Jaarrekening 2023 - Definitief 01-07-2024 - Publicatie
Tekst van het document
Jaarrekening 2023
Inhoudsopgave Erratum jaarrekening en jaarverslag 2023 ................................................................................ 4 I Nota van aanbieding ........................................................................................................ 5 1.1 Inleiding ................................................................................................................. 5 1.2 Het rekeningresultaat 2023 .......................................................................................... 5 1.3 Leeswijzer .............................................................................................................. 8 1.4 Tot slot .................................................................................................................. 8 II Jaarverslag .................................................................................................................. 9 2. Programmaverantwoording ............................................................................................ 10 2.1 Programma 1 - Sociaal Sterk ..................................................................................... 11 2.2 Programma 2 - Wonen, werken en recreëren .................................................................. 27 2.3 Programma 3 - Besturen en organiseren .......................................................................
46 2.4 Programma 4 - Bedrijfsvoering ................................................................................... 63 3. Paragrafen ................................................................................................................ 72 3.1 Inleiding ............................................................................................................... 72 3.2 Paragraaf A. Lokale heffingen .................................................................................... 73 3.3 Paragraaf B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................... 77 3.4 Paragraaf C. Onderhoud kapitaalgoederen ..................................................................... 87 3.5 Paragraaf D. Financiering ......................................................................................... 93 3.6 Paragraaf E. Bedrijfsvoering ..................................................................................... 100 3.7 Paragraaf F. Verbonden partijen ................................................................................ 106 3.8 Paragraaf G. Grondexploitatie ................................................................................... 123 3.9 Paragraaf H. Decentralisatie ..................................................................................... 126 3.10 Paragraaf I.
Wet Open Overheid (Woo) ...................................................................... 132 4. III Jaarrekening.......................................................................................................... 133 4.1 Balans ................................................................................................................ 133 4.2 Baten en lasten ..................................................................................................... 163 4.3 Overzichten ......................................................................................................... 196 4.4 Overige gegevens: Controleverklaring ......................................................................... 217
3
Erratum jaarrekening en jaarverslag 2023 (Zaaknummer 125972) Inleiding Met de controle van de jaarrekening 2023 bleken de investeringen vanuit het project Modernisering Applicatiearchitectuur (M2A) voor het deel van de zogenaamde SAAS-oplossing (Software as a service) ten onrechte te zijn geactiveerd. Deze SAAS-oplossing investeringen hadden direct ten laste van de exploitatie moeten worden geboekt. In de voorliggende jaarstukken 2023 zijn die investeringen t/m 2022 gecorrigeerd per balansdatum 1-1-2023 en ten laste genomen van de Algemene Reserve. De SaaS-oplossing investeringen voor het verslagjaar 2023 zijn opgenomen in het saldo van baten en lasten van boekjaar 2023. De impact op het resultaat voor mutaties in reserves hiervan is € 155.694. Aanvullend hierop is een onttrekking aan de algemene reserve verwerkt van € 155.694 ter dekking van dit bedrag. Deze laatste reservemutatie is op basis van de verslaggevingsregels niet toegestaan, omdat hier in het verslagjaar geen besluit over is genomen door de gemeenteraad. De wijziging heeft effect op het resultaat. Deze reservemutatie zou gecorrigeerd moeten worden, maar dit is in de jaarrekening niet gebeurd. Via dit erratum wordt op hoofdlijnen aangegeven wat de juiste gegevens zouden moeten zijn in de jaarrekening en het jaarverslag.
Hieronder een korte samenvatting van de effecten van de wijzigingen in de jaarrekening en het jaarverslag 2023: • • • •
• •
De wijziging heeft effect op enkele teksten in de inleiding, deze hebben verder geen directe financiële gevolgen; Het in programma 4 – Overhead, 4a -Bedrijfsvoering beschreven verschil tussen de begroting en rekening van de reservemutatie van per saldo € 135.000 wordt met € 156.000 verminderd, waardoor er per saldo een verschil tussen de begroting en rekening ontstaat van - € 21.000; De vermindering van deze onttrekking heeft effect op het gerealiseerde resultaat. Het resultaat wordt € 462.000 positief; De wijziging heeft effect op onderdelen in Paragraaf B Weerstandsvermogen en Risicobeheersing. En dan met name ook de doortelling in een aantal tabellen en overzichten zoals de beschikbare weerstandscapaciteit incidenteel en structureel. Per saldo heeft de wijziging geen effect op de weerstandsratio; De wijzing telt niet door voor het EMU saldo, de financieringspositie en de weerstand- en solvabiliteitsratio’s, omdat de mutatie binnen het Eigen vermogen plaats heeft gevonden; In de jaarrekening in de balans en de toelichting daarop zijn de Algemene Reserve € 155.694 hoger en het gerealiseerde resultaat is € 155.694 lager.
Bestemming resultaat 2023: In de Nota van aanbieding is voorgesteld het oorspronkelijke resultaat 2023 van € 617.800 te bestemmen voor: • • • •
de bestemmingsreserve die is gevormd voor de aanleg van de afslag A28 ten behoeve van het H2O bedrijventerrein voor een bedrag van € 250.000; de bestemmingsreserve gemeentelijke opvang Oekraïners voor verwachte toekomstige kosten voor een bedrag van € 250.000; de algemene reserve voor een bedrag van € 112.000, zijnde het saldo van de budgetoverheveling naar 2024 en de algemene reserve voor een bedrag van € 5.800, zijnde het restant resultaat 2023
Voorgesteld wordt de oorspronkelijke bestemming van het rekeningresultaat alleen voor de laatste bullet aan te passen naar: •
het resterende resultaat 2023 te dekken uit de algemene reserve voor een bedrag van € 149.900.
4
I Nota van aanbieding 1.1 Inleiding Hattem is een prachtige stad om in te leven. Naast de historische binnenstad, zijn we omringd door de prachtige natuur. Het bestuursakkoord ‘Hattem! Inspireren | Verbinden | Versterken’ heeft als ambitie om een toekomstbestendige en duurzame stad te realiseren, zodat toekomstige generaties ook in een prettige stad kunnen wonen, werken en recreëren. In 2023 heeft het college van B&W verder kunnen bouwen aan een stevig fundament voor de realisatie van het bestuursakkoord. We hebben in het eerste volledige bestuursjaar de voorbereidingen getroffen om onze doelen te realiseren. Zo heeft de gemeenteraad in 2023 ingestemd met het voorstel voor ‘Krachtig Hattem’: een aanpak gericht op het creëren van een positieve leefomgeving voor kinderen en jongeren van 0 tot 18 jaar met als doel gezond, veilig en kansrijk opgroeien binnen de hechte gemeenschap. Er is hard gewerkt aan het Programma Wonen waarin de (toekomstige) woonwensen van de Hattemers zo goed mogelijk in evenwicht wordt gebracht met de bouwopgaven die we in Hattem hebben. Daarbij is er zoveel mogelijk aandacht voor passende én betaalbare woonruimte voor elke Hattemer. We zijn goed op stoom. In 2023 hebben tientallen inwoners de sleutels van hun nieuwbouwwoning op ’t Veen overhandigd gekregen.
In 2023 zijn de (constructieve) gesprekken met Stichting Openbaar Onderwijs Zwolle (OOZ) en Stichting Catent (Catent) voortgezet voor een nieuw integraal kindcentrum op de Noordgouw. Met deze nauwe samenwerking kunnen we een doorlopende ontwikkellijn voor kinderen van 0 tot 12 jaar realiseren in Hattem. De Green Deal Hattem is op stoom. We zien veel enthousiasme in de stad voor het groener, biodiverser en energieneutraler maken van Hattem. Meer dan 30 organisaties hebben zich inmiddels verbonden aan deze beweging. Er zijn al meer dan 20 initiatieven ingediend door inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. In 2023 zijn we ook gestart met het zoeken naar geschikte locaties voor het plaatsen van tijdelijke flexwoningen voor diverse doelgroepen in onze gemeenschap (vluchtelingen, starters, statushouders, etc.). Wij blijven ons inzetten voor de opvang en huisvesting van vluchtelingen en statushouders. Ieder mens dat vlucht voor oorlog en geweld verdient een warm welkom in onze gemeenschap. De begroting 2023 voorzag nog in een gunstige financiële perspectief en een goede balans tussen ambities en mogelijkheden. Bij de tussentijdse rapportages kondigde zich echter een ommekeer van het financiële perspectief aan. Zo stegen de Cao-lonen in 2023 tweemaal zo hard als in 2022 en leidde de inflatie door prijsontwikkelingen van voeding en energie tot hoge budgetbijstellingen.
