CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

REKENING 2022 - Programma's definitief

Raadsvergadering 30 oktober 2023, gemeente HattemBij agendapunt: HAMERSTUK - Vaststellen jaarrekening 202227.650 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Gemeente Hattem

Programmarekening 2022

JAARSTUKKEN 2022

• NOTA VAN AANBIEDING

• JAARVERSLAG

• JAARREKENING

JAARSTUKKEN 2022 • NOTA VAN AANBIEDING ERRATUM Pag.

1

Nota van aanbieding

• JAARVERSLAG o

o

Programmaverantwoording Pag.

13

Programma 1 – Sociaal sterk

Pag.

15

1a - opgroeien en ontwikkelen

Pag.

19

1b - werk

Pag.

23

1c - zorg

Pag.

27

1d - welzijn en sport

Pag.

31

Pag.

35

2a - ruimtelijke ontwikkeling

Pag.

43

2b - economische ontwikkeling

Pag.

47

2c - fysieke leefomgeving

Pag.

55

Pag.

57

3a - netwerken en besturen

Pag.

61

3b - dienstverlening

Pag.

63

3c - financiën

Pag.

73

3d - gemeentelijke organisatie

Pag.

75

Pag.

77

Pag.

87

Programma 2 – Wonen, werken en recreëren

Programma 3 – Besturen en organiseren

Programma 4 – Bedrijfsvoering 4a - bedrijfsvoering en overhead Toelichting op het resultaat

Paragrafen Pag.

91

Inleiding

Pag.

93

Paragraaf A – Lokale heffingen

Pag.

99

Paragraaf B – Weerstandsvermogen en risicobeheersing

Pag.

111

Paragraaf C – Onderhoud kapitaalgoederen

Pag.

117

Paragraaf D – Financiering

Pag.

125

Paragraaf E – Bedrijfsvoering

Pag.

129

Paragraaf F – Verbonden partijen

Pag.

143

Paragraaf G – Grondbeleid

Pag.

147

Paragraaf H – Decentralisaties

Pag.

153

Paragraaf I – Covid-19 / Corona steunmaatregelen

Pag.

155

Paragraaf J – Opvang ontheemden Oekraïne

Pag.

157

Paragraaf K – Wet Open Overheid (Woo)

• JAARREKENING o

o

o

Balans Pag.

161

Balans per 31 december 2022

Pag.

164

Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling

Pag.

167

Toelichting op de balans

Baten en lasten Pag.

187

Overzicht van baten en lasten

Pag.

189

Toelichting op het overzicht van baten en lasten

Overzichten Pag.

216

Overzicht taakvelden

Pag.

219

Overzicht verloop post onvoorziene uitgaven

Pag.

220

Overzicht incidentele baten en lasten

Pag.

224

Presentatie structureel rekeningsaldo 2022

Pag.

225

Overzicht begrotingsafwijkingen en begrotingsrechtmatigheid

Pag.

226

Informatie m.b.t. normering van topinkomens (WNT)

Pag.

227

Staat van (beklemde) reserves en voorzieningen

Pag.

231

Staat van opgenomen langlopende geldleningen

Pag.

233

Staat van gewaarborgde geldleningen (waarborgfonds sociale woningbouw)

Pag. o

235

Verantwoordingsinformatie over specifieke uitkeringen (SISA)

Controleverklaring Pag.

241

Controleverklaring

o

NOTA VAN AANBIEDING

Erratum jaarverslag 2022 (Zaaknummer 13524)

Inleiding In 2023 is een eind gekomen aan het geschil tussen de gemeente Hattem en de aannemer voor de bouw van het zwembad over de herstelwerkzaamheden die door de aannemer in het zwembad zijn verricht. Hiervoor is op 2 oktober 2023 een vaststellingsovereenkomst getekend waarin de aannemer zich verplicht tot het betalen van een bedrag van € 180.000 aan de gemeente. De gemeente draagt zorg voor een bedrag van € 338.000. Dit is het resterende deel van € 518.000 dat door de gemeente als vordering op de aannemer in de jaarrekening is verantwoord. Het deel van de gemeente is als risico opgenomen in de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing en als zodanig indirect afgedekt door de algemene reserve. De financiële consequentie van de vaststellingsovereenkomst is na balans datum bekend geworden en dient op grond van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) in het boekjaar 2022 / jaarrekening 2022 te worden verwerkt. De mutaties in de jaarrekening zijn verwerkt. De consequenties in het jaarverslag zijn op hoofdlijnen onderstaand samengevat:

Hieronder een korte samenvatting van de effecten van de wijzigingen in het jaarverslag 2022 • • • • •

De wijziging heeft effect op enkele teksten in de inleiding, deze hebben verder geen directe financiële gevolgen; De in programma 1 - Sociaal sterk, 1d -Welzijn en sport beschreven opgenomen vordering van € 518.000 wordt met € 338.000 verlaagd naar € 180.000; De verlaging heeft effect op het gerealiseerde resultaat. Het resultaat wordt € 348.000 positief; De wijziging heeft effect op onderdelen in Paragraaf B Weerstandsvermogen en Risicobeheersing. En dan met name ook de doortelling in een aantal tabellen en overzichten zoals de benoemde specifieke risico’s; De wijzing telt door voor het EMU saldo, de financieringspositie en de weerstand- en solvabiliteitsratio’s. Ter indicatie: Door de daling van het rekeningresultaat met € 338.000 en gelijktijdig het wegvallen van het gekwantificeerde risico van € 525.000 wordt de weerstandsratio verhoogd van 1,89 naar 2,03.

Bestemming resultaat 2022 In de Nota van aanbieding is voorgesteld het oorspronkelijke resultaat 2022 van € 686.000 te bestemmen voor: • • •

De algemene reserve voor € 110.000 als gevolg van de budgetoverheveling 2023; De algemene reserve voor € 192.000 als gevolg van de energietoeslag huishoudens 2023 en De reserve afslag A28 voor € 384.000 ten behoeve van de afslag H2O-bedrijventerrein

Voorgesteld wordt de oorspronkelijke bestemming van het rekeningresultaat te handhaven. Gelet op bovengenoemde neerwaartse bijstelling van het resultaat met € 338.000 en gelet op de indirecte afdekking van het risico door de algemene reserve, wordt aanvullend voorgesteld de algemene reserve in te zetten voor realisatie van genoemde resultaatbestemming.

2022 Nota van aanbieding

• INLEIDING

Elk jaar kent zijn eigen verhaal, maar in sommige jaren gebeurt veel meer dan andere. We kunnen gerust zeggen dat 2022 een jaar is dat we niet snel vergeten. Deze aanbiedingsnota is daarmee ook langer dan u als Raad gewend bent, maar de jaarrekening is naast een financiële verantwoording ook een moment om even stil te staan, te reflecteren op wat we bereikt hebben voor Hattem in het afgelopen jaar en dat was veel in 2022. Crisissen het hoofd bieden Op 24 februari 2022 viel Rusland de Oekraïne binnen, een oorlog in Europa en dus ook een stroom van vluchtelingen die opvang zocht en kreeg in Europa. Hattem spant zich in om op een goede manier Oekraïners op te vangen, zoals we dat ook doen voor de opvang van andere vluchtelingen en de huisvesting van statushouders. De Raad heeft middelen ter beschikking gesteld, door het Rijk beschikbaar gestelde middelen zijn ingezet en we vormen bij het vaststellen van deze jaarrekening een bestemmingsreserve om maatregelen te kunnen nemen voor adequate huisvesting en opvang, zoals het realiseren van flexwoningen. Als gemeente moesten we vanuit de coronacrisis met alle extra inzet die dat vroeg - op 31 januari vergaderde de Raad nog digitaal vanwege corona - zo door de opvangcrisis in, die weer andere extra inzet vroeg.

