PROGRAMMABEGROTING_2023_definitief.pdf
Tekst van het document
133.000,--
N
25.000,--
V
63.000,--
V
23
Wmo MO/BW - In 2022 is een incidentele subsidie begroot voor een pilot Inloop GGZ/LVB van € 35.000,--
Reserve
44.000,--
Er vinden in 2023 geen verrekeningen met de reserves plaats.
Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf H - Decentralisaties
24
V
1d Sociaal sterk - Welzijn en sport
BESTUURSAKKOORD HATTEM | 2022 - 2026
-
-
-
-
Hattem biedt een prachtige omgeving om te verkennen en te bewegen. We investeren in mogelijkheden tot bewegen in de buurt, bijvoorbeeld door een goed wandelnetwerk of een bewegingsboulevard. We willen de samenwerking met de sportkoepel intensiveren zodat de combinatie van faciliteiten en sportaanbod goed aansluit op de wensen en om alle Hattemers te stimuleren om te gaan sporten. Hierin willen wij ook de buitensportfaciliteiten binnen de gemeente meenemen. Hattem is een JOGG gemeente, ook daar speelt sport een belangrijke rol, we willen een gezonde leefstijl bij onze jeugd blijven aanmoedigen. De succesvolle elementen uit het programma Gezonde Generatie 2040 nemen we over. Bij de sportdag en de wandel- en zwem4daagse worden ook de kinderen betrokken die buiten Hattem naar school gaan. Wij zetten in op een gezonde en vitale samenleving waarin Hattemers zichzelf redden, meedoen en zich fijn voelen. Lukt het zelf niet goed, dan bieden we hulp en ondersteuning. Hattem kent veel vrijwilligers en daar zijn wij dankbaar voor. Jaarlijks zetten wij mantelzorgers in het zonnetje door het voortzetten van het mantelzorgcompliment. We werken samen met de initiatiefnemers actief aan de plannen voor openbaar zwem- en recreatiewater in Hattem. We zetten ons waar mogelijk in om de plannen te concretiseren.
RELEVANTE THEMA’S 1.
KULTURHUS EN ZWEMBAD DE MARKE Ontwikkelingen: Zwembad en Kulturhus de Marke Sinds de begroting 2020 hanteren we als gemeente de door de stichting opgestelde genormaliseerde meerjarenbegrotingen als uitgangspunt voor de gemeentelijke begroting. Voor de begroting 2023 hebben we daarmee gebruik gemaakt van het begrotingsplan 2021-2024 dat de stichting bij de gemeente heeft aangeleverd. Sinds 1 januari 2019 kunnen gemeenten, sportverenigingen en sportstichtingen de btw die hen in rekening wordt gebracht voor investeringen in sport niet meer in aftrek brengen. Om dit nadeel te compenseren, is de regeling specifieke uitkering stimulering sport (SPUK) in het leven geroepen. Het nadeel dat Zwembad De Marke als gevolg van de BTW-vrijstelling heeft, wordt middels de exploitatiebijdrage door de gemeente gecompenseerd. De gemeente doet vervolgens voor dit nadeel een aanvraag voor rijkscompensatie via de SPUK regeling.
25
Zwembad de Marke heeft zoals veel andere organisaties in 2020 en 2021 constant moeten schakelen om zo goed mogelijk binnen de bestaande corona maatregelen te kunnen functioneren. Dit maakt dat ook 2019 als referentiejaar gebruikt is om de begroting 2021-2024 op te stellen. Voor Kulturhus de Marke baseren we ons eveneens op een door de stichting opgestelde genormaliseerde meerjarenbegroting 2021-2024. Ook wordt het nadeel als gevolg van de btw-vrijstelling op sport gecompenseerd middels de exploitatiebijdrage, waarop de gemeente voor dit nadeel een aanvraag voor Rijk compensatie op basis van de SPUK doet. 2.
BIBLIOTHEEK Ontwikkelingen: Bibliotheek De basis voor de inzet van bibliotheek wordt gevormd door het nieuw regionaal beleidsplan voor de jaren 2022-2025. Nieuw in dit beleid is het thema ‘een leven lang ontwikkelen’, wat aansluit bij het landelijke thema van de bibliotheek waarbij aandacht is voor de (snel) veranderende maatschappij als gevolg van digitale, maar ook demografische en sociale ontwikkelingen. De gemeente Hattem subsidieert de bibliotheek gericht op onder andere het beschikbaar stellen van kennis en informatie, het bevorderen van lezen en het laten kennismaken met literatuur. Ook worden activiteiten uitgevoerd gericht op leesvaardigheid, taalontwikkeling, bestrijding van laaggeletterdheid, participatie en zelfredzaamheid van inwoners. Hierbij wordt onder andere aandacht besteedt aan basisvaardigheden zoals taal, rekenen en digitale vaardigheden. De bibliotheek is ook een belangrijke partner voor scholen en kinderopvangorganisaties rondom leesplezier en leesbevordering bij kinderen.
3.
SPORT Ontwikkelingen: Samen met partners wordt in 2023 verder uitvoering gegeven aan het lokale sportakkoord, nadat in 2022 een aanjager ons goed op weg heeft geholpen. Dit akkoord, dat in 2020 is gesloten, beschouwen we als gemeente als uitvoeringsagenda van de sportagenda Hattem. Onder andere de sportkoepel, sportverenigingen en buurtsportcoaches zijn betrokken bij de uitvoering. De door het rijk beschikbaar gestelde uitvoeringsbudgetten geven financiële ruimte om de ambities uit het sportakkoord te realiseren. Buurtsportcoaches zijn belangrijke sleutelfiguren voor de uitvoering van de sportagenda en de realisatie van de geformuleerde doelen. Inmiddels telt het team buurtsportcoaches drie leden met elk een eigen profiel. Een van hen is naast buurtsportcoach ook JOGG-regisseur, de anderen hebben als aandachtspunten aangepast/inclusief sporten en bewegen voor ouderen. In 2023 gaan we beginnen aan de volgende periode van de JOGG-aanpak na het afsluiten van de periode 2021-2022. In deze fase wordt aan de hand van het plan van aanpak verder gewerkt aan de bevordering van een gezonde leefstijl en leefomgeving voor kinderen en jongeren. Ook in deze fase wordt er weer samengewerkt met de gemeenten op de Noord-Veluwe.
Als gevolg van de BTW vrijstelling is er van 2019 voor gemeenten een 'specifieke uitkering stimulering sport' in het leven geroepen ter compensatie van de BTW die niet teruggevraagd kan worden. De gemeente doet hiervoor jaarlijks een aanvraag. Er wordt gewerkt aan een aanbesteding om de onderhoudswerkzaamheden op de sportvelden door een externe partij uit te laten voeren. Na een besluit hierover zal dit in de voorjaarsnota financieel worden verwerkt.
4.
KUNST EN CULTUUR Ontwikkelingen: In 2022 is een nieuw Cultuur- en erfgoedpact afgesloten op de Noord-Veluwe voor de periode 2022-2024. Dit pact is door het college van Hattem ook vastgesteld. Dit is in samenwerking met culturele en maatschappelijke partners in Hattem. Hierbij wordt ingezet op regionale samenwerking waar deze een versterkende werking heeft om ook lokale initiatieven een impuls te geven. Lokale projecten kunnen als voorbeeld dienen voor de regio, er vindt uitwisseling op expertise plaats en er wordt gezocht naar projecten die meerdere beleidsterreinen kunnen verbinden.
26
5.
In de uitvoering van het pact zal Cultuurplein een rol hebben, naast de lokale afspraken die we al hebben met Cultuurplein over de inzet van de cultuurmakelaar. Voor nieuwe activiteiten en evenementen die gericht zijn op de cultuurdeelname, educatie en/of (cultuur)historie van Hattem en haar inwoners, hebben we budget om éénmalig deze activiteiten te ondersteunen. In navolging van de voorgaande jaren zijn in de Subsidiebeleidsregels de voorwaarden opgenomen waaraan deze initiatieven moeten voldoen. In 2022 zijn er in samenwerking met de muziekverenigingen en scholen in Hattem, nieuwe afspraken gemaakt voor het geven van muziekonderwijs op de basisschool om te borgen dat alle kinderen muziekonderwijs krijgen op de basisschool. Onderdeel van de afspraken is dat alle muziekverenigingen én scholen een rol spelen in het laten kennismaken van de Hattemse jeugd met muziekonderwijs. Vanaf het schooljaar 2022-2023 treden deze afspraken in werking, waarbij het streven is om uiteindelijk muziekonderwijs te verzorgen op alle basisscholen in Hattem. De afgelopen jaren zijn door corona zwaar geweest voor de kunst- en cultuursector. Als gemeente hebben we ondersteund daar waar mogelijk, mede dankzij de budgetten die het Rijk beschikbaar heeft gesteld. Deze zijn allemaal volledig ten goede gekomen aan de lokale sector in Hattem.
