Begroting 2023-2026 - versie doorzoekbaar.pdf
Tekst van het document
Kinderboerderij In 2023 is de kinderboerderij nog steeds een plek van ontmoeting, kennismaking met dieren, natuur en elkaar. Samen met de Vrienden van de Kinderboerderij en andere partijen wordt de kinderboerderij steeds verder ontwikkeld als locatie voor natuur- en milieueducatie. Recreatie, inzet op gebruik Wandelnetwerk Zuid-Kennemerland In 2023 zetten we ons in om het nieuwe netwerk volledig te gaan benutten en zorgen we voor ruime communicatie richting inwoners maar ook voor bezoekers van de gemeente om zo het wandelnetwerk onder de aandacht te brengen. Wandelen is voor de een het dagelijkse rondje, voor de ander een sportieve prestatie. Het brengt mensen in beweging, in contact met elkaar en geeft toegang tot de veel mooie gebieden die Heemstede rijk is. In Zuid-Kennemerland is vanaf eind 2022 een nieuw wandelnetwerk uitgerold samen met de Provincie Noord-Holland en gemeenten Haarlemmermeer, Haarlem, Velsen en Bloemendaal. In programma 3 (economie) staan de overige activiteiten op het gebied van recreatie
Spelen Er is een actieplan spelen 2021-2024. In 2023 starten we met het proces om te komen tot een jeugdakkoord. Jongeren krijgen een nadrukkelijke stem, door hen te laten meedoen in het proces en daarmee ruimte voor inbreng te geven. Partners uit de wijk die veel met jeugd werken zijn naast de jongeren zelf belangrijke samenwerkingspartners in het jeugdakkoord. De uitkomsten hiervan worden geïmplementeerd in het bestaande actieplan of meegenomen in de nieuwe visie spelen die gepland staat in 2024.
Hoe gaan we dit meten? Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Meeteenheid
Jaar meting
Waarde
Jaar meting
Waarde
Niet sporters
%
2016
31,8
2020
34,8
Programmabegroting 2023
pagina 49
Overige indicatoren Indicatoren sport/cultuur
Meest recente gegevens*
Combinatiefuncties
5,9 FTE
Goed ervaren gezondheid (0-11 jaar)
98 %
Goed ervaren gezondheid (scholieren)
86 %
Goed ervaren gezondheid (18-64 jaar)
88 %
Goed ervaren gezondheid (65+)
73 %
Gelukkig (scholieren)
83 %
Gelukkig (18+)
79 %
Voldoet aan beweegrichtlijn (19+)
62 %
Sport wekelijks bij club (4-11 jaar)
75 %
Sport wekelijks bij club (scholieren)
89 %
Gemeentelijke monumenten per 1000 inwoners
1,9
*Bron: Waarstaatjegemeente.nl en Gezondheidsatlaskennemerland.nl
Wat mag het kosten plus = nadeel, min = voordeel Bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting
Meerjarenraming
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
7.088
5.493
6.426
6.444
6.378
6.384
Baten
-2.513
-514
-1.274
-1.232
-1.232
-1.232
Saldo van baten en lasten
4.576
4.979
5.152
5.211
5.146
5.152
911
247
0
0
0
0
Onttrekking aan reserve
-1.058
-1.032
-188
-120
-105
-55
Mutatie reserves
-148
-786
-188
-120
-105
-55
Saldo
4.428
4.193
4.964
5.091
5.041
5.097
2023
2024
2025
2026
173
120
85
85
Gemeentefonds
4
4
4
4
Onontkoombaar
22
22
22
22
Bestaand beleid
-24
-47
-32
18
Prijs- en loonontwikkeling
318
318
318
318
Kapitaallasten
-54
23
29
37
439
439
426
483
Storting in reserve
plus = nadeel, min = voordeel
Nieuw beleid/wensen
Totaal
Programmabegroting 2023
pagina 50
plus = nadeel, min = voordeel
2023
2024
2025
2026
Nieuw beleid/wensen
173
120
85
85
Aanbesteding sportaccommodaties Groenendaal
29
0
0
0
In het meerjarenplan willen we een keuze maken tussen renovatie en nieuwbouw van sporthal en zwembad. Hiervoor huren wij een materiedeskundige in. De materiedeskundige start al in 2022. Hierbij wordt de inzet voor 2023 geraamd.
Vergroenen omgeving Glipperweg en maatregelen ecologie
34
0
0
0
In samenwerking met de buurt verbeteren van het openbaar groen (vergroenen plantsoenen en speellocaties) en realiseren van faunapassages en boomkronen uit de nota ecologie. Het verbeteren van groen biedt volop kansen voor mens en dier. We voegen extra groen toe in de wijk en op speellocaties. We verbinden natuurgebieden met elkaar door het creëren van een faunapassage.
Wijkgerichte aanpak/wijkwandelingen
30
30
30
30
In 2022 is er een pilot in de Geleerdenwijk geweest met het wijkgericht werken/wijkwandelingen. Om de wijkgerichte aanpak/wijkwandelingen voort te zetten is structureel budget noodzakelijk.
Zorg op maat blijven leveren
46
55
55
55
De ambitie is om de zorg op maat aan inwoners en specifiek (jonge) mantelzorgers zo dichtbij mogelijk te leveren. Dit vereist een sterkere regie op regionale en lokale contracten richting zorgpartijen, welzijn en jeugdhulp. Het gaat hier om een mutatie van in totaal € 126.500 in 2023 en van € 152.000 in de jaren daarna. Deze lasten worden op basis van de extra inzet van medewerkers doorbelast aan de programma's 4, 5, 6 en 7.
Versteviging culturele infrastructuur
35
35
0
0
Met deze wijziging wordt de versteviging van de culturele infrastructuur structureel ingebed (producten: beleef Heemstede, kleine subsidie culturele partners en cultureel evenement). Deze uitgaven op programma 6 worden gedekt met een onttrekking aan de coronareserve op programma 0. Onontkoombaar
22
22
22
22
Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) woningen en gebouwen
22
22
22
22
In 2022 wordt het MJOP woningen en gebouwen (gemeentelijk vastgoed) op basis van de wetgeving geactualiseerd. In de jaarrekening 2021 is hier al op ingegaan. In 2022 heeft de raad een voorstel over dit geactualiseerde MJOP vastgesteld. Door de gestegen prijzen van materialen en lonen valt de jaarlijkse dotatie (dit is de storting in de voorziening) hoger uit. Hiervan is een onderbouwde schatting gemaakt. De geschatte verhoging van in totaal € 160.000 is opgenomen vanaf de begroting 2023. De extra lasten drukken op de programma's 0, 4, 5, 6, 7 en 8. Bestaand beleid
-24
-47
-32
18
Dienstverleningsovereenkomst Openbare ruimte Meerlanden (DVO2)
-7
-7
-7
-7
De dienstverleningsovereenkomst openbare ruimte (DVO2) met Meerlanden voor 2023 wordt gebaseerd op de prognose over 2022 en de kostenverdeling over de taakvelden wordt geactualiseerd. De kosten dalen door een lagere inschatting van de kosten van gladheids- en onkruidbestrijding. De budgetaanpassing van in totaal € 159.000 heeft invloed op budgetten in de programma's 2, 3, 5 en 7.
Programmabegroting 2023
pagina 51
Vervanging speeltoestellen
20
20
20
20
Voor de incidentele vervanging van speeltoestellen (actieplan spelen) is een structureel budget beschikbaar gesteld. Dit budget is incidenteel verwerkt in 2022, maar is structureel. Het wordt nu meegenomen in de meerjarenraming.
Dekking exta inzet formatie in verband met decentralisatie beschermd wonen
-50
-50
-50
0
Het Rijk is van plan om vanaf 2023 de middelen voor beschermd wonen te decentraliseren van de centrumgemeenten naar de individuele gemeenten. Daarmee komt de praktische uitvoering van beschermd wonen naar de individuele gemeenten. Dit vraagt voorbereiding op het gebied van beleid, toegang en inkoop van de voorzieningen. Bij de kadernota 2022 is besloten om hiervoor vanaf 2022 extra capaciteit in te zetten in de jaren 2022-2025 en deze voor € 50.000 te dekken uit de reserve Sociaal domein. Met deze wijziging wordt de dekking voor de jaren 2023 tot en met 2025 geraamd.
Verdelen kosten handhaving
4
4
4
4
Bij de voorjaarsnota is € 60.000 inhuurbudget omgezet naar salarisbudget. met deze wijziging wordt dit verdeeld over de taakvelden van uitvoering. Deze omzetting komt terug in de programma's 1, 2 en 5.
