Jaarstukken 2023.pdf
Tekst van het document
Jaarstukken 2023
pagina 60
Ook heeft overleg plaatsgevonden over welke gezamenlijke regionale doelstellingen voor Opvang, Wonen en Herstel in de lokale uitvoeringsplannen worden opgenomen. Het aandachtspunt 'voldoende geschikte plekken voor wonen met zorg' is in de regionale woonzorgvisie meegenomen. Jeugd Ontwikkelingen CJG Het CJG geeft informatie en advies, is aanwezig in het 'voorveld' en vormt de toegang naar specialistische jeugdhulp. Onder meer vanw ege het stijgende aantal (complexe) hulpvragen, zijn er in 2023 organisatorische w ijzigingen aangebracht binnen het CJG. Hierdoor wordt de inzet van het CJG nog efficiënter en effectiever. Jeugdhulp -Kennemerland en IJmond toegewerkt naar een nieuw gecontracteerd aanbod van specialistische jeugdhulp. Het aanbod is verdeeld in meervoudige hulp (perceel 1) en enkelvoudige hulp (perceel 2). Binnen perceel 1 wordt de jeugdhulp per 1 januari 2023 aangeboden door vier consortia. De inkoopprocedure voor perceel 2 is afgerond in 2023 en de nieuwe overeenkomsten zijn ingegaan per 1 januari 2024. In de nieuwe werkwijze rondom de jeugdhulp staat centraal dat gemeenten en jeugdhulpaanbieders samen de verantwoordelijkheid dragen voor de jeugdhulp en de beheersbaarheid van de kosten. Regionaal georganiseerde jeugdhulp is van belang om de beschikbaarheid en kwaliteit van jeugdhulp duurzaam te kunnen borgen.
In 2023 is hard gewerkt en veel bereikt, m aar rondom het aanbod jeugdhulp moet ook nog veel gebeuren. Denk aan wachttijden, afspraken over budgetten en afstemming tussen jeugdhulp en onderwijs. Opvang vlucht elingen We willen vluchtelingen en statushouders verwelkomen en goed begeleiden. We kijken daarbij gemeentebreed naar locaties waar we de verschillende doelgroepen kunnen huisvesten. In onze zoektocht houden we rekening met de spreiding over Heemstede en hebben we oog voor belangen van inwoners. Opvang asielzoekers In 2023 heeft de raad ingestemd met het Regionaal conceptplan opvang asielzoekers Kennemerland, met de opgave voor Heemstede om 108 plekken te creëren. Met dit plan werken de gemeenten in Kennemerland samen aan plaatsgevonden en heeft de raad ingestemd om deze locatie toe te voegen aan het Regioplan. Het gaat om een kleinschalige locatie waar in 16 alleenstaande minderjarige vluchtelingen zullen worden opgevangen. De bijbehorende bestuursovereenkomst is in decem ber vastgesteld. Tot slot heeft de raad, middels de Motie Draagvlak, het college opgeroepen bij een volgend pand voor asielopvang het draagvlak bij omwonenden als kader mee te nemen.
Het college heeft naar aanleiding hiervan een integrale werkwijze opgesteld om inwoners over het vraagstuk van asielopvang in de gemeente Heemstede te informeren, enerzijds in algemene zin en specifiek voor nieuwe locaties die in beeld zijn. Opvang Oekraïners en andere aandachtsgroepen: flexwonen In mei 2023 is de raad akkoord gegaan met de uitgangspunten voor flexwonen. Na een haalbaarheidsonderzoek is besloten om de Lieven de Keylaan te verbouwen. In vervolg op deze uitgangspunten komen we op het investeringsbesluit Glipperweg en de verkoop van de Kerklaan terug in 2024. De units op de Sportparklaan zijn eind 2023 verwijderd nadat de statushouders en jongeren een vaste woonplek hebben gevonden. De Oekraïense vluchtelingen die werden op gevangen aan de Kohnstammlaan zijn inmiddels verhuisd naar de Ringvaartlaan. De units mogen daar 10 jaar blijven staan. De locaties Sportparklaan en Kohnstammlaan zijn eind 2023/ begin 2024 in oude staat teruggebracht.
Jaarstukken 2023
pagina 61
De opgaven voor opvang in Heemstede is nog niet vervuld, er wordt doorlopend aan gewerkt. Zo is halverwege 2023 het college opgeroepen opnieuw de parkeerplaats achter het raadhuis te onderzoeken als locatie voor units. Begin 2024 komen we hierop terug. Meedoen in de samenleving, onderwijs en zorg Met de Oekraïense mensen die opgevangen worden gaat het goed, 80% werkt en wordt steeds zelfredzamer. De Richtlijn Tijdelijke Bescherming tav Oekraïners is verlengd tot en met 4 maart 2025. Voor de jonge asielzoekers die in de Heemsteedse dreef komen wonen wordt er gezorgd voor nieuwkomers onderwijs door de gemeente in samenwerking met de regio gemeenten en het onderw ijs. Het COA is in eerste instantie verantwoordelijk voor de zorg vanuit GZA (gezondheidszorg Asielzoekers). Alle vluchtelingen in Heemstede kunnen gebruik maken van de voorzieningen binnen de sociale basis in onze gemeente. Het locatiemanagement is naar volle tevredenheid uitgevoerd op de huidige locaties. In de zomer van 2023 is gestart met een aanbesteding van het locatiemanagement op locaties Ringvaartlaan, Kerklaan, Princenhof en Lieven de Keylaan. Deze wordt in 2024 afgerond. Financiën opvang In onderstaand overzicht zijn de begrote en gerealiseerde inkomsten en uitgaven van project opvang samengevat.
De inkomsten van opvang, voor het grootste deel vanuit de bekostigingsregeling ontheemden 1.622.000 hoger geweest dan de uitgaven. De afw ijkingen in de baten en lasten worden op de genoemde taakvelden toegelicht. Exploitatie opvang
Taakveld
Begroot
Realisatie
Inkomsten Bekostigingsregeling ontheemden
6.1
-
-
Oekraïne Huuropbrengsten
8.3
Totale inkomsten
-
-
- 3.420.000
-
-
Uitgaven Sociale en ambtelijke lasten
6.1
Huisvestingslasten
8.3
Haalbaarheidsonderzoek permanente
8.3
huisvesting
Totale uitgaven Saldo inkomsten en uitgaven
De inkomsten vanuit de bekostigingsregeling ontheemden Oekraïne zijn direct toegevoegd aan de reserve opvang aandachtsgroepen. Bij de voorjaarsnota 2023 is op basis van een raming uit deze reserve onttrokken om de begrote uitgaven te dekken. Deze raming bleek lager dan de realisatie, waardoor er in 2023 niet genoeg uit de reserve opvang aandachtsgroepen is onttrokken om de gemaakte uitgaven te dekken. De totale uitgaven zijn vooral op taakveld 6.1 hoger dan begroot vanwege extra inzet van inhuur en ambtelijk personeel. Dit wordt bij de toelichting van de lasten van taakveld 6.1 verder toegelicht. Er wordt
Jaarstukken 2023
pagina 62
213.000 extra te onttrekken uit de reserve opvang aandachtsgroepen ter dekking van deze hogere uitgaven.