En daarbij zagen we breed vanuit Hattem onmisbare hulp en ondersteuning door maatschappelijke organisaties en inwoners bij het opvangen van Oekraïners. Corona en de oorlog in de Oekraïne raakten Hattem ook in de economie. Als gemeente hebben we geprobeerd ondersteuning te bieden met maatregelenpakketten. Daarbij is steeds het contact gezocht met partijen in de stad om problemen in beeld te krijgen en gericht hulp te bieden. Op 31 januari werd het 6 e steunpakket coronamaatregelen vastgesteld. Op 14 november werd een lokaal koopkrachtpakket vastgesteld vanwege inflatie en stijgende energieprijzen als gevolg van de oorlog in de Oekraïne. Het is mooi om te zien hoe goed we elkaar weten te vinden in deze tijden van crisis in Hattem en hoe snel we dan weten te schakelen. Zo hebben we als gemeente ook niet gewacht op definitieve cijfers en regelingen vanuit het Rijk, maar het beschikbare geld ter bestrijding van energiearmoede versneld uitgekeerd. Werken aan vandaag en aan de toekomst In 2022 hebben we ook “gewoon” dagelijks voor, aan en met de stad gewerkt. De dienstverlening loopt, de organisatie wordt verder ontwikkeld, we werken aan de dagelijkse dingen en aan de toekomst. Zowel de stad als de gemeentelijke organisatie hebben in 2022 veerkracht laten zien. Ook in een verkiezingsjaar met een

1

behoorlijke verschuiving in raadszetels en een nieuwe coalitie is er sprake in continuïteit: continuïteit in de inzet en passie voor Hattem. De stad ontwikkelen met oog voor (behoud van) de kwaliteiten van Hattem, wat bij Hattem past. We nodigen uit tot participatie en dat maakt energie en ideeën los. Maar er komen ook meer - soms concurrerende - belangen en invalshoeken naar de besluitvormingstafels. Dat maakt het complexer om besluiten te nemen en legt een grotere verantwoordelijkheid bij de gemeentelijke overheid: hoe ervaren inwoners dat er naar ze omgekeken wordt, dat ze gehoord en gezien worden? Want we kunnen niet iedereen bedienen op het belang dat ze naar voren brengen, de gemeente werkt voor het algemeen belang. We moeten vandaag met de goede dingen bezig zijn, maar wel zo dat het ook bijdraagt aan de toekomst van Hattem. Op ruimtelijk vlak hebben we in 2022 veel voorbereidingen getroffen voor de inwerkintreding van de Omgevingswet: een verordening op de gemeentelijke adviescommissie Hattem, de Erfgoedverordening, bindend adviesrecht, participatie als indieningsvereiste, een participatietoolbox, de verordening uitvoering en handhaving omgevingsrecht, en de verordening nadeelcompensatie. Daarnaast werken we ook hard aan het klaar zijn voor het Digitaal Stelsel Omgevingswet en doen we ervaring op met bestemmingsplannen onder de Crisis- en herstelwet.

Het is een zoektocht welke kaders je als gemeente wilt stellen, welke ontwikkelingen je waar wilt mogelijk maken. Dat hebben we met elkaar gemerkt bij de vaststelling van de Omgevingsvisie, maar ook in de sessies over het bestemmingsplan Buitengebied en de ontwikkeling van de woonzorgzones Geldersedijk en de Bongerd. En het thema stikstof heeft nog meer complexiteit toegevoegd aan het maken en realiseren van ruimtelijke plannen, natuurbescherming en -verbetering krijgt nog prominenter aandacht. Er is vanzelfsprekend niet alleen aan kaderstelling gewerkt, we denken en we doen. De buitenruimte is weer keurig onderhouden, de herinrichting van de binnenstad is grotendeels afgerond, de Bleek is opnieuw ingericht en er zijn meerdere verkeersprojecten afgerond. In het sociaal domein zetten we nog meer in op preventie en hebben we vroegsignalering bij schulden in onze werkzaamheden ingebed. Binnen het loket 0-100 richten we de processen zo in dat we inwoners zo goed mogelijk kunnen helpen en dat we voorkomen dat zware zorgtrajecten nodig worden. Het onderzoek naar het preventieve aanbod dat in 2022 is uitgevoerd is de opmaat voor het te ontwikkelen Hattems Model voor Preventie en Zorg. Het Maatwerkfonds Energie is er op gericht om te voorkomen dat inwoners door de fors gestegen energierekening in de problemen komen.

Vanuit het bestuursakkoord zetten we in op kansengelijkheid en inclusiviteit, daar geven we de komende jaren verder invulling aan. Op onderwijs zijn we in afwachting van een uitspraak van de Raad van State waarna hopelijk de bouw van het eerste Integraal Kind Centrum (IKC) kan beginnen. Ondertussen loopt het onderzoek om tot de vorming van het tweede IKC te komen. Zo dragen we bij aan een toekomstbestendige stad voor de jongste generatie Hattemers. Als het gaat over werken aan de toekomst, dan is duurzaamheid een thema dat daar heel sterk mee verbonden is. Op 12 december heeft de Raad ingestemd met een voorstel om met de stad tot een Green Deal Hattem te komen, waarbij de gemeente partner wordt in een brede coalitie en niet “traditioneel” de trekker. De gemeente heeft ook een rol om op veel zaken trekker te zijn of een formele rol voor het creëren van randvoorwaarden. Zo is op 30 mei het raadsbesluit genomen om het tweede zonnepark van Wielink, op water, ruimtelijk mogelijk te maken. Inwoners van Hattem konden in 2022 gebruik maken van deelauto’s en het duurzaamheidsloket. Het Young Energy Team heeft zich met veel energie ingezet om inwoners te helpen hun woning te verduurzamen. Met de laadvisie hebben we ons voorbereid op het toenemen van het aantal elektrische auto’s.

Samenwerken en toekomstbestendig organiseren Hattem is klein maar sterk en er schuilt kracht in onze compactheid en de vele verbanden die er door onze gemeenschap lopen. We weten allemaal dat klein niet altijd een kracht is, maar ook een kwetsbaarheid. We kunnen veel als we als overheid en stad goed samenwerken, maar we hebben ook regionaal partners nodig en we moeten investeren in een toekomstbestendige organisatie.

2

Elke gemeente neemt gemiddeld in meer dan 30 samenwerkingsverbanden deel. Sommige daarvan zijn wettelijk verplicht (zoals GGD en Veiligheidsregio), sommige zijn noodzakelijk omdat iets niet op lokale schaal te organiseren is, sommige omdat het veel efficiënter is om iets samen te doen en het geen afbreuk doet aan je eigenheid, en andere zijn noodzakelijk als je bepaalde ambities voor je stad wilt realiseren. We hebben in 2022 hard (mee)gewerkt aan het verder brengen van de samenwerking op de Kop van de Veluwe en in de Regio Zwolle, zowel bestuurlijk als ambtelijk. Van de lijn van die ontwikkelingen heeft de Raad in 2022 als grotendeels kennis kunnen nemen, de uiteindelijke agenda’s waarin dat vertaald wordt, komen in 2023 naar de tafel voor besluitvorming. Met Heerde, Oldebroek, Elburg en Nunspeet onderzoeken we vergaande samenwerking op het gebied van informatisering en automatiseren Een toekomstbestendige organisatie die betekenisvol werk voor de stad doet. Het is een korte, krachtige zin en past bij Hattem. Om dat te realiseren, vraagt voortdurende inzet en ontwikkeling. Het organische ontwikkeltraject waar voor gekozen is, heeft in 2022 ook tot formele wijzigingen in de organisatie(inrichting) geleid.

De kanteling van de organisatie, het vervangen van een wat traditionelere, hiërarchische structuur naar een organisatie waarin teams en samensturing centraal staan, de vorming van teams die werken aan verbetering van processen en het vernieuwen van de applicaties waar we het werk mee ondersteunen, zijn grotere stappen die we het afgelopen jaar gezet hebben. Het werken aan een toekomstbestendige organisatie is moeilijk, omdat het niet altijd goed lukt om daar voldoende tijd voor vrij te maken. Vacatures laten zich moeilijker vervullen, het aantal externen neemt (daardoor) toe, waardoor we creatiever moeten worden in het aantrekken en behouden van personeel, wat ook weer nieuwe acties vraagt. We zien dan ook een toename van de (door medewerkers ervaren) werkdruk, waarop we antwoorden moeten formuleren, hetgeen vaak of tot vertraging en/of tot een budget-/capaciteitsvraag leidt. Doel is en blijft om de organisatie zo in te richten dat we flexibel in kunnen springen op bijzondere situaties en dat we “gewoon” aan vandaag en aan de toekomst kunnen werken. Een nieuwe raad en een nieuw college Het is al genoemd, 2022 was ook het jaar van de gemeenteraadsverkiezingen. Een aantal vertrouwde gezichten verliet de raad, nieuwe (vertrouwde) gezichten kwamen er voor terug en op 11 juli werd een nieuw college geïnstalleerd.

