Bijlage 1. Jaarverslag en -rekening 2025 Gemeente Heemskerk
Tekst van het document
(bedragen x € 1.000,-) Gerealiseerd 2025
Kosten taakveld(en), inclusief omslagrente
6.552
Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen
-567
Netto-kosten taakveld
5.985
Toe te rekenen kosten: Overhead, inclusief omslagrente
215
BTW
1.237
Storting in VZ Afvalstoffenheffing
-315
Totale kosten
7.122
Netto-opbrengst heffingen
-7.122
Dekkingspercentage
100%
72
Rioolheffing Met de Rioolheffing dekken we de uitgaven van de riolering. Rioolheffing is een gesloten systeem Dit is hetzelfde systeem als bij de Afvalstoffenheffing. Het uitgangspunt is volledige kostendekkendheid. We rekenden € 291.000,- voor straatreiniging toe aan de Rioolheffing Dit bedrag is 20% van de totale kosten van straatreiniging. Volgens eerdere besluiten mogen we namelijk 20% toerekenen aan de Afvalstoffenheffing. Omdat de totale kosten straatreiniging in 2025 lager waren dan begroot, is de toerekening ook lager (€ 29.000,- voordeel). We rekenden € 809.000,- voor overhead toe aan de Rioolheffing De wijze van het toerekenen van overhead is vastgelegd in onze financiële verordening uit 2022. In artikel 13 lid 5 wordt aangegeven hoe de overhead over bestemmingsheffingen worden berekend. De overhead toerekening is in de Jaarrekening 2025 iets lager dan begroot. We hadden een nadeel van € 123.000,- op het product Riolering • Op totaalniveau zijn de kosten met € 67.000,- overschreden. Bijv. door inhuur. • Minder toerekening vanuit straatreiniging. Voordeel € 29.000,-. • Lagere opbrengst rioolheffing dan begroot. Nadeel € 85.000,-. Door het nadeel op het product Riolering is de storting in de voorziening riolering lager dan begroot: € 351.000,- in plaats van € 474.000,-.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Kostendekkendheid Rioolrecht Kosten taakveld
(bedragen x € 1.000,-) Gerealiseerd 2025
Kostendekkendheid Marktgelden Kosten taakveld
(bedragen x € 1.000,-) Gerealiseerd 2025
Kosten taakveld(en), inclusief omslagrente
2.906
Kosten taakveld(en), inclusief omslagrente
135
Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen
0
Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen
0
Netto-kosten taakveld
2.906
Toe te rekenen kosten:
Netto-kosten taakveld
135
Toe te rekenen kosten:
Overhead, inclusief omslagrente
809
Overhead, inclusief omslagrente
BTW
260
BTW
14
Totale kosten
149
Totale kosten
3.975
Netto-opbrengst heffingen
103
Netto-opbrengst heffingen
-3.975
Dekkingspercentage
69%
Dekkingspercentage
100%
Marktgelden
Begraafrechten De leges uit Begraafrechten zijn vergelijkbaar met die van gemeenten om ons heen.
Het beleidsuitgangspunt is dat de weekmarkt helemaal kostendekkend is. Het werkelijke kostendekkingspercentage was 69% In de Begroting 2025 berekenden we een percentage kostendekkendheid van 92%. Het werkelijk gerealiseerde percentage is 69%. • Dit komt doordat de werkelijke lasten ongeveer € 51.000,- hoger zijn dan eerst begroot. • Ook is de werkelijke opbrengst uit Marktgelden € 13.000,- hoger dan ingeschat. • De totaalopbrengst uit Marktgelden is € 103.000,-. Per saldo leidt dit tot een lager percentage kostendekkendheid dan we in de Begroting 2025 opnamen.
73
Het kostendekkingspercentage voor begraven is 53% De jaarlijkse opbrengst uit Begraafrechten is afhankelijk van het aantal begrafenissen. In de volgende tabel vindt u de opbouw van de kostendekkendheid. De werkelijke opbrengst uit Begraafrechten is iets lager dan de begrote opbrengst. De werkelijke kosten zijn hoger dan begroot. Dit leidt tot een lager kostendekkingspercentage dan begroot. In de Begroting 2025 gingen we uit van 63%. Hieronder ziet u dat het werkelijke percentage 53% is. Voor de tarieven van de Begraafrechten houden we dezelfde indexaties aan als in de Begroting Deze indexaties staan ook in de verordening Heffing en invordering van Begraafrechten 2025.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Kostendekkendheid Begraafrechten Kosten taakveld
(bedragen x € 1.000,-) Gerealiseerd 2025
Kosten taakveld(en), inclusief omslagrente
372
Inkomsten taakveld(en), exclusief heffingen
-
Netto-kosten taakveld
We voldoen aan de wet- en regelgeving In navolgende tabel vindt u per hoofdstuk een berekening van de kostendekkendheid. Hierin ziet u dat de kostendekkendheidspercentages van alle hoofdstukken onder de 100% liggen. Hiermee voldoen we aan de wet- en regelgeving.
372
Toe te rekenen kosten: Overhead, inclusief omslagrente
112
BTW
-
Totale kosten
484
Netto-opbrengst heffingen
257
Dekkingspercentage
53%
Retributies Retributies zijn heffingen die we kunnen opleggen voor het verlenen van diensten. We mogen geen winst maken op retributies Retributies zijn dus maximaal 100% kostendekkend. Kruissubsidiering is wel toegestaan Met kruissubsidiering bedoelen we dat we tarieven van retributies voor sommige diensten hoger vaststellen, waardoor we de tarieven voor andere diensten dan laag kunnen houden. We onderscheiden 3 hoofdstukken voor retributies Deze hoofdstukken zijn: 1. Algemene dienstverlening. 2. Omgevingswet. 3. Europese dienstenrichtlijn.
74
Paragrafen
Hoofdstuk 1: Algemene dienstverlening
(bedragen x € 1.000,-) Kosten
Opbrengsten Kostendekking
Paragraaf 1 - Burgerlijke stand
146
57
38,99%
Paragraaf 2 - Reisdocumenten en Nederlandse identiteitskaart (NIK)
773
588
76,15%
Paragraaf 3 - Rijbewijzen
225
158
70,12%
Paragraaf 4 - Verstrekkingen in het kader van de basisregistratie persoonsgegevens
60
42
69,71%
Paragraaf 6 - Vastgoedinformatie
0
0
81,32%
Paragraaf 7 - Overige publiekszaken
12
10
81,49%
Paragraaf 9 - Bijzondere wetten
177
74
41,84%
Kostendekking Titel 1
1.392
929
67%
Hoofdstuk 2: Omgevingswet
Kosten
Opbrengsten Kostendekking
Paragraaf 2 - Voorfase
23
8
37,44%
Paragraaf 3 - Activiteiten met betrekking tot bouwwerken
753
418
55,45%
Paragraaf 7 - Aanlegactiviteiten
4
3
68,23%
Paragraaf 8 - Overige activiteiten
8
5
58,60%
Paragraaf 9 - Maatwerkvoorschriften bij bouwqctiviteiten
34
5
16,17%
Paragraaf 11 - Overige tarieven
3
2
54,44%
Paragraaf 12 - Modaliteiten
42
34
80,74%
Paragraaf 13 - Vermindering
0
-4
0,00%
Paragraaf 14 - Teruggaaf
0
-1
0,00%
Kostendekking Titel 2
867
470
54%
Hoofdstuk 3: Europese dienstenrichtlijn
Kosten
Opbrengsten Kostendekking
Paragraaf 1 - Horeca
5
4
82,17%
Paragraaf 2 - Organiseren evenementen of markten
32
22
67,59%
Paragraaf 5 - Standplaatsen
1
1
79,24%
Kostendekking Titel 3
39
27
69,94%
Recapitulatie Hoofdstuk 1, 2 en 3
Kosten
Opbrengsten Kostendekking
Kostendekking Hoofdstuk 1
1.392
929
66,70%
Kostendekking Hoofdstuk 2
867
470
54,18%
Kostendekking Hoofdstuk 3
39
27
69,94%
2.297
1.425
62%
Kostendekking totale tarieventabel
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
75
Kostendekkendheid Retributies
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Ontwikkeling lokale lastendruk De belastingdruk voor woningeigenaren ligt iets boven het landelijk gemiddelde Onder gemeentelijke woonlasten vallen de Onroerendezaakbelasting, Afvalstoffenheffing en de Rioolheffing.
De kosten voor kwijtschelding dekken we door een opslag op de tarieven We verhogen de tarieven van de Afvalstoffenheffing en Rioolheffing hiervoor dus iets.