Hoe hebben w e dit gem et en? Verplicht e beleidsindicat oren Indicator
Waarde
Jaar
Waarde
2021
590,7
meting 2022
610,9
% 12 t/m 21 jarigen
2021
1%
2022
1%
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
2021
2%
2022
2%
Netto arbeidsparticipatie
% van de werkzame
2021
69,9%
2022
72,1%
Banen
Meeteenheid Aantal per 1.000
Jaar meting
inwoners in de leeftijd 15-64 jaar Jongeren met een delict voor de rechter
beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking Werkloze jongeren
% 16 t/m 22 jarigen
2020
1%
2022
1%
Personen met een
Aantal per 10.000
2022
162,1
2023
155,9%
bijstandsuitkering
inwoners
Lopende re-
Aantal per 10.000
2021
138,6
2022
132,7
integratievoorzieningen
inwoners van 15-64 jaar
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot
2021
11,1%
2022
11,3%
2021
0,6%
2022
0,4%
670
2022
670
18 jaar Jongeren met
% van alle jongeren tot
jeugdbescherming
18 jaar
Jongeren met
% van alle jongeren
Geen recente
jeugdreclassering
van 12 tot 23 jaar
informatie
Cliënten met
Aantal per 10.000
2021
maatwerkarrangement WMO
inwoners
Waarstaatjegemeente.nl
Jaarstukken 2023
pagina 63
Overige beleidsindicat oren Verst erken sociale basis en inform eel net w erk Eenzaamheid 18+(%)
2020
2022
Heemstede
41
39
Nederland
47
49
Gezonde om geving Recent alcoholgebruik scholieren (%)
2019
2021
Heemstede
29
35
Nederland
26
29
Rookgebruik scholieren (%)
2019
2021
Heemstede
5
9
Nederland
4
4
Overgew icht (%)
2020
2022
Heemstede
42
41
Nederland
-
50
Bron: Gezondheidsatlas volwassen en ouderen GGD
Bron: Jeugdmonitor Emovo GGD KL
Bron: Jeugdmonitor Emovo GGD KL
Bron: waarstaatjegemeente.nl en Gezondheidsatlas volwassen en ouderen GGD Toeleiding en onderst euning *Een groot aandeel van de jeugdzorg uitgaven loopt in 2023 via consortia door middel van een zogenaamd lumpsum budget. Omdat deze zorg niet meer wordt gedeclareerd bij de gemeente, valt deze zorg buiten de definitie die gebruikt wordt in onderstaand overzicht. We werken daarom voor de monitoring aan een nieuwe definitie. Aantal voorzieningen en kosten Jeugdwet en
2020
2021
2022
2023
Wmo Aantal individuele voorzieningen jeugdwet
1033
1103
1160
*
Lasten individuele voorzieningen jeugdwet
*
Gemiddelde uitgave per individu
3.644
*
Maatwerkvoorzieningen Wmo (excl. collectief
2020
2021
2022
2023
vervoer) Aantal maatwerkvoorzieningen Wmo
884
875
927
1081
Lasten maatwerkvoorzieningen Wmo
2.228.832
2.389.058
Gemiddelde uitgave per maatwerkvoorziening
2.521
2.730
3.362.441,66
Wmo Bron: administratie IASZ
Aantal plaatsingen dankzij regionaal beleid Social Return On Investment (SROI)
2021
2022
2023
Aantal plaatsingen
23
33
28
Jaarstukken 2023
pagina 64
Beleidsindicat or Part icipat iew et Aanvullend op de wettelijke beleidsindicatoren geeft het klanttevredenheidsonderzoek Participatiewet, dat eens in de drie jaar plaatsvindt, inzicht in de kwaliteit en de resultaten van het aanbod en in de ervaringen van inwoners over de dienstverlening. In het najaar van 2022 is het klanttevredenheidsonderzoek weer uitgevoerd. De uitkomst is begin 2023 bekend gemaakt. Over het algemeen hebben de respondenten zich positief uitgelaten over de verschillende thema's die zijn bevraagd, alhoewel een lichte daling te zien is op sommige vlakken ten opzichte van de meting in 2019. De uitkomst heeft een goed beeld gegeven waar het goed gaat en welke onderdelen aandacht behoeven. De IASZ heeft op basis van de uitkomst gesprekken met de consulenten gevoerd en actiepunten vastgesteld. Beleidsindicat or Jeugdw et worden gehanteerd en inzicht bieden op lokaal en region aantallen unieke cliënten; wachttijden en wachtlijsten; duur van zorgtrajecten; tevredenheid cliënten; klachten en financiële kwartaalrapportages. Hieruit volgt in de loop van 2024 een regionaal dashboard dat voor worden op de gestelde doelen.
Beleidsindicat or Wm o De inzet en kwaliteit van de gecontracteerde of gesubsidieerde ondersteuning op het vlak van de Wmo wordt gemonitord via verantwoording/facturatie, de (aanvullende) periodieke rapportages van de aanbieders en, zo nodig, de gesprekken met aanbieders. Aanvullend hierop geeft het jaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek inzicht in de kwaliteit en de resultaten van het aanbod en in de ervaringen van cliënten over onze dienstverlening.
Wat heeft het gekost ? plus = nadeel, min = voordeel
Rekening
Begroting
Rekening
2022
2023
2023
Lasten
26.493
28.858
29.681
Baten
-8.987
-10.180
-10.339
Saldo van baten en lasten
17.506
18.678
19.342
Storting in reserve
4.145
3.587
3.610
Onttrekking aan reserve
-3.490
-2.773
-3.046
655
815
563
18.161
19.493
19.905
Mutatie reserves Resultaat programma
Jaarstukken 2023
pagina 65
plus = nadeel, min = voordeel
Last en
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
Verschil
per t aakveld
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
4.512
4.630
4.821
191
6.2
Toegang en eerstelijnsvoorzieningen
584
1.238
1.410
171
6.3
Inkomensregelingen
7.697
8.305
7.912
-394
6.4
WSW en beschut werk
1.307
1.200
1.303
103
6.5
Arbeidsparticipatie
578
708
608
-100
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
1.729
1.827
1.883
56
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
2.364
2.649
2.763
114
6.71B Begeleiding (WMO)
2.539
2.353
2.844
492
6.71C Dagbesteding (WMO)
162
178
179
2
6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)
353
380
361
-19
6.72A Jeugdhulp begeleiding
212
262
257
-4
6.72B Jeugdhulp behandeling
4.456
5.129
5.341
211
Subtotaal
26.493
28.858
29.681
823
Bat en
Lasten per t aakveld
6.1
Samenkracht en burgerparticipatie
-3.778
-4.314
-4.223
91
6.3
Inkomensregelingen
-4.411
-4.915
-5.164
-248
6.4
WSW en beschut werk
-21
-23
-22
1
6.5
Arbeidsparticipatie
-71
-139
-134
5
6.6
Maatwerkvoorzieningen (WMO)
-258
-282
-272
9
6.71A Hulp bij het huishouden (WMO)
-285
-325
-308
17
6.71B Begeleiding (WMO)
-91
-91
-106
-15
6.71C Dagbesteding (WMO)
0
0
0
0
6.71D Overige maatwerkarrangementen (WMO)
-45
-73
-62
11
6.72B Jeugdhulp behandeling
-28
-19
-48
-29
-8.987
-10.180
-10.339
-159
17.506
18.678
19.342
664
Mut at ie reserves Storting in reserve
4.145
3.587
3.610
22
Onttrekking aan reserve
-3.490
-2.773
-3.046
-274
655
815
563
-252
18.161
19.493
19.905
413
Subtotaal
Baten
Saldo van baten en lasten
Mutatie reserves Resultaat programma
Jaarstukken 2023
pagina 66
Toelichting op de financiële cijfers Last en Taakveld 6.1 Sam enkracht en burgerpart icipat ie 191.000. Dit komt door:
•
•
•
•
• • • •
Er is 108.000 meer doorberekend vanuit de salarislasten voor maatschappelijke begeleiding 28.000. De salarislasten w ijken af van de begroting door een verschil in toerekening aan dit taakveld. Door een gewijzigde toerekening nemen de salarislasten gemeentebreed niet toe. Deze post wordt betrokken bij de salarislasten die de gemeente Heemstede als geheel verantwoordt in de paragraaf bedrijfsvoering, onderdeel HRM - salarislasten; E toegenomen com plexiteit van de opvang. Hoewel het bij de voorjaarsnota 2023 niet begroot was, moest er namelijk worden gewerkt aan het realiseren van een opvanglocatie voor minderjarige vluchtelingen aan de Heemsteedse dreef, het verhuizen van de woonunits en aan de realisatie van permanente opvanglocaties. Verder bleek de hoeveelheid werk voor de sociale kant van de opvang van aandachtsgroepen ook minder gemakkelijk t erug te schalen dan begroot. De bekostiging die de gemeente heeft ontvangen vanuit het Rijk voor de opvang van Oekraïense vluchtelingen was in 2023 ook inclusief deze overschrijding hoger dan de totale uitgaven. Hierdoor is het logisch dat de overschrijding gedekt wordt door de ontvangen Rijksmiddelen.
Voorgesteld wordt hierdoor de 3.000 bij de jaarrekening te onttrekken uit de reserve opvang aandachtsgroepen; Bij de najaarsnota 2023 is er extra budget van 168.000 beschikbaar gesteld voor een incidentele subsidie aan Stichting Wij Heemstede ter compensatie van hogere energie- en personeelskosten in 2023. Eind december is deze incidentele subsidie vastgesteld en heeft Wij Heemstede minder kosten gemaakt dan verwacht. Een voordeel van 25.000; 39.000 door de besteding van de GALA middelen op de onderdelen terugdringen gezondheidsachterstanden, één tegen eenzaamheid en mantelzorg. Deze lasten waren niet in de begroting opgenomen. Hiertegenover staat de ontvangst van de rijksmiddelen welke onder de baten wordt toegelicht. Per saldo budgetneutraal; 46.000 vanwege de stijging van de energie- en gasprijzen in het multifunctioneel gebouw aan de Overboslaan; 19.000 maatschappelijke begeleiding Stichting Vluchtelingenwerk. Dit zal worden gereserveerd voor de nog in 2024 te ontvangen afrekening 2e termijn 2023 oud Wetters; 77.000 op maatschappelijke begeleiding van statushouders. Op de Sportparklaan zijn in 2023 statushouders gehuisvest, deze groep heeft tot en met augustus begeleiding gehad. De uitgaven die hiervoor gemaakt zijn, waren niet begroot; 33.000 op de veranderopgave inburgering (ondertussengelden).