Raming verhuis- en inrichtingskosten ouderen met als dekking de reserve verhuis- en inrichtingskosten ouderen voor de jaren 2023 en 2024
-15
-15
0
0
In de voorjaarsnota 2021 is een reserve gevormd voor de kosten van het deel nemen aan de ‘regeling ouder worden en prettig wonen’ en de inzet van de verhuiscoaching voor kwetsbare ouderen. Hierbij wordt voor 2023 en 2024 € 15.000 geraamd voor de inzet. Dit wordt gedekt door een onttrekking aan de reserve. De onttrekking van de reserve leidt tot baten in programma 5. De uitgaven staan geraamd in programma 6.
Inzet Beschermd Wonen
23
0
0
0
Bij de kadernota van 2022 is besloten om extra inzet in 2022 en 2023 voor de voorbereiding van de decentralisatie van beschermd wonen van de centrumgemeenten naar individuele gemeenten te dekken uit de reserve sociaal domein. De inzet van de extra inzet voor 2023 wordt hier geraamd. De totale kosten van € 64.000 zien we terug verdeeld over de programma's 4, 5, 6 en 7.
Programmabegroting 2023
pagina 52
Programma 6 Sociaal Domein Inhoud programma Het programma Sociaal Domein richt zich op taken op het gebied van hulp of ondersteuning in (jeugd)zorg en welzijn, gezondheid en werk en inkomen en de preventieve kant hiervan. Dit betreft de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo), de Jeugdwet, de Wet Publieke Gezondheid, de Wet inburgering en de Participatiewet. Daarnaast zijn ook de Wet sociale werkvoorziening (Wsw), de Wet gemeentelijke schuldhulpverlening (Wgs), Inkomensvoorziening voor Oudere en gedeeltelijk Arbeidsongeschikte Werknemers (IOAW), Inkomensvoorziening oudere en arbeidsongeschikte zelfstandigen (IOAZ) en Besluit bijstandsverlening zelfstandigen (Bbz) van toepassing. De rol van de gemeente is het ontwikkelen van beleid voor de uitvoering van de gemeentelijke taken die voortkomen uit deze wetten, inclusief preventie. Hiermee willen we een inclusieve samenleving realiseren waarin iedereen, van jong tot oud, van arm tot rijk, meedoet en zich kan ontplooien.
Wat willen we bereiken Om inwoners hulp en ondersteuning te bieden en zo lang mogelijk zelfstandig te laten wonen is een stevige sociale basisinfrastructuur met een breed voorzieningenaanbod beschikbaar, variërend van preventieve tot (zeer) specialistische voorzieningen. We organiseren dit aanbod dicht bij de inwoner en op maat, waarbij keuzevrijheid voor de cliënt voorop staat. De toegang tot deze voorzieningen geven we laagdrempelig en integraal vorm, waarbij de persoonlijke situatie van de inwoner het uitgangspunt is. Een sterke sociale basisstructuur draagt bij aan preventie, vroegsignalering en zo zelfstandig mogelijk meedoen in de samenleving. We bieden ondersteuning aan inwoners met als doel het vergroten van de zelfredzaamheid, waarbij de inwoner actief wordt betrokken. Voor de beroepsbevolking is dat in eerste instantie betaald werk. Maar het gaat ook om sociale zekerheid, zoals het ondersteunen van minima en het tegengaan van energiearmoede. Kwetsbare inwoners die niet op eigen kracht of via hun sociale netwerk kunnen meedoen, bieden we hulp of ondersteuning door inzet van onze expertise en het aanbod binnen de sociale basis. Bestaande uit voorzieningen die voor iedereen toegankelijk zijn, zoals ontmoetingsactiviteiten, sociaal cultureel werk en in sommige gevallen ook dagbesteding en individuele voorzieningen. Ook zetten we ons in voor de gezondheid van inwoners.
Een individuele of (maatwerk)voorziening wordt ingezet wanneer geen andere oplossing (meer) mogelijk is. Onze maatschappelijke partners en zorgaanbieders, inwoners en ondernemers hebben hier een belangrijke rol in. Een doelgroep die, zeker sinds de nieuwe Wet inburgering, onze extra aandacht heeft zijn de statushouders. Ook voor deze nieuwe inwoners is het doel dat ze snel en volwaardig mee kunnen doen in de Nederlandse samenleving, liefst door betaald werk.
Programmabegroting 2023
pagina 53
Ook starten we het proces om te komen tot een jeugdakkoord, waarin jongeren nadrukkelijk worden betrokken om hen een stem te geven en ze de mogelijkheid krijgen hun talenten en ideeën te ontplooien en het democratisch bewustzijn vergroot wordt. Het fundament in Heemstede staat, inwoners ervaren en beoordelen de geboden ondersteuning en voorzieningen in Heemstede over het algemeen positief. In 2023 zetten we dit voort en pakken we kansen en mogelijkheden voor doorontwikkeling, zoals een onderzoek naar de inzet van digitale technologieën om de schaarse zorgverleners en mantelzorgers te ontlasten.
Wat gaan we daarvoor doen Doel: preventie, versterken sociale basis en informele netwerk Een stevige sociale basis In Heemstede is sprake van een sociale basis die goed is en dit hoge niveau behouden we. Stichting WIJ Heemstede is hierin een stevige partner die mede uitvoering geeft aan het beleidsplan sociaal domein. Daarbij de focus leggend op vijf doelgroepen, die onze ondersteuning nodig hebben: kwetsbare jeugd/jongeren; ouderen; statushouders; mensen met GGZ-problematiek en mensen met een licht verstandelijke beperking. Op maat en dichtbij de eigen leefomgeving. De afspraken met Stichting WIJ Heemstede worden in 2023 voortgezet. In 2023 starten de gesprekken met WIJ Heemstede om te komen tot een nieuwe budgetsubsidie voor de periode vanaf 2024. Daarnaast evalueren we de routekaart regenbooggemeente en stellen we voor om deze voort te zetten. Tot slot zorgen we ervoor dat Plein 1 aansluit bij de behoeften van inwoners en gebruikers, zowel de ruimten in het pand als de activiteiten die er plaats vinden. Deskundigheidsbevordering, netwerken en verbinden In 2023 zetten we deskundigheidsbevordering over kwetsbare personen voort. De doelgroep zijn met name professionals, vrijwilligers en inwoners. Samen met de professionals intensiveren we netwerken en verbinding tussen de verschillende (maatschappelijke) partners, zorgaanbieders en informele netwerken in Heemstede.
Zowel voor de deskundigheidsbevordering als voor het inzetten op verbinding is een belangrijke rol weggelegd voor Plein1 en haar gebruikers, waaronder vrijwilligers en professionals. Ook de 'Sociale Coalitie' speelt hierin een rol. Aanpak Eenzaamheid; ook voor jongeren De lokale Aanpak Eenzaamheid, die in 2021 is gestart met inzet van partners uit de ‘Sociale Coalitie’ wordt in 2023 voortgezet, in navolging van de landelijke aanpak Eén tegen Eenzaamheid. Zowel oud als jong, werkenden als niet werkenden zijn hierbij doelgroep. Extra aandacht voor jongeren is er via jongereninitiatieven en het online platform. Jeugdakkoord Het proces naar het jeugdakkoord wordt opgestart. Jongeren krijgen een nadrukkelijke stem, door hen te laten meedoen in het proces en daarmee ruimte voor inbreng te geven. Maatschappelijke partners die veel met jeugd werken zijn naast de jongeren zelf belangrijke samenwerkingspartners in het jeugdakkoord. Voor meer informatie hierover wordt verwezen naar programma 0. Toegankelijk Heemstede We streven naar een inclusieve samenleving, waarbij een ieder, ongeacht zijn/haar beperking, meedoet in de maatschappij. Ook in 2023 werken we samen met de werkgroep Toegankelijkheid, waarbij ervaringsdeskundigen de gemeente ondersteunen om de toegankelijkheid van Heemstede te verbeteren.
De verordening toegankelijkheid wordt samen met de werkgroep hernieuwd en landt in het inclusieakkoord in 2025.
Programmabegroting 2023
pagina 54
Spaarne Werkt Spaarne Werkt is het nieuwe Participatiebedrijf in de arbeidsmarktregio Zuid-Kennemerland. In samenwerking met de consulenten ‘Werk en Inkomen’ van de deelnemende gemeenten, partners en werkgevers beoogt Spaarne Werkt voor zoveel mogelijk kwetsbare werkzoekenden betaald werk te realiseren. Daarvoor voert Spaarne Werkt vier taken uit: de sociale werkvoorziening (Wet sociale werkvoorziening), Nieuw beschut werk (Participatiewet), re-integratie voor werkzoekenden met een overbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt en voor werkzoekenden met een arbeidsbeperking die in aanmerking komen voor een garantiebaan (Participatiewet), en leerwerktrajecten voor jongeren met schooluitval zonder startkwalificatie (Wet voortijdig schoolverlaten). Om het doel te kunnen realiseren is gezamenlijk een ontwikkelagenda opgesteld, die is vastgelegd in het meerjaren kaderprogramma (20222026). Belangrijk aandachtspunt hierin is het terugdringen van het tekort op (Nieuw) beschut werk. Re-integratie Door samenwerking in de arbeidsmarktregio en met behulp van onze re-integratiepartners (waaronder Spaarne Werkt) begeleiden wij uitkeringsgerechtigden zo efficiënt en vakkundig mogelijk naar werk. Daarnaast zorgen we voor deskundige en onafhankelijke medische advisering als mensen beperkingen hebben. Dit betreft een groot deel van de mensen met een uitkering.