Er zijn verschillende oorzaken voor de stijging van de belastingdruk In 2024 lag de belastingdruk voor woningeigenaren nog iets onder het landelijk gemiddelde. Dat is veranderd omdat met name het ozb-tarief in 2025 is gestegen ten opzichte van 2024. In onderstaande tabel ziet u wat de berekende belastingdruk voor Heemskerk in 2025 was vergeleken met die in 2024. Belastingdruk woningeigenaren
(bedragen x € 1,-)
Jaar
Soort huishouden
OZB
Afval
Riool
Totaal
Landelijk gemiddelde
2025
Eenpersoons
417,61
354,36
212,64
984,61
957
2025
Meerpersoons
417,61
444,84
212,64
1.075,09
1050
2024
Eenpersoons
356,70
332,28
212,64
901,62
912
2024
Meerpersoons
356,70
417,72
212,64
987,06
994
Kwijtscheldingsbeleid Soms kunnen inwoners kwijtschelding van gemeentelijke belastingen aanvragen Het gaat dan om inwoners met een laag inkomen, zoals een bijstandsuitkering of een AOW (Algemene ouderdomswet) met een laag pensioen. Afhankelijk van hun betalingsmogelijkheden kennen we aanvragers volledige of gedeeltelijke kwijtschelding van de afvalstoffenheffing en rioolheffing toe. Ons kwijtscheldingsbeleid is gebaseerd op een aantal wetten en regelingen Dit zijn de Invorderingswet 1990, de Uitvoeringsregeling Invorderingswet 1990 en de Leidraad Invordering 2008.
76
Het Inlichtingenbureau ondersteunt ons bij de beoordeling van de aanvragen Zo vereenvoudigen we het aanvraagproces voor kwijtschelding. Met toestemming van de aanvrager vergelijkt het Inlichtingenbureau gegevens van de Belastingdienst, de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) en de Uitkeringsinstantie Werkgeversverzekeringen (UWV). Bij een positieve beoordeling volgt automatisch kwijtschelding. Na verleende kwijtschelding kan het jaar erna een geautomatiseerde toets volgen Het Inlichtingenbureau voert die geautomatiseerde toets alleen uit met toestemming van de aanvrager. Bij een positieve beoordeling volgt automatisch kwijtschelding. We scholden € 603.000,- kwijt aan gemeentelijke belastingen. De kwijtgescholden bedragen vindt u in onderstaande tabel. Kwijtgescholden bedragen gemeentelijke belastingen
(bedragen x € 1.000,-) Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Rioolrecht
201
211
Afvalstoffenheffing
378
392
Totaal kwijtschelding
579
603
Overzicht opbrengsten We ontvingen € 165.000,- minder aan gemeentelijke belastingen dan begroot In de volgende tabel zijn de opbrengsten per belastingsoort opgenomen. We vergeleken de begrote belastingopbrengsten met de werkelijke opbrengsten. Hiervoor gebruikten we de gewijzigde Begroting 2025. Vooral de afwijkingen bij de afvalstoffen- en rioolheffing vallen op.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Opbrengsten per belastingsoort Belastingsoort
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Verschil begroot -/werkelijk
- Eigenaar woningen
6.250
6.243
-7
- Eigenaar niet-woningen
1.764
1.763
-1
- Gebruiker niet-woningen
1.172
1.169
-2
Rioolheffing
4.055
3.971
-84
Afvalstoffenheffing
7.263
7.122
-141
Hondenbelasting
0
0
0
Precariobelasting
47
49
2
BIZ-belasting
82
81
-1
Toeristenbelasting
134
160
26
Marktgelden
90
103
13
Begraafrechten
227
257
30
21.084
20.919
-165
OZB
Totaal
77
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing Algemeen De gemeente Heemskerk acht het wenselijk om risico’s die van invloed zijn op de bedrijfsvoering beheersbaar te maken. Door inzicht in de risico’s wordt de organisatie in staat gesteld om op verantwoorde wijze besluiten te nemen, zodat de risico’s nu en de risico’s gerelateerd aan toekomstige investeringen in verhouding staan tot de vermogenspositie van de organisatie. Om inzicht in de risico’s van de gemeente te kunnen verkrijgen is er een risico inventarisatie uitgevoerd. Hieronder wordt verslag gedaan van de resultaten van de risico-inventarisatie. Op basis van de geïnventariseerde risico’s is tevens het weerstandsvermogen berekend.
Inleiding
We gaan in deze paragraaf ook in op de verplichte financiële kengetallen Het gaat hierbij om de kengetallen uit het BBV. Deze kengetallen geven inzicht in de financiële positie van de gemeente. Waar mogelijk maken we de risico’s beheersbaar Hiervoor gebruiken we een risicomanagementsysteem (NARIS). In dit systeem kwantificeren en analyseren we risico’s op systematische wijze. Inzicht in de risico’s maakt dat we verantwoorde besluiten kunnen nemen. Zo blijven de risico’s in verhouding staan tot onze financiële positie. We werken de geïnventariseerde risico’s standaard 2 keer per jaar bij De uitkomsten nemen we op in de begroting en jaarrekening.
Wat is ons beleid? De raad stelde het beleid voor de reserves, voorzieningen en het weerstandsvermogen vast via de Nota Reserves & voorzieningen 2025 gemeente Heemskerk (D/2025/739873) en de Nota Risicosturing en Weerstandsvermogen 2025 Gemeente Heemskerk (D/2025/746782). Vastgesteld op 11 december 2025 respectievelijk 30 oktober 2025.
Het weerstandsvermogen is ons vermogen om risico’s op te vangen Met dit vermogen voorkomen we dat we door grote risico’s extra moeten bezuinigen en/of onvoorzien de begroting moeten bijstellen. Met het beschikbare weerstandsvermogen kunnen we de financiële effecten van de huidige bekende risico’s opvangen en onze financiële positie op peil houden.
In het verleden waren de kaders voor het beleid rondom weerstandsvermogen en de weerstandsratio opgenomen in de nota Reserves Voorzieningen en weerstandsvermogen gemeente Heemskerk. Het onderdeel weerstandsvermogen is nu opgenomen in de nieuwe nota Risicobeheersing en weerstandsvermogen. Dit heeft te maken met het feit dat het weerstandsvermogen onlosmakelijk is verbonden met risicomanagement. Hierdoor sluit de nieuwe nota aan op, deze verplicht op te nemen, paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing (art 11.2 BBV). In deze nieuwe nota wordt, naast het weerstandsvermogen, ook het risicomanagementbeleid van de gemeente beschreven.
We checken de risico’s regelmatig Zo krijgen we een goed beeld van eventuele fluctuaties (schommelingen) in ons weerstandsvermogen.
78
Weerstandsvermogen In de nota Risicosturing en Weerstandsvermogen 2025 gemeente Heemskerk is bepaald dat ons beschikbare weerstandsvermogen wordt gevormd door: • Algemene reserve. • Structureel geraamde budget voor onvoorziene uitgaven. • Onbenutte belastingcapaciteit.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
We voerden een risicosimulatie uit in het softwarepakket NARIS Dat deden we omdat we niet het maximale bedrag aan risico’s willen reserveren. De risico’s treden namelijk niet allemaal op hetzelfde moment op en ook niet in hun maximale omvang.
De ontwikkeling van het weerstandsvermogen blijft een momentopname Beleidsontwikkelingen, nieuwe projecten of besluiten kunnen ons risicoprofiel beïnvloeden. Daardoor verandert het weerstandsvermogen.
We hebben een weerstandscapaciteit nodig van circa € 5,3 miljoen Als beleidskader is het zekerheidspercentage bepaald op 90%. Uit de risicosimulatie volgt dat het voor 90% zeker is dat we alle risico’s kunnen opvangen met een bedrag van circa € 5,3 miljoen. Dat is de omvang van de benodigde weerstandscapaciteit.
Onze weerstandscapaciteit geeft aan of we niet-begrote kosten kunnen dekken Het gaat hierbij om vrij besteedbaar eigen vermogen. Dat kunnen bijvoorbeeld middelen zijn uit onze Algemene reserve, de post Onvoorzien, of de onbenutte belastingcapaciteit. In tabel 48 ziet u hoe onze weerstandscapaciteit is opgebouwd.
We streven naar een ratio weerstandsvermogen tussen de 1,0 en 1,4 (voldoende) Het ratio weerstandsvermogen geeft de verhouding weer tussen de beschikbare en benodigde weerstandscapaciteit. De gemeente streeft naar een ratio tussen 1,0 en 1,4. Dit wordt gekwantificeerd als voldoende.
