CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

REKENING 2022 - Programma's definitief

Raadsvergadering 30 oktober 2023, gemeente HattemBij agendapunt: HAMERSTUK - Vaststellen jaarrekening 202227.650 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 4

• WAT HEEFT HET GEKOST ?

Financieel

Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

2021

2022

Totaal lasten

2.072

1.782

2.017

2.154

-137

Totaal baten

-385

-124

-121

-158

36

Gerealiseerd totaal

1.687

1.658

1.895

1.996

-101

-80

-18

-52

-24

-27

1.607

1.640

1.843

1.972

-128

Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat

28

Rekening

Verschil begroting na wijziging en rekening

• ANALYSE Toelichting

De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma ‘welzijn en sport’ een nadelig saldo van € 101.000,-- ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen

(x € 1.000,--)

begroting

rekening

verschil

- Kulturhus en zwembad - Bibliotheek - IJsbaan - Sport - Gymnastiekaccommodaties - Kunst en Cultuur - Mantelzorg en vrijwilligerswerk Welzijn en sport

715 218 2 266 185 330 181 1.895

807 218 1 320 179 323 148 1.996

-92

-54 6 7 33 -101

Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Kulturhus en zwembad (N) - In de gemeentelijke jaarrekening 2022 zijn de definitieve jaarrekeningen 2021 van MFC de Marke en het Zwembad verwerkt. Ten tijde van het opstellen van de gemeentelijke jaarrekening kon nog niet inzichtelijk worden gemaakt wat het verwachte resultaat over 2022 van de stichtingen zou worden. Uitgegaan is van de begrote exploitatiebijdrage. Ook in 2021 heeft Corona een zware stempel gedrukt op de openstelling en als gevolg hiervan de exploitatie van met name het zwembad. Door de verschillende lockdowns is het zwembad een behoorlijke periode gesloten geweest. Daarnaast waren er ook perioden waarin allerlei beperkingen golden. Dit is terug te zien in de inkomsten van het bad en de omzet van de horeca. Voor de coronaconsequenties is via de regeling ‘Tegemoetkoming Verhuurders Sportaccommodaties (TVS) maar beperkt compensatie ontvangen. Naast de TVSregeling is door het rijk ook een Specifieke Uitkering IJsbanen en Zwembaden in het leven geroepen om het verlies als gevolg van gedwongen sluiting te compenseren. Niet duidelijk is nog of de compensatie toereikend is. Sinds 2019 kunnen gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport niet meer in aftrek brengen.

De regeling specifieke uitkering sport (SPUK) compenseert het nadeel hiervan gedeeltelijk omdat de regeling aanvragen naar rato berekend. Voor 2021 betekent het ‘plafond’ een compensatie van 77%. Bij de Najaarsnota 2022 is de begroting op onderdelen bijgesteld. • Sport (N) - Betreft uitbesteding van het onderhoud aan de sportvelden, kosten van de bestrijding van de larve van kevers (engerlingen) en kosten van onderzoek naar de kwaliteit van de velden en verbeter adviezen . • Mantelzorg en vrijwilligerswerk (V) - In 2022 is het budget bestrijding eenzaamheid ouderen en het intensiveren van de aanpak kwetsbare ouderen deels ingezet. Het restantbudget van € 27.355 wordt overgeheveld naar 2023 en betrokken bij de uitwerking van het Bestuursakkoord. Reserve

-

Betreft budgetoverheveling 2021-2022 Aan de algemene reserve zijn middelen onttrokken voor het project Eén tegen eenzaamheid. De reserve dekking kapitaallasten is aangewend voor een drietal geactiveerde investeringen met een economisch nut.

29

30

2 Wonen, werken en recreëren

“vakantie mobiliteit”

• INLEIDING Programma 2 beschrijft de gemeentelijke taken en ambities die te maken hebben met de fysieke leefomgeving. Wonen, werken, recreëren, publieke voorzieningen, ze vragen allemaal een plek. Om ervoor te zorgen dat deze functies naast elkaar (of soms juist wat verder van elkaar af) kunnen bestaan is een goede ruimtelijke ordening een basisvoorwaarde. Daarnaast is het belangrijk om op een gelijkwaardige manier met elkaar in gesprek te zijn. Er is ruimte voor initiatieven van inwoners: de gemeente staat open voor ideeën en denkt hierbij in kansen.

• AMBITIE Hattem is een kleine maar stoere Hanzestad tussen de natuur van de Veluwe en de uiterwaarden van de IJssel. Een aantrekkelijke stad op een steenworp afstand van Zwolle. Met een rijke cultuurhistorie waar de kwaliteit van wonen, leven werken en verblijven hoog is.

31

• RELEVANTE THEMA’S

Het afgelopen jaar hebben we ingezet op het versterken van de kwaliteiten die Hattem zo bijzonder maken. Ondanks knelpunten in de personele bezetting zijn er belangrijke vorderingen gemaakt binnen de diverse projecten. De speerpunten van 2022 waren. •

Energie & klimaat (programma 2.a) In 2022 werd meer dan ooit duidelijk dat de verduurzaming van onze leefomgeving geen taak of opdracht van de overheid alleen is. Het is een transitie die vele jaren duurt en alle inwoners raakt. Er zijn in 2022 verschillende (financiële) middelen beschikbaar gesteld waarmee Hattemers worden geholpen, zoals het SPUK om energiearmoede te bestrijden. Zo gaat het Young Energy Team langs de deuren met materialen die helpen het energiebespaargedrag van de inwoner te stimuleren.

•

Implementatie Omgevingswet (programma 2.a) De inwerkingtreding van de Omgevingswet is wederom uitgesteld. De Eerste Kamer heeft inmiddels ingestemd met de inwerkingtreding per 1 januari 2024. We hebben ons in 2022 gericht op het verder voorbereiden op de komst van de wet.

•

Nieuwe woongebieden realiseren (programma 2.a) In de laatste twee jaar zijn er in Hattem een flink aantal woningen gerealiseerd. Het gaat om grofweg 170 woningen/wooneenheden. De meest in het oog springende locaties zijn de Hof van Blom en de Lippenoordweg, maar ook op andere plekken in en rond het centrum zijn kleinere aantallen woningen gerealiseerd. In 2022 is volop ingezet op de verdere ontwikkeling van Het Veen en de twee woonzorgzones. In Het Veen-Noord is de realisatie van woningen het meest zichtbaar, maar ook op andere plekken zijn belangrijke stappen gezet richting daadwerkelijke realisatie. Net als in voorgaande jaren zijn in 2022 veel plannen ingediend voor kleine en middelgrote woningbouwlocaties en namen we als gemeente zelf het initiatief voor ontwikkeling van een aantal woningbouwlocaties. Met het vaststellen van de Omgevingsvisie Hattem en de voorbereiding van de Woondeal en het Programma Wonen is in 2022 gewerkt aan aanscherping en versnelling van de woningbouwplannen voor Hattem.

•

Bedrijvenpark H2O (programma 2.b) De ontwikkeling van het Hattemse plandeel van het bedrijvenpark H2O is versneld in 2022. De verkoop van bedrijfskavels lag in 2022 hoger dan in de grondexploitatie is aangegeven. Het grootste deel van de bedrijfskavels is verkocht en er verrijzen steeds meer bedrijfspanden. Ook komt de realisatie van de aanleg van de nieuwe aansluiting op de A28 steeds dichterbij, waarmee de bereikbaarheid van het bedrijvenpark verbeterd.

•

Herinrichting Binnenstad en de Bleek (programma 2.c) In 2022 is een vervolg gegeven aan de herinrichting van de openbare ruimte van de binnenstad. In de straten en stegen van de binnenstad is o.a. een gescheiden rioolstelsel aangelegd, straatmeubilair vervangen, groen toegevoegd en verlichting vervangen. Doel van het project is een nog aantrekkelijkere en toekomstgerichte binnenstad. De werkzaamheden gaan naar verwachting door tot uiterlijk medio 2023. Op enkele straten na is de herinrichting afgerond in 2022. In 2023 volgen nog enkele straten en pleinen. Aan het eind van de zomer van 2022 is gestart met de herinrichting van de parkeerplaats De Bleek. Deze herinrichting is in enkele maanden uitgevoerd en het project is voor het grootste deel opgeleverd in december 2022.