Het resterende Een v 33.000 zal via resultaatbestemming 2023 worden overgeheveld naar 2024;
•
Een v
167.000 op de inburgeringsvoorzieningen nieuwe Wet inburgering. Het
rijksbudget is in de begroting 2023 als lastenbudget opgenomen. De werkelijke inburgeringsvoorzieningen bedragen
159.000
167.000 lager uitgevallen;
• ontheemden Oekraïne. Dit verschil wordt veroorzaakt doordat de hoeveelheid leefgeldgerechtigden is afgenomen binnen de particuliere opvang van Oekraïners;
• •
35.000 klein onderhoud aan gebouwen kinderdagverblijven wordt doorgeschoven naar 2024; 25.000 voordelig
Jaarstukken 2023
pagina 67
Taakveld 6.2 Toegang en eerst elijnsvoorzieni ngen 171.000. Dit komt door:
•
•
25.000 en aan het centrum voor Jeugd & G 122.000. De salarislasten wijken af van de begroting door een verschil in toerekening aan dit taakveld. Door een gewijzigde toerekening nemen de salarislasten gemeentebreed niet toe. In de paragraaf bedrijfsvoering is een analyse van de salarislasten opgenomen. Deze post wordt betrokken bij de salarislasten die de gemeente Heemstede als geheel verantwoordt in de paragraaf bedrijfsvoering, onderdeel HRM - salarislasten; 24.000 nadelig.
Taakveld 6.3 Inkom ensregelingen 394.000. Dit komt door:
•
Een voord
84.000 op de bijstandslasten. Bij de najaarsnota zijn de bijstandslasten ingeschat 84.000 lager
uitgevallen;
•
133.000 op het leefgeld Oekraïners. De uitgaven aan leefgeld van Oekraïners zijn per abuis begroot als negatieve baten in plaats van lasten. Dit zorgt op de uitgavenpost voor 148.000. Er is namelijk 15.000 minder aan leefgeld uitgegeven dan begroot, dit komt doordat de hoeveelheid leefgeldgerechtigden in de gemeente is afgenomen;
•
76.000 door vrijvallen stelposten inkomensvoorzieningen. Dit zijn geoormerkte gelden die bij de mei- en septembercirculaire 2023 door het Rijk beschikbaar zijn gesteld voor bijzondere bijstand, schuldhulp en WSW;
•
1.320.000. De nclusief de uitvoeringskosten. Het 252.000 zal via resultaatbestemming 2023 worden overgeheveld naar 2024;
•
•
104.000 doorberekende salarislasten en inhuur. De salarislasten w ijken af van de begroting door een verschil in toerekening aan dit taakveld. Door een gewijzigde toerekening nemen de salarislasten gemeentebreed niet toe. In de paragraaf bedrijfsvoering is een analyse van de salarislasten opgenomen; 11.000 voordelig.
Taakveld 6.4 WSW en b eschut w erk 103.000. Dit komt door:
•
106.000 op de bijdrage aan de GR Spaarne Werkt. De bijdrage aan Spaarne Werkt is bij de mei- en de septembercirculaire 2023 verhoogd. De verhoging als gevolg van de meicirculaire 88.000. De verhoging als gevolg van de septembercirculaire 2023 is opgenomen onder taakveld 6.3 als stelpost overige inkomensvoorzieningen. Dit geeft op ta
18.000 en op dit taakveld 6.4
18.000;
•
3.000 doorberekende salarislasten en inhuur. De salarislasten wijken af van de begroting door een verschil in toerekening aan dit taakveld. Door een gew ijzigde toerekening nemen de salarislasten gemeentebreed niet toe. In de paragraaf bedrijfsvoering is een analyse van de salarislasten opgenomen.
Jaarstukken 2023
pagina 68
Taakveld 6.5 Arbeidspart icipat ie 100.000. Dit komt door:
•
Een v
82.000 op de re-integratie. Het re-integratiebudget is voor 2023 ingeschat op
438.000. De werkelijke re-
82.000 lager
uitgevallen. Dit komt door minder doorberekend beschut werk door de GR Spaarne Werkt over 2023, lagere afrekening beschut werk over 2022 door de GR Spaarne Werkt en minder reintegratiekosten overige aanbieders;
•
18.000 doorberekende salarislasten en inhuur. De salarislasten w ijken af van de begroting door een verschil in toerekening aan dit taakveld. Door een gewijzigde toerekening nemen de salarislasten gemeentebreed niet toe. In de paragraaf bedrijfsvoering is een analyse van de salarislasten opgenomen.
Taakveld 6.6 Maat w erkvoorzieningen (WMO) Het nadeel 56.000. Dit komt door:
•
30.000 minder doorberekend vanuit de salarislasten op dit taakveld. De salarislasten wijken af van de begroting door een verschil in toerekening aan dit taakveld. Door een gewijzigde toerekening nemen de salarislasten gemeentebreed niet toe. Deze post wordt betrokken bij de salarislasten die de gemeente Heemstede als geheel verantwoordt in de paragraaf bedrijfsvoering, onderdeel HRM - salarislasten;
•
162.000 komt doordat er minder is uitgegeven op het budget voor hulpmiddelen. De hoogte van het budget, bij het opstellen van de begroting 2023, kon niet nauwkeurig worden ingeschat vanwege het voortdurende effect van het faillissement van een eerdere aanbieder. Het faillissement heeft voor veel onduidelijkheid gezorgd in de te verwachtte kosten, zoals vermeld in de rapportage sociaal domein bij de najaarsnota van 2023;
•
79.000 komt doordat er meer vervoersvoorzieningen in bruikleen uitstonden in 2023 dan verwacht en dus begroot. Dit komt mede doordat de vervoersbehoefte weer is toegenomen na de coronapandemie;
•
167.000 komt doordat er meer vraag is geweest naar het plaatsen van trapliften en doordat er, net als vorig jaar, enkele duurdere woningaanpassingen zijn geweest;
•
2.000 nadelig
Taakveld 6.71A Hulp bij het huishouden (WMO) 114.000. Dit komt door:
•
112.000 komt doordat er meer vraag is geweest naar huishoudelijke ondersteuning. Dit komt grotendeels door de wens om langer zelfstandig thuis te kunnen wonen. Een andere oorzaak is nog steeds de aanzuigende werking van het abonnementstarief voor huishoudelijke ondersteuning;
•
Jaarstukken 2023
nadelig.
pagina 69
Taakveld 6.71B Begeleiding (WMO) 492.000. Dit komt door:
•
•
•
67.000 minder doorberekend vanuit de salarislasten op dit taakveld. De salarislasten wijken af van de begroting door een verschil in toerekening aan dit taakveld. Door een gewijzigde toerekening nemen de salarislasten gemeentebreed niet toe. Deze post wordt betrokken bij de salarislasten die de gemeente Heemstede als geheel verantwoordt in de paragraaf bedrijfsvoering, onderdeel HRM - salarislasten; 457.000 wordt veroorzaakt door het afrekenen en vaststellen van de subsidies uit begrotingsjaar 2022 in begrotingsjaar 2023. Bij het opstellen van de jaarrekening 2022 zijn deze nog te betalen bedragen niet verwerkt, waardoor de vaststellingsbetalingen in 2023 betaald en verwerkt zijn. Voor begrotingsjaar 2023 is wel rekening gehouden met de vaststellingsbetalingen die betrekking hebben op begrotingsjaar 2023 maar pas is 2024 betaald worden. Vanaf 2024 is het proces rondom het vaststellen van subsidies en de daaropvolgende vaststellingsbetalingen veranderd. In 2024 wordt elke subsidie volledig voorlopig toegekend en overgemaakt aan de betreffende organisatie. Bij het vaststellen van de subsidie hoeft hierdoor geen slotbetaling meer plaatst te vinden; 100.000 komt door de toenemende vraag naar individuele begeleiding. Ook dit komt grotendeels door de wens om langer zelfstandig thuis te kunnen wonen.
Taakveld 6.72B Jeugdhulp b ehandeling 211.000. Dit komt door:
•
In lijn met de landelijke ontwikkelingen wordt ook in Heemstede een toename van de complexiteit van de jeugdhulpvraag geconstateerd. Dit uit zich in duurdere, langere en/of intensievere jeugdhulptrajecten. Daarnaast in vanaf 2023 de inkoop van jeugdhulp via een taakgerichte bekostiging aan consortia uitbesteed via een lumpsumfinanciering. In 2023 hebben de deelnemende regionale gemeenten een nieuwe verdeling over deze jeugdkosten afgesproken. De verdeling is gebaseerd op de werkelijke historische uitgaven van 2022. Door deze regionale verdeling zijn de kosten voor de gemeente Heemstede gestegen ten opzichte van voorgaande 211.000.
Bat en Taakveld 6.1 Sam enkracht en burgerpart icipat ie Het nadeel op dit taakveld bedraagt
•
Een n
137.000 op de inburgeringsvoorzieningen nieuwe Wet inburgering. De begrote 289.000. Per saldo bedragen de werkeli
151.000 (ontvangen is
142.000 conform de SiSa regeling is gereserveerd voor komende jaren). Dit 137.000;
•
•
39.000 door de ontvangst van de GALA middelen voor de onderdelen Een voordeel terugdringen gezondheidsachterstanden, één tegen eenzaamheid en mantelzorg. Deze baten waren niet in de begroting opgenomen. Hiertegenover staat de bestedingen van de rijksmiddelen welke onder de lasten worden toegelicht. Per saldo budgetneutraal; Overige kleinere af 7.000 voordelig.