Weerstandscapaciteit
Weerstandscapaciteit
Weerstandscapaciteit per 31 december 2025
(bedragen x € 1.000,-) 2025 Structureel
Vermogen: Algemene reserve
Ratio weerstandsvermogen
Exploitatie: Ratio
Betekenis
Post Onvoorzien
A
> 2,0
Uitstekend
Onbenutte belastingcapaciteit
4.908
B
1,4 - 2,0
Ruim voldoende
Totaal
4.958
C
1,0 - 1,4
Voldoende
D
0,8 - 1,0
Matig
E
0,6 - 0,8
Onvoldoende
F
< 0,6
Ruim onvoldoende
Onze ratio weerstandsvermogen is 4,68 (uitstekend) Om deze ratio te berekenen delen we de beschikbare weerstandscapaciteit door de benodigde weerstandscapaciteit:
79
19.666
Waarderingscijfer
Ratio weerstandsvermogen =
2025 Incidenteel
Beschikbare weerstandscapaciteit Benodigde weerstandcapaciteit
=
€ 24.624.000 € 5.266.710
= 4,68
50 19.666
De Algemene reserve heeft een bufferfunctie De Algemene reserve is het deel van ons eigen vermogen waaraan we geen specifieke bestemming gaven. Met deze reserve vangen we tegenvallers op. Met het budget voor Onvoorziene uitgaven dekken we onverwachte kosten Dit budget is bedoeld om onvoorziene, niet-uitstelbare en onvermijdelijke uitgaven op te vangen, die tijdens het opstellen van de Begroting nog niet bekend waren. Het is een verplicht structureel te begroten budget (volgens het BBV). Onbenutte belastingcapaciteit geeft aan hoeveel extra inkomsten mogelijk zijn We innen deze extra inkomsten pas als er tegenvallers zijn. Het gaat dan alleen om de onroerendezaakbelastingen.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Gemeentelijke risico’s en risicoprofiel Met een risico bedoelen we de kans dat een ongewenste en ongeplande gebeurtenis een (negatief) gevolg heeft voor het behalen van onze doelstellingen. Het gaat om alle voorzienbare risico’s waarvoor we geen voorzieningen hebben, of die niet tot afwaardering van de activa hebben geleid. Die (materiële) risico’s kunnen van invloed zijn op het balanstotaal of onze financiële positie.
Totaal risico’s Bij het bepalen van ons risicoprofiel lag de focus vooral op de financiële risico’s Hieronder de top 10 van risico’s. Nr. Risico
Kans
1.
Tegenvallende ontwikkeling Algemene uitkering
50% €1.500.000
16,75
In de Jaarrekening namen we een risicobedrag op van € 33,9 miljoen Het gaat hierbij om 86 risico’s, waarvan er 72 mogelijke geldgevolgen hebben. Hieronder vindt u een risicokaart. Die geeft inzicht in de spreiding van de risico’s naar kans en (geld)gevolg.
2.
Open-einde karakter van de regeling jeugdhulp
70% €1.000.000
14,05
3.
Garantstelling geldlening N.V. HVC
5% €13.960.414
9,28
4.
Meer klanten die aanspraak kunnen maken op een uitkering Participatiewet ten opzichte van het beschikbare budget.
70% €500.000
4,68
Geld
5.
Door een datalek of een hack bij de gemeente komen gegevens van burgers of bedrijven “op straat te liggen” of wordt hiermee gedreigd
10% €3.500.000
4,59
6.
Toenemende druk op algemene voorzieningen als gevolg van wachtlijsten bij aanbieders gespecialiseerde zorg/maatwerk
70% €200.000
3,75
7.
Gevolgen klimaatverandering gaan sneller dan gedacht. Bij elk ontwerp voor de (her)inrichting van de openbare ruimte wordt hiermee rekening gehouden.
50% €500.000
3,34
8.
Aanbieders jeugdhulp die dreigen failliet te gaan, waardoor de dienstverlening in het geding komt
50% €500.000
3,33
9.
Open-einde karakter van de Wmo
50% €500.000
3,33
10% €2.000.000
2,66
x > €1.000.000
Netto 4
1 1
€ 500.000 < x < € 1.000.000 € 200.000 < x < € 500.000
4
1
5
1
€ 50.000 < x < € 200.000
10
8
7
3
x < € 50.000
8
15
4
Geen geldgevolgen
11
1
2
Kans
10%
30%
50%
70%
90%
10. De gemeente krijgt een boete omdat het zich niet houdt aan de wetgeving i.v.m. informatieveiligheid / privacy
80
Maximaal Invloed gevolg
Totaal grote risico’s (top 10)
€ 24.160.414
Overige risico’s
€9.691.500
Totaal alle risico’s
€33.851.914
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
In de kolom Kans staat hoe groot de kans is dat het risico zich voordoet. Daarbij gaan we uit van de volgende indeling: < 1 keer per 20 jaar: 5% < 1 keer per 10 jaar: 10% 1 keer per 5-10 jaar: 30% 1 keer per 2-5 jaar: 50% 1 keer per 1-2 jaar 70% > 1 keer per jaar: 90%
De kolom Invloed geeft het relatieve aandeel weer van een risico, vergeleken met het totaal van de risico’s bij de berekening van de benodigde weerstandscapaciteit. Hierbij houden we rekening met het kanspercentage.
We lichten de 3 grootste risico’s kort toe 1. Tegenvallende ontwikkeling Algemene uitkering We berekenen de Algemene uitkering aan de hand van de meest recente circulaire (schriftelijke algemene mededeling van de rijksoverheid). Opvolgende circulaires kunnen flinke verschillen in de beschikbare middelen laten zien. Dat kan zowel een positief als een negatief verschil zijn. We kunnen hier vooraf geen rekening mee houden (op anticiperen). Dat komt vooral omdat niet elke circulaire een financieel effect hoeft te hebben. 2. Open-einde karakter van de regeling jeugdhulp Gemeenten zijn volgens wet- en regelgeving verplicht om kwetsbare en hulpbehoevende groepen hulp of ondersteuning te bieden. Dit noemen we open-einde regelingen. Bij deze regelingen bestaat het risico dat we het budget overschrijden. Inwoners hebben namelijk recht op de zorg, ook als het budget op is. 3. Garantstelling geldlening N.V. HVC Gemeente Heemskerk staat met 44 gemeenten en 6 waterschappen garant voor de leningen en verliezen van HVC. We zijn voor 2,27% aandeelhouder van N.V. HVC. Aandeelhouders staan door een gezamenlijke aandeelhouders(ballotage) overeenkomst garant voor eventuele verliezen, de rentebetaling en aflossing voor de geldleningen die N.V. HVC is aangegaan. Alle aandeelhouders zijn hoofdelijk aansprakelijk. Het verdienmodel van N.V. HVC richt zich nu vooral op het verbranden van afval. Dit
81
neemt (mogelijk) af door scheiding en recycling. Verder richt N.V. HVC zich op overige activiteiten, zoals warmtenet. En dat brengt ook risico’s met zich mee.
Financiële kengetallen Financiële kengetallen Omschrijving
(bedragen x € 1.000,-) Werkelijk 2024
Begroot 2025
Werkelijk 2025
Netto-schuldquote
21,6%
43,6%
18,5%
Netto-schuldquote gecorrigeerd voor alle verstrekte geldleningen
16,7%
39,7%
13,3%
Solvabiliteitsratio
54,1%
37,3%
52,1%
Structurele exploitatieruimte
-0,5%
0,1%
1,2%
Grondexploitatie
1,2%
1,7%
-0,2%
Belastingcapaciteit
99,3%
108,0%
102,4%
In tabel 51 ziet u de begrote en werkelijke stand van deze 5 financiële kengetallen: • Netto-schuldquote • Solvabiliteitsratio • Structurele exploitatieruimte • Grondexploitatie • Belastingcapaciteit Netto-schuldquote De netto-schuldquote geeft de verhouding aan tussen schulden en inkomsten Voor de berekening van dit kengetal delen we de netto-schuld door het totaal aan inkomsten binnen onze exploitatie (bedrijfsvoering). De netto-schuldquote geeft een indicatie van de druk van de rentelasten en de aflossing op de exploitatie. Hoe lager de netto-schuldquote is, hoe beter Is de uitkomst lager dan 100%? Dan beschouwen we dat als voldoende. Een kengetal tussen de 100% en 130% is matig, en hoger dan 130% is onvoldoende.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Onze netto-schuldquote is nog steeds uitstekend We kwamen uit op 18,5 %. Dat is lager dan begroot.
Onze structurele exploitatieruimte is gestegen We hadden een kengetal begroot van 0,1%, maar kwamen uit op 1,2%.
Solvabiliteitsratio Dit ratio geeft aan of we aan onze financiële verplichtingen kunnen voldoen Of met andere woorden: wat is het aandeel van het eigen vermogen in relatie tot het totale vermogen?
Grondexploitatie Hoe verhoudt de (boek)waarde van grond zich tot onze totale begrote baten? Voor de berekening van dit kengetal tellen we de niet in exploitatie genomen gronden en bouwgronden in exploitatie bij elkaar op. De som hiervan delen we door de totale baten uit de begroting.