32

• FINANCIEEL

Financieel

Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

2021

Rekening

Verschil begroting na wijziging en rekening

2022

Totaal lasten

8.928

7.452

7.913

9.793

-1.880

Totaal baten

-3.042

-2.629

-2.074

-2.615

541

Gerealiseerd totaal

5.886

4.823

5.840

7.179

-1.339

72

427

265

-323

588

5.958

5.250

6.105

6.856

-751

Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat

33

34

2a Wonen, werken en recreëren - Ruimtelijke ontwikkeling

• RELEVANTE THEMA’S

1. RUIMTELIJKE ORDENING Resultaten: • Omgevingswet Vanuit het Rijk wordt ingezet op het vereenvoudigen en versoberen van het omgevingsrecht. In de Omgevingswet moet de inhoud van 60 wetten en 100 AMvB's worden gebundeld. De wet leek op 1 januari 2023 te worden ingevoerd. De inwerkingtreding van de Omgevingswet is echter wederom uitgesteld. (Inmiddels is bekend dat de wet definitief op 1 januari 2024 in werking treedt). In 2022 is verder gewerkt aan de voorbereiding van de komst van de wet. Die werkzaamheden richten zich vooral op de werkprocessen en de nieuwe automatiseringssystemen (het Digitaal Stelsel Omgevingswet, DSO). Omgevingsvisie De Omgevingsvisie Hattem is conform de planning door de gemeenteraad vastgesteld. Chw Bestemmingsplan Buitengebied Op het ontwerp Chw bestemmingsplan Buitengebied zijn veel zienswijzen ingediend. De zienswijzen zijn aanleiding geweest om een uitvoeriger afwegingskader op te stellen voor de beoordeling van aanvragen voor nieuwe ontwikkelingen in het buitengebied. In 2022 is vooral gewerkt aan dat afwegingskader. Ook is ruim de tijd genomen met de gemeenteraad van gedachten te wisselen over de reeds ingediende initiatieven. Dit heeft ertoe geleid dat de vaststelling van het bestemmingsplan is vertraagd.

Het opgestelde afwegingskader en de aanpassingen aan het bestemmingsplan zijn van dien aard, dat besloten is het ontwerp opnieuw ter inzage te leggen. Uiteindelijke vaststelling van het Chw-bestemmingsplan Buitengebied is nu voorzien in het 2e kwartaal van 2023. Werkprocessen De Omgevingswet verwacht straks een verandering van “nee, tenzij,” naar “ja, mits”, waarbij het werkproces omgevingsvergunning wordt verkort van maximaal 26 naar maximaal 8 weken. Samen met de buurgemeenten Heerde en Oldebroek hebben we op basis van de werkende processen van de VNG werkprocessen gemaakt die daar rekening mee houden. In 2022 hebben we verder gewerkt aan de uitwerking van de nieuwe werkprocessen, ook gericht op de gehele procesketen, waarin de omgevingsdienst, provincie, waterschap, veiligheidsregio en GGD zijn betrokken. Veel tijd is ook besteed aan het herzien van alle brieven die gebruikt worden in het gehele proces van indienen van initiatieven, het verlenen van vergunningen en handhaving en toezicht. Deze werkzaamheden worden samen met de gemeenten Heerde en Oldebroek uitgevoerd.

35

Digitaal stelsel Omgevingswet In 2021 is samen met de gemeenten Heerde en Oldebroek gewerkt aan de invoering van het Digitaal stelsel Omgevingswet (DSO). De aangeschafte systemen zijn gekoppeld aan de pre-productieomgeving van het DSO-LV. Op deze manier kan worden geoefend met de nieuwe werkprocessen en systemen. Hoewel de invoering van de Omgevingswet per 1 januari 2023 is uitgesteld, is het voornemen de nieuwe systemen al wel in 2023 in gebruik te nemen. Op deze manier kan een vloeiende overgang naar de nieuwe wet worden bewerkstelligd, die ook waarborgt dat de dienstverlening aan inwoners kan worden gegarandeerd. Te nemen raadsbesluiten Conform de planning heeft de gemeenteraad besluiten genomen over het bindend adviesrecht bij afwijkingen van het Omgevingsplan en het participatiebeleid. Voor de inwerkingtreding van de wet wordt ook de legesverordening aangepast. In 2022 is deze wijziging voorbereid; de invoering van de wet is echter uitgesteld. In 2023 zal de nieuwe legesverordening aan de gemeenteraad worden aangeboden. 2. VERGUNNINGVERLENING EN BESTEMMINGSPLANNEN Resultaten: • Vergunningverlening In navolging van 2021 zijn er in 2022 ook veel initiatieven en aanvragen voor een omgevingsvergunning binnengekomen bij de gemeente. Dit is conform de verwachtingen geweest.

Het gaat daarbij om verbouwingen, kleine- en middelgrote woningbouwprojecten, maar ook de 1e fase van het Veen. In een aantal gevallen is het ook noodzakelijk om een uitgebreide procedure omgevingsvergunning (VVGB) of een bestemmingsplanprocedure te doorlopen, dit betreft voornamelijk woningbouw. De aanhoudende hoge workload en krapte op de arbeidsmarkt maken het nog steeds een uitdaging om alle procedures te kunnen blijven draaien. Om de stroom van initiatieven te kunnen faciliteren is de extra inhuur van medewerkers gecontinueerd. De inkomsten uit leges en anterieure overeenkomsten (kostenverhaal) waren afgelopen jaar vergelijkbaar met het jaar daarvoor. De kosten voor de inhuur konden daardoor ook dit jaar worden gedekt uit deze extra inkomsten. 3. WONEN / WONINGBOUWPROJECTEN Resultaten: • Strategie woningbouw In 2022 is op landelijk, provinciaal/regionaal en lokaal niveau veel gebeurd op het gebied van woningbouw. Met de vaststelling van de Omgevingsvisie in maart 2022 is door Hattem al een koers ingezet richting groei van het aantal woningen. Daarnaast heeft het Rijk, met de nationale Woon- en bouwagenda, de ambitie voor woningbouw behoorlijk aangescherpt. Het Rijk wil met provincies, gemeenten en woningbouwcorporaties afspraken maken over het versnelling van de woningbouwproductie met daarin bijzondere aandacht voor de betaalbaarheid en duurzaamheid.

2022 stond daarmee in het teken van de voorbereiding voor het opstellen van de regionale woondeals (in het geval van Hattem: woondeal regio Noord-Veluwe). Parallel aan dit proces is in de regio Zwolle gewerkt aan de verstedelijkingsafspraken met het Rijk. Binnen de Kop van de Veluwe is dit vormgegeven door een verkenning naar groeimogelijkheden binnen het gebied van de 5 gemeenten. In 2022 is binnen de Kop van de Veluwe gewerkt aan een uitwerking van de gebiedsverkenning naar een integrale samenwerkingsagenda waarin woningbouw één van de dominante thema's is. Parallel aan de regionale verkenningen en de woondeals is lokaal gewerkt aan de voorbereiding van het Programma Wonen als uitwerking van de Omgevingsvisie Hattem. Voordeel van deze timing is dat meebewogen kon worden met de geschetste bovenlokale processen. In 2023 zal deze voorbereiding uitmonden in de regionale woondeal, de uitwerking van de verstedelijkingsstrategie Zwolle, de samenwerkingsagenda Kop van de Veluwe en de vaststelling van het Programma Wonen. •

Kleine en middelgrote woningbouwinitiatieven Er is in 2022 een aantal initiatieven voor kleinere woningbouwontwikkeling opgestart of doorgezet. Het gaat in de meeste gevallen om inbreidingsplannen of om functieverandering van bijvoorbeeld detailhandel naar wonen. Samen leveren deze initiatieven een interessante extra plancapaciteit op. De gemeente is in meeste gevallen geen initiatiefnemer maar wel betrokken vanuit de ruimtelijke procedure, die doorlopen

36

moet worden voor realisatie. De gemeente beoordeelt o.a. hoe de initiatieven passen in de woningbouwopgaven van Hattem en of er een goede mix is tussen de verschillende prijsklassen en woningtypen. Daarnaast is er in 2022 een aantal middelgrote woningbouwlocaties uit de Omgevingsvisie voorbereid. Door de ontwikkelingen is meer geïnvesteerd in planvoorbereiding. Deze extra kosten worden verhaald via grondexploitaties of kostenverhaal (anterieure overeenkomsten). •

Assenrade Begin 2021 zijn de laatste woningen van de woonwijk opgeleverd. In 2022 is gewerkt aan de afronding van de laatste onderdelen van de openbare ruimte. In overleg met de bewoners van fase 4 van de wijk is een ontwerp gemaakt voor de groene entree van de wijk. Deze parkzone is in 2022 gerealiseerd. Aanvullend is gewerkt aan optimalisaties, waaronder snelheidsremmers en een betere aansluiting van de fietsroute op de Hanze. De verkeersplateaus zijn in 2022 gerealiseerd. Met de realisatie van de aansluiting van het fietspad (1e helft 2023) zal het project Assenrade worden afgerond en aansluitend zal de grondexploitatie worden afgesloten.

