen) en de
met elkaar verbonden zijn, kunnen deze beter als een
grote ruimtelijke opgaven. Wat betreft de infrastructurele
landschappelijke groenblauwe verbindingen.
netwerk gaan functioneren. Het verbinden van de metro
verbindingen tussen de Greenports (en de heroverweging
in de regio Amsterdam en de Randstadrail in de regio
ervan), Schiphol en de stedelijke kernen in Holland Rijnland
Rotterdam kan hierin een positieve rol spelen. Deze
ligt er een gezamenlijke opgave met Haarlemmermeer.
opgave is primair voor de metropoolregio’s, de provincies
Holland Rijnland ligt tussen Haarlemmermeer en de
Wat gaan we doen?
Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Hoewel
De MRA wil haar internationale concurrentiepositie
om deze opgave te definiëren en op het netvlies te
dit niet zo zeer een opgave voor Haarlemmermeer is, is
behouden en waar mogelijk versterken. Daar is een
houden bij toekomstige ontwikkelingen.
het interessant om te beschouwen welke rol wij kunnen
schaalsprong voor nodig op het gebied van verstedelijking
spelen in het beter verbinden van de metropoolregio’s in
en mobiliteit.
Wat is daarvoor nodig?
Nederland.
Het verder ontwikkelen van de regio is niet alleen een zaak
De verstedelijkingsstrategie van de metropoolregio
van lokale en regionale overheden. Bewoners, bedrijven,
richt zich op ontwikkelingen in het gebied tot 2050. Het
onderwijs- en kennisinstellingen, belangenorganisaties,
geeft in hoofdlijnen een onderbouwde beschrijving van
aanpalende regio’s, het Rijk en investeerders worden
de ontwikkeling op bijvoorbeeld het vlak van economie,
uitgenodigd om een rol te pakken bij de metropool in
klimaat, demografie, energietransitie, woningbouw,
ontwikkeling. Regionaal wordt ontwikkelen met behoud
mobiliteit, bezoekers, voorzieningen en culturele
van het landschap gestimuleerd.
trekkers, ruimtedruk en leefbaarheid, betaalbaarheid en
Als de economische kerngebieden in Nederland beter
segregatie. Specifiek gaat het erom hoe de schaalsprong
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
Noord- en Zuid-Holland en het Rijk. Voor ons is het goed
34
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
>
<
die de regio doormaakt in goede banen wordt geleid,
een tegenhanger voor de verstedelijking. Ze geven lucht
hoe de bijbehorende verbindingen gestalte krijgen en hoe
en bieden ruimte voor ontspanning, klimaatadaptatie en
de verstedelijkingsopgave wordt gefinancierd. Hierbij is
waterberging. Aan de westkant van Haarlemmermeer
aandacht voor de verschillende schaalniveaus. Het Rijk en
is het ook noodzakelijk ruimte te houden voor groen,
de MRA werken in het programma Samen Bouwen aan
stadslandbouw en recreatie. PARK21 is een schakel tussen
Bereikbaarheid aan de mobiliteitsvraagstukken uit die
duinen en het groen in de westflank en de Westeinderplas
voortkomen uit de Verstedelijkingsstrategie voor de MRA.
en Westeinderscheg aan de oostkant. Daarmee is PARK21
Van groot belang voor de metropoolregio zijn de
een cruciale schakel in de regionale groenstructuur.
ontwikkelingsassen, zoals Zuid West Amsterdam-Schiphol-
De Ringdijk is zelf een sterke route, die veel rondjes binnen
Haarlemmermeer (ZWASH). De inzet is om investeringen
en buiten de polder mogelijk maakt. De doorgaande
te doen waar ze het meeste nut hebben voor de
Ringvaart is een belangrijke schakel in het waternetwerk
ruimtelijke economische ontwikkeling van de regio. De
van de Hollandse plassen en Hollandse steden
focus op knooppuntontwikkeling is goed, maar daarbij
(Amsterdam, Haarlem, Leiden, Rotterdam). De Ringdijk en
moeten we de noodzakelijke suburbane ontwikkelingen
Ringvaart bieden op regionale schaal een verbindende
en landschappelijke ontwikkeling als tegenwicht van de
schakel tussen landschappen en parels binnen en buiten
stedelijke ontwikkeling in de metropoolregio niet uit het
de gemeente. Ze kunnen uitgroeien tot een regionaal
oog verliezen. Voorwaarde voor de verstedelijkingsopgave
Ringpark.