In de huidige krappe arbeidsmarkt proberen we werkgevers te extra te stimuleren ook deze mensen met beperkingen aan te nemen, bijvoorbeeld door het proces rondom loonkostensubsidie eenvoudiger te maken in de regio. Inburgering Ten behoeve van de inburgering zijn overeenkomsten aangegaan met partijen die inburgeringsplichtigen ondersteunen. Hierbij worden nadrukkelijk ook maatschappelijke partners uit de wijk betrokken, zodat integratie in de eigen leefomgeving plaatsvindt. Wanneer nodig vindt bijstelling van dit lerende stelsel plaats. Door de samenstelling van de bevolking krijgt Heemstede relatief weinig middelen voor de uitvoeringskosten (personeel en materiaal) van de inburgeringswet. Binnen de uitvoeringskracht op orde (zie programma 0) is hiervoor extra budget aangevraagd. Daarnaast zijn we gestart met de versnelde opvang van statushouders, het is nog niet duidelijk welke uitvoeringskosten en vergoedingen van het Rijk dit met zich meebrengt. Bevorderen gezonde leefstijl Binnen het gezondheidsbeleid is de bevordering van een gezonde leefstijl een belangrijk onderdeel. Een groot deel van de ziektelast is te wijten aan een slechte leefstijl. Via het lokale preventieakkoord Samen gewoon Gezond! zetten we samen met de lokale partners in op het terugdringen van alcoholgebruik, gezond gewicht en mentaal welbevinden. De focus ligt op het bereiken van een gezonde generatie.
Gezondheidsbeleid is meer dan alleen het preventieakkoord en samen met de GGD geven we uitvoering aan de regionale gezondheidsnota 2021-2028 Samen gezond in Kennemerland.
Doel: toeleiding en ondersteuning van inwoners Inzet vrijwilligers en zorgrobots We onderzoeken in hoeverre vrijwilligers en digitale technologieën, zoals zorgrobots (lokaal en regionaal) ingezet kunnen worden. Met als doel de schaarse zorgverleners en mantelzorgers te ontlasten. Ondersteuning (jonge) Mantelzorgers Ook jonge mantelzorgers krijgen de nodige ondersteuning en een eigen 'mantelzorgdag' in Heemstede. Passend aanbod jeugdzorg De huidige overeenkomsten met de aanbieders van jeugdhulp lopen af op 31 december 2022. Op dit moment loopt samen met de andere gemeenten in de regio’s Zuid-Kennemerland en IJmond een inkoopprocedure gericht op nieuwe overeenkomsten per 1 januari 2023. De inkoopprocedure is een
Programmabegroting 2023
pagina 55
uitwerking van de eerder in de raad vastgestelde Regiovisie jeugdhulp (september 2021) en de Verwervingsstrategie jeugdhulp (september 2021). We willen dat jeugdigen gezond, gelukkig en veilig opgroeien. Meestal gaat dat goed, maar soms hebben jeugdigen en hun ouders extra hulp nodig. De laatste jaren zien we, conform de landelijke trend, de vraag naar jeugdhulp – en daarmee de uitgaven toenemen. Zowel gemeenten als jeugdhulpaanbieders spelen een rol in het betaalbaar houden van de jeugdhulp. In de beoogde nieuwe samenwerking vanaf 2023 delen we de verantwoordelijkheid – gemeenten en gecontracteerde aanbieders - niet alleen voor de kwaliteit, maar ook voor de kosten van de jeugdhulp. We geven de jeugdhulpaanbieders de ruimte om naar eigen inzicht de best passende, maar ook de meest effectieve en efficiënte zorg aan te bieden. Samen met de andere gemeenten in Zuid-Kennemerland en IJmond zoeken we een nieuwe manier van samenwerking met alle betrokken professionals. Samen ontwikkelen we een manier van werken waarbij jeugdhulpaanbieders op één plaats alle vormen van zorgen kunnen organiseren en aanbieden (integraliteit) zodat we jeugdigen goed kunnen ondersteunen bij het opgroeien. De kaders liggen vast, de uitwerking doen we met elkaar. Hiervoor zijn we voornemen om langlopende overeenkomsten aan te gaan met strategische partners.
Het Centrum voor Jeugd en Gezin (CJG) van Heemstede is de toegang van deze jeugdhulp in de gemeente, ook geven ze informatie en advies aan ouders en jeugdigen. Het CJG doet mee in de uitwerking van de nieuwe inkoop, als belangrijke schakel in de jeugdhulp keten. Door de toename van de vraag naar jeugdhulp en daarmee meer vragen aan het CJG is er versterking nodig. Binnen de uitvoeringskracht op orde is hiervoor budget aangevraagd (zie programma 0) Vanaf 2023 gaan we de klanttevredenheid van het CJG meten. Passend aanbod Wmo In 2023 behouden we de lokale dagbesteding via algemene voorzieningen, waarbij de afspraken lopen van 2022-2024. Per 2023 gaan nieuwe contracten in voor de maatwerkvoorzieningen huishoudelijke ondersteuning, dagbesteding en individuele begeleiding. De stijging van de tarieven (op basis van onafhankelijk kostprijsonderzoek) zorgt voor een toename van de kosten. Het collectief (Wmo) vervoer (bovenregionaal) en het leerlingenvervoer worden uitgevoerd door diverse vervoerders en de inzet van een vervoerscentrale. Deze contracten lopen in 2023 door, de aanbesteding voor nieuwe contracten per 1 januari 2024 is gestart en daarmee wordt een kostenstijging verwacht. Minimabeleid Het huidige minimabeleid loopt van 2020 tot en met 2023. Eind 2023 wordt het huidige beleidsplan geëvalueerd en een nieuw beleidsplan wordt opgesteld voor de periode 2024-2027.
Vooruitlopend op het nieuwe beleidsplan wordt een voorstel voorgelegd om met ingang van 2023 de inkomensgrens voor het minimabeleid gelijk te trekken. Tegengaan energiearmoede Conform de nieuwe landelijke richtlijn wordt met een eenmalige bijdrage aan minima deze vorm van armoede tegengegaan. Daarnaast worden er diverse regelingen ingezet en voortgezet in samenwerking met duurzaam Heemstede voor deze doelgroep en het tegengaan van energiearmoede. Zorg en Veiligheid In 2023 zetten we verder in op het versterken van de samenwerking tussen de domeinen Zorg en Veiligheid. Voorop staat daarbij preventie om problemen te voorkomen en goede, integrale ondersteuning wanneer een situatie voor inwoners toch verslechtert. Dit doen we in samenwerking met ketenpartners, zoals de politie, woningbouwcorporaties en GGZ aanbieders. Daarnaast spant Heemstede zich ook regionaal in voor een verbeterde ketensamenwerking in Zorg en Veiligheid.
Programmabegroting 2023
pagina 56
Beschermd wonen en maatschappelijke opvang In 2023 gaan we verder met de voorbereiding van de decentralisatie van Beschermd wonen die naar verwachting per 2024 plaatsvindt. Daarbij kijken we in regionaal verband naar zaken als inkoop en toegang voor Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang. In 2023 vindt een nadere uitwerking van de afgesproken regionale samenwerkingsvorm plaats. Voor de toegang, die bij het loket Heemstede komt te liggen in plaats van regionaal in Haarlem, wordt er een uitvoeringsplan opgesteld. Wonen en zorgplekken woonvisie benoemen (wijzigen).