Hoe hoger het solvabiliteitsratio is, hoe gezonder we als gemeente zijn Is de uitkomst 50% en hoger? Dan beschouwen we dat als voldoende. Een ratio tussen de 30% en 50% is matig, terwijl lager dan 30% onvoldoende is. Ons solvabiliteitsratio daalde licht en is nog steeds voldoende We daalden dit jaar met 2%. Het percentage is hoger dan dat we hadden begroot. De reden voor deze afwijking is dat we verschillende investeringen hebben uitgesteld. Daardoor hoefden we minder vreemd vermogen aan te trekken. Structurele exploitatieruimte De structurele exploitatieruimte geeft aan hoe wendbaar we zijn Als onze structurele baten hoger zijn dan onze structurele lasten, kunnen we (structurele) tegenvallers opvangen. Met dit kengetal kunnen we beoordelen of er voldoende structurele ruimte is om onze eigen lasten te dragen, of dat een structurele stijging van de baten of structurele daling van de lasten nodig is. Dit kengetal moeten we in samenhang met de andere kengetallen bekijken Draagt bijvoorbeeld de grondexploitatie er niet toe bij om onze schuldpositie te verminderen en is onze structurele exploitatieruimte negatief? Dan geeft het kengetal belastingcapaciteit inzicht in de mogelijkheid tot hogere baten. Hoe hoger de structurele exploitatieruimte is, hoe beter Is de uitkomst 0,6% of hoger? Dan beschouwen we dat als voldoende.
82
Het is niet goed mogelijk een algemene norm voor het dit kengetal te bepalen Hiervoor is maatwerk nodig. Hoe groot is bijvoorbeeld de vraag, hoeveel woningen of vierkante meters bedrijventerrein zijn gepland, om welk type en welke plek gaat het? Wanneer we grond tegen een lage prijs aankopen, lopen we minder risico dan wanneer we dure grond aankopen. In het algemeen geldt: hoe lager dit kengetal is, hoe beter Dit kengetal was in 2025 -0,2%. Met name omdat er een verliesvoorziening Stationsgebied is ingesteld. Dit betekent dat we hier een zeer beperkt risico lopen. Belastingcapaciteit Hoe verhoudt de belastingdruk in Heemskerk zich tot het landelijk gemiddelde? Een percentage onder de 100% betekent dat de (gemeentelijke) woonlasten per gezin lager zijn dan gemiddeld van het voorgaande jaar. Het verhogen (of verlagen) van de belastingopbrengsten is een beleidskeuze. Onze belastingcapaciteit steeg tot iets boven het landelijk gemiddelde, naar 102,4% De gemeentelijke woonlasten van een gezin bedroeg in 2025 € 1.075,09. Ten opzichte van het landelijk gemiddelde (€ 1.050,-) is dit 2,4% hoger. In 2024 waren de woonlasten nog iets lager dan het landelijk gemiddelde. Omdat met name de tarieven onroerende zaakbelastingen zijn gestegen in 2025 zijn de woonlasten 2025 hoger uitgekomen dan het landelijk gemiddelde.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
C. Onderhoud kapitaalgoederen Inleiding Volgens artikel 12 van het BBV verstaan we onder kapitaalgoederen in ieder geval: • Wegen, straten, pleinen, kunstwerken, openbare verlichting en straatmeubilair. • Riolering. • Oppervlaktewater. • Groen, speeltoestellen en kunstobjecten. • Accommodaties. Voor de kapitaalgoederen behandelen we in deze paragraaf de volgende onderdelen (aspecten): • Doelstelling en het beleidskader. • Staat van onderhoud. • Onze acties: wat hebben we ervoor gedaan? • De financiële gevolgen.
Beleid en beheer We streven naar een openbare ruimte die schoon, veilig en heel is We willen de openbare ruimte zo efficiënt mogelijk kunnen beheren. We houden ons hierbij aan de algemeen geldende richtlijnen en wettelijke kaders. Door regulier onderhoud voorkomen we kapitaalvernietiging De staat van onderhoud van onze kapitaalgoederen is belangrijk. Zo zorgen we ervoor dat we zo goed (optimaal) mogelijk functioneren. Bijvoorbeeld op het gebied van leefbaarheid, duurzaamheid en veiligheid. Een goede staat van onderhoud zorgt ook voor een goede uitstraling.
83
1. Wegen, straten, pleinen, kunstwerken, openbare verlichting en straatmeubilair Doelstelling en beleidskader We beheren en onderhouden de wegen, straten en pleinen zo efficiënt mogelijk Dit doen we om de veiligheid, het gemak (comfort) en de kwaliteit ervan in stand te houden. De algemeen geldende richtlijnen, de wet en de richtlijnen van kennisplatform Centrum voor Regelgeving en Onderzoek in de Grond-, Water- en Wegenbouw en Verkeerstechniek (CROW) zijn hierbij leidend. Het wegbeheer voeren we uit conform het Wegenbeheerplan In dit plan staat dat we het beheer uitvoeren volgens de landelijk gebruikelijke richtlijn van kennisplatform CROW, publicatie 147. Ons uitgangspunt is technisch kwaliteitsniveau B. Een onderdeel van het wegbeheer is de onkruidbeheersing en het verwijderen van veeg-, zwerf-, bloesem- en bladafval op verhardingen. Dit is in de winkelgebieden bepaald op beeldkwaliteitsniveau A. In de overige gebieden houden we beeldkwaliteitsniveau B aan. De zorgplicht om civiele kunstwerken veilig te houden ligt bij de gemeente Het beheer van civiele kunstwerken is gebonden aan wet- en regelgeving. De belangrijkste punten zijn de functionaliteit en de veiligheid van de civiele kunstwerken. We inspecteren de kunstwerken regelmatig en voeren, waar nodig, klein of groot onderhoud uit.
Ons doel is dat openbare verlichting altijd werkt We beperken storingen door op tijd de armaturen (lamphouders) en lampen te vervangen (remplace). We gaan verder met het verduurzamen van de openbare verlichting. Dat doen we door de armaturen te vervangen door armaturen met LED-lampen. En daar waar het kan met een slim systeem. We houden met het onderhoud en vervanging rekening met flora & fauna en de burger en we proberen lichtvervuiling tegen te gaan.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Onderhoudstoestand De wegen, straten en pleinen voldoen aan het gestelde kwaliteitsniveau B Dit blijkt uit de weginspectie die we in 2024 hebben laten uitvoeren. Deze inspectie laten we eens in de 2 jaar doen. Zo monitoren we de kwaliteit van de wegen, straten en pleinen. Een weginspectie is de basis voor de maatregeltoets en de daaropvolgende planning.
Onze openbare verlichting houden we functioneel Jaarlijks vinden elektrische en visuele inspecties van de openbare verlichting plaats. Op basis van deze inspecties maken we een planning voor de vervanging (remplace) van masten, armaturen en lampen. We vervangen preventief lampen en armaturen. Wat we vervangen wordt LED-verlichting. Onze storingsdienst verhelpt storingen.
Wat hebben we er voor gedaan? Maandelijks schouwen we het kwaliteitsniveau van onkruidbeheersing Waar en wanneer nodig sturen we dit onderhoud bij. We halen veeg-, zwerf-, bloesem- en bladafval weg volgens de vastgestelde kwaliteitsniveaus. We beheren 60 civiele kunstwerken Deze kunstwerken variëren van houten voetgangersbruggen en vlonders tot betonnen verkeersbruggen. Bij grote kunstwerken ligt het beheer van de constructies bij de Provincie Noord-Holland, ProRail en Rijkswaterstaat. Klein onderhoud aan deze kunstwerken voeren we zelf uit. De grote civiele kunstwerken zijn: • De tunnel Laan van Broekpolder onder het spoor. • De fietstunnel Binnenduinrandweg. • De viaducten over de leidingstrook, A9 en het spoor, de Assumer traverse richting A9. • Het viaduct over de A9, Communicatieweg. Over het algemeen zijn onze kunstwerken in redelijke staat Dit blijkt uit de technische instandhoudingsinspectie die in 2022 is uitgevoerd. Van een aantal stalen bruggen is de staat matig. We hebben de afgelopen jaren onderhoud uitgevoerd en moeten komende jaren blijven investeren om ervoor te zorgen dat de kwaliteit niet onder de veiligheidsnorm uitkomt. Bij het beheer, onderhoud en de instandhouding van civiele kunstwerken staan functionaliteit en veiligheid voorop.