•

Transformatie van bedrijventerrein ’t Veen 2022 was voor de transformatie van ’t Veen het jaar waarin de grote stappen uit 2021 zijn verfijnd, om te zorgen dat de gemeentelijke ambities, doelstellingen en eisen ook werkbaar zijn. De bouw van woningen in ’t Veen-Noord ging gestaag door. De interesse oversteeg het aanbod ruimschoots. In een aantal andere deelgebieden wordt samengewerkt tussen gebiedseigenaren en gemeente aan nieuwe ontwikkelingsgerichte plannen. De bestemmingsplannen voor Consmema terrein en Lidl werden onherroepelijk. Ten aanzien van de vier organisatiesporen een kort overzicht van de resultaten in 2022: 1

Verkabeling Voor het ondergrondse tracé is het Basisontwerp definitief. Dat geeft duidelijkheid naar gebiedseigenaren en voor het bestemmingsplan. Ten opzichte van de Voorkeursvariant uit de Haalbaarheidsanalyse (2019) is er een drietal grote winstpunten: er zijn geen afspanportalen nodig in het weiland tussen masten 8 en 9, noch in het Algemene Veen tussen masten 4 en 5; het Algemene Veen blijft gespaard doordat een gestuurde boring vanaf mast 4 gezet kan worden; bij mast 7 worden de kabels aan de noordzijde van de Triangel gelegd, zodat sloop wordt vermeden. De laatste aanpassingen om tot definitief tracé te komen duurden langer dan voorzien. Het tracé is opgenomen in het concept Chw-bestemmingsplan. De volgende stap is het aangaan van een overeenkomst met netbeheerder TenneT voor de fase van Definitief Ontwerp en Realisatie (voorzien in 2024/2025).

2

Nieuw bestemmingsplan Momenteel geldt een beheersverordening voor ’t Veen, met daaronder de regels van de bestemmingsplannen uit 2005 en 1982. Met de invoering van de Omgevingswet in het vooruitzicht hebben we met succes een beroep gedaan op de experimenteerruimte uit de Crisis- en herstelwet (Chw). We mogen experimenteren met milieuregels, kostenverhaal en planschade. Een concept van het nieuwe Chw-bestemmingsplan heeft een jaar ter consultatie op internet gestaan. De kern van het bestemmingsplan bestaat uit twee principes: enerzijds worden bestaande rechten gerespecteerd en anderzijds biedt de experimenteerruimte de mogelijkheid voor gebiedseigenaren om te transformeren naar een woonbestemming – daarbij gelden wel de kwaliteitsdoelstellingen uit het Ontwikkelkader (2019) die in het bestemmingsplan worden opgenomen (Afwegingskader). Onderdelen van het afwegingskader zijn onder meer milieuruimte, samenhangende stedenbouwkundige kwaliteit, woningbouwprogramma en duurzaamheidsdoelstellingen (op gebieds- en gebouwniveau).

37

•

3

Haalbare ontwikkelclusters We sturen op kwaliteit en toekomstbestendigheid van het nieuwe gemengde woongebied. Uiteindelijk moeten initiatieven wel haalbaar zijn. De strategie is gericht op het tot ontwikkeling kunnen laten komen van clusters van percelen – we noemen ze ontwikkelvelden. Enerzijds om de haalbaarheid te vergroten, anderzijds om te voorkomen dat percelen achterblijven en niet tot ontwikkeling kunnen komen. De samenhangende regels in het Chw-bestemmingsplan maken dit mogelijk. Deze regels zijn onderworpen aan een markttoets. Dekking van de gemeentelijke kosten komt vanuit de ontwikkelvelden zelf (kostenverhaal of anterieure overeenkomst), de voorziening die de gemeente heeft gevormd en subsidies/participaties (o.a. Woningbouwimpuls).

4

Alternatieven voor bedrijven Bedrijven die efficiënter willen werken, bereikbaarder willen zijn en/of willen groeien, kunnen in principe op H2O terecht. We maakten in 2020 een afspraak met H2O dat er 4 ha gereserveerd wordt op Hattems plandeel voor bedrijven uit het Veen. Die afspraak staat nog. Een aantal bedrijven wordt door de gemeente actief verworven, om plaats te maken voor het ondergrondse kabeltracé. Hierbij werkt de gemeente samen met OHG, de ontwikkel- en herstructureringsmaatschappij van de provincie Gelderland. Haar belang is het laten voortbestaan van de werkgelegenheid in de regio.

Woonzorgzones Voor de nieuwe woonzorgzone aan de Geldersedijk, waar wonen, zorg en onderwijs een plek gaan vinden naast bestaande woon/zorgfuncties, werd eind 2021 het bestemmingsplan vastgesteld. Hiermee werd een grote mijlpaal gehaald die in de afgelopen drie coalitieakkoorden als wens is opgenomen. Vanwege beroep van belanghebbenden is het vaststellingsbesluit geschorst. In 2022 lag het bestemmingsplan bij de Raad van State. Behandeling in bodemprocedure wordt verwacht medio 2023. Parallel aan de bestemmingsplanprocedure bewandelen we nog twee sporen: a. De inrichting van de openbare ruimte, waaronder begrepen de bewegingsboulevard, de schoolpleinen en de parkzone die alle elementen aan elkaar verbindt; b. De verkoop/aanbesteding van de uitgeefbare kavels waar de functies wonen, zorg en onderwijs vorm gaan krijgen. De gemeente bouwt niet zelf en zal via de verkoopprocedure partijen uitnodigen te komen met een aanbieding van een passend plan (beeldkwaliteit én bijdrage aan het sociale weefsel én grondbod). In 2021 is voor locatie De Bongerd een structuurontwerp gepresenteerd aan de omgeving, na een interactief proces in 2019 waarin het ‘wonen voor senioren’ centraal stond. Aanvullende participatie heeft geleid tot een aangepast structuurontwerp, dat in 2022 ter inzage is gelegd voor zienswijzen.

Vaststelling van het bestemmingsplan heeft plaatsgevonden in het eerste kwartaal van 2023.

•

Lippenoordweg Het plan Lippenoordweg is een sloop-/nieuwbouw projecten van Triada. Het betreft de sloop van 40 eengezinswoningen en de nieuwbouw van 50 appartementen en 10 grondgebonden woningen. Alle woningen zijn levensloopbestendig en geschikt voor 1 of 2-persoonshuishoudens. In 2020 is gestart met de bouw en begin 2021 zijn de woningen opgeleverd. De huurwoningen zijn voor een belangrijk deel toegewezen aan mensen uit Hattem of mensen die een huurwoning van Triada achterlaten. Daarmee zijn verhuisketens ontstaan die voor de broodnodige doorstroming in de woningmarkt hebben gezorgd.

4. MILIEU EN DUURZAAMHEID Resultaten: • Green Deal In 2022 zijn de voorbereidingen voor de Green Deal Hattem van start gegaan, een initiatief dat tot doel heeft een duurzaamheidsoffensief op gang te brengen binnen onze gemeente. In december 2022 heeft de Raad ingestemd met het procesvoorstel voor de Green Deal Hattem. In 2023 kunnen we daarom met vol enthousiasme het proces op gang brengen om een coalitie te vormen binnen deze Green Deal, waarbij verschillende belanghebbenden en partners zijn betrokken. Met deze coalitie kunnen we duurzame initiatieven vanuit o.a. inwoners, ondernemers en verenigingen faciliteren. Samen met onze 38

maatschappelijke partners zetten we stappen in de richting van een duurzame toekomst voor onze gemeente en haar inwoners. •

Een duurzaam energiebeleid In 2022 werd meer dan ooit duidelijk dat de verduurzaming van onze leefomgeving geen taak of opdracht van de overheid alleen is. Het is een transitie die vele jaren duurt en alle inwoners raakt. Er zijn in 2022 verschillende (financiële) middelen beschikbaar gesteld waarmee Hattemers worden geholpen, zoals het SPUK om energiearmoede te bestrijden. Zo gaat het Young Energy Team langs de deuren met materialen die helpen het energiebespaargedrag van de inwoner te stimuleren. Zo kan een douchetimer helpen met minder douchen, de doorstroombegrenzer met het gebruiken van minder water. Door het omzetten van de standby-killer hebben apparaten geen kans meer op sluipverbruik. Een kruik helpt de persoon te verwarmen, in plaats van de ruimte. En wasknijpers zullen in het voorjaar laten inzien hoeveel energie er bespaard kan worden door de was buiten te laten drogen. Hulp bij Op Koers: Sinds het einde van 2022 is het mogelijk om als inwoner hulp te krijgen bij de betaalbaarheid van de energierekening door middel van een energiecoach die mee kijkt bij het inloopspreekuur van Op Koers. Mensen die hier gebruik van maken, krijgen gelijk een energiebespaartas mee. Hierin zitten producten waarmee inwoners direct energie kunnen besparen, zoals radiatorfolie en LED-lampen.

