CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

REKENING 2022 - Programma's definitief

Raadsvergadering 30 oktober 2023, gemeente HattemBij agendapunt: HAMERSTUK - Vaststellen jaarrekening 202227.650 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 4

- HattemCentraal 3 zetels - Christen-Democratisch Appèl 2 zetels - Volkspartij voor Vrijheid en Democratie 1 zetel - Fractie Borst 1 zetel Rekenkamercommissie In 2022 is Hattem toegetreden tot de rekenkamercommissie Elburg, Nunspeet, Oldebroek, Putten, Hattem. Reden lag gelegen in de vacatures binnen de eigen rekenkamercommissie en het Wetsvoorstel versterking decentrale rekenkamers. Daarnaast wordt de toetreding gezien als een middel om de kwaliteit van het instrument rekenkameronderzoek te vergroten. In 2022 zijn geen onderzoeken uitgevoerd.

57

2. INTEGRALE VEILIGHEID: Resultaten: • Integrale veiligheid In het Integraal Veiligheidsplan 2020-2023 is ondermijning benoemd als één van de speerpunten. In 2022 hebben we het Lokaal Ondermijningsoverleg opgezet en daaruit zijn verschillende signalen gekomen die hebben geleid tot controles of het aanleveren van casuïstiek bij het Informatieplein van het RIEC. Om de bewustwording, over de vele thema's die ondermijning kunnen behelzen, te vergoten is er een bijeenkomst voor professionals georganiseerd over Mensenhandel. Voor inwoners en andere geïnteresseerden is een buitententoonstelling 'Open je Ogen' te zien geweest op het Voermanplein. Deze reizende tentoonstelling vertelt het verhaal van slachtoffers van Mensenhandel. In juni is in het centrum van Hattem het eerste Ondermijningshuis georganiseerd. In verschillende ruimtes waren meerdere verschijningsvormen van ondermijning te zien en te beleven. In 2022 zijn we in samenwerking met de gemeenten in Veluwe Noord (Heerde, Epe, Elburg, Nunspeet en Oldebroek) een pilot gestart voor het datagedreven werken. Het doel van de pilot was om te onderzoeken op welke wijze de gemeenten hun informatiepositie over mogelijke ondermijningssignalen kan versterken. De pilot fase 2 wordt in 2023 voortgezet. Het afgelopen jaar hebben we een stijging gezien in casuïstiek waarbij Veiligheid en Zorg nadrukkelijk overlappen.

Deze casuïstiek is in toenemende mate complex en vraagt veel inzet van verschillende collega's. De opvang van Oekraïense vluchtelingen heeft ook een forse inspanning gevraagd van de organisatie. We hadden dat niet kunnen doen zonder de hulp en ondersteuning van maatschappelijke organisaties en vrijwilligers uit Hattem. In een aparte paragraaf wordt nader ingegaan op de werkzaamheden rondom deze crisis. •

Crisisbeheersing De eerste maanden van het jaar stonden nog in het teken van Corona. De meeste trainingen van de collega's die een rol in de crisisbeheersing zijn dan ook digitaal gestart in het begin van het jaar, en in de 2e helft van het jaar zijn er ook weer live trainingen georganiseerd waaronder een gemeentelijk beleid team oefening.

3. SAMENWERKING Ontwikkelingen en resultaten: • Kop van de Veluwe In 2022 is een start gemaakt met het opstellen van een Samenwerkingsagenda Kop van de Veluwe als vervolg op de Investeringsagenda. Dit duurde langer dan verwacht, mede doordat in die agenda ook een integratie van bestaand beleid en de grote ruimtelijke opgaven opgenomen moet worden. In 2023 verwachten we dit af te ronden. Daarnaast hebben de Kop van de Veluwe partners samengewerkt bij het leveren van inhoudelijke input voor de Verstedelijkingsstrategie van de Regio Zwolle.

58

•

Regio Zwolle De Regio Zwolle heeft in 2022 samen met het Rijk gewerkt aan het opstellen van een Verstedelijkingsstrategie. Dit document richt zich met name op de woningbouwopgave in relatie tot mobiliteitsvraagstukken. Ook is de Regio Zwolle aangemerkt als NOVEX-gebied wat, naast de verstedelijkingsopgave, ook moet zorgen voor een integratie van thema's als waterberging en landelijk gebied. De gemeente Hattem heeft in Kop van de Veluwe verband en samen met andere 'vitale kernen' (de kleinere steden en dorpen in de Regio Zwolle) input geleverd voor de Verstedelijkingsstrategie. Tot slot is in 2022 een start gemaakt met het opstellen van een meerjarige agenda voor de Regio Zwolle, waarbij, gelet op de actuele ontwikkelingen, de ruimtelijke pijler naast die van economie en menselijk kapitaal een plek krijgt. We verwachten in 2023 deze agenda aan de gemeenteraad voor te leggen. Financieel vertoont de samenwerking in de Regio Zwolle in 2022 geen afwijkingen ten opzichte van de begroting.

• WAT HEEFT HET GEKOST ?

Financieel Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

2021

Rekening

Verschil begroting na wijziging en rekening

2022

Totaal lasten

2.692

2.576

3.052

3.165

-113

Totaal baten

-420

-164

-618

-625

8

Gerealiseerd totaal

2.271

2.412

2.434

2.540

-106

Verrekening met reserves

-101

-100

-92

-123

31

Gerealiseerd resultaat

2.170

2.312

2.342

2.417

-75

• ANALYSE Toelichting

De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma ‘besturen en netwerken’ een nadelig saldo van € 106.000,-- ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen

(x € 1.000,--)

begroting

rekening

verschil

- Raad en commissies - Burgemeester en Wethouders - Bestuursondersteuning - Verkiezingen - Integrale veiligheid - Rampenbestrijding - Externe betrekkingen Besturen en netwerken

541 718 29 57 833 61 196 2.434

580 752 64 46 876 56 165 2.540

-39 -34 -35 10 -44 4 31 -106

59

Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Raad en commissie (N) - Door onder andere vacatures is Hattem in 2022 toegetreden tot de rekenkamercommissie Elburg, Nunspeet, Oldebroek en Putten. In 2022 is geen rekenkameronderzoek uitgevoerd (V) - Voor de periode 2021-2024 heeft de raad een jaarlijks budget beschikbaar gesteld voor de werkgroep raadscommunicatie. In 2022 is een gering bedrag uitgegeven dat gedekt is uit de algemene reserve (V) - In 2022 is in afstemming met de auditcommissie het meerwerk verantwoord van de controle door de accountant Baker en Tilly van de jaarrekening 2021. Extra kosten zijn gemaakt door werkzaamheden SiSa, Covid-19 en Tozo (N) - Als gevolg van de gemeenteraadsverkiezingen en het installeren van een nieuwe raad is afscheid genomen van de vertrekkende raads- en commissieleden en zijn voor de aantredende leden diverse trainingen verzorgd. Daarnaast zijn kosten gemaakt voor digitaal vergaderen in de vorm van (in)huur van camera's en bediening (N) • Burgemeester en wethouders (N) - In 2022 hebben gemeenteraadsverkiezingen plaatsgevonden.

Door de samenstelling van de raad en het college zijn de kosten gestegen als gevolg van een verhoogde formatie naar fulltime wethouders (N) - Op begrotingsbasis wordt als regel geen rekening gehouden met wachtgeld voor aftredende wethouders na de gemeenteraadsverkiezingen in 2022 (N) - De dotatie aan de pensioenvoorziening is verlaagd. Als gevolg van een stijgende rente ligt er een betere prognose ten grondslag aan de voorziening waardoor de dotatie lager kan worden. • Bestuursondersteuning (N) - Betreft kosten voor collegevorming en -training als gevolg van de uitkomst van de gemeenteraadsverkiezingen (N) - Representatie uitgaven (N) • Verkiezingen (V) - Voor de gemeenteraadsverkiezingen heeft het Rijk extra middelen beschikbaar gesteld om gemeenten te compenseren voor de kosten in verband met te treffen Coronamaatregelen. De werkelijke kosten zijn lager uitgevallen (V) • Integrale veiligheid (N) - Betreft de kosten van ondermijning waaronder de inzet van een regionaal coördinator. De kosten worden door de gemeente Hattem doorbelast aan de regio gemeenten. De overheadkosten zijn nog begroot op grond van de gemeentelijke tariefstelling. In samenwerkingsverband is voor overhead een vast bedrag afgesproken (N) • Externe betrekkingen (V) - Kosten moeten in samenhang bezien worden met de inzet voor het project ‘Noord Veluwe Bereikbaar’ en de ontwikkelingen ‘Kop van de Veluwe’.