In dit al bijzondere jaar 2022 vroeg dat – mede door een aantal grote dossiers - van raad, college en organisatie dat we snel schakelden en (op elkaar) ingewerkt raakten. Met het opnemen van een stelpost voor onderwerpen uit het bestuursakkoord in de programmabegroting 2023 heeft de Raad zichzelf de ruimte gegeven om in 2023 voortvarend aan de slag te kunnen met het nieuwe bestuursakkoord. Wat de toekomst brengt, dat weten we niet maar we bereiden ons er wel op voor. En als we terugkijken naar 2022, dan kunnen we concluderen dat we in een bijzonder jaar samen veel voor Hattem gerealiseerd hebben.

• HET REKENINGRESULTAAT 2022 In programma 3 - besturen en organiseren - is onder het deelprogramma financiën het rekeningresultaat 2022 weergegeven. Het deelprogramma vormt het financiële sluitstuk van alle programma’s en vraagt een andere aanpak dan alleen een opsomming van resultaten en wordt daarom in de jaarrekening verder uitgediept. Het gerealiseerde resultaat over 2022 bedraagt een bedrag van € 686.000 voordelig. Dit rekeningsaldo is tot nadere besluitvorming verantwoord op de post “gerealiseerd resultaat 2022”. Overigens bedroegen de saldi over de laatste 5 jaren: 2022: € 686.000 voordelig 2021: € 188.700 voordelig 2020: € 927.600 voordelig 2019: € 231.600 voordelig 2018: € 224.700 nadelig

3

Resultaat jaarrekening 2022. De begrote en werkelijke saldi kunnen als volgt worden weergegeven: - Uitkomst oorspronkelijke begroting 2022 - 4e wijziging (Voorjaarsnota) - 7e wijziging (Najaarsnota) - Uitkomst jaarrekening 2022 Uitkomst per saldo

Begroting 2022 V 188.700 N 582.800 V 915.800 V

521.700

Rekening 2022

V V

686.000 686.000

Het saldo van de rekening 2022 kent een voordelig verschil ten opzichte van de begroting 2022 van € 164.300. Hoewel dit bedrag een resultante is van de over de diverse programma’s verantwoorde uitgaven, inkomsten en verrekeningen met de reserves, kan van het rekeningresultaat op hoofdlijnen een analyse worden gegeven. Resultaat over 2022 uitgesplitst per (deel)programma: 1 – Sociaal sterk 1a - Opgroeien en ontwikkelen 1b - Werk 1c - Zorg 1d - Welzijn en sport 2 – Wonen, werken en recreëren 2a - Ruimtelijke ontwikkeling 2b - Economische ontwikkeling 2c - Fysieke leefomgeving 3 – Besturen en organiseren 3a - Netwerken en besturen 3b - Dienstverlening 3c - Financiën 4 – Bedrijfsvoering 4a - Overhead Verrekening met reserves Totaal per saldo voordelig *

V V V N

568.000 1.000.000 55.000 101.000

N N N

412.000 835.000 92.000

N V V

106.000 1.000 423.000

N N V

210.000 126.000 165.000

* Kleine verschillen ontstaan door afronding van bedragen Voor een analyse van de voor- en nadelige verschillen per programma en product wordt verwezen naar de programma- en de financiële rekening.

• Analyse op hoofdlijnen -

Vanuit het Rijk zijn de laatste jaren een groot aantal zorgtaken met budgetten overgedragen naar de gemeente. Specifiek wordt in paragraaf H - Decentralisaties inzicht gegeven in de stand van zaken van de budgetten Sociaal Domein. De domeinen Jeugdzorg, Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Participatie zijn het afgelopen jaar per saldo positief afgesloten (V)

-

Ook het afgelopen jaar droeg de samenleving nog steeds de gevolgen van het Coronavirus. Bij het jaarverslag zijn in paragraaf I - Covid-19 / Corona steunmaatregelen opgenomen. In 2022 heeft het Rijk geen financiële tegemoetkoming aan gemeenten verstrekt in de vorm van steunpakketten en/of compensatiemaatregelen. Uitgezonderd de compensatie van meerkosten voor aanbieders van Jeugdzorg en Wmo-zorg. In deze paragraaf wordt gerapporteerd over de coronacompensatie die de gemeente Hattem via de circulaires van het Gemeentefonds dan wel via een specifieke uitkering (SPUK) in 2022 heeft ontvangen.

4

We rapporteren ook over de besteding van het budget van € 286.000 dat de Raad in januari beschikbaar heeft gesteld vanuit het zesde pakket steunmaatregelen Corona. -

Voor preventief jeugdbeleid is het structureel beschikbare budget in 2022 niet ingezet. Het voorstel voor een Hattems Model voor preventie en zorg wordt in de loop van 2023 aan de raad voorgelegd (V)

-

Uitkeringen (N) Na jaren van stabilisatie en zelfs daling zijn in 2022 zowel de uitkeringen als de personele lasten gestegen. De uitkering bijstand uit hoofde van de Participatiewet (BUIG) is daarentegen lager dan de afgelopen jaren.

-

Noodopvang vluchtelingen (V) De opvang van ontheemden uit Oekraïne wordt in paragraaf J nader toegelicht. Vanuit het Rijk zijn voor de opvang normatieve vergoedingen beschikbaar gesteld en ontvangen die veel hoger zijn dan de in Hattem gemaakte kosten. Aan de raad zal worden voorgesteld om een bestemmingsreserve te vormen voor toekomstige kosten. Hierop is al geanticipeerd in de realisatieboekingen (V)

-

Zorg (V) Per saldo is er op de onderdelen (ondersteuning) Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) en Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (Awbz) in 2022 sprake geweest van onderbesteding van de vaste, structurele budgetten. Dit is onder andere veroorzaakt door een afname van cliënten die hulp krijgen in de vorm van een persoonsgebonden budget (PGB).

-

Welzijn en sport (N) Ook in 2021 heeft Corona een zware stempel gedrukt op de openstelling en als gevolg hiervan de exploitatie van met name het zwembad. Door de verschillende lockdowns is het zwembad een behoorlijke periode gesloten geweest. Daarnaast waren er ook perioden waarin allerlei beperkingen golden. Dit is terug te zien in de inkomsten van het bad en de omzet van de horeca. Daarnaast kunnen gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport niet meer in aftrek brengen. De diverse (Rijks)regelingen hebben de consequenties maar gedeeltelijk gecompenseerd.

-

Ruimtelijke ontwikkelingen (N) De ontwikkelingen bij de implementatie van de omgevingswet, het vaststellen van bestemmingsplannen en onderzoeken naar inbreidingslocaties maken dat meer eigen en externe personele inzet heeft plaatsgevonden. Door de bestemmings- en bouwplanvertraging zijn ook minder leges opgelegd.

-

Economische ontwikkelingen - Voor project ’t Veen zijn kosten gemaakt die de komende jaren weer worden verhaald danwel dat middelen worden ontvangen vanuit af te sluiten anterieure overeenkomsten. Op basis van de projectontwikkelingen zijn de verrekeningen aangepast en is de gevormde voorziening omgezet in een bestemmingsreserve (V) - Door het omvormen van de reserve Onderhoud Gebouwen naar een voorziening onderhoud gebouwen ontstaat een groot nadeel door dat de dotatie direct in de exploitatie wordt verwerkt. Dit wordt veroorzaakt door de BBV-verslagleggingsregels (Besluit Begroting en Verantwoording gemeenten) (N) - Voor de Woonzorgzone Geldersedijk is een verliesvoorziening gevormd. Door gestegen kosten en het later kunnen realiseren van het plan is het verwachte eindresultaat negatief. Dit risico wordt door de voorziening afgedekt (N) -

Fysieke leefomgeving Het afgelopen jaar is veel herstelwerk in de gemeentelijke bossen uitgevoerd N) De kosten voor de verwerking van afval vallen lager uit. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door een hogere prijs voor oud papier. Tevens zijn opbrengsten voor de Nedvang ontvangen over voorgaande jaren (V)

-

Netwerken en besturen (N) Als gevolg van de uitkomst van de gemeenteraadsverkiezingen is er een nieuwe raad en een nieuw college van burgemeester en wethouders gevormd.

