Jaarverslag 2021 Omgevingsdienst IJmond.pdf

Jaarverslag 2021

24

In 2019 is door de alle gemeenteraden en Provinciale Staten (PS)22 het Omgevingsdienst IJmond Beleidskader VTH-milieu 2019-2022 vastgesteld. Dit beleidskader heeft het kader, de ambitie en prioriteiten neergelegd voor de jaren 2019 tot en met 2022 voor de uitvoering van vergunningen, toezicht en handhaving op het gebied van milieu. Het kader is tot stand gekomen op basis van een globale gebieds- en risicoanalyse, de landelijke, regionale en lokale prioriteiten en doelstellingen.

3.1 Ketentoezicht en -handhaving en branches Ons bedrijvenbestand is ingericht op basis van milieukundige prioriteit. De indeling van ons bedrijvenbestand is gemaakt op basis van de mate van milieubelasting. Zogenaamde A, B of C inrichtingen. A-inrichtingen is een lichte categorie, B-inrichtingen is een middelzware categorie en C–inrichtingen is een zware categorie. Risicobedrijven vallen allemaal in de C-categorie. Deze bedrijven worden jaarlijks gecontroleerd. De grootste categorie voor ODIJmond zijn de type Bbedrijven. Deze vallen over het algemeen onder branches / bedrijfstakken als horeca, agrarische bedrijven, metaalbewerking, handel en autobedrijven. Risicogestuurd toezicht In 2021 hebben wij een aantal branches op basis van frequentie, (regionale) prioriteit en naleefgedrag projectmatig gecontroleerd. Met die kennis zijn er aspectcontroles uitgevoerd: waaronder inventarisatie bedrijventerreinen, lozingen, ondermijning, externe veiligheid, en vetafscheiders. Ook is er extra inzet geweest op het branche breed controleren bij die bedrijven die moeten gaan voldoen aan circulaire economie. De ambitie is geuit om in 2050 een volledig circulaire economie gerealiseerd te hebben. Extra inzet hierop vloeit voort uit het Rijksprogramma Circulaire Econmie (zie ook hoofdstuk 1.11). Het betrof een pilot.

3.2 Hoofdprioriteiten en thema’s De uitvoering vloeit voort uit het onderzoek dat bureau TwijnstraGudde in het najaar van 2020 voor ons heeft uitgevoerd. Een van de onderwerpen die in het onderzoek centraal stond was de ontwikkeling van vergunningverlening, toezicht en handhaving en de integrale benadering. Het onderzoek heeft daardoor een relevante overlap met het in 2021 uitgekomen Rapport van de Commissie-Van Aartsen. Enkele van de 10 aanbevelingen waren voor een deel dus al onder de aandacht binnen onze organisatie. Hieronder vindt u een overzicht van de hoofdthema’s uit het huidige Beleidskader VTH-milieu die ook in 2021 nog van toepassing waren. Een aantal van deze thema’s vindt u ook terug in hoofdstuk 1 (Ontwikkelingen). Deze vroegen door landelijke vraagstukken afgelopen jaar weer extra aandacht en hebben invloed gehad op onze werkzaamheden en taken.

22 BTAC Solutions uit IJmuiden winnaar IJmond Duurzaam Award 2021 - Omgevingsdienst IJmond (odijmond.nl)

Jaarverslag 2021

25

3.3 Milieubeleidskader: VTH-milieutaken uitgelicht Thema

Doel

Uitvoering

Het tot een minimum beperken van het aantal illegale asbestsaneringen, asbestdumpingen en asbestbranden middels een proactieve aanpak in Asbest

samenspraak met de relevante ketenpartners (o.a. veiligheidsregio’s) en andere instanties (banken, verzekeringsinstellingen,

Afgelopen jaar hebben we twee keer in een weekend een asbestdag georganiseerd. Op deze dagen zijn er integraal in diverse gemeenten vrije veldcontroles uitgevoerd.

brancheorganisaties. Zowel projectmatig (e-waste) of taakgericht met losse inspecties hier invulling aangegeven. Denk Ketens grond,

Het voorkomen van verontreiniging van lucht,

aan de controles op afvalcontracten in

asbest, elektronica,

bodem en water door niet-normconforme omgang

stadskernen als Beverwijk en Velsen met veel

metaal

met risicovolle afvalstromen.

klachten. Waarbij 154 bedrijven zijn gecontroleerd en meerdere overtredingen werden geconstateerd.

Bodem

Het voorkomen van nieuwe

Voor wat betreft de nazorg-locaties hebben we

bodemverontreinigingen, bevorderen van herstel

weer steekproefsgewijs diverse controles

of beheersing van aanwezige

uitgevoerd. We constateerden hier nog enkele

bodemverontreinigingen en het zorgdragen voor

aandachtspunten. Het gaat veelal om een

een correcte overdracht van bodemtaken van

benodigde actualisatieslag in het

provincie naar gemeenten.

bodeminformatiesysteem.

Het voorkomen van incidenten en ongewone Risicobedrijven

voorvallen door het verzekeren van een juiste regulering van activiteiten met gevaarlijke en risicovolle stoffen, specifiek opslagen van gevaarlijke stoffen, LPG-tankstations en ammoniakkoel-installaties Het voorkomen van incidenten en ongewone

Externe veiligheid (vh net niet Bevi bedrijven)

voorvallen door het verzekeren van een juiste regulering van activiteiten met gevaarlijke en risicovolle stoffen bij bedrijven die net onder de ondergrens van het Besluit externe veiligheid inrichtingen vallen.

Legionella

Hier is zowel projectmatig (LPG-tankstations) of taakgericht met losse inspecties invulling aangegeven. Denk daarbij aan de controle op grote hoeveelheden lithium-ion accu's naar aanleiding van incidenten in Haarlem. Hier zijn 3 bedrijven gevonden welke meer dan 1000kg hoeveelheden opslaan in onjuiste opslag. We zijn betrokken geweest bij de opstart van het landelijke Register Externe Veiligheid (REV). Wij bouwen een database dat gegevens verzamelt over externe veiligheidsrisico’s voor de leefomgeving.

Het voorkomen van incidenten en ongewone

Op basis van bestaand overzicht van de in het

voorvallen, specifiek het risico op legionella-

werkgebied aanwezige installaties zijn deze

uitbraak, vanwege onjuist onderhoud aan natte

geïnspecteerd op de factoren die mogelijk een

koeltorens en afvalwaterzuiveringsinstallaties.

risico opleveren m.b.t. legionella-uitbraak.

Met betrekking tot verduurzaming worden verschillende activiteiten uitgevoerd: Energiebesparing

•

Toezicht en handhaving 2.15 Wm,

(verduurzaming)

informatieplicht erkende maatregelen en Energy Efficiency Directive; •

Plaatsing en opvolging dataloggers;

Jaarverslag 2021

Naast de al genoemde projecten is dit jaar besloten dat per 1 januari 2023 het verplicht is voor kantoorpanden een minimale vastgesteld energielabel C te hebben. Er is daarom in het najaar een informatiecampagne gestart zodat

26

•

GreenBiz-activiteiten op bedrijventerreinen;

hadhaving tot het minimum zal worden

•

Uitrol potentieelscan i.s.m. TNO.

gereduceert

Het weren van ZZS uit de leefomgeving, omdat dit Zeer zorgwekkende

stoffen zijn die bijvoorbeeld kankerverwekkend

stoffen

zijn, de voortplanting belemmeren of zich in de voedselketen ophopen. Het voorkomen en tegengaan van ondermijnende

Ondermijning

activiteiten door informatievergaring en –deling met handhavingspartners zoals justitie, gemeente, politie, douane en de Belastingdienst.

Jaarverslag 2021

Er is inmiddels bij 650 bedrijven geïnventariseerd of er ZZS vrij kunnen komen. Bij 44 bedrijven is dit ook daadwerkelijk geconstateerd. Er zijn meer dan 150 intensief gebiedsgerichte integrale en onaangekondigde controles uitgevoerd. Wat met name in onze buitengebieden enkele mooie resultaten heeft opgeleverd.