Samenwerking met Triada: Aan de huurders van Triada is een brief verzonden met de mededeling dat zij gratis hulp van een energiecoach konden aanvragen. Daarnaast kregen zij ook een energiebespaartas cadeau wanneer zij in gesprek gingen met een energiecoach. Young Energy Team: In 2022 is het Young Energy Team van start gegaan. Dit enthousiaste team met jongeren die verbonden zijn aan Gemeente Hattem, brengen duurzaamheid naar de voordeur. Tijdens het zomerfestijn organiseerden zij al een escaperoom voor kinderen om bewustwording te creëren. Met energiebesparende maatregelen gaan zij langs de deuren om datzelfde te doen bij Hattemers met een woning met label D, E, F of G. Zij zullen bewoners vragen of zij hulp nodig hebben met het verlagen van de rekening en wat dat zou zijn. Dit doen zij laagdrempelig door energiebesparende maatregelen langs te brengen en bijvoorbeeld op de weekmarkt te staan de jaarwisseling. Eindejaarsactie: Met de Eindejaarsactie wilden de gemeenten Putten, Ermelo, Harderwijk, Nunspeet, Elburg, Oldebroek en Hattem inwoners tijdens de decembermaand helpen energie en kosten te besparen. Inwoners konden 50% korting krijgen als ze één of meerdere geselecteerde energiebesparende producten kochten bij een bouwmarkt, doe-het-zelf winkel, installatie- of bouwbedrijf in de regio Noord-Veluwe.

Binnen twee weken tijd was het beschikbare budget van de Eindejaars Energiebespaaractie van de NoordVeluwse gemeenten al bereikt. Er is met groot enthousiasme gereageerd: meer dan 1500 bonnen zijn er ingediend bij duurzaamheidsloket.

•

Regionale Energie Strategie (RES) In 2021 is de RES 1.0 vastgesteld voor de regio Noord-Veluwe. Hierin hebben de stakeholders gezamenlijk een bod neergelegd voor de hoeveelheid duurzame energie die opgewekt wordt in de regio en in welke gebieden dit gebeurt. In 2022 is gewerkt aan de realisatie van de projecten. Parallel hieraan zijn ook de voorbereiding ingezet van de RES 2.0. Hattem heeft met het afgeven van de vergunning voor het zonnepark Wielink een belangrijke stap gezet richting de doelstelling uit de RES. De regionale doelstellingen staan wel onder druk door knelpunten zoals de netwerkcongestie en problematiek van de wespendief in relatie tot windmolens.

39

•

Grootschalige opwek In 2022 is door TenneT bekendgemaakt dat zij transportschaarste ervaart op het hoogspanningsnet in Gelderland, waardoor grootschalige opwek voorlopig niet mogelijk is. Tennet gaat onderzoeken of betere spreiding van netgebruik mogelijk is. Daarnaast wordt geïnvesteerd om het netwerk te versterken en uit te breiden. Deze uitbreiding geeft echter geen perspectief voor oplossing voor de congestieproblematiek op korte termijn.

•

Energielandschap: corridor N50 In het laatste kwartaal van 2022 heeft de eerste afstemming over de opwek van duurzame energie in de zone rondom het knooppunt Hattemerbroek en in de zone langs de N50 plaatsgevonden. Het betreft afstemming met de buurgemeenten (Oldebroek en Kampen) en de provincie Gelderland. Het vervolg van de verkenning zal in 2023 plaatsvinden.

•

Warmtetransitie In 2021 zijn wijkuitvoeringsplannen geschreven waarbij onderzocht is wat de mogelijkheden zijn om gebieden in Hattem de transitie te laten maken van fossiele brandstoffen naar duurzame energie. In de wijk de Hilst (Gaperslanden) zijn veel goed geïsoleerde woningen en ligt de focus op het aardgasvrij klaar maken van de woningen, zodat stapsgewijs overgestapt kan worden naar (hybride) warmtepompen. Gemeente Hattem en de Regionale Waterzuiveringsinstallatie (RWZI) zagen kansen om de Netelhorst aan te sluiten op een collectieve warmtevoorziening met warmte uit de rioolwaterzuivering. De businesscase toont in alle scenario’s een negatieve exploitatie. Daarom is de conclusie getrokken dat het op dit moment geen rendabel project is om verder te onderzoeken. Voor de Bongerd zijn mogelijkheden onderzocht waarbij restwarmte uit oppervlaktewater gebruikt kan worden om woningen te verwarmen. Hierbij zal eerst de schil van de woningen beter geïsoleerd moeten worden. Het vervolg op de wijkuitvoeringsplannen heeft ertoe geleid dat Gemeente Hattem in 2022 is gestart met een haalbaarheidsstudie waarbij onderzocht wordt of Hattem op collectieve wijze van energie voorzien kan worden. Het project ‘warmte uit de IJssel’ bestaat in de eerste fase uit een haalbaarheidsstudie of aquathermie bij gemeente Hattem past. In 2023 wordt deze fase van het onderzoek gecontinueerd.

•

Mobiliteit Elektrische deelauto’s: Met de invoering van de twee elektrische deelauto’s (2021) wordt voorzien in de duurzame mobiliteit in Hattem. In 2022 is veel gebruik gemaakt van de voorziening door inwoners en medewerkers van de gemeente Hattem. Slimme bandenpomp: In 2022 heeft Gemeente Hattem de Slimme Bandenpomp geplaatst op het parkeerterrein bij de Vechtstraat. In het eerste halfjaar van de plaatsing is er al veelvuldig gebruik gemaakt van deze slimme bandenpomp en daarmee wel ruim 44 Ton CO2-uitstoot vermeden. Laadinfrastructuur: Autoproducenten richten zich op een duurzame toekomst, waarin het gebruik van fossiele brandstoffen tot het verleden gaat horen. Het aantal elektrische voertuigen neemt toe, waarmee ook het aantal laadpalen mee moet groeien. Hierop anticiperend is in 2021 een participatietraject opgestart met de Hattemers. De integrale laadvisie en het plaatsingsbeleid laadpalen zijn op 31 januari 2022 vastgesteld door de gemeenteraad. In het voorjaar van 2022 is er gestart met de concessie naar Vattenfall InCharge. Nieuw hieraan is het plaatsen van laadpalen en datagestuurd plaatsen. Op basis van data weet Vattenfall InCharge precies waar behoefte is aan laadpalen en hoeft een elektrische autobezitter minder lang te wachten op een laadpaal.

Met deze aanbesteding ondersteunt Hattem, samen met andere gemeenten in de regio, bij de aanleg van voldoende laadpalen om de groei van elektrische voertuigen bij te kunnen houden.

40

•

Klimaatadaptatie Biodiversiteitsplannen Inmiddels zijn al 30 biodiversiteitplannen uitgevoerd bij bewoners in het buitengebied. Voor de meest recente informatie en inspiratie kunt u hiervoor de volgende website bezoeken: https://slgelderland.nl/projecten/biodiversiteitsplan-hattem. Klompenpad voor Kids Gemeente Hattem is volop bezig met het ontwikkelen van een klompenpad voor kinderen (Klompenpad Kids). In 2023 zal hier meer over bekend gemaakt kunnen worden. NK Tegelwippen Van 21 maart tot en met 31 oktober konden Hattemers gratis tegels op laten halen door een tegeltaxi, als deze tegels uit de tuin kwamen en vervangen werd door groen, waarmee wateroverlast voorkomen wordt. Dit was onderdeel van het NK Tegelwippen. Met bijna 5000 stuks heeft Gemeente Hattem de meeste gewipte tegels van de Noord-Veluwe en daarmee een mooie tegel gewonnen.