Personele inzet wordt doorbelast en onder andere gedekt uit Provinciale subsidie (V) Reserve

60

-

Met de algemene reserve zijn verrekend: - de afwikkeling van het voordelige resultaat uit de jaarrekening 2021 van de VNOG; - de kosten voortvloeiende uit de bestuursondersteuning in de vorm van de ‘motie advertentiekosten’; - de wachtgeldvergoedingen van de wethouders; - frictiekosten oud personeel en - de huur van de verkiezingsborden voor de tweede kamer verkiezingen

3b Besturen en organiseren - Dienstverlening

• RELEVANTE THEMA’S 1. DIENSTVERLENING: Resultaten: • Huisvesting In 2022 zijn de scenario’s voor de toekomstbestendige huisvesting verrijkt met inzichten op het gebied van beveiliging, duurzaamheid en hybride werken. Op basis van deze aanvullende inzichten is een doorrekening gemaakt van de benodigde investeringskosten. Eind 2022 is het college meegenomen in de uitwerken van de scenario’s en de voorgestelde procesgang om tot besluitvorming te komen. Daarbij is de lijn de raad in eerste aanleg mee te nemen op de inhoudelijke aspecten van de uitgewerkte scenario’s. Op basis van een afwegingkader dat met de raad zal worden vastgesteld zal het scenario dat uiteindelijk onze voorkeur geniet, worden vertaald in een raadsvoorstel inclusief kredietaanvraag. Bij het opstellen van het afwegingskader is tevens gesproken over de wijze waarop participatie kan worden ingezet. Het investeren in toekomstbestendige huisvesting is onvermijdelijk. Om die reden hebben we in het MIP vanaf 2023 een krediet opgenomen, gebaseerd op de voorlopige scenariokeuze van ons college •

Ontwikkeling Klant Contact Centrum (KCC) In 2022 heeft het accent van de vorming van een KCC-light voornamelijk gelegen op een goede bemensing. Daarnaast is een ontwikkelplan opgesteld waarin de doorontwikkeling van het KCC verder is uitgewerkt. In 2022 is tevens een nieuwe telefonieapplicatie in combinatie met Teams in gebruik genomen. De implementatie van deze nieuwe applicatie heeft de nodige problemen met zich meegebracht waarvoor zowel technisch als organisatorisch veel inspanning is geleverd de bereikbaarheid op orde te krijgen. In aansluiting hierop is een plan van aanpak opgesteld waarin de bereikbaarheid van de totale organisatie wordt opgepakt. Dit zal in 2023 verder worden uitgerold.

•

Digitale ontwikkelingen Meldingen openbare ruimte Met de komst van een nieuw zaaksysteem in 2023 is besloten op dit moment geen app voor de afhandeling van meldingen openbare ruimte aan te schaffen in H2O verband. Bij de inrichting van het nieuwe zaaksysteem zal nadrukkelijk worden gekeken naar de afhandeling van MOR-meldingen. Op termijn kan, afhankelijk van de ervaringen met het nieuwe zaaksysteem, alsnog een MOR-app worden aangeschaft. Digitale toegankelijkheid websites Hattem, Heerde en Oldebroek De websites van de H2O-gemeenten voldoen aan de eisen uit het Tijdelijk besluit digitale toegankelijkheid overheid. Dit houdt in dat onze websites gebruiksvriendelijk en toegankelijk zijn voor verschillende doelgroepen. Toegankelijkheid van websites is geborgd in het in 2022 vastgestelde websitebeleid H2O.

61

Opstellen websitebeleid Aan overheidswebsites worden (wettelijke) eisen gesteld. In de afgelopen jaren zijn er meer en aanvullende richtlijnen gekomen voor overheidswebsites. Dit maakte het noodzakelijk om hier duidelijke afspraken over vast te leggen die gebruikt kunnen worden bij de toetsing van huidige en toekomstige websites. Het websitebeleid is in H2O-verband opgesteld. In het beleid is vastgelegd waar onze gemeentelijke websites aan moeten voldoen. In de basis gaat het om de volgende vier hoofdonderdelen (BTAB): - Beveiligingsbeleid - Toegankelijkheidsbeleid - Archivering - Beheer

• WAT GAAT HET KOSTEN ?

Verschil begroting na wijziging en rekening

Financieel Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

Rekening

2021

2022

Totaal lasten

217

238

238

240

-2

Totaal baten

-197

-166

-166

-170

4

20

72

72

71

1

20

72

72

71

1

Gerealiseerd totaal Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat

• ANALYSE Toelichting

De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma ‘dienstverlening’ een voordelig saldo van € 1.000,-- ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen

Reserve

62

(x € 1.000,--)

begroting

rekening

verschil

- Burgerzaken 72 71 1 Dienstverlening 72 71 1 - Voor programma 3B hebben er geen verrekeningen met reserves plaatsgevonden

3c Besturen en organiseren - Financiën

• RELEVANTE THEMA’S 1. FINANCIEEL BELEID: Ontwikkelingen: • Financieel Beleid Artikel 212 van de Gemeentewet regelt dat de raad bij verordening de uitgangspunten vaststelt voor het financiële beleid, het financiële beheer en de inrichting van de financiële organisatie. De verordening waarborgt dat aan de eisen van rechtmatigheid, verantwoording en controle wordt voldaan. De verordening is in de vergadering van 6 mei 2019 door de raad vastgesteld en in werking getreden op 1 januari 2019. Ze vervangt de Financiële verordening gemeente Hattem 2008, de nota waardering en afschrijving activa gemeente Hattem 2009 en het Treasurystatuut gemeente Hattem 2012. Op 31 mei 2022 is het wetsvoorstel ‘versterking decentrale rekenkamers’ aangenomen door de Tweede Kamer. Onderdeel van dit wetsvoorstel is de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. Nu verstrekt de externe accountant nog een controleverklaring met een oordeel inzake getrouwheid en rechtmatigheid bij de jaarrekening van de gemeente. Met de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording wijzigt dit. Het college van Burgemeester en Wethouders geeft dan een rechtmatigheidsverantwoording in de jaarrekening. Daarmee valt de rechtmatigheidsverantwoording onder het getrouwheidsoordeel van de accountant. De accountant kijkt dus nog wel of de rechtmatigheidsverantwoording ‘juist’ is.

Voor de rechtmatigheidsverantwoording gaat het om invoering met verslagjaar 2023. De jaarrekening voor het verslagjaar 2023 wordt in het kalenderjaar 2024 vastgesteld. Naast de wetswijzing zal er nog onderliggende regelgeving moeten worden aangepast waaronder de gemeentelijke verordeningen op grond van de artikelen 212, 213 en 213a. Actualisatie vindt plaats in 2023. Reserve positie en weerstandsvermogen Om financiële tegenvallers op te kunnen vangen zodra risico’s ontstaan heeft de gemeente een buffer nodig. Het weerstandsvermogen - de relatie tussen weerstandscapaciteit en risico’s - bepaalt in hoeverre de gemeente hiertoe in staat is. De weerstandscapaciteit wordt voor het grootste deel opgebouwd door de vrij beschikbare reserves. Met de weerstandsratio wordt het weerstandsvermogen van de gemeente uitgedrukt in een verhoudingsgetal. De ratio is ruim voldoende als deze groter is dan 1,4. In de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing van de begroting 2022 is de weerstandsratio berekend op 1,75. In deze jaarrekening wordt een ratio gepresenteerd van 1,89. Beide meetgegevens geven aan dat het weerstandsvermogen ruim voldoende is.

63

Ons uitgangspunt 'een krachtig en stabiel financieel beleid' dat gericht is op een blijvend en structureel evenwicht tussen inkomsten en uitgaven en de ambitie om een robuuste reservepositie te hebben, maakt dat we de ontwikkeling van de weerstandsratio continu monitoren. De voorliggende jaarrekening bevat een beoordeling van de onderlinge verhouding van de voorgeschreven kengetallen in relatie tot onze financiële positie. Onderstaand de ontwikkeling van de reservepositie over de afgelopen jaren: Reservepositie

(bedragen x € 1.000,--)

(stand per 1/1)

2016

2017

2018

2019

2020

2021

2022

2023

Algemene reserves

8.452

6.705

6.435

6.754

6.819

6.640

7.174

7.347

Bestemmingsreserves Bestemmingsreserves (beklemd) Voorzieningen

2.429

3.003

2.367

2.797

1.972

2.115

2.402

2.429

995

943

892

842

796

750

704

653

2.210

4.168

2.143

2.249

1.918

1.833

1.691

2.965

Saldo van baten en lasten

-1.115

500

1.483

-225

232

928

189

686

Totaal reserves en voorz.

