Stedin - jaarverslag 2021.pdf

De raad van bestuur (RvB) is verantwoordelijk voor de ambities en doelstellingen die voor Stedin Groep zijn opgesteld. De RvB heeft de ambities goedgekeurd die richting geven aan het duurzaamheidsbeleid van Stedin Groep op weg naar een klimaatneutrale organisatie in 2030. In 2021 zijn de strategie en de resultaten ook besproken met de Raad van Commissarissen.

74 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Via kwartaalrapportages worden resultaten op de KPI's gerapporteerd aan de RvB en de directeuren van de betrokken bedrijfsonderdelen. Ook wordt elk kwartaal een analyse gemaakt van strategische risico's en kansen waarbij het onderwerp duurzaamheid is opgenomen. De strategische risico's 'Te hoge milieubelasting' en 'Milieuverontreiniging van de omgeving' komen terug in de tabel 'Strategische risico's en kansen'.

Risico's voor Stedin door klimaatverandering en adaptatie Hevige regenval, overstromingen en langdurige droogte komen steeds vaker voor en worden daarnaast ook extremer van aard. Stedin zet zich daarom niet alleen in voor het voorkomen van klimaatverandering, maar bereidt zich ook voor op de risico’s van een veranderend klimaat. Dit noemen we klimaatadaptatie. Vier risico’s zijn in het bijzonder van toepassing op Stedin: zeespiegelstijging, extreme neerslag, droogte en extreme temperaturen en overstromingen. Om kennis op te doen en te delen, doet Stedin mee aan de ‘Climate Adaptation Coalition’. Een coalitie van partijen die verkennen hoe we de risico’s van klimaatverandering het beste in kaart kunnen brengen en ons daar het beste op kunnen voorbereiden. Ook besteedt Stedin in Netbeheer

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Nederland verband aandacht aan het delen van kennis en ervaring en hebben we onderzoek gedaan naar kwetsbaarheden in componenten in relatie tot klimaatverandering. Samen met gemeenten en veiligheidsregio's heeft Stedin gebiedsstudies uitgevoerd om de effecten van wateroverlast en overstromingen per gebied te delen en te duiden. Daaruit blijkt dat het elektriciteitsnet robuuster is dan werd gedacht. Investeren om het risico proactief te mitigeren is daardoor niet kosteneffectief. In 2022 zetten we verder in op bouwkundige innovaties en ontwikkelen we beleid om bestaande infrastructuur waar nodig aan te passen en nieuwbouw of uitbreiding van stations zo te ontwikkelen dat risico's worden beperkt. Denk hierbij bijvoorbeeld aan groene daken op onze stations. Klimaatsensoren Stedin heeft klimaatsensoren ontwikkeld voor beter inzicht in o.a. temperatuur en luchtvochtigheid in elektriciteitsstations. Met deze informatie nemen we maatregelen om klimaatcondities te verbeteren, zodat de stations optimaal presteren en de maximale levensduur behouden. Met de huidige methodiek hebben we dat inzicht onvoldoende of niet op tijd. In 2022 starten we met de uitrol van de klimaatsensoren in stations waarvoor dat nodig is.

Groen dak voor biodiversiteit en voorkomen hittestress In oktober 2021 is er op ons hoogspanningsstation aan de Benjamin Franklinstraat in Rotterdam een groen dak van Sedum geplaatst van 750m2. Zo zetten we onze eigen infrastructuur in voor het herstel van biodiversiteit. Dit past binnen onze verduurzamingsstrategie. Maar het groene dak kent nog meer voordelen. Bij dit station is er sprake van hitteproblematiek, met te hoge temperaturen in de zomer. Onze installaties kunnen dan de warmte moeilijk kwijt. Een groen dak helpt het hitteprobleem op te lossen, met een temperatuur tot 5 graden lager dan zonder groen dak. Meten biodiversiteit Om de biodiversiteitsimpact te vergroten, heeft Stedin het dak laten inzaaien met een inheems kruiden-en bloemenmengsel van 19 verschillende soorten. Dit trekt tal van insecten aan. De locatie ligt bovendien in een gebied met een verhoogd risico op wateroverlast. Een groen dak houdt het water langer vast, waardoor dat risico afneemt. Deze positieve effecten waren voor de Gemeente Rotterdam reden om Stedin een subsidie toe te kennen voor het groene dak.

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

75

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Impact in de inkoopketen Stedin Groep draagt haar maatschappelijke verantwoordelijkheid voor duurzaamheid in de keten, door actief te sturen op de ambities rond CO2-uitstoot, grondstoffen, fijnstof, biodiversiteit en sociale werkomstandigheden. Deze verantwoordelijkheid draagt Stedin zowel in haar aanbestedingen, als in de samenwerking met leveranciers. Met een inkoopvolume van € 864 miljoen in 2021 heeft Stedin Groep een wezenlijke impact. Bijna het volledige inkoopvolume (99%) wordt ingekocht bij leveranciers met een kantoor gevestigd in Nederland. Het andere (zeer kleine) deel van het inkoopvolume komt uit 16 Europese landen, Turkije en de Verenigde Staten.

Ketenverantwoordelijkheid Alle gecontracteerde leveranciers moeten de Stedin Gedragscode voor leveranciers tekenen. Met de ondertekening committeren zij zich aan de uitgangspunten op het gebied van mensenrechten, arbeidsomstandigheden, eerlijk zakendoen (waaronder het voorkomen van fraude en corruptie), veiligheid en integriteit en aan onze doelstellingen op onze One Planet strategie‘. Onze gedragscode is gebaseerd op de richtlijnen van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO), de Universele Verklaring voor de Rechten van de Mens en de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden opgesteld door de International Labor Organisation (ILO). Voor 63% van onze bestedingen is een getekende gedragscode. Bij alle nieuwe aanbestedingen is het tekenen van de gedragscode een verplicht onderdeel. Zo verhoogt het percentage zich jaarlijks vanzelf op de natuurlijke contract vernieuwingsmomenten. Naar 12 strategische materiaalleveranciers zijn zelfevaluaties uitgestuurd op het vlak van corporate social responsibility. Als uit de data en zelfevaluaties blijkt dat verdere verdieping nodig is, komt een leverancier in aanmerking voor een externe audit. Het doel van de audit is om gezamenlijk verbeterplannen op te stellen om de grootste risico's op het gebied van duurzaamheid, mensenrechten en integriteit te verminderen.

Bij 3 leveranciers is een online-audit uitgevoerd; vlak na de versoepelingen van de Covid-maatregelen is de eerste fysieke audit op locatie uitgevoerd. De uitkomsten van de audits waren positief waardoor geen aanvullende acties nodig waren. We nemen verantwoordelijkheid voor onze ketenemissies zoals de uitstoot bij onze aannemers of uitstoot die ontstaat

76 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

bij productie en vervoer van componenten en assets. In onze inkooptrajecten nemen wij de CO2-voetafdruk en andere onderwerpen mee, zoals materiaalgebruik en sociale werkomstandigheden. Deze zijn de basis voor de selectie van leveranciers.

Governance rondom supply chain De RvB heeft in juli 2021 de ambities vanuit het strategisch plan Supply Chain goedgekeurd. Dit plan geeft richting aan de ontwikkeling van de Supply Chain-organisatie op het gebied van supply chain management. Supply Chain heeft zijn eigen rapportage lijn naar de RvB. De rapportage is gebaseerd op een KPI dashboard en maandelijkse MT reviews op inzicht en performance. In de vorm van de maandelijkse Business Review (BUR) worden bijzonderheden en afwijkingen gerapporteerd aan de RvB. Hierin rapporteren we over onderwerpen zoals voorraadposities, beschikbaarheidssignalen uit de markt en prijsfluctuaties. Ons riskmanagement en de potentiële duurzaamheidsrisico’s in onze toeleveringsketen zijn eind 2021 heringericht in de nieuwe Supply Chain organisatie. Daarmee is de monitoring en de rapportage over afwijkingen daarvan ook structureel afgedekt. Herstelprocedures Periodiek vinden er overleggen plaats met stakeholders uit de verschillende categorieën (Aannemerij & diensten, Materialen & slimme meters, ICT en Services), zodat bevindingen direct gedeeld kunnen worden en omgezet in herstelprocedures. Een voorbeeld van dit beleid zien we terug in de Taskforce Materialen: een samenwerking tussen de business, de afdeling logistiek en vendor management, om het risico op materiaaltekorten tijdens Covid-19 te beperken.

