CConstaterende datHattem
Koppel je AI →
Document · PDF

Jaarrekening 2023 - Definitief 01-07-2024 - Publicatie

Raadsvergadering 8 juli 2024, gemeente HattemBij agendapunt: Jaarrekening 202343.210 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 5

Na vier jaar Sportakkoord heeft de regiegroep ook haar eigen positie en werkwijze geëvalueerd, de conclusie is dat de huidige werkwijze niet aansluit bij de behoefte van het Hattemse sportlandschap. Het opheffen van de Sportkoepel en de werkwijze van het Sportakkoord is reden geweest om te kijken hoe we verenigingsondersteuning, de ambities van het Sportakkoord, de huidige werkzaamheden van de buurtsportcoaches en andere ontwikkelingen binnen het sociaal domein zoals het GALA kunnen organiseren. In 2024 wil de gemeente Hattem samen met De Marke gaan bepalen hoe we deze ambities kunnen verwezenlijken. In 2023 is er verder gewerkt aan de regionale samenwerkingsagenda sport Noord-Veluwe, een aantal thema's zijn al uitgewerkt. Deze agenda is begin 2021 vastgesteld en beschrijft hoe de regionale samenwerking in de periode tot en met 2023 wordt vormgegeven. Belangrijkste resultaat is een regionale samenwerking, waardoor alle inwoners met een beperking sporthulpmiddelen kunnen lenen en daarbij ondersteuning krijgen van een buursportcoach. Net als voor 2022 is in 2023 voor het nadeel als gevolg van de Btw-vrijstelling sport voor het een SPUK aanvraag ingediend.

23

Het team buurtsportcoaches is zich blijven ontwikkelen. De buurtsportcoaches hebben allemaal een eigen profiel/speerpunt. Zo is er een buurtsportcoach die JOGG-regisseur is, de anderen richten zich specifiek op de doelgroep senioren of aangepast sporten. Daarnaast is het takenpakket van de buurtsportcoaches alleen maar breder geworden, bijvoorbeeld met het projectleiderschap Valpreventie en het door ontwikkelen van het project Vitaal 50+. 3. Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) Op 26 september 2023 heeft het college ingestemd met het plan van aanpak GALA en Sportakkoord II. De GALA regeling bestaat uit drie inhoudelijke hoofdthema’s: Sport, Bewegen en Cultuur (1), Gezondheid en Sociale Basis (2) en Ondersteunende onderdelen (3). Het plan van aanpak beschrijft hoe de gemeente Hattem de komende jaren (extra) uitvoering gaat geven aan de 15 onderdelen uit de Gala/ Brede SPUK. Veel onderdelen hebben overlap met wat al uitgevoerd wordt in onze gemeente. In het plan van aanpak is daarom verbinding gelegd met bestaande beleidsplannen en de ambities in het bestuursakkoord. Het plan van aanpak heeft als uitgangspunt aansluiten bij wat er al is en versterken waar nodig. Op veel onderdelen is er gekozen voor het versterken van bestaande initiatieven en interventies zoals het versterken van het Hattems Model.

Daarnaast hebben de buurtsportcoaches van HUB Hattem meer middelen gekregen om bestaande projecten zoals Zitfit (valpreventie) en Vitaal 50+ (versterken sociale basis) verder uit te bouwen naar een bredere preventie aanpak voor ouderen. Ook zijn er ook op enkele onderdelen nieuwe initiatieven ontwikkeld, zo wordt er sinds januari 2024 de Gecombineerde Leefstijlinterventie SLIMMER aangeboden in Hattem in samenwerking met fysio’s, diëtisten en huisartsen. Hierbij ligt de focus op volwassenen met een verhoogd gezondheidsrisico en krijgen zij begeleiding bij een gezondere leefstijl. 4. Bibliotheek De bibliotheek heeft een goed jaar gedraaid met meer ruimte voor de reguliere en extra activiteiten. Zo is de bibliotheek sinds 2023 een Informatiepunt Digitale Overheid (IDO) waar inwoners terecht kunnen met allerlei vragen op digitaal gebied, en specifiek voor vragen rondom de digitale overheid. Vanuit het IDO zijn er ook 2 cursussen digitale vaardigheden gratis aangeboden aan de inwoners en daar is wederom goed gebruik van gemaakt. 5. Kunst en Cultuur In 2022 is een nieuw Cultuur- en erfgoedpact afgesloten op de Noord-Veluwe voor de periode 2022-2024. Dit pact is door het college van Hattem ook vastgesteld. Dit is in samenwerking met culturele en maatschappelijke partners in Hattem.

Hierbij wordt ingezet op regionale samenwerking waar deze een versterkende werking heeft om ook lokale initiatieven een impuls te geven. Zo is er in november 2023 een succesvol Ergfoedcongres georganiseerd in Harderwijk. En zijn er 2 thema avonden georganiseerd voor culturele instellingen ten behoeve van deskundigheidsbevordering. Eén avond stond in het teken van het werven en behouden van vrijwilligers en één avond ging over fondsenwerving. Beide avonden zijn goed ontvangen en bezocht. Daarnaast wordt er regionaal de samenwerking gezocht rondom marketing&communicatie; hoe zet je jezelf als culturele instelling goed op de diverse (social) media kanalen. Voor nieuwe activiteiten en evenementen die gericht zijn op de cultuurdeelname, educatie en/of (cultuur)historie van Hattem en haar inwoners, hebben we budget om éénmalig deze activiteiten te ondersteunen. In 2023 hebben we hieruit bijvoorbeeld de Heemkundekring Hattem ondersteund om de Canon van Hattem uit te brengen en heeft Laura’s Musical een kerstactiviteit voor de basisscholen georganiseerd. In 2022 zijn er in samenwerking met de muziekverenigingen en scholen in Hattem, nieuwe afspraken gemaakt voor het geven van muziekonderwijs op de basisschool om te borgen dat alle kinderen muziekonderwijs krijgen op de basisschool.

Onderdeel van de afspraken is dat alle muziekverenigingen én scholen een rol spelen in het laten kennismaken van de Hattemse jeugd met muziekonderwijs. Deze afspraken hebben echter nog niet geleid tot het gewenste effect waardoor er is teruggevallen op de bestaande regeling. In 2024 vindt er een evaluatie plaats met de muziekverenigingen met als doel om te komen tot betere afspraken voor het vormgeven van muziekonderwijs op de basisscholen. In 2023 vierden we het Hanzejaar, in Hanzeverband. In alle Hanzesteden zijn diverse activiteiten georganiseerd. Vanuit de subsidieregeling hebben we geld beschikbaar gesteld voor verenigingen en instellingen waar veel gebruik van gemaakt is en dat heeft diverse activiteiten opgeleverd. Zoals het spel Handelaren van de Hanze, Kleurrijk Hattem, een Hanzewandeling van Hattem naar Elburg en 24 uur Hanze waar binnen vele diverse activiteiten plaatsvonden. De Cultuurcoach zorgt voor een verbinding tussen de culturele sector en het onderwijs. Op de basisscholen wordt een doorlopende leerlijn aangeboden om alle klassen kennis te laten maken met de rijke cultuur en erfgoed van Hattem. De inzet van de Cultuurcoach is vergroot en in 2022 incidenteel bekostigd.

24

Eind 2023 heeft er een evaluatie plaatsgevonden waarbij geconstateerd is dat de inzet van de cultuurcoach van grote waarde is en dat we dit structureel willen inzetten. Via de voorjaarsnota 2024 zal dit verwerkt worden in de begroting en structureel opgenomen. Wat heeft het gekost Middelen

Rekening

(€ x 1.000)

Begroting Primair

Begroting na wijziging

Rekening

Verschil Begr. / Rek.