12.971

15.319

13.319

12.417

11.737

12.266

12.160

14.080

Aan de reserves is ten laste van de exploitatie over 2022 per saldo een bedrag van € 646 duizend toegevoegd. Te weten aan: Reserve ontwikkeling 2022 Algemene reserve Reserve grondexploitatie Egalisatiereserve afvalstoffenheffing Egalisatiereserve gebouwen Egalisatiereserve sociaal domein Reserve ontwikkeling ‘t Veen Reserve gemeentelijke opvang Oekraïners Reserve dekking kapitaallasten Resultaat boekjaar 2021 Totaal:

(bedragen x € 1.000,--) 173 -321 31 -456 240 33 500 -51 -189 -40

Resultaat boekjaar 2022 Per saldo toe te voegen aan de reserves:

686 646

•

Belastingen Alle onroerende zaken t.b.v. de wet WOZ worden jaarlijks getaxeerd. Voor het belastingjaar 2022 zijn de aanslagen opgelegd aan de hand van de taxaties per prijspeildatum 1 januari 2021. Voor 2022 is de geraamde opbrengst ten opzichte van 2021 verhoogd met het gehanteerde inflatiepercentage van 1,4%. Verder is bij de najaarsnota 2022 de begrote opbrengst met € 32.000,-verhoogd overeenkomstig de werkelijke inkomsten. De hogere opbrengst is voornamelijk gerealiseerd op de woningen als gevolg van waardestijgingen door onder andere verbouw.

•

Overige gemeentelijke belastingen en rechten Voor 2022 is het uitgangspunt kostendekkende tarieven voor afvalstoffen- en rioolheffing, leges, begraafrechten en precariorechten gehanteerd.

64

Precariobelasting De precariobelasting op kabels, buizen en leidingen is bij wet afgeschaft. De baten precariobelasting zijn overeenkomstig de begroting 2022 ingezet als algemeen dekkingsmiddel. Rioolheffing Op grond van artikel 44 lid 2 van het BBV is er in 2017 een wijziging doorgevoerd in het verrekenen met reserves van het saldo op het beleidsterrein ‘waterhuishouding’. Wanneer op de rioolheffing een voordeel wordt behaald - nu of in de toekomst - dan mag dit op grond van de regelgeving enkel in een reserve vloeien als kan worden aangetoond dat de ‘overdekking’ wordt veroorzaakt door efficiency- of aanbestedingsvoordelen. In alle andere gevallen moet het voordeel in een voorziening door derden beklemde middelen worden gestort. Hiervoor is een voorziening rioolrecht gevormd. Over 2022 is een positief resultaat van € 100.000 aan de voorziening onttrokken waardoor de stand van de voorziening € 679.000 bedraagt. De stand van de reserve staat per 31 december 2022 ongewijzigd op € 386.000. Afvalstoffenheffing Door de toenemende kosten van afvalverwijdering (Rova) en verlaging van de opbrengsten (Nedvang) is volledige compensatie vanuit de egalisatiereserve afvalstoffen niet langer mogelijk. Op basis van de beleidsuitgangspunten dat o.a. de afvalstoffenheffing kostendekkend moet zijn, is een verhoging doorgevoerd.

In 2022 zijn de tarieven geïndexeerd met 1,470% Als gevolg van de corona pandemie zijn de prijzen voor grondstoffen gestegen, dit resulteert onder andere ineen hogere prijs voor papier en karton. Dit heeft een onverwacht positief effect gehad. In de 2e helft van 2022 zijn de prijzen voor papier en karton fors gedaald, maar per saldo ten opzichte van de begroting 2022 heeft dit een positief effect. Tevens is het aantal kilo's afval per aansluiting gedaald wat ook een positief effect. Over 2022 is een positief resultaat van € 31.000 aan de reserve toegevoegd waardoor de stand van de voorziening ultimo 2022 € 353.000 bedraagt. Toeristenbelasting Bij het vaststellen van de tarievenverordening in de vergadering van 13 december 2021 is door de raad besloten om het tarief terug te brengen van € 2,40 per overnachting naar € 1,95. Daarnaast is het tarief voor groepsaccommodaties gehandhaafd op € 1,50. De begroting is als gevolg van het besluit verlaagd met € 38.000,- waarbij dekking heeft plaatsgevonden uit de algemene reserve. Bij de Najaarsnota 2022 is alsnog een incidentele bijstelling van € 59.000,- verwerkt als gevolg van een toename van het aantal overnachtingen. Vennootschapsbelasting Overheidsondernemingen zijn sinds 1 januari 2016 belastingplichtig voor de Vennootschapsbelasting (VPB).

Voor de inventarisatie en de berekening maakt de gemeente Hattem gebruik van de expertise van een belastingspecialist. De vennootschapsbelasting 2022 is als voorlopige aanslag berekend over een belastbare winst van € 344.200 en bedraagt € 51.600. Echter, voor de diverse complexen ("t Veen, Woonzorgzone en Assenrade) worden onder andere door de forse prijs-, loon,- en rente-ontwikkelingen geen winsten meer berekend. Daarmee komt de belastbare winst op nihil en is de aanslag vennootschapsbelasting teruggebracht naar 'nihil'. •

Algemene uitkering gemeentefonds In 2022 is er in de primaire begroting een bedrag begroot aan baten algemene uitkering gemeentefonds (zonder sociaal domein ) van € 17.059.000. De financiële consequenties van de verschenen circulaires tot en met de septembercirculaire 2022 zijn verwerkt als begrotingswijzigingen waarna het begroot bedrag € 19.116.000 bedroeg.

65

De werkelijke ontvangsten in 2022 kwamen uit op € 19.478.200, dit is € 362.200 hoger dan de bijgestelde begroting. Dit verschil wordt veroorzaakt door de decembercirculaire 2022 waarvoor in het jaar 2022 geen begrotingswijziging meer is verwerkt en is het gevolg van: - Een bedrag van € 234.000 aan taakmutaties waarvan het extra geld voor energietoeslag (€ 192.000 voorschot op het bedrag dat in 2023 aan huishoudens wordt uitbetaald) en compensatieregeling Voogdij 18+ (€ 20.000) de grootste posten zijn; - Een bedrag van € 128.200 voor tal van onderwerpen waarvan de grootste posten zijn: nabetalingen 2020 en accres 2022 samen € 35.000, meerkosten sociaal domein € 45.000 en compensatie voor leerlingenvervoer kinderen Oekraïne € 20.000. •

Uitkering gemeentefonds Sociaal domein In 2022 is primair een bedrag begroot van € 893.000. De bijstellingen in de mei- en septembercirculaire waren in het totaal € 33.300. De bijgestelde begroting bedraagt € 926.300. In de decembercirculaire is de uitkering Sociaal domein niet aangepast. Voor een nadere toelichting en onderbouwing wordt verwezen naar paragraaf H - decentralisaties

•

Dividend Algemeen: Het betreft hier het dividend van Alliander, Rova en de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). Het dividend dat in 2022 als opbrengst is verantwoord, heeft betrekking op het boekjaar 2021 en is overeenkomstig de bij de Voor- en Najaarsnota 2022 bijgestelde begroting en bedraagt inclusief de opbrengsten uit dividendbelasting € 264.700.

•

Onvoorziene uitgaven Voor onvoorziene uitgaven wordt jaarlijks een raming opgenomen van € 1,35 per inwoner. Voor 2022 € 16.200 gebaseerd op 12.000 inwoners. Er zijn in 2022 geen begrotingswijzigingen vastgesteld ten laste van het beschikbare budget.

•

Inzet De Planning en Control-documenten 2022 zijn opgeleverd en door de raad behandeld en bestaan uit: • Kadernota 2023 • Begroting 2023 • Voor- en Najaarsnota 2022 • Jaarstukken 2021 Kadernota 2023-2026 Er is een Kadernota 2023 opgesteld en deze is door het college ter vaststelling aan de raad aangeboden. De Raad heeft in juni de kadernota niet vastgesteld, maar heeft er wel kennis van genomen. De in de kadernota genoemde tarieven en (indexering)percentages zijn wel als uitgangspunt genomen bij de verdere begrotingsvoorbereiding. Uitgangspunt is kostendekkende tarieven. Het niet vaststellen van de Kadernota had onder andere te maken met het gegeven dat het na de gemeenteraadsverkiezingen in maart enige tijd heeft geduurd voordat de coalitiebesprekingen waren afgerond en het Bestuursakkoord Hattem 2022-2026 was opgesteld. De benoeming van de nieuwe wethouders vond plaats in de raadsvergadering van juli. Begroting 2023 De begroting 2023 is in de raad van 7 november 2022 behandeld en vastgesteld. Gedeputeerde Staten van Gelderland heeft op de begroting 2023 een repressieve vorm van toezicht afgegeven. Voor- en Najaarsnota Met de voor- en najaarsnota 2022 zijn per programma c.q. paragraaf de relevante mutaties in de exploitatie in beeld gebracht. Na de najaarsnota bedroeg het geprognosticeerde begrotingsresultaat 2022 € 521.700 positief.