84
We voerden de onderhoudsplanning aan de wegen, straten, pleinen en civiele kunstwerken uit Waar dat kon, combineerden we dit met rioleringswerkzaamheden, groen- en herstructureringsprojecten (integrale samenwerking). We voerden de werkzaamheden aan de elementenverharding uit Dit deden we volgens het raambestek Elementenverhardingen. Dit bestek is in 2022 aanbesteed voor een periode van 4 jaar. We richtten de buitenruimte zo klimaatadaptief en waterrobuust mogelijk in Bij verhardingen, die toe zijn aan groot onderhoud, kijken we kritisch of: • De verhardingen nog nodig zijn. • We de verhardingen kunnen weglaten. • Er misschien minder verhard oppervlak nodig is. In de praktijk betekent dit dat we overbodige, niet-functionele trottoirs en uitstapstroken weghalen en brede trottoirs versmallen. Op deze plekken ontstaat ruimte voor groen. We voerden klein onderhoud uit aan rijbanen, trottoirs en paden Door wortelopdruk ontstaat schade aan trottoirs. Dit zorgt voor meer klein onderhoud. Deze schades hebben we direct hersteld, zodat geen onveilige situaties ontstonden. Op verschillende locaties deden we klein onderhoud aan asfalt- en elementverhardingen. Dit gebeurde na inspecties, Fixi-meldingen of nadat we schades zelf hebben waargenomen. Ook hebben we onderhoud gepleegd aan de bermen van de Genieweg waardoor deze weer veilig zijn.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
We voerden geplande asfaltwerkzaamheden uit Dit doen we volgens het raambestek Asfaltonderhoud dat in 2023 is aanbesteed voor een periode van 4 jaar. • In het duingebied hebben we de rode plateaus op diverse kruispunten geasfalteerd. • We asfalteerden een deel van de Rijksstraatweg tussen de Starweg en De Smidse, inclusief het kruispunt Starweg, Strengweg, Rijksstraatweg. • De bocht Mozartstraat, Prof. ten Doesschatestraat is geasfalteerd. • In een groot deel van het Steenstrapark brachten we een slijtlaag aan op de voetpaden van asfalt. We hebben de wegmarkeringen en belijning vervangen en hersteld Dit is belangrijk voor de verkeersveiligheid op de rijbanen en fietspaden. We voerden de onkruidbeheersing op de elementenverhardingen uit Door heet water te gebruiken voerden we onkruidbeheersing op verhardingen duurzaam uit. Dat geldt ook voor het weghalen van veeg-, zwerf-, bloesem- en bladafval. Dit deden we volgens de vastgestelde kwaliteitsniveaus. We voerden onderhoud uit op onze kunstwerken Dat is nodig om de veiligheid en kwaliteit van onze bruggen, vlonders en viaducten te waarborgen. Bij de “slingervlonder” in park Assumburg vervingen we de balken en dekplanken. De keerwand van de vislocatie in het Rendorppark is vervangen en de leuning hersteld.
De wanden van de fietstunnel Kleine Houtweg/ Binnenduinrandweg hebben we gereinigd en een nieuwe coating aangebracht inclusief een anti-graffiti laag. Bij andere kunstwerken voerden we klein onderhoud uit. We voerden dagelijks en jaarlijks onderhoud aan de openbare verlichting uit Dit deden we volgens het opgestelde Meerjarenonderhoudsprogramma. Het jaarlijks onderhoud ging om het vervangen van lichtbronnen, elektrische inspecties van lichtmasten, stabiliteitsmetingen en de schoonmaak van de armaturen (lamphouders).
85
Het dagelijks onderhoud ging om het oplossen van kabelstoringen, een paar lampstoringen, en aangereden lichtmasten. We stappen over op eigen net en plaatsen DC (gelijkstroom) kasten • We vervingen 600 verouderde armaturen. • Er is een stabiliteitsmeting en elektrische keuring gedaan bij 550 lichtmasten. • We plaatsten de 2e en 3e gelijkstroom OV-kast (schakelkast voor openbare verlichting) op De Velst en de Jan van Kuikweg. • We gebruiken dan minder koper in de grond en besparen in combinatie met LED-verlichting 75% op energiekosten. De oude schakelkasten komen hiermee te vervallen. • We gaan, daar waar mogelijk, over op eigen net, sneller acteren bij storingen en schademasten, minder kosten van de netbeheerder.
Financiële consequenties (bedragen x € 1.000,-) Producten
Begroting 2025 primair
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Reclame
-12
-12
-12
-3.978
-4.055
-3.928
Verkeersmaatregelen
-331
-420
-386
Openbare verlichting
-944
-939
-836
Totaal lasten
-5.265
-5.425
-5.162
Reclame
44
44
24
Wegen, straten en pleinen
94
94
526
Verkeersmaatregelen
3
3
8
Openbare verlichting
32
32
15
Totaal baten
174
174
574
-5.091
-5.251
-4.588
Wegen, straten en pleinen
Saldo
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
2.
Riolering
Doelstelling en beleidskader We houden de riolering en het functioneren ervan in stand Onder riolering vallen ook alle kolken (putten of poelen), rioolaansluitingen, pompinstallaties, randvoorzieningen en de bestaande drainagesystemen (afwateringssysteem). We voeren het beheer uit volgens de wet en het programma Water en Riolering (2023-2026) De algemeen geldende wettelijke kaders zijn de Waterwet en de Wet Milieubeheer. In het programma Water en Riolering gaat het niet alleen over de riolering, maar ook over onze zorgplicht voor regen- en grondwater. Onderhoudstoestand We inspecteren het rioolstelsel periodiek (regelmatig) • We voeren noodzakelijke reparaties binnen een korte termijn uit. • Grootschalige vervangingsinvesteringen stemmen we integraal af met herinrichtingsplannen en herstructureringsprojecten. Dit bepaalt het tempo waarin we aanleggen en vervangen. • Oude huisaansluitingen, die problemen geven, vervangen we direct. • Jaarlijks reinigen we delen van het rioolstelsel die gevoelig zijn voor verstopping. • Alle straat- en trottoirkolken maken we jaarlijks schoon. Als dat nodig blijkt, doen we dit meerdere keren per jaar. • De rioolgemalen onderhouden we jaarlijks. Waar nodig renoveren we gemalen. • Het drainagestelsel maken we jaarlijks schoon en herstellen we waar nodig.
86
Wat hebben we ervoor gedaan? We voerden de volgende werkzaamheden uit • We reinigden de rioolleidingen volgens meerjarenplanning en op meerdere kritische locaties. • We inspecteren de rioolleidingen volgens meerjarenplanning (in 2025 Breedweer en Oosterwijk). • We hebben reparaties uitgevoerd en delen van de riolering vervangen. • We hebben reparaties uitgevoerd aan huis- en kolkaansluitingen. • We inspecteren de pompinstallaties 2 maal per jaar • We dragen bij aan de herinrichtingsprojecten Geelvinck, Slotherenbuurt en Flexwoningen. • We hebben een deel van de randvoorzieningen gereinigd en zijn bezig met het opstellen van een jaarplanning. • We reinigden het drainagestelsel volgens meerjarenplanning en herstelden het waar dat nodig was. • We reinigden al onze kolken 1 maal per jaar, n.a.v. klachten en bij de “straat van de week” • We zijn met het reinigen van de kolken actief betrokken bij “straat van de week” tijdens deze actie wordt de gehele straat aangepakt (kolken, bestrating groen, afval etc.) • We onderhielden de rioolgemalen en randvoorzieningen. • We hebben volledige renovatie uitgevoerd van de gemalen: 2 pompsgemaal de Vlotter, en 4 pompsgemaal de Trompet 1 • We hebben de besturingen vervangen van de gemalen: 2 pompsgemaal en bergbezinkbassin Assumburg, en 4 pompsgemaal Groenbalkon. • We zijn bezig met een aanbesteding voor de hoofdpost besturing van de gemalen.
• We hebben een start gemaakt met de uitvoering van het Masterplan Riolering in de Maerelaan.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Financiële consequenties
Het gewenste onderhoudsniveau is beeldkwaliteit drijfvuil B (bedragen x € 1.000,-)
Producten
Begroting 2025 primair
Begroting 2025 na wijziging
-2.443
-2.633
-2.574
Totaal lasten
-2.443
-2.633
-2.574
Rioolheffing
3.996
4.186
4.072
Totaal baten
3.996
4.186
4.072
Saldo
1.554
1.554
1.498
B
Er is geen drijfvuil
Er zijn enkele stukjes drijfvuil
Er zijn meerdere stukjes drijfvuil
C
D
Er is regelmatig Er is veel drijfvuil drijfvuil op op opvallende/ opvallende/ beeld- beeld-bepalende bepalende locaties locaties
Oppervlaktewater
Doelstelling en beleidskader We dragen bij aan een goed functionerend watersysteem en voldoen aan de Kaderrichtlijn Water (KRW) Dat is het doel. Het gemeentelijk Water- en rioleringsplan 2023-2026 (programma Water en Riolering) is ook leidend voor het waterbeheer. Het Hoogheemraadschap heeft het grootste deel van het onderhoud van stedelijk water. Een deel van de watergangen in het Heemskerkerduin en vlakbij de A9 blijven we zelf onderhouden. Wij blijven verantwoordelijk voor de doorstroming van het water door duikers en roosters Daarom houden we de roosters en duikers schoon en ruimen we drijfvuil op.
