Stedin - jaarverslag 2021.pdf

De avondklok heeft ons dit jaar daarnaast het meest geraakt. Die kwam onverwachts en daarvoor moesten we veel regelen, vooral papierwerk. Bijna 3.000 medewerkers ontvingen het weekend voordat de avondklok inging (vaak per koerier) de juiste papieren om ook na het ingaan van de avondklok te kunnen en mogen werken.

Naar schatting is 17% van het totale netverlies van Stedin veroorzaakt door fraude. Dat is ongeveer 161 GWh elektriciteit. Omgerekend komt dat (met de kWh prijs van 2021) neer op een geschat schadebedrag van € 6,2 miljoen per jaar.

In onze besluiten volgen we steeds het overheidsbeleid.

58 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

In 2021 zijn in Stedingebied 399 hennepkwekerijen opgespoord. In totaal hebben we dit jaar 978 fraudedossiers afgehandeld. Hierbij gaat het naast hennepkwekerijen om

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

netten was reeds gecertificeerd. De reikwijdte hiervan is in 2021 verder uitgebreid met ondersteunende activiteiten op het gebied van HR en inkoop.

bijvoorbeeld meterfraude en illegale aansluitingen en verzwaringen.

Cybersecurity Vergaande digitalisering van het energienet gaat gepaard met een toename van cybersecurityrisico’s die de leveringszekerheid van het energienet negatief kunnen beïnvloeden. We zien om ons heen dat (nieuwe) kwetsbaarheden op het gebied van cybersecurity ook daadwerkelijk door kwaadwillende partijen benut worden, soms met grote schade als gevolg. Stedin is aangewezen als 'aanbieder van essentiële diensten' onder de Wet beveiliging netwerk en informatiesystemen, met het Agentschap Telecom als toezichthouder. In 2021 zijn er geen incidenten geweest die onder de meldplicht van deze wetgeving vallen. Cybersecurity is wezenlijk voor de continuïteit van onze activiteiten. We werken aan integrale security die de gerelateerde vakgebieden verbindt. Aan de hand van internationaal erkende standaarden reduceert Stedin haar kwetsbaarheden voor dreigingen vanuit de buitenwereld, vanuit het oogpunt van preventie, tijdige detectie en de daaruit voortkomende actie. Stedin hanteert voor cybersecurity de beproefde Deming-cyclus voor continue verbetering, waarbij wij onszelf regelmatig laten toetsen door externe specialistische partijen aan de hand van de ISO27001-norm. Het ontwerpen, bouwen en beheren van infrastructuren voor netwerkbeheerders van elektriciteits-

Stedin staat niet alleen bij het reduceren van de cybersecurityrisico’s. Binnen Netbeheer Nederland leveren we een constructieve bijdrage bij het vormen van de Europese Netwerkcode. Daarnaast werken we op het gebied van cybersecurity intensief samen met andere organisaties in zowel de private als de publieke sector. Op Europees niveau doen we dit via het European Network for Cyber Security (ENCS) met andere buitenlandse netbeheerders. Op nationaal niveau werken we onder andere samen met de Cyber Security Raad, de Commissie Vitale Infrastructuur van VNO/NCW, Netbeheer Nederland en het Nationaal Cyber Security Centrum. Met deze organisaties delen wij kennis over dreigingen en maatregelen, werken we samen aan standaarden en aan onderlinge ondersteuning in geval van een daadwerkelijke dreiging. Oefeningen, zoals de grootste Nederlandse cybercrisisoefening ISIDOOR, zijn hierbij een wezenlijk onderdeel.

Certificering Stedin Groep voldeed in 2021 aantoonbaar aan de normen en richtlijnen op het gebied van veiligheid, kwaliteitsmanagement, assetmanagement, milieuzorg en arbeidsomstandigheden.

Certificaten binnen Stedin Groep Stedin Netbeheer

Enduris

DNWG Infra

ISO 9001

ISO 9001

ISO 9001

NTA 8120

NTA 8120

ISO 14001

ISO 55001

ISO 55001

CKB

VCA**

ISO 27001

VCA**

Veiligheidsladder, trede 4

Veiligheidsladder, trede 3

ISO 27001, Hoogspanning

ISO 27001, TUMS

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

59

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Goed werkgeverschap Stedin wil een aantrekkelijke werkgever zijn die zorgvuldig omgaat met haar medewerkers, hun ontwikkeling stimuleert en iedereen gelijke kansen biedt. Belangrijke onderdelen zijn: het beschikken over voldoende (technisch) personeel, verandervermogen, het opleiden, trainen en ontwikkelen van medewerkers en een vitale, inclusieve organisatie.

Voldoende technisch personeel De energietransitie betekent een forse toename van investeringen en dus werk. Dit heeft impact op hoe we ons personeelsbestand moeten vormgeven. We zetten een aantal instrumenten in om deze uitdaging het hoofd te bieden: strategische personeelsplanning, onze Bedrijfsschool, proactief opleiden, leerpaden voor instroom en doorstroom, een arbeidsmarktcampagne en - samen met de sector - een campagne om jongeren te stimuleren voor technische beroepen te kiezen. Om de huidige medewerkers te behouden, houden we medewerkers geboeid en gebonden door ze continu te ondersteunen in hun ontwikkeling en een inclusieve werkomgeving te bieden. In 2021 hebben we het gemiddeld openstaand aantal vacatures ruim zien verdubbelen. Die oplopende lijn gaat dit jaar verder doorzetten. Parallel daaraan hebben we ingezet op interne procesverbeteringen om vacatures sneller te kunnen vervullen als er kandidaten zijn.