Dit raakte ook veel beleidsterreinen van onze organisatie waarin we hebben gestreefd naar een zo adequaat mogelijke uitvoering van de landelijke en lokale maatregelen.
1.2 Het rekeningresultaat 2023 1.2.1 Inleiding In programma 3 - besturen en organiseren - is onder het deelprogramma financiën het rekeningresultaat 2023 weergegeven. Het deelprogramma vormt het financiële sluitstuk van alle programma’s en vraagt een andere aanpak dan alleen een opsomming van resultaten en wordt daarom in de jaarrekening verder uitgediept. Het gerealiseerde resultaat over 2023 bedraagt een bedrag van € 617.800 voordelig. Dit rekeningsaldo is tot nadere besluitvorming verantwoord op de post “gerealiseerd resultaat 2023”.
5
Overigens bedroegen de saldi over de laatste 5 jaren: 2023: € 617.800 voordelig 2022: € 347.800 voordelig 2021: € 188.700 voordelig 2020: € 927.600 voordelig 2019: € 231.600 voordelig 1.2.2 Resultaat jaarrekening 2023 De begrote en werkelijke saldi kunnen als volgt worden weergegeven: Begroting 2023
Rekening 2023
Uitkomst oorspronkelijke begroting 2023
264.500
V
5e wijziging (Voorjaarsnota)
65.400
V
6e wijziging (Bijdrage Visit Hattem)
46.800
N
8e wijziging (Najaarsnota)
319.100
N
Uitkomst jaarrekening 2023 Uitkomst per saldo
36.000
N
617.800
V
617.800
V
Het saldo van de rekening 2023 kent een voordelig verschil ten opzichte van de begroting 2023 van € 653.800. Dit bedrag is een resultante van de over de diverse programma’s verantwoorde uitgaven, inkomsten en verrekeningen met de reserves. Van het rekening-resultaat wordt op hoofdlijnen een analyse gegeven.
Resultaat over 2023 uitgesplitst per (deel)programma: (€ x 1.000)
Lasten
Baten
1a - Opgroeien ontwikkelen
130
47
1b - Werk
365
1.651
1c - Zorg
-91
44
Reserves
Saldo
Sociaal sterk
1d - Welzijn en sport Programma 1
83 N 88
-1.198 V -135 V
-27
2
3
-26 V
377
1.744
91
-1.276 V
Wonen, werken en recreëren 2a - Ruimtelijke ontwikkeling
430
-34
134
598 N
2b - Economische ontwikkeling
500
303
-57
140 N
2
-291
-44
249 N
932
-22
33
987 N
600
424
15
191 N
3b - Dienstverlening
-18
121
3c - Financiën
-635
339
-9
-983 V
-53
884
6
-931 V
989
290
-135
564 N
989
290
-135
564 N
2.245 N
2.896 N
2c - Fysieke leefomgeving Programma 2 Besturen en organiseren 3a - Netwerken en besturen
Programma 3
-139 V
Bedrijfsvoering 4a - Overhead Programma 4 Gerealiseerd resultaat *
* Kleine verschillen ontstaan door afronding van de bedragen op duizendtallen.
6
-5 N
-656 V
Voor een analyse van de voor- en nadelige verschillen per (deel)programma en beleidsveld wordt verwezen naar de programma- en financiële rekening. Budgetoverheveling 2023 naar 2024 Het College van burgemeester en wethouders voert het door de gemeenteraad vastgestelde beleid uit. Het beleid is financieel vertaald in de begroting. Gedurende het jaar zijn er aanpassingen op het beleid en daarmee ook op de begroting. Begrotingsafwijkingen worden onder andere veroorzaakt wanneer er zich in het begrotingsjaar onvoorziene omstandigheden voordoen waardoor activiteiten niet of deels uitgevoerd kunnen worden. Op die punten valt de jaarrekening voordeliger uit dan de begroting. De betreffende activiteiten worden doorgaans in het volgende begrotingsjaar uitgevoerd. Onderstaand een overzicht van de voordelige beïnvloeding van het jaarrekeningresultaat 2023. Dit betreft een bedrag van circa € 112.000. Leeswijzer onderstaande overzicht: Een ‘plus’ (V) betekent dat het rekeningresultaat 2023 voordelig wordt beïnvloed doordat er per saldo minder lasten zijn geboekt dan wanneer alle voorgenomen en begrote werkzaamheden wel in 2023 uitgevoerd zouden zijn. Of, dat inkoopfacturen wel vroegtijdig ontvangen zouden zijn. Euro Hattems model voor Preventie en Zorg In juli 2023 heeft de gemeenteraad besloten het procesvoorstel om te komen tot een Hattems model voor Preventie en Zorg vast te stellen.
Het jaarbudget 2023 bedraagt € 125.000 en is gedeeltelijk uitgegeven. Het restantbudget 2023 is nodig voor ontwikkeling en uitvoering van het Hattems model in de periode 2024 tot en met 2027.
75.000 V
Brandkranen In 2023 is eenmalig budget beschikbaar gesteld voor de aanleg van een brandput ten behoeve van de binnenstad. De opdracht daartoe is in 2023 verleend, echter wordt het werk in 2024 uitgevoerd.
12.500 V
Brede SPUK / GALA De gemeente Hattem ontvangt voor de periode 2023-2026 geldmiddelen vanuit de Brede SPUK-regeling om de afspraken uit het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) uit te voeren. Deze regeling voorziet in de mogelijkheid om een onderbesteding van het budget in een jaar uit te mogen geven in het daarop volgende boekjaar. In 2023 – het eerste jaar van GALA – is € 7.760 niet ingezet bij een viertal deelbudgetten.
7.760 V
Ontwikkeling informatievoorziening H2O ICT Het restantbudget van het project Modernisering Applicatie Architectuur (M2A) wordt in 2024 ingezet. Dit bedrag is al gedekt uit de algemene reserve omdat het bedrag onderdeel uitmaakt van de budgetoverheveling 2022.
22.000 V
Inclusie - Kleurrijk jezelf zijn Het beschikbaar gestelde budget 2023 is niet uitgegeven en wordt in 2024 ingezet.
15.000 V
Totaal budgetoverhevelingen
132.260 V
Waarvan in het totaal al gedekt uit de algemene reserve of balans
22.000 N
Door het vroegtijdig afsluiten van de jaarrekening zijn diverse nota's waarvoor de werkzaamheden in 2023 zijn uitgevoerd, in het dienstjaar 2024 verantwoord. Deze verantwoording heeft het rekeningsaldo in 2023 positief beïnvloed. Het gaat om € 50.300. In de jaarrekening 2023 is een bedrag verantwoord van € 48.700 aan facturen waarvoor de werkzaamheden in 2022 zijn verricht. Per saldo € 1.600 aan ‘voordelig resultaat in 2023’.
1.600 V
Totaal financieel effect op het rekeningresultaat 2023
7
111.860 V
De per saldo onderbesteding van lastenbudgetten ad € 111.860,- zorgt voor een beter resultaat in 2023. Voor een rechtmatige aanwending van de overgehevelde middelen uit 2023 zal de begroting 2024 worden bijgesteld. Het lastentotaal wordt aangepast / verhoogd voor de programma’s waartoe de doorgeschoven activiteiten behoren. Met de onttrekking aan de algemene reserve en/of balans als dekking van de lasten. 1.2.3 Analyse op hoofdlijnen Op de (deel)programma's zijn de analyses opgenomen van de oorzaken die hebben geleid tot de financiële verschillen tussen de begroting na wijziging en uiteindelijk de realisatie. De verschillen zijn veelal ontstaan door autonome ontwikkelingen en het toepassen van wet- en regelgeving. Naast de analyses is in beeld gebracht welke reserves door de diverse financiële mutaties zijn ingezet dan wel waaraan middelen zijn toegevoegd.