66

Jaarstukken 2021 Bij de jaarstukken 2021 is door de accountant een goedkeurend oordeel voor getrouwheid en rechtmatigheid afgegeven. De jaarrekening sloot met een voordelig saldo van € 188.700 en is vastgesteld in de raad van 27 juni waarbij is besloten het voordelig saldo toe te voegen aan de algemene reserve. De voorliggende jaarrekening 2022 sluit met een positief resultaat van € 686.000. In de nota van aanbieding behorende bij deze jaarrekening wordt voorgesteld het positieve resultaat 2022 gedeeltelijk toe te voegen aan algemene reserve en de bestemmingsreserve die is gevormd voor de aanleg van de afslag A28 ten behoeve van het H2O bedrijventerrein. Bedrijfsvoeringkosten Door de BBV-voorschriften worden de kosten van overhead verantwoord op het programma Bedrijfsvoering. Op de overige programma's worden de kosten verantwoord die betrekking hebben op het primaire proces. Het uitgangspunt hierbij is dat direct toe te rekenen kosten onderdeel uit maken van de directe producten en derhalve niet onder de overhead vallen. De doorberekening van de directe kosten heeft plaatsgevonden op basis van een organisatiebrede urenplanning en waar wenselijk op basis van het Timetell tijdregistratiesysteem. De doorbelasting naar de diverse in- en externe producten is gebaseerd op een nacalculatorisch uurtarief.

Voor de grondexploitatie en investeringen is de doorbelasting gebaseerd op het begrote uurtarief. •

Investeringen Voor de dekking van kapitaallasten van nieuwe investeringen zijn op basis van het meerjareninvesteringsprogramma 2022 t/m 2025 ramingen voor afschrijving en rente opgenomen voor een totaalbedrag van € 45.000,--. Voor rioleringsinvesteringen en investeringen op het product afval vindt dekking van de kapitaallasten plaats uit de riool- respectievelijk afvalstoffenheffing en de hiervoor gevormde egalisatie reserves. In 2022 zijn er bij de Najaarsnota wijzigingen op investeringen vastgesteld die hebben geleid tot een bijstelling van een aantal investeringskredieten en separaat een wijziging van de geraamde kapitaallasten. Bij de Najaarsnota is aangegeven dat de realisatie van een aantal projecten vertraging heeft opgelopen. Als gevolg hiervan zijn de kapitaallasten eenmalig verlaagd met een bedrag van € 166.000.

Belangrijke investeringen waarmee in 2022 is gestart met de uitvoering of waaraan een vervolg is gegeven zijn: • Camerasysteem raad/commissies 2022 • Herinrichting Binnenstad Fase II Wegen 2020 • Reconstructie Veenrand 2020 • Reconstructie Nieuwstad 2020 • Reconstructie hofjes Hogenkamp 2020 • Groot onderhoud wegen herinrichting Dorpsweg 2020 • Groot onderhoud Herinrichting Eijerdijk/Verlengde Parklaan'2020 • Herinrichting De Bleek 2021 • Van Lintelweg 2022 • Fietspad Vuursteenberg tot Vijzelpad 2022 • Kruispunt A50/Hessenweg/Keizersweg 2022 • Openbare verlichting 2021 Armaturen • Onderwijshuisvesting voorbereidingskrediet 2018/2020 • Restauratie molen De Fortuin 2020 • Groen Visie en geveltuinen binnenstad 2020 • Afvalwaterketenplan 2019 • Van Lintelweg 2022 • Mechanische riolering iom beheerplan 2022 • Uitbreiding begraafplaats 2e/3e deel 2022 • Begraafplaats groensingel 2022

67

• • • • •

Sterretjesveld kinderbegraafplaats 2022 Stadhuis – bouwkundige aanpassingen/dienstverlening 2020 Inrichting / meubilair kamer 1.07 2021 Stadhuis Brandveiligheid 2021 bouwkundig en installaties 2021 Automatisering en ICT / Omzetting applicatielandschap 2021/2022

Naast bovengenoemde investeringen lopen er een aantal financiële vaste activa (o.a. door de gemeente verstrekte geldleningen) waarop aflossingen zijn ontvangen. Te weten van: • Stichting MFC de Marke - Zwembad - 2012 • Hattemse Mixed Hockey Club 2015 • Hattemse Mixed Hockey Club 2017 • Tafeltennisvereniging Smash ’70 2016 • Stichting beheer MFC - Kulturhus – 2016 • TC Hattem lening 2021 Bij deze jaarrekening worden 10 investeringen afgesloten. Voor het uitvoeren van deze investeringen is door de raad een totaalbedrag beschikbaar gesteld van € 1,1 miljoen. Hierop is een bedrag van € 1 miljoen uiteindelijk uitgegeven. De investeringslast vertaalt zich in structureel lagere afschrijvingslasten. Afgesloten: • Automatisering CIO-convenant - software 2021 • Automatisering CIO-convenant - software M2A 2021 • Groot onderhoud Vijzelpad 2021 • Afvalwaterketenplan (AWP) 2019 • Fietspad Vuursteenberg tot Vijzelpad 2022 • Begraafplaats groensingel 2022 • Inrichting / meubilair kamer 1.07 stadhuis 2021 • Stadhuis Brandveiligheid 2021 Installaties • Stadhuis Brandveiligheid 2021 bouwkundig • Camerasysteem raad/commissies 2022

• WAT IS HET RESULTAAT? •

Resultaat Het gerealiseerde totaal van het saldo van baten en lasten bedraagt voordelig € 544.000 (afgezien van reservemutaties). Het saldo van deze reservemutaties bedraagt voordelig € 142.000 zodat het gerealiseerde resultaat (na reservebestemming) € 686.000 voordelig bedraagt (kleine verschillen door afronding van bedragen). Het voordelig gerealiseerde resultaat is tot nadere besluitvorming verantwoord op de post ”Saldo van rekening van baten en lasten”. Op begrotingsbasis was een voordelig saldo voorzien van € 522.000,-- opgebouwd als volgt: - Uitkomst oorspronkelijke begroting 2022 - 4e wijziging (Voorjaarsnota) - 7e wijziging (Najaarsnota) - Uitkomst jaarrekening 2022 Uitkomst per saldo

68

Begroting 2022 V 188.700 N 582.800 V 915.800 V

521.700

Rekening 2022

V V

686.000 686.000

Het saldo van de rekening 2022 kent een voordelig verschil ten opzichte van de begroting 2022 van € 164.300. Dit bedrag is een resultante van de over de diverse programma’s verantwoorde uitgaven, inkomsten en verrekeningen met de reserves. Van het rekeningresultaat wordt op hoofdlijnen een analyse gegeven. Gerealiseerd resultaat De baten en lasten met betrekking tot het rekeningjaar 2022 zijn als volgt over de (deel)programma’s verwerkt: (Bedragen x € 1.000)

2021 realisatie

2022 begroting na wijz. realisatie verschil

Lasten en baten programma's 1 Sociaal sterk 1a - opgroeien en ontwikkelen 1b - werk 1c - zorg 1d - welzijn en sport 2 Wonen, werken en recreëren 2a - ruimtelijke ontwikkeling 2b - economische ontwikkeling 2c - fysieke leefomgeving 3 Besturen en organiseren 3a - netwerken en besturen 3b - dienstverlening 4 Bedrijfsvoering 4a - overhead totaal: Algemene lasten en baten Lasten: - Lokale heffingen - Algemene uitkeringen - Dividend - Saldo van de financieringsfunctie - Overige algemene dekkingsmiddelen Baten: - Lokale heffingen - Algemene uitkeringen - Algemene uitkeringen - deelfonds - Dividend - Saldo van de financieringsfunctie - Overige algemene dekkingsmiddelen

4.403 1.696 2.870 1.687

4.405 2.061 3.211 1.658

4.390 2.784 2.963 1.895

3.823 1.784 2.908 1.996

568 1.000 55 -101

1.663 376 3.847

07 685 4.130

1.001 695 4.144

1.413 1.530 4.236

-412 -835 -92

2.271 20

2.412 72

2.434 72

2.540 71

-106 01

4.996 23.830

4.738 23.380

5.214 25.592

5.424 25.724

-210 -132

363

273

281

283

-01

02

01

01

00

01

101

279

329

299

30

-6.222 -16.467 -1.259 -212 -54 -118

-6.026 -17.059 -893 -186

-6.115 -19.116 -926 -285

-6.127 -19.478 -926 -304

11 362

-15

-15

-16

01

19

Gerealiseerd totaal saldo baten en lasten: Verrekening reserves Onttrekking (bate) Toevoeging (last)

-37

-245

-254

-544

290

-1.542 1.390

-444 500

-1.154 886

-1.821 1.679

667 -793

Gerealiseerd resultaat *:

-189

-189

-522

-686

164

* verschillen als gevolg van afronding op duizendtallen

Het begrote resultaat 2022 - na de bijstelling bij de najaarsnota - van € 522.000 voordelig is verrekend met de Algemene reserve.