5. OVERIGE ONTWIKKELINGEN Resultaten: • Lelystad Airport De voorgestelde vliegroutes voor Lelystad Airport stuiten op grote weerstand bij bewoners, bedrijven en lokale en provinciale overheden. De gemeente Hattem werkte ook in 2022 nauw samen met de lokale belangenorganisatie Hoog over Hattem, de buurgemeenten Heerde, Oldebroek, Elburg, Voorst en Epe en de ander partijen in de provincies Gelderland en Overijssel. In 2022 zijn naast de doorgaande lobby achter de schermen ook enkele formele brieven richting het ministerie en de vaste Kamercommissie I&W verzonden en heeft een delegatie van burgemeesters een bezoek gebracht aan de minister van I&W en de tweede kamer. Centraal staat dat de belangen van de bewoners van ons gebied worden gewaarborgd. Een gezond leefmilieu is daarbij een kernwaarde. Ondertussen is het besluit over de mogelijke opening van Lelystad Airport meerdere keren uitgesteld en is het vooralsnog onduidelijk wanneer er wel een besluit wordt genomen.

• WAT HEEFT HET GEKOST ?

Financieel

Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

2021

Rekening

Verschil begroting na wijziging en rekening

2022

Totaal lasten

2.271

1.789

2.197

2.599

-401

Totaal baten

-607

-1.782

-1.197

-1.186

-10

Gerealiseerd totaal

1.663

7

1.001

1.413

-412

-44

498

366

424

-58

1.619

505

1.367

1.837

-470

Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat

41

• ANALYSE Toelichting

De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma ‘ruimtelijke ordening’ een nadelig saldo van € 412.000,-- ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen

(x € 1.000,--)

- Ruimtelijke ordening - Vergunningverlening en handhaving - Wonen - Erfgoed - Milieu en duurzaamheid - Omgevingsvergunning Ruimtelijke ordening

begroting

rekening

verschil

291 -412 69 187 393 472 1.001

446 -176 64 169 363 547 1.413

-155 -235 5 18 30 -74 -412

Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Ruimtelijke ordening (N) - Door meer inzet van personeel op ruimtelijke ordening en door minder opbrengsten voor leges ontstaat de overschrijding van de begroting. • Vergunningverlening en handhaving (N) - De bouwleges vallen lager uit in verband met een bestemmingsplan die over de jaargrens heen gegaan is. Tevens is de inzet van personeel meer geweest dan begroot is. • Erfgoed (V) - Door subsidie van het Rijk voor onder andere het onderhoud aan de Molen en de Dijkpoort is de dekking voor sommige kosten hoger dan ten tijde van het opstellen van de begroting. • Milieu en duurzaamheid (V) - Voor het uitvoeren van het klimaatbeleid zijn minder kosten gemaakt dan verwacht. • Omgevingsvergunning (N) - De inzet voor het implementeren van de omgevingswet en het realiseren van het bestemmingsplan buitengebied zijn de kosten hoger uitgevallen dan begroot.

Reserve

-

-

-

42

Aan de algemene reserve zijn middelen toegevoegd door: - Legesopbrengsten. In 2021 is i.v.m. een aantal grote bouwplannen en ontwikkelingen een groot bedrag bouwleges begroot. De plannen hebben in 2021 nog niet geresulteerd in vergunningverlening waardoor de bijstelling van de verwachte opbrengst in 2021 verrekend is met de reserve. In 2022 is de gerealiseerde opbrengst weer ten gunste van de reserve gebracht - Het positief rekeningresultaat 2021 van de Omgevingsdienst Noord Veluwe - De overheveling naar 2023 van het klimaatbudget. Onttrokken aan de algemene reserve is: - De dekking van niet ontvangen leges IKC in 2022 als gevolg van de vertraging in de uitvoering. De verwachting is dat in 2023 de ontvangen leges weer aan de reserve kunnen worden toegevoegd. Aan de beklemde reserve dekking kapitaallasten zijn middelen onttrokken voor een geactiveerde investering (restauratie stadsmuur) met een economisch nut.

2b Wonen, werken en recreëren - Economische ontwikkeling

• RELEVANTE THEMA’S

1. ECONOMIE Resultaten: • Bedrijventerreinen H2O De ontwikkeling van het Hattemse plandeel van het bedrijvenpark H2O is versneld in 2022. De verkoop van bedrijfskavels lag in 2022 hoger dan in de grondexploitatie is aangegeven. Het grootste deel van de bedrijfskavels is verkocht en er verrijzen steeds meer bedrijfspanden. Ook komt de realisatie van de aanleg van de nieuwe aansluiting op de A28 steeds dichterbij, waarmee de bereikbaarheid van het bedrijvenpark verbeterd. Netelhorst Op bedrijventerrein Netelhorst is afgelopen jaar geïnvesteerd in samenwerking van ondernemers, onder andere in het kader van verduurzaming van dat bedrijventerrein. Ook zijn er aantal kleinere verbeteringen uitgevoerd zoals openbare verlichting en bebording. •

Economie (o.a. binnenstad) Ondernemers en gemeente zijn in 2022 begonnen met een herijking van het uitstallingenbeleid. De uitkomsten hiervan worden in 2023 verwacht.

2. TOERISME Resultaten: • Toerisme Afgelopen jaar konden gelukkig weer evenementen georganiseerd worden. Ook is er gestart met de voorbereidingen voor het Hanzejaar 2023. In 2022 is het ruiter- en menroutenetwerk gerealiseerd.

43

• WAT HEEFT HET GEKOST ?

Financieel

Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

2021

Rekening

Verschil begroting na wijziging en rekening

2022

Totaal lasten

2.236

1.022

1.062

2.512

-1.450

Totaal baten

-1.860

-337

-367

-981

615

Gerealiseerd totaal

376

685

695

1.530

-835

Verrekening met reserves

20

-52

-52

-745

693

Gerealiseerd resultaat

396

633

643

785

-142

• ANALYSE Toelichting

De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma ‘economische ontwikkeling’ een nadelig saldo van € 835.000,-- ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen

(x € 1.000,--)

- Straatmarkten - Economie - Recreatie en toerisme - Vastgoed - Bouwgrondexploitatie Economische ontwikkeling

begroting

rekening

verschil

298 216 167 13 695

102 238 624 567 1.530

196 -21 -457 -554 -835

Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Economie (V) - Voor project ’t Veen zijn kosten gemaakt die de komende jaren weer worden verhaald danwel dat middelen worden ontvangen vanuit af te sluiten anterieure overeenkomsten. Op basis van de projectontwikkelingen zijn de verrekeningen aangepast en is de gevormde voorziening omgezet in een bestemmingsreserve. • Recreatie en toerisme (N) - Betreft onderhoudskosten aan het Havengebouwtje, kosten van de toiletvoorziening in de binnenstad en de afwikkeling van de kosten van ’t Kleine Veer over 2021. • Vastgoed (N) - Door het omvormen van de reserve Onderhoud Gebouwen naar een voorziening onderhoud gebouwen ontstaat dit verschil. Dit wordt veroorzaakt door verslagleggingsregels die voorschrijven dat het vrijvallen van een reserve op een specifieke kostenplaats moet plaats vinden en de dotatie aan de voorziening dient via de producten te lopen.

44

• Bouwgrondexploitatie (N) - Door het vormen van een voorziening voor de Woonzorgzone Geldersedijk ontstaat het tekort van € 554.000. Door gestegen kosten en het later kunnen realiseren van het plan is het verwachte eindresultaat negatief. Dit risico dient door middel van een voorziening te worden afgedekt.

Reserve

-

-

-

Aan de egalisatiereserve gebouwen zijn de middelen onttrokken voor het ‘buitengewoon’ onderhoud op grond van de uitgaven in het kader van de uitvoering van het meerjarenonderhoudsplan. De voorziening ‘ontwikkeling ’t Veen’ is op grond van het Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten (BBV) omgezet in een bestemmingsreserve. Aan de reserve wordt jaarlijks gedoteerd voor dekking van de kapitaallasten gemeentelijke kosten infrastructuur. Als gevolg van de bezwaarprocedure is vertraging ontstaan op de ontwikkeling van de Woonzorgzone. Door onder andere loon- en prijsstijgingen is de reserve grondexploitatie ingezet om toenemende kosten te dekken.