27

4

VTH-bouw en brandveiligheid

Jaarverslag 2021

28

Nieuwsartikel december 2021: Bouwtoezicht: veiligheid, onaangekondigde bezoeken en de Omgevingswet ‘Vanuit veiligheidsoogpunt is ons werk enorm belangrijk', aldus de ervaren bouwinspecteur van Omgevingsdienst IJmond (ODIJmond), Rien Buren. ‘Het gebeurt bijvoorbeeld wel eens dat bouwbedrijven tijdens hun werk een constructiefout maken. Daarom zie ik toe of het proces verloopt volgens de eisen of het Bouwbesluit (2012)(verwijst naar een andere website).’ ODIJmond voert in de gemeenten Uitgeest, Zandvoort, Wormerland, Heemskerk en Oostzaan al het Bouw en Woning Toezicht (BWT) uit. ‘Aangevuld met Landsmeer en Beverwijk waar we dit werk incidenteel doen’, vertelt Rien Buren, die Zandvoort en Landsmeer in zijn persoonlijke takenpakket heeft. Alleen nog zwaardere klassen inspecteren Vanaf 1 juli 2022 verandert het werk van de zes bouwinspecteurs van ODIJmond aanzienlijk. Dit komt omdat, tegelijk met de Omgevingswet(verwijst naar een andere website), de Private Kwaliteitsborging als onderdeel van de Wet kwaliteitsborgen voor bouwen (Wkb)(verwijst naar een andere website) wordt ingevoerd. ‘Vanaf deze datum worden bouwwerken in drie verschillende risicoklassen ingedeeld’, legt Rien uit. ‘De eenvoudigste categorie, Gevolgklasse 1, bevat bijvoorbeeld aan-, uiten opbouwen, dakkapellen van woningen, bijgebouwen, grondgebonden woningen en eenvoudige bedrijfsgebouwen.

Vanaf 1 juli zullen zogenaamde kwaliteitsborgers van private partijen het technische bouwgedeelte van deze laagste risicocategorie gaan controleren. Wij van ODIJmond controleren nu nog alles, maar zullen dan alleen nog de twee zwaardere klassen inspecteren. Dan heb je het bijvoorbeeld over flats, hotels, congreshallen en stadions.’ Omgevingswet kan voor diversiteit in taken zorgen Rien en zijn vijf collega’s bereiden zich al voor op de verandering vanaf komende zomer. ‘We kunnen ons alvast inlezen op de Omgevingswet met bijbehorende Algemene maatregelen van Bestuur (AmvB). Want vanaf 1 juli kan elke afzonderlijke gemeente zijn eigen sausje over de Omgevingswet gooien. Dan is het dus mogelijk dat gemeente A straks andere zaken wel of niet wil vergunnen in vergelijking met gemeente B. Nu is dat overal nog gelijk.’ Lees het hele artikel over ons bouwtoezichtstaak op de website van ODIJmond.

Jaarverslag 2021

29

ODIJmond voert voor zestal gemeenten naast milieutoezicht ook taken uit op het gebied van bouwen woningtoezicht en brandveiligheid.

4.1 Toezicht en handhaving bouw Voor de gemeenten Heemskerk, Landsmeer, Oostzaan, Uitgeest, Wormerland en Zandvoort houden we bouwtoezicht. Bij de gemeente Uitgeest, Landsmeer, Oostzaan, en Wormerland doen we toezicht brandveiligheid. Voor gemeente Haarlem doen we signaaltoezicht hierop. Ook zijn we nog het secretariaat van de welstandscommissie in Zandvoort. 4.1.1 Gebiedscontroles Het aantal bouwprojecten en de verleende bouwvergunningen heeft de basis gevormd voor het aantal toezicht momenten. Naast de toezichtcontroles op de verleende bouwvergunning hebben wij ook nog terugkerende gebiedscontroles gedaan. Tijdens deze controles werd de beoogde situatie vergeleken met de bestaande situatie. 4.1.2 Stijgende lijn vergunningaanvragen, controle op kwaliteit Het aantal vergunningaanvragen stijgt de afgelopen jaren. Zo ook in 2021, met name het aantal aanvragen in de tweede helft van het jaar. De gemeenten hebben in de huidige woningbouwcrisis ambitie voor het realiseren van woningen. Veel van onze capaciteit en inzet ging naar diverse grotere bouwplannen. Het doel van iedere aannemer is in feite vaak om zo goedkoop mogelijk te bouwen en zo veel mogelijk te verdienen, uiteindelijk kom je dan vanzelf onder een bepaalde kwaliteitsnorm. Toezicht is hierdoor onverminderd van belang gebleken.

4.1.3 Toeristische verhuur Zandvoort Per 1 januari 2021 is de Wet op de toeristische verhuur van woonruimte in werking getreden. Op basis van deze wetgeving kunnen gemeenten in hun huisvestingsverordening artikelen opnemen, waarmee de toeristische verhuur gereguleerd wordt. Voor gemeenten die al beleid hadden opgenomen in hun huisvestingsverordening geldt een overgangstermijn van een jaar om de benodigde wijzigingen door te voeren. Deze overgangsdatum is benut en op 21 december 2021 is het hernieuwde ‘Huisvestingsverordening Zandvoort 2022’ met input van ons vastgesteld. Voor Zandvoort handhaven we op onttrekkingen van woonruimte samenhangend met toeristisch gebruik. De focus ligt vooral op het tegengaan van toeristische verhuur zonder dat verhuurder daar zelf zijn hoofdverblijf heeft. Het college heeft de wens uitgesproken de woonruimtevoorraad te beschermen. Met de invoering van de nieuwe wet verandert hierin naar buiten toe niet veel Vanuit onze toezicht- en handhavingstaak, werken we vooral de eerste en laatste maanden van het jaar vooruit en bereiden we het hoogseizoen voor. Zo is het communicatietraject opnieuw uitgezet en hebben we tijd gestoken in het verbeteren van het meldingssysteem. Er zijn uiteindelijk bij de backoffice 43 vragen gesteld en 59 nieuwe meldingen gedaan van inwoners voor het verhuren van hun woning.

Alle meldingen worden gedeeld met de Gemeentebelastingen Kennemerland Zuid in verband met belastingtechnische opvolging.

Jaarverslag 2021

30

Ter voorbereiding van de zomer wordt er door middel van deskresearch een lijst gemaakt met adressen waar met grote zekerheid gezegd kan worden dat er illegaliteit is. Er zijn uiteindelijk 78 controles geweest op 20 adressen waarbij er uiteindelijk acht adressen zijn aangeschreven. Deze zijn in afwachting van de uitspraak bij de rechtbank aangaande de Burgemeester van Fenemaplein 2. De uitspraak zal door het premature karakter als basis gaan gelden voor eventuele volgende zittingen. Op 24 december 2021 is uitspraak gedaan door de rechtbank. Uitkomst van de uitspraak met betrekking tot de uitvoering van het beleid is dat deze kan worden doorgezet. Het handhavingsinstrument (last onder dwangsom) is gerechtvaardigd. Wel is het handhavingsinstrument (bestuurlijke boete) naar aanleiding van deze uitspraak niet gerechtvaardigd. Tegen dit laatste zal hoger beroep worden aangetekend.

Jaarverslag 2021

31

5 Jaarverslag 2021

Advisering

32

Nieuwsartikel: "Er is altijd genoeg te doen in Zuid-Kennemerland” ‘De schakelaars’, zo staan onze schakelfunctionarissen intern bekend. Zij zijn namelijk dé schakel tussen Omgevingsdienst IJmond en onze gemeenten. Saskia van der Meij heeft inmiddels twintig jaar ervaring in onze gedeelde, dynamische wereld. Zij werkt als schakelfunctionaris voor gemeenten Bloemendaal, Haarlem, Heemstede en Zandvoort. Wat houdt haar functie in? Hoe ziet haar dag eruit? “Ik word er blij van wanneer de dingen gesmeerd lopen. Dat we van elkaar weten wat we doen en dat we de juiste verwachtingen naar elkaar hebben.” Saskia van der Meij werkt sinds 2019 als contactfunctionaris voor gemeenten Bloemendaal en Heemstede, in 2021 kwamen daar ook gemeente Haarlem en gemeente Zandvoort bij. “ZuidKennemerland is helemaal mijn regio. Ik begon in 2000 bij Omgevingsdienst IJmond op het secretariaat, deed intern de opleiding tot toezichthouder en ging gelijk aan de slag in ZuidKennemerland. De dynamiek van de regio spreekt me aan. Van het strand via het duingebied naar de horeca in de binnenstad. Het is bedrijvig in deze regio. Met al die verschillende elementen heb ik affiniteit, ik ben ermee bekend. Er is altijd genoeg te doen in Zuid-Kennemerland”. Een mooie puzzel Saskia: “Ik heb veel plezier in mijn werk. Ik heb interesse in het werk van mijn collega’s, en in wat er bij gemeenten speelt.