>
van de metropoolregio is dat voldoende grootschalige investeringen in infrastructuur en groen en recreatie worden gedaan. De kansen van het gebied rondom station Hoofddorp kunnen aansluiten bij de internationale functie en uitstraling van de corridor Zuidwest Amsterdam – Schiphol – Hoofddorp. Er moet een schaalsprong plaatsvinden om de internationale entree van Nederland te versterken. Daarbij moet ook gekeken worden naar de rol als groene contramal en de verbinding met de zuidelijke Randstad; Holland Rijnland en metropoolregio Rotterdam. Het is niet alleen van belang om aan te sluiten op de ontwikkelingsassen voor verstedelijking, maar ook om aan te sluiten op de groene scheggen van Amsterdam. Ooit ingezet in het Algemeen Uitbreidingsplan van Amsterdam (AUP) uit 1935, is het nu tijd deze groene structuren te verlengen. De gemeenten rond ons groeien door tot aan onze grens. De groene scheggen zijn op regionale schaal GEMEENTE HAARLEMMERMEER
35
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
III
LAAG
De thema’s en opgaven
Per onderwerp uit het rad van de leefomgeving
Gezondheid................................................................................................44
beschrijven wij waar we staan, wat er aan de hand is, wat
Milieukwaliteit: geluid............................................................................ 52
we willen bereiken, wat we gaan doen en wat daarvoor
Milieukwaliteit: geluidsadaptief bouwen....................................55
nodig is. We volgen het rad rechtsom. We beginnen
Milieukwaliteit: lucht...............................................................................56
met de thema’s uit de bovenkant van het rad. Dat zijn
Milieukwaliteit: divers............................................................................ 60
de onderwerpen die gaan over de bescherming van de
Milieukwaliteit: ondergrond...............................................................62
fysieke leefomgeving. Daarna volgen onderwerpen die te
Milieukwaliteit: bodem......................................................................... 67
maken hebben met het vervullen van maatschappelijke
Veiligheid......................................................................................................69
behoeften en aan de onderkant van het rad staan.
Omgevingsveiligheid............................................................................. 72 Water en klimaat(adaptatie)............................................................74 Landschap en groen............................................................................. 80
<
>
Omgevingskwaliteit...............................................................................88 Natuur en biodiversiteit........................................................................94 Erfgoed..........................................................................................................98 Landbouw..................................................................................................102 Glastuinbouw....................................................................................106 Economie............................................................................................108 Commerciële voorzieningen....................................................... 114 Luchthaven en luchtvaart...........................................................116 Wonen.................................................................................................. 123 Mobiliteit..............................................................................................127 Openbare ruimte............................................................................. 134 Energie................................................................................................. 136 Datanetwerk en virtueel netwerk............................................ 142 Toerisme en verblijf.........................................................................
146 Sporten, spelen en bewegen..................................................... 149 Maatschappelijke voorzieningen............................................. 151 Sociaal welzijn.................................................................................. 152 Grondstoffen, circulariteit en afval........................................ 155
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
36
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
KLIMAAT Geen overlast door gevolgen van klimaatverandering (wateroverlast, droogte, hittestress)
VEILIGHEID Verkeersveilig verplaatsen
Klimaatneutraal wonen, werken en bewegen
Veilige en toegankelijke gebouwen en voorzieningen Beperking van overstromingsrisico’s
NATUURLIJKE SYSTEMEN EN PROCESSEN Beperking van effecten van het natuurlijke grondwatersysteem (wellen & kwel), met name verzilting en voedselrijker worden van de bodem
Beperking van risico’s externe veiligheid Sociaal veilige woon- en werkomgeving
Beperking van effecten van bodemdaling (in veengebieden)
Verantwoordelijk verzamelen en gebruiken van data in fysieke leefomgeving
Bescherming van de fysieke leefomgeving door
MILIEUKWALITEIT EN GEZONDHEID Zo schoon mogelijke lucht, ondergrond, oppervlakte- en grondwater Zo beperkt mogelijke hinder van geluid, licht, stank of straling
Veilige en gezonde fysieke leefomgeving
NATUUR EN LANDSCHAP
Goede omgevingskwaliteit
Gezond binnenklimaat
Herkenbaar, aantrekkelijk en beleefbaar landschap Voldoende ruimte om te kunnen bewegen in natuur, landschap en openbare ruimte
Gezonde bouwmaterialen en toepassingen daarvan
Aandacht voor cultuurhistorie en erfgoed
Bewegen en sporten in een gezonde omgeving
<
Herstel en ontwikkeling van biodiversiteit (flora en fauna)
Onze inwoner wil
WELZIJN
NATUURLIJKE HULPBRONNEN
Sociale samenhang Mee kunnen doen in de samenleving
Schoon en veilig drinkwater
Toegang tot werk, school, zorg, voorzieningen en verenigingen
Zorgvuldig gebruik van land, bodem en water
Aantrekkelijke woonomgeving WONEN EN WOONOMGEVING
Economisch vitale werkomgeving
Vervullen maatschappelijke behoeften door
Ruim en divers aanbod aan woningen, inspelend op woonwensen (inclusief zorgconcepten) Aantrekkelijke, toegankelijke en goed onderhouden woonomgeving
Veilig, gezond en betaalbaar voedsel
ECONOMIE Diversiteit in werkgelegenheid
Goede verbinding naar omliggende kernen en steden met goede mobiliteitsconcepten Ruim aanbod aan voorzieningen (winkel, sport, recreatie, maatschappelijk, scholen, gezondheid, cultuur)
Benutten van zon, wind, geothermie en water als hernieuwbare energiebron
RUIMTELIJK-ECONOMISCHE STRUCTUUR Stabiel en hoogwaardig netwerk van digitale infrastructuur Goed bereikbare woon- en werkgebieden voor verschillende modaliteiten, ingebed in regionaal netwerk
Vitale, duurzame en concurrerende economische sectoren Vermogen om aan te passen aan nieuwe situaties (adaptief) Mogelijkheden voor vergroten of toepassen kennis en innovatie (b.v. circulariteit)
Toekomstbestendig energienetwerk dat klaar is voor energietransitie Aantrekkelijke vestigingslocaties, inspelend op vestigingsfactoren (en beweging daarin)
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
37
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
>
Laag III De thema’s en gebieden: samenvatting ambities
<
Wat willen we bereiken?