Prijzen en beschikbaarheid van materialen zijn met elkaar verbonden, en moeten daarom ook in samenhang worden beheerst. Met de inzet van deze Taskforce Materialen zijn wij in staat gebleken dit risico volledig te mitigeren. Voor alle ingekochte materialen en diensten streven we naar het maximaliseren van de toegevoegde waarde door te gunnen, contracteren en te beoordelen op kwaliteit, prijs, duurzaamheid, veiligheid en innovatie. Deze criteria staan in KPI’s die aan de hand van data, (self-)assessments en audits worden beoordeeld.

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Financieel, economische prestaties Stedin Groep heeft een publieke taak. Wij gaan verstandig en efficiënt om met ons maatschappelijk kapitaal. Een financieel gezonde Stedin Groep heeft de nodige slagkracht om de energietransitie te faciliteren. De ombouw van het energiesysteem is een voorwaarde om de gestelde klimaatdoelen te halen en te faciliteren dat de economie in 2050 klimaatneutraal is. Dit voorjaar becijferde PwC dat de drie grootste regionale netbeheerders (Liander, Stedin en Enexis Netbeheer) en de beheerder van het landelijke hoogspanningsnetwerk (TenneT) tot 2050 zeker 102 miljard euro moeten investeren in het elektriciteitsnet en de regionale gasnetten. Het wordt steeds duidelijker dat het alleen mogelijk is om de financiering rond te krijgen wanneer alle partijen met elkaar samenwerken van toezichthouders tot overheden. Dit jaar heeft dan ook in het teken gestaan van intensief overleg met een groot aantal stakeholders. Zo zijn er twee rondetafelbijeenkomsten geweest met vertegenwoordigers van de netbeheerders, VNG/IPO, de ACM en het ministerie van EZK. Dit heeft mooie resultaten opgeleverd. Tegelijkertijd is er nog veel nodig om de benodigde financiering tot in ieder geval 2030 rond te krijgen.

Oplopende investeringen Stedin's totale investeringen in de energietransitie lopen van 2021 tot en met 2030 naar verwachting op tot ruim € 8 miljard. Dat is bijna € 2 miljard meer dan eerder begroot voor deze periode. Tegelijkertijd zijn de ontwikkelingen van Fit for 55, maar ook rond congestie nog niet in deze cijfers verwerkt. Zodra duidelijk is hoe de plannen gerealiseerd moeten worden, wordt de doorrekening geactualiseerd en zal de investeringsagenda nog verder oplopen. De investeringen van Stedin in het energienetwerk zijn nodig om het net veilig en betrouwbaar te houden, de klimaatdoelstellingen te behalen, de ambities in de Regionale Energiestrategieën te verwezenlijken en de economische groei te faciliteren. Het geld hiervoor komt deels uit eigen inkomsten en voor een deel uit leningen die wij aangaan. Maar er is ook aanvullend eigen vermogen nodig.

Kapitaalbehoefte Naast de reeds gestorte € 200 miljoen aan eigen vermogen, verwacht Stedin aanvullend minimaal € 800 miljoen nodig te hebben. Dat is de ondergrens om aan de kerntaak te blijven voldoen en een 'A'-categorie creditrating aan te houden. Investeringen moeten dan verder worden getemporiseerd en er is geen financiële buffer. In de wenselijke situatie is Stedin

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

in staat om met voldoende financiële ruimte de energietransitie en de economische groei maximaal te faciliteren en beheer en onderhoud op het juiste risiconiveau te brengen en houden. In dit scenario verwacht Stedin minimaal € 1,8 miljard nodig te hebben om ook de volgende generaties te voorzien van een veilig en betrouwbaar net. Vanuit haar verantwoordelijkheid zet Stedin in op dit wenselijke scenario.

Methodebesluit ACM Een belangrijk element in de financiering is het nieuwe methodebesluit van de ACM, dat in september 2021 is gepubliceerd. Dit besluit bepaalt hoe de tarieven van netbeheerders tot en met 2026 mogen worden opgebouwd. Het is voor netbeheerders van wezenlijk belang dat hierin voldoende middelen vrijkomen om de energietransitie voor te financieren. Omdat bij investeringen van de netbeheerders de kosten voor de baten uit gaan, levert dit een financieringsvraagstuk op. De netbeheerders hebben aangedrongen op aanpassing van het bestaande reguleringsmodel, omdat dit op dit moment onvoldoende aansluit bij de taken van de netbeheerders in het faciliteren van de energietransitie. Resultaat hiervan is onder andere dat de ACM een deel van het zogeheten ‘redelijk gegund rendement‘ niet meer naar achteren schuift. Hierdoor hoeven de netbeheerders minder voor te financieren. Dat is echter nog niet voldoende om de sterk oplopende kosten voor het elektriciteitsnet af te dekken.

En-en-strategie Naast de juiste regelgeving is de enige manier om voldoende financiële middelen te genereren een en-en-strategie. Dus zowel de eigen organisatie steeds efficiënter maken, èn lobbyen voor verbeteringen in de regulering, als huidige en mogelijk nieuwe aandeelhouders vragen om bij te dragen. Op alle vlakken zijn resultaten geboekt in 2021.

Effectief en efficiënt werken In 2018 is een vijfjarig efficiencyprogramma ingezet dat moet leiden tot een structurele besparing op onze uitgaven. Over de doelstellingen en de resultaten van dit efficiencyprogramma leest u meer in het hoofdstuk Betaalbare en efficiënte dienstverlening.

Langetermijnfinanciering Stedin doet een beroep op haar aandeelhouders. Voor de korte termijn hebben de aandeelhouders in 2021 een kapitaalbijdrage van € 200 miljoen gedaan om het eigen

77

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

vermogen van Stedin te versterken, nadat ze het verkoopresultaat uit 2019 van € 251 miljoen gerelateerd aan de verkoop van Joulz Diensten grotendeels in de onderneming hebben achtergelaten. Aandeelhoudende gemeenten konden individueel intekenen voor de uitgifte van cumulatief preferente aandelen. Tijdens de aandeelhoudersvergadering van 25 juni hebben de aandeelhouders de kapitaalbijdrage goedgekeurd. 80% van de aandeelhouders tekenden in voor de preferente aandelen. Zij hebben daarmee een belangrijke volgende stap gezet in een financieel gezonde toekomst van Stedin Groep en ondersteunen hiermee de voortgang van de energietransitie in onze regio. Stedin en haar aandeelhouders zijn, conform de gemaakte afspraken rond de bijdrage van € 200 miljoen, vanaf het najaar 2021 opnieuw om de tafel gegaan voor de invulling van de kapitaalbehoefte op de lange termijn. Verkenning nieuwe aandeelhouders De financiering van de energietransitie vraagt iets van ons als netbeheerder, van onze aandeelhouders, maar ook van andere partijen zoals de centrale overheid. In 2021 constateerden de ministeries van Economische Zaken & Klimaat en Financiën dat er naast het Methodebesluit een aanpassing nodig is om de ombouw van het energiesysteem te kunnen bekostigen. Stedin, Alliander en Enexis zijn samen in gesprek met de ministeries over een verdere concretisering en betrekken hun aandeelhouders hierbij.