87
A
Rekening 2025
Riool
3.
A+
Wij zijn verantwoordelijk voor de beschoeiingen langs de waterkanten Soms sluiten we privaatrechtelijk een regeling af met derden (anderen). In dat geval zijn zij verantwoordelijk voor de beschoeiingen. Onderhoudstoestand We haalden de gestelde beeldkwaliteit voor drijfvuil watergangen. De beschoeiingen zijn in een mindere staat. We zijn bezig met een plan om deze grootschalig te vervangen en zoveel mogelijk om te zetten naar een natuurlijke oever.
Wat hebben we ervoor gedaan? In 2025 deden we onder andere het volgende. • We handhaafden het verwijderen van drijfvuil op beeldkwaliteit B. • Wekelijks zijn de roosters voor de duikers schoon gemaakt. • We inspecteerden duikers volgens de jaarplanning. • We controleerden tijdens hele jaar het drijfvuil. En we haalden dat weg. Ook hielden we de instroomopeningen van de duikers vrij. • De beschoeiing aan de Jan van Kuikweg en bij het gemeentehuis is vervangen. • De fonteininstallaties zijn onderhouden en waar nodig aangepast. • We zijn bezig met onderhandelingen met het HHNK om de baggerwerkzaamheden
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
• • • • •
van al het oppervlakte water uit te laten voeren voor het waterschap. Wij nemen dan het beheer van de natuurlijke oevers van het HHNK over. We zijn bezig met het voorbereiden van een raambestek voor het vervangen van de beschoeiingen. We zijn betrokken bij het ontwerp en aanleg van de waterberging De Sandvennen. We zijn betrokken bij de KRW-pilot voor betere waterkwaliteit met het HHNK. We zijn betrokken bij project Ecologische verbindingszone langs de oostzijde van Heemskerk. We zijn bezig met de voorbereiding van project De Holle Beeck.
speelplekken verstaan we speel- en sporttoestellen en val-ondergronden. Het beheer van de sportcomplexen is ondergebracht bij de stichting Sport IJmond Noord (SIJN). Het beheer van het groen op de sportcomplexen bleef hierbij onderdeel van de bestaande contracten als onderdeel van het beheer van het openbaar groen bij IJmond Werkt!. Met ingang van 2026 wordt het beheer van de sportgrasvelden ondergebracht bij SIJN. Het intercollegiaal overleg met de buurgemeenten Uitgeest, Beverwijk en Velsen over de toekomst in werken met en door IJmond Werkt! in het gemeentelijk openbaar groen is niet voortgezet. De onderlinge verschillen in werken met IJmond Werkt! zijn voldoende besproken.
Financiële consequenties (bedragen x € 1.000,-) Producten
Begroting 2025 primair
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Watergangen en vijvers
-381
-381
-408
Baggerprogramma
-41
-41
-47
Beschoeiing en duikers
-167
-164
-105
Totaal lasten
-589
-585
-561
Watergangen en vijvers
0
0
0
Baggerprogramma
0
0
0
Beschoeiing en duikers
0
0
0
Totaal baten
0
0
0
-589
-585
-561
Saldo
4.
Groen, speeltoestellen en kunstobjecten
Doelstelling en beleidskader We beheren en onderhouden openbaar groen, speelplekken en sportvelden zo efficiënt mogelijk Dat doen we om de functionaliteit en veiligheid ervan te waarborgen. Onder openbaar groen verstaan we onder andere bomen, beplantingen en grassen. Onder
88
We voldoen aan de algemeen geldende normen en wettelijke kaders Denk bijvoorbeeld aan het Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen 2023 (WAS 2023), het Speelruimtebeleid 2025-2030, de Wet Natuurbescherming, ons Groenbeleidsplan 2019, de beleidsnota Groene Kaart en lopende onderhoudsbestekken (contracten), die fungeren als beheerplannen. We gaan uit van (technische) kwaliteitsniveau B Dit kwaliteitsniveau is vastgelegd op CROW-beeldkwaliteit. CROW is een kennisplatform. Voor bomen geldt dit kwaliteitsniveau niet. Die onderhouden we op basis van technische inspecties. Daarbij toetsen we op gezondheid, vitaliteit en veiligheid (VTA-keuring). Speelplekken inspecteren we ook op veiligheid en niet op een kwaliteitsniveau. Onderhoudstoestand Het onderhoudsniveau van openbaar groen heeft kwaliteitsniveau B Daarmee voldoen we aan de eisen die we in ons Beheerplan opstelden. De reguliere inspecties aan de bomen en het daaruit voortvloeiende onderhoud zijn op schema.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Het onderhoudsniveau van de grafheuvels heeft kwaliteitsniveau A Daarmee voldoen we aan de eisen die we hiervoor opstelden. De speelplekken moeten voldoen aan de Warenwetbesluit attractie- en speeltoestellen 2023 (WAS 2023). Uit de uitgevoerde inspecties blijkt dat we hieraan voldoen.
Wat hebben we ervoor gedaan? In 2025 deden we onder andere deze werkzaamheden in en aan het openbaar groen • We voerden bestekmatig (volgens contract) onderhoud uit aan bomen, gazons en beplanting. Het droge voorjaar zorgde voor enige uitval van nieuwe beplanting. Dit is in het najaar weer aangeplant. IJmond Werkt! had in de zomer op een aantal locaties moeite om het afgesproken kwaliteitsbeeld te realiseren. Hierover zijn gesprekken gevoerd. Als redenen zijn de moeilijke personele bezetting en verhuizing naar Uitgeest besproken. De achterstand is na de zomer weer ingelopen, onder andere door de inzet van een nieuwe snoeimachine bij IJmond Werkt! • We hebben de onderhoudscontracten met de 3 aannemers die de ruwe grassen beheren voortgezet. Al het maaiwerk is in overeenstemming met het contract uitgevoerd. • We hebben zowel de inspecties als het daaruit voortvloeiende onderhoud aan de bomen in overeenstemming met de contracten uitgevoerd. Er zijn als regulier beheer 176 nieuwe bomen geplant. Hiermee zijn de bij storm Poly weggevallen bomen ook gecompenseerd. • We hebben de wijze van maaien van de recreatieve grasvelden (op een hogere maaihoogte) voorgezet. Als resultaat bleken er meer bloeiende kruiden te zijn dan vorig jaar. Dit leverde positieve reacties op. In overeenstemming met beleid hebben we IJmond Werkt! een nieuw maaicontract voorgelegd voor 2026 en de jaren daarna.
Het door hen te maaien oppervlakte recreatief gras is daarmee gehalveerd. De overgebleven grasvelden zijn in overleg met de aannemers ondergebracht in de bestaande onderhoudscontracten van de ruwe grassen. Dat leidt onder andere tot meer schapen begrazing in de gemeente vanaf 2026.
89
In 2025 deden we deze werkzaamheden in en aan de speel- en sportplekken • Alle speel- en sportplekken zijn 4 keer op veiligheid geïnspecteerd. Daaruit volgende reparaties of vervangingen zijn uitgevoerd. • Met een nieuw onderhoudscontract zijn de val-ondergronden gereinigd en gerepareerd, speel- en sporttoestellen schoongemaakt en graffiti verwijderd. • De oude skatebaan aan de Cornelis Geelvinckstraat is vervangen door een nieuwe betonnen skatebaan. De plek is nog niet opgeleverd. Begin 2026 zal er nog geasfalteerd worden en het meubilair geplaatst. Begin maart 2026 plannen we een openingsfeest. • Dit jaar is gestart met het subsidieproject Buitenkans van de Buitenspeelcoalitie (Cruyff Foundation, Krajicek Foundation, Jantje Beton, Mulier Instituut en Kenniscentrum Sport & Bewegen ondersteund door het Ministerie van VWS). Voor de wijk Poelenburg stellen we een speelplan op. Samen met de kinderen, buurtbewoners, MET Heemskerk en Team Sportservice. Daarin wordt de speelplek Poelenburg verwijderd en vervangen op twee nieuwe plekken in de buurt. Het project loopt door in 2026. In maart 2026 plannen we een bewonersbijeenkomst met het conceptspeelplan en voorlopige ontwerpen voor de nieuwe speelplekken. Na input van de buurt willen we in kwartaal 2 van 2026 een definitief ontwerp hebben en aanleggen. • Voor het project Dierendorp 2.0 is voorbereiding geweest.