5

T

Reserves (N)

-

Per saldo is minder aan de reserves onttrokken dan begroot. Daarbij is: - de reserve grondexploitatie volledig ingezet door het verwachte tekort op de te ontwikkelen woonzorgzone - de egalisatiereserve gebouwen omgezet naar een voorziening als gevolg van rekeningrichtlijnen - aan een gevormde bestemmingsreserve gemeentelijke opvang Oekraïners als gevolg van normatieve rijksvergoedingen het positieve resultaat toegevoegd -

Bedrijfsvoeringskosten (N) - Bedrijfsinformatie (N) Medewerkersverlof kan ingezet worden om bijvoorbeeld eerder met pensioen te gaan. Voor deze arbeidskosten gerelateerde verplichting is een voorziening ‘verlofsparen’ gevormd - Facilitaire zaken (N) Als gevolg van de explosief stijgende energieprijzen zijn de exploitatiekosten van het gemeentelijk vastgoed gestegen - Advies en ondersteuning (N) Het afgelopen jaar is meer dan begroot uitgegeven aan juridische ondersteuning als gevolg van de arbitragezaak die is aangespannen als gevolg van de zwembad problematiek

-

Budgetoverheveling Bij de toelichting op het resultaat is specifiek gemaakt op welke onderwerpen het college in het begrotingsjaar slechts gedeeltelijk of niet in staat is geweest om de activiteiten uit te voeren waarvoor de gemeenteraad geld beschikbaar heeft gesteld. Op die onderdelen valt de rekening voordeliger uit dan de begroting. De betreffende activiteiten worden uitgevoerd in 2023. Separaat wordt voorgesteld de vrijvallende financiële middelen over te hevelen naar 2023. Het vrijvallende bedrag bedraagt € 110.000.

De analyse op hoofdlijnen kenschetst zich in een hoge mate van gevolgen die zijn ontstaan door autonome ontwikkelingen en het toepassen van wet en regelgeving. Voor een nadere specificatie van de “analyse op hoofdlijnen” wordt verwezen naar de financiële toelichting bij de programma’s en de bijlage - toelichting op het resultaat - in het jaarverslag. Verder zijn, overeenkomstig de begrotingsopzet, per programma de verschillen in beeld gebracht.

• LEESWIJZER De jaarstukken bestaan naast de nota van aanbieding uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag volgt de indeling van de begroting waarbij inzicht is gegeven in de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd, de wijze waarop getracht is de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken en de gerealiseerde baten en lasten; wat hebben we bereikt, wat hebben we er voor gedaan en wat heeft het gekost. Het jaarverslag is object van accountantscontrole. Naast de controle van het financiële gedeelte van de jaarstukken wordt ook het jaarverslag inhoudelijk gecontroleerd. De accountant legt zijn bevindingen vast in een rapportage aan de gemeenteraad en geeft hierbij een controleverklaring af.

6

• TOT SLOT Wij stellen u voor om: o

Het jaarverslag en de jaarrekening 2022 vast te stellen; Het gerealiseerde resultaat van € 686.000 voordelig toe te voegen - aan de algemene reserve voor een bedrag van € 110.000, zijnde het saldo van de budgetoverheveling naar 2023; - aan de algemene reserve voor een bedrag van € 192.000, zijnde de in 2023 te bestemmen energietoeslag aan huishoudens en - aan de bestemmingsreserve die is gevormd voor de aanleg van de afslag A28 ten behoeve van het H2O bedrijventerrein voor een bedrag van € 384.000.

Hattem, 6 juni 2023 Het college van burgemeester en wethouders van Hattem, de secretaris, de burgemeester,

7

8

JAARVERSLAG

9

10

PROGRAMMAVERANTWOORDING

11

12

1 Sociaal sterk

“Verbinden op de Langste Dag”

• INLEIDING Hattem is een sterke stad met een rijk verenigingsleven, waar mensen naar elkaar om kijken en de voorzieningen volop gebruikt worden. De samenleving en de rol van de overheid zijn sterk in verandering. Binnen de transformatie van het sociaal domein geven wij vorm aan nieuwe aanpakken, rollen, taken en verantwoordelijkheden, die aansluiten op deze veranderingen.

• AMBITIE Hattem is een sterke stad. Er is sprake van een rijk verenigingsleven. Mensen kijken om naar elkaar. De voorzieningen zijn op orde en worden volop gebruikt. Om dit te behouden en te versterken, juist nu er zo veel veranderingen zijn, is in samenspraak met de maatschappelijke partners een aantal uitgangspunten voor beleid vastgesteld: • • • •

Niemand raakt tussen wal en schip. We investeren in burgerkracht en focussen daarmee op de kracht van mensen. Bij ondersteuning wordt eerst gekeken naar het eigen sociale netwerk en de financiële mogelijkheden van mensen. Ondersteuning is bij voorkeur tijdelijk en gericht op actieve deelname in de samenleving.

13

• • • •

Voorzieningen zijn zoveel mogelijk geclusterd: het zijn ontmoetingsplaatsen van inwoners en verzamelplaatsen van activiteiten. Organisaties werken samen om beleidsdoelen te realiseren. Subsidies zijn gericht op maatschappelijke effecten en activiteiten en focussen op de samenwerking tussen maatschappelijke partners. Investeren doen we samen met maatschappelijke partners. We verwachten flexibiliteit om te investeren en samen te werken

• PROGRAMMABREDE THEMA’S Loket 0-100 (geldt voor heel programma 1) In november 2021 is de pilot Loket 0-100 van start gegaan. In deze pilot wilden we leren hoe het klantproces dat vanaf de tekentafel is ontwikkeld, functioneert in de praktijk. Om de integrale dienstverlening (1 gezin, 1 plan, 1 regisseur) rondom de Hattemse inwoner te versterken werken de consulenten Werk & Inkomen, Wmo en Jeugd samen in één team, namelijk Team 0-100. Dit team is uitgebreid met een aantal lokale ketenpartners (o.a. maatschappelijk werk, Op KO€RS, Jeugdgezondheidszorg en MEE). In 2022 is daar ook de gemeentelijke consulent vroeg signalering aan toegevoegd. Met dit team zijn we in 2022 aan de slag gegaan met het verder vormgeven van de integrale dienstverlening. De uitgangspunten uit het handboek nemen we constant onder de loep om zo tot een continue procesoptimalisatie te komen. De kracht van het loket 0-100 blijkt sterk te liggen in samenwerken en het kennen van elkaar en elkaars expertise. In 2022 hebben we hier volop op ingezet door middel van integraal casuïstiek overleg, verschillende themabijeenkomsten over integrale onderwerpen en trainingen gericht op kennis én samenwerken. Naast het inzetten op de kwaliteitsverbetering op het Team 0-100, zijn we in 2022 begonnen met een inventarisatie op de realisatie van één frontoffice voor het Loket 0-100.

Ook kende het loket 0-100 in 2022 aardig wat uitdagingen. Zo liep de werkdruk door een verhoogde instroom van aanvragen en meldingen fors op. Ook zijn er relatief veel wisselingen geweest in het personeelsbestand. Om de kracht van Hattem te bewaren, namelijk de korte lijnen, was het hierom ook noodzakelijk om in 2022 voortdurend te investeren in het kennen van elkaar en elkaars expertise.

• FINANCIEEL

Financieel

Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

2021

2022

Totaal lasten

13.370

13.592

14.428

14.696

-268

Totaal baten

-2.715

-2.256

-2.396

-4.186

1.790

Gerealiseerd totaal

10.656

11.336

12.032

10.511

1.522

-51

-18

147

675

-528

10.604

11.318

12.179

11.186

993

Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat

14

Rekening

Verschil begroting na wijziging en rekening

1a Sociaal sterk - Opgroeien en ontwikkelen

• RELEVANTE THEMA’S 1. JEUGD Resultaten: • Preventie In 2022 zijn er weer verschillende preventieve activiteiten uitgevoerd voor de kinderen en jongeren in Hattem. Het structurele aanbod bestaat onder andere uit het jongerenwerk, steunouder, het opvoed- en adviesbureau en de multidisciplinaire aanpak voor kinderen met overgewicht, Hattem Heroes. Vanuit het CJG zijn verschillende trainingen, zoals ‘Blij met mij’, Kickfit en B.O.K.S. Daarnaast zijn via de scholen weerbaarheidstrainingen voor groep 7/8 aangeboden en een programma om kinderen te leren omgaan met verleidingen. In 2022 is onderzocht wat de stand van zaken is, van ons lokale preventieve jeugdbeleid. De resultaten van dit onderzoek worden gebruikt als input om in 2023 het Hattems model voor preventie te ontwikkelen. •

Jeugdhulp Lokaal Wanneer hulpvragen niet meer kunnen worden opgelost in het voorliggend veld of binnen preventieve voorzieningen kunnen jeugdigen en/of hun ouders gebruik maken van jeugdhulp. De jeugdconsulenten van het CJG werken intensief samen met de andere CJG-partners, huisartsen en scholen. Daarnaast maken zij deel uit van het Team 0-100, waardoor met een integrale bril naar casuïstiek wordt gekeken. Door de wijziging van het woonplaatsbeginsel per 1 januari 2022 is het niet meer van waarde om het gebruik van jeugdhulp en de kosten te vergelijken met voorgaande jaren. Het gebruik van verblijfsvoorzieningen (bijv. pleegzorg, gezinshuiszorg of verblijf in een instelling) is als gevolg van deze wijziging fors afgenomen. 18 cliënten, die voorheen gebruik maakten van deze voorzieningen, vallen nu onder verantwoordelijkheid van andere gemeenten. Er zijn geen cliënten uit andere gemeenten overgedragen naar Hattem. In 2022 maakt de grootste groep jeugdigen in de jeugdhulp in Hattem gebruik van specialistische GGZ. In Hattem wordt nog steeds relatief veel gebruik gemaakt van specialistische GGZ. Daarnaast wordt regelmatig begeleiding, behandeling of dyslexiezorg ingezet. (boven) Regionaal Het afgelopen jaar hebben de gemeenten in de Zorgregio Midden-IJssel/Oost-Veluwe verder gewerkt aan de verschillende opgaven, zoals beschreven in het programmaplan.