2.699

27

Totaal lasten

2022 2.154

2.070

2023 2.726

Totaal baten

180

-121

-570

-572

2

2.335

1.950

2.156

2.127

29

-24

-18

-45

-42

-3

2.311

1.932

2.111

2.085

26

Begroting

Rekening

Verschil

Kunst en Cultuur

363

386

-23

Kulturhus en zwembad

791

709

82

Gymnastiekaccommodaties

294

269

26

Sport

153

321

-168

Bibliotheek

227

227

IJsbaan

2

Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat Analyse

Verschillenanalyse (€ x 1.000)

Mantelzorg en vrijwilligers werk

326

Spuk GALA Welzijn en Sport

2.156

1 212

114

4

-4

2.127

29

Toelichting - Kunst en Cultuur (N) Er is meer inzet gevraagd van de combinatiefunctionaris cultuur waardoor het budget overschreden is - Kulturhus en zwembad (V) Het bij de voorjaarsnota beschikbaar gestelde budget voor energieproblematiek bij maatschappelijke instellingen, is gedeeltelijk ingezet. In plaats van de inzet van algemene middelen van de gemeente, is het rijksbudget ingezet dat in de loop van 2023 beschikbaar is gekomen. En resteert van het gemeentelijke lastenbudget een bedrag van € 82.000 - Gymnastiekaccommodaties (V) Er is minder onderhoud uitgevoerd aan de gemeentelijke accommodaties dan begroot - Sport (N) Ter dekking van de bovengenoemde lasten voor energieproblematiek heeft de gemeente Hattem een veel lager bedrag ontvangen via de algemene uitkering Gemeentefonds dan als specifieke uitkering begroot. In absolute zin doordat het Rijk het macro-budget sterk heeft verlaagd. Door de gewijzigde wijze van financiering zijn de werkelijke inkomsten geboekt op de post algemene uitkering. En niet bij Sport, zodat daar het 'nadeel' zichtbaar wordt. Dat geeft een vertekend beeld omdat er wel degelijk inkomsten zijn ontvangen.

25

-

Ook heeft het Rijk andere, nieuwe specifieke uitkeringen geïntroduceerd waardoor het inkomstenverlies bij energieproblematiek gedeeltelijk is gecompenseerd Mantelzorg en vrijwilligerswerk (V) Het budget voor inleenpersoneel en voor overige uitgaven van totaal € 90.000 is niet ingezet. Evenals een deel van het lump sum budget subsidies en bijdragen voor € 15.000

Reserves De reserve dekking kapitaallasten is aangewend voor een drietal geactiveerde investeringen met een economisch nut. Aan Stichting Welzijn Hattem zijn, als uitvoerder van het plan uit het bestuursakkoord 'iedereen kan oud worden in Hattem', middelen beschikbaar gesteld. Dekking hiervan heeft plaats gevonden uit de algemene reserve.

26

2.2 Programma 2 - Wonen, werken en recreëren 2.2.1 Inleiding Programma 2 beschrijft de gemeentelijke taken en ambities die te maken hebben met de fysieke leefomgeving. Wonen, werken, recreëren, publieke voorzieningen, ze vragen allemaal een plek. Om ervoor te zorgen dat deze functies naast elkaar (of soms juist wat verder van elkaar af) kunnen bestaan is een goede ruimtelijke ordening een basisvoorwaarde. Daarnaast is het belangrijk om op een gelijkwaardige manier met elkaar in gesprek te zijn. Er is ruimte voor initiatieven van inwoners: de gemeente staat open voor ideeën en denkt hierbij in kansen. 2.2.2 Ambitie Wonen in Hattem! Het is goed wonen en prachtig leven in Hattem. We zijn omringd door de Natura2000 gebieden van de IJsseluiterwaarden en de Veluwe. Dat maakt Hattem aantrekkelijk, zoals de Hattemers al weten, maar ook steeds meer toekomstige inwoners zien de kwaliteiten van onze Hanzestad. De opgave voor de komende jaren is om deze kwaliteiten enerzijds te beschermen, maar juist ook te blijven kijken en zoeken hoe we de balans vinden met het op een verantwoorde en zorgvuldige manier benutten van onze leefomgeving. Hierbij is de ruimte -letterlijk- beperkt waardoor keuzes gemaakt moeten worden. Duurzaam Hattem! Hattem start een duurzaamheidsoffensief en elke Hattemer profiteert hiervan.

We vragen nadrukkelijk aandacht om in onze stad mens, milieu en economie in evenwicht te brengen. We putten onze aarde zo min mogelijk uit, omdat we oog hebben voor toekomstige generaties. Duurzaamheid gaat in Hattem over klimaatverandering, energietransitie en circulariteit, over het op een toekomstbestendige manier omgaan met onze leefomgeving. We gaan voor een Hattemse Green Deal waarin we samen met inwoners, bedrijven, maatschappelijke organisaties, Triada, Veluwe Duurzaam en PoweredbyHattem duurzame plannen uitvoeren voor en met iedereen die mee wil doen, ongeacht inkomen of vermogen. Het centrum van Hattem! De historische binnenstad van Hattem verovert het hart van de toeristen die onze mooie Hanzestad bezoeken. Daarmee is de binnenstad niet alleen een levende herinnering aan het verleden van Hattem, maar ook cruciaal voor de toekomst van Hattem. De schoonheid van ons centrum maakt het tot een prachtige plek om te beleven en elkaar te ontmoeten. Toeristen en inwoners bezoeken de winkels, musea en de horeca, genieten van de sfeer en cultuur en worden vermaakt met mooie evenementen. We willen hier in blijven investeren en de ruimte goed gebruiken. Natuurlijk is daarbij ook oog voor de leefbaarheid van de binnenstad voor bewoners. Bereikbaar Hattem! Hattem veilig en bereikbaar houden is een opgave die continu aandacht vraagt en veel verschillende onderdelen heeft.

Het gaat niet alleen over de keuze voor de fiets of de auto, maar ook over het openbaar vervoer, de wegen in Hattem en de verbinding in en met de regio. Dit is extra complex doordat de beslissing over veel oplossingen op andere overlegtafels genomen wordt, zoals in Regio Zwolle, door de provincie Gelderland en de Rijksoverheid. We zien het dan ook juist als taak om met deze mede-overheden de verbinding te blijven leggen en zo voor Hattem te werken aan duurzame bereikbaarheid: lopend, fietsend, met het openbaar vervoer en met de auto. We houden hier bij de inrichting van de openbare ruimte rekening mee. 2.2.3 Programmabrede Thema's Energie & klimaat (programma 2.a) Verduurzaming van onze leefomgeving is geen taak of opdracht van de overheid alleen. Het is een transitie die vele jaren duurt en alle inwoners raakt. Er zijn over meerdere jaren verschillende (financiële) middelen beschikbaar gesteld waarmee Hattemers worden geholpen, zoals het SPUK om energiearmoede te bestrijden. Het Hattems Isolatie Programma helpt ons om deze doelstelling te realiseren voor de beoogde doelgroepen. Daarbij worden we geholpen door onze partners in de stad en het Young Energy Team dat met informatie langs de deuren en op bijeenkomsten energiebespaargedrag van Hattemers stimuleren.

Implementatie Omgevingswet (programma 2.a) Na veelvuldig uitstel van de Omgevingswet werd duidelijk dat de wet definitief op 1 januari 2024 in werking zou treden. We hebben ons in 2023 klaar gemaakt om vanaf 2024 met de wet te kunnen werken. Nieuwe woongebieden realiseren (programma 2.a) In de laatste twee jaar is er in Hattem een flink aantal woningen gerealiseerd. Het gaat om grofweg 150 woningen/wooneenheden. De meest in het oog springende locaties zijn 't Veen Noord en de Lippenoordweg,

27

maar ook op andere plekken in en rond het centrum zijn kleinere aantallen woningen gerealiseerd. In 2023 is volop ingezet op de verdere ontwikkeling van 't Veen en de twee woonzorgzones. In 't Veen-Noord en de locatie Veenstaete (Consmema) is de realisatie van woningen het meest zichtbaar, maar ook op andere plekken zijn belangrijke stappen gezet richting daadwerkelijke realisatie. Tegelijkertijd ligt ook een aantal plannen bij de Raad van State in het kader van beroepsprocedures (o.a. de twee woonzorgzones). Net als in voorgaande jaren zijn in 2023 veel plannen ingediend voor kleine en middelgrote woningbouwlocaties en namen we als gemeente zelf het initiatief voor de ontwikkeling van een aantal woningbouwlocaties. Met het opstellen van het Programma Wonen en de uitwerking en uitvoering van de Woondeal is in 2023 gewerkt aan aanscherping en realisatie van de woningbouwplannen voor Hattem. Tijdelijke Huisvesting (programma 2.a) 2023 heeft in het teken gestaan van het project Tijdelijke huisvesting. Om de overbelaste woningmarkt te verlichten is het plan om op korte termijn woningen toe te voegen. Dit gebeurt parallel aan de reguliere woningbouwplannen. De woningen zijn bedoeld voor mensen die met spoed een sociale huurwoning nodig hebben en er worden wooneenheden bijgebouwd voor het huisvesten van Oekraïense vluchtelingen.