In de zomer is een voorlopig ontwerp gepresenteerd. Deze is goed ontvangen en word uitgewerkt in een definitief ontwerp. Verder is ingezet op een inclusieve speelplek in Dierendorp. Hiervoor is een subsidieaanvraag voorbereid bij het SamenSpeelFonds voor een samenspeelplek in Heemskerk. In 2026 gaan we een definitief ontwerp vaststellen met financiering en uitvoering plannen. • Aanbesteding voorbereid voor de uitvoering van het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) Spelen voor 2026-2028. Begin 2026 willen we een contract aangaan met een aannemer die oude speelplekken gaat vervangen. Middels dat contract kan op grotere schaal oude speelplekken vervangen worden op basis van het MJOP Spelen.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Financiën (bedragen x € 1.000,-) Producten
Onderhoudstoestand De onderhoudstoestand voldoet aan het vastgestelde kwaliteitsniveau Deze conditiescore 3 (‘redelijk’) geeft de bouwkundige staat weer. De schaal loopt van conditiescore 1: ‘uitstekend’ tot conditiescore 6: ‘zeer slecht’.
Begroting 2025 primair
Begroting 2025 na wijziging
Rekening
Openbaar groen
-2.536
-2.686
-2.745
Wat hebben we ervoor gedaan?
Begraafplaatsen
-364
-336
-329
Sportvelden
-397
-397
-388
Recreatieve voorzieningen
-459
-457
-477
-3.756
-3.876
-3.940
Openbaar groen
0
0
8
Begraafplaatsen
252
252
201
Sportvelden
60
60
84
Recreatieve voorzieningen
75
75
80
Totaal baten
387
387
372
-3.369
-3.489
-3.568
• We werkten de Meerjarenonderhoudsplannen bij. Deze zijn aangepast voor de komende 4 jaar. In het Meerjarenonderhoudsplan staat een uitvoeringsprogramma voor planmatig onderhoud aan alle accommodaties. • We hebben toezicht gehouden op het onderhoud en voerden inspecties uit naar de staat van onderhoud van de verschillende accommodaties. De staat van onder van de accommodaties wordt bepaald met behulp van een zogenaamde conditiemeting. • We hebben de Duurzaam Meerjarenonderhoudsplan (DMJOP) en de Duurzaam Maatschappelijk Vastgoed (DUMAVA) voor 3 accommodaties verder uitgewerkt en offertes opgevraagd om hier in 2026 uitvoering aan te geven. • Er is opdracht uitgezet voor een nieuwe MJOP voor het gemeentehuis met daarin een scheiding in de verantwoordelijkheid voor het technisch beheer als zijnde eigenaar en het facilitair beheer (demarcatie) van het gemeentehuis. We hebben een demarcatielijst opgesteld voor de verhuurder en huurder van het gemeentehuis. • We handelden meldingen van huurders en bewoners af over de staat van onderhoud van de accommodaties. We informeerden huurders over duurzaamheidsmaatregelen.
Totaal lasten
Saldo
5.
2025
Accommodaties
Doelstelling en beleidskader • We beheren en onderhouden gemeentelijke accommodaties zo efficiënt mogelijk. Zo waarborgen we de functionaliteit en veiligheid ervan. • We voldoen aan de algemeen geldende normen en wettelijke kaders, waaronder het Bouw- en het Gebruiksbesluit. • We gaan uit van het (technische) kwaliteitsniveau voor de accommodaties conditiescore 3: ‘redelijk’. • We beheren het gemeentehuis net zoals de overige accommodaties. Dit betekent dat we een (budget)splitsing (demarcatie) maken als verhuurder en huurder. Hierdoor ontstaat een totaaloverzicht van de accommodaties en efficiënter beheer.
90
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Financiën (bedragen x € 1.000,-) Producten
Begroting 2025 primair
Begroting 2025 na wijziging
Rekening 2025
Onderwijshuisvesting
-4.719
-3.627
-3.803
Gymnastiekaccommodaties
-357
-219
-163
Welzijnsaccommodaties
-209
-111
-116
Administratiekantoor brandweerkazerne
-154
-62
-74
Kunst- en cultuuraccommodaties
-161
-128
-74
Sportgebouwen / De Waterakkers
-600
-222
-254
Sportgebouwen / De Velst
-106
-101
-98
Overige accommodaties
-73
-45
-37
-6.378
-4.515
-4.618
Onderwijshuisvesting
16
16
289
Gymnastiekaccommodaties
34
34
75
Welzijnsaccommodaties
102
102
110
Administratiekantoor brandweerkazerne
0
0
5
Kunst- en cultuuraccommodaties
70
70
82
Sportgebouwen / De Waterakkers
208
208
222
Sportgebouwen / De Velst
16
16
16
Overige accommodaties
4
4
1
450
450
800
-5.928
-4.065
-3.818
Totaal lasten
Totaal baten Saldo
91
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
D. Financieringen Inleiding Hoe hebben we gedurende 2025 in de behoefte aan financieringsmiddelen voorzien? Was er sprake van een overschot of juist een tekort aan financiële middelen? Hoe zijn we hier mee omgegaan? En hoe zit het met de risico’s die we liepen? Deze onderwerpen komen aan de orde in de paragraaf Financiering. Deze paragraaf is een vanuit het BBV verplicht op te nemen paragraaf.
geld dat van en voor de inwoners is. De gemeente mag dus niet de rol van bankier aannemen. De gemeente is verplicht om tijdelijk overtollige middelen aan te houden in ‘s Rijks schatkist Dit is vastgelegd in de Regeling Schatkistbankieren. Dat is zo sinds eind 2013, toen de Wet fido op basis van de Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet Hof) is gewijzigd. Met deze overtollige liquide middelen levert de gemeente (boven een bepaald drempelbedrag) een bijdrage in het beperken van het EMU-saldo (het saldo van de Europese Monetaire Unie).
Algemeen en wettelijk kader Net als provincies, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen maakt de gemeente deel uit van de decentrale overheid. De wet- en regelgeving voor financiering door decentrale overheden ligt voor een groot deel vast in: • Wet financiering decentrale overheden (Wet fido). • Ministeriële Regeling uitzettingen en derivaten decentrale overheden (Ruddo). • Ruddo is gebaseerd op de Wet fido. De Wet fido bevordert solide financiering en hoge kredietwaardigheid Deze wet stelt kaders voor het handelen van decentrale overheden op de kapitaalmarkt. In de Wet fido is bijvoorbeeld opgenomen dat de gemeente alleen voor uitvoering van haar publieke taak: • Geldleningen mag aantrekken. • Garanties mag verstrekken. • Geldmiddelen (in de vorm van geldleningen of deelnemingen) mag uitzetten. We streven naar balans tussen rendement en risico Volgens de Wet fido moeten eventuele uitzettingen een prudent (behoudend) karakter hebben. Deze mogen nooit zijn gericht op het genereren van inkomsten (verdienen van geld). Want dan zou de gemeente een overmatig risico lopen met
92
Treasuryfunctie, taken en beleid Treasury omvat alle taken die zijn gericht op het beheer van onze financiële positie De kaders en uitgangspunten zijn vastgelegd in het Treasurystatuut 2022. De raad heeft dit statuut in haar vergadering van 28 oktober 2021 vastgesteld. Al onze treasuryactiviteiten pasten binnen de kaders van het Treasurystatuut En dat moet ook, want we zijn verplicht om ons aan deze kaders en richtlijnen te houden.
Kasgeldlimiet De Kasgeldlimiet is het bedrag dat we maximaal met kortlopende middelen (geldleningen met een looptijd tot maximaal 1 jaar) mogen financieren. De Kasgeldlimiet vastgesteld op 8,2% van de totale begroting Dit percentage is vastgesteld bij Ministeriële Regeling. In 2025 was de Kasgeldlimiet nominaal afgerond € 10,9 miljoen (bron: Begroting 2025). We mogen deze limiet niet overschrijden. Gebeurt dat wel voor het tweede achtereenvolgende kwartaal? Dan moet de Provinciaal toezichthouder hiervan op de hoogte worden gesteld. We bieden de toezichthouder dan een plan ter goedkeuring aan om vanaf dat moment weer binnen de limiet te blijven. Dat is een vereiste vanuit de provincie.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
In 2025 hebben we nagenoeg geen beroep op de geldmarkt gedaan Dit is de markt waarop kortlopende financiële middelen worden verhandeld. In 2024 is de Kasgeldlimiet tijdelijk overschreden. Dit werd veroorzaakt door een vrijwel niet goed in te schatten betaalpatroon en wordt gezien als een aanloopprobleem van het nieuwe financiële systeem. Om deze reden is de kortlopende schuld geconsolideerd naar een langlopende schuld, met andere woorden, er is in 2024 een nieuwe langlopende geldlening aangetrokken. Als gevolg hiervan is, met uitzondering van 1 kasgeldlening die per medio februari 2025 voor 1 maand is aangetrokken, geen gebruik gemaakt van kortlopende geldleningen.