We zullen in de gaten blijven houden hoe het gaat met de sector, maar we zien gelukkig al dat er weer veel mooie initiatieven en evenementen georganiseerd worden in Hattem.
SUBSIDIEBELEID Ontwikkelingen: Een aantal subsidieontvangers heeft te maken met loon- en prijsstijgingen. Indexatie compenseert (voor een deel) de stijgende kosten die organisaties hebben om de activiteiten te organiseren die de gemeente van hen vraagt. De prijscompensatie die we als gemeente ontvangen via het Gemeentefonds is de basis voor de indexatie voor loon- en prijsstijgingen van te verstrekken subsidies, zijnde 3,6%.
WAT GAAT HET KOSTEN ? Meerjarenraming
Rekening
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Totaal lasten
2.072
1.902
2.070
2.092
2.092
2.203
Totaal baten
-385
-121
-121
-123
-125
-127
Resultaat voor bestemming
1.687
1.781
1.950
1.969
1.968
2.076
(x € 1.000,--)
Meerjarenraming
27
ANALYSE Toelichting
De voorliggende begroting kent ten opzichte van 2022 op het deelprogramma ‘welzijn en sport’ een nadelig saldo van € 169.000,-- en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Begroting (x € 1.000,--)
2022
2023
Verschil
Kulturhus en zwembad
600
733
133
Bibliotheek
218
227
9
IJsbaan
2
2
Sport
266
275
9
Gymnastiekaccommodaties
185
253
68
Kunst en Cultuur
330
277
-52
Mantelzorg en vrijwilligers werk
181
184
3
1.781
1.950
169
Welzijn en Sport
Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: Gymnastiekaccommodaties - Op basis van geactualiseerde meerjaren onderhoud programma gebouwen (MJOP). In 2023 wordt meer onderhoud gepleegd aan de gemeentelijke sportaccommodaties. De kosten worden gedekt uit de hiervoor gevormde egalisatiereserve (N) Kulturhus en Zwembad - De gemeentelijke bijdragen in de exploitatielasten van het Zwembad en MFC De Marke zijn gebaseerd op de aangeleverde begrotingen. Kunst en Cultuur - In 2022 zijn vanuit de corona steunmaatregelen incidenteel bedragen beschikbaar gesteld voor Musea en voor lokale culturele instellingen. Samen € 73.000,-- (V). Op basis van het MJOP wordt meer onderhoud gepleegd aan de Musea, voor € 10.000,-- (N). -
Reserve
28
Voor dekking van kapitaallasten van een drietal investeringen is de beklemde reserve ‘dekking kapitaallasten’ aangewend.
68.000,--
N
133.000,--
N
52.000,--
V
2 Wonen, werken en recreëren
AMBITIE Wonen in Hattem! Het is goed wonen en prachtig leven in Hattem. We zijn omringd door de Natura2000 gebieden van de IJsseluiterwaarden en de Veluwe. Dat maakt Hattem aantrekkelijk, zoals de Hattemers al weten, maar ook steeds meer toekomstige inwoners zien de kwaliteiten van onze Hanzestad. De opgave voor de komende jaren is om deze kwaliteiten enerzijds te beschermen, maar juist ook te blijven kijken en zoeken hoe we de balans vinden met het op een verantwoorde en zorgvuldige manier benutten van onze leefomgeving. Hierbij is de ruimte -letterlijkbeperkt waardoor keuzes gemaakt moeten worden. Duurzaam Hattem! Hattem start een duurzaamheidsoffensief en elke Hattemer profiteert hiervan. We vragen nadrukkelijk aandacht om in onze stad mens, milieu en economie in evenwicht te brengen. We putten onze aarde zo min mogelijk uit, omdat we oog hebben voor toekomstige generaties. Duurzaamheid gaat in Hattem over klimaatverandering, energietransitie en circulariteit, over het op een toekomstbestendige manier omgaan met onze leefomgeving. We gaan voor een Hattemse Green Deal waarin we samen met inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties, Triada, Veluwe Duurzaam en PoweredbyHattem duurzame plannen uitvoeren voor en met iedereen die mee wil doen, ongeacht inkomen of vermogen.
Het centrum van Hattem! De historische binnenstad van Hattem verovert het hart van de toeristen die onze mooie Hanzestad bezoeken. Daarmee is de binnenstad niet alleen een levende herinnering aan het verleden van Hattem, maar ook cruciaal
29
voor de toekomst van Hattem. De schoonheid van ons centrum maakt het tot een prachtige plek om te beleven en elkaar te ontmoeten. Toeristen en inwoners bezoeken de winkels, musea en de horeca, genieten van de sfeer en cultuur en worden vermaakt met mooie evenementen. We willen hier in blijven investeren en de ruimte goed gebruiken. Natuurlijk is daarbij ook oog voor de leefbaarheid van de binnenstad voor bewoners. Bereikbaar Hattem! Hattem veilig en bereikbaar houden is een opgave die continu aandacht vraagt en veel verschillende onderdelen heeft. Het gaat niet alleen over de keuze voor de fiets of de auto, maar ook over het openbaar vervoer, de wegen in Hattem en de verbinding in en met de regio. Dit is extra complex doordat de beslissing over veel oplossingen op andere overlegtafels genomen wordt, zoals in Regio Zwolle, door de provincie Gelderland en de Rijksoverheid. We zien het dan ook juist als taak om met deze mede-overheden de verbinding te blijven leggen en zo voor Hattem te werken aan duurzame bereikbaarheid: lopend, fietsend, met het openbaar vervoer en met de auto. We houden hier bij de inrichting van de openbare ruimte rekening mee.
FINANCIEEL Meerjarenraming
Rekening
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Totaal lasten
8.928
7.743
7.664
7.416
7.771
7.994
Totaal baten
-3.042
-2.705
-1.406
-1.244
-1.081
-1.083
Resultaat voor bestemming
5.886
5.038
6.258
6.172
6.690
6.911
(x € 1.000,--)
30
Meerjarenraming
2a Wonen, werken en recreëren - Ruimtelijke ontwikkeling
BESTUURSAKKOORD HATTEM | 2022 - 2026 -
-
-
-
-
-
-
We werken samen in Regio Zwolle met de Kop van de Veluwe (Elburg, Hattem, Heerde, Nunspeet en Oldebroek) en stemmen af hoe wij ons willen verhouden tot de verstedelijkingsopgave waar Regio Zwolle zich voor gesteld ziet. Groei in kwaliteit en groei van de brede welvaart zijn daarbij ons doel. Ons gebied moet zich in samenhang ontwikkelen, het gaat niet alleen om wonen, maar ook om klimaatadaptatie, bereikbaarheid, kwaliteit van de leefomgeving en werkgelegenheid. We zien in Hattem mogelijkheden voor groei. Deze groei kan echter niet alleen op de huidige inbreidingslocaties gefaciliteerd worden. Om grip te houden en zelf richting te kunnen geven aan onze ontwikkeling gaan we tegelijk aan de lopende locaties op zoek naar nieuwe locaties en ontwikkelrichtingen. We staan open voor groei waarbij groen en/of natuur niet aangetast worden. We kiezen voor nietgrondgebonden woningen en gaan daarover graag het gesprek met de raad en de samenleving aan. Hierbij hanteren we de Omgevingsvisie Hattem en de Gebiedsverkenning Kop van de Veluwe als vertrekpunt. We gaan voor een woningmarkt waar voor iedereen een passende woning te vinden is; starters, gezinnen, alleenstaanden en ouderen. Dit doen we zonder gereserveerdheid over de inzet van enig instrument, zolang het ons doel - een ruimer en diverser en betaalbaar aanbod van woningen voor huidige en toekomstige inwoners - dient.