Ook onderzoeken we de mogelijkheden om andere nieuwe aandeelhouders aan te trekken. Stedin ziet een strategisch belang om nieuwe gemeentelijke en provinciale aandeelhouders aan zich te binden. We moeten immers als partners optrekken om tot 2050 als publieke organen de energietransitie te realiseren. Eigen vermogen Stedin Groep heeft in maart met succes een eeuwigdurende achtergestelde hybride obligatie van €500 miljoen geherfinancierd. De obligatie heeft een couponrente van 1,500% en is vervroegd aflosbaar in maart 2027. De uitgifte van de obligatie stelt Stedin in staat de bestaande hybride obligatie met een couponrente van 3,25% af te lossen. Deze hybride herfinanciering leidt tot een daling van Stedin’s kapitaalkosten. De opbrengsten zijn bestemd voor algemene bedrijfsdoeleinden, met een nadruk op de energietransitie. Vreemd vermogen - Stedin Groep geeft groene obligatie uit Stedin Groep heeft in november voor de tweede maal met succes een groene obligatie uitgegeven. De € 500 miljoen die hierdoor ter beschikking komt, is gekoppeld aan investeringen die Stedin Groep doet in duurzame projecten zoals het aansluiten van nieuwe windmolens en zonneparken aan

78 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Stedin’s elektriciteitsnetwerk en energiezuinige huisvesting. De lening van € 500 miljoen heeft een looptijd van 5 jaar, een uitgifteprijs 99,666% en een couponrente van 0,0%. Stedin Groep heeft met deze uitgifte bestaande en nieuwe duurzame investeerders aan zich kunnen binden. De uitgifte is 4 keer overtekend. Dit is mede te danken aan de uitstekende voorwaarden waartegen de lening is uitgeven. De obligatie is genoteerd aan Euronext Amsterdam. Meer informatie over het Green Finance Framework en de Green Bond Reports vindt u op onze website. Voor de uitgifte van deze groene obligatie heeft er naast de laatste wet- en regelgeving een update plaatsgevonden van het Green Finance Framework. Deze update stelt Stedin in staat ook in de toekomst groen schuldpapier te kunnen blijven uitgeven. Het framework is beoordeeld door ISS ESG als onafhankelijke deskundige. Daarnaast heeft ISS ESG Stedin als bedrijf een algehele duurzaamheidsrating gegeven van B, waarbij Stedin tot de top 10 binnen haar sector behoort. In 2019 heeft Stedin voor het eerst een groene obligatie uitgegeven. In het hoofdstuk 'Impact op mens en milieu' leest u over een paar voorbeelden van de groene investeringen die we vanuit deze obligatie hebben gerealiseerd.

Creditrating Standard & Poor's (S&P) heeft de A- creditrating met stabiel vooruitzicht van Stedin Groep herbevestigd. Ze geven daarbij in hun rapport aan dat ze zien dat Stedin voor de periode 2021 - 2023 geen financiële buffer meer heeft onder de huidige rating. De lagere inkomsten in combinatie met de stijgende investeringen monden uit in een aanhoudende negatieve cashflow. Dit zorgt voor een druk op de financiële ratio's. Desondanks constateert S&P dat Stedin vastberaden is om haar 'A'- creditrating vast te houden. De kapitaalstorting van € 200 miljoen laat zien dat de aan-

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Strategie

deelhouders dit ondersteunen. In gesprekken geeft S&P aan dat een formele, publieke bevestiging hiervan nog ontbreekt. S&P ziet als noodzaak dat Stedin Groep zich de komende periode inzet om haar financiële positie te versterken, bijvoorbeeld door een verhoging van het eigen vermogen via nieuwe of bestaande aandeelhouders. Ze geven daarbij aan de vinger aan de pols te houden en de voortgang te monitoren.

De EU Taxonomie is een onderdeel van de Green Deal van de Europese Unie om in 2050 een klimaatneutraal continent te zijn. Taxonomie is een leidraad voor investeringen in duurzaamheid en maakt duidelijk welke van onze activiteiten duurzaam mogen heten en bijdragen aan het voorkomen van klimaatverandering of het beperken van de gevolgen ervan (klimaatadaptatie). In 2021 voldoet Stedin aan de eerste rapportage verplichtingen. Wij zijn als onderneming van openbaar belang verplicht om over het boekjaar 2021 conform deze EU Taxonomie te rapporteren over het duurzame

(in € mln)

NACE codes

Absolute omzet

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

aandeel van onze omzet, kapitaaluitgaven (CapEx) en het aandeel operationele uitgaven (OpEx).

EU Taxonomie

Economische activiteiten

Resultaten

Aan de hand van NACE-codes (een indeling naar economische activiteiten door de Europese Unie) zijn duurzame economische activiteiten inzichtelijk gemaakt. Dit zijn de 'taxonomie-eligible' economische activiteiten. De hoofdactiviteiten van Stedin vallen onder NACE-code ‘35.13 Distributie van elektriciteit’ en ‘36.0 Aanleg, uitbreiding en exploitatie van wateropvang-, behandelings- en toevoersystemen'. Niet duurzame economische activiteiten maken onderdeel uit van de 'taxonomie non-eligible' economische activiteiten. Hieronder valt NACE-code '35.22 Distributie van gas'. Mogelijk volgt hier in de toekomst een andere zienswijze op met impact op de hoogte van de eligible economische activiteiten van Stedin. Over de niet duurzame economische activiteiten en daarmee samenhangende omzetstromen, kapitaaluitgaven en operationele uitgaven rapporteren we conform de voor 2021 geldende EUTaxonomie regels in ons jaarverslag.

Proportie omzet

Absolute kapitaal uitgaven

Proportie Absolute Proportie kapitaal operationele operationele uitgaven uitgaven uitgaven

Taxonomie eligible activiteiten Transmissie en distributie van elektriciteit

35.13

€ 866

68%

€ 422

61%

€ 52

62%

Aanleg, uitbreiding en exploitatie van wateropvang-, behandelings- en toevoersystemen

36.0

€ 26

2%

€0

0%

€4

4%

€ 892

70%

€ 422

61%

€ 56

66%

Totaal eligible activiteiten

Taxonomie non-eligible activiteiten Taxonomie-non-eligible activiteiten

€ 387

30%

€ 265

39%

€ 28

34%

Totaal

€ 1.279

100%

€ 687

100%

€ 84

100%

De totale omzet onder de EU Taxonomie sluit aan bij de IFRS verslaggevingsstandaarden. Die is daarmee gelijk aan de totale omzet zoals opgenomen in de jaarrekening. Onder de omzet die valt onder de NACE code 35.13 zijn opbrengsten verantwoord van verrichte diensten voor de aansluiting en het transport van elektriciteit, meetdiensten en overige dienstverlening zoals het verhuren, installeren en beheren van elektrische installaties. De operationele uitgaven opgenomen onder de code 35.13 zijn uitgaven voor onderhoud en storingen aan activa voor de instandhouding van ons elektriciteitsnetwerk. De kapitaaluitgaven onder 35.13 bestaan uit alle investeringen in materiële vaste activa

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

gerelateerd aan ons elektriciteitsnetwerk. De kapitaaluitgaven die vallen onder de NACE code 36.0 bestaan uit materiële vaste activa voor de leidingen en installaties van het waternetwerk in de provincie Zeeland. De EU Taxonomie kent zes milieudoelstellingen. In 2021 zijn de omschrijvingen van de door de Europese Unie aangemerkte duurzame economische activiteiten alleen nog uitgewerkt voor twee van de zes milieudoelstellingen, namelijk klimaatmitigatie en klimaatadaptatie. De uitwerking van de andere vier doelstellingen door de Europese Unie volgt in 2022. Hier dient Stedin aan te voldoen over boekjaar 2022.

79

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Strategie

Het gaat dan om: het duurzaam gebruik en de bescherming van water en mariene hulpbronnen, de transitie naar een circulaire economie, de preventie en bestrijding van verontreiniging en de bescherming en het herstel van de biodiversiteit en ecosystemen. Met de introductie van deze laatste vier doelstellingen worden de volgende bepalingen belangrijk om vast te stellen of een economische activiteit als duurzaam is aan te merken: 1. Substantieel bijdragen aan ten minste één van zes milieudoelstellingen, waaronder de transitie naar een circulaire economie; 2. Geen significante schade berokkenen aan een van de andere vijf milieudoelstellingen; 3. Voldoen aan minimale sociale waarborgen.