45

46

2c Wonen, werken en recreëren - Fysieke leefomgeving

• RELEVANTE THEMA’S

1. ALGEMEEN Resultaten: • Openbare ruimte In 2021 zijn opnieuw de verbeter- en onderhoudsplannen riolering en wegen en het uitvoeringsplan GVVP op elkaar afgestemd. Dit resulteert in een aantal kleinere en grotere projecten die zijn opgenomen in het MIP 2022. Van een aantal van deze projecten is, in verband met beperkingen in de ambtelijke capaciteit, niet (of niet volledig) gestart met de voorbereidingen. Dit betreft de projecten Reconstructie Rijnstraat e.o. en Parkeren Sportvelden. In plaats daarvan is gekozen voor het continueren van de ambtelijke inzet op de reeds in voorbereiding/uitvoering zijnde projecten Herinrichting Binnenstad fase 2 en Herinrichting De Bleek. •

Binnenstad Samen met onze inwoners maken we een aantrekkelijke en toegankelijke historische binnenstad. Na een uitvoerig participatie- en voorbereidingstraject is vanaf het eerste kwartaal 2021 gestart met de realisatie. Onderdeel van de herinrichting is onder meer het afkoppelen van regenwater van het gemengde riool, het herinrichten van de openbare ruimte, het vervangen van de openbare verlichting en het vernieuwen van straatmeubilair. In de plannen stimuleren en faciliteren we initiatieven in de openbare ruimte om de stad mooier te maken, bijvoorbeeld door middel van verticaal groen en geveltuinen. Na twee jaar werken in de stad loopt de realisatie van het project op zijn eind. De werkzaamheden zijn gedurende het project steeds volgens planning verlopen. In het technisch meest uitdagende deel van het project (Koestraat en Korte Kerkstraat) hebben we te maken gehad met een (fors) verminderde voortgang. Dit heeft erin geresulteerd dat de werkzaamheden doorlopen tot eind eerste kwartaal tot begin kwartaal twee. In de loop van 2023 zal het project financieel afgerond worden. Met het afronden van de herinrichting ligt er een prachtige openbare ruimte die naadloos aansluit op het historische karakter van de binnenstad. Wij willen met bewoners en ondernemers het gesprek aangaan over hoe de openbare ruimte wordt gebruikt.

Uitgangspunt is om het gastgebruik van de openbare ruimte (uitstallingen, terrassen, meubilair, etc.) zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de gemaakte kwaliteitsslag bij de herinrichting. Doel is dat de openbare ruimte qua uitstraling en functionaliteit maximaal bijdraagt aan een aantrekkelijke binnenstad

•

Herinrichting De Bleek Parkeerterrein De Bleek vervult een belangrijke rol in de totale parkeervoorzieningen van Hattem. Voor veel bezoekers is De Bleek de eerste kennismaking met de stad Hattem. Van augustus tot begin december 2022 is gewerkt aan de herinrichting van het terrein.

47

Ruimtelijk kwaliteit Met de uitvoering van het project heeft de ruimtelijke kwaliteit van het terrein een forse impuls gekregen. Door toepassing van sobere en toch ook hoogwaardige materialen is een prettige ontvangstlocatie gecreëerd voor bezoekers, toeristen en recreanten die tevens de verbinding tussen de historische binnenstad van Hattem en het Apeldoorns Kanaal versterkt. De hoeveelheid groen op het terrein is fors uitgebreid. Er zijn 26 nieuwe bomen, 150 m haag en 1000 m2 heesters aangeplant. Hiermee dragen we, in overeenstemming met de Groenvisie, bij aan biodiversiteit en tevens aan klimaatadaptatie en het terugdringen van hittestress op de warmste dagen. Verder is de openbare verlichting op De Bleek geheel vernieuwd in de vorm van duurzame LED-verlichting waarmee we weer jaren vooruit kunnen. Op korte termijn volgen nog een informatiebord en twee bankjes om de nieuwe ontvangstlocatie compleet te maken. Parkeren De parkeercapaciteit op De Bleek is uitgebreid met 8 plekken en twee separate bus parkeerplaatsen. Met de plaatsing van nieuwe laadpalen is de capaciteit voor elektrisch laden binnen het project verviervoudigd naar 8 laadplekken. Ook zijn er voorzieningen getroffen om in de toekomst eenvoudig het aantal landpalen uit te kunnen breiden zonder dat daarvoor grote delen van het terrein weer op de schop moeten.

Twee nieuwe bus parkeerplaatsen zijn gesitueerd langs de dijk en direct gelegen aan de meest korte loopverbinding van De Bleek naar de binnenstad. Waterhuishouding De voormalige problemen met wateroverlast op De Bleek zijn opgelost. Hiervoor is het gehele terrein op optimale hoogte gebracht en is een separate waterafvoer gecreëerd dat afvoert naar de stadsgracht rond de binnenstad. Daarnaast is in het werk ook het vuilwaterriool dat in slechte staat verkeerde vervangen om te voorkomen dat hiervoor binnen afzienbare tijd teruggekomen moet worden. Verkeersveiligheid De verkeersrouting op De Bleek voor autoverkeer is aangepast; er zijn geen doodlopende einden meer waardoor zoekend verkeer rond kan rijden zonder te hoeven keren en/of achteruit te hoeven rijden. De verkeersveiligheid is hiermee flink verbeterd. Voor fietsers op het terrein is in het plan voorzien in een vrij liggend fietspad dat helaas nog niet tot uitvoering heeft mogen komen. Ook na de afronding van de werkzaamheden aan De Bleek zelf blijven we werken aan dit onderdeel van het plan. 2. WEGBEHEER EN VERKEER Resultaten: • Herinrichting Dorpsweg/Eijerdijk Met de aanpak van de Dorpsweg en de Eijerdijk wil gemeente Hattem de veiligheid en leefbaarheid verbeteren. De Dorpsweg en Eijerdijk zijn in het GVVP aangewezen als erftoegangsweg.

Door de straat opnieuw in te richten wil de gemeente de weg veiliger maken voor alle verkeersdeelnemers en de doorstroming verbeteren. Waar mogelijk komt er ook extra groen in de straten. Dit maakt de straten nog mooier. Het bestek voor de Dorpsweg en de Eijerdijk is in het tweede kwartaal van 2022 aanbesteed. Vanwege problemen met de levering van gebakken straatstenen start de uitvoering na de bouwvak in 2023. •

A50/Hessenweg Er is een ontwerp opgesteld voor het verbeteren van de kruispunten Hessenweg – A50 – Keizersweg. Het uitvoeren van dit ontwerp vergt goede afstemming met buurgemeenten en Rijkswaterstaat. De uitvoering wordt opgenomen in de meerjarenprogramma begroting, waarbij naar mogelijkheden voor cofinanciering worden onderzocht. De uitvoering staat gepland voor 2023.

•

Veenrand/Nieuwstad/Hogenkamp(hofjes) De uitvoering van de civiele werkzaamheden is in Q1 van 2023 afgerond. Het planten van de beplanting in de wadi’s en de bomen is begin Q2 2023 gereed.

48

•

Openbare verlichting In 2023 worden de laatste lichtmasten in Hattem voorzien van ledverlichting, waarna 100% van de openbare verlichting is voorzien van ledverlichting.

•

Gladheidsbestrijding De gladheidsbestrijding is net als in de winter van 2021/2022 ook voor de komende winter van 2022/2023 uitbesteed. Uitbesteding voor een langere periode wordt onderzocht.

•

Verkeer Uitvoering en evaluatie van het GVVP Het Gemeentelijk Verkeer en VervoersPlan (GVVP) is in 2018 vastgesteld. Dat is vervolgens uitgewerkt in een uitvoeringsprogramma (2019-2023). Door verschillende projecten is uitvoering gegeven aan het GVVP, zo zijn de Hoofdroute, een deel van het Roseboomspoor en de Zuiderzeestraatweg aangepakt. Ook is gewerkt aan de ontwikkeling van het laadpalennetwerk (en bijbehorende visie). Ook de komende jaren staan nog projecten gepland. De eerstkomende is het project Herinrichting Dorpsweg – Eijerdijk. Ook het verbeteren van het kruispunt Stationslaan - Nieuweweg en de rotonde Apeldoornseweg – Hoopjesweg wordt voorbereid. Hiervoor is reeds een schetsontwerp opgesteld. Daarnaast wordt dit jaar een studie en ontwerp naar de Apeldoornseweg op de planning. Met als doel om de verkeersveiligheid te verbeteren, de komgrens te verplaatsen en 50 km/uur in te stellen op de Apeldoornseweg. De horizon van het uitvoeringsprogramma GVVP loopt tot en met 2023. Om die reden wordt in 2023 gewerkt aan een evaluatie van het huidige uitvoeringsprogramma waaruit een nieuw uitvoeringsprogramma moet volgen. De bedoeling is om in 2024 een nieuw uitvoeringsprogramma te hebben voor de komende jaren met daarin nieuwe projecten en opgaven