1.3 Leeswijzer De jaarstukken bestaan naast de nota van aanbieding uit het jaarverslag en de jaarrekening. Het jaarverslag volgt de indeling van de begroting waarbij inzicht is gegeven in de mate waarin de doelstellingen zijn gerealiseerd, de wijze waarop getracht is de beoogde maatschappelijke effecten te bereiken en de gerealiseerde baten en lasten; wat hebben we bereikt, wat hebben we er voor gedaan en wat heeft het gekost. Controleverklaring Het jaarverslag is object van accountantscontrole. Naast de controle van het financiële gedeelte van de jaarstukken wordt ook het jaarverslag inhoudelijk gecontroleerd. De accountant legt zijn bevindingen vast in een rapportage aan de gemeenteraad en geeft hierbij een controleverklaring af. Het is in het publiek belang dat de jaarstukken altijd met inbegrip van de controleverklaring toegankelijk worden voor het maatschappelijk verkeer, zoals raadsleden, burgers en andere belanghebbenden. In het BBV is nu niet expliciet opgenomen dat deze verklaring onlosmakelijk deel uitmaakt van de jaarrekening en dat de definitieve jaarrekening en of de jaarstukken noch de controleverklaring separaat gepubliceerd mogen worden. Hierdoor komt het voor dat jaarstukken van decentrale overheden worden gepubliceerd zonder de daarbij afgegeven controleverklaring.
Om dit te borgen zijn vanuit het Besluit Accountantscontrole Decentrale Overheden (BADO) suggesties gedaan ter aanpassing van artikel 24 lid 3 van het BBV, door daarin ‘overige gegevens’ toe te voegen waarin de controleverklaring wordt opgenomen. Voor de jaarrekening 2023 wordt vooruitlopend op deze aanpassing de werkwijze alvast toegepast. Uitbreiding inhoud jaarrekening De voorgeschreven inhoud van de jaarrekening is uitgebreid met de rechtmatigheidsverantwoording met inachtneming van de verantwoordingsgrens. Het college van burgemeester en wethouders licht, indien het eindbedrag hoger is dan de verantwoordingsgrens, de afwijking toe. De rechtmatigheidsverantwoording is in de jaarrekening opgenomen onder de overzichten en in het jaarverslag nader toegelicht in de Paragraaf Bedrijfsvoering.
1.4 Tot slot Wij stellen u voor om: • •
Het jaarverslag en de jaarrekening 2023 vast te stellen; Het gerealiseerde resultaat van € 617.800 voordelig toe te voegen aan: • de bestemmingsreserve die is gevormd voor de aanleg van de afslag A28 ten behoeve van het H2O bedrijventerrein voor een bedrag van € 250.000; • de bestemmingsreserve gemeentelijke opvang Oekraïners voor verwachte toekomstige kosten voor een bedrag van € 250.000; • de algemene reserve voor een bedrag van € 112.000, zijnde het saldo van de budgetoverheveling naar 2024 en • de algemene reserve voor een bedrag van € 5.800, zijnde het restant resultaat 2023.
Hattem, 28 mei 2024 Het college van burgemeester en wethouders van Hattem, de secretaris, de burgemeester,
8
II Jaarverslag
9
2. Programmaverantwoording
10
2.1 Programma 1 - Sociaal Sterk 2.1.1 Inleiding Hattem is een sterke stad met een rijk verenigingsleven, waar mensen naar elkaar om kijken en de voorzieningen volop gebruikt worden. De samenleving en de rol van de overheid zijn sterk in verandering. Binnen de transformatie van het sociaal domein geven wij vorm aan nieuwe aanpakken, rollen, taken en verantwoordelijkheden, die aansluiten op deze veranderingen. 2.1.2 Ambitie Sociaal Hattem! In Hattem is het fijn opgroeien, leven en ouder worden. Kinderen groeien veilig en gezond thuis op. We bevorderen kansengelijkheid en bieden ondersteuning aan wie dat nodig heeft. Ieder kind verdient de kans zich maximaal te ontplooien. Mensen die moeite hebben zichzelf te redden, ondersteunen we ruimhartig met voorzieningen. Iedere Hattemer heeft bestaanszekerheid. Ouderen hebben passende ondersteuning, hulp en betaalbare zorg en wonen zolang mogelijk in de eigen omgeving. Voor gezinnen met kwetsbare thuissituaties of echtscheidingsproblematiek zijn we een (tijdelijke) stevige steunpilaar. Bij huiselijk geweld en kindermishandeling grijpen we tijdig in. Wij willen werken vanuit de gedachte dat we met onze maatschappelijke partners een gezamenlijke verantwoordelijkheid hebben om passende hulp en ondersteuning te bieden aan inwoners, kinderen en gezinnen. Hierbij gaan we uit van partnerschap én samenwerking.
We werken nauw samen in het Loket 0-100 met huisartsen, Centrum voor Jeugd & Gezin, (school)maatschappelijk werk, het welzijnswerk, sportverenigingen, cultuurorganisaties, kerken en zorgaanbieders aan deze missie. We stellen onze inwoner daarbij centraal en leveren maatwerk waar de regels geen oplossing bieden. Inclusief Hattem! Hattem is een fijne plek om te wonen. We hebben een gemeenschap waarin naar elkaar wordt omgekeken en waarin een grote sociale cohesie is. We bewaken de cohesie in de samenleving en bestrijden eenzaamheid en analfabetisme. Als gemeente bieden we onze informatie op een toegankelijke wijze aan onze inwoners aan, zodat participatie en het gebruik van diensten van de gemeente geen onnodige drempels kent. Veel Hattemers zetten zich in om van Hattem een nog fijnere woonplaats te maken. Deze energie en dit enthousiasme zien we als een grote kwaliteit van Hattem die we verder willen versterken. We willen ervoor blijven zorgen dat iedereen niet alleen thuis is in Hattem, maar zich ook echt thuis en betrokken voelt bij Hattem en de mede-Hattemers. In Hattem heb je de vrijheid om te zijn wie je bent. Gezond Hattem! We willen in Hattem gezond gedrag laagdrempelig, logischer en eenvoudiger maken, door de leefomgevingen van mensen goed in te richten. Daarbij richten we ons op Hattemers van alle leeftijden.
We willen werken aan een Hattemer Leefstijl Akkoord met zorgaanbieders, ondernemers, verenigingen, maatschappelijke instellingen en inwoners, zodat er een aanbod ontstaat met mogelijkheden voor elke Hattemer. In een fitte en groene stad zijn goede sportfaciliteiten van grote waarde. Zowel in de openbare ruimte als op de sportparken en binnensportaccommodaties. We koesteren het verenigingsleven, het kloppende hart van Hattem. Hattem kent een rijk verenigingsleven en een ruim aanbod van mogelijkheden om te sporten. We zijn trots op de dwarsverbanden die daardoor in onze Hattemse samenleving gelegd worden en blijven dit ondersteunen. 2.1.3 Programmabrede thema's Loket 0-100 (geldt voor heel programma 1) Om het integraal werken rondom de cliënt vanuit het principe 1 gezin 1 plan 1 regisseur te versterken zijn de afgelopen jaren de consulenten Werk & Inkomen, Wmo en Jeugd samengevoegd in één team 0-100. Inmiddels is dit team uitgebreid met een aantal lokale ketenpartners (o.a. maatschappelijk werk, Jeugdgezondheidszorg, Mee; samen inzetten voor een inclusieve samenleving). Vanuit dit team is een werkgroep aan de slag gegaan met de beschrijving van het klantproces, waarin een eerste brede Quickscan, een integraal plan en afspraken rondom regievoering een plek hebben gekregen. Uiteindelijk heeft dit geleid tot een handboek 0-100.
Om de manier van werken te implementeren en te borgen zijn de medewerkers van het loket 0-100 afgelopen jaar geschoold in de nieuwe manier van werken. Bij integraal werken is een goede en verantwoorde gegevensuitwisseling een noodzakelijke vereiste. Daarom is iedereen getraind in de AVG en er zijn vaandeldragers aangewezen die de kennis up-to-date houden in het team. In 2021 is er gestart met een pilot 0-100. In deze pilot willen we kijken hoe het klantproces dat is ontwikkeld functioneert in de praktijk. Ook gebruiken we de pilot om informatie te generen over de consequenties die het loket 0-100 en de veranderde (integrale) manier van werken heeft op de benodigde capaciteit, middelen en organisatievorm. 11
2.1.4 Financieel Middelen
Rekening
(€ x 1.000)
Begroting Primair
Begroting na wijziging
Rekening
Verschil Begr. / Rek.