Jaarstukken 2023
pagina 70
Taakveld 6.3 Inkom ensregelingen 248.000. Dit komt door:
•
45.000 door meer baten in de bijstand. Het BUIG rijksbudget (Bundeling Uitkering Inkomensvoorzieningen Gemee
32.000 hoger
vastgesteld (voordeel). De baten uit verstrekte leningen (inclusief een aanpassing reservering voor 13.000 hoger dan begroot (voordeel);
•
148.000 op de baten leefgeld Oekraïners. De uitgaven aan leefgeld van Oekraïners zijn per ongeluk begroot als negatieve baten in plaats van als lasten. Dit zorgt op de uitgavenpost voor een nadeel, en op de inkomstenpost voor een voordeel;
•
62.000 op de baten verstrekte leningen bijzondere bijstand (inclusief een aanpassing voor oninbaarheid);
•
•
51.000 door minder baten doorberekende salarissen en inhuur aan de gemeente Bloemendaal. De salarislasten wijken af van de begroting door een verschil in toerekening aan dit taakveld. Door een gewijzigde toerekening nemen de salarislasten gemeentebreed niet toe. Hierdoor is er minder doorberekend aan de gemeente Bloemendaal. In de paragraaf bedrijfsvoering is een analyse van de salarislasten opgenomen; 44.000 voordelig.
Taakveld 6.72B Jeugdhulp b ehandeling 29.000. Dit komt door:
•
Vorderingen die de gemeente heeft op verschillende zorgaanbieders die betrekking hebben op 2023. Deze openstaande vorderingen zijn opgenomen als debiteuren en komen onder andere door foutieve facturatie van de zorgaanbieders. Normaal gesproken worden correcties op facturen verrekent met volgende facturen, maar door het veranderen naar een taakgerichte bekostiging via 29.000.
Taakveld 0.10 Mut at ies reserves 274.000. Dit komt door:
•
146.000 door lagere onttrekking aan de reserve Participatiewet -inkomensdeel, 236.000 zou worden onttrokken aan 90.000 nadelig, waardoor de onttrekking aan deze
146.000 lager is. Een lagere onttrekking geeft minder baten en dus
146.000;
•
Bij het vaststellen van de nota reserves en voorzieningen 2023 is besloten de reserve Statushouders 180.000 van deze reserve toe te voegen aan de reserve opvang aandachtsgroepen. De onttrekking uit de reserve statushouders is uitgevoerd, maar niet begroot, 180.000;
•
240.000 voor de kosten te onttrekken aan de bestemmingsreserve "opvang aandachtsgroepen". Dit is een voordeel omdat de onttrekking niet in de begroting was opgenomen.
Jaarstukken 2023
pagina 71
Program m a 7 Volksgezondheid en m ilieu Inhoud program m a Programma 7 bestaat uit rioolbeheer, milieu, afval en duurzaamheid. Als het gaat om ecologie dan is dit beleid opgenomen in programma 5 Sport, cultuur en recreatie. Het thema duurzame mobiliteit wordt verantwoord in programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat.
Wat hebben w e bereikt ? Burgerberaad over afvalinzam eling In juli hebben we besloten dat afvalinzameling 'het onderwerp' is voor het burgerberaad in Heemstede. Het burgerberaad moet een antw oord geven op de vraag: welke afvalsystemen moet Heemstede invoeren om de afgesproken doelen te behalen. Deze doelen maken onderdeel uit van de ambities uit het Uitvoeringsprogramma Heemstede Duurzaam 2022-2023. In 2024 brengt het burgerberaad een advies uit aan de raad. Hierdoor komen we dichterbij de vaststelling van een nieuw afvalbeleid splan waarmee we daadwerkelijk stappen kunnen zetten richting de VANG-doelstelling (Van Afval Naar Grondstof). Verm indering van het rest afval Het afgelopen jaar hebben we ingezet op een aantal bewustwordingscampagnes om, in afwachting van het burgerberaad, wel aan de vermindering van het restafval te werken. We hebben met zijn allen minder restafval geproduceerd. De eerder geconstateerde dalende trend zette door in 2023. De hoeveelheid restafval is gedaald van 162 kg per inwoner in 2022 naar 155 kg per inwoner in 2023. Beheerplan Algem ene b egraafplaat s Heem st ede In 2023 is het groenbeheerplan geschreven voor de begraafplaats. Het plan is gericht op de toekomst en benadrukt de oorspronkelijke tuinarchitectuur. Met de uitvoering van dit plan vergroten we de cultuurhistorische waarde van de begraafplaats.
Bronnenonderzoek gest art w arm t et ransit ie Om stappen te zetten richting aardgasvrij Heemstede is een 1e fase naar het onderzoek van warmtebronnen als alternatief voor aardgas uitgevoerd. Dit in aanvulling op eerdere onderzoeken in 2020. Dit onderzoek geeft richting voor onze gebiedsuitvoeringsplan gebieden waar mogelijk gestart kan worden met het aardgasvrij(klaar) maken van Heemstede omdat zij in de buurt liggen van een potentiële alternatieve warmtebron.
Jaarstukken 2023
pagina 72
Zonneparking parkeert errein sport par k Groenendaal In 2023 is een eerste schetsontwerp gemaakt voor zonneparking sportpark Groenendaal. Na een intensief participatietraject blijkt dat de direct omwonenden positief zijn over het eerste schetsontwerp. Met het daadwerkelijk realiseren van deze zonneparking voldoen wij aan onze bijdrage die we voor Heemstede hebben vastgelegd in de Regionale Energiestrategie Noord -Holland Zuid. Regelingen st im uleren verduurzam en gebouw de om geving Heem st ede In 2023 zijn opnieuw huiseigenaren, huurders, verenigingen van eigenaren en ondernemers ondersteunt om hun woningen en gebouwen te verduurzamen. Huiseigenaren hebben gebruik kunnen maken van de energiecoaches van HeemSteedsDuurzamer. Huurders hebben adviezen gekregen om energie te besparen en er zijn kleine energiebesparende maatregelen genomen in de woning. Voor VvE's is een regeling uitgevoerd waarbij een uitgebreide energiescan is uitgevoerd met een duidelijk verduurzamingsplan w aar de VvE mee aan de slag kan als resultaat.
Wat hebben w e ervoor gedaan? Gest elde kaders voor het b urgerberaad De landelijke doelstellingen die nodig zijn voor een duurzaam afvalbeleid zijn hierin opgenomen. De opdracht aan het burgerberaad is om binnen deze kaders een balans te vinden tussen milieurendement, kosten en gebruiksvriendelijkheid. Mot ie 'Minder afval' Naar aanleiding van de motie 'Minder afval' hebben we ondergrondse containers geplaatst in de Provinciënw ijk en de Von Brucken Focklaan. Hiermee hebben we het mogelijk gemaakt voor deze inwoners om hun afval beter te kunnen scheiden, dit draagt direct bij aan de vermindering van restafval. Opt im aliseren cont ainerbest and Na onderzoek zijn in 2023 alle in corona extra geplaatste bovengrondse papiercontainers weggehaald. Deze zijn niet meer nodig. De locaties waar sprake is van overcapaciteit hebben we zoveel mogelijk opnieuw ingericht zodat alle afvalstromen ingezameld kunnen worden en de openbare ruimte optimaal kan worden benut. In samenwerking met de inwoners hebben we de beschikbare capaciteit afgestemd op de behoefte. Zo hebben we op de van de Eijndekade tijdelijk een bovengrondse container geplaatst om in de behoefte te voorzien. We hebben hiervoor in de plaats een ondergrondse containers aan het Wipperplein omgew isseld waardoor de bovengrondse container weggehaald kon worden.
Door de plaatsing van de ondergrondse containers in de Provinciënw ijk hebben we de aangrenzende inwoners van de Raadhuisstraat die gebruik maakten van de gele huisvuilzakken ook toegang gegeven tot de ondergrondse containers in de Provinciënwijk. Daarnaast hebben we de bewoners d ie wel beschikken over een grijze rolcontainer, maar niet in het bezit zijn van een groene rolcontainer ook toegang gegeven tot de ondergrondse GFT+E (groente,fruit,tuinafval en etensresten) container. Afvalscheiding verb et eren Tijdens de klimaatweek hebben we op de weekmarkt in Heemstede met onze eigen GFT+E bakfiets containerbakjes en afvalwijzers uitgedeeld om de inwoners op weg te helpen naar een betere afvalscheiding. Nieuw e t arieven voor b egraven We hebben de tarieven in de verordening lijkbezorgingsrechten herzien en vergeleken met andere begraafplaatsen in de nabije omgeving. Hierdoor zijn sommige tarieven omhoog bijgesteld en andere gelijk gebleven of zelfs iets gedaald. Doordat we de tarieven hebben aangepast zorgen we tevens voor een toekomstbestendige begraafplaats, waarbij de inkomsten beter in verhouding staan tot de huidige markttarieven. In een hevig concurrerende markt is een goede prijs/kw aliteit verhouding van belang.
