Jaarstukken 2023.pdf

De auditcommissie heeft met de accountant de programmarekeningen besproken en aan de raad advies uitgebracht. Voor de controle van de volgende jaarrekening heeft de auditcommissie het gesprek gevoerd met de accountant over het normenkader en de toleranties. Form at ie griffie De griffiersfunctie was vacant per 1 januari 2023. De werkgeverscom missie zocht een interimgriffier die ervaring had in een (of meer) herbenoemingsproces(sen) van burgemeesters. Die kon worden ingevuld door een interimgriffier die de gewenste ervaring had. Toen de burgemeester bekend maakte dat die zich terugtrok vóór een herbenoeming, zocht de werkgeverscom missie een interimgriffier die ervaring had in het proces om te komen tot een kroonbenoemde burgemeester. Die ervaring had de interimgriffier gelukkig ook en zo is diens Jaarstukken 2023

pagina 87

opdracht verlengd tot en met de installatie van een kroonbenoemde burgemeester in april 2024. In het voorjaar van 2024 wordt een nieuwe griffier geselecteerd door de werkgeverscommissie en formeel aangewezen door de raad. De griffiesecretaresse had per 31 december 2022 opgezegd na het vinden van een andere baan als ambtenaar. Eén van de twee commissiegriffiers heeft in het voorjaar van 2023 een baan elders aanvaard. Daarmee ontstonden vacatures en bleven er werkzaamheden liggen.Met een klein aantal uren uitbreiding in formatie zijn deze

nu 3 parttime - functies gelukkig weer bezet en kon de griffie gaan bouwen.

In 2023 zijn de medewerkers ook geschoold. Die opleidingen worden in de loop van 2024 afgerond.

Hoe hebben w e dit gem et en? In 2023 heeft de rekenkamer één onderzoek naar de besteding van Enecogelden uitgevoerd. De accountant heeft onderzoek naar de jaarrekening 2022 uitgevoerd, in nauw overleg met de auditcommissie. De meerprijs die daarvoor gold is te wijten aan de extra controle op basis van rijksregelingen. In lijn met het Griffiewerkplan ondersteunde de griffie:

-

15 keer de cyclus de vergaderingen van agendacommissie, raadscommissies en raad; 6 keer het presidium; 7 keer de vertrouwenscommissie en daarnaast 2 weekenden voor de selectiegesprekken met burgemeesterskandidaten; De droge cijfers doen geen recht aan het intensive karakter van het proces. De leden van de vertrouwenscommissie groeiden dichter naar elkaar toe, de samenwerking griffier en secretaris is essentieel

-

Eénmaal de heidag en éénmaal een trainingsavond voor raadsleden; Wekelijks driehoeksoverleg burgemeester, secretaris en griffier; Instrumenten: o 31 moties; o 13 amendementen; o 40 schriftelijke (en vele mondelinge) vragen en de monitoring van toezeggingen bijvoorbeeld; Let wel, bij het tellen nemen we alle versies als één instrument en ook nemen we de instrumenten mee die wel met hulp van de griffie w erden voorbereid maar nooit ingediend. Een tweede aandachtspunt is dat alle instrumenten ook aan de zijde van het college capaciteit vragen om de beantwoording voor te bereiden.

Jaarstukken 2023

pagina 88

Wat heeft het gekost ? plus = nadeel, min = voordeel

Rekening

Begroting

Rekening

2022

2023

2023

Lasten

697

931

864

Saldo van baten en lasten

697

931

864

Resultaat programma

697

931

864

plus = nadeel, min = voordeel

Rekening 2022

Begroting 2023

Rekening 2023

Verschil

Bestuur

697

931

864

-67

Subtotaal Lasten

697

931

864

-67

Saldo van baten en lasten

697

931

864

-67

Resultaat programma

697

931

864

-67

Last en 9.1

per t aakveld

Toelichting op de financiële cijfers Last en Taakveld 9.1 Best uur

• de indexatie bij raadsleden afwijkt van die van de CAO voor overig personeel waar in de begroting rekening mee is gehouden;

•

13.000 minder uitgegeven aan Rekenkameronderzoek is dan begroot voor het onderzoek naar de Eneco-gelden;