Er wordt specifiek ruimte gegeven aan Hattemers om in Hattem te kunnen blijven wonen door inzet van een zelfbewoningsplicht, anti-speculatiebeding en een percentage voor inwoners met een sociaal economische binding met Hattem. Om de inzet van deze instrumenten af te stemmen op de doelstelling omarmen wij het Woonplan Hattem en gaan samen met de raad in gesprek om tot een integrale Woonvisie voor Hattem te komen. In Hattem is ruimte voor de ontwikkeling van alternatieve woonvormen, zoals bijvoorbeeld een Knarrenhof, tiny houses en coöperatieve woonvormen. We zien daarnaast ook mogelijkheden in het splitsen van kavels en woningen. We zijn enthousiast over het initiatief Knarrenhof Hattem en bekijken op welke manier we een verdere bijdrage aan de realisatie ervan kunnen geven. We willen inzetten op het verder versimpelen en inzichtelijker maken van vergunningsprocedures. De nieuwe Omgevingswet biedt hiervoor kansen, maar we zoeken ook in onze werkprocessen naar winst voor onze inwoners. We gaan Hattem meer in contact brengen met de natuur, ecologie en biodiversiteit. Als gemeente gaan we daar zelf mee aan de slag in de aanleg en het beheer van de openbare ruimte om zo de kwaliteit en de leefbaarheid van de openbare ruimte te vergroten. We willen de nieuwe generaties ook in de praktijk kennis laten maken met natuur, ecologie en biodiversiteit.
Het liefste zien we dat tot stand komen vanuit een initiatief als bijvoorbeeld een Stadsboerderij. We willen de kennis en kracht in Hattem de ruimte geven. Zo’n initiatief zou ook plek kunnen bieden aan Hattemers die zorg of ondersteuning nodig hebben of hen een kans kunnen bieden om naar vermogen te participeren. Daarnaast willen we natuurinclusief bouwen in Hattem bevorderen. We dichten de energiekloof en bestrijden energie-armoede. We maken duurzaamheids-regelingen aantrekkelijk voor lagere inkomens, zodat zij ook maximaal kunnen profiteren.
31
-
-
-
-
-
-
Alle Hattemers, maar ook het Hattemse bedrijfsleven, hebben de mogelijkheid om mee te komen in ons duurzaamheidsoffensief. Hierin krijgt Veluwe Duurzaam een prominente rol. Hattem sluit aan op het Schone Lucht Akkoord en verbindt zich aan de doelstelling om de gezondheidsschade de komende jaren fors te verminderen. We maken hierbij gebruik van wat het Rijk, de provincie Gelderland, het RIVM en TNO ons aanreiken. De klimaatnotitie Hattem actualiseren we, waarbij een energieneutraal Hattem in 2030 leidend blijft. De warmtevisie wordt per wijk verder uitgevoerd. We wachten het lopende onderzoek over het zonnepark op de vuilstort af en nemen in dialoog met de gemeenteraad hierover een besluit. We streven naar geïntegreerde wind, geluid en energieschermen langs de A50. We blijven ons sterk maken voor meer zonnepanelen op daken. We zijn tegen de opening van Lelystad Airport, vanwege de CO2 uitstoot en de negatieve effecten voor mens en natuur. Zeker in een klimaat- en stikstofcrisis is het voor ons onvoorstelbaar dat het Kabinet een opening op welke termijn dan ook wil overwegen. We vragen onvermoeibaar aandacht voor de Veluwe als natuur- en stiltegebied en vinden de extra overlast van geluid en van fijn- en stikstof die de opening van Lelystad Airport met zich mee zou brengen onaanvaardbaar. Dit standpunt dragen we actief uit, ook op alle (bestuurlijke) overlegtafels.
We willen Hattemers de mogelijkheid bieden om hun woning te verduurzamen. We gaan de mogelijkheid onderzoeken om met Triada, maatschappelijke organisaties en bedrijven een samenwerking op te zetten die er voor zorgt dat energie bespaard wordt en, dat warmte en stroom goedkoper én schoner wordt opgewekt. Inzet is dat de besparingen terugvloeien in de stad in leefbaarheidsprojecten en vergroening. Green Deal Hattem is een project van heel Hattem. We nemen maatregelen op het gebied van duurzaamheid met een horizon van tientallen jaren. Van groot belang is dat iedere Hattemer hierin een stem krijgt. In dit project werken we nauw samen met de gemeenteraad om tot een pakket van duurzame maatregelen te komen. Duurzaamheidsinitiatieven. We gaan onderzoeken hoe de vergunningplicht voor (kleine) duurzaamheidsinitiatieven kan worden verminderd of zelfs kan komen te vervallen. We willen alle mogelijkheden benutten om initiatieven van Hattemers die bijdragen aan het halen van de duurzaamheidsdoelstelling van onze gemeente en het Rijk onderzoeken. We gaan de mogelijkheden in het vergunningtraject hiervoor verkennen en onderzoeken.
RELEVANTE THEMA’S
1. RUIMTELIJKE ORDENING Ontwikkelingen: Op tijd klaar voor de Omgevingswet Voor de invoering van de Omgevingswet zijn we afhankelijk van een definitieve besluitvorming daarover door de Rijksoverheid. Deze afhankelijkheid, in combinatie met benodigde veranderingen wanneer de Omgevingswet wordt ingevoerd zorgen voor een complexe situatie. Hierin richten wij ons op dit moment op een zo goed mogelijk voorbereiding op inwerkingtreding naast het volgen van de besluitvorming over inwerkingtreding. Op dit moment gaan wij nog steeds uit van inwerkingtreding op 1 januari 2023. De interne voorbereidingen, die voor een groot deel ook in H2O verband worden uitgevoerd, liggen op schema. Wij voldoen aan de minimale eisen die worden gesteld aan de daadwerkelijke invoering van de wet. Dat betekent dat werkprocessen in combinatie met de invoering van nieuwe geautomatiseerde systemen zijn beschreven en ingevoerd in de organisatie; de gemeenteraad besluiten heeft genomen over het adviesrecht, een nieuwe planschadeverordening, een nieuwe legesverordening, een adviescommissie ruimtelijke kwaliteit; wij procedures en regels kunnen toepassen als het gaat om onteigening, voorkeursrecht, kostenverhaal en planschade.
32
De invoering van de nieuwe Omgevingswet is een transformatieproces. Eigenlijk begint het “echte werk” pas na de feitelijke invoering. De jaren 2023 en verder staan in het teken van het verder uitwerken van nieuwe werkwijzen die de gemeente in staat stellen de fysieke leefomgeving kwalitatief en kwantitatief goed in te richten en te benutten. Hierbij wordt een goede balans gevonden in opgaven als de energietransitie, klimaatadaptatie en woningbouw en hun beslag op de beschikbare ruimte. Daarnaast zorgen wij dat wij klaar zijn voor nieuwe gedecentraliseerde taken op het gebied van bodem en milieu. De gemeente Hattem heeft bij de invoering van de Omgevingswet de ambitie om zo snel als mogelijk over een volwaardig en volledig instrumentarium conform deze wet te beschikken. Hierdoor beperken wij de transitieperiode zo veel mogelijk en vergroten wij de duidelijkheid voor de Hattemers. Daarnaast bekijken we hoe vorm kan worden gegeven aan de kansen en mogelijkheden die de Omgevingswet biedt op het gebied van participatie, de beleidscyclus en beleids- en sturingsvraagstukken. Omgevingsplan Hattem Een belangrijke voorwaarde voor bovenstaande doelen is het opstellen van een gebiedsdekkend omgevingsplan voor de gehele gemeente.
Bij het maken van dat omgevingsplan moet het gemeentebestuur tal van keuzes maken over de aard en omvang van de regelgeving die in het plan moeten worden opgenomen. Het omgevingsplan is het voornaamste gemeentelijke instrument in de nieuwe Omgevingswet om sneller en flexibeler te kunnen inspelen op alle ruimtelijke ontwikkelingen. De uitdaging is om in het omgevingsplan een balans te vinden tussen het beschermen van de kwaliteiten van onze leefomgeving èn het vormgeven van mogelijkheden voor ontwikkeling. Het resultaat voor 2023 is de uitwerking in inhoud, tijd en geld van hoe we toewerken naar het Omgevingsplan Hattem. Communicatie Zodra de invoering van de Omgevingswet een feit is, wordt breed naar alle betrokkenen (inwoners, bedrijven en partners in de keten) uiteen gezet welke veranderingen de wet met zich meebrengt. In de organisatie leren alle betrokken medewerkers al werkend hoe de wet zijn beslag krijgt in hun werk. Digitaal stelsel Omgevingswet Het Digitaal stelsel Omgevingswet is een elementaire schakel in het systeem van uitvoering van de Omgevingswet. Wij willen in 2023 de digitale informatievoorziening over de leefomgeving verder ontwikkelen. Uiteindelijk doel is dat alle initiatiefnemers voor ruimtelijke plannen over dezelfde digitale informatie kunnen beschikken als de overheid.