Jaarstukken 2023
pagina 73
St im uleren klim aat adapt ieve m aat regelen op eigen t errein We stimuleren inwoners om hun daken te vergroenen, onder andere door de inzet van een subsidie. Groene daken zijn goed voor de biodiversiteit, isolatie, én vangen water op. Daarnaast is het Waterloket geopend, waar informatie en tips over alle waterzaken te vinden zijn. Inwoners kunnen er onder andere zien welke maatregelen ze kunnen treffen om hun tuin waterbestendig te maken, of een melding doen voor wateroverlast. Vast st ellen hem elw at erverordening Met het vaststellen van de Hemelwaterverordening Heemstede 2023 wordt het nemen van waterbergende maatregelen verplicht bij nieuwbouw en grootschalige verbouwingen op privaat terrein. Het is niet meer toegestaan om nieuw verhard oppervlak aan te sluiten op het riool. In plaats daarvan w ordt het hemelwater geïnfiltreerd of afgevoerd op het oppervlaktewater. Hierdoor kunnen rioolwaterzuiveringsinstallaties efficiënter werken en blijft er meer water in de bodem voor droge tijden. Riolering en w at erbeheer Het definitief ontwerp van het project rioolvervanging Slotlaan e.o. is vastgesteld in 2023. De aanbesteding is gestart en wordt in 2024 afgerond, waarna de uitvoering van start kan. Ook is het plan van aanpak voor de rioolvervanging Rivierenbuurt -Zuid vastgesteld.
Het rioolproject van Merlenlaan heeft vertraging opgelopen vanwege het intensieve participatieproces. Bij alle rioolprojecten gaan we met de omgeving in gesprek om zoveel mogelijk hemelwater af te koppelen van het riool. In 2023 is een start gemaakt met het opstellen van een Systeemoverzicht Stedelijk Water (SSW). Dit vervangt het huidige Basisrioleringsplan (BRP). In het nieuwe SSW wordt de zorgplicht voor stedelijk water veel breder beschouwd. Zo wordt er ook aandacht gegeven aan ruimte voor groen/blauwe oplossingen vanwege hittestress en het stimuleren van burgers om anders om te gaan met w ater. Ter voorbereiding op het nieuwe Programma Water dat w ordt vastgesteld in 2027, is gestart met het opstellen van de vervangings- en onderhoudsplanning van de drainage. Hiervoor is aanvullend onderzoek gedaan, wat wordt verwerkt in een drainageprestatiekaart.
Hoe hebben w e dit gem et en? Verplicht e beleidsindicat oren Indicator
Meeteenheid
Jaar
Waarde
Jaar
Waarde
Omvang huishoudelijk restafval
Kg per inwoner
meting 2021
183
meting 2022
162
Hernieuw bare elektriciteit
%
2021
8,3
2022
7,7
Bron: CBS
Overige beleidsindicat oren Om vang huishoudelijk afval Indicator Omvang huishoudelijk restafval Grondstoffen in restafval (GFT, OPK, PBD, Glas en Textiel)
Meeteenheid
Jaar
Waarde
Jaar
Waarde
Kg/ inwoner
meting 2022
162
meting 2023
155
%
2022
61
2023
62
Bron: sorteeranalyse de Afvalspiegel 2023
Jaarstukken 2023
pagina 74
Sam enst elling rest afval Samenstelling
2017
2018
2019
2020
2021
2022
2023
Gft-afval
39%
43,5%
43%
41%
38,7%
41%
46%
Papier en karton
11,6%
9,3%
8,7%
8,3%
12,8%
7%
6%
Plastic verpakkingen (blik en drinkpakken)
7,2%
10,1%
9%
8,4%
14,1%
13%
12%
Glas
0,9%
1,7%
2,3%
2,0%
2,1%
3%
1,4%
Textiel
1,6%
2,7%
2,6%
2,4%
2,1%
3%
5,3%
Bron: sorteeranalyse de Afvalspiegel 2023
Wat heeft het gekost ? plus = nadeel, min = voordeel
Rekening
Begroting
Rekening
2022
2023
2023
Lasten
8.916
9.262
9.072
Baten
-8.549
-9.524
-9.141
367
-262
-69
Storting in reserve
4.916
0
0
Onttrekking aan reserve
-569
-262
-128
Mutatie reserves
4.347
-262
-128
Resultaat programma
4.714
-525
-197
Saldo van baten en lasten
Jaarstukken 2023
pagina 75
plus = nadeel, min = voordeel
Last en
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
Verschil
per t aakveld
7.1
Volksgezondheid
2.274
1.755
1.733
-22
7.2
Riolering
2.232
2.571
2.616
44
7.3
Afval
3.354
3.341
3.451
110
7.4
Milieubeheer
444
1.076
710
-366
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
611
519
562
44
8.916
9.262
9.072
-190
-106
0
-53
-53
Subtotaal Lasten Bat en
per t aakveld
7.1
Volksgezondheid
7.2
Riolering
-3.229
-3.767
-3.390
377
7.3
Afval
-4.487
-4.653
-4.614
39
7.4
Milieubeheer
-8
-479
-404
75
7.5
Begraafplaatsen en crematoria
-719
-626
-681
-55
-8.549
-9.524
-9.141
383
367
-262
-69
194
Mut at ie reserves Storting in reserve
4.916
0
0
0
Onttrekking aan reserve
-569
-262
-128
134
Mutatie reserves
4.347
-262
-128
134
Resultaat programma
4.714
-525
-197
328
Subtotaal Baten Saldo van baten en lasten
Toelichting op de financiële cijfers Last en Taakveld 7.1 Volksgezondheid Het voordeel
22.000. Dit komt door:
•
39.000 ontvangen voor meerkosten van Oekraïners in het sociaal domein. Dit bedrag is via de resultaatbestemming bij de 9.000 besteed waardoor 30.000 is ontstaan. De kosten vallen lager uit omdat er minder Oekraïense ontheemden (gezinnen) langdurig in Heemstede gevestigd zijn dan waar het Rijk rekening mee heeft gehouden in de decembercirculaire. Hierdoor is er minder gebruik gemaakt van het basistakenpakket van de JGZ, het rijksvaccinatieprogramma en het prenataal huisbezoek;
•
28.000 door de besteding van de GALA middelen op de onderdelen valpreventie, versterken kennis- en adviesfunctie GGD, kansrijke start en vroegsignalering alcoholproblematiek. Deze lasten waren niet in de begroting opgenomen. Hiertegenover staat de ontvangst van de rijksmiddelen welke onder de baten wordt toegelicht. Per saldo budgetneutraal;
•
Jaarstukken 2023
20.000.
pagina 76
Taakveld 7.2 Riolering 44.000. Dit ontstaat door:
•
•
In het programma water 2022-2026 is rekening gehouden met uitgaven voor onderzoek, planvorming, 390.000 uitgegeven. De nog niet uitgevoerde werkzaamheden verschuiven naar 2024. Daardoor ontstaat een 425.000; omdat de werkelijke kosten lager uitvallen is sprake van een positief exploitatieresultaat op riolering. Het is verplicht de heffing beschikbaar te houden voor riolering. Daarom wordt het positieve exploitatieresultaat op riolering gestort in de voorzienin g riolering. Deze storting was begroot voor 474.000.
Voor een overzicht van de rioolexploitatie als geheel wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen. Taakveld 7.3 Afval Het nadeel
•
• • •
110.000. Dit ontstaat doordat:
De kosten van het inzamelen en verwerken van afval lager uitvallen dan geraamd doordat er minder hoeveelheden afval zijn aangeboden en verwerkt als restafval en doordat Meerlanden in 2023 een lagere indexering dan de gemeente hanteerde op basis van de uniforme tarieven. Samen leidt dit tot een 401.000; 130.000. De kosten bedroegen in w erkelijkheid 22.000 op is ontstaan; De afrekening over 2022 van de afvalinzamelaar hoger dan verwacht. Dit is een nadeel van 105.000; Omdat de werkelijke kosten lager uitvallen is er sprake van een positief exploitatieresultaat op afval. Het is verplicht de heffing beschikbaar te houden voor afval. Daarom wordt het positieve exploitatieresultaat op afval gestort in de voorziening afvalstoffen 200.000 en bedraagt in 633.000. D 433.000.