Strategische personeelsplanning Aan de hand van data is inzichtelijk gemaakt hoeveel technisch en uitvoerend werk er de komende jaren nodig is en welke personeelstekorten daardoor op termijn ontstaan. Met dit inzicht zetten we de juiste middelen in om onze formatie op het juiste niveau te houden. Uit de planning blijkt dat zonder aanvullende maatregelen vanaf 2025 een tekort aan medewerkers ontstaat van 450 fte (met name elektriciteitsmonteurs en werkverantwoordelijken). De verwachte instroom vanuit de Bedrijfsschool is 130 fte. Daarmee is het tekort nog 320 fte.

60 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Stedin kan het tekort verder verkleinen. Dit doen we enerzijds door het niveau van instroom hoog te houden. Bijvoorbeeld met onze arbeidsmarktcampagne 'Genoeg te doen'. Ook kijken we naar het uitbesteden van werk (met de mogelijkheid de inleen over te nemen) en het opschalen van de capaciteit van de Bedrijfsschool. Anderzijds door intern meer focus aan te brengen en andere vormen van arbeidsinnovatie in te zetten om zo meer werk te verzetten met onze huidige populatie aan technische mensen. Hier liggen nog veel kansen. Bijvoorbeeld met digitalisering, duurzame inzetbaarheid, anders en sneller opleiden, maar ook nog efficiënter werken zoals we dat komend jaar gaan inrichten in de ketenorganisatie.

Verandervermogen organisatie De wereld om ons heen en in het energielandschap verandert steeds sneller en de exacte richting is vaak nog onzeker. Dat vraagt om wendbaarheid. Binnen onze ontwikkelambities nemen we onze mensen mee in welke nieuwe vaardigheden en competenties ze nodig hebben, nu al kunnen inzetten of moeten ontwikkelen om dat in de toekomst te gaan doen. Helderheid over waar we nu staan in ons leiderschapsgedrag en waar ontwikkelruimte zit is cruciaal. Inzichten uit onze leiderschapsscans laat zien dat wij Stedin-breed zeer sterk zijn op het gedrag gekoppeld aan “Verbonden” en Bevlogen”. Onze ontwikkelruimte zit met name op de cultuurwaarde “Vooruit” – het bieden van kaders en resultaten halen. We hebben stappen te zetten om duidelijker resultaten te definiëren, elkaar daar feedback op te geven en om successen te vieren. Begeleiding in opleiding en ontwikkeling ondersteunen hierbij. Maar ook instrumenten zoals vernieuwd performance management.

Opleiden, leren en ontwikkelen We werken aan een cultuur waarin continu leren centraal staat. Dat is van belang om te blijven presteren. Dit doen wij vanuit onze visie op leren: “werken is leren, leren is werken.” Uiteraard gebeurt dit in een (sociaal) veilige werkomgeving. De doorlopende opleiding en ontwikkeling van onze medewerkers ondersteunen we met verschillende middelen. Bijvoorbeeld met het goede gesprek tussen medewerker en leidinggevende, soms aangevuld met 360o feedback van o.a. collega’s en klanten.

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Opleidingen in 2021 Aantal gevolgde opleidingen, excl. Bedrijfsschool

2.024 opleidingen

Aantal betaalde arbeidsuren besteed aan opleiding

300.000 uur

Opleidingskosten algemeen

€ 4,5 mln

Gemiddelde opleidingskosten per deelnemer

€ 1.087 117 studenten begeleid. MBO: 14 / HBO: 77 / WO: 26

Begeleiding studenten

Bedrijfsschool

In 2021 zijn er 1.340 veiligheidsopleidingen voor DNWG op de Bedrijfsschool verzorgd. Vanaf januari 2022 verlopen alle opleidingen ook voor Zeeland via de Bedrijfsschool .

De Bedrijfsschool neemt een cruciale plek in om te zorgen voor de juiste technische mensen op de juiste plek. Door zelf mensen op te leiden, zorgen we voor een goede in- en doorstroom van collega’s. Velen hebben door de Bedrijfsschool de afgelopen jaren een stabiele maatschappelijke positie verworven. We investeren nadrukkelijk ook in mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt, met onder meer speciale klassen voor nieuwkomers en participatiekandidaten.

In 2021 heeft de Bedrijfsschool 49.801 inschrijvingen gehad voor inhoudelijk technische opleidingen, veiligheidsopleidingen zoals BEI en VIAG, e-trainingen en bedrijfstrainingen gericht op veiligheid. 208 leerlingen zijn in 2021 opgeleid tot monteur en hebben hun MBO-diploma behaald.

Bedrijfsschool

2017

2018

2019

2020

2021

Aantal gevolgde certificeringsopleidingen

6.320

5.561

8.277

7.885

8.232

Aantal gevolgde niet-verplichte certificeringsopleidingen

16.000

13.183

18.111

33.117

41.569

Totaal aantal gevolgde opleidingen via de Bedrijfsschool

22.320

18.744

26.388

41.002

49.801

Aantal toegekende MBO-diploma's

102

120

166

162

208

Opleiding zij-instromers tot slimme meter monteur

88

82

51

0

0

Opleidingsbudget Techniek & Veiligheid (in € mln)

8,1

10,0

10,9

10,2

8,0

Totale opleidingskosten Bedrijfsschool (in € mln)

De 208 leerlingen die in 2021 door de Bedrijfsschool zijn opgeleid tot monteur krijgen hun MBO-diploma tijdens een drive-in diploma

1,7

Leerpaden als instrument voor instroom en doorstroom De Bedrijfsschool heeft in 2021 leerpaden ontwikkeld. Deze leerpaden maken inzichtelijk hoe je je als monteur kunt ontwikkelen. Ze laten zien welke opleidingen en trainingen er wanneer nodig zijn om een volgende stap te maken. Door inzicht te geven in wat er mogelijk is, kunnen we huidige medewerkers motiveren en stimuleren om een volgende stap te zetten in hun loopbaan. Hiermee benutten we de ervaring van deze collega’s en wordt er ruimte gecreëerd voor nieuwe instroom. Daarbij helpen de leerpaden om gericht te scholen op wat er nodig is bij een individuele medewerker, maar ook binnen de organisatie.

uitreiking.