69

• WAT HEEFT HET GEKOST?

Financieel Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

Rekening

2021

Verschil begroting na wijziging en rekening

2022

Totaal lasten *

466

537

595

582

13

Totaal baten *

-24.332

-24.179

-26.458

-26.850

392

Gerealiseerd totaal

-23.866

-23.642

-25.863

-26.268

405

16

16

Gebruik onvoorzien

16

Verrekening met reserves (3C)

30

-228

-266

-187

-79

Exploitatieresultaat

189

189

522

686

-164

-23.648

-23.665

-25.591

-25.769

178

Gerealiseerd resultaat

* De bedragen zijn gecorrigeerd met de verrekeningen met de reserves en het begroting- en rekeningresultaat. ** Het begrote exploitatieresultaat is verrekend met de algemene reserve waardoor het resultaat na wijziging in principe nihil is.

• ANALYSE Toelichting

De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma ‘financiën’ een voordelig saldo van € 132.000,-- (inclusief het resultaat) ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen

(x € 1.000,--)

- Belastingen en heffingen - Heffing en invordering - Nutsbedrijven - Financiering en dekkingsmiddelen - Algemene Uitkering - Algemene baten en lasten - Schade aan gemeente eigendommen - Mutaties reserves - Resultaat rekening van baten en lasten Financiering en dekkingsmiddelen

begroting

rekening

verschil

-5.911 162 -216 -68 -20.042 135 93 -268 522 -25.592

-5.937 155 -235 -68 -20.404 125 95 -142 686 -25.724

26 7 19 362 10 -2 -126 -164 132

Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Belastingen en heffingen (V) - Betreft het saldo van de diverse belastingsoorten. - Kosten Beheer Adressen en Gebouwen (BAG) (V) De inhuur voor de BAG is in de loop van 2022 overgegaan in een dienstbetrekking (V) - Afvalstoffenheffing (N) Afrekening 2021 Diftar (N)

70

-

• •

•

• •

Reserve

-

•

Rioolheffing (V) Betreft een voordeel op rioolheffing eigendom en gebruikers (V) - Onroerende zaakbelastingen (V) De hogere opbrengst is voornamelijk gerealiseerd op de woningen als gevolg van waardestijgingen door onder andere verbouw (V) Nutsbedrijven (V) - Betreft de ontvangen dividendbelasting Alliander (V) Algemene uitkering (V) - Het voordeel op de algemene uitkering van € 362.000 bestaat volledig uit het deel algemeen en is het gevolg van het op begrotingsbasis niet vertalen van de bijstellingen op grond van de decembercirculaire 2021. - Taakmutaties € 234.000 (V) - Overige bijstellingen € 128.000 (V) - Bij het deelfonds Sociaal Domein is de realisatie conform de bijgestelde begroting. Algemene baten en lasten (V) - De post onvoorziene uitgaven is in 2022 niet aangewend (V) - In 2022 is een stelpost opgenomen voor de dekking van loon- en prijsontwikkelingen. De stelpost is niet ingezet. Noodzakelijke loon- en prijsontwikkelingen zijn verwerkt op de producten en bijgesteld bij de Voor- en Najaarsnota.

Het saldo van deze P&Cdocumenten is verrekend met de algemene reserve (V) - Oninbare vorderingen zijn ten laste van de stelpost afgeboekt (N) Mutaties reserves (N) - Aan de reserves is per saldo minder onttrokken dan begroot onder andere als gevolg van het verwachte begrotingsresultaat Resultaat (N) - Betreft een voordelig saldo ten opzichte van de begroting 2022 (Najaarsnota). Bij de Najaarsnota is een geprognosticeerd positief resultaat in beeld gebracht van € 522.000. De jaarrekening sluit met een positief resultaat van € 686.000. Het bedrag is op begrotingsbasis verrekend met de algemene reserve. Voor ’t Veen zijn kosten gemaakt die de komende jaren worden verhaald danwel dat middelen worden ontvangen vanuit af te sluiten anterieure overeenkomsten. De gemaakte kosten worden onttrokken aan de algemene reserve en binnen de periode 2023-2025 door de verwachte opbrengsten weer toegevoegd De reserve is tevens ingezet voor het afboeken van een aantal vorderingen dubieuze debiteuren Het positieve rekeningresultaat 2021 is verrekend met de algemene reserve

Reserves Door de verrekening met de reserves wordt het gerealiseerde resultaat bepaald. Het totale bedrag dat per saldo met de reserves ten gunste van de exploitatie is verrekend bedraagt € 142.000,-- (onttrokken).* Voor de 'bedrijfsvoeringskosten en overhead' bedraagt het met de reserves te verrekenen bedrag € 184.500,-- en is onder andere aangewend voor: - Frictiekosten voormalig personeel - Personele inzet organisatieontwikkeling/werkdruk (budgetoverheveling 2021) - Personele inzet ontwikkeling informatievoorziening H2O (budgetoverheveling 2021) - Jaarlasten investeringen economisch nut (nieuwbouw gemeentewerkplaats) Met de algemene reserve is het positieve resultaat 2021 van € 188.700 verrekend. In de nota van aanbieding wordt voorgesteld het resultaat 2022 gedeeltelijk toe te voegen aan de algemene reserve en de bestemmingsreserve die is gevormd voor de bijdrage aanleg afslag A28 ten behoeve van het H2O bedrijventerrein. * Inclusief een bedrag van € 102.000 als gevolg van het jaarrekening addendum 2021

71

Overzicht totale uitgaven per deelprogramma 2022:

Overzicht totale inkomsten per deelprogramma 2022:

72

3d Besturen en organiseren - Gemeentelijke organisatie

• RELEVANTE THEMA’S

1. ORGANISATIEONTWIKKELING EN PERSONEELSBELEID: Resultaten: • Toekomstbestendige organisatie Per 1 juli 2022 hebben we de organisatie-inrichting aangepast, heeft de traditionele managementsturing plaatsgemaakt voor dienend Leiderschap en investeren we in de vorming en ontwikkeling van teams. We brengen de organisatie op deze manier steeds beter in een flow om continue te verbeteren. Onze nieuwe ‘standaard’ is daarbij Opgave- en Procesgericht werken. Werken in Hattem betekent dat medewerkers in teams opgaven en werkprocessen jaarlijks analyseren op verbeterpotentieel, gericht op een beoogd maatschappelijk effect of dienstverlening aan inwoners. Daarbij wordt ook gekeken naar efficiency, de inzet van formatie en (zero based) opbouw van budgetten. Het op deze manier cyclisch werken aan verbetering, vraagt ruimte en vertrouwen om je werk en de samenwerking kritisch te beschouwen en mogelijk andere keuzes te maken. Het afgelopen jaar hebben we opnieuw geleerd, dat de druk op het reguliere werk de ruimte voor verbetering belemmert. Ook zien we dat er voortdurend ontwikkelingen binnen het werkpakket van de gemeente zijn, die ook om extra ruimte vragen voor die specifieke ontwikkelingen.

Of het nu ging om het opvangen van piekbelasting in het werkaanbod of het tijdelijk aantrekken van ZZPers in verband met de krappe arbeidsmarkt, het blijft noodzaak om een flexibel budget beschikbaar te hebben zodat de continuïteit van de dienstverlening kan worden gewaarborgd. Ondanks de noodzaak van een flex budget, willen we de inzet van externen zo veel mogelijk omzetten naar een robuuste kernbezetting van de eigen organisatie. Het komende jaar willen we daar voorstellen voor doen, met als doel de inzet en ontwikkeling van onze eigen medewerkers op een stabiel niveau te brengen. Inmiddels is het functiehuis geactualiseerd en het waarderingstraject afgerond. In het voorjaar van 2023 zal met de medezeggenschapsorganen worden afgestemd zodat alle medewerkers voor de zomer persoonlijk worden geïnformeerd. Zoals bekend is de geraamde kostenstijging vanaf 2022 met een gefaseerde opbouw verwerkt in de meerjarenbegroting. •

Participatie Plannen worden beter met ideeën, creativiteit, kennis en kunde uit de samenleving. Daarvan zijn wij overtuigd. Met de inbreng van inwoners, ondernemers en organisaties maken we Hattem mooier.