Het is een mooie puzzel om te zorgen dat alle informatie samen bijdraagt aan het versterken van onze gezamenlijke werkzaamheden. Als dat ook nog eens bijdraagt aan het vertrouwen dat gemeenten in onze uitvoering hebben, dan doe ik mijn werk goed. Dan vind ik het een compliment dat mij het schakelen wordt gegund.” Trots op verbinding “Ik ben er trots op dat de verbindingen met de gemeenten Bloemendaal, Heemstede, Haarlem en Zandvoort steeds sterker worden. Iedereen weet me te vinden en ze weten wat ze aan mij hebben. Dat hoort bij mijn functie. We werken echt als een team en ook dat maakt me trots.” Lees het hele artikel over de schakelaars van ODIJmond op onze website.

Jaarverslag 2021

33

Veel vraagstukken die bij ons binnenkomen op het gebied van milieutaken en de energietransitie zijn afhankelijk van de ontwikkelingen binnen gemeenten. Bij alle planvorming en bouwinitiatieven moet er aan de milieu wet- en regelgeving worden getoetst. Thema’s zoals PFAS en stikstof hebben de afgelopen jaren voor een groot deel de ruimtelijke (milieu)agenda gedomineerd. Daarnaast zijn natuurwaarden en de nabijheid natuurgebieden, luchtkwaliteit, bodemverontreiniging, geluidsemissies van vliegverkeer, drukke (rijks)wegen, spoorweg tracés en industrie factoren die in 2021 veel inzet en creativiteit van ODIJmond hebben gevraagd.

5.1 Ruimtelijke ontwikkelingen Dit jaar stond in het teken van voorbereiding op de Omgevingswet. We hebben daarvoor onze (werk)processen geactualiseerd in combinatie met andere toekomstige ontwikkelingen. Zo zijn we ook gestart met doorontwikkeling van expertise op het gebied van Natuur Inclusief Bouwen en Duurzaam Bouwen. We verwachten dat deze thema’s komende tijd een grote rol gaan spelen binnen het ruimtelijke ordeningsspoor. In 2022 zal dit proces een vervolg krijgen. Daarnaast hebben we natuurlijk ook invulling gegeven aan onze reguliere taak binnen advisering. Kijk daarbij naar mooie projecten als de ‘Spoorzone’ in Beverwijk dat buitengewoon veel inzet vroeg of de ‘Haven van Heemstede’ wat een unieke plaats in neemt binnen de gemeente.

5.2 Bodemadvies Voor de regio IJmond en Kennemerland is het afgelopen jaar een nieuwe bodemkwaliteitskaart opgesteld en bij de meeste gemeentes bestuurlijk vastgesteld. De Bodemkwaliteitskaart is een kaart waarop de diffuse bodemkwaliteit (achtergrondkwaliteit) in zones binnen ons werkgebied is gedefinieerd. In bepaalde gevallen is het mogelijk om op basis van deze kaart grond zonder aanvullende kwaliteitsbepaling toe te passen. Daarnaast geeft deze kaart ook de minimale bodemkwaliteit weer waar de grond aan moet voldoen om in dit gebied te mogen toepassen. Wij houden de kaart actueel door de bodemkwaliteitskaart elke vijf jaar opnieuw te laten bepalen en vervolgens bestuurlijk te laten vaststellen. Voor het opnieuw te laten bepalen worden alle bij ons bekende bodemonderzoeken uit het bodeminformatiesysteem binnen deze zone betrokken. Voormalige stortplaats Zuidermaatweg Heemskerk Uit onderzoek van ODIJmond bleek dat een voormalige stortplaats die in gebruik was als weiland onvoldoende was gesaneerd. Hierdoor konden risico’s voor de grazende koeien niet worden uitgesloten. Op ons advies en onder onze begeleiding is de voormalige stortplaats aanvullend gesaneerd door het aanbrengen van deklaag van schoon zand. Deze werkzaamheden zijn uitgevoerd met behulp van een provinciale subsidie.

5.3 Transitie externe veiligheid naar omgevingsveiligheid We hebben afgelopen jaar een subsidie aangevraagd en gekregen van €90.000 voor het updaten van onze open-source systeem ‘van data naar informatie en terug’.

Jaarverslag 2021

34

Onze jaarlijkse programmering vindt, zoals genoemd in hoofdstuk 3 plaats op basis van prioriteiten, vastgelegd in ons vierjarig VTH-strategie milieu en beleidskader VTH-milieu, de landelijke handhavingsstrategie en jaarlijks naar flexibele parameters als laatste controlebezoek, urgentieklasse en soort inrichting (type A, B en C). Risicogericht en informatie gestuurd toezicht Wij zien hierin twee belangrijke ontwikkelingen. Het gaat niet meer alleen om het aantal controles en de focus op individuele branches. In onze programmering is, zoals eerder genoemd, de beweging gemaakt naar een meer risicogericht en informatie gestuurd toezicht. Wij zien dat deze verschuiving positief wordt ontvangen door onze opdrachtgevers en dat het ervoor zorgt dat ook de behoefte groeit naar meer inzicht in hoe zich dit vertaalt in de praktijk. Keuzes programmering visueel inzichtelijk maken Naar aanleiding van deze twee ontwikkelingen en met behulp van de verkregen subsidie, hebben wij een start gemaakt met onze milieu-informatie en de daaraan gekoppelde (geplande) uitvoering via extra kaartlagen te visualiseren in de GIS-viewer (hulpmiddel voor omgevingskaarten). Het resultaat daarvan is dat we nu heel mooi en visueel inzichtelijk kunnen maken voor onze opdrachtgevers én partners op basis van welke keuzes wij komen tot ons jaarlijks programmering en vooral welk effect dat heeft op de leefomgeving.

Gezien de dynamische aard van deze gegevens hebben wij continu een actueel beeld beschikbaar. Onze opdrachtgevers houden hierdoor zicht op de milieueffecten in de omgeving. De nadruk binnen ons project ligt op het thema Omgevingsveiligheid maar kan ook voor onze andere taken binnen toezicht, handhaving en vergunningverlening ingezet worden. Dit kan een interne behoefte zijn vanuit de eigen organisatie, maar ook vanuit opdrachtgevers of andere bevoegde gezagen, waaronder onze ketenpartners. Voor hen is de viewer ook beschikbaar.

5.4 Milieuadvies Wet natuurbescherming en stikstofdepositie Wanneer door een plan of project sprake is van emissie van ammoniak of stikstof kan dat nadelige gevolgen hebben voor beschermde natuurgebieden. Beschermde natuurgebieden zijn onder andere Natura 2000-gebieden. Emissies van ammoniak of stikstof ontstaan bijvoorbeeld bij het houden van vee, door verbranding van brandstoffen en bij verkeersbewegingen. Voor plannen en projecten waarbij sprake is van emissies van ammoniak of stikstof geldt een onderzoekplicht. Daarbij wordt getoetst of er nadelige effecten optreden en beoordeeld of er een toestemming in het kader van de Wet Natuurbescherming nodig is en of binnen het Activiteitenbesluit sprake is van een verplichting toepassing Best Beschikbare Technieken (BBT). De Wet Natuurbescherming bevat alle regels rondom de bescherming van natuurgebieden en flora en fauna. Wanneer activiteiten nadelige gevolgen kunnen hebben voor beschermde natuurgebieden of de (beschermde) flora en fauna is een toestemming op grond van de Wet natuurbescherming nodig. In specifieke gevallen kan de toestemming Wet Natuurbescherming onderdeel zijn van de omgevingsvergunning (verklaring van geen bedenkingen natuur). ODIJmond heeft het afgelopen jaar weer geadviseerd bij alle bouwplannen en ontwikkelingen op de Wet natuurbescherming.

Jaarverslag 2021

35

5.5 Natuur- en Milieueducatie Natuur- en Milieueducatie (NME) heeft als doel om kennis over natuur, milieu en duurzaamheid door middel van educatie over te dragen. Educatie beleven door doen, ervaren en genieten. Een actieve manier om natuur- en milieubewust gedrag te stimuleren en bij te dragen aan de leefbaarheid en duurzaamheid van de omgeving. In opdracht van de gemeenten Beverwijk en Heemskerk voert NME projecten uit en bieden lessen aan voor scholen en inwoners van beide gemeenten. Sinds de corona tijd is de interesse voor natuur en milieu gerelateerde onderwerpen flink toegenomen zoals ook gebleken is uit media berichtgeving. Voor 2021 had NME een prachtig programma om uit te voeren. Ook bij hen vielen sommige activiteiten door COVID-19 in het spreekwoordelijke water. NME dacht in oplossingen, waardoor activiteiten op een andere manier zijn ingevuld. Door de eerdere investering in een digitaal boekingssysteem, was het ook tijdens de coronaperiode mogelijk kleine educatieve middagen te organiseren. Woensdagmiddagactiviteiten Voor de woensdagmiddagactiviteiten waren tasjes met materialen beschikbaar om thuis zelf aan de slag te gaan in plaats van op locatie. Voor communicatie werd de media ingezet met behulp van Facebook en persberichten. Dit werkte goed.