•

Jaarstukken 2023

pagina 89

Jaarstukken 2023

pagina 90

Paragraaf 1 Lokale Heffingen Algem een De paragraaf lokale heffingen geeft een overzicht weer van de lokale heffingen in Heemstede. Achtereenvolgens wordt verder ingegaan op het beleid, de totale inkomsten en de kostendekkendheid van de tarieven, de lokale lastendruk en het kwijtscheldingsbeleid. De lokale lastendruk gaat in op de woonlasten te weten de onroerende zaakbelasting, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. De heffingen worden onderscheiden in drie soorten. Over de volgende onderdelen wordt in deze paragraaf gerapporteerd: A. Belast ingen Belastingen komen ten gunste van de algemene middelen en zijn vrij besteedbaar.

1. 2. 3. 4.

Onroerende zaakbelasting Belasting op roerende woon- en bedrijfsruimten Parkeerbelastingen Precariobelasting

B. Recht en Dit zijn specifieke lasten verband houdend met individuele diensten. De opbrengst mag maximaal kostendekkend zijn.

1. 2. 3.

Leges (diversen) Marktgelden Liggeld woonschepen in de woonschepenhaven Cruquiushaven

C. Heffingen Dit zijn specifieke lasten verband houdend met collectieve voorzieningen. De opbrengst mag maximaal kostendekkend zijn.

1. 2.

Afvalstoffenheffing

3.

Lijkbezorgingsrechten

Riool- en waterzorgheffing

Beleid Onroerende zaakbelast ing (OZB) Onroerende-zaakbelasting w ordt geheven op het gebruik en/of eigendom van onroerende zaken (woningen en niet-woningen). De eigenaar/ gebruiker op 1 januari van enig jaar is belastingplichtig voor het gehele jaar. Grondslag is de waarde van de onroerende zaak die is vastgesteld met een WOZ-beschikking. Voor het belastingjaar 2023 geldt de waarde van de onroerende zaak per 1 januari 2022. Gemeenten zijn vrij in de besteding van de inkomsten uit OZB. Vanwege schommelingen in de grondslag (WOZ-waarde) voeren we bij de OZB geen tarievenbeleid, maar een opbrengstenbeleid. Dit betekent dat bij het opstellen van deze begroting de beoogde opbrengst vastgesteld wordt. Voor 2023 zijn de geraamde ozb-opbrengsten verhoogd met de indexatie van 5,8%.

Jaarstukken 2023

pagina 91

Roerende w oon- en b edrijfsruim t en De belasting op het eigendom en gebruik van roerende ruimten heeft net als de OZB drie verschillende tarieven. Een eigenarentarief voor roerende ruimten die tellen als woning en een gebruikers- en eigenarentarief voor roerende ruimten die niet in hoofdzaak als woning tellen. De eigenaar/ gebruiker op 1 januari van enig jaar is belastingplichtig voor het gehele jaar. Grondslag is de waarde van de onroerende zaak die is vastgesteld met een WOZ-beschikking. Voor het belastingjaar 2023 geldt de waarde van de onroerende zaak per 1 januari 2022. Parkeerbelast ingen Voor het parkeren van een motorvoertuig op de openbare weg in een afgebakend gebied of voor de verlening van een vergunning hiervoor. In het kader van de parkeerregulering wordt deze parkeerbelasting geheven. Indien geen, of te weinig, parkeerbelasting is voldaan, kan de gemeente een naheffingsaanslag opleggen, vermeerderd met kosten. De parkeerbelastingen zijn algemene belastingen. Dat betekent dat de inkomsten geen vooraf bepaald bestemmingsdoel hebben, maar dat de gemeenteraad bepaalt waarvoor de opbrengsten uit deze belastingen worden ingezet. De gemeente is niet verplicht om de inkomsten aan parkeervoorzieningen of bijvoorbeeld infrastructuur uit te geven. Parkeerbelastingen mogen meer dan kostendekkend zijn.