Een leefomgeving die de gezondheid bevordert:
• We willen zorgdragen voor een – in zoveel mogelijk
Laag III beschrijft ‘De thema’s en opgaven’. De
• Streven naar het blijven van koploper zijn waar het gaat
gevallen - akoestisch goed woon- en leefklimaat
onderwerpen uit het rad van de leefomgeving zijn onze
om een inclusieve en toegankelijke samenleving.
om de gezondheid van inwoners te borgen. Overlast
leidraad. We leggen dwarsverbanden tussen thema’s en
• Initiatieven voor een rookvrije leefomgeving faciliteren.
door geluid kan immers leiden tot (slaap)verstoring en
opgaven. Ook geven we bij een aantal onderwerpen aan
• We zorgen voor een beweegvriendelijke leefomgeving
gezondheidsklachten.
wat de conclusies zijn uit het OmgevingsEffectRapport
door onze bestaande en nieuwe wijken hierop in te richten.
(OER). De opgaven en thema’s zijn zo veel mogelijk
• We nodigen uit tot wandelen en fietsen – naar werk, sport
Geluidadaptief bouwen
zelfstandig leesbaar.
en voorzieningen - door een fijnmazig en goed fiets- en
We streven ernaar om met geluidadaptief bouwen
wandelnetwerk.
geluidsniveaus te verminderen of de perceptie van geluid
Lees hier de samenvatting van wat we willen bereiken in
• We behouden en versterken waar mogelijk ons sport-,
te beïnvloeden.
de fysieke leefomgeving. Dit zijn onze ambities voor een
speel en beweeglandschap.
gezonde, veilige en leefbare omgeving. Eerst bespreken
• We scheppen de ruimte voor rust en ontspanning in
Milieukwaliteit: lucht
we de onderwerpen die gaan over het vervullen van
tuinen, openbare ruimte, speelplaatsen, parken en
Onze ambitie in deze visie is de balans tussen ruimtelijke
maatschappelijke behoeften (‘onderkant’ rad van de
groengebieden.
en economische ontwikkelingen en verbetermaatregelen
leefomgeving), daarna de onderwerpen die gaan over
• We richten onze voorzieningen, parken en openbare
te laten doorslaan naar het verbeteren van de
bescherming van de leefomgeving (‘bovenkant’ rad van
ruimte in op een manier dat iedereen – jong of oud, met
luchtkwaliteit om gezondheidswinst te behalen.
de leefomgeving).
of zonder beperking – mee kan doen: een inclusieve en
• We willen dat onze kinderen geen astma en andere
Bescherming van de fysieke leefomgeving
toegankelijke leefomgeving.
luchtwegklachten ontwikkelen omdat ze in hun jonge
• We zorgen voor ontmoetingsplaatsen in voorzieningen en
jaren langdurig langs een drukke weg hebben gespeeld
openbare ruimte. Met een sociaal duurzame inrichting,
en/of gewoond.
gericht op ontmoeting en ‘meedoen’, bevorderen we de
• We willen voorkomen dat inwoners met zwakke
We zorgen voor een gezonde fysieke leefomgeving door de
gezondheid.
longen in situaties terecht komen dat ze aan te hoge
leefomgeving te beschermen:
• We dagen ons bedrijfsleven uit om de gezondheid van
concentraties van fijnstof worden blootgesteld.
• Lucht, bodem en ondergrond, oppervlaktewater en
werknemers te bevorderen.
• We vinden het belangrijk dat binnen de gemeente
Gezondheid
grondwater zijn zo schoon mogelijk.
een nauwere samenwerking is tussen de beleidsvelden
• We zorgen dat er zo beperkt mogelijke hinder is van geluid,
Milieukwaliteit: geluid
licht, geur of magneetvelden.