73

Er gebeurt al heel veel op het gebied van participatie, maar een eenduidige visie ontbreekt. Daarom is in 2022 gestart met het opstellen van de participatievisie, de paraplu boven al onze participatieactiviteiten. Zo zorgen we ervoor dat we als organisatie, bestuur en raad hetzelfde beeld hebben bij participatie. Dat we weten wanneer we welke mate van participatie toepassen, wat daarin ieders rol is en hoe we omgaan met de uitkomsten ervan. We willen dat participatie onderdeel wordt van ons DNA, dat het vanzelfsprekend wordt om voor de start van ieder project of programma na te denken of en hoe we de samenleving erbij kunnen betrekken. Alleen zo kunnen we echt van betekenis zijn voor de stad, een relatie opbouwen met inwoners en ruimte geven aan initiatief.

• WAT HEEFT HET GEKOST ? De kosten van de gemeentelijke organisatie vallen onder programma Bedrijfsvoering en overhead.

74

4 Bedrijfsvoering

‘Dansende communicatie’

• INLEIDING Onder de noemer ‘Bedrijfsvoering’ wordt de ondersteuning van de primaire processen (financieel) in beeld gebracht.

• AMBITIE •

We willen als gemeente transparant zijn in ons doen en laten en dus ook in de doelstelling, activiteiten en financiën van de Bedrijfsvoering.

75

• WAT HEEFT HET GEKOST ?

Financieel

Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

2021

76

Rekening

Verschil begroting na wijziging en rekening

2022

Totaal lasten

5.274

4.907

5.383

5.860

-477

Totaal baten

-278

-169

-169

-436

267

Gerealiseerd totaal

4.996

4.738

5.214

5.424

-210

Verrekening met reserves

-100

-25

-321

-184

-137

Gerealiseerd resultaat

4.896

4.713

4.893

5.240

-347

4a Bedrijfsvoering - Bedrijfsvoering en overhead

• RELEVANTE THEMA’S 1. Bedrijfsvoering Ontwikkelingen: Besluit Begroting en Verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV) - De jaarrekening 2022 is opgesteld waarbij de huidige beleidsvelden zijn gehanteerd zoals opgenomen in onze planning & control documenten. De huidige indeling komt goed tegemoet aan de taken die onze gemeente heeft. Wel wordt overeenkomstig de nieuwe voorschriften inzage gegeven in de financiële ontwikkelingen op de diverse taakvelden. De financiële verantwoording op de taakvelden is weergegeven bij het onderdeel overzichten. -

Door de commissie BBV worden notities verstrekt. In de notities geeft de commissie aan op welke wijze betreffende onderwerpen in de begroting en de jaarrekening verwerkt en verantwoord kan of moet worden. Kan, omdat de regelgeving meerdere verwerkingsopties toestaat en moet als de regelgeving verplicht tot meen bepaalde verwerkingswijze. De BBV-notities bevatten dan ook aanbevelingen en stellige uitspraken voor de juiste toepassing en uitvoering van het BBV. De Commissie BBV heeft gedurende het jaar 2022 geen nieuwe notities uitgebracht. Wel is er een aantal ‘vraag en antwoord’ verschenen. Voor zover van toepassing zijn de ontwikkelingen meegenomen in deze jaarrekening. -

Notitie paragraaf Bedrijfsvoering De commissie BBV heeft in 2021 een notitie gepubliceerd over de paragraaf bedrijfsvoering. In de notitie gaat de commissie BBV in op de eisen die gesteld worden aan de paragraaf bedrijfsvoering. Ook doet ze een aantal aanbevelingen en stellige uitspraken om deze paragraaf verder te optimaliseren. De paragraaf bedrijfsvoering geeft gemeenten de ruimte om organisatiebrede opgaven en initiatieven toe te lichten. De paragraaf bedrijfsvoering kent geen voorgeschreven wettelijke structuur. Feitelijk kunnen alle onderwerpen met een overkoepelend karakter die de gemeentelijke bedrijfsvoering en organisatie betreffen in deze paragraaf aan de orde komen. Relevante onderwerpen zijn in de paragraaf opgenomen.

-

Openbaarheidsparagraaf Wet open overheid (Woo) Bij deze jaarrekening is een nieuwe paragraaf ‘Wet open overheid’ opgenomen. In artikel 3.5 van deze wet wordt voorgeschreven dat bestuursorganen in de jaarlijkse begroting aandacht besteden aan de beleidsvoornemens inzake de uitvoering van deze wet en in de jaarlijkse verantwoording verslag doen van de uitvoering ervan, mede in relatie tot de beleidsvoornemens.

77

Deze begroting en jaarlijkse verantwoording vloeien voort uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). -

Normenkader Voor het boekjaar 2022 is het normenkader door het college van burgemeester en wethouders vastgesteld. Het gemeentelijk normenkader geeft een overzicht van de wet- en regelgeving die wordt meegenomen in de controle op de rechtmatigheid. Als primair verantwoordelijke voor de naleving van wet- en regelgeving moet het college permanent zicht hebben op het van toepassing zijnde relevante normenkader. Met ingang van het boekjaar 2023 is het niet langer toegestaan om het normenkader ter kennisneming aan de raad te verstrekken, maar dient het jaarlijks expliciet door de gemeenteraad vastgesteld te worden.

-

Voorziening verlofsparen Medewerkers kunnen vanaf 1 januari 2022 bovenwettelijke vakantie-uren sparen. Met dit ‘verlofsparen’ kunnen medewerkers passend bij hun levensfase hun bovenwettelijke vakantie-uren inzetten op een manier die aansluit bij hun persoonlijke levens- en carrièreplanning en het gemeentelijk vitaliteitsbeeld. Het verlof kan ingezet worden om bijvoorbeeld eerder met pensioen te gaan. Voor deze arbeidskosten gerelateerde verplichting is een voorziening gevormd. Over 2022 is hieraan een bedrag van € 27.000 gedoteerd.

78

2. Bedrijfsvoering Ontwikkelingen: BBV - Beleidsindicatoren - Op grond van de regelgeving zoals verwoord in het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) is de gemeente gehouden de maatschappelijke effecten die met de verschillende programma’s worden beoogd of gerealiseerd, toe te lichten aan de hand van beleidsindicatoren. Deze indicatoren dragen bij om de begroting en jaarverslagen beleidsmatiger te maken, zodat de raad op de belangrijke momenten in een beleidscyclus zich een beeld kan vormen over behaalde beleidsresultaten en te behalen beleidsresultaten. Voor de gemeenten is door de Vereniging Nederlandse Gemeenten VNG en Kwaliteitsinstituut Nederlandse Gemeenten (KING), met raadpleging van enkele gemeenten, een lijst van indicatoren ontwikkeld en samengesteld.

Daarbij is een aantal belangrijke uitgangspunten gehanteerd: - de indicatoren leveren een bijdrage aan de versterking van het horizontaal toezicht; - de raad wordt daarmee in staat gesteld om op maatschappelijke effecten te kunnen sturen; - de indicatoren zijn van toepassing op alle gemeenten; - de indicatoren zijn gebaseerd op landelijke bronnen waardoor er geen extra informatie uitvraag hoeft te worden gedaan en zodat gemeenten automatisch deelnemen; - er worden bestaande bronnen gebruikt; - de indicatoren worden regelmatig door de bronnen gepubliceerd; - voor de indicatoren met betrekking tot het ‘sociaal domein’ is aangesloten bij de reeds bestaande ‘Gemeentelijke monitor sociaal domein’. Omdat er voor gekozen is om voor de indicatoren aan te sluiten bij reeds bestaande bronnen is de informatie voor de indicatoren voor alle gemeenten beschikbaar en toegankelijk. Via de website ‘waarstaatjegemeente.nl’ zijn alle gegevens voor het opnemen van de indicatoren eenvoudig en in één keer te downloaden. Via deze website zal ook meer achtergrondinformatie over de gekozen indicatoren worden gegeven en de bronnen. De gegevens zoals opgenomen in onderstaande tabel zijn, afhankelijk van de indicator, gebaseerd op het basisjaar 2021 of 2022. Voor de beleidsindicatoren in het taakveld ‘bestuur en ondersteuning’ beschikt de gemeente zelf over de gegevens.