Totaal lasten
2022 14.696
13.823
2023 15.664
16.041
-377
Totaal baten
-3.847
-2.274
-3.222
-4.966
1.744
10.849
11.549
12.442
11.075
1.367
675
-18
-76
15
-91
11.524
11.531
12.366
11.090
1.276
Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat
12
2.1.5 Deelprogramma's 1a Opgroeien en Ontwikkelen Bestuursakkoord We zetten in op de beweging dat elk kind opgroeit bij zijn of haar ouders. We onderzoeken wat er nodig is om kinderen thuis te laten opgroeien en het aantal uithuisplaatsingen te verminderen. We introduceren een Hattems Model voor preventie en zorg. Een preventieaanpak gericht op het creëren van een positieve leefomgeving, waarin jongeren gezond, veilig en kansrijk kunnen opgroeien, zonder middelengebruik. Het Hattemse Model gaat uit van de kracht van de Hattemse gemeenschap. We ontmoedigen gokken en willen gokverslavingen voorkomen. In dat kader is er in Hattem geen ruimte voor gokreclames. We gaan in overleg met de schoolbesturen en andere relevante partners over de realisatie van een tweede integraal kindcentrum op het terrein van de voormalige middelbare school De Noordgouw. We actualiseren de onderwijsvisie op de punten waar daarvoor aanleiding is. Het eerder door de Raad genomen besluit voor de vestiging van het eerste integrale kindcentrum op de oude ijsbaan staat daarbij niet ter discussie. Relevante thema's 1. Jeugd Preventie In 2023 zijn stappen gezet om het Hattems Model voor Preventie en Zorg vorm te geven.
Na oplevering van het procesvoorstel is eind 2023 een procesbegeleider aangenomen, die het proces rond de uitvoering van het Hattems Model zal aanjagen en met de partners uit Hattem verder vorm zal geven. We versterken met het Hattems Model de pedagogische basis, door gebruik te maken van de kracht van de Hattemse gemeenschap, we werken hiervoor met de lokale partners, jeugd en ouders. De thema's waar we in eerste instantie mee aan de slag gaan zijn in 2023 bepaald; alcohol- en middelengebruik, gezinsproblematiek, mentaal welbevinden en jeugdoverlast. In 2023 zijn er weer verschillende preventieve activiteiten uitgevoerd voor de kinderen en jongeren in Hattem. Het structurele aanbod van preventie bestaat onder andere uit het jongerenwerk, en het project steunouder, het opvoed- en adviesbureau binnen het CJG en de multidisciplinaire aanpak voor kinderen met overgewicht, Hattem Heroes. Vanuit het CJG worden verschillende trainingen aangeboden, zoals ‘Blij met mij’, Kickfit en B.O.K.S. Dit aanbod is in 2023 uitgebreid met de KIES-training voor kinderen van gescheiden ouders. Daarnaast zijn via de scholen weerbaarheidstrainingen voor groep 7/8 aangeboden. Jeugdhulp Lokaal Wanneer hulpvragen niet meer kunnen worden opgelost in het voorliggend veld of binnen preventieve voorzieningen kunnen jeugdigen en/of hun ouders gebruik maken van jeugdhulp.
De jeugdconsulenten van het CJG werken intensief samen met de andere CJG-partners, de huisartsen en het onderwijs. Daarnaast maken zij deel uit van het Loket 0-100, waardoor er integraal naar casuïstiek wordt gekeken. In Hattem wordt nog steeds relatief veel gebruik gemaakt van specialistische GGZ. Daarnaast wordt regelmatig begeleiding, behandeling of dyslexiezorg ingezet. De kosten voor PGB zijn afgelopen jaar verder gedaald. In lijn met de hervormingsagenda wordt vrijwel alleen nog verwezen naar gecontracteerde jeugdhulpaanbieders. Landelijk nemen de kosten voor jeugdhulp toe en in 2023 is die toename ook zichtbaar in Hattem. Dit is deels het gevolg van een toename in het aantal aanmeldingen dat wordt opgepakt ten opzichte van 2022. Problemen nemen daarnaast toe in complexiteit, waardoor meer, langer en meer specialistische inzet van jeugdhulp nodig is. (boven) Regionaal Het afgelopen jaar hebben de gemeenten in de Zorgregio Midden-IJssel/Oost-Veluwe gewerkt aan verschillende opgaven. Er is op Gelders niveau verder gewerkt aan de vastgoedtransitie van JeugdzorgPlus en de ombouw van 3milieu voorzieningen, een concreet voorbeeld is de pilot kleinschalige JeugdzorgPlus.
Daarnaast is gestart met het traject om essentiële functies, de hoog-specialistische jeugdhulp, (boven)regionaal in te kopen en op die manier te zorgen voor een goed aanbod van hoog-specialistische zorg voor jongeren. De Hervormingsagenda jeugd is vastgesteld en er zijn in de regio stappen gezet om te verkennen hoe de maatregelen uit de hervormingsagenda regionaal en lokaal kunnen worden geïmplementeerd. Met het oog op 13
de maatregelen gericht op het versterken van het normale leven en het versterken van de pedagogische basis zijn we lokaal op de goede weg; de plannen rondom het Hattems Model sluiten hier nauw op aan. In de regio is een proces gestart om te komen tot een nieuwe inkoop van Jeugdhulp in 2026, op een manier die beter aansluit bij de behoeften van de gemeenten en de veranderingen in de jeugdhulp. De ontwikkelingen t.a.v. de regionale overeenkomst zijn opgenomen in programma 1C – Zorg. 2. Onderwijs Onderwijshuisvesting Integraal kindcentrum IKC1 Eind 2021 is het bestemmingsplan Woonzorgzone Geldersedijk, waar IKC1 onderdeel van is, door de gemeenteraad vastgesteld. Hiertegen is beroep aangetekend door omwonenden. In afwachting van de uitspraak van de Raad van State, zijn we in 2023 bezig geweest met de voorbereidingen voor de realisatie van IKC1. De aktes voor oprichting van de stichting van de schoolbesturen, de overdracht van de grond en de huurovereenkomsten zijn voorbereid in samenwerking met de schoolbesturen. Ook heeft er vooroverleg omtrent de omgevings-vergunning plaatsgevonden. Zodoende zijn we goed voorbereid voor de realisatie van IKC1.
Integraal kindcentrum IKC2 Eind 2020 is een motie ingediend door de Raad waarin verzocht werd om een plan te maken voor de oprichting van een 2e integraal kindcentrum op de locatie ‘De Noordgouw’ bij ’t Veen met 2 scholen, een peuterspeelzaal en een kinderdagverblijf. In 2023 zijn er constructieve gesprekken gevoerd met Stichting Openbaar Onderwijs Zwolle (OOZ) en Stichting Catent (Catent) over de verplaatsing van de Sint Andreasschool en OBS de Vlonder naar een integraal kindcentrum op locatie de Noordgouw. Deze gesprekken hebben erin geresulteerd dat de schoolbesturen en de gemeente de intentie hebben uitgesproken om op deze locatie een nieuw integraal kindcentrum te vormen. Nationaal Programma Onderwijs Gezamenlijk met het (voorschoolse)onderwijs is in 2021 plan gemaakt hoe we de gemeentelijke middelen inzetten in het kader van het Nationaal Programma Onderwijs. De bestedingstermijn is verlengd naar schooljaar 2024-2025. Scholen hebben in 2022 en 2023 aanvragen gedaan om dit geld in te kunnen zetten voor het inhalen van achterstanden en zo in te zetten op de ontwikkeling van de kinderen. Ook dit jaar is en deel van die plannen uitgevoerd binnen de scholen. Net als in 2022 is in 2023 ook weer het Hattems zomerfestijn georganiseerd. Het Zomerfestijn was toegankelijk voor alle basisschoolkinderen uit Hattem.
Het zomerfestijn is goed bezocht, de middelen die hiervoor beschikbaar waren vanuit het NPO-budget zijn verbruikt. De organisatie van het Zomerfestijn wordt op een andere manier voortgezet, dat werken we in 2024 verder uit. Wat heeft het gekost Middelen
Rekening
(€ x 1.000)
Begroting Primair
Begroting na wijziging
2022
Rekening
Verschil Begr. / Rek.