Bedrijvenpark H2O (programma 2.b) De ontwikkeling van het Hattemse plandeel van het bedrijvenpark H2O is doorgezet in 2023. De verkoop van bedrijfskavels lag in 2023 gelijk aan wat in de grondexploitatie is aangegeven. Het grootste deel van de bedrijfskavels is verkocht en er verrijzen steeds meer bedrijfspanden. Ook komt de afronding van de nieuwe aansluiting op de A28 steeds dichterbij, waarmee de bereikbaarheid van het bedrijvenpark verbeterd. Herinrichting Binnenstad en de Bleek (programma 2.c) In 2023 is een vervolg gegeven aan de herinrichting van de openbare ruimte van de binnenstad. Het project De Bleek is begin van het jaar opgeleverd. Het hoofdproject in de binnenstad is ook bijna tot afronding gekomen. In de meeste straten en pleinen is de nieuwe vormgeving gereed. In 2023 is ook de opwaardering van de groenzone van de stadswal uitgevoerd. In 2024 zullen de laatste onderdelen van het project worden afgerond en zal het project worden geëvalueerd. 2.2.4 Financieel Middelen

Rekening

(€ x 1.000)

Begroting Primair

Begroting na wijziging

Rekening

Verschil Begr. / Rek.

Totaal lasten

2022 9.793

7.664

2023 9.090

10.021

-931

Totaal baten

-2.615

-1.406

-1.683

-1.661

-23

7.179

6.258

7.407

8.361

-954

-323

-121

-1.157

-1.124

-33

6.856

6.137

6.250

7.237

-987

Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat

28

2.2.5 Deelprogramma's 2a Ruimtelijke ontwikkeling Bestuursakkoord We werken samen in Regio Zwolle met de Kop van de Veluwe (Elburg, Hattem, Heerde, Nunspeet en Oldebroek) en stemmen af hoe wij ons willen verhouden tot de verstedelijkingsopgave waar Regio Zwolle zich voor gesteld ziet. Groei in kwaliteit en groei van de brede welvaart zijn daarbij ons doel. Ons gebied moet zich in samenhang ontwikkelen, het gaat niet alleen om wonen, maar ook om klimaatadaptatie, bereikbaarheid, kwaliteit van de leefomgeving en werkgelegenheid. We zien in Hattem mogelijkheden voor groei. Deze groei kan echter niet alleen op de huidige inbreidingslocaties gefaciliteerd worden. Om grip te houden en zelf richting te kunnen geven aan onze ontwikkeling gaan we tegelijk aan de lopende locaties op zoek naar nieuwe locaties en ontwikkelrichtingen. We staan open voor groei waarbij groen en/of natuur niet aangetast worden. We kiezen voor niet grondgebonden woningen en gaan daarover graag het gesprek met de raad en de samenleving aan. Hierbij hanteren we de Omgevingsvisie Hattem en de Gebiedsverkenning Kop van de Veluwe als vertrekpunt. We gaan voor een woningmarkt waar voor iedereen een passende woning te vinden is; starters, gezinnen, alleenstaanden en ouderen.

Dit doen we zonder gereserveerdheid over de inzet van enig instrument, zolang het ons doel - een ruimer en diverser en betaalbaar aanbod van woningen voor huidige en toekomstige inwoners - dient. Er wordt specifiek ruimte gegeven aan Hattemers om in Hattem te kunnen blijven wonen door inzet van een zelfbewoningsplicht, anti-speculatiebeding en een percentage voor inwoners met een sociaal economische binding met Hattem. Om de inzet van deze instrumenten af te stemmen op de doelstelling omarmen wij het Woonplan Hattem en gaan samen met de raad in gesprek om tot een integrale Woonvisie voor Hattem te komen. In Hattem is ruimte voor de ontwikkeling van alternatieve woonvormen, zoals bijvoorbeeld een Knarrenhof, tiny houses en coöperatieve woonvormen. We zien daarnaast ook mogelijkheden in het splitsen van kavels en woningen. We zijn enthousiast over het initiatief Knarrenhof Hattem en bekijken op welke manier we een verdere bijdrage aan de realisatie ervan kunnen geven. We willen inzetten op het verder versimpelen en inzichtelijker maken van vergunningsprocedures. De nieuwe Omgevingswet biedt hiervoor kansen, maar we zoeken ook in onze werkprocessen naar winst voor onze inwoners. We gaan Hattem meer in contact brengen met de natuur, ecologie en biodiversiteit.

Als gemeente gaan we daar zelf mee aan de slag in de aanleg en het beheer van de openbare ruimte om zo de kwaliteit en de leefbaarheid van de openbare ruimte te vergroten. We willen de nieuwe generaties ook in de praktijk kennis laten maken met natuur, ecologie en biodiversiteit. Het liefste zien we dat tot stand komen vanuit een initiatief als bijvoorbeeld een Stadsboerderij. We willen de kennis en kracht in Hattem de ruimte geven. Zo’n initiatief zou ook plek kunnen bieden aan Hattemers die zorg of ondersteuning nodig hebben of hen een kans kunnen bieden om naar vermogen te participeren. Daarnaast willen we natuurinclusief bouwen in Hattem bevorderen. We dichten de energiekloof en bestrijden energie-armoede. We maken duurzaamheids- regelingen aantrekkelijk voor lagere inkomens, zodat zij ook maximaal kunnen profiteren. Alle Hattemers, maar ook het Hattemse bedrijfsleven, hebben de mogelijkheid om mee te komen in ons duurzaamheidsoffensief. Hierin krijgt Veluwe Duurzaam een prominente rol. Hattem sluit aan op het Schone Lucht Akkoord en verbindt zich aan de doelstelling om de gezondheidsschade de komende jaren fors te verminderen. We maken hierbij gebruik van wat het Rijk, de provincie Gelderland, het RIVM en TNO ons aanreiken. De klimaatnotitie Hattem actualiseren we, waarbij een energieneutraal Hattem in 2030 leidend blijft. De warmtevisie wordt per wijk verder uitgevoerd.

We wachten het lopende onderzoek over het zonnepark op de vuilstort af en nemen in dialoog met de gemeenteraad hierover een besluit. We streven naar geïntegreerde wind, geluid en energieschermen langs de A50. We blijven ons sterk maken voor meer zonnepanelen op daken. We zijn tegen de opening van Lelystad Airport, vanwege de CO2 uitstoot en de negatieve effecten voor mens en natuur. Zeker in een klimaat- en stikstofcrisis is het voor ons onvoorstelbaar dat het Kabinet een opening op welke termijn dan ook wil overwegen. We vragen onvermoeibaar aandacht voor de Veluwe als natuur- en stiltegebied en vinden de extra overlast van geluid en van fijn- en stikstof die de opening van 29

Lelystad Airport met zich mee zou brengen onaanvaardbaar. Dit standpunt dragen we actief uit, ook op alle (bestuurlijke) overlegtafels. We willen Hattemers de mogelijkheid bieden om hun woning te verduurzamen. We gaan de mogelijkheid onderzoeken om met Triada, maatschappelijke organisaties en bedrijven een samenwerking op te zetten die er voor zorgt dat energie bespaard wordt en, dat warmte en stroom goedkoper én schoner wordt opgewekt. Inzet is dat de besparingen terugvloeien in de stad in leefbaarheidsprojecten en vergroening. Green Deal Hattem is een project van heel Hattem. We nemen maatregelen op het gebied van duurzaamheid met een horizon van tientallen jaren. Van groot belang is dat iedere Hattemer hierin een stem krijgt. In dit project werken we nauw samen met de gemeenteraad om tot een pakket van duurzame maatregelen te komen. Duurzaamheidsinitiatieven. We gaan onderzoeken hoe de vergunningplicht voor (kleine) duurzaamheidsinitiatieven kan worden verminderd of zelfs kan komen te vervallen. We willen alle mogelijkheden benutten om initiatieven van Hattemers die bijdragen aan het halen van de duurzaamheidsdoelstelling van onze gemeente en het Rijk onderzoeken. We gaan de mogelijkheden in het vergunningtraject hiervoor verkennen en onderzoeken. Relevante thema's 1.

Ruimtelijke ordening Op tijd klaar voor de Omgevingswet De invoeringsdatum van de nieuwe Omgevingswet is vastgesteld op 1 januari 2024. De interne voorbereidingen, die voor een groot deel ook in H2O verband worden uitgevoerd, zijn conform de planning uitgevoerd. De laatste voorbereidende activiteiten hadden vooral betrekking op het maken van goede werkafspraken met de ketenpartners. Hierbij vormt de omgevingsdienst de belangrijkste schakel. Op 1 januari 2024 fuseren de Omgevingsdienst Noord-Veluwe (ODNV) en Omgevingsdienst Veluwe IJssel (OVIJ) tot één nieuwe organisatie: Omgevingsdienst Veluwe. De voorbereiding op de Omgevingswet is gezamenlijk opgepakt. Dat betekent dat de regionale samenwerking is uitgebreid met de gemeenten die nu nog door de OVIJ worden bediend. Voor de sturing op het proces is ook een gezamenlijk BO (bestuursoverleg) ingericht. Omgevingsplan Hattem De voorbereiding op het opstellen van een gebiedsdekkend nieuw omgevingsplan is in 2023 niet gestart, zoals voorzien was. Het lukte niet om een goede projectleider te vinden voor dat in H2O-verband uit te voeren project. Inmiddels is wel een projectleider gevonden om het pilot-project omgevingsplan in 2024 te starten. Communicatie De inzet van de communicatie is in 2023 gericht op het actualiseren van de gegevens op onze website over de nieuwe wijze van werken onder de Omgevingswet.