Naheffingsaanslagen daarentegen mogen maximaal kostendekkend zijn en er is een maximum bedrag dat wordt vastgesteld door de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Voor 2023 was dat 72,90. Precariobelast ing Precariobelasting is een belasting die geheven wordt op het hebben van voorwerpen onder, op of boven gemeentegrond. Afhankelijk van het type object zijn er tarieven per tijdsperiode vastgesteld. Leges Leges zijn betalingen aan de overheid waar een individueel aanwijsbare tegenprestatie van de overheid tegenover staat. Belangrijke categorieën leges zijn de secretarieleges (leges die betaald worden aan de publieksbalie), bouwleges en leges voor APV vergunningen. Leges mogen maximaal kostendekkend zijn. Kostendekkendheid wordt in principe getoetst op verordeningsniveau. Hierdoor is zogenoemde kruissubsidiëring mogelijk: een verwacht overschot bij de ene activiteit wordt gebruikt voor de dekking van een verwacht tekort bij een andere activiteit. Het is dus niet nodig om de kostendekkendheid per activiteit te bepalen. Markt gelden Recht geheven van degene aan wie een vaste standplaats, dan wel een dag - of standwerkersplaats op de markt is toegewezen voor het uitstallen, aanbieden of verkopen van waren op de voor het houden van de markten aangewezen terreinen en andere openbare plaatsten.

Liggeld w oonschep en in de w oonschepenhaven Cruquiushaven Recht wordt geheven voor het innemen van een vaste ligplaats met een woonschip op een aangewezen ligplaats in de woonschepenhaven Cruquiushaven. Riool- en w at erzorgheffing Voor de mogelijkheid om afvalwater en/of hemelwater af te voeren via de gemeentelijke riolering en voor zuivering van huishoudelijk afvalwater.. Rioolheffing mag maximaal kostendekkend zijn. Afvalst offenheffing Alle huishoudens, zowel huurders als eigenaren van een woning, moeten afvalstoffenheffing betalen. Met deze inkomsten haalt de gemeente uw huisvuil op, voert het af en verwerkt het. afvalstoffenheffing mag maximaal kostendekkend zijn.

Jaarstukken 2023

pagina 92

Lijkbezorgingsrecht en Voor het gebruik van de begraafplaats (het recht om begraven te worden) en voor het door de gemeente verlenen van diensten zoals het onderhouden van het graf. Leges om gevingsvergunningen Het tarief voor de verlening van een omgevingsvergunning bedroeg in 2022 2,9% van de bouwkosten.

Inkom st en en kostendekkendheid t arieven Hieronder volgt een tabel met de opbrengsten van de verschillende belastingen.

Hierna wordt inzicht gegeven in de opbrengsten van de rechten en heffingen inclusief de mate van kostendekkendheid op basis van de voorgeschreven tabellen. Leges

Jaarstukken 2023

pagina 93

Onroerendezaakbelast ing (ozb) Voor de bepaling van de ozb-tarieven wordt de belastingcapaciteit (totale WOZ-w aarde van alle woningen en niet-woningen, respectievelijk) afgezet tegen de geraamde opbrengst ozb. De ozb-tarieven zijn in december 2022 vastgesteld in de verordening onroerende zaakbelastingen. Op dat moment w aren de WOZ-waarden nog niet officieel vastgesteld. Er moest door GBKZ dus een schatting gemaakt worden over hoeveel de belastingcapaciteit zou stijgen. In onderstaande tabel kunt u de begrote en werkelijke ozb opbrengsten zien.

Rioolheffing

plus=nadeel, min= voordeel Berekening kostendekkendheid Riool Begroot 2023

Werkelijk 2023

incl. w ijziging Kosten taakvelden incl. (omslag) rente

3.238

3.010

Inkomsten taakvelden excl. heffingen

310

0

2.928

3.010

Overhead

140

140

BTW

344

233

Tot ale kost en

3.412

3.383

Opbrengst heffingen

3.412

3.383

Percentage kostendekking

100%

100%

Netto kosten taakveld Extracom ptabel toe te rekenen kosten

Toelicht ing Het verschil tussen

29.000. Dit is het nadeel dat op de heffing is 29.000 minder geheven dan geraamd). De rioolexploitatie wordt verrekend

met de voorziening riolering overeenkomstig het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten. Rioolheffing dient beschikbaar te blijven voor riolering. Daarom wordt het positieve exploitatieresultaat riolering gestort in de voorziening riolering en wordt een negatief exploitatieresultaat daaraan onttrokken. Als gevolg van deze boeking resteert in vorenstaand overzicht ten opzichte van de begroting per saldo alleen het verschil tussen de begrote en de werkelijke rioolheffing. 514.000 gestort in de voorziening riolering. Dit is ontstaan omdat er meer rioolheffing is ontvangen dan er in werkelijkheid aan kosten is gemaakt. Dit komt omdat de rioolheffing gebaseerd wordt op de primaire begroting.