Lespakketten voor scholen Voor de lespakketten voor scholen werden aangepaste lespakketten opnieuw gepromoot zodat leerkrachten bepaalde lessen zelf konden uitvoeren. Op het moment dat de locaties weer open mochten, zijn ook de activiteiten weer volop van start gegaan, weliswaar buiten maar dit bleek een succes voor jong en oud. NME kijkt terug op een bijzonder jaar en is trots op de positieve werkhouding en attitude. Het volledige jaarverslag van NME Beverwijk en Heemskerk is opvraagbaar via de website www.nmebeverwijkheemskerk.nl

5.6 Luchtadvies Wij hebben het afgelopen jaar de ruimtelijke plannen getoetst aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit. Uitgangspunt is dat een ruimtelijk project niet leidt tot een overschrijding van de kwaliteitsnormen. Als er wel sprake is van een overschrijding, dan mag een project de luchtkwaliteit niet in betekenende mate verslechteren. 5.6.1 Wettelijk adviseurschap op vergunningen ‘Tata steel’ Bij de uitvoering van het wettelijk adviseurschap worden vergunningen ten aanzien van Tata Steel bekeken. Wij kunnen vanuit die rol advies geven op de vergunning tijdens het ambtelijke overleg met ODNZKG of doormiddel van zienswijze op ingebrachte stukken. Hierbij ligt de focus bij vergunningen die een effect kunnen hebben op milieu en gezondheid door bijvoorbeeld stofuitstoot, Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS), geur en geluid. Dit jaar hebben wij een rol gehad met ons advies over het Geurbesluit I & II met als doel om te verzekeren dat er zowel op korte als de lange termijn significante verbetering in geurbelasting gaat plaatsvinden. Dit heeft met name betrekking op ZZS en de diversiteit van ZZS stoffen die

Jaarverslag 2021

36

vrijkomen bij Tata Steel. In het overleg houden wij de inventarisatie en minimalisatieverplichting op de agenda. Zoals al genoemd bij het hoofdstuk speerpunten met betrekking tot luchtkwaliteit is ook in 2021 het programma Tata Steel 2020-2050 vastgesteld. In dit stuk wordt het belang aangegeven om voor deze bronnen een extra inspanning te leveren om de gezondheid en luchtkwaliteit in de IJmond te verbeteren.

5.7 Geuradvies Geur van bedrijven heeft gevolgen op het woon- en leefklimaat. Geurhinder is door ODIJmond standaard betrokken bij ruimtelijke ontwikkeling het afgelopen jaar. Specifiek de geuremissies afkomstig van agrarische als industriële activiteiten. Die kunnen een belemmering zijn voor onder andere woningbouw. Aankomend jaar met het in werking treden van de Omgevingswet kunnen gemeenten ook zelf regels gaan opnemen in het omgevingsplan.

5.8 Geluidadvies Hinder van geluid speelt ook in het werkgebied van ODIJmond. Vooral in de buurt van wegen, spoorwegen, industrieterreinen en rond Schiphol kunnen mensen overlast ondervinden van geluid. 5.8.1 Geluidbelastingkaarten Vanuit de Europese richtlijn Omgevingslawaai geldt voor gemeenten binnen agglomeraties dat zij iedere 5 jaar een geluidsbelastingkaart en een actieplan op moeten stellen. Binnen ODIJmond geldt deze verplichting voor de gemeenten Beverwijk, Bloemendaal, Heemskerk, Heemstede, Velsen en Zandvoort. De nieuwe geluidbelastingkaarten moeten vóór 30 juni 2022 worden vastgesteld, de actieplannen volgen met vaststelling voor 18 juli 2024. Afgelopen jaar is er daarom een start gemaakt met het verzamelen van gegevens om de geluidsbelastingen te berekenen van wegen, spoorwegen en industrie. Vervolgens is er opdracht gegeven aan DGMR Industrie, Verkeer en Milieu B.V. om de geluidbelastingkaart op te gaan stellen met behulp van deze gegevens. 5.8.2 Saneringsprojecten Op gemeentelijk verkeerslawaai is de Wet geluidhinder van toepassing. Voor bestaande situaties geldt dat in sommige gevallen de geluidbelasting teruggebracht moet worden. Dit is de zogeheten saneringsplicht. ODIJmond voert in samenwerking met verschillende gemeenten saneringsprojecten uit.

Alkmaarseweg en Baanstraat Beverwijk Voor dit project zijn maar liefst 77 saneringsobjecten (veelal woningen) onderzocht. Waarbij de geluidbelasting op en in woningen is bepaald middels akoestisch onderzoek. Als deze boven de norm uit kwamen zijn gevelisolerende maatregelen getroffen om binnen de woningen een goed

Jaarverslag 2021

37

woon- en leefklimaat te creëren. De laatste werkzaamheden en controlemetingen zijn uitgevoerd in 2021 en daarmee is het project afgerond. Rijksstraatweg Heemskerk Voor dit project zijn 35 saneringsobjecten (veelal woningen) onderzocht. Waarbij de geluidbelasting op en in woningen is bepaald middels akoestisch onderzoek. Als deze boven de norm uit kwamen zijn gevelisolerende maatregelen getroffen om binnen de woningen een goed woon- en leefklimaat te creëren. Wat het bijzonder maakt is dat naast de maatregelen er is gekozen om het wegdek te vervangen met een stillere asfaltsoort. De laatste werkzaamheden en controlemetingen zijn uitgevoerd in 2021 en daarmee is het project afgerond.

5.9 Schiphol In 2021 verzorgden wij de bestuurlijke advisering van negen gemeenten in de regio HaarlemIJmond-Alkmaar, te weten Alkmaar, Bergen, Beverwijk, Castricum, Haarlem, Heemskerk, Heiloo, Uitgeest en Velsen. Onderdeel hiervan is onze rol als secretaris van het portefeuilleoverleg Schiphol, waarmee de negen gemeenten zich samen voorbereiden op regionale overleggen als de Bestuurlijke Regie Schiphol (BRS) en het Regioforum. Waar gevraagd ondersteunen wij gemeenten op individuele basis bij specifieke kwesties. Zo beantwoorden wij raadsvragen, hebben een presentatie verzorgd bij de gemeenteraad van Uitgeest en voerden samen diverse voortgangsoverleggen met portefeuillehouders en bewonersvertegenwoordigers. Ook hebben wij een groot aantal vragen van inwoners beantwoord die zich onvoldoende gehoord voelden door het Bewonersaanspreekpunt Schiphol waar inwoners terecht kunnen met hun klachten en meldingen. Gedurende een groot deel van 2021 gold het dossier Schiphol & luchtvaart als controversieel met als gevolg dat diverse ontwikkelingen stil kwamen te liggen; Luchtruimherziening, Luchthavenverkeersbesluit en het Luchthavenindelingbesluit. Ontwikkelingen die in 2021 wel voor inspraak ter inzage lagen en waar wij als regio een zienswijze op hebben ingediend, samen met de overige partijen binnen de BRS.

Naar verwachting zullen alle zienswijzen begin 2022 verwerkt zijn en met het nieuwe kabinet verder voortgang krijgen. In 2021 is ook gewerkt aan een definitieve set met werkafspraken die de BRS met IenW heeft gemaakt om de interbestuurlijke samenwerking vorm te geven. Het overleg tussen Schiphol en de regio verloopt vanaf 2022 via twee kolommen. Enerzijds de interbestuurlijke samenwerking en anderzijds via een Maatschappelijke Raad Schiphol. Deze nieuwe overlegstructuur is de opvolger van het Regioforum. In juni 2021 hebben wij samen met de BRS een bestuurlijk symposium georganiseerd met als thema ‘de balans tussen een duurzame economie en een gezonde leefomgeving’. Daarnaast namen wij afgelopen jaar deel aan diverse werkgroepen, waaronder werkgroepen als ‘bocht om Uitgeest’ en ‘Quickscans Hinderbeperking’.

Jaarverslag 2021

38

6

Duurzaamheid, energietransitie en natuur- en milieu educatie

Jaarverslag 2021

39

Nieuwsartikel maart 2021: Duurzaam boodschappen doen bij JUMBO Landsmeer Goed afgesloten koel- en vriescellen, energiezuinige buitenverlichting, optimaal gebruik van klimaat- en ventilatie installaties. Jumbo Plemp in gemeente Landsmeer heeft de wettelijk verplichte energiebesparende maatregelen al genomen, maar daar houdt het voor ondernemer Johan Plemp niet op. Hij zet een stap extra. Omgevingsdienst IJmond, die namens gemeente Landsmeer bedrijven op naleving van de Wet milieubeheer controleert, belde hem daarom op.