Voor een overzicht van de afvalexploitatie als geheel wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen. Taakveld 7.4 Milieubeheer 366.000. Dit ontstaat door:
•
Minder kosten op het uitvoeringsprogramma Heemstede Duurzaam doordat veel van deze kosten ondergebracht konden worden onder de subsidieregeling van het Rijk, de "tijdelijke regeling capaciteit decentrale overheden voor klimaat - en energiebeleid" oftewel de CDOKE regeling (SiSa regeling). De 299.000 minder dan geraamd. Voor het uitvoeringsprogramma wordt de raad in 2024 een herijking voorgelegd;
•
De kosten die aan de CDOKE regeling toegerekend kunnen worden (zie hierv
77.000 lager
uit dan geraamd. Dit is een voordeel op dit taakveld maar voor de gemeente als geheel budgettair neutraal omdat de subsidie ook niet aangewend kan worden voor dit bedrag (zie ook de baten van dit taakveld). De subsidie blijft w el beschikbaar voor 2024. Taakveld 7.5 Begraafplaat sen en crem at oria. 44.000. Dit ontstaat door:
• • •
In 2023 zijn er meer euthanasieverzoeken ontvangen en hebben er meer lijkbeschouw ingen plaatsgevonden. Door toename van het aantal ouderen (demografische ontwikkeling) stijgen de kosten 13.000; 16.000. Dit is ontstaan bij de afronding van het project uitbreiding begraafplaats en komt door nasleep resterende werkzaamheden ten behoeve van de uitbreiding begraafplaats; 11.000. Dit nadeel ontstaat door onvoorzien noodzakelijke vervanging loopkoets.
Jaarstukken 2023
pagina 77
Bat en Taakveld 7.1 Volksgezondheid 53.000. Dit komt door:
•
47.000 door de ontvangst van de GALA middelen voor de onderdelen valpreventie, versterken kennis- en adviesfunctie GGD, kansrijke start en vroegsignalering alcoholproblematiek. Deze baten waren niet in de begroting opgenomen. Hiertegenover staat de bestedingen van de rijksmiddelen welke onder de lasten wordt toegelicht. Per saldo budgetneutraal.
•
Overige klei
6.000 voordelig
Taakveld 7.2 Riolering 377.000. Dit ontstaat doordat:
•
in de begroting uitgegaan w erd van een onttrekking aan de voorziening riolering. Omdat de werkelijke 354.000;
•
30.000.
Taakveld 7.3 afval at door:
• •
62.000 doordat er minder afvalstoffenheffingen zijn binnengekomen dan geraamd; 23.000
Taakveld 7.4 Milieubeheer 75.000. Dit ontstaat door:
•
De lasten van de CDOKE re
77.000 lager uit (zie lasten onder dit taakveld). Daarom kan ook
77.000 minder aan subsidie die voor de CDOKE regeling is ontvangen worden aangew end. Omdat rekening gehouden was met de totale subsidie in de begroting is de lagere aanwendi
77.000
een nadeel. Per saldo is dit echter budgettair neutraal omdat tegenover de lagere subsidie ook lagere lasten staan. De subsidie blijft beschikbaar voor 2024. Taakveld 7.5 Begraafplaat sen en crem at oria. Het voordeel op dit taakveld bedraagt 55.000. Dit ontstaat door:
• •
39.000 door meer verhuur van graven en afkoop onderhoud graven. 16.000.
Taakveld 0.10 reserves 134.000 minder onttrokken aan de reserves dan begroot (nadeel). Dit komt door:
•
Omdat de kosten Begraafplaats hoger uitvallen dan voorzien wordt er meer onttrokken aan de egalisatiereserve begraafplaats (Zie de lasten taakveld 7.5 Begraafplaatsen en Crematoria). Dit is een 42.000 op de begroting van 2023.
•
Het uitvoeringsprogramma Duurzaam Heemstede wordt verrekend met de reserve Duurzaam Heemstede. Omdat de kosten van het uitvoeringsprogramma lager uitvallen (zie de lasten van taakveld 7.4 milieubeheer voor de verklaring) wordt ook minder onttrokken aan de reserve Duurzaam H
Jaarstukken 2023
92.200 ten opzichte van de begroting 2023.
pagina 78
Program m a 8 Volkshuisvest ing, ruim t elijke ordening en st edelijke vernieuw ing Inhoud program m a Heemstede werkt aan de versterking en de bescherming van een aantrekkelijke woonomgeving voor inwoners van alle doelgroepen. Dit programma richt zich specifiek op het ordenen , beschermen en benutten van de bebouwde en onbebouwde omgeving. Ook valt in dit programma het planmatig uitvoeren van het volkshuisvestingsbeleid.
Wat hebben w e bereikt ? We vinden het belangrijk om nu en in de toekomst te zorgen voor een fijne en gezonde leefomgeving met passende woningen en voorzieningen voor iedereen. Om dit te bereiken leggen we onze ontwikkelopgaven en -ambities vast in de Omgevingsvisie. Om invulling te geven aan de woonopgave is in 2023 de Woonvisie Clooster en het Manpadslaangebied. Ook hebben we gew erkt aan het afronden van de implementatie van de Omgevingswet, die op 1 januari 2024 inwerking is getreden.
Wat hebben w e ervoor gedaan? Vast st elling van de Woonvisie en uit voeringsprogram m a In juni 2023 werd de Woonvisie 2023-2027 vastgesteld. Via de woonvisie stuurt de raad op het woonbeleid van de gemeente. In de woonvisie komen alle aspecten over wonen aan bod. Het uitvoeringsprogramma in de woonvisie geeft aan hoe de doelen en prioriteiten de komende jaren worden vertaald in concrete acties. Via de afwegingskaders hanteren we de woonvisie ook bij de invulling van woningbouwprojecten, zoals ten aanzien van de percentages sociale huur en middensegment en de gewenste grootte van woningen. Meerjarige Prestatieafspraken In 2023 zijn nieuwe meerjarige prestatieafspraken met de woningcorporaties Elan Wonen, Pré Wonen en Woonzorg Nederland en hun huurdersverenigingen gemaakt voor de periode 2024 tot en met 2027. In de prestatieafspraken staan de plannen voor het Heemsteedse woningbeleid voor de komende jaren over nieuwbouw van sociale huurwoningen en de bestaande woningvoorraad van de corporaties. De afspraken betreffen daarnaast een breed scala aan onderwerpen, zoals beschikbaarheid, betaalbaarheid, leefbaarheid, veiligheid en duurzaamheid. Splitsingsvergunningen Een splitsingsvergunning is een vergunning om een woning kadastraal te splitsen in appartementsrechten.
Gezien de behoefte aan woningen, de beperkte ruimte in Heemstede om bij te bouwen en de hoeveelheid grote woningen, juichen we deze aanvragen toe. In 2023 zijn op deze wijze in totaal 14 extra woningen toegevoegd.
Jaarstukken 2023
pagina 79
Regionale Sam enw erking (governance) In 2023 hebben we de Zuid-Kennemer Agenda uit 2019 geactualiseerd, zodat deze weer aansluit bij de ambities in de bestuursperiode 2022-2026. De samenwerking op de hoofdopgaven landschap, wonen, bereikbaarheid, economie, klimaat(adaptatie) en bereikbaarheid wordt onverminderd voortgezet. De bestaande regionale samenw erking in het sociaal domein verbinden we nu ook in de Zuid -Kennemer Agenda, met toevoeging van twee hoofdopgaven: Gezondheid bevorderen en Gezond en Veilig opgroeien. Door de verbinding met het sociaal domein ontstaat een completer verhaal van de kracht van de regio Zuid Kennemerland.
Im plem ent at ie van de Om gevingsw et De Omgevingswet regelt alles voor de ruimte waarin we w onen en werken. Deze wet moet het voor inwoners en bedrijven eenvoudiger maken om vergunningen aan te vragen, zoals voor nieuwe woningen, winkels, bedrijven of de aanleg van wegen. In 2023 zijn we aan de slag gegaan om tot een Omgevingsvisie te komen. Ook is er aandacht besteed aan de gevolgen voor de dienstverlening en het vergunningentraject. Heel belangrijk ook is dat we in 2023 tijdig de koppeling met het landelijke Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO) hebben gemaakt. Omgevingsvisie De Omgevingsvisie is het belangrijkste politiek-bestuurlijke document waarin we onder de Omgevingswet gemeentelijke ambities kunnen opnemen. In 2023 is het proces gestart om te komen tot een Omgevingsvisie met het opstellen van de visie-op-hoofdlijnen en het doorlopen van een participatietraject. Regie op lokale ruim t elijke ont w ikkelingen Samen met ontwikkelaars en de samenleving zijn we blijvend op zoek naar passende woonoplossingen in Heemstede om invulling te geven aan onze woonopgave. In 2023 hebben we gewerkt aan de voorbereiding of afronding van diverse transformaties en ontw ikkelprojecten of
initiatieven, zoals Kennemerduin,
Princenbuurt en Ons Tweede Thuis (voormalig Spaarne Gasthuis). Dit zijn allemaal ontw ikkelingen van derden die wij bestuurlijk-juridisch faciliteren en toetsen aan de gemeentelijke uitgangspunten en afwegingskader, zoals de Woonvisie. Manpadslaangebied Het gebied Manpad is een van de weinige locaties waar nog ruimte is voor een nieuwbouwproject. Met de initiatiefnemers en andere betrokkenen is gesproken om ontw ikkelafspraken te maken over de woningbouw mogelijkheden. In 2023 zijn door het college een Marsroute en door de gemeenteraad een Participatieplan vastgesteld om deze ontwikkelafspraken te maken. Omdat de in juni 2023 vastgestelde Woonvisie óók van toepassing werd op het gebied Manpad, is besloten eerst het aantal en soort nieuwe woningen in het gebied te bepalen, alvorens de participatie te starten. Het aantal en soort wonin gen is in maart 2024 door de gemeenteraad vastgesteld. Havenkwartier/Groot Clooster Vanuit de behoefte om de door de raad vastgestelde uitgangspunten voor het Havenkwartier aan te passen om woningbouw mogelijk te maken, gecombineerd met de mogelijkheden tot andere invulling van functies op het terrein van de rioolwaterzuiveringsinstallatie en de leefbaarheids- en verkeersveiligheidsknelpunten op de N201, is de mogelijkheid ontstaan om tot een gebiedsgerichte aanpak te komen van percelen rond om het centraal gelegen Hageveld.