Doelen binnen de EU Taxonomy

Wat betekent een positieve of negatieve bijdrage hieraan?

Impact Wat is Stedin’s huidige impact op dit thema? positief

negatief

100-500

10-100

Governance

1-10

CLIMATE CHANGE ADAPTATION

POLLUTION PREVENTION

CIRCULAR ECONOMY

De uitstoot (of beperking van uitstoot) van broeikasgassen. In het geval van Stedin m.n. als onderdeel van energievoorziening.

Het verlagen of verhogen van risico’s voor mensen, de natuur en activa door de gevolgen van klimaatverandering.

Het verbeteren van bodem-, water- en luchtkwaliteit, of doen toenemen van vervuilende emissies in lucht, water en land.

Toename of afname in het circulair inzetten van materialen en gebruik van niethernieuwbare materialen.

Bijdrage aan klimaatverandering door energietransport

Bijdrage aan luchtvervuiling door energietransport

Geen onderdeel van de analyse

Bijdrage aan watervervuiling door energietransport* Bijdrage aan bodemvervuiling door energietransport

Ecologische schade door inkoop goederen Ecologische schade van afval

SUSTAINABLE USE OF WATER AND MARINE RESOURCES

Bijdrage aan of vermindering van de kwaliteit van wateren en gerelateerde ecosystemen.

Bijdrage aan watervervuiling door energietransport* Bijdrage aan waterschaarste door energietransport

* Bijdrage aan watervervuiling wordt twee keer dezelfde inschatting weergegeven, omdat deze impact bij twee thema’s past. Deze impact is dus niet verdeeld over de twee thema’s.

80 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Jaarrekening

0-1

CLIMATE CHANGE MITIGATION

Beperking van klimaatverandering door energietransport

Verslag RvC

Naast directe impact door ecologische schade van de inkoop van goederen en afval, omvatten de weergegeven impacts de klimaat- en milieu impacts door onze rol in de energieketen. De belangrijkste manier waarop we de nu nog netto negatieve impacts kunnen verminderen, is door het faciliteren van de energietransitie. Zo leidt het vergroenen van de energiemix tot een grote reductie in de bijdrage aan klimaatverandering, luchtvervuiling en watervervuiling. Een analyse op de klimaatthema’s van de EU Taxonomie laat zien dat in 2021 61% van onze investeringen als eligible wordt gezien (zie de tabel op de vorige pagina). Naast onze ketenverantwoordelijkheid hebben we een directe impact vanuit onze eigen operatie. Hoe wij aan de reductie van onze eigen klimaat- en milieu impact werken, leest u terug in het hoofdstuk 'Positieve impact op mens en milieu' en in 'Het meten van impact'.

Onderstaand figuur laat de inschatting zien van de netto impact van Stedin op de thema’s van de EU Taxonomie. Legenda Geschatte impact in miljoenen euro’s per jaar:

Resultaten

HEALTHY ECOSYSTEMS

Bijdrage aan of vermindering van de kwaliteit van bedreigde ecosystemen en haar soorten.

Impact op landgebruik en biodiversiteit door energietransport

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

In gesprek met

Jan-Willem van den Beukel & Danny Benima De klimaatdoelstellingen, de RES'en en het financieringsvraagstuk voor netbeheerders maken de samenwerking met gemeenten steeds intensiever. In dit dubbelinterview tussen wethouder Financiën van de gemeente Lansingerland Jan-Willem van de Beukel en Stedin-CFO Danny Benima gaan ze dieper in op de samenwerking. De gezamenlijke conclusie is duidelijk, ‘We moeten als één overheid optreden.’ Opeens stond de energietransitie volop in de schijnwerpers. Overstromingen in Limburg. Stijgende gasprijzen. En de nieuwe klimaatconferentie in Glasgow, zegt Jan-Willem. Hoewel sommige van deze gebeurtenissen heel vervelend zijn, wordt nu wel breed gevoeld dat er versnelling nodig is van de energietransitie. Dat we nu stappen moeten zetten. In de gemeente zijn die stappen heel concreet met een aanstaande vertakking van het WarmtelinQ-netwerk naar Lansingerland. Dat transporteert restwarmte van het Rotterdamse havengebied naar de regio Den Haag. ‘Die vertakking is een belangrijk succes. In onze gemeente zit veel glas tuinbouw die nu nog gebruik maakt van aardgas, aarden restwarmte van een traditionele energiecentrale.

De vertakking is een belangrijke manier om de concurrentiekracht van die sector te behouden doordat daarmee nog meer warmtekrachtkoppelingen kunnen worden afgeschakeld, mits de warmte betaalbaar en betrouwbaar is en gelijktijdig het CO2-net wordt uitgebreid.’ Ook voor Danny zijn juist de zeer concrete stappen de hoogtepunten van 2021. ‘De investering van 200 miljoen van onze aandeelhouders, een aantal verbeteringen in het Methodebesluit waar hard voor gelobbyd is en dat het gelukt is om het Rijk aan tafel te krijgen om te zien of en zo ja op welke wijze zij financieel kunnen bijdragen om de energietransitie te doen slagen. Deze stappen zijn nodig om de concrete projecten waar JanWillem naar refereert mogelijk te maken.’

financieel bijdragen? In de wet zijn we daardoor vooralsnog beperkt. ‘Laat ik vooropstellen: ik ben blij dat de tijdgeest is veranderd na de privatiseringsjaren en dat er een herwaardering is van publieke goederen. Ik ben niet principieel tegen andere partijen, maar ik zie liever dat wij als één overheid optreden en samen zorgen voor een robuust gekapitaliseerde netbeheerder. Het net gaat ons immers allemaal aan. Nu hebben we de kans om de sporen goed te zetten voor de komende decennia. Het heeft dus mijn voorkeur dat we eerst in gesprek gaan met gemeenten die nog geen aandeelhouders zijn maar wel in het Stedin-gebied vallen en dat we met de provincies en het Rijk in gesprek gaan.’ Ook Danny heeft geen principiële bezwaren tegen nietpublieke organisaties, mits ze een maatschappelijkverantwoorde signatuur hebben. Toch gaat zijn voorkeur uit naar publieke partijen: ‘De meerwaarde zit namelijk niet enkel in het financiële domein. Gemeentes en provincies zijn ook een partner in de RES’en. Door gezamenlijk op te trekken bij ruimtelijke ordening vraagstukken kunnen de doorlooptijden sterk verkort worden. Jan-Willem: ‘Dat sluit helemaal aan bij mijn 1-overheidsgedachte: idealiter is het verzorgingsgebied van Stedin 1-op-1 gelijk met de aandeelhouders zodat we samen de uitdaging als één overheid aanvliegen.'

Onvoorspelbare ontwikkelingen

Wie financiert?

Het afgelopen jaar zijn we een aantal keer verrast door onvoorspelbare ontwikkelingen in de energiemarkt, zoals de sterk gestegen gasprijzen en congestie. Hoe krijgen we daar meer grip op? Jan-Willem glimlacht. ‘De vraag is of het zo onvoorspelbaar is. Ik betwijfel dat. We zijn met z’n allen fossiel aan het uitfaseren – dat weten we al lang. Dit zijn de heftige “hick-ups” waarmee zo’n grote verandering per definitie gepaard gaat. Waar wij als overheid beter in moeten worden, is strategische competentie en langetermijndenken. We kunnen dat – kijk maar naar de Deltawerken – maar dat moet veel meer onderdeel worden van ons denken.’