Het Regionaal Expertteam heeft vorm gekregen en is structureel georganiseerd, de inzet van ervaringsdeskundigen in Team ED is op een duurzame manier voor de komende tijd mogelijk gemaakt en er is op Gelders niveau gestart met de transitie van het huidige aanbod jeugdzorgPlus en 3-milieu voorzieningen, naar meer kleinschalige voorzieningen. De ontwikkelingen t.a.v. de regionale overeenkomst zijn opgenomen in programma 1C – Zorg.

15

•

Jeugdgezondheidszorg Ook in 2022 hebben Vérian (voor 0-4 jarigen) en de GGD (5-18 jarigen) uitvoering gegeven aan de jeugdgezondheidszorg in Hattem (in het CJG en op de scholen). Hierbij is er steeds aandacht voor samenwerking tussen verschillende disciplines en voor tijdige signalering. Om zo passende hulp en ondersteuning te bieden, aan kwetsbare kinderen of wanneer kinderen zich in kwetsbare situaties bevinden.

2. ONDERWIJS

Resultaten: • Onderwijshuisvesting IKC1 In 2022 is het bestemmingsplan Woonzorgzone Geldersedijk, waar IKC1 onderdeel van is, door de gemeente goedgekeurd. Hiertegen is beroep aangetekend door omwonenden. In afwachting van de uitspraak van de Raad van State, zijn we in 2022 gestart met de voorbereidingen voor de realisatie van IKC1, hieraan wordt vervolg gegeven in 2023. De aktes voor oprichting van de stichting van de schoolbesturen, de overdracht van de grond en de huurovereenkomsten worden voorbereid. Ook heeft er vooroverleg omtrent de omgevingsvergunning plaatsgevonden. Zodoende zijn we goed voorbereid voor de realisatie van IKC1. IKC2 Eind 2020 is een motie ingediend waarin verzocht werd om de draagvlak met betrekking tot de locatiekeuze te onderzoeken. De schoolbesturen hebben vervolgens in 2022 gesprekken gevoerd met ouders en inwoners over de locatie ‘De Noordgouw’. Met de uitkomsten uit deze gesprekken en onderzoeken gaan we met de schoolbesturen in 2023 verder met de IKC-vorming en de plannen voor IKC2. •

Nationaal Programma Onderwijs Gezamenlijk met het onderwijs en voorschool hebben we een plan gemaakt hoe we de gemeentelijke middelen inzetten in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. De middelen zijn in te zetten in de schooljaren 2021-2022 en 2022-2023. Inmiddels is dit verlengd naar schooljaar 2023-2024 en 20242025. In 2022 is het Hattems Zomerfestijn georganiseerd. Meer dan 600 kinderen hebben hieraan deelgenomen. Het Zomerfestijn was toegankelijk voor alle kinderen in de basisschoolleeftijd. Hierbij is aandacht besteed aan kinderen die in een taalarme omgeving opgroeien en/of in een huishouden met een minimum inkomen. Deze doelgroep hebben we deels bereikt. In 2023 is er wederom een Zomerfestijn en wordt er nog meer ingezet om deze doelgroep te bereiken. Daarnaast hebben scholen ruimschoots gebruik gemaakt van de mogelijkheid om, op basis van hun eigen behoefte de middelen in te zetten, ten behoeve van de ontwikkeling van de kinderen.

• WAT HEEFT HET GEKOST ?

Financieel

Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

Rekening

2021

2022

Totaal lasten

4.587

4.593

4.652

4.156

496

Totaal baten

-183

-188

-262

-333

71

Gerealiseerd totaal

4.403

4.405

4.390

3.823

568

-9

-9

4.381

3.814

Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat

16

Verschil begroting na wijziging en rekening

-18 4.385

4.405

568

• ANALYSE Toelichting

De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma ‘opgroeien en ontwikkelen’ een voordelig saldo van € 568.000,-- ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen

(x € 1.000,--)

- Onderwijs - Leerlingenvervoer - Onderwijshuisvesting - Leerplicht - Voorschoolse voorzieningen - Volksgezondheid - Preventief jeugdbeleid - Decentralisatie Jeugdzorg Opgroeien en ontwikkelen

begroting

rekening

verschil

40 318 286 31 13 549 182 2.972 4.390

39 311 291 30 -6 535 115 2.507 3.823

1 7 -5 -1 18 15 67 464 568

Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Voorschoolse voorzieningen (V) - De vaststelling van de subsidies kinderopvang 2021 heeft geleid tot een gedeeltelijke restitutie van € 15.000,-• Preventief jeugdbeleid (V) - Het structureel beschikbare budget is in 2022 voor € 67.000,-- niet ingezet. Het voorstel voor een Hattems Model voor preventie en zorg wordt in de loop van 2023 aan de raad voorgelegd. • Decentralisatie Jeugdzorg (V) - De lasten zorg in natura (ZIN) zijn € 392.000,-- lager dan begroot. Door veranderingen in verband met het woonplaatsbeginsel zijn er minder jeugdigen waarvoor de zorgkosten voor rekening van de gemeente Hattem komen. Ook de lasten persoons gebonden budget (PGB) zijn € 24.000,-- lager dan begroot vanwege de afname van het aantal cliënten dat via een PGB zorg krijgt. - Verwezen wordt naar de toelichting in paragraaf H - decentralisaties

Reserve

-

Aan de algemene reserve is het nadelig rekeningresultaat 2021 van PlusOV onttrokken

17

18

1b Sociaal sterk - Werk

• RELEVANTE THEMA’S 1.

PARTICIPATIE Resultaten: • Participatiewet Het afgelopen jaar hebben we een forse stijging gezien in het aantal kandidaten dat een uitkering ontvangt. Op 31 december 2021 werden 94 uitkeringen verstrekt en op 31 december 2022 werden 114 uitkeringen verstrekt. Dit is een forse stijging, die grotendeels verklaard kan worden door de instroom van statushouders. In 2022 hebben we namelijk de huisvestingstaakstelling voor statushouders volledig gerealiseerd en zijn ook de achterstanden die waren ontstaan ten aanzien van de huisvestingstaakstelling over 2021 weggewerkt. Voor de bekostiging van de uitkeringen en de loonkostensubsidies ontvangt de gemeente het BUIG-budget (inkomensdeel). Dit budget is overschreden met 1,7%. Aangezien de overschrijding lager is dan 7,5% kan er geen beroep worden gedaan op de vangnetuitkering. De situatie op de arbeidsmarkt was in 2022 nog steeds zeer gunstig voor werkzoekenden. De kandidaten die ondersteuning nodig hebben van de gemeente hebben meestal een grote afstand tot de arbeidsmarkt. We constateren dat de kandidaten die onder onze verantwoordelijkheid vallen een steeds grotere ondersteuningsbehoefte hebben bij het vinden en het behouden van betaald werk. De taakstelling voor het onderdeel Beschut Werk van de Participatiewet bestond ultimo 2022 uit 4 te realiseren Beschut Werk plekken. Deze taakstelling is niet gerealiseerd.