Het gebied tussen het Heemsteeds Kanaal, het Havenkwartier, het Spaarne, de beoogde integrale gebiedsuitwerking geaccordeerd in de begroting 2024.
Jaarstukken 2023
pagina 80
Uit voering van het Woonakkoord Zuid -Kennem erland De zeven gemeenten in de regio Zuid -Kennemerland/IJmond werken actief regionaal samen. Regelmatig zijn er ambtelijke overleggen van de regionale werkgroep en bestuurlijke portefeuillehoudersoverleggen (PFO). Hierin werken we aan de doelen uit het regionaal Woonakkoord. In 2023 is het regionaal Woonakkoord geëvalueerd waarna is geconstateerd dat de hoofdlijnen nog actueel zijn. Het Uitvoeringsprogramma van het Woonakkoord beschrijft hoe de gemeenten en provincie Noord Holland samenwerken voor middellange-termijn-doelen, zoals bevorderen van doorstroming, de inzet van energiecoaches en het huisvesten van kwetsbare inwoners. In samenwerking met Bloemendaal en Zandvoort is een onderzoek naar de behoefte aan woonw agenstandplaatsen uitgevoerd. In 2023 is ook de Woondeal MRA vastgesteld, waarin afspraken met het Rijk over woningbouw zijn gemaakt. Bevorderen van doorstroming In 2023 is de regeling Ouder worden & Prettig wonen uitgebreid naar andere gemeenten in ZuidKennemerland/IJmond (behalve Zandvoort). Hierdoor hebben hurende Heemsteedse senioren voorrang bij het vinden van een geschikte woning in andere regiogemeenten. In prestatieafspraken met corporaties is afgesproken dat zij alle middeldure en vrije sector huurwoningen met voorrang aanbieden aan huurders die een sociale huurwoning achterlaten.
Energiecoaches We zetten energiecoaches in voor woningeigenaren en huurders met een kleine beurs. Dit doen we zodat de laagste inkomensgroepen ook kunnen participeren in de energietransitie en profijt hebben van besparingen. Ook in 2023 hebben energiecoaches weer voorlichting en tips gegeven aan onze inwoners om thuis energie te besparen. Pact van Uitstroom Gemeenten, woningcorporaties en zorg- en welzijnsorganisaties in Zuid-Kennemerland en IJmond werken regionaal samen via de afspraken in het Pact van Uitstroom. Dit doen we om kwetsbare mensen bij uitstroom uit het Beschermd Wonen en de Maatschappelijke Opvang een passend e, zelfstandige woonplek aan te bieden en te zorgen voor een zachte landing in de wijk. De corporaties stellen jaarlijks maximaal 178 woningen beschikbaar op basis van een regionale verdeelsleutel. Heemstede doet hierin mee met 12 woningen per jaar. Startersleningen Enkele keren per jaar wordt een starterslening aangevraagd om het kopen van een woning voor meer
675.000 zijn. Statushouders Statushouders vormen een belangrijke groep, waarvoor we elk halfjaar een taakstelling van het Rijk ontvangen voor huisvesting. Corporaties dragen bij aan het realiseren van deze taakstelling, omdat statushouders tot hun doelgroep behoren. In 2023 hebben corporaties 24 permanente huurwoningen aangeboden, w aarvan 12 aan bewoners van de tijdelijke opvanglocatie aan de Sportparklaan. Twee alleenstaanden wachten nog op huisvest ing en verblijven tijdelijk in een gemeentelijke woning aan de Glipperweg. Met de overige 12 woningen is voldaan aan de reguliere taakstelling van 2023, die bijgesteld is naar 28 personen voor de tweede helft van 2023 vanwege minder verleende vergunningen dan verwacht. Na huisvesting van alle personen in de vrijgekomen woningen sluiten we 2023 af met een positief saldo van 12 personen op de volledige taakstelling van 61.
Jaarstukken 2023
pagina 81
Onderhouden en verduurzam en gem eent elijk vast goed Het groot onderhoud wordt volgens wettelijke eis vanaf 2019 uitgevoerd volgens een doorlopende de hand van onderhoudsinspecties NEN 2667 geactualiseerd. Het afgelopen jaar zijn onderhoud- en/of Gemeentewerf, Plein 1, het Raadhuis, kindcentrum de Molenwerf (Molenwerfslaan 9) en het kinderdagverblijf/ depandance Crayenesterschool (Overboslaan 28-32). Professionaliseren van vast goedbeheer Vanuit de publieke rol die de gemeente als eigenaar van grond en gebouwen heeft, hebben we vorig jaar stappen gezet om het vastgoedbeheer verder te professionaliseren. Dit hebben we gedaan door een gelegitimeerde, zorgvuldige, transparante en (kosten)efficiënte handelswijze te volgen voor het beheer. De implementatie van een nieuw vastgoedbeheersysteem geeft zicht op aard, omvang en onderhoudstoestand van het vastgoed. Daarnaast kan informatie over contracten, verhuurbare panden en verhuuropbrengsten worden aangetoond voor de accountant.
Hoe hebben w e dit gem et en? Verplicht e beleidsindicat oren Indicator
Meeteenheid
Jaar
Waarde
Gemiddelde WOZ waarde
Duizend euro
2021
548
2023
677
Nieuw gebouwde
Aantal per 1.000 woningen
2020
15,4
2022
2,4
Demografische druk*
%
2021
103,5
2023
104,1
Gemeentelijke woonlasten
in euro's
2021
937
2023
1.133
in euro's
2021
1.003
2023
1.216
meting
Jaar
Waarde
meting
woningen
eenpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden laatste meting cijfers uit: waarstaatjegemeente.nl *Het aantal personen van 0 tot 20 jaar én 65 jaar in verhouding tot de personen van 20 tot 65 jaar.
Overige beleidsindicat oren Monitoring verduurzaming vastgoed (CO2-besparing per object)
Jaarstukken 2023
pagina 82
Wat heeft het gekost ? plus = nadeel, min = voordeel
Rekening
Begroting
Rekening
2022
2023
2023
Lasten
2.682
3.301
3.451
Baten
-1.782
-1.310
-1.452
900
1.991
1.999
1.269
127
127
-17
-435
-428
Mutatie reserves
1.252
-308
-301
Resultaat programma
2.151
1.684
1.698
Saldo van baten en lasten Storting in reserve Onttrekking aan reserve
plus = nadeel, min = voordeel
Rekening 2022
Begroting 2023
Rekening 2023
Verschil
452
662
554
-108
2.230
2.639
2.897
258
2.682
3.301
3.451
150
0
0
0
0
-1.782
-1.310
-1.452
-143
-1.782
-1.310
-1.452
-143
900
1.991
1.999
7
1.269
127
127
0
-17
-435
-428
7
Mutatie reserves
1.252
-308
-301
7
Resultaat programma
2.151
1.684
1.698
14
Last en
per t aakveld
8.1
Ruimte en leefomgeving
8.3
Wonen en bouwen
Subtotaal Lasten Bat en
per t aakveld
8.1
Ruimte en leefomgeving
8.3
Wonen en bouwen
Subtotaal Baten Saldo van baten en lasten Mut at ie reserves Storting in reserve Onttrekking aan reserve
Jaarstukken 2023
pagina 83
Toelichting op de financiële cijfers Last en Taakveld 8.1 Ruim t e en leefom geving 108.000. Dit ontstaat doordat:
•
Minder gebruik is gemaakt van ingeleend personeel voor het maken van bestemmingsplannen. bestemmingsplannen is ingezet voor verkeersadviezen om in 2023 uitvoering te geven aan de ambities op het gebied van verkeer(s)(veiligheid) en bereikbaarheid, zoals het opstellen van de parkeervisie, de parkeernormennota en onderzoek naar weren vrachtverkeer. Hiervoor was op voorhand geen budget geraamd zodat bij het taakveld verkeer (2.1) een overschrijding op de advieskosten is ontstaan terwijl op dit taakveld (8.1) een voordeel resteert;
•
105.000 aan kosten in 2023 terwijl 16.000. Gemeentebreed is dit budgettair neutraal omdat de kosten voor invoering van de Omgevingswet worden verrekend met de reserve 16.000 lager uit. De kosten voor implementatie zullen voornamelijk worden gemaakt vanaf 2024.