Foto: Johan Plemp, Jumbo Landsmeer

Jumbo Landsmeer wordt gerund door Johan Plemp. “Verduurzamen doe ik vanuit de drive om een mooiere planeet achter te laten voor mijn kinderen. Alle beetjes die we kunnen bijdragen aan een beter milieu wil ik niet nalaten”, aldus Plemp. Waar energiebesparing vooral vanuit het hoofdkantoor van Jumbo wordt aangejaagd, is het met name initiatief op afval en voedselverspilling waar Jumbo Landsmeer zich onderscheid. Olie uit sinaasappelschillen Daar stopt het niet, want binnenkort worden ook de sinaasappelschillen ingezameld door een bedrijf dat er olie uit onttrekt: van afvalstof tot grondstof dus. “En nu veel mensen eten laten bezorgen, is er een bedrijf dat met de horeca wil samenwerken om herbruikbare verpakking te introduceren. Wij worden het eerste inleverpunt. Aan dat soort dingen doe ik graag mee.” Lees het hele bericht over duurzaam ondernemen op onze website.

Jaarverslag 2021

40

De ontwikkelingen op het gebied van duurzaamheid, CO2 reductie en het Klimaatakkoord hebben afgelopen jaar weer veel inzet voor onze gemeenten gevraagd. ODIJmond biedt gemeenten in haar werkgebied ondersteuning bij beleid(stontwikkelingen) en advisering op het gebied van duurzaamheid en de doelstellingen uit het Klimaatakkoord. ODIJmond initieert, begeleidt en coördineert diverse (energiebesparings- en stimulerings) projecten en doet daarvoor de (EU) subsidieaanvraag. Hieronder ziet u een overzicht van deze projecten per gemeente. Een volledig inhoudelijk overzicht van de projecten en onze adviserende rol en de specifieke taken per project, zijn (ambtelijk) gedeeld met onze gemeenten.

6.1 Gebouwde Omgeving Het doel is om in 2050 alle wijken in Nederland van het aardgas af te hebben. Het gaat in totaal om bijna acht miljoen huizen en één miljoen andere gebouwen. Voor het gasvrij maken van gemeenten is veel meer nodig dan het ontwikkelen van technologische oplossingen. Gedrag en gedragsbeïnvloeding speelt hier een belangrijke rol. Het betrekken van bewoners, zowel eigenaren als huurders, is voor een groot deel bepalend voor het succes. De gemeente krijgt hierin de regierol die wij op verzoek oppakken 6.1.1 Regionaal energiebesparingsprogramma Het uitvoeren van een regionaal drie-jaren-programma, waarbij advisering, stimulering en bewustwording voor de woningbezitter voorop staat. De samenwerking met de gemeenten in de IJmond en Zuid-Kennemerland op het gebied van verduurzamen gebouwde omgeving is ook dit jaar een succes. In de regio zijn in ieder geval 29.851 inwoners bereikt, waarbij 4.904 woningen energiebesparende maatregelen zijn getroffen. Er is een wijkaanpak, bouwjarenaanpak, inkoopactie zonnepanelen uitgevoerd en de mobiele showroom met besparende producten is regelmatig ingezet. Daarnaast zijn nog acties gevoerd door Duurzame Huizenroute en HIER klimaatbureau.

Gemeente: Beverwijk, Bloemendaal, Haarlem, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen, Zandvoort 6.1.2 Regeling Reductie Energiegebruik Het Rijk heeft na een succesvolle eerste ronde de eenmalige verstrekte specifieke gemeentelijke uitkering ‘Regeling Reductie Energiegebruik’ besloten om de regeling nogmaals voor een jaar open te stellen. Deze regeling is voor activiteiten die tot doel hebben om de CO2-uitstoot te verlagen door reductie van energiegebruik in woningen in particulier eigendom. De nieuwe regeling heeft echter specifiek ook betrekking op de huursector. Er zijn inmiddels in de regio IJmond 9.847 en in de gemeente Oostzaan 880 waardebonnen benut voor bijvoorbeeld materialen, advies aan huis of waterzijdig inregelen cv-installatie. Gemeente: Beverwijk, Heemskerk, Oostzaan Uitgeest, Velsen

Jaarverslag 2021

41

6.1.3 TransitieVisie Warmte In het kader van de energietransitie moet het gebruik van fossiele brandstoffen, zoals aardgas voor de verwarming van de gebouwen, worden teruggedrongen. In de transitievisie warmte wordt er onderzocht welke wijken het meest geschikt zijn om voor 2030 van het aardgas af te gaan. Voor de gemeenten in de regio IJmond en Zuid-Kennemerland zijn de transitie visies afgerond in 2021. Nu kan concrete vervanging van het aardgas uitgewerkt worden in wijkuitvoeringsplannen. Gemeente: Beverwijk, Bloemendaal, Heemskerk, Heemstede, Uitgeest, Velsen, Zandvoort 6.1.4 Groen Thuis De energieprijzen stijgen flink. Steeds meer mensen zijn daarom op zoek naar informatie en mogelijkheden om aardgasvrij te wonen en te leven. Dit is misschien nog een kleine groep. Maar door toekomstige ontwikkelingen als wetgeving en bewustwoording kan deze groep snel groeien. ODIJmond, Duurzaam Bouwloket en de Huizendokter zijn daarom gestart met een pilot waarin 20 huishoudens uit de IJmond het traject doorlopen naar aardgasvrij. Hoe ervaren de deelnemers het traject? Welke uitdagingen komen zij tegen? Zijn vragen die we zullen evalueren zodat we voorberied voor de toekomst waarin de vraag zal vegroten.

6.2 Greenbiz Een stichting voor en door ondernemers ondersteunt door ODIJmond, die helpt met het verduurzamen van bedrijven en bedrijventerreinen. Die gericht is op de thema’s energie besparen, duurzame energie opwekken, educatie en circulaire economie. Gemeente: Beverwijk, Heemskerk, Uitgeest, Velsen 6.2.1 Greenbiz Green Deal In 2019 heeft GreenBiz een eigen Green Deal opgezet en ontwikkeld. Samen met provincie NoordHolland, de gemeente Beverwijk, ODIJmond, de Vereniging GreenBiz en individuele ondernemers, is de Green Deal in 2020 ondertekend. Dit is het startpunt voor de GreenBiz activiteiten. 65 partijen spreken in deze Deal hun ambities uit op het gebied van duurzaamheid en geven daarbij aan wat ze gaan doen om deze ambities waar te maken. In 2021 hebben wij naast 61 energiescans een begin gemaakt met het verder uitrollen van het bijbehorende communicatietraject. In april en juli zijn de GreenBiz IJmond-nieuwsbrieven uitgestuurd via e-mail en sociale media. Er zijn vier interviews geplaatst op BIZ Havengebied Chainels. Ondernemers uit Velsen lichtten daar de meerwaarde van de GreenBiz Green Deal toe om andere ondernemers te enthousiasmeren. Ook vond de GreenBiz Green Deal barbecue in Velsen plaats met bijbehorende sociale media berichten en een persbericht.

6.2.2 GreenBiz Energy Het Europese Interreg project PECS dat het product GreenBiz Energy heeft opgeleverd is inmiddels volledig afgerond. Het aantal bedrijven dat is aangesloten op het platform is opgeschaald van 15 naar 37. Hiermee neemt de geschatte opbrengst van zonnestroom toe van 300.000 kWh naar

Jaarverslag 2021

42

1.000.000 kWh per jaar. Ongeveer 30% van het elektriciteitsverbruik op het platform wordt geproduceerd door vier lokale zon PV-installaties op daken die in 2020 en 2021 zijn aangesloten. 6.2.3 GreenBiz Circulair In 2020 hebben wij een Europese Interreg subsidie aangevraagd en toegewezen gekregen voor het project ‘Upcycle your waste’. Het project draait om het opwaarderen van reststoffen die nu als afval de deur uitgaan. In 2021 is er veel tijd besteed aan het verbeteren van de kwaliteit van de afvalscans en zijn er maar liefst 228 scans uitgevoerd. Op basis van de afvalscans is een plan ontwikkeld hoe we onze Upcycle doelstellingen gaan realiseren. Zo zijn er 25 kansrijke bedrijven geselecteerd voor een maatwerkadvies. Deze is gericht op intensieve begeleiding. Bij succesvolle resultaten zullen we deze handelswijze kopiëren naar andere bedrijven. Verder is er een afvalinformatieboekje geschreven en een handleiding samengesteld over de belangrijkste Europese en nationale wetgeving rondom afvalstromen.