Hoe gaan we dit meten? Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Meeteenheid
Banen
Aantal per 1.000 inwoners in de leeftijd 15-75 jaar % 12 t/m 21 jarigen
Jongeren met een delict voor de rechter
Jaar meting 2020
Waarde 596,2
Jaar meting 2021
Waarde 590,7
geen recente informatie aanwezig
Kinderen in uitkeringsgezin
% kinderen tot 18 jaar
2019
2
2020
2
Netto arbeidsparticipatie
2019
69,1
2020
68,5
Personen met een bijstandsuitkering
% van de werkzame beroepsbevolking t.o.v. de beroepsbevolking Aantal per 10.000 inwoners
2020
378,5
2021
213,2
Lopende reintegratievoorzieningen
Aantal per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
2019
118,5
2020
139,4
Jongeren met jeugdhulp
% van alle jongeren tot 18 jaar
2020
8,3
2021
10,7
Jongeren met jeugdbescherming
% van alle jongeren tot 18 jaar
2020
0,6
2021
0,6
Jongeren met jeugdreclassering
% van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
geen recente informatie aanwezig
Cliënten met maatwerkarrangement WMO
Aantal per 10.000 inwoners
2020
700
2021
670
Overige indicatoren Versterken sociale basis en informele netwerk Eenzaamheid 18+ (%) Jaar Heemstede Nederland 2016 35,3 42,9 2020 41,0 46,6 Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM
Programmabegroting 2023
pagina 57
Zeer ernstige eenzaamheid 18+ (%) Jaar Heemstede Nederland 2016 8 10 2020 9 11 Bron: Gezondheidsatlas GGD Kennemerland Recent alcoholgebruik scholieren % Heemstede 2015 32% 2019 29% 2021 35% Bron: Jeugdmonitor Emovo GGD KL Rookgebruik scholieren % Heemstede 2015 11% 2019 5% 2021 9% Bron: Jeugdmonitor Emovo GGD KL Overgewicht (%) Jaar Heemstede Nederland 2016 41,9 48,9 2020 42 49 Bron: Gezondheidsmonitor volwassenen (en ouderen), GGD’en, CBS en RIVM Recent gepeste kinderen 4-11 jaar % Heemstede 2018 29% Recent gepeste scholieren 2019 5% 2021 9% Bron: Kindermonitor GGD KL
Toeleiding en ondersteuning Aantal voorzieningen en kosten Jeugdwet en Wmo Individuele voorzieningen Jeugdwet Aantal individuele voorzieningen Jeugdwet Lasten individuele voorzieningen Jeugdwet Gemiddelde uitgaven per individuele voorziening Jeugdwet Maatwerkvoorzieningen Wmo (excl. collectief vervoer) Aantal maatwerkvoorzieningen Wmo Lasten maatwerkvoorzieningen Wmo Gemiddelde uitgaven per maatwerkvoorziening Wmo Aantal plaatsingen dankzij regionaal beleid Social Return On Investment (SROI) Bron: administratie IASZ
Programmabegroting 2023
2018
2019
2020
2021
782
908
1033
1103
€ 2.610.277
€ 2.979.379
€ 3.193.482
€ 3.907.657
€ 3.338
€ 3.281
€ 3.091
€ 3.542
727 € 1.784.322 € 2.454
812 € 2.044.757 € 2.518
884 € 2.228.832 € 2.521
875 € 2.389.058 € 2.730
-
-
18
23
pagina 58
Beleidsindicator Wmo De inzet en kwaliteit van de gecontracteerde of gesubsidieerde ondersteuning op het vlak van de Wmo wordt gemonitord via verantwoording/facturatie, de (aanvullende) periodieke rapportages van de aanbieders en, zo nodig, de gesprekken met aanbieders. Aanvullend hierop geeft het jaarlijkse klanttevredenheidsonderzoek inzicht in de kwaliteit en de resultaten van het aanbod en in de ervaringen van cliënten over onze dienstverlening.
Beleidsindicator Jeugdwet Vanaf 1 januari 2023 willen we op een nieuwe manier gaan samenwerken met de per die datum gecontracteerde strategische aanbieders van jeugdhulp. Een nieuwe manier van samenwerken vraagt ook een daarbij passende manier van sturing en monitoring. We willen daarmee bereiken dat we: 1. 2. 3.
Cliëntstromen kunnen volgen; Inzicht krijgen in kwaliteit en effectiviteit; Sturen op beleidsontwikkeling van de effectiviteit van hulp en waar een doorontwikkeling op kwaliteit gewenst is.
We streven er naar dat we per 1 januari 2023 nieuwe overeenkomsten hebben met strategische aanbieders van jeugdhulp. In de aanloop naar de nieuwe overeenkomsten maken we met beoogde strategische partners afspraken over de data die zij, voorzien van een analyse, hiervoor periodiek aan ons aanleveren. Vanaf 2023 zullen wij mede op basis van deze data rapporteren via de reguliere P&C cyclus.
Beleidsindicator Participatiewet Aanvullend op de wettelijke beleidsindicatoren geeft het klanttevredenheidsonderzoek Participatiewet, dat eens in de drie jaar plaatsvindt, inzicht in de kwaliteit en de resultaten van het aanbod en in de ervaringen van inwoners over de dienstverlening. In het najaar van 2022 vindt het klanttevredenheidsonderzoek weer plaats, waardoor begin 2023 de resultaten bekend zullen zijn.
Wat mag het kosten plus = nadeel, min = voordeel Bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting
Meerjarenraming
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
23.322
24.331
23.787
24.045
23.867
23.704
Baten
-7.310
-6.148
-6.090
-6.090
-6.205
-6.232
Saldo van baten en lasten
16.012
18.183
17.697
17.955
17.662
17.472
0
1.000
0
279
280
256
Onttrekking aan reserve
-94
-1.125
-280
-280
-280
-256
Mutatie reserves
-94
-125
-280
-1
0
0
15.919
18.058
17.417
17.954
17.662
17.472
Storting in reserve
Saldo
Programmabegroting 2023
pagina 59
plus = nadeel, min = voordeel
2023
2024
2025
2026
Nieuw beleid/wensen
89
96
66
66
Gemeentefonds
20
304
167
83
Onontkoombaar
38
38
38
38
Bestaand beleid
147
423
240
167
Prijs- en loonontwikkeling
811
811
811
811
0
0
0
0
130
156
156
156
3
3
3
3
1.237
1.830
1.481
1.323
2023
2024
2025
2026
Nieuw beleid/wensen
89
96
66
66
Gelijktrekken inkomensgrens minimabeleid
25
25
25
25
Kapitaallasten Uitvoeringskracht op orde Overige kleine mutaties (<10.000) Totaal plus = nadeel, min = voordeel
In het coalitieakkoord is opgenomen om de inkomensgrens voor het minimabeleid gelijk te trekken aan 130% van het sociaal minimum. Hoeveel extra middelen hiervoor nodig zijn is niet met zekerheid te zeggen. Het CBS levert cijfers over het aantal personen met een laag inkomen per inkomensgrens in de gemeente, maar hierbij wordt geen rekening gehouden met vermogen. Dit terwijl bij de regelingen uit het minimabeleid wel een vermogenstoets geldt. Om deze reden is een grove inschatting gedaan voor de extra benodigde middelen in 2023. In het nieuwe beleidsplan 2024 -2027 wordt vervolgens een nauwkeurigere raming gedaan.
Zorg op maat blijven leveren
34
41
41
41
De ambitie is om de zorg op maat aan inwoners en specifiek (jonge) mantelzorgers zo dichtbij mogelijk te leveren. Dit vereist een sterkere regie op regionale en lokale contracten richting zorgpartijen, welzijn en jeugdhulp. Het gaat hier om een mutatie van in totaal € 126.500 in 2023 en van € 152.000 in de jaren daarna. Deze lasten worden op basis van de extra inzet van medewerkers doorbelast aan de programma's 4, 5, 6 en 7.
Voortzetting sociale coalitie
30
30
0
0
De aanpak eenzaamheid vanwege corona die moet leiden tot een inclusieve samenleving wordt met deze claim voor 2023 en 2024 gecontinueerd. Deze claim wordt gedekt uit de coronareserve. De lasten worden geraamd in programma 6. De dekking van deze lasten door middel van een onttrekking aan de coronareserve is geraamd in programma 0. Onontkoombaar
38
38
38
38
Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) woningen en gebouwen
38
38
38
38
In 2022 wordt het MJOP woningen en gebouwen (gemeentelijk vastgoed) op basis van de wetgeving geactualiseerd. In de jaarrekening 2021 is hier al op ingegaan. In 2022 heeft de raad een voorstel over dit geactualiseerde MJOP vastgesteld. Door de gestegen prijzen van materialen en lonen valt de jaarlijkse dotatie (dit is de storting in de voorziening) hoger uit. Hiervan is een onderbouwde schatting gemaakt. De geschatte verhoging van in totaal € 160.000 is opgenomen vanaf de begroting 2023. De extra lasten drukken op de programma's 0, 4, 5, 6, 7 en 8.
Programmabegroting 2023
pagina 60
Bestaand beleid
147
423
240
167
Inburgeringsvoorzieningen; overheveling naar salarislasten
-45
-45
-45
-45
Betreft de administratieve overheveling van de bij de kadernota beschikbaar gestelde uitvoeringskosten nieuwe Wet inburgering van kostensoort 443800 naar 411000 (salarissen) en 843200 (salarissen bijdrage Bloemendaal).