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

61

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Aantrekkelijkheid werken in de techniek Recruitment en de Bedrijfsschool werken vanuit verschillende initiatieven samen aan het promoten van technisch werk. In 2021 hebben we met andere netbeheerders een recruitment campagne gestart, Power Up the Planet. Ook is Stedin aangesloten bij verschillende Leer Werk Akkoorden. Hier verzorgen we samen met het onderwijs in de regio gastlessen en bieden we stages aan. Maximaal inzetten opleidingscapaciteit Daarnaast hebben we gekeken hoe we de opleidingscapaciteit van de Bedrijfsschool kunnen optimaliseren, door anders op te leiden en meer samen met de operationele afdelingen. Wat moet op de Bedrijfsschool plaatsvinden en welke onderdelen brengen we in de praktijk onder. De samenwerking met de operationele eenheden is geïntensiveerd en er is een landelijk aanvalsplan gemaakt vanuit de Opleidings- en Ontwikkelfondsen voor netwerkbedrijven (O&O fonds). Binnen dit O&O fonds hebben de grotere netwerkbedrijven zich gecommitteerd aan het werken in multidisciplinaire teams gericht op efficiënt opleiden, werving en veilig werken. Per onderwerp is een plan van aanpak opgesteld en werken medewerkers vanuit de drie grote netbeheerbedrijven samen aan het concreet uitwerken van de verschillende acties. Deze acties worden in 2022 verder uitgevoerd.

In 2021 hebben verschillende projecten binnen de Bedrijfsschool plaatsgevonden waar we met trots op terugkijken: • Pilot rondom het zelf werven van monteurs. We zorgen dat ons leer-werktraject als vacature bij een grote doelgroep zichtbaar wordt. Hierbij zetten we sterk in op het verspreiden van deze vacature via medewerkers van Stedin. De volledige begeleiding ligt bij de Bedrijfsschool: tussenkomst van een detacheerder is niet nodig. In september zijn 35 nieuwe monteurs gestart, van wie er 15 door Stedin zelf zijn geworven. De andere 20 monteurs zijn via de detacheerder Werk en Vakmanschap bij de Bedrijfsschool terecht gekomen. • Integratie van het opleidingsaanbod in Zeeland, waarbij we maatwerk leveren aan de Zeeuwse collega's. We hebben hierbij alle opleidingen in Zeeland in kaart gebracht en gekeken welke opleidingen we in Zeeland blijven uitvoeren, welke opleidingen vervallen en welke opleidingen we in Rotterdam gaan verzorgen. • Doorontwikkeling van het online platform, waarmee we leren in de praktijk op ieder moment ondersteunen . Dit doen wij met behulp van online filmpjes die monteurs

62 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

ieder moment en op elke plek kunnen gebruiken. Inmiddels gebruiken 462 medewerkers het platform.

Leiderschap Om onze strategie te realiseren, hebben we een verdiepingsslag gemaakt op ons leiderschapsprofiel. We geven onze leidinggevenden een helder beeld over wat we nodig hebben qua leiderschapsgedrag. In het leiderschapsprofiel formuleren we helpend en niethelpend leiderschapsgedrag vanuit onze cultuurwaarden. Dit jaar hebben we het leiderschapsprofiel afgerond en omgezet in een 360o-feedback-vragenlijst. Met deze vragenlijst heeft 96% van de leidinggevenden (Stedin en DNWG) gereflecteerd op de mate waarin zij zich gedragen conform het leiderschapsprofiel. Ook hun omgeving (leidinggevende, directe collega’s en medewerkers) heeft met deze vragenlijst feedback gegeven over het leiderschapsgedrag van onze leidinggevenden. Op basis van de uitkomsten zijn we het gesprek met elkaar aangegaan, dit zetten we volgend jaar voort. Ook hebben we naar aanleiding van de totale uitkomsten de eerste ontwikkelinterventies ingericht en bieden we bredere ondersteuning rondom het doorvertalen van doelstellingen, het SMART formuleren van deze doelstellingen en het constructief geven van feedback. Daarnaast bieden we de volgende middelen voor de ontwikkeling van leiderschap aan: • Drie kickforward-dagen voor alle leidinggevenden. Over strategische ontwikkelingen en hoe deze te vertalen naar het eigen team. Deze bijeenkomsten waren in 2021 online. • Traineeship Toekomstmakers.

Een tweejarig traineeprogramma voor startende, talentvolle medewerkers. Het doel: talenten opleiden tot ‘leiders van de toekomst’. In 2021 is de 4e lichting gestart van 7 nieuwe Toekomstmakers. De tweede lichting is met succes ingestroomd op vaste posities binnen Stedin. • Traject voor Process Improvement (PI). Een tweejarige opleiding tot Lean Six Sigma Black Belt voor het verbeteren van processen. Na afronding stromen deelnemers door naar een functie als bijvoorbeeld teamleider. • Basis Verbindend Leiderschap. Een 8 maanden durend programma voor beginnend leidinggevenden. Zij leren wat hun unieke leiderschapsstijl is en wat er verwacht wordt van hen als leidinggevende. De 4e lichting is in 2021 gestart. • Horizon: Een 10 maanden durend seniorleiderschapsprogramma. Het doel: strategische leidinggevenden ondersteunen bij hun ontwikkeling en het waarmaken van

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

onze missie. In 2020 / 2021 hebben 11 strategisch leidinggevenden het programma afgerond.