6.3 IJmond Bereikbaar Samen met het bedrijfsleven, de gemeenten Beverwijk, Heemskerk, Velsen en ODIJmond worden allerlei maatregelen en pilots geïnitieerd. Dit gebeurt op het gebied van duurzame en slimme mobiliteit, denk daarbij aan woon/werkverkeer, zakelijk verkeer, logistiek & transport en infrastructuur. Gemeente: Beverwijk, Heemskerk, Velsen 6.3.1 Werkgeversaanpak De gevolgen van covid-19 en bijbehorende beperkende maatregelen hebben een wissel geslagen op de werkgeversaanpak. Het bedrijfsleven werd geconfronteerd met een continue vraag naar verandering en aanpassing van de directe bedrijfsvoering. Het thema 'duurzame mobiliteit' kreeg daardoor een andere plaats op de agenda. Wij hebben bedrijven en organisaties zoveel mogelijk ondersteund met informatie over o.a. hoe thuiswerken en online vergaderen in te regelen en informatie over fiscale regelingen als tegemoetkoming in de kosten (o.a. WKR). Naast CO2 vermindering is vitaliteit voor veel werkgevers een belangrijk thema. Op initiatief van ons zijn de features van fietsapp ‘Toogethr Cycles’ uitgebreid, zodat naast het woon/werkverkeer, ook fietsen als gezonde onderbreking van de thuiswerkdag wordt gestimuleerd en beloond. Er zijn vier succesvolle fietscommunity-brede challenges georganiseerd.

Tot slot hebben we nog in op initiatief van het platform ‘Zo Werkt Het’, waar IJmond Bereikbaar partner van is, de (thuis)werkgevers van het jaar Awards uitgereikt. In de IJmond waren dit Tata Steel, ITQ en Werken is Meedoen (WIM).

Jaarverslag 2021

43

6.3.2 Regionale Mobiliteitsvisie De IJmondgemeenten Beverwijk, Heemskerk en Velsen hebben al jaren een gezamenlijke regionale mobiliteitsvisie. In 2021 is de aanzet gemaakt voor het aanscherpen van de visie, in de vorm van een hernieuwde Mobiliteitsagenda. Projecten die daarop staan en al zijn uitgevoerd zijn onder andere: de eerste elektrische pont over het Noordzeekanaal, vier Doorfietsroutes, extra lus buslijn 72 naar bedrijventerrein De Trompet en de terugkeer van de Intercity op de Kennemerlaan.

6.4 Flexibel pakket Het verduurzamen van de omgeving is een grote maatschappelijke opgaven. Wij ondersteunen en adviseren verschillende gemeente in de transitie naar een klimaat neutrale leefomgeving. Voor veel gemeente hebben wij naast doorlopende opdrachten ook op dringend verzoek kleine kortlopende projecten uitgevoerd. Dit kon erg uitlopende redenen hebben zoals tijdelijke afwezigheid, openstaande vacature of ondersteuning bij eenmalige acties. 6.4.1 Duuzaamheidslening Met als ambitie om in 2040 CO2-neutraal te zijn, hebben de gemeente Beverwijk en Heemskerk nog een grote opgave te vervullen. Door een financiële impuls van 1.5 miljoen euro willen de gemeenten haar inwoners de kans geven energie en kosten te besparen. Waardoor ze bijdragen aan een beter milieu en ook het eigen wooncomfort verhogen. De lening is beschikbaar voor particuliere huiseigenaren, kleine verhuurders en kleine verenigingen van eigenaren met minder dan 10 leden. ODIJmond is gevraagd om afgelopen jaar de aanvragen te beoordelen. Gemeente: Beverwijk, Heemskerk 6.4.2 Zonnepanelenactie Wij hebben de coördinatie en de communicatie voor nieuwe zonnepanelenacties bij bewoners in Wormerland, Oostzaan en Edam Volendam gedaan. Alle huiseigenaren hebben een brief ontvangen over de zonnepanelenactie en zij konden op 11 februari (Wormerland en Oostzaan) en 11 maart (Edam Volendam) een webinar hierover volgen.

Aanmelden voor de actie kon tot 10 mei 2021 (Wormerland en Oostzaan) en 15 juni (Edam Volendam). Bij elkaar hebben meer dan 146 huishoudens de informatieavonden bezocht waarvan uiteindelijk al 104 huishoudens zonnepanelen heeft aangeschaft. Gemeente: Edam-Volendam, Landsmeer, Oostzaan 6.4.3 Zonneladder Door het hele land zetten gemeentes zich in om de doelstellingen van het Klimaatakkoord te behalen. Om ongecontroleerde groei van gemeentelijke duurzame initiatieven voor zonne-energie te voorkomen kan er een constructieve zonneladder samengesteld worden. Hierin worden toetsingskaders aangegeven waarin en in welke gewenste volgorde zonne-energie projecten toegepast dienen te worden. Zo is er bijvoorbeeld gestart met het opstellen van een zonneladder voor de gemeente Wormerland. Er ligt een concept welke in de laatste maanden van 2021 is afgestemd met de portefeuillehouder. Het verdere traject richting communicatie en vaststelling door de gemeenteraad vindt plaats in 2022. Gemeente Wormerland

Jaarverslag 2021

44

6.5 Overzicht projecten 2021 Onze uitvoering is geprogrammeerd in afstemming met de gemeenten en op basis van de milieubeleidsplannen, collegeprogramma’s, duurzaamheidsprogramma’s en op basis van de speerpunten uit het Klimaatakkoord. Op de volgende tabel geven we indien mogelijk een overzicht van cijfermatige indicatoren per project.

Projecten 2021

IJmond

Gebouwde Omgeving Aantal bewonersadviezen

12.694

422

20.457

Getroffen maatregelen*

9.847

880

1.559

Groen Thuis Greenbiz Aantal energiescans Besparing elektriciteit (Kwh) Besparing gas (m3) IJmond Bereikbaar

20

-

-

61 700.000 98.732

-

-

Afname CO2 uitstoot gedeelde auto’s (kg)

37.202

-

-

Afname CO2 uitstoot fietsen (kg) Daken vol zonnepanelen huishoudens

108.767

-

-

Aantal Duurzaamheidsleningen

79 twv €579.709,-

-

Aantal zonnepanelen huishouden

1.573

104

Jaarverslag 2021

Zaanstreek-Waterland Zuid-Kennemerland

* De getroffen maatregelen bestaan o.a. uit: Isolatie van de spouw, dak, kozijnen,

vloeren en glas, verduurzamen ventilatiebox, zonnecollector, (hybride) warmtepomp, of waterzijdig inregelen cv-installatie. Deze maatregelen komen voort uit wijkaanpakken, collectieve inkoopacties, het energieloket etc.

247

45

7

Financieel jaarverslag

Jaarverslag 2021

46

Nieuwsbericht januari 2021: OD IJmond Bedrijfsplan: ontwikkelingen Graag informeren we u over ons OD IJmond Bedrijfsplan 2021-2024 dat afgelopen december is vastgesteld door ons Algemeen Bestuur. Vóór de vaststelling zijn de stukken besproken met alle portefeuillehouders en betrokken ambtenaren. OD IJmond voert voor vijftien gemeenten in ons werkgebied en de provincie milieutaken uit. Binnen die thema’s werken we op verschillende niveau’s: uitvoering, toezicht, handhaving en vergunningverlening. In de afgelopen vijf jaar zijn daar diverse taken bijgekomen, op onder andere het gebied van bouw- en woningtoezicht(verwijst naar een andere website), brandveiligheid(verwijst naar een andere website), drank- en horecatoezicht en asbestverwijdering(verwijst naar een andere website). Met ons Bedrijfsplan 2021-2024 geven we u een inkijkje in onze organisatie en de ontwikkelingen die op nationaal en regionaal niveau invloed hebben op de werkzaamheden die we voor u en onze inwoners uitvoeren. Ons takenpakket is divers en verschilt per gemeente. Het zijn taken op verschillende thema’s: van energie tot lucht(verwijst naar een andere website)- en bodemkwaliteit(verwijst naar een andere website) en van duurzaamheid(verwijst naar een andere website) naar flora en fauna(verwijst naar een andere website). In de afgelopen jaren vonden er binnen de genoemde taakvelden veel veranderingen plaats.