In eerste instantie waren twee Beschut Werk plekken gerealiseerd. Echter vanwege persoonlijke problematiek is één kandidaat uitgevallen. Ultimo 2022 is er dus één plek gerealiseerd. De begeleidingskosten voor Beschut Werk moeten bekostigd worden uit het Participatiebudget. Doordat de taakstelling niet is gerealiseerd is het volledige Participatiebudget niet benut. •

Schulddienstverlening Het traject rondom Vroegsignalering heeft in 2022 steeds meer vorm gekregen. Signalen worden maandelijks goed opgevolgd en er wordt contact gezocht met de betreffende inwoners om te bekijken welke hulp geboden kan worden. Het bereiken van de inwoners blijft een aandachtspunt; lang niet iedereen staat open voor hulp. Dit is een beeld wat we ook landelijk zien. De samenwerking met Op Ko€rs is ook hieromtrent verder geïntensiveerd en er is een aantal nieuwe vrijwilligers aangetrokken om aan de grotere hulpvraag te kunnen voldoen. We zien dat vanwege de stijgende kosten voor energie en de toegenomen inflatie meer inwoners de weg naar Op Ko€rs weten te vinden. Hierdoor komen er meer hulpvragen bij Op Ko€rs te liggen. Er is een aantal nieuwe vrijwilligers aangetrokken om aan de grotere hulpvraag te kunnen voldoen.

19

•

Energietoeslag / Maatwerkfonds Energie In april is, zoveel mogelijk ambtshalve, de eerste uitkering gedaan. Gevolgd door een tweede uitkering in november. We hebben een inkomensgrens van 130% gehanteerd en geen vermogenstoets. Uiteindelijk hebben 472 huishoudens de Energietoeslag ontvangen. Daarmee is het budget van het Rijk wel overschreden. Eind 2022 hebben we ook een Maatwerkfonds Energie ingesteld zodat we inwoners die (dreigen) in de problemen te komen vanwege de toegenomen kosten voor energie, kunnen ondersteunen.

•

Wet Inburgering In 2022 zijn de eerste kandidaten die onder de Wet Inburgering vallen gehuisvest in Hattem. Zij worden conform de nieuwe werkwijze ondersteund. In 2022 is tevens volop aandacht besteed aan het afronden van de aanbestedingstrajecten. Voor alle onderdelen van de Wet Inburgering is nu een onderwijsinstelling of organiseert gecontracteerd.

•

Human Capital Agenda De gemeente Hattem maakt onderdeel uit van de Regio Zwolle. Deze regio heeft in gezamenlijkheid een Human Capital Agenda (HCA) opgesteld. Eén van de pijlers van de HCA heeft betrekking op het thema Arbeidsmarkt, daaraan is een ontwikkelfonds gekoppeld. Met elkaar willen de betrokken partners zorgen voor een vitale, wendbare en inclusieve arbeidsmarkt. Werkgevers maar ook individuele inwoners kunnen een beroep doen op dit ontwikkelfonds. Inwoners kunnen gebruik maken van het programma Groei Vooruit. Door middel van een financiële bijdrage kunnen zij investeren in hun loopbaan. In 2022 hebben inwoners en ondernemers van de gemeente Hattem een beroep gedaan op de beschikbare fondsen Groei Vooruit en Upgrade Jezelf. In 2022 hebben 26 Hattemse inwoners gebruik gemaakt van Groei Vooruit (tot en met eind 2022 in het totaal 81). En in 2022 hebben 5 Hattemse ondernemers gebruik gemaakt van Upgrade Jezelf (tot en met eind 2022 in het totaal 26).

•

Regionaal Werkbedrijf Het regionaal is volop in ontwikkeling. In 2022 is verder gewerkt aan de harmonisatie van de verschillende instrumenten die ingezet kunnen worden ten behoeve van de kandidaten. Door middel van harmonisatie wordt ervoor gezorgd dat de verschillende gemeenten de instrumenten op een eenduidige wijze toepassen.

•

Laaggeletterdheid Vanuit het gezamenlijke Regioplan wordt meer ingezet op preventie in de vorm van leesbevordering binnen laag taalvaardige gezinnen. In Hattem is daarover afgesproken dat de VVE aanbieder (Partou) en Vluchtelingencontact, maar ook de scholen, actief het aanbod van de Voorleesexpress aanbieden. De samenwerking met gemeente Zwolle voor het aanbod van formeel onderwijs heeft in 2022 vorm gekregen middels een samenwerkingsovereenkomst. Zodoende kunnen inwoners vanuit Hattem formeel taalonderwijs volgen en worden zij vanuit Zwolle ook gemonitord. In de Week van het Lezen & Schrijven is er op diverse manier aandacht gevraagd voor Laaggeletterdheid. Zo stond er een escape caravan bij het Stadhuis om medewerkers en inwoners meer bewust te maken van de handicap als je niet in staat bent om goed te kunnen schrijven en begrijpend te kunnen lezen.

20

•

Armoedebestrijding kinderen Stichting Leergeld heeft in 2022 een aantal grotere acties gerealiseerd, zoals een bon voor Sinterklaas en een winterkledingpas. Alle gezinnen die bij Stichting Leergeld bekend zijn, kwamen daarvoor in aanmerking. Daarnaast bleef Leergeld actief op het gebied van individueel aanbod, zoals sport- en zwemlessen, fietsen, laptops etc.

• WAT HEEFT HET GEKOST ?

Financieel

Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

2021

Rekening

Verschil begroting na wijziging en rekening

2022

Totaal lasten

3.638

3.933

4.485

5.044

-559

Totaal baten

-1.942

-1.872

-1.701

-3.260

1.559

Gerealiseerd totaal

1.696

2.061

2.784

1.784

1.000

500

-500

2.284

500

Verrekening met reserves

-64

Gerealiseerd resultaat

1.632

2.061

2.784

• ANALYSE Toelichting

De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma ‘werk’ een voordelig saldo van € 1.000.000,-- ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen

(x € 1.000,--)

- Inkomensondersteuning - Inburgering - Participatie - Sociale werkvoorziening - Uitkeringen - Volwasseneneducatie - Noodopvang vluchtelingen Werk

begroting

rekening

verschil

957 117 357 918 413 5 18 2.784

869 148 250 844 571 5 -903 1.784

88 -32 107 74 -158 1 921 1.000

Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Inkomensondersteuning (V) - Het bij de Najaarsnota beschikbaar gestelde bedrag van € 100.000 is in 2022 nog niet ingezet. Dit bedrag wordt via budgetoverheveling aan het budget 2023 toegevoegd. - Het voor energietoeslag beschikbare budget van € 550.000 is in 2022 met € 30.000 (N) overschreden. Aanvragen die in december 2022 zijn binnengekomen worden in januari 2023 uitbetaald. • Inburgering (N) - De inzet voor de begeleiding van statushouders en inburgeraars is, anders dan begroot, voor het grootste deel op Inburgering geboekt. Met een administratieve overschrijding van € 32.000 tot gevolg. Hierdoor is de onderschrijding van het budget bij Participatie zichtbaar.

21

• Participatie (V) - Het administratieve voordeel van € 32.000 heeft een relatie met Inburgering. - Het totale voordeel bij Re-integratie bedraagt € 75.000 doordat de taakstelling beschut werk niet is gerealiseerd en de overige uitgaven lager waren dan het structureel beschikbare budget. • Sociale werkvoorziening (V) - Door hogere uitstroom zijn de loonkosten WSW zijn lager dan begroot. • Uitkeringen (N) - Na jaren van stabilisatie en zelfs daling zijn in 2022 zowel de uitkeringen als de personele lasten gestegen. De uitkering bijstand uit hoofde van de Participatiewet (BUIG) is daarentegen lager dan de afgelopen jaren. • Noodopvang vluchtelingen (V) - De opvang van ontheemden uit Oekraïne wordt in een paragraaf nader toegelicht. Administratief zijn de uitkomsten bijzonder: geen begrote lasten en baten, wel gerealiseerde lasten van totaal € 640.000 en een nog te ontvangen bedrag van het Rijk van € 1.540.000. Met als resultaat een voordeel van € 900.000. Het Rijk rekent met normatieve vergoedingen die veel hoger zijn dan de in Hattem gemaakte kosten. Aan de raad zal worden voorgesteld om € 500.000 toe te voegen aan een bestemmingsreserve. Hierop is al geanticipeerd in de realisatieboekingen. Maar omdat mutaties van reserves administratief in programma 3.c Besturen en organiseren, deel Financiën worden verrekend is dit niet zichtbaar in de cijfers van Noodopvang vluchtelingen.

Reserve

-

22

Aan de reserve gemeentelijke opvang Oekraïners is een bedrag toegevoegd als gevolg van de ontvangen normatieve vergoeding van het Rijk.

1c Sociaal sterk - Zorg

• RELEVANTE THEMA’S 1.