Taakveld 8.3 w onen en bouw en 258.000. Dit ontstaat doordat:
•
118.000 ontstaat op de doorberekende salarislasten en inhuur op onder meer volkshuisvesting en vastgoed. Deze inhuur komt ten laste van de vacaturepot en wordt betrokken bij de salarislastenanalyse. De vacaturepot wordt gevormd uit openstaande vacatures waarvoor geen vaste medewerker kon worden aangetrokken en moest worden ingehuurd;
•
ang van vluchtelingen en statushouders. Dit nadeel bestaat uit
Het haalbaarheidsonderzoek naar permanente locaties voor de huisvesting van Oekraïners en 47.000 overschreden. Dit komt omdat naar aanleiding van de vaststelling van de Woonvisie de scope van het onderzoek naar huisvesting voor Oekraïense vluchtelingen en statushouders is uitgebreid naar het (tevens) huisvesten van aandachtsgroepen voor de lange termijn. Dit heeft geleid tot extra inzet en ontwerpkosten;
Het in oude staat brengen van de Kohnstammlaan en de Sportparklaan na het verwijderen van 83.000. 83.000 over te hevelen naar 2024.
Er is een
44.000 aan
huurinkomsten tegenover die niet in de begroting opgenomen waren. Deze baten zijn toegelicht bij de baten van programma 8.3.
•
Voor de aanpak van energie-armoede is een subsidie van het Rijk verkregen (SiSa regeling). In 2023 is 158.000 minder uitgegeven dan geraamd. Dit is een voordeel. Gemeentebreed is dit echter budgettair neutraal omdat ook minder subsidie kan worden aangewend dan geraamd. Dit vormt daarom voor hetzelfde bedrag een nadeel op de lasten van dit taakveld. De subsidie loopt echter door naar 2024 en zal in het volgend boekjaar worden ingezet;
•
Voor het energiebesparingsprogramma wonen, onderdeel van het uitvoeringsprogramma Heemstede 45.000 minder uitgegeven dan geraamd;
•
281.000 hoger dan geraamd. Dit komt voornamelijk door de extra dotatie aan de voorziening onderhoudsfon ds woningen en gebouwen die ziet op kosten die de komende jaren worden gemaakt. Het onderhoud op zich is niet gewijzigd maar de kosten van het toekomstig onderhoud vallen door de gestegen prijzen hoger uit. Dit is uit de verplichte bureau-actualisatie bij de jaarrekening 2023 gebleken. De verwachte prijsindexatie door de branche ligt
Jaarstukken 2023
pagina 84
inmiddels op 10,54%, terwijl de gemeente rekening houd met het percentage dat vorig jaar door het CPB was gepubliceerd van 4,15%. Ook is een pand aan de Heemsteedse Dreef aan het DMJOP toegevoegd. De dotatie moet vanaf 2024 ook structureel stijgen. Dit zal aan de raad in 2024 worden voorgelegd in de voorjaarsnota 2024 en de kadernota 2025-2028. De storting komt overeen met het door de raad vastgestelde onderhoudsniveau "sober doch doelmatig";
• •
11.000.
Bat en Taakveld 8.3 Wonen en bouw en Het voordeel
•
143.000 en ontstaat doordat:
inkomsten aan bouwleges is ontvangen dan begroot. Bij de najaarsnota 2023 is het begrote bedrag al omhoog bijgesteld met de informatie die toen bekend was. Deze verdere overschrijding wordt grotendeels veroorzaakt door twee grote vergunningsaanvragen aan h et einde van het jaar;
• opvang op de Sportparklaan en op de Glipperweg en is een voordeel t.o.v. de begroting 2023;
•
Voor de verhuur van openbare ruimte aan een
42.000 in rekening gebracht. Dit was
nog niet begroot en daarmee een voordeel;
•
Voor de aanpak van energie-armoede is een Rijksuitkering (SiSa) ontvangen. Omdat er minder is uitgegeven wordt er ook minder subsidie verantwoord in 2023 d an geraamd. Dit is een nadeel van 158.000. Gemeentebreed is dit budgettair neutraal omdat er ook minder uitgaven zijn. De subsidie is jaar overschrijdend zodat deze in 2024 nog kan worden ingezet;
•
Van de subsidies voor energiebesparingsprogramma wonen en de lokale aanpak isolatie is in totaal 30.000 minder ontvangen dan geraamd. Dit is een nadeel maar omdat er ook minder kosten zijn gemaakt is dit gemeentebreed budgettair neutraal;
•
Jaarstukken 2023
3.000.
pagina 85
Program m a 9 Raad Inhoud program m a Wat is de t aak van de raad De gemeenteraad vertegenw oordigt de inwoners van de gemeente Heemstede en vormt samen met het college van burgemeester en wethouders het bestuur. De raad heeft drie rollen:
1. 2. 3.
bepaalt de kaders van het beleid, stelt de middelen beschikbaar en controleert de uitvoering van het beleid door het college.
De raad wordt daarin bijgestaan door de griffier en diens medewerkers. De griffie is
anders dan alle andere
ambtenaren - alleen in dienst van de raad. De griffie ondersteunt de raad, de fracties en de individuele raadsleden, de raadscommissies en de bijzondere commissies (de agendacommissie, het presidium, de auditcommissie en de vertrouwenscommissie) steeds in het vergaderproces. Daarnaast is de rol van de (commissie)griffier het ondersteunen van de voorzitters bij de vergaderingen. De griffie ondersteunt ook het contact tussen de raad en de inwoners van Heemstede. De rekenkam er De rekenkamer is onafhankelijk en ondersteunt de raad met institutioneel onderzoek naar de doelmatigheid, de doeltreffendheid en de rechtmatigheid van het door het gemeentebestuur gevoerde beleid. De account ant De accountant doet in opdracht van de raad jaarlijks onderzoek naar een getrouw beeld van de jaarrekening die het college aan de raad presenteert.
Wat hebben w e bereikt ? In 2023 heeft de rekenkamer één onderzoek naar de besteding van Enecogelden uitgevoerd. De accountant heeft onderzoek naar de jaarrekening 2022 uitgevoerd, in nauw overleg met de auditcommissie. De meerprijs die daarvoor gold is te wijten aan de extra controle op basis van rijksregelingen.
Jaarstukken 2023
pagina 86
In lijn met het Griffiewerkplan ondersteunde de griffie:
-
15 keer de cyclus de vergaderingen van agendacommissie, raadscommissies en raad; 6 keer het presidium; 7 keer de vertrouwenscommissie en daarnaast 2 weekenden voor de selectiegesprekken met burgemeesterskandidaten; De droge cijfers doen geen recht aan het intensive karakter van het proces. De leden van de vertrouwenscommissie groeiden dichter naar elkaar toe, de samenwerking griffier en secretaris is essentieel
-
Eénmaal de heidag en éénmaal een trainingsavond voor raadsleden; Wekelijks driehoeksoverleg burgemeester, secretaris en griffier; Instrumenten: o 31 moties; o 13 amendementen; o 40 schriftelijke (en vele mondelinge) vragen en de monitoring van toezeggingen bijvoorbeeld; Let wel, bij het tellen nemen we alle versies als één instrument en ook nemen we de instrumenten mee die wel met hulp van de griffie w erden voorbereid maar nooit ingediend. Een tweede aandachtspunt is dat alle instrumenten ook aan de zijde van het college capaciteit vragen om de beantwoording voor te bereiden.
Wat hebben w e ervoor gedaan? Voor het eerst sinds de invoering 22 jaar geleden van het dualisme is in 2023 een Griffiewerkplan gebruikt als leidraad voor de werkzaamheden van de griffie. In 2024 vindt de monitoring plaats daarvan plaats: zijn de verwachtingen en ambities daadw erkelijk gerealiseerd binnen de gestelde normen. Opvallend onderdeel was de achterstand in het publiceren van besluitenlijsten van de raad, die achterstand is in het voorjaar van 2023 geheel weggewerkt. De meest in het oog lopende afwijking ten opzichte van het Griffiewerkplan is gelegen in de komst van een nieuwe burgemeester. In de planning w erd rekening gehouden met een relatief kort herbenoemingstraject. Met het besluit om een kroonbenoemde burgemeester te selecteren moest buitengewoon groot beslag worden gelegd op de uren en capaciteit van de griffier. Er zijn maandelijks commissie- en raadsvergaderingen georganiseerd en besluitvorming door de raad en bijzondere commissies is voorbereid en afgehandeld. Daarbij heeft de griffie de raad ondersteund in h et inzetten van het instrumentarium van raadsleden. De raad is getraind op het stuk van weerbaarheid en de raad is met college en MT begeleid in het reflecteren op de eigen werkwijze. De rekenkamer heeft de raad een rekenkameronderzoek gepresenteerd dat w erd uitgevoerd in 2023.