Monitoring en Evaluatie Wij hebben in 2023 een beleidscyclus ingericht om gestructureerd de nieuwe werkwijzen en effecten van de Omgevingswet te evalueren. Daarin is ook een voorstel opgenomen welke ontwikkelingen en aanleidingen er zijn om de belangrijkste instrumenten (Omgevingsvisie en Omgevingsplan) desgewenst te actualiseren. Financieel De kosten van de verdergaande invoering van de Omgevingswet hebben we ingeschat door het op de Hattemse schaal toepassen van het financieel dialoogmodel van de VNG. Voor 2023 is net als in 2022, een hogere inzet van medewerkers en middelen nodig. Voor het verder invoeren van de Wet en voor het opstellen van het Omgevingsplan wordt externe capaciteit ingehuurd. De werkzaamheden van de Omgevingswet worden gefinancierd uit incidentele middelen.
Lelystad Airport De geplande vliegroutes voor Lelystad Airport vormen een bedreiging voor de leefbaarheid op de Veluwe en de woonomgeving van Hattem. De gemeente Hattem is dan ook tegen de opening van de luchthaven. De gemeente Hattem zet zich samen met bewoners, omliggende gemeenten (H2O/Elburg/Epe/Voorst/ Zwolle/Kampen), provincies en andere natuurlijke partners in voor het voorkomen van deze ontwikkeling. Er wordt zowel ingezet op lobby als op overleg met de belangrijkste instanties zoals het ministerie (I&W) van de luchtverkeersleiding (LVNL) en de provincie Gelderland. Ook de lange termijnontwikkelingen rond luchtvaart worden gevolgd om tijdig te kunnen reageren. Het besluit van het kabinet over de opening van
33
Lelystad Airport is twee jaar uitgesteld. Dit geeft de regio meer ruimte om Den Haag te overtuigen van de grote nadelen van opening van de luchthaven voor ons gebied.
Stikstof De stikstof-crisis in Nederland heeft een grote impact op zowel natuur als samenleving. De natuur in Nederland ondervindt al jarenlang de negatieve effecten van hoge stikstofdepositie. Deze depositie wordt veroorzaakt door uitstoot van ammoniak en stikstofoxiden. Nieuwe ontwikkelingen, zoals woningbouw of de aanleg van wegen en voorzieningen, bosten vaak met de regels die zijn opgesteld om stikstofuitstoot te verminderen. De transformatie van de agrarische sector die noodzakelijk is om de uitstoot op een lager niveau te brengen veroorzaakt veel maatschappelijke weerstand. De gemeente Hattem wil via de samenwerking Kop van de Veluwe input leveren voor de transformatie van het landelijk gebied door middel van het opstellen van een integraal gebiedsplan. De provincie is aan zet voor deze gebiedsplannen, maar heeft daarbij de regiogemeenten nodig. Voor 2023 zijn middelen gereserveerd om een bijdrage te kunnen leveren aan het gebiedsplan.
2. WONEN Ontwikkelingen: Landelijke en regionale ontwikkelingen Het zoeken van een passende en betaalbare woning is een onderwerp dat veel mensen raakt. Inwoners worden geconfronteerd met hoge woningprijzen en er is een woningaanbod dat achterblijft bij de vraag. Ook bij huurwoningen is betaalbaarheid en beschikbaarheid van passende woningen een knelpunt dat elke dag wordt gevoeld. Daarnaast sluit de bestaande woningvoorraad ook niet meer aan op de veranderende bevolkingssamenstelling en woonbehoeften. Zowel vanuit het Rijk (woondeal) als vanuit de regio (Verstedelijkingsstrategie Zwolle/Kop van de Veluwe) wordt gestuurd op een versnelling en intensivering van de woningbouwproductie. Het Rijk vraagt in het bijzonder aandacht voor het ophogen van het aandeel goedkope en betaalbare koop- en huurwoningen. Daarnaast is er veel aandacht voor een gebiedsgerichte aanpak, waarbij integraal gekeken wordt naar alle relevante thema's en lagen die van belang zijn voor het maken van ruimtelijk keuzes. Vanuit Hattem wordt volop ingezet in de samenwerking met de Kop van de Veluwe, waarin naast de 5 gemeenten ook de provincie Gelderland en het waterschap Vallei en Veluwe meedoen. Hattem heeft in de Omgevingsvisie al een mooie eerste voorzet gedaan voor de Hattemse bijdrage aan de woningbouwintensivering.
In overleg met provincie en regio zal moeten blijken of dit voldoende is, of dat extra inzet nodig is.
Omgevingsvisie en Programma Wonen In 2022 is intensief gewerkt aan het opstellen van een Programma Wonen. Het Programma Wonen is een verdere beleidsmatige uitwerking van de Omgevingsvisie voor het thema wonen. Ook wordt in het programma de vertaling gemaakt naar de woningbouwprogrammering en worden keuzes gemaakt voor het in te zetten instrumentarium. Tenslotte vormt het Programma Wonen de grondslag voor de prestatieafspraken met de woningbouwcorporaties Triada en Habion. Het programma wordt inhoudelijk gevoed door: de (kaders vanuit de) Omgevingsvisie het woonplan van de gemeenteraad (2021) de woonbehoefteonderzoeken die zijn uitgevoerd en 2019 en 2021 onderzoeken naar instrumentarium de verstedelijkingsstrategie Zwolle/gebiedsverkenning Kop van de Veluwe de recente landelijke ontwikkelingen (o.a. woonplan minister De Jonge) gesprekken met de gemeenteraad, belangengroepen, corporaties, marktpartijen, etc. Het Programma Wonen wordt eind 2022 afgerond en begin 2023 ter besluitvorming voorgelegd aan de gemeenteraad.
34
Prestatieafspraken De Huisvestingswet geeft handvatten voor de sturing van de gemeente op de woningbouw-corporatie. De gemeente kan via prestatieafspraken sturen op investeringsprioriteiten binnen het werkveld van de corporaties. De gemeente zal dit vanuit de beleidslijn van de Omgevingsvisie en het Programma Wonen vormgeven. Verder wordt verkend hoe meerjarige afspraken met de corporaties kunnen worden opgesteld. Het college zal hier in afstemming met de raad invulling aan geven.
Woningbouwlocaties algemeen Begin 2023 zal de grondexploitatie van Assenrade formeel worden afgesloten. De laatste werkzaamheden aan de openbare ruimte van de wijk (wegen en groenzones) worden in 2022 afgerond. Daarmee is de nieuwbouwwijk met 280 woningen definitief afgerond en zal het gebied worden opgenomen in het reguliere beheerprogramma. Om de woningvraag van de toekomst te kunnen bedienen heeft Hattem na Assenrade drie grotere inbreidingslocaties: ’t Veen en de twee woonzorgzones. Aanvullend zijn er diverse inbreidingslocaties waar met name appartementen worden gerealiseerd. Hiervoor zijn op dit moment meerdere ruimtelijke procedures in voorbereiding. Daarnaast zijn er diverse zoeklocaties voor woningbouw aangewezen in de Omgevingsvisie. Voor een aantal van deze locaties lopen in 2022 al verkenningen door de gemeente of de ontwikkelaar. In 2023 zal dit proces worden doorgezet en geïntensiveerd. Op dit moment loopt een locatieonderzoek naar locaties om tijdelijke woonunits te plaatsen het college heeft de ambitie uitgesproken deze units beschikbaar te stellen voor diverse doelgroepen, waaronder statushouders en Oekraïense vluchtelingen.