Ook de komende jaren zullen in het teken staan van ontwikkelingen zoals het Klimaatakkoord(verwijst naar een andere website), de inwerkingtreding van de Omgevingswet(verwijst naar een andere website), de transitie van een lineaire naar een circulaire economie(verwijst naar een andere website) en de private borging van bouwtoezichttaken(verwijst naar een andere website). Deze ontwikkelingen hebben effect op het werk van OD IJmond voor de komende jaren. Wat wordt hierin onze koers, die bovendien breed bedragen wordt? Wij hebben er voor gekozen dit uit te werken in een Bedrijfsplan 2021–2024. Het bedrijfsplan beschrijft de huidige situatie, schetst de kaders voor onze bedrijfsvoering en geeft inzicht in de organisatie en de ontwikkeling van de organisatie. Het plan is dynamisch en leent zich voor evaluatie, om te kunnen blijven inspelen op ontwikkelingen. ODIJmond bedrijfsplan 2021-2024 (pdf)

Jaarverslag 2021

47

De vijftien deelnemers vormen samen de Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond. Deze bepaalt in artikel 36 dat het algemeen bestuur de financiële jaarstukken, voorzien van een controleverklaring, uiterlijk op 15 juli vaststelt. De datum waarop jaarstukken 2021 vastgesteld worden staat voor 13 juli 2022 ingepland.

7.1 Financieel Met ingang van 29 november 2010 is de gemeenschappelijke regeling ODIJmond ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer: 51365901 met als rechtsvorm: Publiekrechtelijke rechtspersoon; Openbaar Lichaam op basis van gemeenschappelijke regeling. Alle bedragen in de jaarrekening zijn exclusief BTW. ODIJmond is door de Belastingdienst aangemerkt als ondernemer in de zin van de Wet op de Omzetbelasting. Hierdoor worden alle facturen die wij voor onze dienstverlening verzenden, verzwaard met het geldende tarief voor de omzetbelasting. Zelf kunnen wij geen beroep doen op het BTW- compensatiefonds. Verder is het officiële standpunt van de Belastingdienst (in 2016 ontvangen), dat ODIJmond géén activiteiten verricht die vennootschapsbelastingplichtig zijn. Al onze activiteiten in 2020 waren vrijgesteld van vennootschapsbelasting (Vpb). In 2021 is dit gewijzigd. Een deel van de overige opbrengsten is aangemerkt als belastingplichtig. Dit is klein van omvang. 7.1.1 Controle jaarrekening: BBV Conform het controleprotocol dat het algemeen bestuur op 15 december 2021 heeft vastgesteld, heeft de accountant de jaarrekening gecontroleerd op getrouwheid en rechtmatigheid en conform de richtlijnen van de verslagleggingsregels Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten (BBV). In november 2021 vond de interim controle plaats door de accountant.

De uitkomsten zijn uitgewerkt in de managementletter. 7.1.2 Positief resultaat Het financieel resultaat van 2021 is positief in vergelijking tot de begroting. De uitbraak van COVID-19 had ook in dit jaar nog een impact op ons allemaal. Voor de aanpak van COVID-19 kijken wij wat we, aanvullend op de landelijk maatregelen van het Rijk, kunnen doen. Dit raakt veel beleidsterreinen van onze organisatie. We streven naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen en naar zoveel mogelijk continuïteit van de reguliere werkzaamheden en van noodzakelijke (digitale) besluitvorming en hebben daarvoor de nodige interne maatregelen genomen. Bepaalde taken kwamen niet tot uitvoering doordat er weinig tot geen aanvragen binnenkwamen of bepaalde trajecten anders zijn uitgevoerd. De overschrijding van de totale baten in combinatie met de daling van de begrote lasten ten opzichte van de begroting leidt conform de begroting per saldo tot een positief saldo van baten en lasten. De baten zijn direct gerelateerd en passen binnen bestaand beleid. Na de begrote dotaties en het vrijvallen van bestemmingsreserves, resteert een positief saldo. Het AB en DB ontvangen iedere vier maanden een rapportage en zijn daarmee geïnformeerd over onder- en overschrijdingen. Het bestuur geeft hiermee ook zijn instemming met de overschrijdingen.

Er zijn geen overschrijdingen op de lasten die op basis van de rechtmatigheidsregels als onrechtmatig

Jaarverslag 2021

48

gekwalificeerd kunnen worden. De posten in het overzicht van baten en lasten worden hierna toegelicht. 7.1.3 Resultaatbestemming In de tabel zijn de resultaten per programma opgenomen. In overleg met het algemeen bestuur besluiten we over de bestemming van het resultaat conform artikel 31 uit de Gemeenschappelijke regeling (GR) op de vergadering van 13 juli 2022.

7.2 Baten en lasten programma Milieu en leefomgeving BALANS ACTIVA

31 december

2021

31 december

2020

PASSIVA

Vaste activa

31 december

2021

31 december

2020

Vaste passiva

Materiële vaste activa Investeringen met een economisch nut

3.908.655

3.903.063 3.908.655

Totaal vaste activa

3.908.655

Eigen vermogen Algemene reserve 3.903.063 Bestemmingsreserves 3.903.063 Gerealiseerd resultaat

375.000 112.851

260.000 130.147

160.362

471.047 648.213

861.194

Financiële vaste activa Voorzieningen Overige uitzettingen met een rentetypische looptijd van één jaar of langer.

11.520

Totaal financiële vaste activa

Onderhoud pand 0 Personeel

11.520

104.125

84.125

136.413

47.814 240.538

131.939

Vaste schulden met een rentetypische looptijd van één jaar of langer

Vlottende activa Uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan één jaar Vorderingen op openbare lichamen Uitzettingen in ’s Rijks schatkist met een Overige vorderingen Overige uitzettingen

380.720 7.097.032 108.245 1.434

Onderhandse leningen van: binnenlandse banken en overige financiële instellingen

2.675.397 4.343.854 23.320 885 7.587.432

3.700.000

Totaal vaste passiva

3.700.000 4.588.751

3.700.000

3.700.000 4.693.134

Vlottende passiva 7.043.456 Netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar

Liquide middelen Kassaldi Banksaldi

855 234.800

506 203.571 235.655

Overige schulden 204.077 Overlopende passiva

De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel

Verplichtingen die in het begrotingsjaar zijn opgebouwd en die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen met uitzondering van jaarlijks terugkerende arbeidskosten gerelateerde verplichtingen van vergelijkbaar volume

120.848

De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen voor uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel die dienen ter dekking van lasten van volgende begrotingsjaren 1. Voorschotbedragen van Europese overheidslichamen 2. Voorschotbedragen van het Rijk 3. Voorschotbedragen van overige Nederlandse overheidslichamen

Overige nog te ontvangen en de vooruitbetaalde bedragen die ten laste van volgende begrotingsjaren komen

0 Totaal vlottende activa

7.823.086

TOTAAL GENERAAL

11.743.261

Jaarverslag 2021

1.032.135 1.810.047

Overlopende activa

0

1.810.047

120.848 7.368.381 Totaal vlottende passiva 11.271.445 TOTAAL GENERAAL

1.032.135

662.111

937.081

2.867 809.760

18.939 914.930

3.869.726

3.675.227 5.344.463

5.546.177

7.154.510

6.578.312

11.743.261

11.271.445

49

BATEN Financiële begroting (incl.overhead) BATEN GR-bijdragen inclusief wabo Dienstverleningsovereenkomsten en (subsidie)projecten Overige baten Nagekomen baten TOTAAL BATEN

Realisatie

Begroting

Realisatie

2020

2021

2021

6.808.285 6.004.131 71.474

6.912.366 4.434.194 22.500

6.912.369 6.338.356 75.749

12.883.890

11.369.060

13.326.474

Realisatie

Begroting

Realisatie

2020

2021

2021

€ 8.031.399 2.983 559.898 155.264 143.567 8.893.111

€ 8.461.207 8.000 175.000 165.000 180.000 8.989.207

€ 8.398.125 9.797 599.818 109.863 143.343 9.260.945

65.260 88.152 19.82663.942 206.518 404.047

65.300 88.000 26.000 112.500 187.960 479.760

65.260 57.292 1.239 124.772 210.138 458.700

33.126 14.253 63.516 228.555 35.870 255.286 12.329 222.460 1.075 866.470 2.274.182 4.136

30.000 15.000 32.500 186.790 19.000 290.000 14.500 265.000 1.000 853.790 1.079.000 -

12.441.946

11.401.757

31.376 12.762 28.256 218.021 26.501 327.862 10.922 263.883 1.265 920.848 2.603.759 50.77614.932 13.208.408