ZORG Resultaten: • Wmo Ook in 2022 hebben we ingezet op (vroeg)signalering en preventie via de Brede Basisvoorziening. We werken sociaal domein breed aan de toegang 0-100, aan regievoering en het verder versterken van de samenwerking met onze ketenpartners. Zorgkosten maatwerkvoorziening Wmo Sinds de invoering van het abonnementstarief in 2019 is het aantal beschikkingen Huishoudelijke Hulp in Hattem met ruim 50% gestegen. Binnen de kaders van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning zijn de mogelijkheden voor ons als gemeente om een stijging van het aantal beschikkingen te keren beperkt tot nihil. Het aantal beschikkingen voor de maatwerkvoorziening Begeleiding neemt de afgelopen jaren langzaam toe. Een aanzuigende werking door de invoering van het abonnementstarief zien we binnen begeleiding niet. Aanbieders konden over 2022 een vergoeding voor meerkosten aanvragen om volgens de richtlijnen van het RIVM hulp of ondersteuning te bieden. De administratieve afhandeling van de meerkosten vindt plaats in 2023. •

Regionale samenwerking Jeugdhulp en Wmo Binnen de in 2019 gecontracteerde hulpverlening Jeugdhulp, Wmo en Beschermd Wonen zetten we in op kwalitatief goede, en waar mogelijk, integrale zorg- en ondersteuningsproducten. In de achterliggende twee jaar heeft de zorgregio in opdracht van de gemeenten onderzoek gedaan naar het optimaliseren van de overeenkomst. Verschillende maatregelen zijn doorgevoerd. In 2022 is specifiek gekeken naar de mogelijkheden om de zorgproducten voor respijtzorg en begeleiding (individueel en groep) te verbeteren. Voor Wmo-respijtzorg wordt in 2023 gestart met de voorbereiding van een nieuwe inkoop, de keuzes voor het verder optimaliseren van de zorgproducten begeleiding volgen in 2023.

•

Beschermd Wonen In 2021 zijn het Kaderdocument Beschermd Thuis 2022 – 2030 en het Ontwerp Beschermd Thuis 2030 vastgesteld. Het Ontwerp Beschermd Thuis is een richtinggevend document, waarmee de regio de komende jaren een forse afbouw van intramurale woonvormen voor Beschermd Wonen moet realiseren, binnen de kaders en ambities van Beschermd Thuis. In 2022 is een intensief traject gestart om een nieuwe inkoop die deze afbouw ondersteunt voor te bereiden. Basis van de nieuwe inkoop zijn integrale hersteltrajecten waarin de inwoner in de eigen woonomgeving begeleiding krijgt op alle levensgebieden. In 2023 wordt dit traject afgerond met gunning en selectie van aanbieders.

23

Inloop GGZ/LVB In maart 2022 is subsidie verstrekt aan Zoethout om als pilot een algemene voorziening te realiseren voor inwoners met psychische kwetsbaarheden en lichtverstandelijk beperkt (lvb)-problematiek. Dit met het oog op de doorontwikkeling van klassiek beschermd wonen naar beschermd thuis en de wens inwoners zo lokaal als mogelijk ondersteuning te bieden. Uit de evaluatie en gesprekken met Zoethout blijkt dat de inloopvoorziening voldoet aan het beoogde effect. De inloopvoorziening is een ontmoetingsplek gebleken voor kwetsbare inwoners die behoefte hebben aan contact. We hebben het voornemen deze inloopvoorziening te continueren in 2023. •

PlusOV In verband met corona zijn er alleen in januari 2022 nog vervoersbeperkingen geweest. Het routegebonden vervoer (leerlingenvervoer, dagbestedingsvervoer Wmo en Jeugdwet vervoer) kwam hierna al snel weer op het oude niveau. Het volume van het vraagafhankelijk vervoer bleef achter. In 2022 was het vervoersvolume voor vraagafhankelijk vervoer slechts 70% van het vervoersvolume vóór corona (2019). Door deze lagere vervoersvolumes en vaste prijsafspraken voor het jaar 2022 zijn de vervoerskosten binnen de begroting gebleven. In 2022 heeft het tekort aan taxichauffeurs (in combinatie met een hoog ziekteverzuim door werkdruk en corona) veel invloed gehad op het organiseren en uitvoeren van het doelgroepenvervoer. Gemeenten hebben samen met PlusOV gewerkt aan deeloplossingen, zodat de impact van het chauffeurstekort op de reizigers is verminderd. Ook heeft PlusOV gewerkt aan het verbeteren van de dienstverlening en het verminderen van de kosten mét behoud van de kwaliteit van het vervoer.

•

Welzijn Brede Basisvoorziening inclusief Geheugensteunpunt De nadruk van de Brede Basisvoorziening lag op (vroeg)signalering, ontmoeting, voorlichting en preventie en een sterke verbinding met het voorliggende veld (partijen binnen het welzijnsveld, verenigingsleven en de kerken). Het Geheugensteunpunt heeft in 2022 een vervolg gegeven aan de activiteiten om als stad een dementievriendelijke samenleving te vormen. Met een inspirerende bijeenkomst in het najaar van 2022 heeft het Geheugensteunpunt organisaties en vereniging in Hattem opnieuw warm gemaakt om zich ervoor in te zetten om dementievriendelijk te zijn. In 2023 worden de activiteiten in het kader van een dementievriendelijke samenleving en de fysieke locatie van het Geheugensteunpunt gecontinueerd. Verder is in 2022, met ondersteuning vanuit het landelijke programma Eén tegen Eenzaamheid, gestart om in Hattem eenzaamheid te verminderen. Een brede vertegenwoordiging van Hattemse organisaties heeft meegedaan aan de Week tegen Eenzaamheid in september. Op basis van deze ervaringen willen we in 2023 de aanpak van eenzaamheid verstevigen met de verschillende Hattemse informele (o.a. sport, kerken, vrijwilligersorganisaties) en formele organisaties. Welzijn op Recept Eind 2021 is in Hattem een pilot om Welzijn op Recept (WOR) te introduceren in Hattem van start gegaan.

Het doel van Welzijn op Recept is het welbevinden van mensen met lichte (situationele) psychosociale problematiek te verhogen en draagt bij aan het aanpakken van eenzaamheid. In 2022 is ingezet op een stevige samenwerking tussen zorg, welzijn en voorliggend veld, wat geresulteerd heeft in korte lijnen en ruim 25 succesvol afgeronde trajecten in het eerste jaar.

•

Woonzorgzones Geldersedijk en de Bongerd De gemeente Hattem zet in op het verbinden van wonen, zorg en welzijn in beide woonzorgzones. De gemeente trekt hiervoor nauw samen op met de betrokken zorgaanbieders, bewonersvereniging en stichting Welzijn Hattem en heeft met name een faciliterende rol. Met de verschillende organisaties verkennen we de mogelijkheden en hoe de samenwerking eruit kan zien als de woonzorgzones zijn gerealiseerd.

24

•

Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (TCG) Aevitae biedt per 1 januari 2022 de gemeentepolis aan in Hattem. Menzis bood de gemeentepolis nog aan in 2021. Het aantal verzekerden lag bij Menzis rond de 110 en in 2022 waren 101 inwoners overgestapt naar de gemeentepolis van Aevitae. Inwoners kunnen nog steeds kiezen uit óf de collectieve zorgverzekering óf een tegemoetkoming Chronische Zieken en Gehandicapten (max €385).

•

Mantelzorg In 2022 zijn mantelzorgers ondersteunt op basis van de Nota Mantelzorgondersteuning, samen met Stichting Welzijn Hattem en andere partners. Mantelzorgers worden op een passende wijze gewaardeerd en ondersteund zodat zij de mantelzorg goed in hun leven in kunnen passen. In 2022 ontvingen geregistreerde mantelzorgers in mei een bos bloemen van het college en de raad. Tijdens de Dag van de Mantelzorg werd in 2022 het Mantelzorgcompliment 191 keer uitgereikt. Omdat corona in de voorliggende jaren veel impact heeft gehad en voor mantelzorgers extra intensief was, is het Mantelzorgcompliment in 2022 eenmalig verhoogd van € 100,- naar € 175,-.