Deze zijn gebaseerd op de werkelijke cijfers 2022. Peildatum is 17 maart 2023. Overzicht beleidsindicatoren Taakveld 0. Bestuur en ondersteuning

1. Veiligheid

nr. Indicator 1 Formatie

Eenheid Fte per 1.000 inwoners

Bron Eigen gegevens

Hattem 8,2

2 3 4

Bezetting Apparaatskosten Externe inhuur

Eigen gegevens Eigen gegevens Eigen gegevens

8,2 899,1 27,9

5 6

Overhead Verwijzingen Halt

Fte per 1.000 inwoners Kosten per inwoner Kosten als % van totale loonsom + totale kosten inhuur externen % van totale lasten per 1.000 inw. 12-17 jr

Eigen gegevens Bureau Halt

15,3 3

79

NL

8

Taakveld

nr. Indicator 8 Winkeldiefstal

Eenheid aantal per 1.000 inwoners

9

Geweldsmisdrijven

aantal per 1.000 inwoners

10

Diefstal uit woning per 1.000 inwoners Vernieling en beschadiging

aantal per 1.000 inwoners

% per 1.000 inw. 15-64jr per 1.000 leerlingen per 1.000 leerlingen %

20

Functiemenging Vestigingen (van bedrijven) Absoluut verzuim Relatief verzuim Voortijdige schoolverlaters totaal (VO + MBO) % Niet-sporters

Bron CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen CBS - Geregistreerde criminaliteit & Diefstallen LISA LISA DUO/Ingrado DUO/Ingrado DUO/Ingrado

%

21 22

Banen Jongeren met delict voor rechter

per 1.000 inw 15-64jr %

23

Kinderen in uitkeringsgezin

%

24 26

Netto arbeidsparticipatie % werkloze jongeren

% %

27 28 29

Bijstandsuitkeringen per 10.000 inw 18jr eo Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inw. 15-64jr Jongeren met jeugdhulp % van alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met jeugdbescherming % Jongeren met jeugdreclassering %

11 3. Economie 4. Onderwijs

5. Sport, cultuur en recreatie 6. Sociaal domein

14 16 17 18 19

30 31 32 80

Wmo-cliënten met een maatwerkarrangement

aantal per 1.000 inwoners

per 10.000 inwoners

Hattem 0,4

NL 2,3

2,0

4,6

1,2

14

4,9

6,0

44,4 143,9 3,0 9,0 1,6

53,3 165,1 2,7 20,0 1,9

RIVM - Zorgatlas

46,9

49,3

LISA Verwey Jonker Instituut Kinderen in Tel Verwey Jonker Instituut Kinderen in Tel CBS - Arbeidsdeelname Verwey Jonker Instituut Kinderen in Tel CBS - Participatie Wet CBS - Participatie Wet CBS - Beleidsinformatie Jeugd

571,6 1

805,5 1

2

6

74,5 1

72,2 2

156,0 175,7 829

431,2 202,0 10,7

CBS - Beleidsinformatie Jeugd CBS - Beleidsinformatie Jeugd

0,6 -

1,1 034

CBS - Monitor Sociaal Domein WMO

540

640

Taakveld 7. Volksgezondheid en Milieu 8. Vhrosv

nr. Indicator 33 Fijn huishoudelijk restafval

Eenheid kg per inwoner

34 35

Hernieuwbare elektriciteit WOZ-waarde woningen

% per 1.000 euro

36 37 38

Nieuwbouw woningen Demografische druk Woonlasten éénpersoonshuishouden Woonlasten meerpersoonshuishouden

aantal per 1.000 woningen % euro

Bron CBS - Statistiek Huishoudelijk afval Rijkswaterstaat Klimaatmonitor CBS - Statistiek Waarde Onroerende Zaken ABF - Systeem Woningvoorraad CBS - Bevolkingsstatistiek COELO, Groningen

euro

COELO, Groningen

39

81

Hattem

NL 48

169

7,4 349

26,8 317

11,1 87,9 994

9,3 70,3 823

1.020

905

3. Bedrijfsvoering Ontwikkelingen: BBV - Overhead - Naast de indeling in taakvelden vragen de voorschriften ook inzicht in de gemeentelijke overhead en (rente)kosten. In het programma 'Bedrijfsvoering' is een overzicht opgenomen van de kosten van de overhead. In de overige programma's zijn de kosten opgenomen die betrekking hebben op het primaire proces. Het uitgangspunt hierbij is dat direct toe te rekenen kosten onderdeel uit maken van de directe producten en derhalve niet onder de overhead vallen. De kosten die verband houden met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces (eenheids-managers) en de kosten van communicatie, klachtenafhandeling en de receptie worden wel onder de overhead gerekend. Overhead is toegerekend aan grondexploitaties, investeringen en andere projecten. In de paragraaf lokale heffingen is een passage over de kostendekkendheid van de lokale heffingen opgenomen. Voor het berekenen van de kostendekkende tarieven wordt rekening gehouden met de feitelijke rente en overhead. De personeelskosten die betrekking hebben op het primaire proces zijn aan de hand van een individuele urenplanning en -verantwoording tegen een nacalculatorisch eenheidsuurtarief rechtstreeks toegerekend aan de beleidsvelden. Voor de eenheden zijn hiervoor de volgende uurtarieven berekend:

Eenheid Ontwikkeling & Advies Publiek & Service Realisatie & Beheer Binnen Realisatie & Beheer Buiten Ingeleend personeel

begroting € 57,26 € 48,76 € 52,67 € 37,06 € 65,00

rekening € 63,25 € 49,29 € 41,80 € 34,93 *

* Doorbelasting op basis van uurtarieven facturen

Voor de overhead is extra comptabel een tweetal uurtarieven berekend; één voor de binnen- en één voor de buitendienst. De tarieven zijn opgebouwd uit een vijftal bedrijfsvoerings-onderdelen. Te weten: Bedrijfsvoeringsonderdelen Personeel Bedrijfsinformatie Facilitaire zaken Advies en ondersteuning Machines

Het saldo van de totale lasten en baten is naar rato afgezet tegen het totaal aantal productieve uren van de binnen- en buitendienstmedewerkers. Voor de overhead zijn de volgende uurtarieven berekend: Organisatieonderdeel Binnendienst Buitendienst

begroting € 49,99 € 30,32

rekening € 52,83 € 39,33

* Stijging als gevolg van in verhouding hogere kosten inhuur derden Op basis van nacalculatie heeft doorbelasting plaatsgevonden aan de producten. De doorbelasting aan de investeringen en de grondexploitatie is gebaseerd op het begrote uurtarief.

82

• WAT GAAT HET KOSTEN ?

Financieel

Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

2021

Rekening

Verschil begroting na wijziging en rekening

2022

Totaal lasten

5.274

4.907

5.383

5.860

-477

Totaal baten

-278

-169

-169

-436

267

Gerealiseerd totaal

4.996

4.738

5.214

5.424

-210

Verrekening met reserves

-100

-25

-321

-184

-137

Gerealiseerd resultaat

4.896

4.713

4.893

5.240

-347

• ANALYSE Toelichting

Verschillenanalyse Begroting

(x € 1.000,--)

- Personeel - Bedrijfsinformatie - Facilitaire zaken - Advies en ondersteuning - Machines Bedrijfsvoering / overhead

Verschillenanalyse Begroting -

(x € 1.000,--)

Kapitaallasten (treasury) Totaal:

begroting

rekening

verschil

1.757 679 2.568 77 91 5.173

1.690 545 2.771 155 127 5.288

67 133 -203 -78 -36 -115

begroting

rekening

verschil

41 5.214

136 5.424

-95 -210

Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Personeel (V) - De reguliere salariskosten 2022 zoals opgenomen op de personeelsstaat zijn lager als gevolg van ziekte, zwangerschaps- en ouderschapsverloven en vacatures die zijn ontstaan als gevolg van vertrekkend personeel (V) - Onder de noemer personeel zijn ook kosten van inzet van derden verantwoord die naast rechtstreekse toerekening aan projecten en investeringen reguliere werkzaamheden hebben ingevuld (N) - Er is per saldo meer overhead doorbelast aan de grondexploitaties, projecten en investeringen (V)

83

• Bedrijfsinformatie (V) - Geraamd zijn een drietal stelposten voor het opstellen van een formatiereductie analyse, zero based begroten en het vanuit 2021 overgehevelde personeelsbudget voor verlaging van de werkdruk. In 2022 zijn de kosten verwerkt binnen de personeelsstaat en toegerekend aan de diverse beleidsterreinen. - Vanuit strategische personeelsplanning is een taakstellend budget begroot en zijn centraal budgetten beschikbaar gesteld voor overwerk, dienstreizen, ambtsjubilea en het generatiepact. Verantwoording heeft plaatsgevonden binnen de personeelsbudgetten (N) - De organisatieontwikkeling heeft in 2022 verder zijn beslag gekregen. Hierbij is expertmatige ondersteuning ingezet (N) - In 2022 zijn veel vacatures ontstaan waardoor wervingsprocedures zijn gestart (N) - De organisatieontwikkeling heeft geleid tot meer coaching, opleidingen en trainingen van het personeel (N) - Tot en met 2026 zijn er gelden (incidenteel en structureel) toegezegd die de gemeente kan inzetten voor de implementatie van de Wet Open Overheid. Deze gelden zijn o.a. in te zetten voor het realiseren van technische oplossingen en techniek en voor het verbeteren van de informatiehuishouding. In 2022 zijn de gelden gebruikt voor de aanschaf van de applicatie i-Navigator (voor procesmanagement).