Vitale organisatie In 2021 won Stedin de verkiezing ‘Vitaalste Vakbedrijf 2021’. Dit is een verkiezing van de WENB (Werkgeversvereniging voor bedrijven in energie, telecom, recycling en milieu) om inspanningen te waarderen voor het fysiek en mentaal fit houden van medewerkers. Hier zijn we trots op. Er is met name lof voor onze aandacht voor mentale fitheid van medewerkers, zoals de hulp die ze kregen als ze daar in coronatijd behoefte aan hadden. Ook wordt het duurzameinzetbaarheidsbudget van € 500 genoemd waar 1.515 medewerkers in 2021 gebruik van hebben gemaakt.

Medewerkermotivatie Jaarlijks voeren wij een onderzoek uit naar medewerkermotivatie dat inzicht geeft in de mate van bevlogenheid en betrokkenheid van onze Stedin-collega’s. Het onderzoek geeft per team gedetailleerd inzicht hoe we ervoor staan. Na het onderzoek volgt een actieve follow-up, waarbij we vanuit de inzichten en data het goede gesprek starten, onderling en in teams. In 2021 deed 72,6% van de medewerkers mee aan het onderzoek (2020: 65%). Stedin hanteert hier twee KPI's; bevlogenheid en betrokkenheid. In 2021 waren de scores op deze KPI's opnieuw hoger dan de target; een 7,6 op bevlogenheid en een 7,8 op betrokkenheid. We zijn trots op de behaalde resultaten. Op het thema 'Vooruit' scoren we een 7,5. Die score is een stimulans om meer aandacht te besteden aan gezamenlijke doelen en ieders bijdrage daaraan. Bevlogenheid / 2017 Betrokkenheid

2018

2019

2020 Target 2021

2021

Bevlogenheid

7,4

7,5

7,5

8,0

7,5

7,6

Betrokkenheid

7,7

7,8

7,8

8,1

7,7

7,8

Ziekteverzuim In 2021 is het ziekteverzuim gemiddeld uitgekomen op 4,3%. Dit percentage is lager dan bij vergelijkbare bedrijven in de sector Nijverheid en Energie. De focus op verzuim en inzetbaarheid in de afgelopen twee jaar heeft zijn vruchten afgeworpen.

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Ziekteverzuim

2017

2018

2019

2020

2021

Gem. verzuim sector Nijverheid en Energie (3e kwartaal 2021)

4,6%

4,5%

4,9%

5,0%

5,1%

Ziekteverzuim % Stedin Groep

5,2%

5,0%

4,8%

4,2%

4,3%

Meldingsfrequentie

1,0

1,1

1,1

0,9

0,8

Werk-privébalans Uit het Medewerkermotivatie-onderzoek blijkt dat medewerkers zeer tevreden zijn over de flexibiliteit van de werktijden. Stedin Groep biedt de volgende mogelijkheden: • De CAO netwerkbedrijven (CAO NWb), die van toepassing is op Stedin, omvat normale werktijden van 07.00 tot 21.00 uur, van maandag tot en met vrijdag. Medewerkers die niet volgens een rooster werken of voor wie vaste uren niet van toepassing zijn, kunnen hun werktijden in overleg met hun leidinggevende zelf regelen (en zelfs dagelijks variëren). Binnen Stedin kunnen medewerkers in overleg met de leidinggevende en als een functie zich ervoor leent, flexibel werken, bijvoorbeeld thuis, op kantoor of op een andere werkplek. Dit is uitgewerkt in ons werkconcept Stedin@Work (zie kader). In 2021 is aansluitend bij het werkconcept een thuiswerkvergoeding van € 2,- per thuiswerkdag geïntroduceerd. • Op basis van de CAO NWb kunnen medewerkers als ze daar behoefte aan hebben boven op het wettelijke minimum extra uren verlof kopen uit hun maandelijkse Persoonlijk Budget. Ook kennen we spaarverlof. Medewerkers krijgen per kalenderjaar jaarlijks maximaal 36 uur spaarverlof. Dit spaarverlof kunnen ze tot 10 jaar opsparen, voor langdurig verlof. In 2021 is 59% van het spaarverlof meegenomen naar volgend jaar.

• Stedin kent de Vitaliteitsregeling, die medewerkers van 62 jaar en ouder de mogelijkheid biedt om per week minder uren te werken. Daardoor ontstaat meer ruimte voor rust en vrije tijd, wat goed is voor de vitaliteit. Zo kun je op een gezonde manier blijven werken tot aan je pensioen. Binnen Stedin maken 111 medewerkers (28 % van de doelgroep) gebruik van de regeling. • De Nederlandse arbeidswet 'Wet flexibel werken' biedt medewerkers de mogelijkheid om hun contractuele werktijden uit te breiden of te verminderen en hun werktijden en werkplek aan te passen. Deze wet is uiteraard ook van toepassing op Stedin-medewerkers.

63

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Stedin@Work: ons vernieuwde werkconcept Vanaf november hebben we een vernieuwd werkconcept: Stedin@Work. Medewerkers kiezen bewust hoe, wanneer, met wie en waar ze werken. Thuis, op kantoor, op de put of een andere werkplek. En dat ziet er voor iedereen anders uit, omdat iedere functie anders is. Maar ook spelen persoonlijke voorkeuren een rol. Het uitgangspunt is dat we ons werk doen daar waar het voor de functie en het functioneren het beste is. We bieden grote flexibiliteit in de keuze thuis of op kantoor werken. Geconcentreerd werken doen we thuis, net als overleggen voeren die digitaal kunnen. We gaan, als de situatie rondom Covid-19 dat toelaat, naar kantoor om met andere collega’s samen te werken, elkaar te ontmoeten en om in verbinding te blijven met de organisatie. Dit draagt bij aan een betere werk-privébalans en aan minder verkeer.