Tevens zijn alle sjablonen en bouwstenen voor brieven uit het nieuwe vergunningensysteem aangepast en in begrijpelijke taal omgezet. Digitaal stelsel Omgevingswet De landelijke voorziening van het Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO-LV) is succesvol in productie genomen. Hiermee kunnen aanvragen voor vergunningen worden ontvangen en is een digitale omgeving beschikbaar om alle relevante informatie, documenten e.d uit te wisselen met de ketenpartners. Voor de verwerking van vergunningen is het daarvoor ingerichte beheersysteem, RxMission, eveneens in productie genomen. Voor het overzetten van gegevens uit het oude vergunningensysteem (SQUIT) loopt nog een project. Te nemen raadsbesluiten Conform de planning is de nieuwe legesverordening waarin alle voor de Omgevingswet noodzakelijke aanpassingen zijn opgenomen, vastgesteld door de gemeenteraad. Bij dit besluit is tevens vastgelegd dat gedurende 2024 zal worden gemonitord wat de effecten van de nieuwe verordening zijn. Indien nodig kan dan nog worden bijgesteld. 2. Vergunningverlening en bestemmingsplannen In navolging van de vorige jaren zijn er in 2023 ook veel initiatieven en aanvragen voor een omgevingsvergunning binnengekomen bij de gemeente. Dit is conform de verwachtingen geweest. Het gaat daarbij om verbouwingen, kleine- en middelgrote woningbouwprojecten en bedrijfspanden op het bedrijvenpark H20.

In een aantal gevallen is het ook noodzakelijk geweest om een bestemmingsplanprocedure te doorlopen, dit betreft voornamelijk woningbouw.

30

Door de komst van de Omgevingswet zijn er eind 2023 extra veel aanvragen voor een Omgevingsvergunning of een bestemmingsplan bij de gemeente ingediend. Deze aanvragers geven er de voorkeur aan om hun aanvragen volgens de oude wetgeving te behandelen. Hierdoor is de al bestaande hoge workload aan het eind van 2023 verder toegenomen. De verwachting is dat dit zich in de loop van het jaar 2024 weer stabiliseert. Om de stroom van initiatieven te kunnen faciliteren is de extra inhuur van medewerkers gecontinueerd. De inkomsten uit leges en anterieure overeenkomsten (kostenverhaal) waren afgelopen jaar vergelijkbaar met het jaar daarvoor. De kosten voor de inhuur konden daardoor ook dit jaar worden gedekt uit deze extra inkomsten. 3. Wonen Strategie woningbouw Met de vaststelling van de Omgevingsvisie is door Hattem een koers ingezet richting groei van het aantal woningen. Daarnaast heeft het Rijk, met de nationale Woon- en bouwagenda, de ambitie voor woningbouw behoorlijk aangescherpt. Het Rijk heeft met provincies, gemeenten en woningbouwcorporaties afspraken gemaakt over de versnelling van de woningbouwproductie met daarin bijzondere aandacht voor de betaalbaarheid, zorg en duurzaamheid. Dit heeft begin 2023 geresulteerd in het ondertekenen van woondeals. Voor de gemeente Hattem gaat het om de Woondeal regio Noord-Veluwe.

Binnen de Kop van de Veluwe is tegelijkertijd gewerkt aan een integrale samenwerkingsagenda waarbij woningbouw één van de dominante thema's is. De Samenwerkingsagenda Kop van de Veluwe is eind 2023 vastgesteld door de gemeenteraad. Parallel aan de regionale verkenningen en de woondeals is gewerkt aan het Programma Wonen. Het concept programma is eind van 2023 afgerond en is begin 2024 voorgelegd aan de raad. Kleine en middelgrote woningbouwinitiatieven Er zijn in 2023 meerdere initiatieven voor kleinere woningbouwontwikkeling opgestart of doorgezet. Het gaat in de meeste gevallen om inbreidingsplannen of om functieverandering, maar met het vaststellen van het Chw bestemmingsplan Buitengebied zijn daar ook meerdere initiatieven voor (vooral) vrijstaande woningen bijgekomen. Samen leveren deze initiatieven een extra plancapaciteit. De gemeente is in meeste gevallen geen initiatiefnemer, maar wel betrokken vanuit de ruimtelijke procedure, die doorlopen moet worden voor realisatie. De gemeente beoordeelt o.a. hoe de initiatieven passen in de woningbouwopgaven van Hattem en of er een goede mix is tussen de verschillende prijsklassen en woningtypen. Daarnaast is er in 2023 gewerkt aan de verdere uitwerking van een aantal middelgrote woningbouwlocaties. Het gaat hierbij onder andere om de locatie De Zaaier en de locatie Hessenweg/Roseboomspoor.

Voor de begeleiding van deze ontwikkelingen is extra geïnvesteerd in planbegeleiding en/of projectleiders. Deze extra kosten worden verhaald via grondexploitaties of kostenverhaal (anterieure overeenkomsten). Tijdelijke Huisvesting In 2023 is er gewerkt aan de voorbereiding voor het realiseren van tijdelijke huisvesting. Om de overbelaste woningmarkt te verlichten is het plan om op korte termijn woningen toe te voegen. Dit gebeurt parallel aan de reguliere woningbouwplannen. De woningen zijn bedoeld voor mensen die met spoed een sociale huurwoning nodig hebben en er worden wooneenheden bijgebouwd voor het huisvesten van Oekraïense vluchtelingen. Er is een locatiescan uitgevoerd, waaruit een tweetal kansrijke locaties naar voren kwamen: Apeldoonseweg en Brimos-Noord. Voordat een besluit wordt genomen over verdere haalbaarheidsonderzoeken is gekozen om met de omwonenden in gesprek te gaan. Hiervoor zijn diverse inloopavonden georganiseerd. Assenrade In 2021 zijn de laatste woningen van de woonwijk opgeleverd. In 2022 en 2023 is gewerkt aan de afronding van de laatste onderdelen van de openbare ruimte. De realisatie van de groene entree van de wijk (park met natuurlijke speelvoorzieningen) en het plaatsen van een aantal verkeersplateaus (snelheidsremmers) zijn de laatste wapenfeiten binnen het project. De exploitatie Assenrade zal met de jaarrekening 2023 worden afgesloten.

Transformatie van bedrijventerrein ’t Veen In 2023 werd een belangrijke stap voorwaarts gezet: het ontwerp Chw bestemmingsplan ’t Veen ging in het voorjaar ter inzage voor zienswijzen. In ’t Veen Noord werden woningen opgeleverd en betrokken mensen hun nieuwe woonplek. In Veenstaete (voormalige Consmematerrein) is de bouw van de woningen begonnen. Ook Lidl is begonnen met de realisatie van haar nieuwe vestiging aan de Populierenlaan. Dat wordt de lang verwachte derde supermarkt in Hattem.

31

Ten aanzien van de vier organisatiesporen een kort overzicht van de resultaten in 2023: 1. Verkabeling Op basis van het Basisontwerp dat eind 2022 definitief werd, is in 2023 de Realisatieovereenkomst gesloten met TenneT/Liander voor de fase van Definitief Ontwerp & Realisatie. De voorbereidingen zijn gestaag doorgegaan, zowel t.a.v. technische haalbaarheid en het beschikbaar krijgen van het tracé. In de vertaling van Basisontwerp naar Definitief Ontwerp wordt waar mogelijk rekening gehouden met de ontvangen zienswijzen op het ontwerp Chw bestemmingsplan. Volgens de streefplanning bij de Realisatieovereenkomst starten de feitelijke werkzaamheden medio 2025. 2. Nieuw bestemmingsplan Het ontwerp Chw bestemmingsplan ’t Veen lag conform verwachting in het voorjaar van 2023 ter inzage. Er zijn zienswijzen ontvangen. Vanwege de inhoudelijke argumenten van enkele zienswijzen is tot het einde van het jaar in afstemming met andere overheden gewerkt aan de beantwoording. In het voorjaar van 2024 zal naar verwachting het Chw bestemmingsplan ter vaststelling worden aangeboden aan de raad. Deze planologische wijziging is nodig omdat momenteel een beheersverordening voor ’t Veen geldt, met daaronder de regels van de bestemmingsplannen uit 2005 en 1982.