Onttrekking reserve Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz
-155
-155
-155
-131
Betreft de ophoging van de onttrekkingen uit reserve Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz tot jaarlijks € 280.000 voor 2023 t/m 2025 en € 256.000 voor 2026. Hiermee wordt het nadelige saldo op de bijstandslasten onttrokken aan de reserve.
Knelpunt openeinderegelingen Wmo
38
36
0
0
Per 2023 gaan er nieuwe contracten in voor huishoudelijke ondersteuning. De tarieven zullen ongeveer 20% stijgen ten opzichte van de huidige situatie. Dit is berekend op het tarief van het gemiddelde product nu versus het gemiddelde product vanaf 2023. Een deel van deze stijging kan worden gedekt uit de indexatie van de budgetten. Bovenop de indexering moet per saldo in 2023 en 2024 een bedrag van respectievelijk € 38.000 en € 36.000 worden gedekt.
Heffing leges bij aanvragen exploitatie kinderopvang
-15
-15
-15
-15
Vanaf 1 januari 2023 (bij het ingaan van de geactualiseerde Verordening leges Heemstede 2022) zullen leges worden geheven bij het aanvragen van exploitatie kinderopvang.
Aanpassing WSW aan begroting 2023-2026 GR Spaarne Werkt
-16
-12
-43
-149
Dit betreft de bijstelling van de budgetten WSW 2023-2026 aan de meerjarenbegroting 2023-2026 van de GR Spaarne Werkt en de meicirculaire 2022. De kostenverdeling van de deelnemende gemeenten wordt bepaald door de verhouding van de individuele integratie-uitkeringen WSW uit het gemeentefonds. Omdat deze kostenverdeling in de meerjarenbegroting van de GR Spaarne Werkt nog is gebaseerd op de septembercirculaire 2021, zijn de bedragen geactualiseerd met de integratie-uitkeringen WSW uit de meicirculaire 2022.
Aanpassen re-integratie en nieuw beschut werk aan begroting GR Spaarne Werkt 2023 – 2026
42
72
77
110
De budgetten re-integratie en nieuw beschut werk GR Spaarne Werkt zijn aangepast aan de begroting 2023-2026 van de GR.
Aanvulling tekorten reserve Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz uit algemene reserve
0
261
155
131
De tekorten op de bijstand worden verrekend met de reserve Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz. Vanaf 2024 is deze reserve niet meer toereikend en zal conform bestaand beleid worden aangevuld vanuit de algemene reserve. Deze mutaties zijn budgettair neutraal. Voor 2024 is extra toegevoegd vanuit de algemene reserve € 260.577, voor 2025 € 155.000 en 2026 € 131.000. De baten als gevolg van de onttrekking aan de reserve staan geraamd in programma 0. De ophoging van het budget is geraamd in programma 6.
Re-integratie en inburgering; overheveling van re-integratie naar inburgeringsvoorzieningen
0
0
0
0
Omdat statushouders in hun inburgeringstraject een re-integratietraject krijgen aangeboden, zijn de leerroutes duurder dan de begrote € 10.000 per statushouder die het Rijk bekostigt. Het geraamde tekort bedraagt € 23.000. Vanuit de re-integratiemiddelen wordt € 23.000 overgeheveld naar het uitvoeringsbudget inburgering.
Programmabegroting 2023
pagina 61
Actualisatie Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz
316
316
316
316
De uitkering van het Rijk was in de kaderbrief voor 2023 gebaseerd op het voorlopig rijksbudget 2022 van € 3.772.000. Inmiddels is het nader voorlopig budget 2022 vastgesteld op € 3.456.000. De baten zijn met € 316.000 verlaagd naar € 3.456.000.
Bijstelling bijzondere bijstand
-50
-50
-50
-50
De lasten bijzondere bijstand voor 2023 zijn verlaagd naar € 300.000 op basis van verwachte uitgaven 2022.
Raming verhuis- en inrichtingskosten ouderen met als dekking de reserve verhuis- en inrichtingskosten ouderen voor de jaren 2023 en 2024
15
15
0
0
In de voorjaarsnota 2021 is een reserve gevormd voor de kosten van het deel nemen aan de ‘regeling ouder worden en prettig wonen’ en de inzet van de verhuiscoaching voor kwetsbare ouderen. Hierbij wordt voor 2023 en 2024 € 15.000 geraamd voor de inzet. Dit wordt gedekt door een onttrekking aan de reserve. De onttrekking van de reserve leidt tot baten in programma 5. De uitgaven staan geraamd in programma 6.
Inzet Beschermd Wonen
17
0
0
0
Bij de kadernota van 2022 is besloten om extra inzet in 2022 en 2023 voor de voorbereiding van de decentralisatie van beschermd wonen van de centrumgemeenten naar individuele gemeenten te dekken uit de reserve sociaal domein. De inzet van de extra inzet voor 2023 wordt hier geraamd. De totale kosten van € 64.000 zien we terug verdeeld over de programma's 4, 5, 6 en 7. Uitvoeringskracht op orde
130
156
156
156
Uitbreiding formatie in verband met toenemende vraag naar jeugdhulp
97
116
116
116
In verband met de toenemende vraag naar jeugdhulp worden eerder ontvangen jeugdhulpmiddelen alsnog structureel ingezet.
Capaciteit voor uitvoering van de Wet Inburgering bij gemeenten
33
40
40
40
Per 1 januari is de uitvoering van de Wet Inburgering bij gemeenten belegd. De middelen vanuit het rijk zijn niet geheel toereikend voor de uitvoering. Daarom wordt er extra budget aangevraagd.
Programmabegroting 2023
pagina 62
Programma 7 Volksgezondheid en milieu Inhoud programma De gemeente Heemstede werkt aan een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Dit programma bestaat uit rioolbeheer, milieu, duurzaamheid en grondstoffenmanagement. We verbinden ons aan een milieubewust en duurzaam Heemstede. Zo geven we Heemstede mooier, schoner en duurzamer door aan de generaties na ons.
Wat willen we bereiken We werken aan een klimaatneutrale gemeente in 2050 (Energietransitie) We blijven inzetten op het opwekken van duurzame energie op gebouwen en parkeerterreinen, we onderzoeken de kansen voor alternatieven voor aardgas als warmtebron en stimuleren onze inwoners en ondernemers zoveel mogelijk om woningen en gebouwen te isoleren en verduurzamen. We willen daarbij dat iedereen kan meedoen aan het besparen op zijn energieverbruik. Daarnaast verduurzamen we het gemeentelijke vastgoed, de schoolgebouwen en de sportcomplexen en -terreinen, zoals opgenomen in respectievelijk de programma's 8, 4 en 5. Om de energiecrises het hoofd te bieden en de Energietransitie te kunnen realiseren zijn voldoende middelen nodig. Uiterlijk in 2023 wordt dekking onder andere via de Eneco gelden geborgd, bijvoorbeeld door een Klimaatreserve vast te stellen.
We verminderen de hoeveelheid afvalstoffen en zetten in op hergebruik van grondstoffen De stijgende verbrandingsbelasting en de schaarste van grondstoffen maakt dat we afval & grondstoffen een belangrijk thema vinden. We zetten in op het verminderen van de hoeveelheid afvalstoffen en zetten in op hergebruik van grondstoffen. Door de grote stroom restafval te verminderen werken we aan een beter en gezonder (leef)milieu. In een circulaire economie is afval een grondstof en beperken wij de stijging van de kosten voor de inzameling van huishoudelijk afval. In een circulaire economie is afval een grondstof, wij zetten in op hoogwaardig hergebruik van grondstoffen. In samenwerkingen (zoals met de kringloopwinkel), zetten wij in op hergebruik van producten. We streven naar het halen van de landelijke VANG-doelstelling (Van Afval Naar Grondstof). De opgave hierin is om het restafval fors te verminderen naar dertig kilo per persoon per jaar in 2025. Bij alle projecten en inkopen van de gemeente maakt circulariteit integraal onderdeel uit van de opdracht.
We werken aan een klimaatbestendig en water robuuste gemeente in 2050 In 2021 is de Strategie en agenda klimaatadaptatie 2022-2026 vastgesteld waarin staat omschreven wat de klimaatadaptatieopgaven in de gemeente zijn, waar er nog onderzoek naar gedaan moet worden en wanneer we dat gaan doen. Bij alle projecten in de openbare ruimte maakt klimaatadaptatie integraal onderdeel uit van het ontwerp. Dat betekent dat er in de klimaatstresstesten wordt gekeken welke opgaven er op het gebied van hittestress, wateroverlast en droogte in het projectgebied op ons af komen. Binnen het project wordt ervoor gezorgd dat het gebied bijvoorbeeld waterrobuust wordt ingericht. Zo wordt water waar mogelijk zoveel mogelijk in het gebied vastgehouden en bij extreme neerslag wordt het water zo gestuurd dat het geleid wordt naar plekken waar het zo min mogelijk overlast geeft. Daarna kan het te veel aan water rustig het gebied verlaten. Ook kijken we naar grondwater en proberen we maatregelen te treffen Programmabegroting 2023
pagina 63
om verdroging tegen te gaan en om grondwater overlast te voorkomen door bijvoorbeeld drainageinfiltratie riolen toe te passen. Ook wordt er bij het inrichten van het gebied goed gekeken naar de groeninrichting. Groen en het planten van bomen speelt een belangrijke rol in het voorkomen van (toekomstige) hittestress. Bomen hebben tijd nodig om tot het formaat uit te groeien waarbij ze hittestress kunnen verminderen.