Zorgverlof en buitengewoon, bijzonder verlof Op grond van de wet, de CAO en onze HR Bedrijfsregeling kunnen medewerkers gebruik maken van zorgverlof en buitengewoon, bijzonder verlof. • Medewerkers die gebruik maken van kinderopvang ontvangen een vergoeding van de Rijksoverheid en kiezen hun eigen kinderopvang. Stedin biedt geen (on-site) kinderopvang. • Daarnaast hebben medewerkers wettelijk recht op buitengewoon verlof (ouderschapsverlof) voor kinderen tot acht jaar oud. Dit is voor 26 maal het aantal werkuren per week. Stedin betaalt medewerkers voor die ouderschapsverlofuren 70% van het wettelijk minimumloon. • Is er een zieke in de naaste omgeving van de medewerker of een onvoorziene, dringende situatie die directe actie vereist (bijvoorbeeld om een ziek kind van school te halen) dan kunnen medewerkers aanspraak maken op betaald speciaal verlof (kortdurend zorgverlof of calamiteitenverlof). • Medewerkers kunnen als dat nodig is langdurig zorgverlof opnemen. Tijdens dit verlof ontvangen ze 70% van hun salaris. • In een aantal gevallen krijg je, aanvullend op de wettelijke regelingen, buitengewoon verlof met behoud van salaris. Dit is opgenomen in de CAO. Denk aan bijvoorbeeld de trouwdag of de trouwdag van je kind, na het van overlijden van je partner of (pleeg-/stief-) kinderen of bijvoorbeeld

64 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

om werkzaamheden te verrichten als je bent gekozen of benoemd in publiekrechtelijke colleges. • Medewerkers kunnen gebruik maken van (aanvullend) partnerverlof. Na de geboorte van een kind kun je binnen vier weken na de geboorte 1 week betaald verlof nemen. Vervolgens kan de medewerker binnen 6 maanden na de geboorte gebruik maken van aanvullend partnerverlof. Bij dit aanvullend partnerverlof kan maximaal 5 weken verlof worden opgenomen. De medewerker ontvangt dan van het UWV een uitkering van 70% van het (maximum) dagloon.

Financiële ondersteuning Als je er sprake is van (dreigende) schuldenproblematiek kun je als medewerker hulp krijgen. Zo biedt Stedin: • Bedrijfsmaatschappelijk werk: dit ondersteunt medewerkers wanneer ze te maken hebt met financiële problemen om weer grip te krijgen op de financiële situatie. Medewerkers kunnen rechtstreeks contact opnemen met de aan Stedin verbonden bedrijfsmaatschappelijk werker. • Voorschot: Bij een situatie waarbij een medewerker op korte termijn geld nodig heeft, kan de leidinggevende verzoeken om een voorschot. Dit kan in sommige gevallen helpen om op korte termijn grip te krijgen op financiële problemen. Een voorschot is maximaal 1 bruto maandsalaris. • Preventieve budgetcoaching: Stedin biedt dit door de intake/adviesgesprek gedeeltelijk te vergoeden.

Covid-19 Door de terugkerende en aanhoudende maatregelen vanuit de overheid heeft de zorg voor het welzijn van de medewerkers continu extra aandacht gevraagd. Medewerkers waren beperkt in de mogelijkheden om elkaar te ontmoeten en mistten de sociale contacten. Er is veel aandacht besteed aan de thuiswerkende collega's in de vorm van webinars. Deze gingen bijvoorbeeld over gezond en mentaal fit thuiswerken. Daarnaast is het thuiswerkbudget ingevoerd. Medewerkers kregen een budget van € 750 voor thuiswerkmiddelen, om hun werkplek goed en duurzaam in te richten. Voor de buitendienstmedewerkers is steeds gezorgd dat ze veilig hun werk konden blijven uitvoeren. De impact van Covid-19 raakt ons allemaal. Met name is het erg tragisch dat twee van onze collega’s dit jaar zijn overleden aan Covid-19. Dit heeft ons als organisatie erg aangedaan.

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Inclusieve samenleving Een onderdeel van onze One Planet-strategie is bijdragen aan een inclusieve samenleving. Stedin Groep zet zich in voor gelijke kansen en duurzame inzetbaarheid voor iedereen. We willen dat ons medewerkersbestand een afspiegeling is van onze maatschappij en dat alle medewerkers zich welkom voelen en gelijk behandeld worden, ongeacht persoonlijke kenmerken als leeftijd, geslacht, geloofsovertuiging, seksuele geaardheid, sociale achtergrond, familiestatus, opleidingsniveau of beperking. Stedin verbiedt en tolereert geen discriminatie. Hiervoor past Stedin haar gedragscode en -richtlijnen toe waarin de normen en waarden staan die we met elkaar hebben afgesproken. De gedragscode en -richtlijnen (inclusief non-discriminatie) zijn ook het uitgangspunt voor de HR-processen als werving, selectie, promotie, beloning en opleiding. Deze richtlijnen zijn algemeen toegankelijk en beschikbaar voor alle Stedinmedewerkers via ons intranet. Als er onduidelijkheid is over de toepassing, kan de medewerker zich laten informeren door een HR-professional. Als een medewerker het oneens is met een besluit kan die bezwaar maken. Dit kan ook bij het meldpunt Integriteit & beveiliging, meer hierover staat in de paragraaf Integriteit.

Op het terrein van ‘inclusieve samenleving’ richten wij ons op drie gebieden; een divers medewerkersbestand, samen zorgen dat iedereen mee blijft doen en maatschappelijk betrokken ondernemen.