Totaal lasten
4.156
4.502
2023 4.578
4.708
-131
Totaal baten
-333
-231
-252
-299
47
3.823
4.271
4.326
4.409
-84
4.271
4.326
4.409
-84
Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat
-9 3.814
14
Analyse Verschillenanalyse (€ x 1.000)
Begroting
Rekening
Verschil
Voorschoolse voorzieningen
46
8
38
Onderwijshuisvesting
289
290
-1
Volksgezondheid
608
538
71
Onderwijs
37
12
26
Leerlingenvervoer
293
299
-6
Leerplicht
45
37
8
Preventief jeugdbeleid
179
113
66
Decentralisatie Jeugdzorg
2.828
3.113
-285
Opgroeien en Ontwikkelen
4.326
4.409
-84
Toelichting - Voorschoolse voorzieningen (V) De vaststelling van de subsidies kinderopvang 2022 heeft geleid tot een gedeeltelijke restitutie van € 14.500 De gerealiseerde onderhoudskosten zijn € 32.500 lager dan begroot. - Volksgezondheid (V) De ambtelijke inzet voor de uitvoering van het Integraal Zorgakkoord (IZA) is gecompenseerd vanuit regionale middelen van € 47.000 Deze baten waren niet begroot. Op diverse lastenbudgetten heeft een onderbesteding plaatsgevonden van € 21.000 - Onderwijs (V) De vaststelling van de subsidies voor onderwijsachterstandenbeleid heeft geleid tot een gedeeltelijke restitutie van € 25.000 - Preventief jeugdbeleid (V) Het beschikbare budget voor een Hattems Model voor preventie en zorg is in 2023 voor een bedrag van € 75.000 niet ingezet. Dit bedrag zal via budgetoverheveling beschikbaar worden gesteld om in 2024 alsnog te besteden - Decentralisatie Jeugdzorg (N) De lasten zorg in natura (ZIN) zijn afgerond € 300.000 hoger dan begroot. Voor een nadere toelichting wordt verwezen naar paragraaf H - Decentralisaties Reserves Er hebben in 2023 geen verrekeningen met de reserves plaatsgevonden
15
1b Werk Bestuursakkoord We zien een groeiende kwetsbaarheid voor veel Hattemers voor het ontstaan van schulden als gevolg van inflatie en stijgende energielasten. We zetten met andere partijen in op het voorkomen van schulden of bieden vroegtijdig ondersteuning. We beperken ons niet tot Hattemers die gebruik maken van de Participatiewet, en willen breed kijken naar de (regionale) instrumenten die we daarbij in kunnen zetten (zie ook programma 2 A - dichten energiekloof en bestrijden energie-armoede). Iedere Hattemer doet naar vermogen mee. Voor wie dat niet volledig kan, bieden wij passende ondersteuning. We handhaven ons ruimhartige minimabeleid. We proberen werkgevers en werkzoekenden te koppelen door inzet van onze werkmakelaar. Mensen met een bijstandsuitkering moeten parttime kunnen bijverdienen als opstap naar bestaanszekerheid door betaald werk (zie ook programma 2 B - binnenstad levert een belangrijke bijdrage aan de Hattemse economie). Als Hattem zetten we ons als gemeente en gemeenschap naar vermogen in bij de opvang van vluchtelingen en de huisvesting en inburgering van statushouders. Het behalen van de taakstelling voor huisvesting zien we daarbij als het minimum. Als gemeente willen we met raad en waar passend ook met daad initiatieven uit de samenleving ondersteunen. Relevante thema's 1.
Participtatie Participatiewet Het afgelopen jaar hebben we wederom een stijging gezien in het aantal kandidaten dat een uitkering ontvangt. Op 31 december 2022 werden 114 uitkeringen verstrekt en op 31 december 2023 werden 121 uitkeringen verstrekt. Dit lijkt niet zo'n grote stijging, maar het gaat om het gemiddelde aantal uitkeringen gedurende het jaar. In 2023 hebben we de huisvestingstaak-stelling voor statushouders nagenoeg gerealiseerd, dit is een grote bron van instroom geweest. Tevens werden er op 31 december voor 11 kandidaten een loonkostensubsidie verstrekt. Voor de bekostiging van de uitkeringen en de loonkostensubsidies ontvangt de gemeente het BUIG-budget (inkomensdeel). Dit budget is overschreden met € 412.000 De overschrijding is 28,2% Aangezien de overschrijding over de referteperiode van drie jaar hoger is dan 7,5% kan er een beroep worden gedaan op de vangnetuitkering. De situatie op de arbeidsmarkt was in 2023 nog steeds zeer gunstig voor werkzoekenden. De kandidaten die ondersteuning nodig hebben van de gemeente hebben meestal een grote afstand tot de arbeidsmarkt. We constateren dat de kandidaten die onder onze verantwoordelijkheid vallen een steeds grotere ondersteuningsbehoefte hebben bij het vinden en het behouden van betaald werk.
De taakstelling voor het onderdeel Beschut Werk van de Participatiewet bestond ultimo 2023 uit 4 te realiseren Beschut Werk plekken. Deze taakstelling is niet gerealiseerd. Er is geen kandidaat aan ons overgedragen vanuit het UWV. Ook de jongeren die instroomden vanuit het Voortgezet Speciaal Onderwijs of vanuit het Praktijk Onderwijs behoorden niet tot de doelgroep voor Beschut Werk. De begeleidingskosten voor Beschut Werk moeten bekostigd worden uit het Participatiebudget. Doordat de taakstelling niet is gerealiseerd is het volledige Participatiebudget niet benut. Er is wel volop ingezet op de inzet van kandidaten met een langere afstand tot de arbeidsmarkt. Schulddienstverlening Het traject rondom Vroegsignalering heeft in 2023 nog meer vorm gekregen. Signalen worden maandelijks goed opgevolgd en er wordt contact gezocht met de betreffende inwoners om te bekijken welke hulp geboden kan worden. Het bereiken van de inwoners blijft een aandachtspunt; lang niet iedereen staat open voor hulp. Dit is een beeld wat we ook landelijk zien. De samenwerking met Op Ko€rs is ook hieromtrent verder geïntensiveerd en er is een aantal nieuwe vrijwilligers aangetrokken om aan de grotere hulpvraag te kunnen voldoen. We zien dat inwoners de weg naar Op Ko€rs weten te vinden, maar we moeten een vinger aan de pols houden over de complexiteit van de hulpvragen.
Energietoeslag In 2022 en 2023 hebben we te maken gekregen met de Energietoeslag. In april 2023 is opnieuw zoveel mogelijk ambtshalve, de eerste uitkering gedaan. Gevolgd door een tweede uitkering in november. We hebben een inkomensgrens van 130% gehanteerd en geen vermogenstoets. Uiteindelijk hebben 411 huishoudens de Energietoeslag ontvangen. 16
Wet Inburgering In 2023 zijn de kandidaten gestart in de verschillende leerroutes. Tevens hebben zij deelgenomen aan de verschillende andere verplichte onderdelen van de Wet Inburgering. Tevens is er een aanzet gemaakt met de ontwikkeling van een lokale variant van een praktijkroute. Human Capital Agenda De gemeente Hattem maakt onderdeel uit van de Regio Zwolle. Deze regio heeft in gezamenlijkheid een Human Capital Agenda (HCA) opgesteld. Eén van de peilers van de HCA heeft betrekking op het thema Arbeidsmarkt, daaraan is een ontwikkelfonds gekoppeld. Ondernemers en inwoners zijn het afgelopen jaar veelvuldig geattendeerd op de mogelijkheden van het ontwikkelfonds, te weten Upgrade Jezelf en Groei Vooruit. Dit heeft ervoor gezorgd voor een goed gebruik van deze mogelijkheden door Hattemse werkgevers en inwoners. Regionaal Werkbedrijf Het regionaal werkbedrijf is volop in ontwikkeling. In 2023 is veel aandacht besteed aan het Breed Offensief. Het doel van het Breed Offensief is om meer maatwerk toe te passen bij de re-integratie van kandidaten. In gezamenlijkheid zijn de wijzigingen in het kader van het Breed Offensief verwerkt en is verder gewerkt aan de harmonisatie van de verschillende instrumenten die ingezet kunnen worden ten behoeve van de kandidaten.