•

Vrijwilligers Vrijwilligers zijn een belangrijk onderdeel van de Hattemse samenleving. Vanuit de gemeente willen we vrijwilligers beter en adequater ondersteunen, nadat Stichting Welzijn Hattem een inventarisatie heeft gedaan onder vrijwilligersorganisaties. In 2023 willen we hier concreet mee aan de slag. Daarnaast is In 2022 is de Vrijwilligersacademie, na 2 coronajaren, weer actief. Er worden in samenwerking met Epe en Heerde allerlei gratis workshops aangeboden voor vrijwilligers. Ook hebben we de viering van de Dag van de Vrijwilliger (7 dec) weer in ere kunnen herstellen, ook al is de viering verplaatst naar januari 2023. Ruim 100 vrijwilligers waren hierbij aanwezig en we kijken terug op een succesvolle bijeenkomst.

•

Adviesraad In 2022 zijn we gestart met een nieuwe voorzitter. Ook is de naam van de Participatieraad definitief veranderd in Adviesraad Sociaal Domein Hattem. We hebben 2022 gebruikt om op thema's (Jeugd, WMO en Werk&Inkomen) de Adviesraad op vlieghoogte te brengen over de ontwikkelingen binnen deze thema's. De Adviesraad heeft rondom deze thema's werkgroepen gevormd die aan de slag gaan met projecten die het college heeft voorgesteld. Daarnaast heeft de Adviesraad zelf een cursus gevolgd over hun plek en rol binnen de gemeente.

• WAT HEEFT HET GEKOST ?

Financieel

Middelen (x € 1.000)

Begroting primair

Rekening

Begroting ná wijziging

2021

Rekening

Verschil begroting na wijziging en rekening

2022

Totaal lasten

3.074

3.283

3.275

3.343

-68

Totaal baten

-205

-72

-312

-435

123

Gerealiseerd totaal

2.870

3.211

2.963

2.908

55

208

208

3.171

3.116

Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat

111 2.981

3.211

55

25

• ANALYSE Toelichting

De voorliggende jaarrekening kent op het deelprogramma ‘zorg’ een voordelig saldo van € 55.000,-- ten opzichte van de begroting (na wijzigingen) en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Bedragen

(x € 1.000,--)

- Collectieve en individuele begeleiding - Decentralisatie WMO/AWBZ - Collectieve en individuele begeleiding (2) - Decentralisatie WMO/AWBZ (2) - WMO MO/BW Zorg

begroting

rekening

verschil

2.279 115 170 572 -173 2.963

2.359 71 131 513 -166 2.908

-80 44 39 59 -7 55

Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: • Collectieve en individuele begeleiding (N) - Op de lumpsum budgetten van woonvoorzieningen en hulpmiddelen zijn de werkelijke lasten lager dan begroot € 70.000 (V) - De hogere lasten bedragen voor huishoudelijke hulp € 100.000 (N) en voor Wmo begeleiding € 45.000 (N) • Decentralisatie Wmo/Awbz (V) - De lasten voor persoons gebonden budget (PGB) voor huishoudelijke hulp en voor begeleiding zijn in het totaal € 44.000 (V) lager dan begroot. Dit komt door een afname van cliënten die ondersteuning krijgen middels een PGB en een beschikking voor huishoudelijke hulp via PGB die door een tekort aan geschikte medewerkers niet kon worden ingezet. • Collectieve en individuele begeleiding (2) (V) - Uit de concept-jaarrekening 2022 van PlusOV blijkt dat de door de gemeente Hattem te betalen lasten per saldo lager zijn dan begroot. Het vraagafhankelijke vervoer (Regiotaxi) heeft een voordeel van € 60.000 en het vervoer Wmo dagbesteding een nadeel van € 16.000. De eigen bijdrage door reizigers (Regiotaxi) is door een lager aantal reizigers minder dan begroot, derhalve € 5.000 nadeel door lagere inkomsten. • Decentralisatie Wmo/Awbz (2) (V) - Op de meeste deelbudgetten van de algemene voorzieningen Wmo en de ondersteuning Wmo is er spraken van onderbesteding van de vaste, structurele budgetten waardoor per saldo een voordeel resteert.

Verder wordt verwezen naar paragraaf H - Decentralisaties Reserve

-

-

26

Betreft budgetoverheveling 2021-2022 Aan de algemene reserve is een budget onttrokken voor dak- en thuislozen voor uitvoering van de pilot Inloop GGZ/LVB. De vrijkomende middelen 2021 van de gemeente Apeldoorn voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen zijn toegevoegd aan de egalisatiereserve Decentralisaties.

1d Sociaal sterk - Welzijn en sport

• RELEVANTE THEMA’S 1.

KULTURHUS EN ZWEMBAD DE MARKE Resultaten: - Omdat er nog geen jaarcijfers 2022 van de stichtingen bekend zijn, is in de gemeentelijke jaarrekening 2022 de begroting 2022 van de beide stichtingen als uitgangspunt gehanteerd. - Net als in 2021 zijn zowel het zwembad als het Kulturhus aan het begin nog geconfronteerd met beperkingen als gevolg van de Corona maatregelen. - Ondanks beperkingen begin 2022, is verder gegaan met het ontwikkelen van het programma voor het Kulturhus en is er gewerkt aan de bezetting van zowel Kulturhus als Zwembad. Hier zijn flinke stappen in gezet. - De gemeente heeft namens de beide exploitatiestichtingen een aanvraag ingediend voor het nadeel als gevolg van Btw-vrijstelling via de SPUK. Wij verstrekken hier een bedrag voor aan de beide stichtingen en worden gedeeltelijk gecompenseerd door het Rijk.

2.

SPORT Resultaten: - Eind 2021 is een aanjager aangesteld voor het lokale sportakkoord Hattem. Deze persoon is in 2022 met de verenigingen in Hattem in gesprek gegaan om initiatieven te ontplooien die vervolgens vanuit het lokale sportakkoord gefinancierd kunnen worden. Dit heeft tot een aantal initiatieven geleid en daarnaast tot een inzicht in het sportlandschap van Hattem. - vanuit het Sportakkoord Hattem is een pannakooi gerealiseerd naast de Marke. Dit was een wens van de jongeren in Hattem en is tot stand gekomen door een goede samenwerking tussen verschillende partijen. - In 2022 is er verder gewerkt aan de regionale samenwerkingsagenda sport Noord-Veluwe, een aantal thema's zijn al uitgewerkt. Deze agenda is begin 2021 vastgesteld en beschrijft hoe de regionale samenwerking in de periode tot en met 2023 wordt vormgegeven. Belangrijkste resultaat is een regionale samenwerking, waardoor alle inwoners met een beperking sporthulpmiddelen kunnen lenen. - Net als voor 2021 is in 2022 voor het nadeel als gevolg van de Btw-vrijstelling sport voor het een SPUK aanvraag ingediend. - Het team buurtsportcoaches is zich blijven ontwikkelen. De drie buurtsportcoaches hebben allemaal een eigen profiel/speerpunt. De eerste is naast buurtsportcoach ook JOGG-regisseur, de andere twee richten zich specifiek op de doelgroep senioren of aangepast sporten.

Er zijn veel activiteiten georganiseerd en er is een speciale les aangepast sporten gerealiseerd.

27

3.

BIBLIOTHEEK Resultaten: - De bibliotheek heeft na twee coronajaren weer een normaal jaar kunnen draaien, met meer ruimte voor de reguliere activiteiten. Zo hebben we ook weer twee cursussen digitale vaardigheden gratis kunnen aanbieden aan de inwoners en daar is veel gebruik van gemaakt.

4.

KUNST EN CULTUUR Resultaten: - In 2022 heeft de gemeente nog een laatste corona steunpakket vastgesteld, hieruit werd ook de culturele sector nog geholpen. Daarnaast zagen we gelukkig dat de culturele sector in Hattem weer ging bloeien. Tal van activiteiten werden georganiseerd en de musea konden weer volledig open. Als gemeente hebben we met het aanjaagbudget culturele sector verschillende activiteiten extra ondersteund. -

In 2022 is het nieuwe Cultuur- en Erfgoedpact op de Noord-Veluwe gesloten. De nieuwe periode loopt van 2022 tot en met 2024. Hiermee geven we een impuls aan de lokale culturele sector en versterken we bovendien de regionale samenwerking. Daarnaast is de Regiovisie vastgesteld, hiermee gaan de gemeenten op de Noord-Veluwe samen zorgen voor een versterking van de regionale culturele sector.

-

Eind 2022 is gerealiseerd dat de 'Cultuurcoach' in Hattem meer uren krijgt voor de werkzaamheden. Zij zorgt voor een verbinding tussen de culturele sector en het onderwijs. Denk hierbij ook aan de doorlopende leerlijnen op het gebied van Cultuureducatie op alle basisscholen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=72bfd385-d7aa-4975-92f3-13d9b5bfc3fc