Met de invoering van de Omgevingswet in het vooruitzicht deden we in 2021 met succes een beroep op de experimenteerruimte uit de Crisis- en herstelwet (Chw). We mogen experimenteren met milieuregels, kostenverhaal en planschade. Een concept van het nieuwe Chw bestemmingsplan heeft een jaar ter consultatie op internet gestaan. De kern van het Chw bestemmingsplan bestaat uit twee principes: enerzijds worden bestaande rechten gerespecteerd en anderzijds biedt de experimenteerruimte de mogelijkheid voor gebiedseigenaren om te transformeren naar een woonbestemming. Daarbij gelden wel de kwaliteitsdoelstellingen uit het Ontwikkelkader (2019) die in het bestemmingsplan worden opgenomen (Afwegingskader). Onderdelen van het afwegingskader zijn onder meer milieuruimte, samenhangende stedenbouwkundige kwaliteit, woningbouwprogramma en duurzaamheidsdoelstellingen (op gebieds- en gebouwniveau). 3. Haalbare ontwikkelclusters We sturen op kwaliteit en toekomstbestendigheid van het nieuwe gemengde woongebied. Uiteindelijk moeten initiatieven wel haalbaar zijn. De strategie is gericht op het tot ontwikkeling kunnen laten komen van clusters van percelen die we ontwikkelvelden noemen. Enerzijds om de haalbaarheid te vergroten, anderzijds om te voorkomen dat percelen achterblijven en niet tot ontwikkeling kunnen komen. De samenhangende regels in het Chw bestemmingsplan maken dit mogelijk.

In 2023 hebben we gemerkt dat het ontwerp Chw bestemmingsplan gebiedseigenaren ertoe heeft gebracht om gesprekken te starten en/of te intensiveren over de toekomstige mogelijkheden. Dekking van de gemeentelijke kosten komt vanuit de ontwikkelvelden zelf (kostenverhaal of anterieure overeenkomst), de voorziening die de gemeente heeft gevormd en subsidies/participaties (o.a. Woningbouwimpuls). 4. Alternatieven voor bedrijven Bedrijven die efficiënter willen werken, bereikbaarder willen zijn en/of willen groeien, kunnen in principe op H2O terecht. We maakten in 2020 een afspraak met H2O dat er 4 ha gereserveerd wordt op Hattems plandeel voor bedrijven uit het Veen. Een deel van die afspraak is ingevuld. Echter, de beschikbaarheid van kavels staat onder druk. Een aantal bedrijven wordt door de gemeente actief verworven, om plaats te maken voor het ondergrondse kabeltracé. Hierbij werkt de gemeente samen met OHG, de ontwikkel- en herstructureringsmaatschappij van de provincie Gelderland. Haar belang is het laten voortbestaan van de werkgelegenheid in de regio. Woonzorgzones Voor de nieuwe woonzorgzone aan de Geldersedijk, waar wonen, zorg en onderwijs een plek gaan vinden naast bestaande woon/zorgfuncties, werd eind 2021 het bestemmingsplan vastgesteld. Hiermee werd een grote mijlpaal gehaald die in de afgelopen drie coalitieakkoorden als wens is opgenomen.

Vanwege beroep van belanghebbenden is het vaststellingsbesluit geschorst. In 2022 én in 2023 lag het bestemmingsplan bij de Raad van State. Vooruitzicht op behandeling in de bodemprocedure (inhoudelijke behandeling beroepsgronden) was eind 2023 nog niet in beeld. Parallel aan de bestemmingsplanprocedure bewandelen we nog twee sporen: a. De inrichting van de openbare ruimte, waaronder begrepen de bewegingsboulevard, de schoolpleinen en de parkzone die alle elementen aan elkaar verbindt. Doel is de voorbereidingen gereed te hebben, zodat aanleg en realisatie kan starten zodra het juridisch kader er ligt; b. De verkoop/aanbesteding van de uitgeefbare kavels waar de functies wonen, zorg en onderwijs vorm gaan krijgen. 32

De gemeente bouwt niet zelf en zal via de verkoopprocedure partijen uitnodigen te komen met een aanbieding van een passend plan (beeldkwaliteit én bijdrage aan het sociale weefsel én grondbod). In 2021 is voor locatie De Bongerd een structuurontwerp gepresenteerd aan de omgeving, na een interactief proces in 2019 waarin het ‘wonen voor senioren’ centraal stond. Aanvullende participatie heeft geleid tot een aangepast structuurontwerp, dat in 2022 ter inzage is gelegd voor zienswijzen. Vaststelling van het bestemmingsplan vond plaats in het eerste kwartaal van 2023. Daarop is door belanghebbenden beroep ingesteld en voorlopige voorziening gevraagd en in september 2023 toegekend door de voorzieningenrechter. Sindsdien zitten bewoners van de Bongerd, de initiatiefnemers en de gemeente in de ‘wachtstand’ voor de bodemprocedure. 4. Milieu en duurzaamheid Green Deal Hattem De Green Deal Hattem is een beweging waarin inwoners, ondernemers, bedrijven, maatschappelijke organisaties en overheden in Hattem elkaar helpen om te verduurzamen. Het is een duurzaamheidsoffensief waarmee we mens, milieu, natuur en economie in evenwicht brengen en onze stad zo min mogelijk uitputten. In 2023 is de coalitie van samenwerkende partijen vorm gegeven en zijn de eerste initiatieven van start gegaan.

In 2023 zijn de volgende resultaten behaald: Green Deal Coalitie van 28 deelnemers De coalitie is een groep organisaties, bedrijven en verenigingen die de intentie uitspreekt om hun kennis en kunde ter beschikking te stellen voor duurzame projecten. In juni 2023 is een bijeenkomst georganiseerd om met 19 partners de samenwerkingsovereenkomst ‘Green Deal Hattem’ te ondertekenen. Eind 2023 zijn 28 betrokken organisaties/ verenigingen onderdeel van deze coalitie. In 2023 zijn er 18 initiatieven opgestart. Daarnaast is er een publieksplatform gelanceerd. De website www.greendealhattem.nl is ontwikkeld. Geïnteresseerden kunnen op het platform informatie vinden over de ingediende initiatieven, de werkwijze van de Green Deal, de samenstelling van de coalitie en activiteiten die georganiseerd worden. Programma Duurzaamheid In 2023 is gestart met de actualisatie van het Programma Duurzaamheid. In 2024 krijgt dit Programma Duurzaamheid inhoudelijk verder vorm. Duurzaamheidsloket Noord-Veluwe Na een Europees aanbestedingstraject gaat het Regionaal Energieloket het gemeentelijke informatie- en adviesloket voor duurzaamheidsloket verzorgen. De zeven gemeenten (Harderwijk, Elburg, Ermelo, Nunspeet, Oldebroek, Putten en Hattem) en waterschap Vallei en Veluwe vinden het belangrijk om inwoners te stimuleren en duurzaamheidsmaatregelen te nemen.

Inwoners kunnen vanaf 1 maart 2023 terecht op www.duurzaamheidsloketnoordveluwe.nl voor informatie over onder andere verduurzamen en subsidies voor de inzet van experts. Young Energy Team De pilot van het Young Energy Team is in 2022 gestart en eindigde op 1 augustus 2023. Daarna is de pilot geëvalueerd. Het Young Energy Team is een project waarbij jongeren betrokken worden bij het bereiken van de klimaatdoelstellingen van de gemeente. Met hun betrokkenheid en inzet willen we het bewustzijn over het klimaat bij inwoners in Hattem bevorderen. Uit de evaluatie blijkt dat deze pilot het doel kan bereiken. Daarom is ervoor gekozen om dit voort te zetten. Eind 2023 is de tweede fase van het Young Energy Team met vier jongeren van start gegaan. Jouwbespaarhulp De samenwerking tussen de gemeenten Epe, Heerde en Hattem en Woonstichting Triada heeft vorm gekregen middels de website www.jouwbespaarhulp.nl. Inwoners die in aanmerking komen voor energietoeslag kunnen zich aanmelden om hulp te krijgen met energiebesparende maatregelen. Zo zorgen wij ervoor dat inwoners met een laag inkomen gericht en effectief geholpen worden bij energiezuinig wonen. Bijvoorbeeld met advies om energie te besparen, met kleine energiebesparende maatregelen, het ophangen van gordijnen, het vervangen van verouderd witgoed, of met grotere isolerende maatregelen.