Door middel van harmonisatie wordt ervoor gezorgd dat de verschillende gemeenten de instrumenten op een eenduidige wijze toepassen. Laaggeletterdheid Vanuit het gezamenlijke Regioplan wordt meer ingezet op preventie in de vorm van leesbevordering binnen laag taalvaardige gezinnen. In Hattem is daarover afgesproken dat de VVE aanbieder (Partou) en Vluchtelingencontact, maar ook de scholen, actief het aanbod van de Voorleesexpress aanbieden. De samenwerking met gemeente Zwolle voor het aanbod van formeel onderwijs heeft in 2023 vorm gekregen middels een samenwerkingsovereenkomst. Zodoende kunnen inwoners vanuit Hattem formeel taalonderwijs volgen en worden zij vanuit Zwolle ook gemonitord. In de Week van het Lezen & Schrijven is er op diverse manier aandacht gevraagd voor Laaggeletterdheid. Ook is de belevenistafel in de Bibliotheek gearriveerd en in gebruik genomen. Armoedebestrijding kinderen Stichting Leergeld heeft in 2023 net zoals vorig jaar een aantal grotere acties gerealiseerd, zoals een bon voor Sinterklaas en een winterkledingpas. Alle gezinnen die bij Stichting Leergeld bekend zijn, kwamen daarvoor in aanmerking. Daarnaast bleef St Leergeld actief op het gebied van individueel aanbod, zoals sport- en zwemlessen, fietsen, laptops etc. Wat heeft het gekost Middelen
Rekening
(€ x 1.000)
Begroting Primair
Begroting na wijziging
Rekening
Verschil Begr. / Rek.
5.166
-365
Totaal lasten
2022 5.044
3.904
2023 4.801
Totaal baten
-3.260
-1.850
-1.865
-3.516
1.651
1.784
2.054
2.936
1.649
1.287
-292
-204
-88
2.644
1.445
1.199
Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat
500 2.284
2.054
17
Analyse Verschillenanalyse (€ x 1.000)
Begroting
Rekening
Verschil
Sociale werkvoorziening
961
817
145
Uitkeringen
692
721
-29
Inkomensondersteuning
709
815
-107
Participatie
428
228
200
Inburgering
96
218
-122
Volwasseneneducatie
4
2
2
Noodopvang Vluchtelingen
47
-1.150
1.197
2.936
1.649
1.287
Werk
Toelichting - Sociale werkvoorziening (V) Het budget in de primaire begroting was al aan de ruime kant. Vanwege extra uitkeringen door het Rijk vanuit het Gemeentefonds is het budget nog verder toegenomen. Hierdoor is er een positief verschil ontstaan van € 145.000 - Uitkeringen (N) Vanwege de zgn. T-2 rekenmethodiek die het Rijk hanteert, is er in 2023 sprake van een lagere BUIG-uitkering dan in de afgelopen jaren. Hierdoor zijn in 2023 ook de begrote lasten afgeraamd. Echter, door de verhoging van het minimumloon per 1 januari en daaraan gekoppeld ook de bijstandsuitkeringen e.d. zijn de lasten wel gestegen. Zodanig zelfs dat er een beroep kan worden gedaan op de 'Vangnetuitkering'. In de baten is daarom rekening gehouden met een nog te ontvangen bedrag van afgerond € 266.000. Mede hierdoor is het rekeningsaldo € 28.000 negatief - Inkomensondersteuning (N) De begrote inkomsten op het product zijn gerealiseerd op het product Algemene uitkering in deelprogramma 3.c Financiën. Hierdoor lijkt het alsof er een tekort is bij Inkomensondersteuning terwijl dit feitelijk niet zo is - Inburgering (N) De inzet voor de begeleiding van statushouders en inburgeraars is, anders dan begroot, voor het grootste deel op Inburgering geboekt. Met een zichtbare, administratieve overschrijding van € 122.000,-- tot gevolg.
Waardoor de onderschrijding van het budget zichtbaar wordt bij Participatie - Participatie (V) De onderbesteding van het budget heeft voor € 122.000 een relatie met Inburgering en is hierboven toegelicht. Verder is het begrote budget voor inhuur van € 60.000 niet aangesproken omdat de werkzaamheden binnen de reguliere formatie zijn uitgevoerd - Noodopvang vluchtelingen (V) Evenals in 2022 zijn in de primaire begroting geen lasten en baten geraamd. In beperkte mate is de begroting bij de najaarsnota bijgesteld. Er zijn lasten gerealiseerd voor totaal € 400.000 (exclusief overhead). Als bate is een nog van het Rijk te ontvangen bedrag opgevoerd van € 1.550.000. Met als resultaat een voordeel van € 1.150.000 op de verantwoording naar het Rijk en € 50.000 op de bijstellingen van de begroting in 2023. Net als in 2022 rekent het Rijk met normatieve vergoedingen die veel hoger zijn dan de in Hattem gemaakte kosten (V) Reserves De algemene reserve is ingezet voor dekking van de kosten energietoeslag huishoudens en vanuit de budgetoverheveling 2022 voor inzet van het lokaal koopkrachtpakket Hattem.
18
1c Zorg Bestuursakkoord Iedereen kan oud worden in Hattem. We bestrijden eenzaamheid door oog te hebben voor ontmoeting, verbinding en omzien naar elkaar. In de woonzorgzones verbinden we het wonen van de toekomst met de zorg- en dienstverlening aan ouderen: zij hebben regie op de eigen zorginzet en kunnen langer zelfstandig wonen. We integreren de zorg met welzijn, ook als bepaalde onderdelen niet door de gemeente worden bekostigd. Op de huidige van Heemstra locatie krijgen ouderen een plek voor intra- en extramurale 24-uurs zorg. Tevens streven wij, in samenwerking met Triada, naar een ontmoetingsplek in dat gebouw. We gaan voor een kleurrijk Hattem, waar iedereen zichzelf kan zijn. We willen een diversiteits- en inclusiebeleid vormgeven op basis waarvan we structureel aandacht geven aan de vrijheid om in Hattem jezelf te kunnen zijn. We gaan samen met de gemeenteraad op zoek hoe we dit invullen. Een inclusieve samenleving kan niet zonder ontmoeting. Bij de inrichting van buurten en wijken met speelen recreatievoorzieningen willen we daar op inspelen. We stimuleren het ontstaan van nieuwe ontmoetingsplekken om ervaringen te delen en van elkaar te leren en ruimte te bieden voor rust en reflectie. Voorbeelden zijn initiatieven als een jonge-ouderscafe, of koffieochtenden voor doelgroepen -of juist voor een brede mix van Hattemers-.
Wij willen initiatieven die zich hierop richten, faciliteren in de opstartfase. We willen ons samen met inwoners, ondernemers en instellingen inzetten om van Hattem een zeer toegankelijke gemeente te maken. We zien deze toegankelijkheid op verschillende vlakken: zowel de fysieke toegankelijkheid van onze stad, de sociale toegankelijkheid maar juist ook de informatie toegankelijkheid. We zetten ons in voor het versterken van de mentale gezondheid in Hattem en het voorkomen van somberheidsklachten, depressies en angststoornissen. Hiervoor gaan we een nauwe samenwerking aan met Stichting Welzijn Hattem. Relevante thema's 1. Zorg Wmo De inzet op (vroeg)signalering en preventie via de Brede Basisvoorziening is in 2023 verder voortgezet. In 2023 zijn we daarnaast gestart met het doorontwikkelen van deze Brede Basisvoorziening. Deze doorontwikkeling gaat in 2024 door en in 2024 worden de doorontwikkelingen geïmplementeerd. We werken sociaal domein breed aan de toegang 0-100, aan regievoering en het verder versterken van de samenwerking met onze ketenpartners. Zorgkosten maatwerkvoorziening Wmo Sinds de invoering van het abonnementstarief in 2019 is het aantal indicaties Hulp bij het Huishouden in Hattem flink gestegen. In 2023 zien we voor het eerst dat het aantal indicaties stabiel is gebleven. Hiervoor is niet specifiek een reden aan te wijzen.