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

basis van de inzichten uit de nulmeting bepalen we in 2022 ons diversiteits- en inclusiviteitsbeleid en stellen we passende en ambitieuze streefcijfers op voor verschillende aspecten zoals man-vrouw, leeftijdsgroepen, mensen met een arbeidsbeperking en culturele diversiteit. Ook stellen we streefcijfers op voor de beleving van inclusiviteit binnen onze cultuur. • Bewustwording van diversiteit en inclusie: Om Stedin diverser en inclusiever te maken, is gedragsverandering noodzakelijk. Daarom lag in 2021 de focus op bewustwording binnen de gehele organisatie. We hebben in alle MT’s inspiratiesessies gehouden. In deze sessies was er onder andere aandacht voor het anders kijken naar werving en selectie en naar de eigen al dan niet verborgen vooroordelen. In samenwerking met netwerkgroepen binnen Stedin, zoals bijvoorbeeld Jong Stedin, FEMpower en de Regenboogborrels, is een diversiteitsweek georganiseerd. Hierbij waren er zes dagen lang inspirerende sprekers over een diversiteits- of inclusiethema. Ook hebben we in een interne communicatiecampagne elke maand aandacht besteed aan duurzame en inclusieve inzetbaarheid. Danny Benima heeft namens Stedin Groep de Charter Diversiteit in Bedrijf getekend. Diversiteit in Bedrijf is onderdeel van de SER en heeft als doel om diversiteit en inclusie op de werkvloer te stimuleren.

Dit doen zij door lessen te trekken over wat wél en niet werkt vanuit alle aangesloten bedrijven.

Divers en inclusief medewerkersbestand Het afgelopen jaar hebben we aan de hand van twee speerpunten gewerkt om het diversiteit en inclusiviteit (D&I)beleid binnen Stedin verder te brengen: • Nulmeting: We hebben kwalitatief en kwantitatief onderzoek gedaan naar de mate van diversiteit en inclusiviteit van onze organisatie. De uitkomsten van deze nulmeting laten zien dat we op een aantal vlakken goede resultaten boeken. Uit ons medewerkertevredenheidsonderzoek blijkt bijvoorbeeld dat medewerkers inclusiviteit binnen onze cultuur waarderen met een 8,1. Medewerkers worden binnen hun werkomgeving geaccepteerd voor wie ze zijn, durven zichzelf te zijn en vinden dat iedereen gelijk en met respect wordt behandeld, ongeacht achtergrond of persoonlijke kenmerken. Toch is er ook ruimte voor verbetering. Bijvoorbeeld op de vertegenwoordiging van diverse doelgroepen binnen alle bedrijfsonderdelen en alle lagen van de organisatie. Op

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Vrijheid van vereniging Stedin ondersteunt actief het recht van medewerkers op vrijheid van vereniging. In onze CAO is opgenomen dat medewerkers lid kunnen worden van de vakbond. Medewerkers kunnen hun Persoonlijk Budget inzetten voor de vakbondscontributie. Stedin kent een middels verkiezingen gekozen Ondernemingsraad. In mei 2022 worden OR verkiezingen gehouden. Iedere medewerker met een vast contract kan zich verkiesbaar stellen.

65

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Daarnaast maken de volgende groepen binnen Stedin gebruik van dit recht:

Jongeren: 22% van ons medewerkersbestand bestaat uit jongeren en (jong)volwassenen tot 35 jaar. We stimuleren de instroom van deze groep met BBL-opleidingsplaatsen en een traject voor 16-jarigen bij onze Bedrijfsschool, stageplaatsen en campusrecruitment (vierde lichting Toekomstmakers). Daarnaast zijn veel jonge, bevlogen medewerkers lid van Jong Stedin (700 leden), een vereniging die zich richt op onderlinge verbinding en het bouwen aan een succesvolle organisatie. Aantal stageplaatsen Aantal Target: >1% bestand werknemers

2017

2018

2019

2020

2021

96*

109

122

126

122

2,14%

2,44%

2,81%

2,95%

2,91%

*

* Excl. DNWG

Man/vrouw-verdeling: Slechts 18% van ons medewerkersbestand bestaat uit vrouwen, vanwege het technisch karakter van ons werk. Het percentage vrouwen per functieniveau ziet er als volgt uit: • Strategisch leidinggevenden: 35,5%; • Tactisch leidinggevenden en senior professionals: 19,3%; • Overige functiegroepen: circa 16%. We zetten ons actief in om meer vrouwen te enthousiasmeren voor techniek en technische opleidingen in het bijzonder. In januari 2021 is een volledig vrouwenteam van 7 vrouwen gestart bij het Service Team Operations. Binnen Stedin Groep bestaat het netwerk F-EMPOWER, dat zich actief richt op het stimuleren van vrouwelijke medewerkers. We zoeken actief naar vrouwelijk talent.

Strategie

Resultaten

Governance

Jaarrekening

LHBTI: Sinds 2020 organiseert een groep medewerkers zogenoemde ‘regenboogborrels’. Deze bijeenkomsten moeten ertoe bijdragen dat medewerkers zich vrijer voelen om op hun werk te praten over hun privésituatie, ook al wijkt die af van die van collega’s. Vanaf 2022 groeit dit initiatief door naar een formeel LHBTI-netwerk.