Woonzorgzones De Bongerd | In 2021 en 2022 zijn door initiatiefnemers Habion en Hanzeheerd de voorbereidingen getroffen voor het concept-bestemmingsplan. Als gevolg van inspraak door en participatie met omwonenden ging het bestemmingsplan in augustus 2022 ter inzage; een half jaar later dan voorzien. De verwachting is dat in 2023 de benodigde vergunningen kunnen worden verleend voor de vernieuwbouw van het complex naar een nieuw huisvestingsconcept. Initiatiefnemers zullen met de omgeving een cocreatieproces voeren voor de inrichting van het terrein en de architectonische kwaliteit. Voor de vereniging Gelre Petanque wordt door de gemeente in samenwerking met de initiatiefnemer en de vereniging een passend alternatief geboden. De gemeente heeft bij de vernieuwbouw van De Bongerd de rol van bewaker van kwaliteit (woonproduct, zorgaanbod en stedenbouwkundig) en faciliteert het ruimtelijk planologisch proces, op basis van de anterieure overeenkomst. De gemeentelijke kosten worden hiermee afgedekt. De gemeentelijke inzet vraagt wel capaciteit die deels is ingehuurd en onder de werking van de overeenkomst valt. Het programma is afgestemd met de ontwikkeling op de zone Geldersedijk. Zone Geldersedijk | Met de vaststelling van het bestemmingsplan eind 2021 zijn de ambities uit de stedenbouwkundige visie (december 2019) en stedenbouwkundig plan (november 2020) planologisch verankerd.
Bij de vaststelling van het bestemmingsplan werd een grondexploitatie aangeboden waarin tevens een risicoparagraaf is opgenomen. De gemeentelijke kosten moeten worden terugverdiend uit de grondverkoop van de oude ijsbaan en de Van Heemstralocatie. In 2022 liep een beroepsprocedure bij de Raad van State. Wanneer het bestemmingsplan rechtskracht heeft, kan ook voldoende zekerheid geboden worden bij de verkoop onder voorwaarden van de uitgeefbare percelen. Op die percelen kan dan het gewenste aanbod van zelfstandige en niet-zelfstandige wooneenheden voor ouderen (zonder en met zorgbehoefte) worden gerealiseerd. Voor de verkoop zijn in 2022 de voorbereidingen getroffen, zodat in 2023, als het bestemmingsplan onherroepelijk is, de aanbesteding kan plaatsvinden. Feitelijke realisatie van de onderdelen wonen/zorg enerzijds en onderwijs (IKC) anderzijds zullen doorlopen in de jaren vanaf 2023, afhankelijk van mogelijke fasering. Voor de parkachtige openbare ruimte die de bouwpercelen omringt, is in 2022 een inrichtingsplan gemaakt met speel- en beweegelementen. Dit inrichtingsplan wordt gefaseerd gerealiseerd in afstemming met de bouwstromen.
Transformatie 't Veen Sinds 2017 is het bedrijventerrein ’t Veen in transitie. Dit voormalige bedrijventerrein wordt een woonwijk waar ruimte is voor ruim 600 woningen. Het is daarmee de grootste inbreidingslocaties in onze gemeente.
35
In 2021 is gestart met de bouw van de eerste woningen op ’t Veen-Noord (voormalige Antarctica-locatie) en recent zijn enkele daarvan ook al opgeleverd. Een mijlpaal in de ontwikkeling van deze wijk waarbij komend jaar verschillende ontwikkelingen op de rol staan. We volgen op basis van het Ontwikkelingsperspectief (2013) een strategie voor de transformatie volgens een aantal parallelle sporen. Concreet gaat het over: a) verkabeling van de hoogspanningsverbinding; b) ontwikkelplannen haalbare clusters; c) alternatieven voor bedrijven; d) Chw-bestemmingsplan inclusief duurzaamheidsdoelstellingen. De basis hiervoor wordt versterkt door het ontwikkelkader en de grondexploitatie (december 2019). We werken samen met partijen uit de markt en semi-overheid die risico kunnen en willen dragen omdat hun doelstellingen aansluiten bij de ambities van de gemeente. Om de ambitie kracht bij te zetten, is een financiële voorziening getroffen die de komende 10 jaar opbouwt tot 2 miljoen euro. Het ontwikkelkader en grondexploitatie zijn flexibel en kunnen aangepast worden naar de marktomstandigheden en de vertrekbereidheid van zittende bedrijven. In 2021 ontvingen we, ondersteund door een co-financiering van provincie Gelderland, een rijkssubsidie (Woningbouwimpuls) – gezamenlijk een bedrag van 3,6 miljoen euro.
Andere bereikte resultaten in 2021 en 2022 zijn Basisontwerp verkabeling, start bouw fase 2 Veen-Noord, onherroepelijk bestemmingsplan en vergunning voor Lidl, omgevingsvergunning en start verkoop Consmematerrein. Begin 2023 zal het nieuwe Chw-bestemmingsplan aan de raad worden aangeboden ter vaststelling. Dat plaveit de weg voor de realisatiefase van de verkabeling en verdere planvorming in met name het Dijkmilieu en omgeving. Het bestemmingsplan is geschoeid op de leest van de nieuwe Omgevingswet en bevat diverse experimenteerruimte om in de complexe situatie op ’t Veen de transformatie mogelijk te kunnen (blijven) maken. Via een nieuw stelsel van kostenverhaal en mogelijk aanvullende subsidie worden de gemeentelijke kosten gedekt.
Monumenten In 2023 gaan we onderzoeken op welke wijze we het duurzaam in stand houden en gebruiken van monumenten kunnen stimuleren.
3. MILIEU EN DUURZAAMHEID Ontwikkelingen: Green Deal Hattem We starten in 2023 met de Green Deal Hattem. Met de Green Deal Hattem willen wij in gezamenlijkheid met inwoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven en ondernemers duurzame plannen ontwikkelen en uitvoeren. Hiervoor willen we de kennis, expertise en ervaring van alle Hattemers inzetten, zodat we collectief als Hattem een duurzaamheidsoffensief starten om Hattem toekomstbestendig te maken voor komende generaties. De doelen, vorm en inhoud en te behalen resultaten worden door de gemeenschap zelf vormgegeven. Dit is een traject dat als rode draad door deze bestuursperiode zal lopen. We werven hiervoor een projectleider Green Deal Hattem die dit traject zal gaan begeleiden.
De Groene Icoon In 2023 geven we uitvoering aan het project de Groene Icoon. Dit plan rondom de Veldhoeve en de Distelhoeve geeft de stenige omgeving een metamorfose naar een groene plek waar het aangenaam bewegen, recreëren en ontmoeten is. Het groen en water wordt tot in de haarvaten van de wijk gebracht. Het mooie is dat het ontwerp tot stand is gekomen in nauwe samenspraak met de bewoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers rondom de Veldhoeve. Hittestress wordt met dit plan gereduceerd en de biodiversiteit wordt vergroot. Voor de realisatie van het kerngebied (omgeving Veldhoeve) hebben wij een subsidie ontvangen van de provincie Gelderland en ook in de benodigde gemeentelijke bijdrage is voorzien. Voor de financiering van de omgeving van de Distelhoeve zijn we in gesprek met onze samenwerkingspartners (o.a. het waterschap).
36
Regionale Energiestrategie (RES) In samenwerking met zeven gemeenten op de Noord-Veluwe werken we aan het opwekken van duurzame energie in onze regio. In regionaal verband zoeken we naar mogelijkheden om duurzame energie op te wekken via zon of wind. We zoeken hierin ook uitdrukkelijk de samenwerking met gemeenten en regio’s die aan het Hattemse grondgebied grenzen. In 2023 starten we een gebiedsverkenning duurzame energieopwek voor de corridor N50/A50. In nauwe samenwerking met onze buurgemeenten (Oldebroek, Kampen en Zwolle) onderzoeken we welke mogelijkheden er zijn voor het creëren van een energielandschap in deze corridor. Onderdeel van de RES is de vastgestelde Transitievisie Warmte. Hierin werken we aan twee doelstellingen: 1) het ‘transitie gereed’ maken van huizen en wijken; 2) het zoeken naar duurzame energiebronnen binnen de gemeente waarmee een warmtenet kan worden gecreëerd voor (delen van) Hattem. We onderzoeken in 2023 of de IJssel een duurzame warmtebron voor wijken of buurten in Hattem kan zijn. In het kader van de RES zijn wij in gesprek met ondernemers van het bedrijventerrein ‘De Netelhorst’. Zij willen het bedrijventerrein verduurzamen en vergroenen. In 2023 onderzoeken we of een alternatieve warmtebron (ten opzichte van aardgas) het bedrijventerrein kan verwarmen.