In een gesprek met een CFO en wethouder Financiën gaat het al snel over de financiering van de energietransitie – een belangrijk, complex vraagstuk. Zou het voor Jan-Willem bespreekbaar zijn dat ook niet-publieke organisaties

Danny: 'We zijn van oudsher een organisatie die voor de lange termijn werkt, maar die lange termijn was altijd ontzettend stabiel. Zowel qua investeringen als het eendimensionale

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

81

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

karakter van het energiesysteem. Vandaag de dag hebben we te maken met een systeemtransitie met allerlei onzekerheden, zoals klantvragen die zich sneller ontwikkelen dan verwacht, stijgende (energie)prijzen en tekorten aan materialen en personeel. Politieke besluitvorming rond het energiesysteem en de gewenste snelheid van de energietransitie maken het tevens uitdagend om de lange termijn goed te taxeren. Het denken in scenario’s en dit vertalen in strategische besluiten en calculaties is een vaardigheid die we de afgelopen jaren flink hebben verbeterd. Vorig jaar hebben we onze investeringsplannen laten beoordelen door McKinsey en die concluderen dat we een robuust en volwassen proces hebben. Dat bevestigt dat we de juiste stappen zetten.’

Rol van Stedin Dan de rol van Stedin in de energietransitie, hoe ziet JanWillem die? ‘Ik denk dat Stedin, en hetzelfde geldt eigenlijk

82 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

voor de gemeente, een stimulerende rol heeft in de verandering. Een belangrijk ingrediënt daarbij is helderheid geven aan de klant. Wanneer iemand in onze gemeente bijvoorbeeld laadpalen op z’n terrein wil en vervolgens duurt het 20 weken voordat de palen worden aangesloten, dan ontstaat er chagrijn. Wanneer zoiets van tevoren duidelijk is en je open bent over de dilemma’s waar je voor staat, dan is de kans veel groter dat je echt samen met klanten optrekt in de energietransitie. Die “systeemgedachte”, waarbij iedereen, inclusief klanten, dezelfde kant op beweegt, dat is waar we naartoe moeten.' 'Er valt nog veel te winnen’, zegt Danny, ‘maar we gaan de goede kant op. Als netbeheerder zijn we gebonden aan wet- en regelgeving en kunnen sommige dingen gewoon niet. Maar laten we vooral kijken naar wat wel kan. De energietransitie goed uitvoeren is immers een gedeelde verantwoordelijkheid.’

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

verlaging ter compensatie van de in eerdere jaren behaalde overrendementen verwerkt.

Financieel resultaat Stedin Groep behaalde over 2021 een positieve nettowinst van € 21 miljoen (2020 € 42 miljoen). Het resultaat ligt in lijn met onze verwachting. De forse impact van de stijgende energieprijzen op onze kosten van netverliezen hebben we weten te compenseren.

423 325 118

Strategie

42

21

Totale bedrijfskosten De totale bedrijfskosten zijn in 2021 met € 55 miljoen (5%) gestegen naar € 1.155 miljoen. Dit komt met name door hogere personele lasten deels gecompenseerd door hogere toerekening van personele lasten aan de geactiveerde investeringen; gestegen transport- en netverlieskosten en een hogere afschrijvingslast als gevolg van het hogere investeringsniveau en een herwaardering van de activa. Hier staan lagere overige bedrijfskosten tegenover onder andere door een voorziening vrijval en ontvangsten uit hoofde van precario.

Nettoresultaat (in € mln) 2017 2021

2018

2019

2020

Het netto resultaat van 2017 is inclusief € 355 miljoen die direct samenhangt met de splitsing van Eneco Groep. Het netto resultaat van 2019 bevat € 251 miljoen gerelateerd aan de verkoop van Joulz Diensten. De coronacrisis heeft beperkte negatieve financiële gevolgen voor Stedin Groep gehad. Zo zagen we lagere afnames bij onze klanten wat onze bedrijfsopbrengsten negatief beïnvloed heeft. Ook hadden we vaker te maken met uitval van onze medewerkers, naast uitval bij onze onderaannemers, wat tot enige vertraging in de uitvoering heeft geleid.

Bedrijfsopbrengsten De bedrijfsopbrengsten bedroegen in 2021 € 1.279 miljoen. Dit is € 50 miljoen hoger dan in 2020. Dit is voornamelijk veroorzaakt door € 62 miljoen hogere transportopbrengsten als gevolg van hogere tarieven afgezet tegen € 18 miljoen lagere opbrengsten in het meetdomein.

1.194

1.286

1.234

996

2017 2021

2019

2020

1.100

1.155

2019

2020

De netverlieskosten lieten in 2021 een forse stijging zien van € 44 miljoen ten opzichte van 2020. De lagere gasproductie in Nederland leidde tot grotere import en daarmee een grotere afhankelijkheid van de gasmarkt. In combinatie met de lagere gasvoorraden binnen Europa, de sterke afhankelijkheid van de elektriciteitsprijzen en het deels op korte termijn inkopen van gas en elektriciteit door Stedin resulteerde dit in hogere netverlieskosten.

Investeringen De investeringen in materiële en immateriële vaste activa bedroegen in 2021 € 687 miljoen, een stijging van 11% (2020: € 620 miljoen).

Bedrijfsopbrengsten (in € mln) 2018

2018

1.279

1.229

1.062

Bedrijfskosten (in € mln)

494

2017 2021

1.074

607

646

687

620

Investeringen (in € mln) 2017 2021

2018

2019

2020

In het meetdomein komen de tarieven tot stand door het volgen van het tariefbesluit van de ACM. In de tarieven is een

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

83

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

In 2020 bleven de investeringen achter op plan doordat vanwege de coronacrisis minder werkzaamheden bij klanten uitgevoerd konden worden. Ook in 2021 had Covid-19 impact op onze activiteiten en hadden we vaker met uitval van onze medewerkers en van onderaannemers te maken. Desondanks heeft Stedin meer geïnvesteerd dan in 2020. De investeringen in de gereguleerde netwerken zijn gestegen van € 613 miljoen in 2020 naar € 667 miljoen in 2021. In 2021 zijn met name de netgedreven investeringen fors toegenomen ten opzichte van 2020 bij een lichte daling van de klant- en metergedreven investeringen. In het hoofdstuk Financieel gezond beschrijven we wat wij doen om deze investeringen te kunnen financieren. In het hoofdstuk Energietransitie mogelijk maken wordt nader ingegaan op de aard van de investeringen.

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

In november 2021 heeft Stedin een 5-jarige groene lening uitgegeven van € 500 miljoen met een couponrente van 0,0%. Stedin heeft hiervoor een prospectus en haar Green Finance Framework bijgewerkt naar de meest recente weten regelgeving. Onze solvabiliteit bedroeg op 31 december 2021 45,6% (ultimo 2020: 43,0%). Het beleid van Stedin Groep is erop gericht om op lange termijn een solvabiliteit van minimaal 40% te behouden. Stedin Groep heeft als doel om de creditrating van A- door Standard & Poor’s (S&P) duurzaam in stand te houden. Op 8 november 2021 is de credit rating van Stedin, A- met stabiel vooruitzicht, herbevestigd door S&P. 43,3

43,3

44,9

45,6

43,0

Financiering, solvabiliteit en credit rating De toenemende investeringen hebben dit jaar geleid tot een negatieve kasstroom van € 191 miljoen na operationele en investeringsactiviteiten die nog is versterkt door het uitbetaalde dividend. Dit heeft geleid tot een toenemende financieringsbehoefte. In combinatie met de hieronder toegelichte financieringsactiviteiten van Stedin heeft dit uiteindelijk geresulteerd in een positieve mutatie van de liquide middelen van € 50 miljoen. In maart 2021 heeft Stedin een eeuwigdurende achtergestelde lening uitgegeven van € 500 miljoen met een couponrente van 1,500%. Dit instrument geeft door de eigenvermogentoekenning een versterking van de balans en belangrijke ratio’s en vervangt de € 500 miljoen achtergestelde lening uit 2014 met een couponrente van 3,25%. Deze hybride lening is via een tenderproces teruggekocht van de houders van de lening tegen een premie van € 11 miljoen. Dit betreft grotendeels toekomstige rente, die door eerder aflossen naast de hoofdsom is betaald. Daarnaast heeft Stedin in mei 2021 USD en GBP leningen vervroegd afgelost voor een totale hoofdsom van € 196 miljoen tegen een premie van € 38 miljoen. Dit betreft grotendeels toekomstige rente, die door eerder aflossen naast de hoofdsom is betaald.