Afstand tot de arbeidsmarkt We doen extra ons best voor mensen die een duwtje in de rug nodig hebben, zodat zij werk kunnen vinden én houden. Door onze focus op trajecten voor mensen met een arbeidsbeperking hebben we in 2021 weer meer duurzame banen gecreëerd voor deze doelgroep. Stedin heeft in 2021 de target vanuit de Participatiewet op het aantal medewerkers met een arbeidsbeperking gerealiseerd. De target voor 2024 is om 122 participatiebanen (dat is 3% van ons medewerkersbestand) gecreëerd te hebben sinds de wet in 2015 is ingevoerd. We liggen op koers om die target te halen. In het Service Team Operations leiden we jongeren met een arbeidsbeperking (en vanuit het UWV of gemeente gegeven indicatie banenafspraak) op tot assistent-monteur. Hiervoor moeten ze eerst een aantal veiligheidscertificaten behalen. Voor deze groep hebben we het opleidingsmateriaal praktijkgericht gemaakt en de werkbegeleiders een rol gegeven in het overbrengen van de kennis. De resultaten zijn zeer goed: het slagingspercentage is hoog (77%) en de uitval laag. Eind 2019 werkten 17 mensen met een arbeidsbeperking voor het Service Team Operations, eind 2021 staat de teller op 52 leerlingen (target was 49 leerlingen). Inmiddels hebben 12 leerlingen de overstap gemaakt naar een regulier operationeel team binnen Stedin. Hoe Stedin Groep invulling geeft aan de Participatiewet* FTE Bedrijfsonderdeel intern

Target (2,56%)

Aantal Gerealiseerd banen in 2021

Stedin

3.512,4

89,9

91,0

101%

DNWG

516,0

13,2

3,0

23%

Totaal Stedin Groep

4.028,4

103,1

94,0

91%

* Exclusief RvB en NetVerder

66 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Verslag RvC

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Werkgelegenheid en werkgeverschap Binnen de veranderende omgeving zetten wij in op het behoud van werkgelegenheid. Door steeds beter op basis van data vooruit te kijken, zijn we in staat proactief te kiezen of we een vacature met een interne collega kunnen vervullen of dat we tijdelijk of vast een externe kracht aantrekken.

Inzet van werk-naar-werk We ontwikkelen tijdig onze organisatie en medewerkers om voorbereid te zijn op de toekomst en borgen daarmee werkgelegenheid. We zetten in op het ontwikkelen van competenties van de toekomst. En we hebben het mobiliteitsbureau verder ingericht om medewerkers te ondersteunen. Dit kan als iemand zelf toe is aan een nieuwe stap, of omdat de afdeling dusdanig verandert en medewerkers daarom op zoek moeten naar een passende plek binnen Stedin. Bij de vier reorganisaties (Business Support Services, Markt, Samen Sterker en Wagenbeheer) in 2021 hebben we betrokken medewerkers intensief begeleid, vanaf de fase van de aankondiging van de verandering tot aan eventuele boventalligheid door een reductie van functies of een mismatch op functies. Gedurende die hele periode zetten we in op ‘van werk-naar-werk’. Zowel binnen als buiten Stedin. Hiervoor hebben we een werkwijze ontwikkeld die zorgvuldig en transparant is. Als we met onze inzet op scholing en interne mobiliteit niet de benodigde resultaten behalen, zetten we het vangnet vanuit onze sector-CAO in om collega’s buiten Stedin van werk naar werk te begeleiden.

Flexibel werk Het flexibel inzetten van uitzendkrachten beperken we zoveel mogelijk, afhankelijk van het type werk. Voor tijdelijke, niet-reguliere arbeid kiezen we bewust voor inzet van de flexibele schil. Dit kan het geval zijn voor tijdelijke projecten, tijdelijke ondersteuning (bijv. vervanging vanwege zwangerschapsverlof), wanneer tijdelijke specifieke expertise vereist is en voor competenties die zeer schaars zijn (bijv. specialistisch IT-personeel). Het inzetten van tijdelijke contracten doen wij uiteraard binnen de daarvoor gestelde regels over aantal en duur. Wij checken periodiek onze

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

flexibele schil op inzetduur, kwaliteit en kosten. Daarmee voorkomen wij onnodige kosten en het verlies van kennis. Ook stimuleren we hiermee de mogelijkheid van doorstroom van interne collega’s. Het aandeel externe ten opzichte van interne medewerkers bedroeg in 2021 15,7% (2020: 14,2% / 2019: 15,6%). De impact van de coronacrisis op het werkaanbod heeft deze verhouding beïnvloed. Hier vindt u alle kengetallen over het personeelsbestand van Stedin Groep.

CAO Afgelopen jaar is een nieuwe cao afgesloten. De korte looptijd van 20 maanden (van 1 mei 2021 tot en met 31 december 2022) maakt het mogelijk om op kortere termijn vervolgstappen te zetten op het gebied van duurzame inzetbaarheid. In het kader van de Maatwerkregeling Duurzame Inzetbaarheid & Eerder Uittreden (MDIEU) is een sectoranalyse uitgevoerd. Mede op basis hiervan hebben de netbeheerders samen met de vakbonden een gezamenlijke visie op duurzame inzetbaarheid ontwikkeld. Hiermee kunnen CAO-partijen, zowel op sectoraal-als bedrijfsniveau, passende maatregelen treffen om die inzetbaarheid (verder) te verbeteren. Speciale aandacht gaat daarbij uit naar de belasting en belastbaarheid van medewerkers in de wachten storingsdienst.

Ondernemingsraad Conform de Wet op de Ondernemingsraden heeft Stedin Groep een Ondernemingsraad (OR). Elke twee weken is er overleg tussen het dagelijks bestuur van de OR en de CEO van Stedin Groep. Een overleg met alle leden van de OR vindt ongeveer zes keer per jaar plaats. Daarnaast hebben de OR, raad van bestuur en raad van commissarissen een drieradenoverleg en maakt de voorzitter van de OR onderdeel uit van de Strategische Coalitie. De OR bestaat uit verschillende commissies, zodat zij goed op de hoogte is van wat er speelt in de organisatie. Er wordt zoveel mogelijk in co-creatie gewerkt, waarbij de OR vroeg wordt betrokken bij diverse trajecten.