Regionale samenwerking Duurzaamheid, Water & Klimaatadaptatie We dragen bij aan en hebben voordeel van de regionale samenwerkingsagenda's van de zeven gemeenten op de Noord-Veluwe. Complexe en nieuwe thema’s die op het bordje van elke gemeente liggen, worden in een gezamenlijkheid besproken, zodat we kennis en ervaring delen. Dit betreft voor duurzaamheid bijvoorbeeld de warmtetransitie. Voor water en klimaatadaptatie (zie ook de alinea Klimaatadaptatie bij Fysieke leefomgeving (5.2.3)) betreft dit bijvoorbeeld het gemeentelijke hitteplan. We werken ook aan thema’s die een grensoverschrijdend karakter hebben en een regionale aanpak vergen. Een voorbeeld hiervan is het gezamenlijke belang om inwoners te helpen hun huis en leefomgeving te verduurzamen en het daarvoor instellen van het regionale duurzaamheidsloket dat in elke gemeente actief is. Dit loket zal vanaf 2023 inwoners niet alleen met energievragen maar ook vragen over water en klimaatadaptatie gaan helpen. De nieuwe samenwerkingsagenda's vanaf 2023 worden momenteel opgesteld.
Duurzaamheidsloket Samen met zes andere gemeenten in de regio Noord-Veluwe werkt de gemeente Hattem nauw samen om de energietransitie te versnellen middels het Duurzaamheidsloket. Bij het Duurzaamheidsloket kunnen inwoners terecht met vragen over het verduurzamen (isoleren) van de woning en de leefomgeving. Het Duurzaamheidsloket fungeert ook als vraagbaak voor inwoners over verschillende subsidiemogelijkheden. We spreken in 2023 specifiek voor Hattem een jaarplan af met het Duurzaamheidsloket.
Young Energy Team In 2023 zetten we het Young Energy Team voort. Dit team van jonge enthousiaste Hattemers wordt ingezet om proactief Hattemers te benaderen om duurzame maatregelen in en om het huis te treffen. Het gaat hierbij om het ondersteunen van inwoners met kleine maatregelen en handelingen die gedragsverandering teweegbrengen en het energiegebruik verlagen. Hierin wordt samengewerkt met en doorverwezen naar verschillende maatschappelijke partners. Bestrijden energiearmoede In deelprogramma 5.1.2 (schulddienstverlening en bestrijden energiearmoede) is al aangegeven dat we in de gemeente Hattem een Maatwerkfonds Energie willen oprichten voor inwoners die de hoge energiekosten niet kunnen voldoen. Het Duurzaamheidsloket en het Young Energy Team kunnen in het contact met de inwoners een belangrijke rol vervullen door te signaleren en informeren.
37
Duurzaamheidsfonds De gemeente stimuleert inwoners te investeren in het verduurzamen van hun eigen huis, tuin en omgeving. In 2023 gaat de gemeente onderzoeken of inwoners via de gemeente geld kunnen lenen uit een in te stellen fonds.
Gemeentelijk vastgoed Gemeente Hattem werkt samen met de provincie Gelderland aan het verduurzamen van het gemeentelijk vastgoed. Samen met de coaches en adviseurs van het provinciale team ‘verduurzamen maatschappelijk vastgoed’ brengen we het vastgoed in beeld en onderzoeken we de mogelijkheden om de gebouwen te verduurzamen. Het betreft onder andere de gebouwen van Gymzaal Spoorstraat en het Anton Pieckmuseum. De werkzaamheden zijn ondergebracht in het meerjaren onderhoudsprogramma (MJOP).
Zonneveld op de voormalige vuilstort PoweredbyHattem heeft een initiatief ingebracht voor de realisatie van een zonneveld op de voormalige vuilstort. Omdat het hier gaat om een Natura2000-gebied moet goed bekeken worden hoe de belangen van duurzame energie-opwek en natuur zich tot elkaar verhouden en of deze functies gecombineerd kunnen worden. In 2023 willen wij dit onderwerp met de gemeenteraad bespreken en hierover een besluit nemen. Vanwege de Natura2000 status van de locatie heeft ook de provincie Gelderland een rol in het proces.
Duurzame mobiliteit Deelauto’s De voorlopige prognose voor de komende jaren is dat de elektrische deelauto’s de komende jaren vaker gebruikt gaan worden en het wagenpark dus kan worden uitgebreid. Door het stimuleren van duurzaam vervoer draagt Hattem bij aan het doel om in 2050 klimaatneutraal te zijn. Laadpalen De behoefte aan duurzaam vervoer en elektrische laadpalen groeit. Gemeente Hattem voorzag al eerder in deze behoefte door logische locaties uit te zoeken die verspreid zijn over de stad. We kijken hoe we dit in 2023 voort kunnen zetten. Slimme bandenpomp De slimme bandenpomp draagt bij aan het terugdringen van de CO2-uitstoot. In 2023 willen wij het gebruik hiervan verder stimuleren.
Educatie Klompenpad voor Kids Samen met inwoners en maatschappelijke partners wordt gewerkt aan het ontwikkelen van een Klompenpad voor Kids. Kinderen kunnen spelenderwijs kennismaken met natuur en het milieu. We bezien in 2023 verder hoe we het plan kunnen uitvoeren. Groene Zomercampus Het is belangrijk om kinderen te betrekken bij een duurzame leefomgeving. Daarom werkt gemeente Hattem samen met de Groene Zomercampus. Tijdens dit jaarlijks terugkerende evenement worden leuke en leerzame activiteiten georganiseerd, bedoeld voor kinderen van 4 tot en met 18 jaar.
38
WAT GAAT HET KOSTEN ? Meerjarenraming
Rekening
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Totaal lasten
2.271
1.996
1.999
1.676
1.679
1.678
Totaal baten
-607
-1.828
-694
-628
-467
-468
Resultaat voor bestemming
1.663
168
1.306
1.048
1.211
1.210
(x € 1.000,--)
Meerjarenraming
ANALYSE Toelichting
De voorliggende begroting kent ten opzichte van 2022 op het deelprogramma ‘ruimtelijke ordening’ een nadelig saldo van € 1.138.000,-- en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Begroting (x € 1.000,--)
2022
2023
Verschil
Ruimtelijke ordening
-194
42
237
Vergunningverlening en handhaving
-596
422
1.018
Wonen
69
40
-29
Erfgoed
194
143
-51
Milieu en duurzaamheid
378
426
49
Omgevingswet
317
232
-85
Ruimtelijke Ordening
168
1.306
1.138
Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: Ruimtelijke ordening - Betreft minder incidentele legesopbrengsten bestemmingsplan buitengebied (N) Vergunningverlening en handhaving Ten opzichte van 2022 worden er minder legesopbrengsten verwacht, dit doordat incidentele opbrengsten lager uitvallen en het effect van de Omgevingswet geëffectueerd is (N) Wonen - Eenmalige kosten in 2022 voor het opstellen van de woonvisie zorgen voor het positieve verschil (V) Erfgoed - Het meerjarenonderhoudsplan gebouwen is geactualiseerd. Voor 2022 zijn voor de Molen en de Dijkpoort nog kosten voor groot onderhoud begroot. Verrekening vindt plaats met de hiervoor gevormde egalisatiereserve (V) Milieu en duurzaamheid - Betreft in 2023 incidentele begrote budgetten voor uitvoering van het klimaatbeleid aangevuld door een budgetoverheveling van in 2022 nog niet bestede gelden (N) Omgevingswet - Betreft voornamelijk inhuurkosten die in de totale personele kosten van de organisatie worden meegenomen (V)
237.000,-- N
1.018.000,- N -
29.000,-- V
51.000,-- V
49.000,-- N
85.000,-- V
39
-
Reserve
-
40
Voor dekking van kapitaallasten van de investering restauratie stadsmuur nabij de molen is de beklemde reserve ‘dekking kapitaallasten’ aangewend. Aan de algemene reserve zijn de middelen onttrokken voor de uitvoering van het beleid Klimaat Energie. De middelen zijn hiervoor ontvangen maar worden in 2022 nog niet besteed.
2b Wonen, werken en recreëren - Economische ontwikkeling
BESTUURSAKKOORD HATTEM | 2022 - 2026 -
-
-
-
We willen de binnenstad vitaal en onderscheidend houden. De gemeente en de HAVO hebben in 2016 een convenant getekend met daarin acties om de vesting vitaal te houden. We zien graag dat Hattemers lokaal hun inkopen kunnen doen, zowel voor het vitaal houden van de binnenstad als vanuit het oogpunt van duurzaamheid. We willen ondernemers uitdagen en met hen meedenken over wat voor de komende jaren de acties moeten zijn om de levendigheid, beleving en de kwaliteit van onze binnenstad te versterken en de rol van ondernemers en winkelaanbod daarin. We zien daarbij ook een belangrijke rol voor het vermarkten en promoten van Hattem door Visit Hattem. Door een afgebakende zondagsopenstelling van winkels kan mogelijk de kwaliteit van de beleving van de binnenstad versterkt worden. Dat levert wel spanning op met de ambitie om te werken aan de groei in kwaliteit die we nastreven en de rust en reflectie die we als mens en maatschappij ook nodig hebben om ons te ontwikkelen. De mogelijkheid om altijd en overal aankopen te doen, draagt niet bij aan het duurzamer omgaan met de aarde. Als een zondagsopenstelling niet door het grootste deel van de ondernemers benut zou gaan worden, dan leidt het slechts tot versnippering van het aanbod en doet het afbreuk aan de sfeer in en beleving van de binnenstad.