Stedin is met aandeelhouders op 25 juni 2021 een vermogensbijdrage in de vorm van preferente aandelen overeengekomen ter grootte van een bedrag van € 200 miljoen.

84 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Solvabiliteit (in %) 2017 2021

2018

2019

2020

De ratio FFO/Net Debt bedraagt op 31 december 2021 11,3% (ultimo 2020: 12,0%). De FFO is gedaald, voornamelijk door de timing van belastingbetalingen en een stijging van betaalde rente, inclusief premie voor aflossingen. Daarnaast is de nettoschuld positie (Net Debt) gestegen als gevolg van het aantrekken van financiering.

Belastingen Het resultaat voor belastingen over 2021 bedraagt € 32 miljoen (2020: € 72 miljoen).

352 119

140

72

32

Resultaat voor belastingen (in € mln) 2017 2021

2018

2019

2020

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

De belastinglast daalde in 2021, mede door het gedaalde resultaat voor belasting, met € 19 miljoen naar € 11 miljoen. De effectieve belastingdruk in 2021 (uitgedrukt als percentage van het resultaat voor belastingen uit voortgezette bedrijfsactiviteiten) komt uit op 34,7% (2020: 41,2%). In december 2021 heeft de Eerste Kamer het wetsvoorstel goedgekeurd waarin is opgenomen dat het belastingtarief vanaf 2022 wordt verhoogd van 25% naar 25,8%. De verhoging van het belastingtarief betekent dat de uitgestelde belastingvorderingen en belastingverplichtingen in de toekomst tegen 25,8% in plaats van tegen 25% worden gerealiseerd. De waardering van de uitgestelde belastingvorderingen en -verplichtingen per 31 december 2021 tegen dit hogere tarief resulteert in een negatief effect van € 3 miljoen op de belastinglast in 2021.

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

85

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Resultaten niet-gereguleerde activiteiten NetVerder NetVerder heeft zich in 2021 verder ontwikkeld op het gebied van collectieve warmtenetten. Op meerdere plaatsen in het verzorgingsgebied van Stedin ontwikkelen we open warmtenetten waar we op termijn zo veel mogelijk bronnen en gebruikers op aansluiten. Binnen enkele jaren zijn de eerste projecten operationeel. Het project Open Warmtenet Delft (OWD) is het verst gevorderd. In het hoofdstuk Strategie leest u meer over de marktordening warmtenetten. De inzet van duurzame bronnen zoals restwarmte, aardwarmte en lage temperatuurbronnen (buitenlucht, water) speelt een steeds grotere rol. We werken voor én samen met gemeenten, projectontwikkelaars, woningcorporaties en bewoners om de gebouwde omgeving te verduurzamen. Onze focus ligt weliswaar op de infrastructuur, maar wij nemen het hele energiesysteem in beschouwing, evenals de betaalbaarheid van de verschillende routes en de leveringszekerheid daarvan. In het collectief WarmingUP, een nationaal 3-jarig samenwerkingsprogramma, ontwikkelen we met 38 deelnemers toepasbare kennis. Het doel: collectieve warmtesystemen die betrouwbaar, duurzaam en betaalbaar zijn. Met deze kennis zijn we steeds beter in staat om verantwoorde keuzes te maken voor de lange termijn. Inmiddels zit dit samenwerkingsprogramma in het tweede jaar.

Enkele concrete (tussen)resultaten zijn: de alfarelease van een ‘design toolkit’ voor warmtesystemen, een lopende meetcampagne naar benodigde verwarmingstemperaturen in bestaande bouw en een rapportage van bewonersmotivatie om over te stappen van aardgas naar warmte. In 2021 hebben wij samen met Alliander en Enexis geïnvesteerd in een warmtestraat in The Green Village op de campus van de TU Delft. De risicocontrols van NetVerder zijn volledig ingericht en operationeel. Periodiek worden de risico’s van dit bedrijfsonderdeel geactualiseerd. De veiligheidsrichtlijnen van Stedin Groep zijn ook van toepassing op NetVerder. Er zijn werkplekinspecties, we spreken elkaar waar nodig aan op veiligheidsgedrag en ook het maken van meldingen is onderdeel van ons veiligheidsbeleid. De bestaande assets hebben in 2021 conform verwachting gepresteerd zonder operationele storingen.

86 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Duurzame warmte in Delft In Delft werkt NetVerder samen met warmteleverancier Equans (voormalig Engie), woningcorporaties Woonbron, Vestia, Vidomes en DUWO, en de gemeente Delft om een warmtenet aan te leggen. In 2021 is gewerkt aan de verdere detaillering van het ontwerp van het warmtenetwerk. Daarnaast zijn ook stappen gezet in de businesscases. In 2021 hebben we een toekenning van DEI-subsidie verkregen. De gemeenteraad van Delft heeft eind 2021 het besluit genomen dat zij willen bijdragen in de investering in een toekomstbestendig scenario. Dat wil zeggen dat we, naast het aansluiten van ca. 7.000 woningen van de woningbouwcorporaties, ook alvast het netwerk voorbereiden voor nog eens 10.000 woningen. Hiermee maken we de weg vrij voor meerdere leveranciers om op het netwerk warmte te leveren. Dit ontwerp maakt de komst van een 2e bron naast de geplande geothermiebron noodzakelijk. NetVerder voert samen met de gemeente gesprekken met WarmtelinQ (Gasunie) om het toekomstige leveringsscenario af te stemmen. De te verwachten CO2-besparing bij de start van het project is zo'n 5,5 ton per jaar.

Stoomnetwerk Rotterdam Botlek Ook in 2021 heeft NetVerder het transport van stoom en condensaat via het stoomnetwerk in Rotterdam Botlek veilig en betrouwbaar uitgevoerd. Stoomproducenten AVR (via 2 stoombronnen) en Cabot verzorgen de duurzame stoomlevering aan afnemer Emerald Kalama Chemical. In 2021 is er in totaal 232.318 ton stoom via Stoomnetwerk Rotterdam Botlek getransporteerd (2020: 251.433 ton / 2019: 223.000 ton). De plannen om het stoomnetwerk aanzienlijk uit te breiden, zijn nog steeds actueel. NetVerder blijft intensief in gesprek met het havenbedrijf, overheden en met andere partijen in de Botlek om dit gezamenlijk te realiseren.

Biogasnetwerk Borculo Vanaf 2017 verzorgt NetVerder het transport van biogas van Groot Zevert Vergisting in Beltrum naar Friesland Campina in Borculo. Via deze 5,4 km lange transportleiding is in 2021 7,2 miljoen m3 biogas probleemloos getransporteerd naar ons gasnetwerk (2020: 7 miljoen m3 / 2019: 1,5 miljoen m3). Hierdoor bespaart Friesland Campina bij de productielocatie een substantiële hoeveelheid aardgas.

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

DNWG Infra Samenwerking DNWG Infra met Evides Waterbedrijf Op 1 januari 2021 is de samenwerkingsovereenkomst tussen DNWG Infra en Evides gestart. In deze samenwerking worden de plannen rondom het multidisciplinair werken voor 2021 met een financiële omvang van € 25 miljoen gerealiseerd. In 2021 zijn er belangrijke stappen gezet in het verder vormgeven van de samenwerking in een Regie Organisatie Multidisciplinair (ROM) waarin we met ontdubbelde functies werken. Belangrijk is de governance van deze ROM en de gewenste financiële transparantie. Een sterke samenwerkingsrelatie met de aannemers legt de basis om gesprekken te voeren over veranderingen in de keten. Zo willen we bijvoorbeeld taken (zoals werkvoorbereiding) verschuiven naar de aannemer. Om te mogen ontdubbelen, brengen DNWG Infra en Evides op basis van gelijkwaardigheid werk in in de samenwerking.