We losten € 2,3 miljoen af op langlopende geldleningen Er was in 2025 geen sprake van een renteherziening. Ons renterisico bleef ruim onder de norm De renterisiconorm 2025 was afgerond € 26,6 miljoen (bron: Begroting 2025). Het renterisico op onze langlopende geldleningen is beperkt en bleef ruim onder de norm. Renterisiconorm Variabelen renterisiconorm
Kasgeldlimiet per kwartaal
(bedragen x € 1.000,-)
Renteherzieningen
(bedragen x € 1.000,-) 2025
-
kwartaal 1
kwartaal 2
kwartaal 3
kwartaal 4
Aflossingen
2.283
Omvang primaire Begroting 2025
132.975
132.975
132.975
132.975
Nominaal bedrag Renterisiconorm
26.595
Grondslagpercentage
8,2%
8,2%
8,2%
8,2%
Ruimte onder Renterisiconorm
24.312
Kasgeldimiet (nominaal)
10.904
10.904
10.904
10.904
Overschrijding Renterisiconorm
-
Vlottende korte schuld
-1.611
-
-
-
Totaal netto vlottende schuld
-1.611
0
0
0
Ruimte onder Kasgeldlimiet
9.293
10.904
10.904
10.904
Gemiddeld saldo rekening-courant
Berekening
Renterisiconorm De Renterisiconorm beheerst renterisico’s bij herfinanciering en/of renteherziening De gemeente loopt een financieel risico als de rente op de geld- en kapitaalmarkt stijgt. Daarom zorgen we voor voldoende spreiding in de rente typische looptijden van de portefeuille aan langlopende geldleningen. Bij de Renterisiconorm gaat het om financiering voor de lange termijn Dit houdt in dat de jaarlijks verplichte aflossing op langlopende geldleningen en de renteherziening niet meer mogen zijn dan 20% van het begrotingstotaal.
93
Omvang primaire Begroting 2025 Renterisiconorm (in %)
132.975 20%
We trokken beperkt kortlopend geld aan om in de financieringsbehoefte te voorzien Dit is gemeentelijk beleid. We doen dat tot het maximum van de Kasgeldlimiet. De reden hiervoor is dat het rentepercentage voor kortlopende geldleningen normaliter lager is dan voor langlopende geldleningen. Een ander uitgangspunt is dat we pas geld voor een lange periode lenen als we financieringsmiddelen nodig hebben en we de ruimte van de Kasgeldlimiet structureel benutten. Een laag rentepercentage is dan geen argument om over te gaan tot het aantrekken van langlopende geldleningen.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Risicobeheer Garanties of geldleningen verstrekken we alleen vanuit onze publieke taak Hoewel we volgens het Treasurystatuut 2022 als gemeente garanties kunnen afgeven of geldleningen kunnen verstrekken, is het uitgangspunt hier terughoudend mee om te gaan. Deze acties zijn nooit gericht op het genereren van inkomsten. We verstrekken ze alleen aan door de raad goedgekeurde derde partijen. Daarnaast zijn strikte randvoorwaarden van toepassing. Ons liquiditeitsrisico is klein We hebben in de overeenkomst rekening-courant met de Bank Nederlandse Gemeenten een kredietlimiet van € 3 miljoen. Daarbovenop hebben we een intradaglimiet van € 5 miljoen. De intradaglimiet is het bedrag dat we tijdens een dag rood mogen staan. We kunnen ook, voor zover de Kasgeldlimiet dit toelaat, kortlopende geldleningen aangaan. Bij financiële transacties kijken we naar de kredietrisico’s Een kredietrisico zegt iets over de kredietwaardigheid (en dus over het risicoprofiel) van de tegenpartij(en) bij een financiële transactie. Kredietrisico’s zijn onder te verdelen in: • Risico’s die we lopen door verstrekte geldleningen en uitgezette beleggingen. Deze risico’s zijn beperkt omdat we alleen beleggen bij kredietwaardige financiële instellingen (met minimaal AA-rating). • Risico’s die zijn verbonden aan gemeentelijke borgstellingen.
Deze borgstellingen kunnen zich op 2 manieren voordoen, namelijk: - direct (100% achtervang). - met achtervang (50% achtervang). Bij directe borgstellingen staan we borg voor de betaling van rente en aflossing Het gaat dan om langlopende geldleningen: • Die derden aantrokken voor activiteiten die in het verlengde liggen van onze publieke taak.
94
• Met oude gemeentegaranties voor hypothecaire geldleningen die we afsloten voor 1995. De totale borgstelling (100% achtervang) was eind 2025 ruim € 26,8 miljoen Dit blijkt uit de opgaven van de geldgevers. We stonden als achtervang garant voor ruim € 130,6 miljoen Achtervang houdt in dat we samen met het Rijk een rol spelen in de zekerheidsstructuur van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW). Door deze structuur kunnen woningcorporaties tegen een laag rentetarief lenen.
Beleggingsportefeuille / uitzettingen Het verstrekken van geldleningen is geen kerntaak van de gemeente In het Treasurystatuut is opgenomen dat we alleen vanuit onze publieke taak geldleningen of garanties verstrekken. Terughoudendheid is hierin het uitgangspunt. Om het financiële risico te beperken, verstrekken we geen garantie als daar ook een voorziening voor is in de vorm van een (nationaal) waarborgfonds. Een derde partij heeft ons gevraagd om via de gemeente een langlopende geldlening bij de BNG aan te gaan Deze langlopende geldlening was bedoeld ter financiering van het treffen van verduurzamings- maatregelen aan de accommodatie van de derde partij. Uiteindelijk heeft de derde partij op een andere wijze voorzien in de financiële behoefte.
Leningenportefeuille Het restantsaldo van alle langlopende geldleningen per ultimo 2025 bedraagt € 22,3 miljoen. Het gemiddelde rentepercentage is 2,7% De rentepercentages van deze geldleningen staan vast voor de resterende looptijd. Het is niet mogelijk of, in verband met de hoge boeterente, niet rendabel om vervroegd af te lossen.
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Portefeuille langlopende geldleningen Nr.
Geldverstrekker
1144
NWB
Lineair
1146
Prov. Flevoland
40.117653
BNG
(bedragen x € 1.000,-)
Wijze van Rente% aflossing
Renteparagraaf Renteschema 2025
1-jan Rente Aflossing Vermeer dering
31-dec
Einddatum
4,92
14.167
697
833
13.334
2041
Rentelasten en rentebaten
Lineair
0,5
700
4
700
0
2025
Rentelasten (over lange en korte financiering)
Lineair
2,753
7.500
206
750
6.750
2034
Rentebaten
22.367
907
2.283
(bedragen x € 1.000,-)
917 -/-
Totaal door te rekenen rente Totaal
0
20.084
127 790
Verplicht toe te rekenen rente: Aan grondexploitaties
25
Aan projecten -/-
25
Saldo door te rekenen externe rente
765
Rente over Eigen Vermogen (bespaarde rente)
315
Rente over voorzieningen
0
Toe te rekenen rente aan programma’s
1.080
Werkelijke toegerekende rente (rente-omslag)
1.286
Renteresultaat treasury
-206
Berekening afwijking werkelijk rentepercentage van omslag Boekwaarde van de activa met integrale financiering
94.703
Berekend/gehanteerd rentepercentage
1,36%
Toegepaste omslagrente (Perspectiefnota 2025)
1,50%
Afwijking rentepercentage
-0,14%
Toegestane afwijking rentepercentage (BBV)
0,50%
Conclusie: het gehanteerde rentepercentage is aanvaardbaar
95
Paragrafen
TERUG NAAR INHOUDSOPGAVE
Relatiebeheer We onderhielden contacten met verschillende banken De Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) is huisbankier van de gemeente Heemskerk. We maakten ook gebruik van de diensten van de Rabobank en de ING. Op de bankrekening bij de ING werden alleen nog afboekingen verwerkt. Voor andere transacties werd deze rekening niet langer gebruikt. Om deze reden is deze bankrekening medio 2025 opgezegd. De Heemskerk BV is in 2025 geliquideerd. De hieraan verbonden bankrekening bij de Rabobank wordt in 2026 opgezegd. Voor de Regeling Schatkistbankieren houden we een rekening-courant aan bij het Ministerie van Financiën. Bij het opvragen van offertes voor kortlopende geldleningen benaderen we naast de huisbankier ook andere bancaire instellingen.