•

Fietsverbindingen Hattem is een fietsstad. Ook de provincie Gelderland heeft de fietser hoog op de agenda staan. In het bestuursakkoord is een grote ambitie uitgesproken voor de fiets. De provincie Gelderland heeft een projectleider aangesteld voor het uitvoeren van een verkenning naar een hoogwaardige fietsroute Zwolle – Epe. Het doel van de verkenning is om tot een voorkeurstracé en passende ruimtelijke inpassing van de fietsroute te komen. In dit project trekken we samen met de buurgemeenten en de provincie Gelderland op, waarbij we ook de financiële lasten voor het onderzoek samen dragen

3. WATER Ontwikkelingen: • Afvalwater Het beleids- en beheerplan water en riolering is in december 2020 door de raad vastgesteld. De investeringen zijn afgestemd op de maatregelen en projecten van wegen en verkeer en verwerkt in het Meerjaren Investeringsprogramma (MIP). Het afkoppelen van regenwater in de binnenstad is in uitvoering en naar verwachting zijn de werkzaamheden in 2023 afgerond. In 2024 starten we de voorbereiding voor het afkoppelen van regenwater, het klimaat robuust inrichten, van de buurt gelegen tussen de Rijnstraat, Hollewand en Lageland. Daarnaast wordt onderzocht hoe deze wijk energieneutraal kan worden. Verder zijn er structureel bedragen opgenomen om het Deltaplan ruimtelijke adaptatie (DPRA) uit te voeren. Hiermee zullen onder andere 'probleemlocaties wateroverlast tijdens zware buien' worden aangepakt. Voor het verbeteren van de wateroverlastlocatie aan de Van Lintelweg 2, is inmiddels DPRA budget toegekend. Ook in voor het vergroenen en verduurzamen van de Veldhoeve (Groene Icoon) is een DPRA bijdrage toegekend.

49

Samen met het waterschap Vallei & Veluwe wordt onderzoek gedaan naar rioolvreemd water wat op de zuiveringsinstallatie terecht komt. Dit onderzoek is bedoeld om regenwater in het riool zoveel mogelijk te beperken en eventuele lekkages op te lossen. •

Vergroening Veldhoeve (Groene Icoon) Voor de Veldhoeve is een prachtig schetsontwerp gemaakt door een landschapsarchitect. Het doel is om het versteende plein te veranderen in een groene parkachtige omgeving met veel biodiversiteit. Daarnaast is klimaatadaptatie een belangrijk onderdeel van het ontwerp. Zo wordt het regenwater opgevangen in wadi’s om het water te laten infiltreren in de bodem en indien nodig af te voeren naar het oppervlakte water. Zo helpt het om wateroverlast te voorkomen en wordt het grondwater aangevuld. Het schetsontwerp wordt nu technisch uitgewerkt tot een definitief ontwerp inclusief bestek. De uitvoering van het project staat gepland voor kwartaal 3 en 4 in 2023.

•

Klimaatadaptatie Klimaatadaptatie is Hattem aanpassen aan de klimaatverandering. Gezamenlijk met de andere gemeenten in het gebied van waterschap Vallei en Veluwe is de stresstest uitgevoerd met als resultaat de klimaatatlas (www.klimaatvalleienveluwe.nl). Met deze atlas als basis zullen risico dialogen worden gevoerd met de belanghebbenden van de wijken of delen daarvan waar zich mogelijk problemen voordoen. Het Hitteplan ‘Hitte in Hattem’ is in 2022 opgesteld en wordt in 2023 vastgesteld. Indien nodig kan het hitteplan in 2023 voor het eerst worden geactiveerd (communiceren over maatregelen etc.). Samen met de gemeenten die aangesloten zijn bij duurzaamheidsloket Veluwe Duurzaam, is een financiële regeling opgezet voor het stimuleren van bewoners en bedrijven om klimaat adaptieve maatregelen te nemen, zoals het aanleggen van meer groen of door water langer vast te houden. Deze regeling loopt tot en met 31 december 2024.

•

Wateroverlast Van Lintelweg In 2022 is onderzoek uitgevoerd naar het wateroverlast probleem in de Van Lintelweg en is de gekozen oplossing uitgewerkt. In 2023 worden de werkzaamheden uitgevoerd om de Van Lintelweg klimaatadaptief in te richten. Zo zullen er infiltratiekratten worden toegepast om regenwater op te slaan en te laten infiltreren in de grond. Naast dat dit help het wateroverlast probleem op te lossen zorgt het ook voor aanvulling van het grondwater in droge tijden.

•

Kanaaldijk De verzwaring van de IJsseldijk is in 2022 afgerond. De binnen de dijkverzwaring gelegen fietspaden en wegen zijn of vernieuwd, verlegd of hersteld. Ook zijn er aanpassingen gedaan aan het persriool waar dit noodzakelijk was. Voor kano’s en kleine vaartuigen zijn er bij de sluis in- en uitstapplaatsen gerealiseerd om bij verschillende waterstanden op de kant te komen en de sluis te voet te passeren. Voor te water geraakte dieren en zwemvogels zijn er op verschillende locaties voorzieningen getroffen zodat deze op de kant kunnen komen.

4. GROEN Resultaten: • Groenvisie Er is een begin gemaakt met de uitvoeringslijst van de groenvisie. Op de begraafplaatsen zijn bomen geplant en is er beplanting aangebracht. In kwartaal 4 zijn bomen geplant vanuit de maatregelenlijst van de groenvisie. In het derde kwartaal is gestart met het herzien van de huidige bijzondere (particuliere) bomenlijst en deze worden geregistreerd in het digitale kaartsysteem GBI. Uitbreiding en wijze van inkleding van de lijst moet nog besproken worden. Ook waardevolle houtstructuren moeten maximaal worden beschermd en zullen op de lijst worden vermeld. De bijzondere (toekomst)bomen in de openbare ruimte worden ook geregistreerd in het digitale kaartsysteem.

50

5. AFVAL Resultaten: • Huishoudelijk afval: inzameling, verwerking en recycling van grondstoffen Inzamelen van grondstoffen In Hattem wordt het afval relatief goed gescheiden. In 2021 was er gemiddeld 48 kilogram restafval per person aangeboden, 3 kg minder dan in 2020 (COVID-19-stijging). Het scheidingspercentage lag in 2021 op 86%. Er valt nog winst te behalen op groente-, fruit-, en tuinafval dat in 2021 24% van het restafval vult. Mede daarom staat de afvalstoffenverordening bij uw raad geagendeerd in 2023, zodat bewoners van woningen zonder tuin dit ook apart kunnen gaan aanbieden. De ondergrondse verzamelcontainers in het hart van de binnenstad zijn verplaatst naar de buitenste randen, waar al andere containers stonden. Op deze manier kunnen de inwoners efficiënter de grondstoffen scheiden en hoeven zij niet naar verschillende containers te lopen om het afval te deponeren. E-wasterace De St. Andreasschool heeft in maart en april 2022 meegedaan aan de e-wasterace. Samen met de andere scholen hebben zij maar liefst 16.423 apparaten ingezameld, 3 reparaties uitgevoerd en zijn 20 keer in de media verschenen. De St. Andreasschool heeft in deze maand 2037 elektrische items verzameld. Daarmee hebben zij plek 3 veroverd van de 10.

Bewonersonderzoek Om het jaar wordt er een bewonersonderzoek gedaan bij de inwoners van het ROVA-gebied. De tevredenheid van de inwoners blijft op een 7,5 staan t.o.v. 2020. Het is interessant om te zien dat de beweegreden een verandering meemaakt. Waar eerder geld een motivator was om grondstoffen te scheiden, geeft nu 41% van de respondenten aan dat zij dit doen om het milieu te helpen. Uit het onderzoek blijkt dat Hattemers ook graag meer informatie willen ontvangen over wat er wordt gedaan met het ingezamelde afval. Daarnaast zouden inwoners beter geïnformeerd willen worden over wat er gedaan kan worden met het grof huishoudelijk afval. Goed om te weten dat de gemeenten hier samen met ROVA mee aan de slag zijn gegaan. Zo is in 2022 de campagne #RecylenmetKlaas gestart. In de campagne Recyclen met Klaas werken ROVA en Klaas van Kruistum samen aan een gedeelde missie: het inzichtelijk maken van de wereld van recycling om zo te laten zien wat er met ons afval gebeurt. Hoewel Hattemers het afval goed scheiden, valt daar zeker nog winst te behalen. De verwachting is dat inwoners bewuster scheiden als ze weten wat er met het afval gebeurt. Als afval niet goed wordt gescheiden, kan het niet worden gerecycled. Hierdoor gaan waardevolle grondstoffen verloren. Met een camera gaat Klaas op pad om te zien wat er met het afval gebeurt.