Hoogspanningstechniek, nieuwbouw HVS TerneuzenZuid De afdeling Hoogspanningstechniek voert in opdracht van Enduris de bouw van een nieuw 10 kV-hoofdverdeelstation uit. Op HVS Terneuzen-Zuid bouwen we een nieuwe hal waar eind 2020 een nieuwe 10 kV-installatie komt. Daarnaast bereiden we de plaatsing van een extra transformator voor. Dit is een bestaande transformator die uit HVS Kruiningen komt. Het geheel is eind 2021 getest en opgeleverd.

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

DNWG Meetdiensten Op 10 februari tekenden Stedin Groep en Censo de overeenkomst voor de verkoop van TUMS Meetdiensten. Censo is hiermee per 1 januari 2022 eigenaar van TUMS. Voorafgaand aan deze verkoop is per 1 augustus 2021 TUMS B.V. opgericht. Hierin zijn alle commerciële meetdiensten op het gebied van elektrisch, gas, water en warmte verzameld. Ook de medewerkers zijn per die datum in dienst getreden van TUMS B.V.

Certificering De opvolgbezoeken met externe audits voor de certificeringen van TUMS voor ISO 14001, CKB (certificatieregeling Kabelinfrastructuur en Buizenlegbedrijven) en ISO 27001 zijn goed verlopen. Voor ISO 9001 en VCA ** heeft een hercertificering plaatsgevonden, waarbij DNWG een nieuw certificaat heeft verkregen. DNWG Infra is dit jaar voor het eerst gecertificeerd voor de Veiligheidsladder trede 3 en Hoogspanningstechniek heeft ook weer haar certificaat voor de veiligheidsladder trede 3 verlengd. DNWG Infra is naast ODA (Onafhankelijk Diensten Aanbieder) en EMV (Erkend Meetverantwoordelijke) voor gas- en elektriciteitsmeetinrichtingen nu ook een erkend meetbedrijf voor warmte.

DNWG Warmte - Ouverture DNWG Warmte B.V. (DNWG Warmte) is onderdeel van DNWG. Dit is opgericht om warmteprojecten te faciliteren. Een voorbeeld is de warmte- en koudevoorziening in de wijk Ouverture in Goes. Per 1 januari 2022 valt DNWG Warmte onder NetVerder.

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

87

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Wat hebben we geleerd Ook 2021 was een bewogen jaar, maar bovenal een jaar waar we weer veel geleerd hebben op weg naar het realiseren van onze strategie.

Beter netbeheer We werken continue aan het verbeteren van onze dienstverlening aan klanten. Een belangrijk initiatief waar we in 2021 aan hebben gewerkt is de klantgerichte ketenorganisatie. Hierbij werken we meer vanuit ketens, waardoor de klant meer centraal wordt gesteld, vraag en aanbod beter op elkaar wordt afgestemd en we efficiënter kunnen werken. Hoewel we al een positieve impact zien op onze doelstellingen rond klantgemak en efficiency, staan we nog aan het begin van deze keteninrichting. In 2022 komt dit terug als strategisch initiatief. Ook op andere vlakken zien we dat samenwerking een steeds belangrijker rol speelt, bijvoorbeeld als het gaat om personele capaciteit. In plaats van in dezelfde vijver te vissen, trekken we steeds meer op met aannemers en andere netbeheerders om technisch personeel te scholen en te behouden. Een kans is om deze samenwerking te intensiveren.

Energietransitie mogelijk maken In 2021 werkten we mee aan verschillende studies die meer inzicht geven in deze opgave, zoals 'Systeemstudie Energieinfrastructuur Zuid-Holland' en ‘Integrale infrastructuurverkenning 2030-2050 (II3050)’. Ze laten zien dat de opgave er niet minder op wordt, maar eerder steeds uitdagender en meer omvattend. Daarom is in 2021 een veel sterkere focus ontstaan op waar we als Stedin ook echt invloed op hebben. Terwijl we in eerdere jaren alles tegelijkertijd wilden doen en alles even belangrijk was,

88 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

hebben we nu een duidelijke prioritering. Netrekenen staat op 1. Dit vormt, samen met de voorspelbaarheid van de klantvraag, de basis om het net in balans te houden. Daarnaast is de samenwerking met gemeenten en andere marktpartijen steeds belangrijker om situaties rondom transportschaarste te bespreken, op te pakken, transparant te maken en te communiceren.

Duurzame bedrijfsvoering Ook in 2021 heeft Covid-19 impact gehad op onze bedrijfsvoering. We hebben ons met elkaar snel aangepast aan de veranderende, hybride manier van werken en inmiddels werkt 50% van het kantoorpersoneel thuis. Tegelijkertijd verloopt de integratie met DNWG soepel, vinden we steeds beter gezamenlijk onze weg, maar heeft dit vanzelfsprekend ook invloed op de manier van samenwerken. Deze veranderingen vragen ook wat van de manier van leidinggeven van onze mensen. We zien dat het leiderschap goed gaat als het gaat om verbinding binnen en buiten de organisatie en de bevlogenheid van onze mensen. Echter, het thema ‘vooruit’ wordt als aandachtspunt gezien. Hierbij gaat het om het stellen van duidelijke verwachtingen, het geven van feedback en het benutten van potentieel. Hier gaan we met elkaar over in gesprek en op sturen.

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Waar we in 2022 op inzetten In 2022 zetten we door op onze drie strategische speerpunten. De uitdagingen waar we voor staan maken dat we scherpe keuzes moeten maken. Deze zijn nodig om ook in de komende jaren steeds weer veerkrachtig vooruit te gaan. In 2022 wordt ook de basis gelegd voor een nieuwe strategie van Stedin Groep voor de periode 2023 tot en met 2027. We voeren hierover gesprekken met stakeholders en zetten een strategie op die inspeelt op de grootste uitdagingen.

Beter netbeheer Ook in 2022 hebben we veel aandacht voor hoe we klantgerichter en efficiënter kunnen werken. Door meer in ketens te werken, ons werk te digitaliseren en klantgemak centraal te stellen, werken we efficiënter en kunnen klanten makkelijker zaken met ons doen. Het strategisch initiatief ‘Klantgerichte ketenorganisatie’ richt zich op ketensturing: beter (intern) samenwerken, zodat de processen binnen een keten soepeler en sneller gaan. In 2022 ligt de focus specifiek op de keten waarin we de grootste uitdaging zien: de keten Zakelijk Project. We zien binnen deze keten steeds meer werk op ons afkomen. Dit zijn uitdagende projecten die we samen met klanten en gemeenten effectief en efficiënt moeten uitvoeren om te zorgen voor het energienet van nu en de toekomst. Deze focus betekent concreet: werken aan samenwerking met waterbedrijven (multidisciplinair), op de meest efficiënte manier het werk verdelen met aannemers (opschuiven in de keten) en tot slot het professionaliseren van projectmanagement. Dit doen we niet alleen, maar samen met onze partners in de gehele keten, zoals gemeenten en aannemers.

Energietransitie mogelijk maken In 2022 versnellen we op onze ontwikkeling naar system operator. Alleen zo kunnen we energiestromen op een slimme en digitale manier en in voortdurende afstemming met klanten en marktpartijen voorspellen, plannen en sturen. Ook benutten we de capaciteit van het energienet beter, blijft het net in balans en kunnen onze klanten blijven vertrouwen

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

op de energievoorziening. We vergroten het voorspellend vermogen door het verbeteren en moderniseren van ons geografisch informatiesysteem en bedrijfsmiddelenregister en plaatsen tegelijkertijd nieuwe sensoren in onze middenspanningsstations. We maken ons belangrijke nieuwe vaardigheden eigen, zoals netrekenen in alle tijdschalen en het voorspellen van de klantvraag. Hierdoor krijgen we meer realtime inzicht in energiestromen en kunnen we deze sturen en waar mogelijk flexibiliteitsinstrumenten toepassen, samen met marktpartijen, om de capaciteit optimaal te benutten. Onderlinge kennisdeling is belangrijk om hierbij de beste keuzes te maken. Bijvoorbeeld door met gemeenten en partners tot afgestemde tranisitieplanningen te komen voor Regionale Energiestrategieën, Transitievisies Warmte, Cluster Energiestrategieën en de Regionale Agenda Laadinfrastructuur. Of samen met grote duurzame opwekkers te zorgen dat we de netcapaciteit optimaal benutten tijdens een congestieperiode. Met strategische partners werken we aan innovaties die nodig zijn. Door intensieve samenwerking tussen de landelijke en regionale netbeheerders leren we van elkaar over gezamenlijke uitdagingen en kunnen we versnellen.