LASTEN Financiële begroting (incl. overhead) LASTEN Personele lasten Salarissen en sociale lasten Werving & personeelsbeleid Inhuur derden Scholing & employability Overige personeelslasten Subtotaal personele lasten Kapitaalslasten Afschrijvingslast Gebouw Afschrijvingslast Verbouwing & inventaris Afschrijvingslast Vervoermiddelen Afschrijvingslast ICT Rentelast vaste schuld (aanschaf pand) Subtotaal kapitaalslasten Overige bedrijfslasten PZ-zaken/ salarisadministratie Organisatieontwikkeling Accountants- en advieskosten Huisvestingskosten Facilitaire kosten ICT-kosten Handhavingskosten Algemene kosten Bankkosten Subtotaal overige bedrijfslasten Externe projectkosten Nagekomen lasten Vennootschapsbelasting TOTAAL LASTEN

Jaarverslag 2021

50

Programma milieu en leefomgeving

Realisatie

Begroting

Realisatie

Totaal baten Totaal directe lasten Overhead Saldo van baten en lasten Toevoeging aan reserves Onttrekking aan reserves Resultaat

2020 € 12.883.891 9.760.617 2.681.329 441.945 29.101 471.047

2021 € 11.369.060 8.409.521 2.992.236 32.69732.697 0-

2021 € 13.326.474 10.411.166 2.797.243 118.066 42.296 160.362

7.2.1 Grondslagen van resultaatbepaling Het overzicht van baten en lasten is opgesteld met in achtneming van het BBV. De kosten worden toegerekend aan het jaar waarop zij betrekking hebben. Opbrengsten worden verantwoord in het jaar waarin de diensten zijn verricht. Verliezen worden in aanmerking genomen in het jaar waarin deze voorzienbaar zijn. Afschrijvingen geschieden tijdsevenredig, op basis van de verwachte economische levensduur. Op aanschaffingen in het verslagjaar wordt evenredig afgeschreven. 7.2.2 Resultaat projecten Op de dienstverlening, buiten de GR takenpakketten, is een positief resultaat gerealiseerd. De projectbaten zijn hoger dan de begroting. Voorbeelden van niet-begrote dienstverlening betreffen de uitbreiding van dienstverlening vooral in de regio’s Zaanstreek-Waterland en ZuidKennemerland, detacheringen ten behoeve van deelnemers of andere organisaties en de inzet op een implementatieproject voor Rijkswaterstaat op Bonaire. Het projectresultaat is hoger dan de begroting 2021. Dit komt met name doordat er na het vaststellen van de begroting een aantal projecten zijn gestart die direct ter dekking staan van onze formatie. 7.2.3 Overige opbrengsten Conform 2021 zijn, vanwege de rentestand, geen rentebaten begroot of ontvangen. Er is geen gebruik gemaakt van deposito’s.

De overige baten voor 2021 bestaan alleen uit de vergoeding voor de informatievoorziening aan makelaars. Deze vergoeding is hoger dan de begroting De stijging in de baten komt vooral door de overgekookte woningmarkt en door de verplichtstelling van de informatievoorziening van makelaars, waarvoor wij kosten in rekening brengen. 7.2.4 Salarissen en sociale lasten De totale salarissen en sociale lasten geven de kosten weer van medewerkers die in deze verantwoordingsperiode bij ons werkzaam zijn, van zowel de kernformatie als de projectformatie. De kernformatie wordt ingezet om de uitvoeringsprogramma’s voor de deelnemende gemeenten en de provincie uit te voeren. De salarissen en sociale lasten zijn lager dan begroot. Door het later in het jaar invullen van vacatures zijn de salaris- en sociale lasten lager dan begroot. Het aantal openstaande vacatures tot en met juni 2021 liep door verloop verder op. Na de zomer zijn wij een opleiding gestart voor 9 nieuwe medewerkers. Dit doen wij in samenwerking met de Omgevingsdienst Noord-Holland-Noord en de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied. De opleiding duurt ruim een jaar. Een deel van de medewerkers komt direct bij ons in dienst. De opleiding is een combinatie van praktijk en scholing. We koppelen de junior medewerkers aan

Jaarverslag 2021

51

ervaren medewerkers, zo doen ze direct werkervaring op. De opleiding sluiten we af met een examen. 7.2.5 Overige personeelslasten De post inhuur derden is fors hoger dan begroot. De overschrijding komt vooral door nietingevulde formatieplaatsen en extra (aanvullende) opdrachten. Deze kosten dekken we door vacatureruimte en met niet begrote dienstverleningsovereenkomst en projectbaten. Indirecte personeelskosten bestaan onder andere uit opleiding, reiskosten woon-werkverkeer, verzekering personeel, personeelsadministratie, OR en overige kosten. In totaal hebben wij aan indirecte personeelskosten minder uitgegeven dan begroot. Ondanks de coronacrisis hebben wij toch nog voor ruim € 105.000 aan opleidingen besteed, maar dat is wel lager dan begroot. De kosten voor dienstreizen en reiskosten woon-werkverkeer zijn lager dan begroot. Bij de dienstreizen komt dat door de coronacrisis en bij het woon-werkverkeer komt het door het niet volledig invullen van de formatie. Hiertegenover staan overschrijdingen op enkele posten. 7.2.6 Kapitaallasten De kapitaallasten dalen incidenteel ten opzichte van onze begroting. In 2021 hebben wij al onze hardware vervangen en zijn we gestart met de migratie naar Microsoft 365. In 2020 hebben wij onze wagenpark vervangen. Wij willen hierbij een voorbeeldfunctie vervullen en hebben gekozen voor een 100% elektrisch wagenpark.

Hierdoor is er ten opzichte van de begroting een daling in de kapitaallasten en een stijging in de overige bedrijfskosten. Op 2 januari 2020 hebben wij een tien-jaarslening bij de BNG bank afgesloten voor de financiering van ons pand. Met deze overeenkomst is de lening los gekoppeld van de rente Swap. (deze loopt 2-1-2022 af) Hierdoor zijn de rentelasten in 2021 incidenteel hoger dan begroot. Op lange termijn levert deze overeenkomst een forse daling van onze kapitaallasten op. 7.2.7 Overige bedrijfslasten Het totaal van de overige bedrijfslasten is, voor aftrek van de doorbelasting aan projecten, hoger dan de begroting. Naar aanleiding van het meerjaren onderhoudsplan, die in 2020 geactualiseerd is, is de dotatie aan de onderhoudsvoorziening structureel gestegen. In 2021 dekken wij dit met incidentele baten. In 2021 zijn we gestart met de migratie naar office 365 en hebben we geïnvesteerd in de digitale toegankelijkheid van onze website. De kosten voor licenties zijn hoger door groei van het aantal applicaties. De kosten voor kantoorbenodigdheden en drukwerk zijn hoger door de opmaak en verwerking van het jaarverslag. De migratie naar office 365 is in 2021 ingezet. Deze kosten lopen door in 2022. Fase 1, installatie van de hardware is in 2021 uitgevoerd. We hebben ook een start gemaakt met het inrichten van de nieuwe omgeving. Hiervoor hebben we extra ondersteuning ingezet.

Deze incidentele kosten dekken wij uit een incidentele stijging van onze projectbaten en een daling van de kapitaallasten door de transitie van bezit naar gebruik. 7.2.8 Nagekomen baten en lasten De nagekomen baten en lasten welke niet worden begroot, hebben in 2021 betrekking op de afrekening van verplichtingen die lager zijn uitgevallen dan verwacht.

Jaarverslag 2021

52

8 Jaarverslag 2021

Sociaal jaarverslag

53

Nieuwsartikel februari 2021: BTAC Solutions uit IJmuiden winnaar IJmond Duurzaam Award 2021 Het bedrijf BTAC Solutions van Willem Jonkman heeft de IJmond Duurzaam Award 2021 gewonnen. BTAC Solutions werd op 11 februari tijdens de startconferentie van Upcycle Your Waste bekendgemaakt als winnaar. De jury had keuze uit uit drie genomineerden. Ook Patina Dakdenkers uit Beverwijk en Crown Van Gelder uit Velsen-Noord maakten kans op de prijs. “Geweldig, ongelooflijk gaaf!” Willem Jonkman is trots dat hij zich de winnaar van de IJmond Duurzaam Award 2021 mag noemen. “Hij komt midden in de zaak te staan. En ik hoop dat andere ondernemers met me in gesprek willen, ik sta er open voor. Alles wat we aan verduurzaming kunnen doen, is een stap die we nemen.” Trots op bedrijven in regio Dit jaar werd de jury wederom voor een moeilijke keuze gesteld. Welk van de drie genomineerden zou dé winnaar 2021 moeten zijn? Naast BTAC Solutions waren Patina Dakdenkers en Crown Van Gelder genomineerd. “Het was echt een worsteling voor de jury om een keuze te maken tussen deze drie vooruitstrevende bedrijven,” aldus wethouder van Beverwijk en voorzitter van Omgevingsdienst IJmond Haydar Erol, die de prijs uitreikte.