Kosten zijn verantwoord onder ICT (V) • Facilitaire zaken (N) - Toename van kosten stadhuis als gevolg van stijgende energieprijzen (N) - Bij de uitvoering van het M2A-project wordt rekening gehouden met personele inzet door medewerkers van de deelnemende gemeenten. Binnen de reguliere functies is dit niet of nauwelijks realiseerbaar. De benodigde incidentele formatie wordt op geld gezet om indien nodig extern menskracht te kunnen inzetten voor de voorbereiding, aanbesteding en implementatie van projecten. Het beschikbare budget is niet volledig aangewend en wordt door een budgetoverheveling beschikbaar gesteld in 2023 (V) - Voor 2022 zijn aanvullend op de ICT-begroting (informatisering) op basis van voorlopige aannames ramingen opgenomen van nog te betalen bedragen. Dit betreffen voornamelijk toegenomen softwarekosten en personeelskosten als gevolg van externe inhuur en de aanschaf van pakketten zoals teams en iKwijtschelding (N) - De gemeenschappelijke regeling Bedrijfsvoeringsorganisatie H2O (ICT) heeft de concept jaarrekening 2022 opgeleverd. Het jaar is negatief afgesloten. Oorzaken zijn toenemende personeelskosten als gevolg van externe inhuur I-dienst manager, kosten van netwerkbeheer en data en stijgende software kosten als gevolg van vertraging in de omzetting van het applicatielandschap en hierdoor verlenging van hoge licentiekosten.

(N) - Contract onderhoud van de gemeentewerf. De kosten zijn verrekend met de hiervoor gevormde onderhoudsvoorziening (N) - De kosten van communicatie zijn gestegen als gevolg van personele inhuur voor raads- en crisiscommunicatie, projecten en participatie (N) - Inhuur bij de servicedesk in relatie tot continuering van de dienstverlening (N) • Advies en ondersteuning (N) - In 2020 is het zwembad tijdelijk gesloten geweest om het tegelwerk te vervangen. De kosten zijn verhaald op de bouwer van het zwembad. Het afgelopen jaar zijn kosten voor juridische ondersteuning gemaakt als gevolg van de arbitragezaak en uitspraak en de hoger beroep procedure die is gestart. De juridische kosten zijn niet verhaalbaar en voor rekening van de gemeente (N)

84

-

Daarnaast zijn advieskosten in het geding rondom het bestemmingsplan Consmema-terrein en een WMO-klacht verantwoord (N) • Machines (N) - Toename van brandstof en onderhoudskosten voor een tiental machines • Kapitaallasten (N) - Als gevolg van vertragingen in de uitvoering van investeringen ligt de boekwaarde per 1-1-2022 waarover rente wordt berekend 4,7 miljoen lager dan begroot. Hierdoor is ook minder financiering aangetrokken. Het voordeel komt tot uitdrukking in lagere kapitaallasten op de diverse beleidsterreinen

Reserve

Voor de 'bedrijfsvoeringskosten en overhead' hebben onttrekkingen aan reserves plaatsgevonden. Aan de algemene reserve voor: - Frictiekosten voormalig personeel - Personeelsbudget voor verlaging van de werkdruk (budgetoverheveling 2021) - Personele inzet ontwikkeling informatievoorziening H2O (budgetoverheveling 2021) Aan de reserve dekking kapitaalasten voor: - Jaarlasten investeringen economisch nut (nieuwbouw gemeentewerkplaats)

85

86

Toelichting op het resultaat 2022

RESULTAAT Gerealiseerd totaal van het saldo van baten en lasten: Saldo van de mutaties met de reserves: Gerealiseerd totaal: * * Kleine verschillen ontstaan door afronding van bedragen

V V V

544.000 142.000 686.000

Resultaat jaarrekening 2022. Het voordelig gerealiseerde resultaat 2022 is tot nadere besluitvorming verantwoord op de post “Saldo rekening van baten en lasten”. Het voordelig gerealiseerde resultaat over 2021 bedroeg € 188.700,--. De begrote en werkelijke saldi kunnen als volgt worden weergegeven: - Uitkomst oorspronkelijke begroting 2022 - 4e wijziging (Voorjaarsnota) - 7e wijziging (Najaarsnota) - Uitkomst jaarrekening 2022 Uitkomst per saldo

Begroting 2022 V 188.700 N 582.800 V 915.800 V

521.700

Rekening 2022

V V

686.000 686.000

Het saldo van de rekening 2022 kent een voordelig verschil ten opzichte van de begroting 2022 van € 164.300. Hoewel dit bedrag een resultante is van de over de diverse programma’s verantwoorde uitgaven, inkomsten en verrekeningen met de reserves, kan van het rekeningresultaat op hoofdlijnen een analyse worden gegeven. Resultaat over 2022 uitgesplitst per (deel)programma: 1 – Sociaal sterk 1a - Opgroeien en ontwikkelen 1b - Werk 1c - Zorg 1d - Welzijn en sport 2 – Wonen, werken en recreëren 2a - Ruimtelijke ontwikkeling 2b - Economische ontwikkeling 2c - Fysieke leefomgeving

V V V N

568.000 1.000.000 55.000 101.000

N N N

412.000 835.000 92.000

87

3 – Besturen en organiseren 3a - Netwerken en besturen 3b - Dienstverlening 3c - Financiën 4 – Bedrijfsvoering 4a - Overhead Verrekening met reserves Totaal per saldo voordelig *

N V V

106.000 1.000 423.000

N N V

210.000 126.000 165.000

* Kleine verschillen ontstaan door afronding van bedragen

Voor een analyse van de voor- en nadelige verschillen per programma en product wordt verwezen naar de programma- en de financiële rekening. Budgetoverheveling 2022 naar 2023 (voordelig effect jaarrekening 2022) Het College van burgemeester en wethouders voert het door de gemeenteraad vastgestelde beleid uit. Het beleid is financieel vertaald in de begroting. Gedurende het jaar zijn er aanpassingen op het beleid en daarmee ook op de begroting. Begrotingsafwijkingen worden onder andere veroorzaakt doordat het college in het begrotingsjaar slechts gedeeltelijk of niet in staat is geweest om de activiteiten uit te voeren waarvoor de gemeenteraad geld beschikbaar heeft gesteld. Op die punten valt de rekening voordeliger uit dan de begroting. De betreffende activiteiten worden doorgaans in het volgende begrotingsjaar uitgevoerd, maar daarvoor heeft de gemeenteraad geen bedragen geraamd. Het college staat dan voor een dilemma. De gemeenteraad heeft met het vaststellen van de begroting en het beschikbaar stellen van budgetten in een jaar besloten dat de activiteiten en bestedingen uitgevoerd moeten worden in dat jaar. Als de uitvoering ’doorschuift naar het volgende jaar’ dan is daarvoor in het nieuwe jaar (nog) geen budget beschikbaar. Bij het vaststellen van de jaarrekening besluit de gemeenteraad over de bestemming van het rekeningresultaat.

Op dat moment kan worden voorgesteld om de niet aangewende middelen uit een jaar aan de algemene reserve toe te voegen en om deze middelen beschikbaar te stellen aan het exploitatiebudget van het nieuwe jaar. Met deze extra middelen worden dan de lasten van de doorgeschoven activiteiten gedekt. Onderstaand een overzicht van de voordelige beïnvloeding van het jaarrekeningresultaat 2022 met afgerond € 686.000. Euro •

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=72bfd385-d7aa-4975-92f3-13d9b5bfc3fc