Op Koers Inwoners kunnen ook bij Op Koers terecht met vragen over hun energierekening.

33

Regionale Energie Strategie (RES) In 2021 is de RES 1.0 vastgesteld voor de regio Noord-Veluwe. Hierin hebben de stakeholders gezamenlijk een bod neergelegd voor de hoeveelheid duurzame energie die opgewekt wordt in de regio en in welke gebieden dit gebeurt. In 2022 en 2023 is gewerkt aan de realisatie van de projecten. Parallel hieraan is ook de voorbereiding ingezet van de RES 2.0. Hattem heeft met het afgeven van de vergunning voor het zonnepark Wielink een belangrijke stap gezet richting de doelstelling uit de RES. De regionale doelstellingen staan wel onder druk door knelpunten zoals de netcongestie en de problematiek van de Wespendief in relatie tot windmolens. Ook de aangescherpte beleidslijn 'zon op land' geeft mogelijk een beperking voor de mogelijkheid van de grootschalige opwek van duurzame energie. Netcongestie Het wordt steeds duidelijker dat het elektriciteitsnet onder druk komt te staan. Door de snelle veranderingen vanuit de energietransitie sluit het netwerk niet meer aan bij vraag en aanbod van elektriciteit. Door elektrificering van woningen (o.a. warmtepompen) stijgt het verbruik snel. Vanuit de aanbodkant speelt de snelle toename van zonnepanelen een rol, maar ook de aansluiting van windenergie op het net. De netwerkbeheerders (TenneT en Liander) werken hard aan het uitbreiden van het netwerk (o.a.

de uitbreiding van onderstations in Hattem en Harderwijk), maar het is duidelijk dat deze uitbreiding geen perspectief biedt voor oplossing voor de congestieproblematiek op korte termijn. Het probleem van de netcongestie zet een rem op de energietransitie en zal ook beperkingen geven voor nieuwbouwontwikkelingen en energiezekerheid. Smart Energy Hub – H2O Ook op het nieuwe bedrijventerrein H2O staat het elektriciteitsnet onder druk. Met verschillende partijen wordt verkend of een Smart Energy Hub toegepast kan worden, waardoor slimmer omgegaan wordt met de opgewekte en benodigde elektriciteit. Transitievisie Warmte – Oplegnotitie In 2023 is een start gemaakt met een document dat dient als oplegnotitie van de Transitievisie Warmte (TVW). De oplegnotitie dient als leidraad hoe de besparingsdoelstellingen voor de gebouwde omgeving tot 2030 en 2050 kunnen worden gehaald. Ook geeft het richting om in de toekomst de stap te kunnen zetten naar de Wijkuitvoeringsplannen (WUP). Hattems Isolatieplan (HIP) Het college heeft in 2023 het Hattems Isolatieplan goedgekeurd, waarmee subsidie is aangevraagd bij het Rijk (Nationaal Isolatieprogramma; NIP). Het Hattems Isolatieplan ondersteunt inwoners met een koopwoning (financieel) bij het isoleren van de woning.

Er is € 1750 per woning beschikbaar als het gaat om koopwoningen met een energielabel D, E, F & G of een vergelijkbare energetische staat en een WOZ-waarde lager dan € 417.000 (gemiddelde WOZ-waarde in Hattem). Voor woningen in dezelfde energetische staat met een waarde tot de NHG-grens (€ 429.300) is er € 750 per woning beschikbaar. Inwoners die buiten de subsidieregeling vallen kunnen profiteren van de collectieve inkoopacties. Zonnepark op de voormalige vuilstort In 2023 heeft de raad besloten dat zij bereid is het initiatief van de energiecoöperatie Powered by Hattem voor de aanleg van zonnepanelen op de voormalige vuilstort in Hattem te willen ondersteunen. Daarna is gewerkt aan de uitwerking van de vervolgstappen en is nagedacht over een goede rolverdeling tussen energiecoöperatie en gemeente. Deze voorbereidingsfase wordt vervolgd in 2024. Mobiliteit Elektrische deelauto’s Het doel van de gemeente Hattem met het beschikbaar maken van elektrische deelauto’s is veelzijdig. Deelmobiliteit draagt bij aan de reductie van het gebruik van fossiele brandstof, de CO2-reductie, de vermindering van grondstofgebruik voor en efficiënter gebruik van vervoermiddelen (‘minder blik op straat’), minder gebruik openbare ruimte voor parkeerplaatsen, meer ruimte voor openbaar groen en - indirect - het bevorderen van minder of andere klimaat neutrale mobiliteit.

Het contract met MyWheels met 2 deelauto’s dat in 2023 afliep is met een jaar verlengd. In 2024 worden alternatieven voor de huidige exploitant onderzocht. Slimme bandenpomp Circa 57 gebruikers maken per week gebruik van de Slimme Bandenpomp. Hiermee wordt veel brandstof, CO2, geld, maar ook versleten banden voorkomen. Snuffelfiets In 2023 heeft de gemeente Hattem het snuffelfiets-project uitgevoerd. Dit project met actieve burgerparticipatie werd gestart om de luchtkwaliteit in Hattem te meten. Via 25 snuffelfietsen werd er data verzameld over de luchtkwaliteit in en rondom Hattem. De gemeten luchtkwaliteit door de kastjes in Hattem bleek goed op de 34

gemeten punten en routes. Meer meetgegevens blijven uiteraard noodzakelijk. Inzicht in de mate van concentraties van fijnstof in de stad, helpt om bewustzijn onder de Hattemers te bevorderen en - waar nodig gerichte maatregelen te nemen om een gezondere leefomgeving te creëren. Klimaatadaptatie Biodiversiteitsplannen Provincie Gelderland heeft in het verleden een subsidie verstrekt, waarmee gemeente Hattem samen met de Stichting Landschapsbeheer Gelderland een meerjarig traject doorloopt. Tijdens dit traject worden verschillende activiteiten uitgevoerd om biodiversiteit te bevorderen. Voor de meest recente informatie en inspiratie kunt u hiervoor de volgende website bezoeken: https://slgelderland.nl/projecten/biodiversiteitsplanhattem. Klompenpad voor Kids In 2023 was de feestelijke opening van het Klompenpad voor Kids in Hattem. De Klompenpad voor Kids route loopt over Landgoed Molecaten en laat kinderen kennismaken met de historie van het landgoed en de dieren die er leven. Terwijl kinderen lekker buiten zijn, gaan ze op zoek naar diersporen en waterbeestjes, maken een selfie in een heuse galg en gaan op zoek naar de schat. De route bevat natuurlijke speelelementen en is ontwikkeld door een groep enthousiaste vrijwilligers uit Hattem in samenwerking met de Stichting Landschapsbeheer Gelderland en de gemeente Hattem.

Klimaatweek De eerste activiteit voor inwoners van Hattem tijdens de klimaatweek was de expeditie naar het windmolenpark Hattemerbroek. Deze activiteit werd georganiseerd door de gemeente in samenwerking met Powered by Hattem. De Hattemse Klimaatburgemeester was daar ook bij aanwezig. Gemeente Hattem stond samen met ROVA op de weekmarkt. Er werden Hat’emmertjes voor GFT-afval uitgedeeld. Met de plaatsing van gft-bakken en de uitreiking van Hat’emmertjes, streeft gemeente Hattem ernaar inwoners zonder een groene container de gelegenheid te geven om gft-afval te scheiden. Hittebestrijding Hattem heeft invulling gegeven aan hittebestrijding door een combinatie van activiteiten en projecten: a. NK Tegelwippen, b. Groene icoon (Veldhoeve), c. De stimuleringsregeling klimaatadaptatie, d. Biodiversiteitsplannen, e. Klompenpad voor Kids, f. Groene daken, g. Wateropvang en -retentie, h. Woningcorporatie over de inrichting van de openbare ruimte om deze schaduwrijker en meer biodivers te maken, i. De Green Deal, met de medewerking aan de klimaatbeheersing bij de zorginstelling Hof van Blom, j. Contacten met de GGD, k. Stimulering klimaatacties. 5. Overige ontwikkelingen Lelystad Airport De voorgestelde vliegroutes voor Lelystad Airport stuiten op grote weerstand bij bewoners, bedrijven en lokale en provinciale overheden.