Jaarstukken 2023

pagina 94

Rioolexploitatie werkelijk ten opzichte van begroot: De rioolexploitatie kent de volgende vers

• •

829.000 voordeel):

in het programma water over 2023 verschuiven kosten in de uitvoering naar 2024. Hierdoor worden voor schoonhouden wegen en

31.000 minder toegerekend aan riolering doordat de

kosten voor het schoonhouden lager uitvielen;

• • •

112.000; 273.000 aan rentelasten, m aar deze hebben zich niet voorgedaan. Dit is een voordeel; 18.000;

•

30.000.

Hier tegenover staat de verrekening met de voorziening riolering. In de begroting inclusief wijzigingen werd 514.000 heeft 829.000 en is een nadeel (minder onttrokken dan geraamd). Per saldo is daarmee de gehele rioolexploitatie verrekend met de voorziening riolering. Afvalst offenheffing

plus=nadeel, min= voordeel Berekening kostendekkendheid Afvalstoffenheffing Begroot 2023

Werkelijk 2023

incl. w ijziging Kosten taakvelden incl. (omslag) rente Inkomsten taakvelden excl. heffingen

3.900

3.922

102

104

3.798

3.818

Overhead

44

44

BTW

709

627

Tot ale kost en

4.551

4.489

Opbrengst heffingen

4.551

4.489

Percentage kostendekking

100%

100%

Netto kosten taakveld Extracom ptabel toe te rekenen kosten

Toelicht ing: 62.000. Dit is het nadeel dat op de heffing is 62.000 minder geheven dan geraamd). De afvalexploitatie wordt verrekend met de voorziening afvalstoffen overeenkomstig het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten. Afvalstoffenheffing dient beschikbaar te blijven voor afval. Daarom wordt het positieve exploitatieresultaat afval gestort in de voorziening afvalstoffen en wordt een negatief exploitatieresultaat daaraan onttrokken. Als gevolg van deze boeking resteert in vorenstaand overzicht ten opzichte van de begroting per saldo alleen het verschil tussen de begrote en de werkelijke afvalstoffenheffing. 633.000 gestort in de voorziening afvalstoffenheffing. Dit is ontstaan omdat er meer afvalstoffenheffing is ontvangen dan er in werkelijkheid aan kosten is gemaakt in 2023. Dit komt omdat de afvalstoffenheffing gebaseerd wordt op de primaire begroting.

Jaarstukken 2023

pagina 95

Afvalexploitatie werkelijk ten opzichte van begroot: De afvalexploitatie kent de volgende verschillen ten op

•

• • • • •

334.000 voordeel):

de kosten van het inzamelen en verwerken van afval vallen lager uit doordat er minder afval is aangeboden en verwerkt als restafval en doordat Meerlanden in 2023 een lagere indexering dan de gemeente hanteerde op basis van de uniforme tarieven. Samen leidt dit tot een voordeel op inzameling 401.000; 130.000. De kosten bedroegen in w erkelijkheid 108.000 zodat hier een voordeel van 22.000 op is ontstaan; Omdat er minder kosten zijn gemaakt in 2023 wordt minder BTW toegerekend aan de heffing. Dit is een 83.000; de afrekening over 2022 van de afvalinzamelaar viel hoger uit dan geraamd. Het nadeel bedraagt 105.000; Mi 62.000. 5.000.