We dragen zorg voor een gezonde en schone leefomgeving en goed functionerende regen- en afvalwatersystemen. De gemeente streeft naar een doelmatige en milieuverantwoorde inzameling en afvoer van regen- en afvalwater. Daarbij wordt samengewerkt met partners in de waterketen zoals de drinkwaterbedrijven Waternet en PWN en het hoogheemraadschap van Rijnland. Het gemeentelijk rioolbeheer richt zich op het beheer en onderhoud van de riolering, om overtollig hemelen afvalwater af te voeren. Daarnaast voert de gemeente taken uit aan het beheren van grondwater. In de regio Zuid-Kennemerland en op het niveau van het hoogheemraadschap, werken we samen om: • • • •
de prestaties van de hele waterketen verder te verbeteren; maatschappelijke kosten te beperken; vanuit de waterketen bij te dragen aan een prettige en gezonde leefomgeving; goed in te spelen op de vele nieuwe ontwikkelingen, waaronder ruimtelijke adaptatie, klimaatadaptatie en de Omgevingswet.
We werken verder aan een begraafplaats die onderdeel uitmaakt van het leven De Algemene begraafplaats van Heemstede is zoveel meer dan een begraafplaats. Door de ligging in een parkachtige omgeving en het vele groen is het voor inwoners een plek om overledenen te gedenken maar ook om tot rust te komen. De aula biedt ruimte voor een waardige afscheidsbijeenkomst. Deze sfeer willen we behouden en ook versterken. In het Groenbeleidsplan is de doorvertaling van de sfeer naar het groen, het onderhoud en de cultuurhistorie verder uitgewerkt.
Wat gaan we daarvoor doen We werken aan een klimaatneutrale gemeente in 2050 (Energietransitie) Uitvoeringskracht De komende jaren is extra inzet op het gebied van duurzaamheid noodzakelijk. De urgentie om energie te besparen en duurzame energie op te wekken is hoog naast de transitie naar duurzame mobiliteit. Rijksoverheid heeft eind 2020 laten onderzoeken hoeveel tenminste nodig is aan extra fte bij gemeenten om de afspraken uit het klimaatakkoord uit te kunnen voeren. Voor Heemstede gaat het om uitbreiding van 5,9 fte minimaal noodzakelijk waarbij geen rekening is gehouden met de juridische, communicatieve en facilitaire ondersteuning. Bij het uitblijven van de door het rijk aangekondigde klimaatmiddelen, wordt in 2023 een voorstel gedaan voor extra middelen in de begroting van 2024. Uitvoeren van afspraken in de Transitievisie warmte Heemstede In november 2020 is in Heemstede de Transitievisie Warmte Heemstede vastgesteld. Deze biedt een leidraad voor de komende 5 jaar hoe we omgaan met de transitie naar andere warmtebronnen dan aardgas. Voor Heemstede geldt dat we ons de komende vijf jaar met name inzetten op het isoleren van de gebouwde omgeving en daarmee op besparing van energie. Daarnaast blijven we onderzoeken welke alternatieven voor aardgas in Heemstede potentie hebben als alternatieve warmtebron. Dit doen we zowel lokaal als regionaal als ook landelijk.
Daarnaast zetten we in op het stimuleren lokale kleinschalige initiatieven in Heemstede die de transitie in hun woonomgeving willen maken naar een duurzame warmtebron. Ook zetten we ons in om zelf een toonaangevend project uit te werken als gemeente als het gaat om de energietransitie. We gaan onderzoeken of lokaal opslaan en gebruiken van duurzame energie in een buurtbatterij mogelijk is in Heemstede.
Programmabegroting 2023
pagina 64
Zonne-energie op daken en zon op daken Heemstede zet zich in voor zonne-energie op grote daken en boven parkeerterreinen. Het eerste traject van ZonneParking boven de parkeerplaats van sportpark Groenendaal is van start gegaan. In 2023 gaan we verder met het uitwerken van het ontwerp en de uitvoering van ZonneParking Groenendaal samen met belanghebbenden en omwonenden. Hierbij streven we naar opwek van zoveel mogelijk duurzame energie waar we lokaal van profiteren maar hebben we ook oog voor ecologie, klimaatadaptatie en circulair bouwen. Daarnaast continueren we het project om zoveel mogelijk zonne-energie op te wekken op grote daken van bijvoorbeeld ondernemers, zorginstellingen, sportgebouwen, onderwijsgebouwen en dergelijke. Hiervoor zetten we waar nodig extra capaciteit in om dit tot een succes te maken en zo bij te dragen aan de Regionale Energiestrategie Noord-Holland Zuid 1.0 (RES NHZ 1.0) Energiebesparende maatregelen in Heemstede Er zijn diverse regelingen vanuit rijksoverheid en de provincie naar gemeenten om inwoners te stimuleren om energie te besparen in de woningen. We werken toe naar een brede en integrale aanpak van de energieopgave. De stijging van de energieprijzen en de inflatie leiden ertoe dat steeds meer huishoudens en ondernemers problemen hebben met het betalen van hun vaste en noodzakelijke lasten.
Dit heeft brede maatschappelijke impact en vergaande persoonlijke gevolgen. Het college gaat verkennen hoe wij als gemeente, naast en bovenop landelijke maatregelen, maatschappelijke organisaties en bedrijven kunnen steunen om duurzaam door deze crisis heen te komen. We werken hierbij heel nauw samen met de energiecoöperatie HeemSteeds Duurzamer. Energiecoaches adviseren huiseigenaren hoe inwoners energie kunnen besparen. Ook in 2023 blijven we energiecoaches inzetten om inwoners te helpen om hun woningen te verduurzamen. Ook huurders blijven ondersteund worden om energiebesparende maatregelen te nemen. Als gemeente zelf nemen we stappen om energie te besparen bij ons eigen vastgoed, bij sportverenigingen en in onderwijsgebouwen. In Noord Holland hebben we in het Energiebespaarakkoord afspraken gemaakt om bij bedrijven energie te besparen. Kantoren groter dan 100m2 hebben de verplichting om per 1 januari 2023 een energieprestatielabel C te hebben. Samen met de Omgevingsdienst IJmond passen we stimulerend toezicht in om bedrijven deze stappen te laten zetten. Stimuleren van een nieuwe energie infrastructuur en energiesysteem We blijven continue in overleg met de netbeheerder Stedin als het gaat om de energietransitie naast de opgave voor de elektrische laadinfrastructuur.
In heel Nederland zijn uitdagingen als het gaat om het elektriciteitsnetwerk en ontstaan op diverse plekken congestie in de infrastructuur. Bij de uitvoer van de RES, de warmtetransitie en de laadinfrastructuur bepalen we voor Heemstede welke slimme energiesystemen voor Heemstede bijdragen aan een robuust elektriciteitsnetwerk. Lokale opwek van duurzame energie koppelen we slim aan lokale vraag van energie. Naar verwachting zal na het opstellen van een bestemmingsplan voor de ondergrond (2022) meer duidelijk zijn over de mogelijkheden voor nieuwe warmte - en energiesystemen.
We verminderen de hoeveelheid afvalstoffen en zetten in op hergebruik van grondstoffen Vaststellen duurzaam afvalbeleid We komen in 2023 tot een breed gedragen beleid voor de verduurzaming van de afvalinzameling in Heemstede. Hierbij hebben we oog voor de gebruiksvriendelijkheid, milieu-impact en de kosten. In 2023 wordt gekozen voor een systeem dat het beste past bij Heemstede. Hierbij informeren en consulteren wij onze inwoners. Wat we hiervoor gaan doen is: •
Inzetten op kwalitatief hoogwaardige grondstofstromen
In een circulaire economie is afval een grondstof. We werken toe naar afvalwerking waarbinnen de stroom restafval zo klein mogelijk is en de kwalitatief hoogwaardige grondstofstromen zo groot mogelijk is. We verbeteren de capaciteit van bestaande brengparken en verschaffen inzicht in de balans tussen duurzame en (kosten)efficiënte oplossingen en serviceniveaus. Door gerichte communicatie geven we informatie over het
Programmabegroting 2023
pagina 65
belang van scheiden en het zuiver houden van afvalstromen voor optimaal hergebruik. Wij werken samen met maatschappelijke deelnemers in het hergebruik van grondstoffen zoals een kringloopwinkel en vrijwilligers, om hergebruik van grondstoffen te stimuleren en faciliteren. •
Verbeteren inzameling afval
In 2023 gaan we verder met het in kaart brengen van verbetermogelijkheden op locaties waar de afvalinzameling door inwoners niet als doeltreffend wordt ervaren. We stemmen de afvalinzameling zoveel mogelijk af op de wensen van de inwoners.