De gemeente Hattem werkte ook in 2023 nauw samen met de lokale belangenorganisatie Hoog over Hattem, de buurgemeenten Heerde, Oldebroek, Elburg, Voorst, Epe en Nunspeet en de ander partijen in de provincies Gelderland en Overijssel. Centraal staat dat de belangen van de bewoners van ons gebied worden gewaarborgd. Een gezond leefmilieu is daarbij een kernwaarde. Ondertussen is het besluit over de mogelijke opening van Lelystad Airport meerdere keren uitgesteld. Met de verkiezingen is duidelijk geworden dat in de landelijke politiek steeds minder voorstanders zijn voor Lelystad Airport. Dit heeft in januari 2024 geleid tot een aangenomen motie in de 2e kamer tegen de opening van het vliegveld voor commerciële vluchten. Wat heeft het gekost Middelen

Rekening

(€ x 1.000)

Begroting Primair

Begroting na wijziging

2022 Totaal lasten Totaal baten Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat

Rekening

Verschil Begr. / Rek.

2023

2.599

1.999

2.531

2.961

-430

-1.186

-694

-910

-876

-35

1.413

1.306

1.621

2.085

-464

424

-136

-206

-72

-134

1.837

1.170

1.415

2.013

-598

35

Analyse Verschillenanalyse (€ x 1.000)

Begroting

Rekening

Verschil

Erfgoed

137

210

-73

Wonen

149

208

-59

Vergunningverlening en handhaving

448

544

-96

Milieu en duurzaamheid

426

143

283

Ruimtelijke ordening

228

432

-204

Omgevingswet

232

548

-316

1.621

2.085

-464

Ruimtelijke Ordening

Toelichting - Erfgoed (N) - Er zijn werkzaamheden uitgevoerd conform het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP), de kosten zijn voor het grootste gedeelte gesubsidieerd (BRIM/SIM). De werkzaamheden zijn op onderdelen gebundeld uitgevoerd, hierdoor zijn de kosten voor 2023 hoger dan begroot. - Wonen (N) - Er is sprake van een overschrijding op het project Tijdelijke Huisvesting. Bij de najaarsnota was nog de inschatting dat de kosten voor inhuur lager zouden zijn, door meer inzet in het vierde kwartaal zijn deze kosten hoger geweest. Het gaat in deze situatie vooral om de kosten voor inhuur van de projectleider en andere adviseurs. Andere posten zijn juist wat lager uitgevallen omdat veel tijd en aandacht naar het project Tijdelijke Huisvesting is gegaan. - Vergunningverlening en handhaving (N) Betreft over het hele jaar inzet van extern personeel op de juridische functie (N). Daarnaast vallen ondanks een bijstelling bij de Voorjaarsnota de verwachte kosten van de Omgevingsdienst Noord Veluwe hoger uit (N). Tegenhanger van de stijgende kosten is een voordeel op de ontvangen baten bouwleges (V) - Milieu en duurzaamheid (V) - De uitgaven voor de diverse opgaven in het kader van klimaatbeleid zijn lager dan begroot (V). Daarnaast is de uitvoering van het Bestuursakkoord vertaald en zijn onder andere middelen beschikbaar gesteld voor de 'Green Deal'.

De uitvoerings-kosten liggen lager dan begroot (V). Verder zijn uitgaven begroot in het kader van het Regionaal Duurzaamheidsloket Veluwe Duurzaam, aanpak van de energiearmoede en de inzet van het Young Energie Team. Kosten zijn gedeeltelijk verrekend met ontvangen (rijks)middelen zoals de CDOKE-subsidie (capaciteit decentrale overheden voor klimaat- en armoedebeleid). Per saldo is er een financieel voordeel (V). - Ruimtelijke ordening (N) Door meer inzet van personeel op ruimtelijke ordening en door minder opbrengsten leges ontstaat de overschrijding van de begroting. - Omgevingswet (N) - Met ingang van 1-1-1024 is de Omgevingswet van kracht. Voor wat betreft de verdere invoering binnen de gemeente zijn hiervoor in 2023 nog werkzaamheden uitgevoerd (N). Deze zijn veelal uitgevoerd met behulp van inhuurkrachten. Daarnaast zijn door inhuurkrachten inhoudelijke werkzaamheden uitgevoerd (N). Reserves Vanuit het bestuursakkoord onderwerp 'Woningmarkt' wordt voor tijdelijke huisvesting een budget ingezet voor projectleiding. Dekking vindt plaats uit de algemene reserve. Aan de beklemde reserve dekking kapitaallasten zijn middelen onttrokken voor een geactiveerde investering (restauratie stadsmuur) met een economisch nut.

36

2b Economische ontwikkeling Bestuursakkoord We willen de binnenstad vitaal en onderscheidend houden. De gemeente en de HAVO hebben in 2016 een convenant getekend met daarin acties om de vesting vitaal te houden. We zien graag dat Hattemers lokaal hun inkopen kunnen doen, zowel voor het vitaal houden van de binnenstad als vanuit het oogpunt van duurzaamheid. We willen ondernemers uitdagen en met hen meedenken over wat voor de komende jaren de acties moeten zijn om de levendigheid, beleving en de kwaliteit van onze binnenstad te versterken en de rol van ondernemers en winkelaanbod daarin. We zien daarbij ook een belangrijke rol voor het vermarkten en promoten van Hattem door Visit Hattem. Door een afgebakende zondagsopenstelling van winkels kan mogelijk de kwaliteit van de beleving van de binnenstad versterkt worden. Dat levert wel spanning op met de ambitie om te werken aan de groei in kwaliteit die we nastreven en de rust en reflectie die we als mens en maatschappij ook nodig hebben om ons te ontwikkelen. De mogelijkheid om altijd en overal aankopen te doen, draagt niet bij aan het duurzamer omgaan met de aarde. Als een zondagsopenstelling niet door het grootste deel van de ondernemers benut zou gaan worden, dan leidt het slechts tot versnippering van het aanbod en doet het afbreuk aan de sfeer in en beleving van de binnenstad.

Daarom willen we in samenspraak met de raad zorgvuldig onderzoeken of minimaal 2/3e van de ondernemers in de binnenstad de behoefte heeft aan een zondagsopenstelling, voordat we daar ruimte voor geven. Daar achteraan zou dan nog de vraag komen over hoeveel zondagen en welke tijdsvensters het zou moeten gaan. Hattem kent immers vele kleinere winkels en speciaalzaken die belangrijk zijn voor de sfeer en beleving van de binnenstad, maar voor wie een zondagsopenstelling mogelijk een zware inspanning betekent. De binnenstad levert een belangrijke bijdrage aan de Hattemse economie. Dat geldt ook voor de bedrijven die Hattem rijk is, of dat nu vanaf een industrieterrein is of door zelfstandigen die dat vanaf andere locaties doen. Voor veel Hattemers geldt dat zij hun inkomen buiten Hattem verdienen, veelal in Regio Zwolle. We blijven dan ook volop deelnemen in Regio Zwolle en willen meepraten over en bijdragen aan het toekomstbestendig maken van de regionale economie en de arbeidsmarkt. We willen ook voor onze inwoners investeren in een Leven Lang Ontwikkelen zodat zij weerbaar en wendbaar zijn op de arbeidsmarkt. We gaan Hattem als cultuurstad versterken door de aandacht voor cultuur zowel in het basisonderwijs als in onze stadspromotie op niveau te houden en waar noodzakelijk gericht uit te breiden.

Het verhaal van Hattem is veel breder dan alleen cultuur, ook ons Hanze verleden, het prachtige historische decor en ons landschap en de evenementen met bovenlokale aantrekkingskracht maken daar deel van uit. Wij gaan in 2024, als Hattem 725 jaar stadsrechten bezit, maar ook tijdens het Hanzejaar, aandacht besteden aan deze bijzondere momenten. In dat jaar willen we in samenwerking met onze musea alle Hattemers de mogelijkheid bieden om de stad en haar historie (nog beter) te leren kennen. De jeugd brengt via de scholen al een bezoek aan de musea. We willen nieuwe inwoners van Hattem ook kennis laten maken met de musea en ze op die manier niet alleen welkom heten, maar ook betrekken bij Hattem. We vinden het belangrijk dat we in Hattem belangrijke dagen vieren en herdenken. Dat zorgt er voor dat we stilstaan, reflecteren, en heden en verleden verbinden. Met inwoners en ondernemers onderzoeken we of Hattem FairTrade gemeente kan worden. Zo dragen we ook buiten Hattem bij aan kansengelijkheid door een eerlijke prijs voor boeren, arbeiders en producenten. Relevante thema's 1. Economie H2O De ontwikkeling van het Hattemse plandeel van het bedrijvenpark H2O is in 2023 stevig doorgezet. De verkoop van bedrijfskavels lag in 2023 in lijn met wat in de grondexploitatie is aangegeven. Het grootste deel van de bedrijfskavels is verkocht en er verrijzen steeds meer bedrijfspanden.