• We streven naar bescherming van mensen in
deze samenwerking.
• De verantwoordelijkheid voor een gezonde en schone
woningen, in andere geluidgevoelige gebouwen
• We willen de luchtkwaliteit in samenhang en op integrale
leefomgeving delen we met alle gebruikers van de fysieke
en op geluidgevoelige locaties tegen te hoge
wijze oppakken. Het is belangrijk dat bij de ontwikkeling
leefomgeving. We wijzen daar alle gebruikers op.
geluidsbelastingen door wegverkeer, railverkeer,
van andere beleidsterreinen (zoals mobiliteits-, energie-
vliegverkeer en industriebronnen.
en ruimtelijk beleid) rekening wordt gehouden met
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
38
gezondheid en milieu. We bevorderen en intensiveren
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
>
<
verbetering van de luchtkwaliteit voor het behalen van
Milieukwaliteit: bodem
• Aanpak van ondermijning/ georganiseerde criminaliteit:
gezondheidswinst.
Wij hanteren in ons bodembeleid de volgende
we willen en moeten voorkomen dat de onderwereld
• We willen samenwerken met andere partijen en
uitgangspunten:
verweven raakt met de bovenwereld zodat de
organisaties om gezamenlijk gezondheidswinst te
• De gezondheid van de mensen moet zo veel mogelijk
rechtsorde in gevaar kan komen.
realiseren.
worden beschermd.
• Integraal samenwerken aan contraterrorisme,
• Het GGD-advies om geen nieuwe gevoelige
• De chemische bodemkwaliteit mag niet verslechteren.
extremisme en radicalisering: de problematiek op dit
bestemmingen te realiseren binnen een afstand van 50
• De kwaliteit van de bodem moet zo zijn dat de functies
gebied willen we zeer beperkt houden.
meter van een weg met minimaal 10.000 mvt/etmaal is
wonen, werken, infrastructuur, natuur en landbouw op
ons uitgangspunt met uitzondering van woningen.
een verantwoorde wijze toegewezen kunnen worden en
Omgevingsveiligheid
• Een gemeentelijke weg als drukke weg karakteriseren
mogelijk zijn.
• Wij willen een zo veilig mogelijke leefomgeving in
in het kader van luchtkwaliteit met betrekking tot
• Vanuit duurzaamheid denkend worden
Haarlemmermeer voor mens, dier en milieu.
woningen wordt nog nader bekeken. Mogelijk is hier
hergebruiksmogelijkheden van vrijkomende grond
• Ongewenste (fysieke) veiligheidsrisico’s moeten tot een
iets meer nuance en differentiatie gewenst. Dit vraagt
optimaal gefaciliteerd.
aanvaardbaar minimum beperkt blijven. Dit doen we
om nadere uitwerking (aantal mvt/etmaal i.r.t. te
• Vrijkomende grond en bagger wordt zo dicht mogelijk bij
door te zorgen voor veilige bouwwerken en omgeving,
hanteren afstandseisen). Ook cumulatie (meerdere
de herkomstlocatie hergebruikt.
door onze inwoners zelfredzaam en ‘samenredzaam’ te
bronnen aanwezig) kan een rol spelen bij de beoordeling.
• Eigenaren en gebruikers van gronden dragen zoveel
laten zijn, door (zeer) kwetsbare groepen te beschermen
Uiteraard zijn grote afwijkingen van de GGD-richtlijn
mogelijk bij aan het verbeteren van de bodemkwaliteit.
en door te zorgen voor een effectieve hulpverlening bij
ongewenst.
• Het toepassen van grond mag niet tot ongewenste
crises en rampen.
Milieukwaliteit: divers
effecten leiden voor kwetsbare ecosystemen (zoals het ophogen van veengebied).
Water en klimaat(adaptatie)
• Wij willen dat inwoners, bezoekers en werknemers zo min
• Indien nodig voor de bescherming van onze bodem,
Om te komen tot een robuust, duurzaam en
mogelijk gehinderd worden door (de effecten van) licht,
stellen we eigen beleid op voor nieuwe bedreigingen van
klimaatbestendig watersysteem zetten we in op twee
geur, magneetvelden, straling of trilling. Het zorgvuldig
de bodem.
sporen:
toedelen van functies kan toekomstige overlastsituaties voorkomen.
Milieukwaliteit: ondergrond
• Het vergroten van klimaatadaptiviteit.