Hier tegenover staat de verrekening met de voorziening afvalstoffen. In de gewijzigde begroting werd nog uitgegaan van een storting va

633.000 heeft 334.000 en is een

nadeel. (meer gestort dan geraamd). Per saldo is daarmee de gehele afvalexploitatie verrekend met de voorziening afvalstoffen. Begrafenisrecht en

plus=nadeel, min= voordeel Berekening kostendekkendheid Begrafenisrechten Begroot 2023

Werkelijk 2023

incl. w ijziging Kosten taakvelden incl. (omslag) rente

427

436

Inkomsten taakvelden excl. heffingen

45

36

Netto kosten taakveld

382

400

164

164

Extracom ptabel toe te rekenen kosten Overhead BTW

79

83

Tot ale kost en

625

647

Opbrengst Begrafenisrecht en Percentage kostendekking

Jaarstukken 2023

625

647

100%

100%

pagina 96

Markt gelden

plus=nadeel, min= voordeel Berekening kostendekkendheid Marktgelden Begroot 2023

Werkelijk 2023

incl. w ijziging Kosten taakvelden incl. (omslag) rente

57

67

Inkomsten taakvelden excl. heffingen

0

0

Netto kosten taakveld

57

67

Overhead

16

16

BTW

6

8

Tot ale kost en

79

91

Opbrengst heffingen

56

53

70%

58%

Extracom ptabel toe te rekenen kosten

Percentage kostendekking

Lokale last endruk In de begroting 2023 was de gemiddelde WOZ waarde 2023 nog niet bekend en werd de gemiddelde WOZ waarde 2022 gebruikt in de tabel voor de woonlasten. Onderstaande tabel geeft de woonlasten aan de hand van de gemiddelde WOZ waarde 2023:.

De gemiddelde WOZeigenaar van een woning betaalde hier onroerende zaakbelasting over. De eigenaar betaalde ook voor de aansluiting van de woning op het gemeentelijk rioleringsstelsel. Een huurder van een woning wordt alleen voor de afvalstoffenheffing aangeslagen.

Kw ijt scheldingsbeleid Bij de gemeente Heemstede is er alleen voor de afvalstoffenheffing kw ijtschelding mogelijk. In 2023 is er nd.

Jaarstukken 2023

pagina 97

Paragraaf 2 Weerst andsverm ogen Algem een is een complexe aangelegenheid. Daarbij kan niet elk risico (eenvoudig) vertaald worden naar financiële impact. Bij het samenstellen van deze paragraaf worden de regels uit de Financiële verordening 2023 (voornamelijk uit artikel 15) toegepast. In deze paragraaf vindt u een toelichting op het weerstandsvermogen. We gaan in op de gebruikte begrippen en geven weer hoe de ratio van het weerstandsvermogen wordt berekend. Vervolgens worden de en worden eventueel nieuwe

in de begroting 2023 opgenomen

risico's die zich in 2023 geopenbaard hebben toegevoegd. Ter ondersteuning van de financiële positie volgt een overzicht van de verplichte kengetallen, een nadere toelichting en beoordeling.

Het w eerst andsverm ogen Om een goed oordeel te kunnen geven over het weerstandsvermogen zijn twee elementen van belang; de beschikbare weerstandscapaciteit en de benodigde weerstandscap aciteit: A. Beschikbare w eerst andscapacit eit Dit zijn de middelen en mogelijkheden waarover een gemeente beschikt of kan beschikken om risico's in financiële zin af te dekken. We onderscheiden incidentele (algemene reserve, post onvoorzien en stille reserves) en structurele weerstandscapaciteit (begrotingsruimte en reserve belastingcapaciteit). Conform de financiële verordening 2023 wordt in Heemstede de weerstandscapaciteit bepaald door de algemene reserve. Deze bedraagt per 31-12-2023

23.913.090

B. Benodigde w eerst andscapacit eit ( de risico's) Hierbij gaat het om de inventarisatie van de risico's die niet op een of andere manier zijn ondervangen en die een financieel gevolg kunnen hebben. Een risico is in dit verband een kans op het zich voordoen van een onvoorziene gebeurtenis met een financieel nadelig gevolg. De risico's zijn bij de begroting 2023 ingeschat 3.344.375

2.121.000.

1.900.000 een

prijsrisico dat zich voorgedaan heeft op de investering in het IHP. Deze invest ering wordt gedurende 60 jaar afgeschreven vanaf 2024 zodat het effect op de exploitatie 2023 nihil is. De risico's worden in deze paragraaf toegelicht. Rat io w eerst andsverm ogen In de Financiële verordening 2023 heeft de raad er voor gekozen voor het bepalen van de ratio van het weerstandsvermogen een bandbreedte van 1,6 tot 1,8 te hanteren. De ratio van het weerstandsvermogen kan per 31 december 2023 als volgt worden berekend op basis van de ingeschatte risico's bij de begroting 2023 en de algemene reserve per 31 december 2023:

De ratio kwam bij de begroting uit op 7,3. Het huidige ratio wijkt minimaal af (-/-0,15) en kan nog steeds als uitstekend worden beoordeeld op basis van onderstaande normtabel.