We werken aan een klimaatbestendig en water robuuste gemeente in 2050 Klimaatadaptatie op wijkniveau Op wijkniveau zal worden aangegeven wat de klimaatadaptatie opgaven in de wijk zijn en welke maatregelen er kunnen worden getroffen. Er staan de komende decennia zoveel projecten en herinrichtingen van wijken op stapel dat als alle projecten en herinrichtingen klimaat adaptief worden uitgevoerd, heel Heemstede in 2050 klimaat bestendig en water robuust zal zijn. Iedere wijk heeft andere opgaven om klimaatadaptief te worden en maatregelen die in de ene wijk goed toepasbaar zijn, zijn niet geschikt voor een andere wijk. Informeren en stimuleren van inwoners Om te bereiken dat onze inwoners klimaatadaptief gaan handelen (goed gebruik van de riolering, zuinig met water, meer groen in de tuin e.d.) wordt eerst geïnvesteerd in klimaatbewustzijn. Dit doen we met gebruikmaking van publiekscampagnes, een op te zetten pagina op de website en door als gemeente zelf het goede voorbeeld te geven. Daarnaast zullen er tijdens (herinrichtings-)projecten extra aandacht besteed worden aan het klimaat adaptief inrichten van het eigen perceel.
We dragen zorg voor een gezonde en schone leefomgeving en goed functionerende regen- en afvalwatersystemen. Rioolvervangingsprojecten In het Programma water 2022-2026 is de planning van de rioolvervangingsprojecten opgenomen. Wegens een langere voorbereidingstijd van enkele projecten verschuift de planning. In 2023 wordt gestart met de uitvoering van de projecten rioolvervanging van de Van Merlenlaan en de vervanging van de riolering in de Slotlaan en omgeving. In de Van Merlenlaan wordt er tevens gekeken of er drainage aangebracht moet worden. Ook wordt er gestart met het vervangen van de riolering en aanleg van drainage in de Rijnlaan en omgeving.
Leefomgeving In 2023 starten we met het opstellen van een Actieplan Geluid dat in 2024 moet worden vastgesteld. De basis hiervoor zijn de geluidsbelastingskaarten 2022 voor Heemstede. De omgevingsdienst IJmond stelt het Actieplan Geluid op voor Heemstede. Met de invoering van de Omgevingswet worden de verantwoordelijkheden voor het uitvoeren van de bodemtaken van de provincie overgedragen aan de gemeente. Deze zogenaamde warme overdracht van de bodemtaken hebben geen invloed op de begroting. Het vraagt mogelijk meer inzet van de gemeente ambtenaren voor overleg met de omgevingsdienst IJmond bij uitvoer van diverse bodemtaken. Tevens wil de gemeente verkennen wat het ondertekenen van het Schone Lucht Akkoord betekent voor onder andere houtstook, We willen ons inspannen om ook een bijdrage te leveren aan de schone lucht in deze regio.
Programmabegroting 2023
pagina 66
We werken verder aan een toekomstbestendige begraafplaats. Uitvoeren beheerplan Onderdeel van volksgezondheid is het borgen dat onze overledenen goed worden begraven. We continueren in 2023 de uitvoering van het beleid dat is vastgelegd in het beheerplan 2022. Hiermee blijft de begraafplaats een locatie waar men voor kiest om een laatste rustplaats voor een geliefde te kiezen, of het nou gaat om een graf, een bijzetting van een urn of een 'natuurlijk graf'.
Hoe gaan we dit meten? Verplichte beleidsindicatoren Indicator
Meeteenheid
Waarde
Kg per inwoner
Jaar meting 2019
Omvang huishoudelijk restafval Hernieuwbare elektriciteit
Waarde
175
Jaar meting 2020
%
2019
5
2020
7,6
192
Overige indicatoren We verminderen de hoeveelheid afvalstoffen en zetten in op hergebruik van grondstoffen. Werken aan de VANG-doelstelling
Omvang huishoudelijk afval Waarde
Kg/inwoner
Jaar meting 2020
191
Jaar meting 2021
%
2020
62,1%
2021
Indicator
Meeteenheid
Omvang huishoudelijk restafval Grondstoffen in restafval (GFT, OPK, PBD, Glas en Textiel)
Waarde 183
Hieronder staan twee tabellen met de inzamelresultaten van 2015 t/m 2021. Deze tabel laat de samenstelling van ons restafval zien. Het restafval afkomstig van huishoudens is verzameld en gesorteerd in de verschillende fracties.
Samenstelling restafval (per fractie) Samenstelling restafval
2015
2016
2017
2018
2019
2020
2021
gft-afval
39%
40%
39%
43,5%
43%
41%
38,7%
papier en karton
9%
9%
11,6%
9,3%
8,7%
8,3%
12,8%
plastic verpakkingen
9%
6%
7,2%
10,1%
9%
8,4%
14,1%
glas textiel
3% 3%
2% 4%
0,9% 1,6%
1,7% 2,7%
2,3% 2,6%
2,0%
2,1% 2,1%
Programmabegroting 2023
2,4%
pagina 67
Wat mag het kosten plus = nadeel, min = voordeel Bedragen x € 1.000
Rekening Begroting Begroting
Meerjarenraming
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Lasten
8.002
8.458
9.217
9.181
9.321
9.442
Baten
-7.811
-8.481
-9.049
-9.269
-9.439
-9.575
Saldo van baten en lasten
191
-23
168
-88
-118
-133
Storting in reserve
326
301
0
0
0
0
Onttrekking aan reserve
-160
-391
-210
0
0
0
Mutatie reserves
166
-90
-210
0
0
0
Saldo
357
-113
-41
-88
-118
-133
2023
2024
2025
2026
Nieuw beleid/wensen
56
8
8
8
Onontkoombaar
7
7
7
7
Bestaand beleid
-476
-414
-359
-324
Prijs- en loonontwikkeling
259
260
259
259
Kapitaallasten
-28
110
63
57
Uitvoeringskracht op orde
166
0
0
0
-16
-30
-22
7
2023
2024
2025
2026
Nieuw beleid/wensen
56
8
8
8
Zorg op maat blijven leveren
6
8
8
8
plus = nadeel, min = voordeel
Totaal plus = nadeel, min = voordeel
De ambitie is om de zorg op maat aan inwoners en specifiek (jonge) mantelzorgers zo dichtbij mogelijk te leveren. Dit vereist een sterkere regie op regionale en lokale contracten richting zorgpartijen, welzijn en jeugdhulp. Het gaat hier om een mutatie van in totaal € 126.500 in 2023 en van € 152.000 in de jaren daarna. Deze lasten worden op basis van de extra inzet van medewerkers doorbelast aan de programma's 4, 5, 6 en 7.
Energielab Heemstede
50
0
0
0
In 2023 gaan we op expeditie en verkennen we welk robuust project inwoners inzicht geeft, stimuleert en inspireert om zelf aan de slag te gaan met energiebesparing en nieuwe vormen van energieopwekking. Voor de verkenning wordt budget aangevraagd.
Programmabegroting 2023
pagina 68
Onontkoombaar
7
7
7
7
Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) woningen en gebouwen
7
7
7
7
In 2022 wordt het MJOP woningen en gebouwen (gemeentelijk vastgoed) op basis van de wetgeving geactualiseerd. In de jaarrekening 2021 is hier al op ingegaan. In 2022 heeft de raad een voorstel over dit geactualiseerde MJOP vastgesteld. Door de gestegen prijzen van materialen en lonen valt de jaarlijkse dotatie (dit is de storting in de voorziening) hoger uit. Hiervan is een onderbouwde schatting gemaakt. De geschatte verhoging van in totaal € 160.000 is opgenomen vanaf de begroting 2023. De extra lasten drukken op de programma's 0, 4, 5, 6, 7 en 8. Bestaand beleid
-476
-414
-359
-324
Begraafplaats exploitatie
-15
-15
-15
-15
De financiën van de begraafplaats zijn een gesloten circuit. Overschotten en tekorten worden verrekend met de egalisatiereserve begraafplaats of de voorziening onderhoud graven. Uitzondering is de grafkapel dat als monument buiten de begraafplaatsexploitatie wordt gehouden.