De mogelijkheden om hier invloed op uit te oefenen zijn zeer beperkt. Het aantal beschikkingen voor de maatwerkvoorziening Begeleiding neemt de afgelopen jaren langzaam toe. Een aanzuigende werking door de invoering van het abonnementstarief zien we binnen begeleiding niet. In 2023 heeft de administratieve afhandeling van de meerkosten Corona plaatsgevonden. Deze kosten hebben betrekking over 2022. Deze kosten waren niet begroot. Kosten trapliften en hulpmiddelen Vanwege het abonnementstarief zien we ook een toenemende vraag naar trapliften. Op de schaal van Hattem gaat het daarbij alsnog om kleine aantallen die toegekend worden. Echter, vanwege het groeiende aantal ouderen en de inzet om mensen zo lang mogelijk zelfstandig te kunnen laten wonen is de verwachting dat het aantal verstrekte trapliften maar ook hulpmiddelen verder gaat toenemen. In 2024 worden zowel de trapliften als de hulpmiddelen opnieuw ingekocht. Vanwege gestegen kosten voor grondstoffen, na-effecten van corona en de oorlog in Oekraïne is de verwachting dat dit een kostprijsverhogend effect gaat hebben voor de trapliften en hulpmiddelen. Trapliften blijven we kopen en in bruikleen verstrekken. Bij de hulpmiddelen gaan we van een koop-constructie over naar een huurconstructie.
Dat betekent dat wanneer iemand een hulpmiddel verstrekt krijgt, wij het hulpmiddel niet in één keer hoeven te betalen maar dat we dit in termijnen van huur gaan doen. De kosten worden hiervoor over de periode van gebruik uitgesmeerd. Regionale samenwerking Jeugdhulp en Wmo Binnen de in 2019 gecontracteerde hulpverlening Jeugdhulp, Wmo en Beschermd Wonen zetten we in op kwalitatief goede, en waar mogelijk, integrale zorg- en ondersteuningsproducten. 19
Deze raamovereenkomst loop af op 31-12-2025. In 2023 is besloten om daarna niet te verlengen maar te starten met een nieuwe inkoop. Een aantal zaken in de overeenkomst zijn niet mee passend bij de huidige economische situatie, zoals de tarieven en de wijze van indexeren. Daarnaast is er ook behoefte aan een verdere doorontwikkeling van de producten die via deze overeenkomst ingekocht worden. Van Beschermd Wonen naar Beschermd Thuis Ten aanzien van Beschermd Wonen vindt er een transformatie plaats naar Beschermd Thuis. In 2023 is besloten tot een aparte inkoop van producten voor Beschermd Wonen en Beschermd Thuis. Deze producten worden dan uit de gezamenlijke raamovereenkomst gehaald. De aanbesteding vindt plaats in 2024 met als doel dat de contracten per 1-1-2025 ingaan. Deze inkoop draagt bij aan het realiseren van de forse afbouw van intramurale woonvormen voor Beschermd Wonen. De documenten die onder deze opgave liggen zijn het in 2021 vastgestelde Kaderdocument Beschermd Thuis 2022 – 2030 en het Ontwerp Beschermd Thuis 2030. Inloop GGZ/LVB Sinds maart 2022 is subsidie verstrekt aan Zoethout om als pilot een algemene voorziening te realiseren voor inwoners met psychische kwetsbaarheden en lichtverstandelijk beperkt (lvb)-problematiek.
Dit met het oog op de doorontwikkeling van klassiek beschermd wonen naar beschermd thuis en de wens inwoners zo lokaal als mogelijk ondersteuning te bieden. De inloopvoorziening voldoet aan het beoogde effect en de subsidie hiervoor wordt vanaf het komende jaar omgezet van incidenteel naar structureel. PlusOV Sinds de coronajaren is het gebruik van het Wmo-vervoer (vraagafhankelijk vervoer) flink achtergebleven met de jaren voor corona. Aan het eind van 2023 is er weer een stijging in het gebruik te zien maar nog niet weer zoals op het niveau van voor corona. Het aantal gebruikers voor het leerlingenvervoer, dagbestedingsvervoer Wmo en het Jeugdwetvervoer (alle drie vormen vallen onder het routegebonden vervoer) blijft nagenoeg gelijk. Echter neemt het totale aantal ritten en de afstand per rit toe waardoor de kosten van het routegebonden vervoer is gestegen. Daarnaast was er ook een forse stijging van deze kosten door een NEA-index van 13,7 % in 2023. Ook in 2023 was er sprake van een groot chauffeurstekort waardoor er veel spanning staat op het vervoer via PlusOV. PlusOV blijft, in samenspraak met de gemeenten, er continu hard aan werken om de dienstverlening op peil te houden en waar mogelijk te verbeteren.
Welzijn Brede Basisvoorziening inclusief Geheugensteunpunt De nadruk van de Brede Basisvoorziening lag op (vroeg)signalering, ontmoeting, voorlichting en preventie en een sterke verbinding met het voorliggende veld (partijen binnen het welzijnsveld, verenigingsleven en de kerken). Het Geheugensteunpunt heeft in 2023 weer een vervolg gegeven aan de activiteiten om als stad een dementievriendelijke samenleving te vormen. Dit blijft een actief speerpunt waar we als gemeente en Stichting Welzijn Hattem ons hard voor willen maken. Activiteiten op dit vlak worden in 2024 ook gecontinueerd, waaronder een verkenning of het aanbod van dagbesteding/ daginvulling binnen Hattem voldoende aansluit bij de Hattemse inwoners met dementie. Eenzaamheid In het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA) heeft het thema eenzaamheid extra de aandacht. Er is een plan van aanpak opgesteld samen met Stichting Welzijn Hattem om de signalering en bewustwording van eenzaamheid te vergroten. Welzijn op Recept Eind 2021 is in Hattem een pilot om Welzijn op Recept (WOR) te introduceren in Hattem van start gegaan. Het doel van Welzijn op Recept is het welbevinden van mensen met lichte (situationele) psychosociale problematiek te verhogen en draagt bij aan het aanpakken van eenzaamheid. In 2023 is de opgebouwde samenwerking tussen zorg, welzijn en voorliggend veld verder voortgezet.
In 2024 wordt bepaald of en op welke manier de pilot WOR wordt opgenomen in het subsidieaanbod. Dementievriendelijke gemeente In het afgelopen jaar hebben we als gemeente aanzienlijke vooruitgang geboekt in onze inspanningen om een dementievriendelijke gemeente te worden. Door middel van gerichte initiatieven en samenwerking met lokale partners hebben we bijgedragen aan het vergroten van bewustzijn, het bieden van ondersteuning en het creëren van een inclusieve omgeving voor mensen met dementie en hun naasten.
20
Samenredzame gemeenschap Als gemeente zetten we stappen in het proces naar een ‘Samenredzame Gemeenschap. In de regiovisie "Samenredzame Gemeenschap 2030: Ouder Worden op Noord Veluwe" wordt de urgentie benadrukt om actief in te spelen op de behoeften en belangen van onze oudere inwoners. De vergrijzing neemt toe en daarmee ook de vraag naar passende zorg, ondersteuning en sociale verbondenheid. Het is essentieel dat we als gemeente(n), en lokale belanghebbenden (waaronder zorginstellingen, maatschappelijke organisaties en inwoners) gezamenlijk optrekken om een inclusieve en levensloopbestendige omgeving te creëren waarin ouderen volwaardig kunnen blijven participeren en zich gesteund en gehoord voelen. Woonzorgzones Geldersedijk en de Bongerd De gemeente Hattem zet in op het verbinden van wonen, zorg en welzijn in beide woonzorgzones. De gemeente trekt hiervoor nauw samen op met de betrokken zorgaanbieders, bewonersvereniging en Stichting Welzijn Hattem en heeft met name een faciliterende rol. Met de verschillende organisaties verkennen we de mogelijkheden en hoe de samenwerking eruit kan zien als de woonzorgzones zijn gerealiseerd. Mantelzorg In 2023 zijn mantelzorgers ondersteunt op basis van de Nota Mantelzorgondersteuning, samen met Stichting Welzijn Hattem en andere partners.