Veiligheid
Klimaatadaptiviteit kan vergroot worden door
Wij streven ernaar dat inwoners, ondernemers en
de gevolgen en schade van de effecten van
bezoekers in Haarlemmermeer veilig zijn, zich veilig voelen
klimaatverandering (hitte, droogte, wateroverlast
• Wij willen zorgdragen voor de ondergrond.
en bereid zijn samen met professionele partners de
en overstroming) zoveel mogelijk te beperken of te
• Wij willen de ondergrond een rol laten spelen bij de
veiligheid te vergroten.
voorkomen. Op een betere manier omgaan met
bescherming van onze leefomgeving en het bereiken van
Daarbij is prioriteit toegekend aan:
klimaatadaptieve maatregelen betekent dat we op
maatschappelijke doelen als zorgvuldig ruimtegebruik,
• Verbeteren van het veiligheidsgevoel in de eigen buurt.
een andere manier dan tot op heden omgaan met de
omgevingskwaliteit, energietransitie, klimaatadaptatie,
• Versterken van de keten ‘zorg-veiligheid’: we willen de
inrichting en beheer van de openbare ruimte.
gezonde leefomgeving, aantrekkelijk landschap of
woon- en leefsituatie van inwoners verbeteren, overlast
• Het verbeteren van de waterkwaliteit. De waterkwaliteit
toekomstbestendige landbouw. Waar nodig benutten
voor de omgeving verminderen, recidive en escalatie
wordt verbeterd door bewust om te gaan met (de
we stedelijk programmeren, omdat we daarmee doelen
voorkomen en bijdragen aan de sociale kwaliteit in
hoeveelheid) schoon en vuil water in natuur-, landbouw-
kunnen combineren.
wijken en kernen.
en stedelijke gebieden.
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
39
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
>
Landschap en groen
beschermen we het buitengebied voor verrommeling en
Op die manier willen we:
We willen onze landschappen voorbereiden op deze
versnippering.
• Het verhaal van Haarlemmermeer beter zichtbaar
toenemende vraag naar aangename ruimte om te
• We voorkomen dat de omgevingskwaliteit onder druk
en beleefbaar maken voor inwoners, ondernemers en
verblijven, ontspannen en gebruiken. Dat doen we door
komt te staan door ‘vermarkting’ met als voorbeeld
bezoekers.
de typerende landschappen te versterken en beter
reclame.
• Inzetten op het in standhouden en versterken van het
toegankelijk te maken.
• Door het beleid voor omgevingskwaliteit hebben we
nog aanwezige erfgoed, zowel boven- als ondergronds.
Met het realiseren van deze groen- en landschapsopgave
dialoog over ontwikkelingen en brengen we het karakter
• Verbindingen met erfgoed leggen bij stedelijke- en
willen we:
van de polders in balans met de dynamiek die uit de
landschappelijke ontwikkelingen.
• bijdragen aan een aantrekkelijk verblijfs- en
markt komt.
• Immaterieel en materieel erfgoed met elkaar verbinden.
vestigingsklimaat voor zowel inwoners als ondernemers;
<
• bijdragen aan grote maatschappelijke opgaven, zoals
Natuur en biodiversiteit
een gezonde leefstijl, meer biodiversiteit, tegengaan van
• Wij willen biodiversiteit zichtbaar en beleefbaar te
• De synergie tussen landschap, erfgoed, monumenten en kunst versterken. • Hergebruik en herbestemmen van erfgoed verder
hittestress en klimaatadaptatie;
maken voor de inwoners en bezoekers van de gemeente.
stimuleren.
• het landschappelijke raamwerk (lanen, polderlinten,
• Wij willen bereiken dat iedereen in Haarlemmermeer
• Een integrale benadering bewerkstelligen – door
waterlopen, dijken) als drager benutten voor recreatieve
zich mede-eigenaar voelt van de natuur en zich in wil
aansluiting en inbedding te zoeken van erfgoed
routes. Deze verbindingen zijn een onderdeel van
zetten voor het behoud hiervan. Dit geldt voor inwoners,
bij andere beleidsterreinen als vrijetijdseconomie,
en aanvulling op een uitgekiend netwerk van (snel)
ondernemers, bezoekers en voor de gemeente.
ruimtelijke ontwikkeling en het sociale domein.
fietsroutes en zullen op een logische manier aansluiten
• Wij willen een variatie aan biotopen met daarin vitale
op de routes in de kernen;
populaties van planten- en diersoorten en verbindingen
• energietransitie en andere grote opgaven passend
tussen de leefgebieden behouden en realiseren.
krijgen in oorspronkelijke polder en de ruimtelijke
• Wij willen kansen aangrijpen om de biodiversiteit te
Landbouw
dragers;
vergroten waar zich mogelijkheden voordoen.
Wij willen een economisch sterke agrarische sector en
• goede landschappelijke inpassing van alle opgaven
• Wij willen met zorg omgaan met de ecologische
een vitaal platteland in balans met haar omgeving.
(erfbeplanting, inpassing nieuwe bebouwing,
kwaliteiten van de stedelijke omgeving en het
• Wij vinden niet alleen de voedselproductie en de
natuurinclusief).