Daarom willen we in samenspraak met de raad zorgvuldig onderzoeken of minimaal 2/3e van de ondernemers in de binnenstad de behoefte heeft aan een zondagsopenstelling, voordat we daar ruimte voor geven. Daar achteraan zou dan nog de vraag komen over hoeveel zondagen en welke tijdsvensters het zou moeten gaan. Hattem kent immers vele kleinere winkels en speciaalzaken die belangrijk zijn voor de sfeer en beleving van de binnenstad, maar voor wie een zondagsopenstelling mogelijk een zware inspanning betekent. De binnenstad levert een belangrijke bijdrage aan de Hattemse economie. Dat geldt ook voor de bedrijven die Hattem rijk is, of dat nu vanaf een industrieterrein is of door zelfstandigen die dat vanaf andere locaties doen. Voor veel Hattemers geldt dat zij hun inkomen buiten Hattem verdienen, veelal in Regio Zwolle. We blijven dan ook volop deelnemen in Regio Zwolle en willen meepraten over en bijdragen aan het toekomstbestendig maken van de regionale economie en de arbeidsmarkt. We willen ook voor onze inwoners investeren in een Leven Lang Ontwikkelen zodat zij weerbaar en wendbaar zijn op de arbeidsmarkt. We gaan Hattem als cultuurstad versterken door de aandacht voor cultuur zowel in het basisonderwijs als in onze stadspromotie op niveau te houden en waar noodzakelijk gericht uit te breiden.
Het verhaal van Hattem is veel breder dan alleen cultuur, ook ons Hanze verleden, het prachtige historische decor en ons landschap en de evenementen met bovenlokale aantrekkingskracht maken daar deel van uit. Wij gaan in 2024, als Hattem 725 jaar stadsrechten bezit, maar ook tijdens het Hanzejaar, aandacht besteden aan deze bijzondere momenten. In dat jaar willen we in samenwerking met onze musea alle Hattemers de mogelijkheid bieden om de stad en haar historie (nog beter) te leren kennen. De jeugd brengt via de scholen al een bezoek aan de musea. We willen nieuwe inwoners van Hattem ook kennis laten maken met de musea en ze op die manier niet alleen welkom heten, maar ook betrekken bij Hattem.
41
-
We vinden het belangrijk dat we in Hattem belangrijke dagen vieren en herdenken. Dat zorgt er voor dat we stilstaan, reflecteren, en heden en verleden verbinden. Met inwoners en ondernemers onderzoeken we of Hattem FairTrade gemeente kan worden. Zo dragen we ook buiten Hattem bij aan kansengelijkheid door een eerlijke prijs voor boeren, arbeiders en producenten.
RELEVANTE THEMA’S
1. ECONOMIE Ontwikkelingen: Binnenstad De binnenstad levert een belangrijke bijdrage aan de Hattemse economie. We willen deze vitaal en onderscheidend houden. Samen met de HAVO willen we nadenken over welke acties nodig zijn om de levendigheid, beleving en de kwaliteit van het winkelaanbod te versterken. Eén van de zaken die we gezamenlijk oppakken is het uitstallingenbeleid.
Bedrijventerreinen Op Bedrijvenpark H2O wordt in totaal circa 63 ha (netto) bedrijfsgrond ontwikkeld. De Ontwikkelingsmaatschappij Hattemerbroek BV is verantwoordelijk voor de aan- en verkopen. Dekking vindt plaats uit de opbrengsten in de grondexploitatie. Door de gunstige marktsituatie van de afgelopen jaren is de verkoop van kavels goed aangetrokken. Zicht op realisatie van de nieuwe aansluiting op de A28 heeft hierop ook een gunstig effect. Ook voor het Hattemse plandeel is de uitgangssituatie goed. Een groot deel van de kavels is verkocht of in optie uitgegeven. In 2021 en 2022 zijn diverse bedrijfspanden gerealiseerd op het Hattems plandeel. De verwachting is dat eind 2023 de meeste resterende kavels zijn verkocht, zowel op het Hattems als het Oldebroeks plandeel. Op Netelhorst wordt samen met ondernemers gewerkt aan verduurzaming, vergroening en toekomstbestendigheid van het bedrijventerrein.
Regionale economie Samen met de Regio Zwolle en in Kop van de Veluwe verband willen we bijdragen aan het toekomstbestendig maken van de regionale economie en arbeidsmarkt. Kennispoort blijft belangrijk als eerstelijns adviesorgaan voor ondernemers. In 2023 loopt het programma Upgrade Jezelf af, maar wordt er tevens gekeken naar een mogelijke invulling voor de periode daarna.
2. RECREATIE EN TOERISME Ontwikkelingen: Hanze Het jaar 2023 staat in het teken van de Hanze. Dit 'Hanzejaar' is een initiatief van zowel het NBTC, Hanzesteden Marketing als de Veluwe. Gedurende dit jaar vinden verschillende evenementen, activiteiten en marketingacties plaats in alle Hanzesteden. In Hattem is er een lokale werkgroep opgericht onder coördinatie van Visit Hattem. Deze werkgroep werkt aan een lokaal programma met evenementen en activiteiten. We stellen hier een passend incidenteel budget voor beschikbaar en bekijken ook vast welk budget nodig is voor de voorbereiding van Hattem 725 jaar en waar dit elkaar kan versterken. Hanzesteden Marketing en Visit Hattem spelen bij de coördinatie en organisatie hiervan een belangrijke rol. Beide organisaties worden hierin inhoudelijk en financieel ondersteund door de gemeente Hattem.
Veluwe Op de Veluwe wordt gewerkt aan de recreatieve infrastructuur en ontvangstlocaties. Samen met het Routebureau wordt in onze gemeente het ruiter- en menroutenetwerk aangelegd en gewerkt aan een ontwerp voor het wandelknooppuntennetwerk. Dit doen we samen met onze buurgemeenten.
42
Daarnaast kijken we of de bebording nog actueel is en waar nodig updaten we deze in de nieuwe Veluwse huisstijl. De marketing van Hattem als onderdeel van de Veluwe wordt uitgevoerd door Visit Veluwe. In de samenwerking met buurgemeenten op de Noord-Veluwe staat de verbinding tussen de Hanzesteden en het achterland centraal.
Visit Hattem Visit Hattem is een belangrijke samenwerkingspartner voor ons als gemeente waar het gaat om de marketing en promotie van Hattem als Hanzestad. Visit Hattem speelt hierbij lokaal een coördinerende rol en werkt nauw samen met regionale partijen zoals Hanzesteden Marketing en Visit Veluwe. Het toeristisch informatiepunt is een herkenbare plek voor toeristen en bezoekers, met een belangrijke ontvangstfunctie. Die gastvrijheid wordt mede ingevuld door een grote groep vrijwilligers. Deze twee functies van Visit Hattem, de marketing en het toeristisch informatiepunt, behoren tot de basisinfrastructuur van het toeristisch beleid in onze gemeente. Daarom verhogen we structureel de subsidie voor Visit Hattem op deze onderdelen met € 17.500 naar een totaal van € 53.000. Dit is reeds opgenomen in de Subsidieregeling 2023. Met deze bijdrage is Visit Hattem voor die onderdelen minder afhankelijk van bijdragen van derden, wat de stabiliteit en bedrijfscontinuïteit van Visit Hattem ten goede komt. Voor het organiseren van evenementen blijft Visit Hattem grotendeels afhankelijk van bijdragen vanuit het Ondernemersfonds.