Mantelzorgers worden op een passende wijze gewaardeerd en ondersteund zodat zij de mantelzorg goed in hun leven in kunnen passen. Tijdens de Dag van de Mantelzorg werd in 2023 het Mantelzorgcompliment 178 keer uitgereikt. Mantelzorg heeft verder ook de aandacht in het kader van het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Voor 2024 gaan we onderzoeken op welk vlak versterking van mantelzorg in Hattem gewenst is. Vrijwilligers Er worden in samenwerking met Epe en Heerde allerlei gratis workshops aangeboden voor vrijwilligers. Ook hebben we de viering van de Dag van de Vrijwilliger (landelijk 5 december 2023, maar in Hattem uitgesteld naar 6 februari 2024) gepland. Stichting Welzijn Hattem heeft een inventarisatie gedaan onder vrijwilligersorganisaties waar hun behoefte ligt qua ondersteuning. In 2024 wordt dit verder opgepakt. Adviesraad In 2023 zijn we gestart met een nieuwe voorzitter en vijf nieuwe leden. We hebben 2023 gebruikt om op thema's (Jeugd, Wmo en Werk & Inkomen) de Adviesraad op vlieghoogte te brengen over de ontwikkelingen binnen deze thema's. De Adviesraad heeft rondom deze thema's werkgroepen gevormd die aan de slag gaan met projecten die het college heeft voorgesteld.
Collectieve zorgverzekering (Aevitae) De gemeente Hattem bood ook in 2023 de mogelijkheid om gebruik te maken van de gemeentepolis, speciaal bestemd voor de doelgroep tot 120% van het minimuminkomen. Toch wordt hier niet zoveel gebruik van gemaakt (in 2023 hadden 64 personen een ziektekostenverzekering via Aevitae). In het komende jaar kijken we nog eens kritisch naar de prijs en de match met de gecontracteerde zorgverleners. Integraal Zorgakkoord (IZA) In het landelijke Integraal Zorg Akkoord maken partijen afspraken met als doel de zorg op termijn beschikbaar en betaalbaar te houden door te investeren in preventie en gezondheid. Het Integraal Zorg Akkoord is landelijk vastgesteld in september 2022. De gemeenten Apeldoorn, Brummen, Epe, Heerde, Lochem, Zutphen en Hattem hebben samen met Zilveren Kruis de verantwoordelijkheid gekregen voor de regionale uitvoering van het Integraal Zorgakkoord. De eerste stap in 2023 was het in kaart brengen van de regio, dit heeft geresulteerd in het regiobeeld die voor de zomer van 2023 is opgeleverd. Vervolgens is het regioplan opgesteld op basis van input vanuit de bijeenkomsten die zijn georganiseerd in het kader van het regioplan, zoals themagesprekken en themabijeenkomsten. Daarnaast is er een inwonersavond georganiseerd en zijn de bestuurlijke platforms hier nauw bij betrokken.
Professionals uit de domeinen zorg en gezondheid en bijvoorbeeld cliëntenraden hebben bijgedragen aan het formuleren van de opgaven en het uitwerken van voorstellen. In Q1 van 2024 worden de ambities vanuit het regioplan vertaald naar concrete uitvoeringsplannen in een werkagenda.
21
Wat heeft het gekost Middelen
Rekening
(€ x 1.000)
Begroting Primair
Begroting na wijziging
Rekening
Verschil Begr. / Rek.
3.468
91
Totaal lasten
2022 3.343
3.347
2023 3.559
Totaal baten
-435
-72
-535
-579
44
2.908
3.275
3.024
2.889
135
261
261
3.285
3.150
135
Gerealiseerd totaal Gebruik onvoorzien Verrekening met reserves Gerealiseerd resultaat
208 3.116
3.275
Analyse Verschillenanalyse (€ x 1.000)
Begroting
Rekening
Verschil
Decentralisatie WMO/AWBZ (2)
522
589
-67
2.412
2.284
128
Decentralisatie WMO/AWBZ
155
77
78
Collectieve en indiv. begeleiding (2)
212
188
24
WMO MO/BW
-277
-250
-27
Zorg
3.024
2.889
135
Collectieve en individuele begeleiding
Toelichting - Decentralisatie WMO/AWBZ (2) (N) De personele kosten zijn hoger dan begroot - Collectieve en individuele begeleiding (V) Op het lump sum budget van hulpmiddelen is er aan rolstoelen € 60.000 minder uitgegeven De kosten voor begeleiding / zorg in natura (ZIN) zijn € 40.000 lager dan begroot - Decentralisatie WMO/AWBZ (V) De kosten voor persoonsgebonden budget (PGB) zijn lager dan begroot. Voor de PGB huishoudelijke hulp € 17.000 en voor PGB individuele begeleiding € 61.000. Er is al een aantal jaren sprake van een dalende trend in het aantal PGB's dat wordt verstrekt. De zorg wordt wel verstrekt, maar dan via ZIN - Collectieve en individuele begeleiding (2) (V) De vervoerkosten zijn hoger dan begroot: naar locaties dagbesteding € 17.000 en het zgn. vraagafhankelijke vervoer / regiotaxi € 8.000 - WMO MO/BW (N) Voor tijdelijke ondersteuning op dit beleidsterrein is extern personeel ingehuurd
Reserves De egalisatiereserve decentralisaties is ingezet voor de Pilot inloop GGZ/LVB (licht verstandelijke beperking). De vrijkomende middelen 2022 van de gemeente Apeldoorn voor Maatschappelijke Opvang en Beschermd Wonen zijn toegevoegd aan de egalisatiereserve decentralisaties.
22
1d Welzijn en Sport Bestuursakkoord Hattem biedt een prachtige omgeving om te verkennen en te bewegen. We investeren in mogelijkheden tot bewegen in de buurt, bijvoorbeeld door een goed wandelnetwerk of een bewegingsboulevard. We willen de samenwerking met de sportkoepel intensiveren zodat de combinatie van faciliteiten en sportaanbod goed aansluit op de wensen en om alle Hattemers te stimuleren om te gaan sporten. Hierin willen wij ook de buitensportfaciliteiten binnen de gemeente meenemen. Hattem is een JOGG gemeente, ook daar speelt sport een belangrijke rol, we willen een gezonde leefstijl bij onze jeugd blijven aanmoedigen. De succesvolle elementen uit het programma Gezonde Generatie 2040 nemen we over. Bij de sportdag en de wandel- en zwem4daagse worden ook de kinderen betrokken die buiten Hattem naar school gaan. Wij zetten in op een gezonde en vitale samenleving waarin Hattemers zichzelf redden, meedoen en zich fijn voelen. Lukt het zelf niet goed, dan bieden we hulp en ondersteuning. Hattem kent veel vrijwilligers en daar zijn wij dankbaar voor. Jaarlijks zetten wij mantelzorgers in het zonnetje door het voortzetten van het mantelzorgcompliment. We werken samen met de initiatiefnemers actief aan de plannen voor openbaar zwem- en recreatiewater in Hattem. We zetten ons waar mogelijk in om de plannen te concretiseren. Relevante thema's 1.
Kulturhus en zwembad Omdat er nog geen jaarcijfers 2023 van de stichtingen bekend zijn, is in de gemeentelijke jaarrekening 2023 de begroting 2023 van de beide stichtingen als uitgangspunt gehanteerd. In 2023 is er verder gegaan met het ontwikkelen van het programma voor het Kulturhus en is er gewerkt aan de bezetting van zowel Kulturhus als Zwembad. Hier zijn flinke stappen in gezet mede dankzij de inzet van de buurtsportcoaches. De gemeente heeft namens de beide exploitatiestichtingen een aanvraag ingediend voor het nadeel als gevolg van Btw-vrijstelling via de SPUK. Wij verstrekken hier een bedrag voor aan de beide stichtingen en worden gecompenseerd door het Rijk. 2. Sport In 2023 heeft de Sportkoepel te kennen gegeven zichzelf te willen opheffen. Eind 2023 zijn er verschillende gesprekken gevoerd tussen het bestuur van de Sportkoepel, HUB Hattem en de gemeente. Hieruit is gezamenlijk de voorkeur uitgesproken om de rol van de Sportkoepel te gaan organiseren bij de buurtsportcoaches van HUB Hattem. Het opheffen van de Sportkoepel heeft ook invloed op de structuur van het Sportakkoord. De afgelopen jaren is er gewerkt aan de ambities van het Sportakkoord. In de praktijk bleek het lastig (mede door corona) om met verenigingen deze ambities verder uit te werken, toch zijn er binnen bepaalde ambities mooie initiatieven tot stand gekomen.