Omgevingskwaliteit Omgevingskwaliteit is van ons allemaal en komt als
Vervullen maatschappelijke behoeften
buitengebied.
werkgelegenheid die deze economische sector
• Wij willen het beheer van het eigen areaal richten op
biedt van belang, maar ook de maatschappelijke en
versterking van de biodiversiteit.
landschappelijke waarde. In feite zijn de agrarisch ondernemers beheerders van een groot deel van het
bovenliggende doelstelling breed terug in veel van ons
Erfgoed
beleid. Of het nu gaat om erfgoed, landschap, wonen,
We geven erfgoed een meer centrale rol door erfgoed
voor de openheid van het landschap en behoud van de
economie, mobiliteit of natuur.
als inspiratiebron te gebruiken. We houden erfgoedparels
cultuurhistorische waarde en het erfgoed van de polder.
• Met ontwikkelprincipes en duidelijke kenbare regels
in stand en zetten erfgoed als middel in tijdens
Dit biedt onze inwoners rust en ontspanningsruimte in de
voor gebieden voeren we vooraf het juiste gesprek over
ontwerpprocessen voor ruimtelijke en maatschappelijke
verstedelijkte omgeving.
kwaliteit. Dit helpt alle partijen die in het ontwerpproces
kwaliteitsimpulsen. Voor erfgoed dat onmisbaar is om het
• Bovendien bieden sommige agrarische bedrijven zorg en
in onze leefomgeving een rol spelen.
karakter van Haarlemmermeer te laten zien, streven we
educatie. Daarmee maakt het agrarisch landschap onze
• Door de ontwikkelprincipes en kenbare regels
naar een juridische status als beschermd erfgoed.
gemeente tot een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
Haarlemmermeerse landschap. Zij zorgen daarmee
40
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
>
wonen en werken, uniek in de Randstad. Wij hechten
centra, het stimuleren van kwaliteit en diversiteit in
uit te gaan van berekende geluidscontouren. Ook
grote waarde aan al deze waarden die de agrarische
centra en de basis op orde in centra. Dit vinden wij
kleinschalige woningbouw moet op beperkte schaal
sector in zich heeft.
voor onze inwoners, ondernemers, bezoekers en de
mogelijk zijn voor de vitaliteit van sommige kernen. Ook
• Wij willen de sector ondersteunen bij de
werknemers van belang voor de leefbaarheid en
is ruimte in de regelgeving vanuit het Rijk nodig. Als er
transitieopgaven.
aantrekkelijkheid van de gemeente.
aanvullende beperkingen vanuit het Rijk komen door
Glastuinbouw
Luchthaven en luchtvaart
In Rijsenhout staan economisch gezonde en florerende
• We willen een toekomstbestendige luchthaven die
• Wij willen dat naast de luchtzijdige, ook de landzijdige
bedrijven, waar we ons voor inzetten. Anderzijds zijn er
in samenhang met de omgeving wordt ontwikkeld.
veiligheid en bereikbaarheid gewaarborgd zijn
leefbaarheidsproblemen doordat de sierteelt percelen
We moeten de balans behouden tussen leefbaarheid
(waaronder doortrekken Noord-Zuidlijn).
heeft verlaten en er daar geen functie of weinig
voor inwoners en het behoud van het internationale
perspectief is. Ook de langjarige (boven)regionale
netwerk op Schiphol. Dat houdt in een gemeente waar
Wonen
reservering voor sierteelt/ glastuinbouw wordt in het kader
onze inwoners goed en gezond kunnen wonen, leven
• We willen door nieuwbouw mogelijk te maken bijdragen
van een leefbaar en duurzaam Rijsenhout geplaatst.
en werken en een economisch sterke en bereikbare
aan een toegankelijke woningmarkt.
luchthaven die in samenhang met de omgeving en met
• We willen een diverser aanbod van woonmilieus: van
behulp van innovatie kan worden ontwikkeld.
(sterk) stedelijk in Hoofddorp tot centrum dorps en
Economie
<
bijvoorbeeld nieuwe rekenregels voor cumulatie geluid brengt dit mogelijk nieuwe beperkingen met zich mee.
Naar een toekomstbestendige en veerkrachtige economie
• Wij willen dat de luchtkwaliteit verbetert en dat
landelijk in de kleinere kernen.
• waar mensen werk doen dat aansluit bij hun opleiding
geluidsoverlast door vliegverkeer afneemt. Ook streven
• We willen meer diversiteit in prijs- en
en ambitie in een veilige, gezonde en prettige
we naar mogelijke maatregelen tegen grondgeluid.
eigendomscategorieën; de beschikbaarheid van
werkomgeving;
Daarnaast willen we een betere nachtrust door een
betaalbare woningen willen we vergroten.