Inwoners lijken ook niet altijd goed geïnformeerd over de GRIP-wagen en de mogelijkheid om op zaterdagochtend het grof tuinafval bij de gemeentewerf in te leveren. Hierover zullen wij volgend jaar meer communiceren richting onze inwoners. •

Afval openbare ruimte / zwerfafval Zwerfvuilvrijwilligers In 2022 hebben meer dan 80 vrijwilligers geholpen met het schoon maken en houden van Hattem. Om deze vrijwilligers te faciliteren zijn er twee bijeenkomsten georganiseerd. Eén digitaal en één in het stadhuis. Het doel van deze bijeenkomsten was het kennismaken met elkaar en faciliteren van middelen (zoals prikstokken, hesjes, vuilniszakken) die nodig zijn om Hattem schoon te houden.

6. SPEELVOORZIENINGEN Resultaten: • Speelbeleidsplan Buitenspelen is gezond: het geeft energie en heeft een positieve invloed op de algehele ontwikkeling van kinderen. Binnen de gemeente Hattem zijn er 40 speeltuinen, waarvan er 5 op schoolpleinen staan en er zijn 4 speeltuinverenigingen actief.

51

We hebben onderkend dat het huidige beleid uit 2011 gedateerd is en om verschillende redenen moet worden herzien. We hebben in 2022 een externe partij geselecteerd die ons daarbij gaat ondersteunen. In 2023 wordt uitvoering gegeven aan de actualisatie van het beleid in samenwerking met de betrokkenen. 7. BEGRAAFPLAATS Resultaten: • In 2022 zijn voorbereidingen getroffen om vanaf eind 2023 te kunnen starten met het ruimen van de eerste graven waar reeds lange tijd afstand van is gedaan. In 2022 is er een onderzoek gestart om te kijken naar de mogelijkheid om een sterrentuin te realiseren op de begraafplaats. Dit is een apart gedeelte op de begraafplaats bestemd voor stilgeboren kinderen. Dit sterrenveld zal medio 2023 worden gerealiseerd.

• WAT HEEFT HET GEKOST ?

Verschil begroting na wijziging en rekening

Financieel Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

2021

Rekening

2022

Totaal lasten

4.421

4.641

4.654

4.683

-28

Totaal baten

-575

-510

-510

-447

-63

Gerealiseerd totaal

3.847

4.130

4.144

4.236

-92

96

-19

-49

-2

-47

3.943

4.111

4.095

4.234

-139

Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat

• ANALYSE Toelichting

De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma ‘fysieke leefomgeving’ een nadelig saldo van € 92.000,-- ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen

52

(x € 1.000,--)

begroting

rekening

verschil

- Groen, natuur en landschap - Water - Speelvoorzieningen - Afval - Onderhoud stortplaats - Verkeer en openbaar vervoer - Wegen - Verlichting - Gladheidsbestrijding - Begraafplaats - Parkeren Fysieke leefomgeving

757 927 87 1.000 -2 153 883 196 52 37 54 4.144

867 949 70 932 1 176 897 198 74 20 52 4.236

-110 -22 17 69 -3 -23 -14 -2 -22 17 1 -92

Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Groen, natuur en landschap (N) - Het afgelopen jaar is veel herstelwerk in de gemeentelijke bossen uitgevoerd • Water (N) - De overschrijding wordt veroorzaakt doordat de kosten voor het vegen en reinigen door de ROVA hoger zijn uitgevallen • Speelvoorzieningen (V) - In 2022 zou het beleidsplan voor speelvoorzieningen worden opgesteld, dit is echter nog niet gerealiseerd. In 2023 zal dit beleidsplan worden opgesteld. • Afval (V) - De kosten voor de verwerking van afval vallen lager uit, dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere prijs voor oud papier. Tevens zijn opbrengsten voor de Nedvang ontvangen over voorgaande jaren. • Verkeer en openbaar vervoer (N) - Door inhuur van een verkeerskundige op een vacatureplaats zijn de kosten gestegen. • Wegen (N) - Betreft planmatig groot onderhoud aan de verharding van de wegen (N) - Lagere lasten van rente als gevolg van nog niet gerealiseerde investeringen (V) • Gladheidsbestrijding (N) - Toename van kosten door de winterse omstandigheden in de winter 2021/2022 (N) Gladheidstrainingen en gladheiddetecteringsysteem (N) • Begraafplaats (N) - In 2022 zijn er minder inwoners overleden dan verwacht, dat maakt dat de kosten voor begraven waaronder kosten voor inhuur van derden lager uitvallen. Reserve

-

Bij de budgetoverheveling 2021 naar 2022 zijn middelen beschikbaar gesteld voor de uitvoering van de gladheidbestrijding. De kosten zijn gedekt uit de algemene reserve. Aan de egalisatiereserve afvalstoffenheffing is het positief resultaat op afval toegevoegd. Van een tweetal investeringen met een economisch nut (toegangspoort begraafplaats en ondergrondse afvalopslag) zijn de kapitaallasten onttrokken aan de reserve dekking kapitaallasten.

53

54

3 Besturen en organiseren

“Openbaarheid Hoofdstembureau”

• INLEIDING Programma 3 bevat die randvoorwaarden die de gemeente in staat stelt om de gewenste resultaten uit programma’s 1 en 2 te realiseren, zoals besturen en netwerken, dienstverlening, financiën en gemeentelijke organisatie. Zoals al eerder genoemd veranderen de samenleving en de rol van de overheid en inwoners. Dat vraagt om nieuwe en andere aanpakken, rollen, taken en verantwoordelijkheden. Dat betekent ook het nodige voor de manier waarop de gemeente Hattem bestuurt en voor de ambtelijke organisatie. Op een open en gelijkwaardige manier werken we samen met partners en belanghebbenden in de stad.

• AMBITIE Hieronder staan de uitgangspunten die de gemeente in staat stellen om de gewenste resultaten uit de programma’s 1 en 2 te realiseren. • • • •

Het hoge peil van dienstverlening in onze gemeente willen we vasthouden en verder ontwikkelen. Effectief en efficiënt is in onze manier van werken het uitgangspunt. De dienstverlening sluit aan bij de wensen van de inwoners en ondernemers en is zo optimaal mogelijk. Dit zowel digitaal als aan de balie. De organisatie is krachtig, ondernemend en innovatief. 55

• •

Regels zijn nodig, maar daar waar we invloed op uit kunnen oefenen, zullen we onnodige regels weglaten. De begroting is structureel in evenwicht en we gaan behoedzaam om met financiële middelen.

• FINANCIEEL

Financieel Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

Rekening

2021

Verschil begroting na wijziging en rekening

2022

Totaal lasten *

3.374

3.351

3.885

3.987

-102

Totaal baten *

-24.950

-24.509

-27.241

-27.645

404

Gerealiseerd totaal

-21.575

-21.158

-23.356

-23.658

302

16

16

Gebruik onvoorzien

16

Verrekening met reserves

-71

-328

-359

-309

-50

Exploitatieresultaat

189

189

522

686

-164

-21.458

-21.281

-23.177

-23.281

104

Gerealiseerd resultaat

* De bedragen zijn gecorrigeerd met de verrekeningen met de reserves en het begroting- en rekeningresultaat.

56

3a Besturen en organiseren - Netwerken en besturen

• RELEVANTE THEMA’S 1. BESTUUR: Ontwikkelingen en resultaten: • Raad Vergaderingen De coronapandemie heeft er toe geleid dat ook de gemeenteraad van Hattem in korte tijd een grote digitaliseringsslag heeft gemaakt. De raad en commissies vergaderen, na opheffing van de beperkingen, wel weer in fysieke vorm maar het is mogelijk om de commissie- en raadsvergaderingen door middel van het cameravolgsysteem digitaal te volgen. Besluiten In 2023 heeft de raad 10 keer vergaderd. Een aantal onderwerpen waarover de raad besluit zijn jaarlijks terugkerende onderwerpen zoals de financiële stukken van verbonden partijen. De raad heeft daarnaast onder andere diverse verordeningen vastgesteld. Verkiezingen Het hoofdstembureau heeft maandag 21 maart de officiële uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen gepresenteerd. De officiële uitslag werd vastgesteld in een openbare zitting in het stadhuis. Belangstellenden konden deze zitting zowel fysiek als online bijwonen. Er zijn geen bezwaren tegen de uitslag ingediend. Eind 2022 is de gemeenteraad samengesteld uit 15 zetels en bestaat uit: - ChristenUnie 4 zetels - Partij van de Arbeid/GroenLinks 3 zetels - Democraten 66 1 zetel Bovengenoemde partijen vormen de coalitie.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=72bfd385-d7aa-4975-92f3-13d9b5bfc3fc