Jaarstukken 2023

pagina 98

Berekening van de beschikb are w eerst andscapacit eit (onderdeel A) De beschikbare weerstandscapaciteit van Heemstede bestaat uit het geheel van middelen die de organisatie daadwerkelijk beschikbaar heef 23.913.090. De beschikbare weerstandscapaciteit bestaat volgens het BBV uit de algemene reserve, de post on voorzien, stille reserves en onbenutte belastingcapaciteit. In de paragraaf weerstandsvermogen bij de jaarrekening 2023 gaan wij vooralsnog uit van de algemene reserve als beschikbare weerstandscapaciteit voor de vergelijking met de begroting 2023. In de Financiële verordening 2023 is vastgelegd dat de beschikbare weerstandscapaciteit in Heemstede alleen bestaat uit de algemene reserve. Berekening van de benodigde w eerst andscapacit eit , de risico's (onderdeel B) af opgenomen. De lijst moet worden beschouwd als een zo goed mogelijke inschatting op basis van de beschikbare informatie. Bij de begroting w as ingeschat hoe groot de ch tegelijk voordoen nemen. Er is voor deze systematiek gekozen om enige spreiding te bewerkstelligen, en de tabel hieronder is daarbij uitgangspunt.

door het vormen van een voorziening. Het is dan wel nodig dat het risico goed te kwantificeren is, want een die zo hoog zijn dat de gemeente ze zelf niet kan afdekken. Zo mogelijk wo

50.000 worden niet in de risico-inventarisatie betrokken. Deze moeten worden gedekt uit de normale flexibiliteit van de bedrijfsvoering.

ondervangen (waar geen voorziening voor is gevormd of verzekering voor is aangegaan), die een financieel gevolg kunnen hebben en w elk risico zich daadwerkelijk heeft voorgedaan in 2023.

Jaarstukken 2023

pagina 99

Totaaloverzicht benodigde w eerstandscapaciteit (B) werkelijk risico

Begroot risico m axim aal risico

kans

%

bedrag

1.

Investeringsprojecten

1.800.000 Gemiddeld 37,50%

675.000

0

2.

BTW en VPB

4.783.000

Laag

12,50%

597.875

0

3.

Niet-verhaalbare planschades

100.000

Laag

12,50%

13.000

0

4.

Omgevingswet

p.m.

p.m.

p.m.

50.000

0

5.

Vaste formatie zonder structurele dekkingsmiddelen

481.900

p.m.

p.m.

p.m.

0

6.

APPA regeling bestuurders en voormalig bestuurders

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

0

7.

Veiligheidsregio Kennemerland (inclusief GGD)

76.500

-

-

76.500

168.000

8.

Participatiebedrijf Z.Kennemerland (Spaarne Werkt)

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

0

9

Participatiewet - inkomensdeel, IOAW, IOAZ en Bbz

1.119.000

Hoog

62,50%

700.000

53.000

4.103.000

Laag

12,50%

513.000

0

p.m.

p.m.

p.m.

p.m.

0

p.m.

p.m.

p.m.

10. Gemeentefonds 11. Opvang Oekraïense vluchtelingen 12. Prijsstijgingen IHP 13. Garantstellingen leningen

1.917.000 Gemiddeld 37,50%

p.m. 1.900.000 719.000

0

maximaal risico 14.380.400 benodigde 1.932.000 2.121.000 weerstandscapaciteit Onderstaand worden de risico's nader toegelicht 1

Investeringsprojecten

Omschrijving

De gemeente loopt risico bij de investeringsprojecten.

Kans

Gemiddeld

Impact

In de periode 2023

35.300.000 aan grote projecten 500.000

betrokken. Het betreft 20 projecten zodat het gemiddeld risico wordt vastgesteld op keer

1.800.000 en komt uit op

675.000. Voorgedaan risico

Jaarstukken 2023

Geen.

pagina 100