• waar ondernemers vanuit de dynamiek hun kansen
nachtsluiting. Hierbij mogen nachtvluchten niet worden
• We willen goede huisvesting voor verschillende
pakken;
verplaatst naar de randen van de nacht.
doelgroepen.
• waar maatschappelijke verbondenheid een belangrijke
• Wij richten ons op de kansen die de luchthaven biedt
• We willen een vitale, toekomstbestendige en kwalitatief
waarde is van het ondernemerschap;
voor een toekomstbestendige ontwikkeling, innovatie
goede woningvoorraad in aantrekkelijke wijken en
• waar ruimte geboden wordt aan onderzoeken en
en verduurzaming van de luchthavenregio en op
kernen.
experimenteren en innovatie wordt gestimuleerd;
nieuwe middelen om met hinder om te gaan. Bij deze
• We willen een toekomstbestendige, gezonde en
• waar een breed palet aan sectoren elkaar
ontwikkeling hoort een goede aansluiting tussen
aantrekkelijke leefomgeving voor onze inwoners
onderling versterkt en zorgen voor een weerbare
arbeidsmarkt en onderwijs. Daarnaast wordt ook
behouden en versterken.
en toekomstbestendige economische structuur en
gewerkt aan diversificatie.
diversiteit;
• Wij willen geen uitbreiding van het banenstelsel met een
Mobiliteit
• waar de verbindingen en bereikbaarheid uitstekend zijn.
parallelle Kaagbaan en/of andere aanpassingen van het
• Wij willen voor onze inwoners vrijheid van bewegen en
banenstelsel die nadelig uitpakken voor onze inwoners.
vrijheid om een vervoermiddel te kiezen.
• We willen een toekomstbestendige
• Wij willen ruimte om voldoende woningen te bouwen
• Wij willen ruimte voor innovatie voor het ‘nieuwe
voorzieningenstructuur waarbinnen ruimte bestaat voor
met goede ruimtelijke ordening vanwege de
bewegen’. Daar waar het infrastructuur betreft, willen wij
ondernemerschap, dynamiek en innovatie.
toenemende woningbehoefte in de metropoolregio.
vooroplopen in het faciliteren van nieuwe technologie.
• We zetten in op concentratie in toekomstbestendige
Hiervoor is maatwerk nodig en dienen we niet alleen
Commerciële voorzieningen
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
41
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
>
• Wij willen een efficiënt en flexibel mobiliteitssysteem:
• Het beheer wordt financieel slim aangepakt, is
• Inwoners en bezoekers hebben de keuze of hun data
klaar voor de toekomst.
doelmatig en duurzaam.
wordt verzameld in de publieke ruimte voor commerciële
• Wij willen overlast van mobiliteit zoveel mogelijk beperken.
Energie
• Wij gaan sturen op de vestigingslocaties, inpassing en
• Wij streven naar een afname van het aantal
We willen dat warmte, elektriciteit en brandstoffen die
vergroening van datacenters. Hierbij willen we alleen de
verkeersslachtoffers.
in Haarlemmermeer gebruikt worden in 2050 volledig
meest innovatieve en duurzame datacenters faciliteren.
• Wij willen nieuwe ruimtelijke plannen ontwikkelen op
afkomstig zijn uit duurzame bronnen. Een deel daarvan
• Ook stellen we een maximum aan de aansluitcapaciteit
de juiste plekken. Hierbij zorgen we dat ketenmobiliteit
wordt ook lokaal geproduceerd.
en het ruimtegebruik voor datacenters en sluiten we
• Wij willen bestaande knelpunten in het netwerk oplossen.
<
doeleinden of digitale diensten van de gemeente.
goed georganiseerd is.
• Voor warmte betekent dat er lokale warmtebronnen
datacenters uit op locaties waar we ze niet willen.
• Wij stemmen onze ambities en ontwikkelingen af met
moeten komen om aardgas te vervangen.
Hierdoor blijft er voldoende aansluitcapaciteit voor
regio, Rijk en bedrijfsleven.
• Voor elektriciteit geldt dat we lokaal in theorie genoeg
andere sectoren en houden we ruimte voor andere
• Wij richten ons op het verminderen van vervuilende
kunnen opwekken met zonnepanelen en windturbines
soorten bedrijvigheid op onze bedrijventerreinen.
mobiliteit en het verduurzamen van mobiliteit.
om onze woningen, lokale bedrijven en lokaal transport
• Wij monitoren de algehele status van ons
van stroom te voorzien.
Toerisme en verblijf
mobiliteitssysteem.