Ook komt de oplevering van de nieuwe aansluiting op de A28 steeds dichterbij, waarmee de bereikbaarheid van het bedrijvenpark verbeterd. Netelhorst Op bedrijventerrein Netelhorst is afgelopen jaar geïnvesteerd in samenwerking van ondernemers, onder andere in het kader van verduurzaming van dat bedrijventerrein. Mogelijkheden zijn verkend om het bedrijventerrein te verwarmen met restwarmte van de waterzuivering, maar dat bleek financieel niet haalbaar.

37

Regionaal programma werklocaties In 2023 is in Kop van de Veluwe verband gestart met het opstellen van een regionaal programma werklocaties 2024-2028. In dit programma wordt de behoefte naar bedrijventerrein in de regio onderzocht en worden regionale afspraken gemaakt over de te ontwikkelen bedrijventerreinen. Dit rapport wordt in 2024 afgerond. Binnenstad In de binnenstad is in 2023 verder gewerkt aan een herijking van het uitstallingenbeleid. Begin 2024 hopen we deze vast te stellen. Het onderzoek naar de zondagsopenstelling is eind 2023 opgestart en in diezelfde periode heeft er een koopstromenonderzoek plaatsgevonden. Uitkomsten van beide onderzoeken worden begin 2024 verwacht. Ondernemerschap Afgelopen jaar hebben we een belronde gemaakt onder ondernemers en zijn de werkbezoeken gecontinueerd. Er is een nieuwsbrief in de maak voor ondernemers en de website is up-to-date. Regionaal In Regio Zwolle verband wordt gewerkt aan ruimtelijke economische bouwstenen. Een bureau onderzoekt hoe het huidige economisch profiel van de Regio Zwolle eruit ziet, wat het toekomstbeeld is en in welke richting de economie zou moeten worden gestimuleerd. Deze bouwsteen moet input vormen voor ruimtelijke en economische afwegingen. 2.

Recreatie en toerisme Hattem doet mee aan het Masterplan IJsselvallei, een programma om de recreatiedruk op de Veluwe te verspreiden en toeristische- en natuurontwikkelingen in de IJsselvallei te versterken. De gezamenlijke exploitatie met de gemeente Zwolle van het Kleine Veer is afgelopen jaar gecontinueerd. Het Verenfonds is gestopt met het bijdragen aan exploitatietekorten van recreatieve veren. In 2023 zijn de voorbereidingen gestart voor het uitrollen van een Veluwe-breed wandelknoop-puntennetwerk; deze wordt in 2024 ook in Hattem uitgerold. Op de toegangswegen naar Hattem staan nieuwe welkomstborden in Veluwe-huisstijl. Op de Bleek staat een nieuw informatiepaneel. Het afgelopen jaar was het Hanzejaar. Samen met andere Hanzesteden besteedde onze stad aandacht aan onze Hanzegeschiedenis. In Hattem is onder andere een muurschildering gerealiseerd en vonden er diverse evenementen in het kader van de Hanze plaats. Deze evenementen hebben kunnen rekenen op een extra bijdrage vanuit de gemeente. Wat heeft het gekost Middelen

Rekening

(€ x 1.000)

Begroting Primair

Begroting na wijziging

Rekening

Verschil Begr. / Rek.

1.211

-499

Totaal lasten

2022 2.512

531

2023 711

Totaal baten

-981

-86

-82

-385

303

1.530

445

629

826

-196

-745

-2

-47

-104

56

785

443

582

722

-140

Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat

38

Analyse Verschillenanalyse (€ x 1.000)

Begroting

Rekening

Verschil

Vastgoed

182

272

-90

Recreatie en toerisme

356

330

25

163

-163 32

Bouwgrondexploitatie Economie

90

58

Straatmarkten

2

2

629

826

Economische ontwikkeling

-196

Toelichting - Vastgoed (N) - Naast de jaarlijkse dotatie aan de voorziening project 't Veen, vallen de opbrengsten van de gronden lager uit dan begroot (N). Daarentegen zijn voor wat betreft het zakelijk recht (cijnzen en erfpacht) de opbrengsten hoger dan begroot (V). - Recreatie en toerisme (V) - De kosten voor het organiseren van het Hanzejaar 2023 zijn lager uitgevallen dan begroot (V) - Bouwgrondexploitatie (N) - Het te kort in 2023 is ontstaan door de toevoeging aan de ingestelde voorziening vanwege de herziening van de grondexploitatie Woonzorgzone Geldersedijk (N). De oorzaken zijn de gestegen kosten en het later kunnen realiseren van het plan, hierdoor is het verwachte eindresultaat negatief. - Economie (V) - De onderschrijding van het incidentele beschikbare budget komt door de lager uitgaven die zijn gedaan voor uitwerking van de in het bestuursakkoord opgenomen onderwerp 'Zondagopenstelling' (V). Reserves Betreft personele inzet en onderzoekkosten voor de uitwerking van het in het Bestuursakkoord opgenomen onderwerp 'Zondagopenstelling'. Dekking van de kosten heeft plaatsgevonden uit de algemene reserve. De reserve is verder ingezet ter dekking van vooruitbetaalde kosten die buiten de balanstermijn afgeboekt moeten worden. De reserve wordt weer aangezuiverd uit toekomstige opbrengsten uit anterieure overeenkomsten.

Aan de bestemmingsreserve ontwikkeling 't Veen wordt jaarlijks een bedrag gedoteerd voor dekking van toekomstige kapitaallasten gemeentelijke kosten infrastructuur.

39

2c Fysieke leefomgeving Bestuursakkoord We kiezen in Hattem voor de fiets. Hattem is een fietsstad en scoort al hoog op het aantal fietsbewegingen per dag, maar we willen dit verder stimuleren en faciliteren. Hattem kent een goed voorzieningenniveau en door de verbindingen met de directe omgeving en met name Zwolle, zijn veel voorzieningen ruim binnen fietsbereik. Fietsen is een duurzame manier om je te verplaatsen, maar daarnaast legt de fiets een minder grote claim op de openbare ruimte dan andere vervoersmiddelen. We willen samen met onze partners en de raad een fietsplan voor Hattem opstellen. Hierin willen we naast een visie ook een verdere concretisering van onze ambities opnemen over de fietsinfrastructuur, fietsveiligheid, fietsparkeervoorzieningen en de mogelijkheden om aan te sluiten bij (bestaande) fietssnelwegen. We zetten in op het nog verkeersluwer maken van onze winkelstraten. Om de kwaliteiten van ons centrum nog meer tot z’n recht te kunnen laten komen en een veilig verblijfsklimaat te creëren, zetten we in op het nog verkeersluwer maken van het centrum winkelgebied (de Kruisstraat, de Kerkstraat en de Markt). Voor het laden en lossen stellen we venstertijden vast. Daarnaast gaan we de mogelijkheid onderzoeken om emissievrij te laden en te lossen in de binnenstad.

Hierbij zien we de ontwikkeling van een stadshub aan de rand van de binnenstad als een van de mogelijkheden. We kiezen voor een veilige, consequente en begrijpelijke verkeerssituatie en inrichting. We zetten in op één snelheidsregime binnen de bebouwde kom van 30 km/u. We passen hier de weginrichting waar nodig (verder) op aan. Als vertrekpunt hanteren we het Gemeentelijk Verkeers- en VervoersPlan. De daarin gesignaleerde knelpunten pakken we aan. Om verder in te zetten op de verkeersveiligheid in Hattem willen we verschillende vervoersmiddelen zo min mogelijk met elkaar in conflict laten komen. We zetten als eerste stap daarvoor in op een logische en veilige route voor het vrachtverkeer in Hattem. Het in de praktijk brengen van de Groenstructuurvisie kleurt de inrichting van de openbare ruimte ook en kan versterkend werken op de ruimte en veiligheid voor fietsers en voetgangers. We zetten ons in voor een hoogwaardige(re) OV-verbinding met Zwolle, Amersfoort en Apeldoorn. Binnen de regio bekijken we hoe een duurzaam, stabiel en hoogwaardig OV netwerk kan worden behouden en uitgebreid. Met de ontwikkeling van de Spoorzone in Zwolle en de ambities om de bereikbaarheid in de regio goed te houden, mobiliteit te verduurzamen en niet alleen te gaan voor meer asfalt, denken we dat de aanleg van een station in Hattem een belangrijke meerwaarde kan hebben op de lange termijn.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Hattem&id=2c5d1efa-2d7d-4290-87f2-784e4c5a25d5