Dienstverleningsovereenkomst Openbare ruimte Meerlanden (DVO2)
0
0
0
0
De dienstverleningsovereenkomst openbare ruimte (DVO2) met Meerlanden voor 2023 wordt gebaseerd op de prognose over 2022 en de kostenverdeling over de taakvelden wordt geactualiseerd. De kosten dalen door een lagere inschatting van de kosten van gladheids- en onkruidbestrijding. De budgetaanpassing van in totaal € 159.000 heeft invloed op budgetten in de programma's 2, 3, 5 en 7.
Aanpassing rioolexploitatie 2023-2026
-79
-84
-89
-100
De rioolexploitatie wordt aangepast op basis van het programma Water 2022-2026 en het geactualiseerde investeringsplan. Ook wordt de rioolheffing geraamd.
Salarislasten klimaatbeleid/ duurzaamheid
-166
0
0
0
De salarislasten van medewerkers aangetrokken voor klimaatbeleid en duurzaamheid die niet in de vaste formatie zijn opgenomen worden in 2023 gedekt uit de reserve Duurzaam Heemstede. Als dekking van deze salarislasten (die structureel in de begroting zijn opgenomen) worden vanaf 2024 de klimaatmiddelen van het rijk gebruikt. Hierover is nog geen uitsluitsel maar verwacht wordt dat het rijk een bedrag beschikbaar stelt in de algemene uitkering. In de meerjarenraming van Heemstede is daar nog geen rekening mee gehouden.
Afvalexploitatie 2023-2026
-221
-316
-255
-209
De kosten van inzameling en verwerking van afval worden geïndexeerd met de door de gemeente vastgestelde index. De opbrengst van verpakkingsmateriaal wordt echter gebaseerd op de werkelijke opbrengsten 2021 en daarom hier aangepast. Verrekening vindt plaats met de afvalstoffenheffing.
Inzet Beschermd Wonen
3
0
0
0
Bij de kadernota van 2022 is besloten om extra inzet in 2022 en 2023 voor de voorbereiding van de decentralisatie van beschermd wonen van de centrumgemeenten naar individuele gemeenten te dekken uit de reserve sociaal domein. De inzet van de extra inzet voor 2023 wordt hier geraamd. De totale kosten van € 64.000 zien we terug verdeeld over de programma's 4, 5, 6 en 7.
Programmabegroting 2023
pagina 69
Uitvoeringskracht op orde
166
0
0
0
Dekking capaciteit duurzaamheidsopgaven
166
0
0
0
Voor 2023 wordt een budget voor personele inzet van € 166.000 ten laste van de reserve duurzaam Heemstede gebracht. Vanaf 2024 wordt voorgesteld dit bedrag structureel als stelpost in de begroting op te nemen. Naar verwachting worden de kosten gedekt uit de nog te ontvangen klimaatmiddelen.
Programmabegroting 2023
pagina 70
Programma 8 Volkshuisvesting, ruimtelijke ordening en stedelijke vernieuwing Inhoud programma Heemstede werkt aan de versterking en de bescherming van een aantrekkelijke woonomgeving voor inwoners van alle doelgroepen. Met een aantrekkelijke leefomgeving beogen we een goede bereikbaarheid, omgang met duurzaamheid en behoud van onze groene gebieden. Daarbij houden we oog voor plekken waar ruimte is voor ontwikkelingen. Dit programma richt zich specifiek op het ordenen van de bebouwde en onbebouwde omgeving, het in stand houden van de woningvoorraad en het planmatig uitvoeren van het volkshuisvestingsbeleid.
Wat willen we bereiken We zetten ons gericht in opdat nieuwe en huidige inwoners uit alle doelgroepen in Heemstede kunnen (blijven) wonen, ongeacht leeftijd, beroep of portemonnee. Statushouders zullen we de komende jaren blijven verwelkomen in Heemstede. We verkennen daarom een lange termijn visie hoe statushouders en Oekraïners tijdelijk en voor de lange termijn op nieuwe locaties gehuisvest kunnen worden vanuit de wetenschap dat zij in gaan stromen in de reguliere (sociale) woningmarkt. Daarbij gaan we creatief en met lef, met de ruimte en plannen om. Ook blijven we structureel met buurgemeenten aan regionale woonoplossingen werken. Om loyaal te voldoen aan de huidige of verwachte stijgende woonopgave komen er in Heemstede woningen bij. Voor middelgrote nieuwbouwprojecten zien wij enkele locaties beschikbaar zoals het Manpadslaangebied en het Havenkwartier. Op deze locaties kijken wij positief naar de ontwikkeling van woningen. Ook op het terrein van de voormalige waterzuiveringsinstallatie onderzoeken we woonmogelijkheden. We werken concreet toe naar de realisatie van meer betaalbare woningen voor doelgroepen zoals starters, ouderen, ouderen met zorgbehoefte en woningzoekenden met maatschappelijke beroepen die economisch of sociaal gebonden zijn aan Heemstede.
Hiertoe borgen we waar we kunnen bij nieuwbouwprojecten de bouw van 30% sociale huurwoningen en 20% woningen in het betaalbare middensegment binnen het totaal van projecten. Daarbij stimuleren we creatieve woonoplossingen waarvoor ook hogere bebouwing tot de mogelijkheden behoort. We bevorderen zoveel mogelijk doorstroming. Hiervoor werken we met woningcorporaties en met inwoners en/of particulieren. We stimuleren woningcorporaties om sociale woningen niet te verkopen, maar deze te verbouwen naar levensbestendige woonunits geschikt voor ouderen of startende huurders. Met inwoners en/of particuliere ontwikkelaars communiceren we over de mogelijkheden voor het splitsen en creatiever indelen van woningen of bedrijfspanden. Ook onderzoeken en stimuleren we de inbreiding van kleinere en creatieve woon/werkprojecten. We bieden de raad een Woonvisie aan waarin concrete beleidsinstrumenten de grondslagen bieden om de doelgroepenbenadering te realiseren. Op deze wijze stellen we waar nodig de bestaande beleidskaders bij en gaan we creatief en met durf onze (woon)opgaven aan.
Programmabegroting 2023
pagina 71
Wat gaan we daarvoor doen Heemsteedse belangen in regionale samenwerking borgen (governance) De afgelopen jaren zijn de gemeenten uit Zuid-Kennemerland zich steeds meer bewust geworden van de noodzaak om de regio te profileren in het bredere samenwerkingsverband van de MRA, maar ook in het overleg met provincie, Rijk en maatschappelijke partners zoals bijvoorbeeld ProRail. Met als resultaat de Zuid-Kennemer Agenda als overall-visie en een aantal deelvisies zoals het Ontwikkelperspectief Binnenduinrand en de regionale Bereikbaarheidsvisie. Om adequaat uitvoering te kunnen geven aan deze beleidsdocumenten, hebben we in 2021 onder andere het Convenant regionale samenwerking Zuid Kennemerland gesloten, waarin de gemeenschappelijke governance voor die samenwerking is vastgelegd. Als uitwerking van de Zuid-Kennemer Agenda is daarnaast het Werkplan Regionale Samenwerking Zuid-Kennemerland 2021-2023 vastgesteld. In 2023 vindt de afronding van de uitvoering van het werkplan plaats.
Zorgen voor heldere invoering van de Omgevingswet en adequaat gebruik van nieuw instrumentarium Ondanks het verschuiven van de invoeringsdatum naar (waarschijnlijk) 1 januari 2023 hebben we ervoor gekozen om zoveel mogelijk vast te houden aan de oorspronkelijke planning. De extra tijd gebruiken we voor het oefenen met het Digitaal Stelsel Omgevingswet en voor het inrichten en testen van onze werkprocessen, zodat de overgang naar de nieuwe werkwijze zo vloeiend mogelijk verloopt. Vanuit de Omgevingswet is een omgevingsvisie en een omgevingsplan, als opvolger van het bestemmingsplan, verplicht. Beide instrumenten geven samen de actuele kaders voor de fysieke leefomgeving, waarbinnen ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk zijn en waaraan wordt getoetst. De komende periode werken wij actief verder aan het ontwerpen van deze instrumenten. Het project om te komen tot een omgevingsvisie (zie paragraaf hieronder) wordt waarschijnlijk in het najaar van 2023 afgerond. In Q4 van 2022 ligt er een plan van aanpak om te komen van een tijdelijk naar een definitief omgevingsplan. Daarmee zetten we na inwerkingtreding van de wet grote stappen om deze overgangsperiode tot aan het definitieve omgevingsplan zo beperkt mogelijk te houden. De legesverordening zal aan de vereisten van de Omgevingswet moeten worden geactualiseerd en wordt in december 2022 ter vaststelling aan de raad aangeboden.