WAT GAAT HET KOSTEN ? Meerjarenraming
Rekening
Begroting
Begroting
2021
2022
2023
2024
2025
2026
Totaal lasten
2.236
1.062
531
507
517
506
Totaal baten
-1.860
-367
-86
-89
-92
-96
376
695
445
418
424
410
(x € 1.000,--)
Resultaat voor bestemming
Meerjarenraming
ANALYSE Toelichting
De voorliggende begroting kent ten opzichte van 2022 op het deelprogramma ‘economische ontwikkeling’ een voordelig saldo van € 250.000,-- en is opgebouwd uit: Verschillenanalyse Begroting (x € 1.000,--)
2022
Straatmarkten
2023
Verschil
2
1
Economie
298
42
-256
Recreatie en toerisme
216
225
9
Vastgoed
167
176
9
Bouwgrondexploitatie
13
Economische ontwikkeling
695
Dit voor- c.q. nadeel is hoofdzakelijk ontstaan op: Economie - Voor 't Veen zijn in 2022 bedragen ten gunste van de voorziening gebracht. Ingaande 2023 is op grond van BBV-
-13 445
-250
256.000,--
V
43
voorschriften een reserve gevormd. Dit maakt dat de exploitatiekosten op het product lager zijn dan in 2022. -
Reserve
-
44
Met als onderlegger het meerjarenonderhoudsplan gebouwen worden de kosten van cyclisch onderhoud met de egalisatiereserve gebouwen verrekend. Voor de toekomstige infrastructurele investeringen op 't Veen is ter dekking van exploitatiekosten een reserve gevormd. Het betreft een jaarlijkse dotatie en de te verhalen kosten uit anterieure overeenkomsten.
2c Wonen, werken en recreëren - Fysieke leefomgeving
BESTUURSAKKOORD HATTEM | 2022 - 2026
-
-
-
-
-
-
We kiezen in Hattem voor de fiets. Hattem is een fietsstad en scoort al hoog op het aantal fietsbewegingen per dag, maar we willen dit verder stimuleren en faciliteren. Hattem kent een goed voorzieningenniveau en door de verbindingen met de directe omgeving en met name Zwolle, zijn veel voorzieningen ruim binnen fietsbereik. Fietsen is een duurzame manier om je te verplaatsen, maar daarnaast legt de fiets een minder grote claim op de openbare ruimte dan andere vervoersmiddelen. We willen samen met onze partners en de raad een fietsplan voor Hattem opstellen. Hierin willen we naast een visie ook een verdere concretisering van onze ambities opnemen over de fietsinfrastructuur, fietsveiligheid, fietsparkeervoorzieningen en de mogelijkheden om aan te sluiten bij (bestaande) fietssnelwegen. We zetten in op het nog verkeersluwer maken van onze winkelstraten. Om de kwaliteiten van ons centrum nog meer tot z’n recht te kunnen laten komen en een veilig verblijfsklimaat te creëren, zetten we in op het nog verkeersluwer maken van het centrum winkelgebied (de Kruisstraat, de Kerkstraat en de Markt). Voor het laden en lossen stellen we venstertijden vast. Daarnaast gaan we de mogelijkheid onderzoeken om emissievrij te laden en te lossen in de binnenstad. Hierbij zien we de ontwikkeling van een stadshub aan de rand van de binnenstad als een van de mogelijkheden.
We kiezen voor een veilige, consequente en begrijpelijke verkeerssituatie en inrichting. We zetten in op één snelheidsregime binnen de bebouwde kom van 30 km/u. We passen hier de weginrichting waar nodig (verder) op aan. Als vertrekpunt hanteren we het Gemeentelijk Verkeers- en VervoersPlan. De daarin gesignaleerde knelpunten pakken we aan. Om verder in te zetten op de verkeersveiligheid in Hattem willen we verschillende vervoersmiddelen zo min mogelijk met elkaar in conflict laten komen. We zetten als eerste stap daarvoor in op een logische en veilige route voor het vrachtverkeer in Hattem. Het in de praktijk brengen van de Groenstructuurvisie kleurt de inrichting van de openbare ruimte ook en kan versterkend werken op de ruimte en veiligheid voor fietsers en voetgangers We zetten ons in voor een hoogwaardige(re) OV-verbinding met Zwolle, Amersfoort en Apeldoorn. Binnen de regio bekijken we hoe een duurzaam, stabiel en hoogwaardig OV netwerk kan worden behouden en uitgebreid. Met de ontwikkeling van de Spoorzone in Zwolle en de ambities om de bereikbaarheid in de regio goed te houden, mobiliteit te verduurzamen en niet alleen te gaan voor meer asfalt, denken we dat de aanleg van een station in Hattem een belangrijke meerwaarde kan hebben op de lange termijn.
We willen het gebruik van de auto in Hattem ook verduurzamen: Hierbij zetten we in op een uitbreiding van de oplaadmogelijkheden in de openbare ruimte en stimuleren we particulieren en bedrijven om dit te doen op eigen terrein. We sluiten hierbij aan op de Integrale Laadvisie die in 2022 is vastgesteld door de gemeenteraad. Daarnaast stimuleren we het gebruik van deelauto’s. Afvalscheiding. We willen samen met de gemeenteraad het systeem van afval scheiden tegen het licht houden. De oprichting van een eigen milieustraat willen we in nauw overleg met alle partijen onderzoeken.
45
RELEVANTE THEMA’S
1. WEGBEHEER EN VERKEER Ontwikkelingen: Fietsverbindingen Hattem is een fietsstad. Ook de provincie Gelderland heeft de fietser hoog op de agenda staan. In het bestuursakkoord wordt gekozen voor de fiets. Een aantal jaar geleden heeft vanuit de regio's Stedendriehoek en Noord -Veluwe een inventarisatie plaatsgevonden voor de potentie van een hoogwaardige fietsroute Epe-Zwolle (als onderdeel van Apeldoorn - Zwolle). Hieruit bleek voldoende potentie én ambitie te zijn voor deze fietsverbindingen. Inmiddels heeft de provincie Gelderland de voortrekkersrol opgepakt om het traject verder te ontwikkelen. De nu voorliggende opgave is een onderzoek naar het voorkeurstracé en de ruimtelijke inpassing van de fietsroute. In samenwerking met de provincie Gelderland en de buurgemeenten langs het tracé wordt voor dat onderzoek een bureau gezocht. Vanwege de kosten die gemoeid zijn met deze onderzoeken is ingezet op co-financiering door aangesloten partners en het verkrijgen van aanvullende subsidie. Beoogd eindresultaat is naast het voorkeurstracé meer duidelijkheid over benodigde investeringen.
Herinrichting Binnenstad Samen met onze inwoners maken we een aantrekkelijke en toegankelijke historische binnenstad. Na een uitvoerig participatie- en voorbereidingstraject is vanaf het eerste kwartaal 2021 gestart met de realisatie. Onderdeel van de herinrichting is onder meer het afkoppelen van regenwater van het gemengde riool, het herinrichten van de openbare ruimte, het vervangen van de openbare verlichting en het vernieuwen van straatmeubilair. In de plannen stimuleren en faciliteren we initiatieven in de openbare ruimte om de stad mooier te maken, bijvoorbeeld door middel van verticaal groen en geveltuinen. De realisatie van het project loopt richting het einde. De werkzaamheden liggen op schema en lopen naar verwachting tot eind 2022. In het eerste half jaar van 2023 zal het project ook financieel afgerond zijn. Met het afronden van de herinrichting ligt er een prachtige openbare ruimte die naadloos aansluit op het historische karakter van de binnenstad. Wij willen met bewoners en ondernemers het gesprek aangaan over hoe de openbare ruimte wordt gebruikt. Uitgangspunt is om het gastgebruik van de openbare ruimte (uitstallingen, terrassen, meubilair, etc.) zo goed mogelijk aan te laten sluiten op de gemaakte kwaliteitsslag van de herinrichting. Doel is dat de openbare ruimte qua uitstraling en functionaliteit maximaal bijdraagt aan een aantrekkelijke binnenstad.
Herinrichting De Bleek Parkeerterrein De Bleek vervult een belangrijke rol in de totale parkeervoorzieningen van Hattem. Met de herinrichting van De Bleek wordt het een prettigere en veiligere plek voor bewoners en bezoekers. Voor veel bezoekers is dit de eerste kennismaking met de stad Hattem. In augustus 2022 is gestart met de realisatie van de herinrichting van parkeerterrein De Bleek. De werkzaamheden duren tot het eind 2022 met een mogelijke uitloop naar begin 2023. Belangrijke aspecten van het plan zijn het oplossen van de huidige wateroverlast, uitbreiden van het aanwezige groen en de verkeersveiligheid.