Duurzame bedrijfsvoering Veiligheid in ons werk en in onze omgeving is essentieel. Met de bestaande programma's zetten we de sterke veiligheidscultuur in 2022 onverminderd voort. Daarnaast komt er steeds meer aandacht voor cybersecurity, nu steeds meer van onze infrastructuur gedigitaliseerd wordt. Een ander belangrijk onderdeel van een duurzame bedrijfsvoering is een toekomstgerichte organisatie, waarin we beschikken over de juiste mensen en vaardigheden om de energietransitie mogelijk te maken. In 2022 werken we met het strategisch personeelsplan verder aan het beter inzichtelijk maken van de benodigde functies en vaardigheden. Ook zetten we in op in-, door- en uitstroom en focussen we op het gebied van leiderschap op de cultuurwaarde ‘vooruit’. Duurzame bedrijfsvoering betekent ook het in balans houden van de maatschappelijke kosten en baten. We gaan in 2022 verder met het efficiencyprogramma. De financiering blijft een belangrijk thema, zowel in de vorm van het aantrekken van vreemd vermogen als eigen vermogen.

89

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Governance In dit hoofdstuk beschrijven we de governancerollen binnen Stedin Groep. De Nederlandse Corporate Governance Code is voor Stedin een belangrijk document waarin onder andere de verhouding tussen bestuur en toezicht is geregeld. Gelet op de maatschappelijke rol van Stedin Groep, is besloten om, voor zover mogelijk, vrijwillig de Nederlandse Corporate Governance Code te volgen.

Corporate Governance Als publieke organisatie met een vitale en maatschappelijke rol hecht Stedin Groep aan effectief en verantwoord bestuur en toezicht, en transparante governance. In dit hoofdstuk beschrijven we de governancerollen binnen Stedin Groep.

Stedin Groep Stedin Groep omvat onder andere Stedin Holding N.V. en dochters Stedin Netbeheer B.V., DNWG Groep N.V. en NetVerder B.V. Stedin Holding staat aan het hoofd van de groepsstructuur en is direct of indirect statutair bestuurder van haar dochtervennootschappen. Vanaf 1 januari 2022 integreren de twee netbeheerders binnen Stedin Groep tot één netbeheerder (meer hierover leest u in het hoofdstuk Over ons). Stedin Holding past het volledige structuurregime toe. Stedin Groep heeft een two-tier bestuursstructuur met een raad van bestuur (RvB) en een raad van commissarissen (RvC). De RvB bestuurt de Stedin Groep en de RvC houdt toezicht.

Corporate Governance Code en Stedin Groep De Nederlandse Corporate Governance Code (CGC) is voor Stedin Groep een belangrijke leidraad die wij vrijwillig toepassen. Stedin Groep houdt zich daarnaast aan de governance-vereisten uit de Elektriciteitswet en de Gaswet. Een belangrijk deel van de werkzaamheden van Stedin Groep zijn gereguleerd en staan onder toezicht van de Autoriteit Consument en Markt. De beloningsstructuur van de bestuurders en commissarissen van Stedin is gereguleerd door de Wet Normering Topinkomens. Een aantal bepalingen uit de CGC past Stedin niet toe. De CGC vereist dat je als organisatie de Code toepast of anders uitlegt waarom je die niet toepast. Daarom lichten we hierna toe op welke punten we afwijken van de CGC.

90 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Afwijkingen van de Corporate Governance Code • Bepaling 2.2.1 maximale (her)benoemingstermijnen bestuurders: De RvC benoemt leden van de RvB als statutair bestuurder voor een periode van maximaal vier jaar. Herbenoeming kan telkens voor een periode van maximaal vier jaar. Er is binnen Stedin Groep geen maximum aan het aantal herbenoemingen, om de continuïteit van Stedin te waarborgen. • Bepaling 2.2.2 benoeming RvC: Een commissaris wordt benoemd voor een periode van vier jaar. Herbenoeming kan voor maximaal twee termijnen van vier jaar, om de continuïteit van Stedin te waarborgen. • Bepaling 2.2.3 publiceren persbericht bij tussentijds aftreden RvB-leden: Stedin maakt haar eigen afweging in de manier waarop zij haar stakeholders informeert over een eventueel tussentijds aftreden van RvB-leden. Dat Stedin Groep haar stakeholders informeert over eventueel tussentijds aftreden van RvB leden is vanzelfsprekend. • Bepaling 2.3.2 instellen commissies: Binnen Stedin Groep is om praktische redenen een gecombineerde selectie-, remuneratie- en benoemingscommissie ingesteld. • Bepaling 4.2.3 bijeenkomsten en presentaties: De aandelen van Stedin Holding zijn niet beursgenoteerd. Wel heeft Stedin Groep aan de beurs van Amsterdam en Luxemburg genoteerde obligatieleningen uitgegeven.

Indien Stedin Groep een presentatie voor investeerders organiseert, wordt deze publiekelijk aangekondigd en de daarin getoonde presentaties op de website van Stedin Groep gepubliceerd. Van de hierna genoemde bepalingen uit de CGC wijken we af, omdat het structuurregime van toepassing is. Daarnaast zijn de aandelen van Stedin Groep in handen van lagere overheden en dus niet aan de beurs genoteerd. Ook wijkt de bestuursstructuur van Stedin Groep af (two-tier en geen onetier board).

Inhoudsopgave

• • • • • • • • • • •

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

2.1.3 executive committee 2.8.2-2.8.3 overnamebod 3.1.3 beloning executive committee 3.3.2-3.3.3 beloning commissarissen in aandelen resp. aandelenbezit van commissarissen 4.2.3 – 4.2.4 en 4.2.6: analistenbijeenkomsten en beschermingsmaatregelen 4.3.3 ontnemen bindende karakter voordracht of ontslag 4.3.4 stemrecht financieringspreferente aandelen 4.3.5 publiceren stembeleid institutionele beleggers 4.3.6 verslag uitvoering stembeleid institutionele beleggers 4.4 certificering van aandelen 5 one-tier bestuursstructuur

Governancerollen Raad van bestuur Verantwoordelijkheden en taken De raad van bestuur (RvB) van Stedin Groep is verantwoordelijk voor de prestaties van Stedin Groep en alle dochtervennootschappen binnen de groepsstructuur. De RvB bepaalt de langetermijnstrategie, stelt de operationele en financiële doelstellingen vast en benoemt de randvoorwaarden voor het realiseren van de strategie. De RvB weegt bij het uitvoeren van haar taken alle belangen af, zoals die van klanten, aandeelhouders, medewerkers, vermogensverschaffers en de maatschappij. De RvB heeft klant- en cultuurwaarden vastgesteld die bijdragen aan een cultuur gericht op waardecreatie voor de lange termijn. Binnen de RvB is een taakverdeling afgesproken, waarbij de collectieve verantwoordelijkheid van de RvB als geheel overeind blijft. De RvC heeft de taakverdeling goedgekeurd. Zowel de RvB als geheel als de individuele RvB-leden mogen de vennootschap vertegenwoordigen. In de interne Governance and authority manual zijn de mandaten om Stedin Groep en haar dochtervennootschappen extern te vertegenwoordigen geregeld, inclusief drempelbedragen. De RvB monitort ook de werking van de interne risicobeheersings- en controlesystemen. Jaarlijks voert de raad een systematische beoordeling uit van de opzet en de werking ervan.