• We willen dat de energie-infrastructuur die hiervoor
• We willen vooral inzetten op de mogelijkheden die
nodig is goed ruimtelijk en landschappelijk ingepast
toerisme biedt voor werkgelegenheid, verbinden en
Openbare ruimte • We willen dat de inrichting, beheer en onderhoud van
wordt en slim gebruikt wordt.
ontwikkelingen van inwoners en bedrijven. • Haarlemmermeer verwelkomt bezoekers, omdat die
onze openbare ruimte bijdraagt aan de benoemde
Datanetwerk en virtueel netwerk
kernwaarden voor openbare ruimte en bijbehorende
• Inwoners en ondernemers hebben de mogelijkheid om te
houden. De samenhang van het toeristische product met
ambities.
beschikken over snel internet.
de diverse beleidsterreinen zoals sport, recreatie, cultuur
• De inrichting en het beheer van de ruimte sluit aan op de
• Digitale diensten die wij zelf aanbieden worden zo
uit zich in een aanbod voor bewoners en bezoekers met
helpen om diverse voorzieningen, zoals winkels, op peil te
herkenbaarheid en identiteit van de betreffende plek,
inclusief als mogelijk voor onze inwoners en ondernemers.
een grote belevingswaarde.
waaronder de verschillende woonmilieus zodat sprake is
• Data die in de publieke ruimte worden verzameld, of
• Met ons beleid voor verblijfsaccommodaties willen we
van diversiteit in de openbare ruimte.
data die door de gemeente of in opdracht van de
zorgen dat ons eigen toeristisch aanbod wordt versterkt.
• De openbare ruimte is aantrekkelijk en veilig ingericht,
gemeente worden geproduceerd zijn zoveel mogelijk vrij
We streven naar een toekomstbestendig, evenwichtig en
toegankelijk voor iedereen en nodigt uit tot gezond
en openbaar toegankelijk voor inwoners, ondernemers
gediversifieerd aanbod van verblijfsaccommodaties in
bewegen.
en maatschappelijke organisaties.
Haarlemmermeer.
• Er wordt rekening gehouden met de klimaatadaptieve
• De netwerken in onze fysieke leefomgeving worden
wensen en het bijdragen aan de gewenste biodiversiteit.
zo ingepast en georganiseerd dat er geen sprake is
Sporten, spelen en bewegen
• De samenleving waardeert de openbare ruimte.
van verrommeling, inefficiënt ruimtegebruik of andere
• Onze ambitie is om onze inwoners, bezoekers en
• De openbare ruimte heeft herkenbare groen- en
nadelige effecten voor de leefomgeving.
werknemers met sport en bewegen positief gezond
waterstructuren die logisch aansluiten op groene
• Het is duidelijk waar en waarom wij data verzamelen
te krijgen. Met positieve gezondheid bedoelen we dat
structuren buiten het bebouwde gebied. Een groene
en hoe mensen inzicht krijgen in deze data die over hen
mensen het vermogen hebben om zich aan te passen
inrichting speelt een belangrijke rol bij een kwalitatief
verzameld is.
en zelf de regie te voeren, kijkend naar de fysieke,
goed ingerichte leefomgeving. GEMEENTE HAARLEMMERMEER
emotionele en sociale uitdagingen van het leven. 42
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
>
Maatschappelijke voorzieningen • We willen het niveau van maatschappelijke voorzieningen de komende jaren efficiënter en optimaler inzetten. • We willen in onze nieuwe wijken de maatschappelijke activiteiten en accommodaties realiseren, waar mogelijk op eenzelfde niveau.
Sociaal welzijn • Inwoners ontwikkelen zich naar vermogen, participeren actief in de samenleving en ontplooien zich optimaal. Zij krijgen - waar nodig - hulp en ondersteuning gericht op het naar vermogen en zelfstandig deelnemen aan de samenleving. De fysieke leefomgeving draagt zoveel als mogelijk bij aan deze doelstelling. • Bij ontwikkelingen in de fysieke leefomgeving zorgen we dat de sociale leefomgeving deze veranderingen kan
<
>
bijbenen.
Grondstoffen, circulariteit en afval • We willen in Haarlemmermeer onderdeel zijn van een duurzame economie waarin grondstoffen worden hergebruikt. • We kopen circulair in om het gebruik van primaire grondstoffen te beperken en innovatie te stimuleren. • We richten een inzamelsystem in dat inwoners helpt de hoeveelheid restafval te verminderen en afval te scheiden.
GEMEENTE HAARLEMMERMEER
43
ONTWERP-OMGEVINGSVISIE HAARLEMMERMEER 2040
Gezondheid Milieukwaliteit en gezondheid
voorkomen van overlast door buren
voorkomen van overlast door voertuigen
We willen een gezonde leefomgeving voor onze inwoners en onze inwoners verleiden tot een gezonde
voorkomen van overlast door industrie goede bodemkwaliteit
straling
en verantwoorde leefstijl. Gezondheidsbescherming gaat over milieuaspecten als geluid, lucht of bodem en
GELUID
geur
is vaak opgenomen in ruimtelijk beleid of regelgeving.