67

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Interview Alco de Lange - Voorzitter OR Stedin Groep ‘Laten we nog meer organiseren vanuit vertrouwen!’ Hoe gaan we om met onze medewerkers en wat betekenen veranderingen voor hen? Van digitalisering tot een nieuw beoordelingssysteem: dat is steeds de kernvraag voor de OR. Wat waren voor de OR de belangrijkste onderwerpen in 2021? Alle belangrijke trajecten binnen Stedin Groep, van het werken in ketens tot financieringsvraagstukken komen bij de ondernemingsraad langs. We hebben ons intensief met de lange termijn-financiering bezig gehouden. Natuurlijk speelde ook de integratie met DNWG. En dan is er uiteraard de energietransitie en de wisselende maatregelen vanwege Covid-19. We hebben ook gesprekken gehad over het uitbesteden van werk. Wat is daarin de beste koers? En als je meer gaat uitbesteden en ons werk meer controlerend wordt, hoe zorg je dan dat je de betreffende medewerkers op tijd in die beweging meeneemt? Ook digitalisering is een belangrijk onderwerp: we zouden bijvoorbeeld veel zaken kunnen gaan monitoren: van je laptop tot je bedrijfsauto, maar willen we dat? Ten slotte hebben wij ons hard gemaakt voor het structureel verbeteren van de storingswachtdienst. In plaats van een steeds zwaardere belasting voor een kleiner wordende groep collega’s zien we daar graag dat er een grotere ‘pool’ wordt gecreëerd waarbij vele handen het werk lichter maken.

Wat waren voor jou hoogtepunten dit jaar? Eén van de hoogtepunten is de pilot die gestart is met de rol van HR-bemiddelaars. Stel dat je in je werk ergens tegenaan loopt: flauwe grappen, een slechte relatie met je leidinggevende, waar kun je dan terecht? De HR-bemiddelaar is een soort mediator die dat soort zaken actief bespreekbaar maakt en ze daarmee vaak ook oplost. De OR heeft deze pilot samen met HR en de vertrouwenspersonen opgezet. Ook was er in november weer aandacht voor sociale veiligheid door het uitreiken van de door de OR geïnitieerde Gouden Sociale Veiligheidsschoen. Er nemen al 3 leden van de OR van DNWG deel aan de OR van Stedin Groep, van wie 1 in ons Dagelijks Bestuur. Daarmee waren wij als OR eigenlijk al ruim voor 1 januari 2022 geïntegreerd. Dat heeft ons veel gebracht. We zijn verder blij met de groei van onze Netwerkende OR leden. Zij zijn geen OR lid, maar vormen een belangrijke, meedenkende schil om de OR heen. In een 6-wekelijks ‘NOR spreekuur’ houden wij hen op de hoogte van wat er speelt en omgekeerd kunnen zij vragen en zorgen aan ons meegeven. Qua interne samenwerking maakten we ook dit jaar weer mooie stappen. Ons OR Dashboard waarin nuttige informatie wordt bijgehouden, helpt ons hierbij enorm. En wat was een dieptepunt? De coronacrisis. Ook in 2021 leverde dit weer de nodige uitdagingen op.

En het zijn uiteraard trieste dieptepunten als collega’s overlijden na een besmetting. Door elke 2 weken overleg te voeren met de directeur Veiligheid hebben we veel spanningen en zorgen kunnen wegnemen. Wij geven als OR de geluiden van de werkvloer door en daar wordt dan ook direct wat mee gedaan. Verkiezingen Onze zittingsperiode hebben we met steun van de RvB en medewerkers eerder al een jaar verlengd vanwege de integratie met DNWG. In mei 2022 eindigt daarmee onze periode van 5 jaar. We gaan een mooie campagne neerzetten om gemotiveerde collega’s en een goede afspiegeling van onze organisatie de nieuwe OR te laten vormen!

68 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Positieve impact op mens en milieu Als Stedin willen we voorop lopen als het gaat om duurzame bedrijfsvoering. Er wordt gewerkt aan een klimaatneutrale bedrijfsvoering in 2030. We richten ons op de gebieden waar wij de meeste impact hebben: uitstoot van CO2 en fijnstof, grondstofgebruik en herstel van biodiversiteit. Tegelijkertijd hebben we ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid in de keten, waarbij we met leveranciers in gesprek zijn over dezelfde thema’s. Dit resulteert in duurzame en verantwoorde producten en diensten. Het afgelopen jaar is duidelijk geworden dat duurzaamheid niet langer als wens wordt gezien maar als noodzaak en ‘license to operate’. Zo heeft de Europese Commissie in haar One Planet KPI's Reductie CO2-uitstoot, excl. gasnetverliezen Vergroening netverliezen elektriciteit Stedin Groep in % Circulariteit van inkoop primaire assets Stedin

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

‘Fit for 55-programma’ de klimaatdoelstellingen aangescherpt naar een beoogde reductie van 55% in 2030. Tegelijkertijd zien we dat gemeenten en andere stakeholders steeds meer waarde hechten aan verduurzaming. We krijgen steeds meer vragen over duurzame inpassing van infrastructuur in een steeds drukker wordende stedelijke omgeving. Daarnaast is gebleken dat beleid op klimaatadaptatie nodig is om ons voor te bereiden op de effecten van klimaatverandering.

One Planet KPI's We richten ons op de gebieden waarop wij de meeste impact hebben: uitstoot van CO2 en fijnstof, grondstofgebruik en een inclusieve samenleving. De manier waarop Stedin Groep zich inzet voor gelijke kansen en duurzame inzetbaarheid voor iedereen wordt beschreven in het hoofdstuk Goed werkgeverschap.

2019

2020

2021

Target 2022

Target

-9%

-18%

-27%*

-36%

Behaald

-13%

-28%

-45%**

Target

100%

100%

100%

Behaald

100%

100%

100%

Target

n.v.t.

n.v.t.

38%

Behaald

n.v.t.

34%

38%

100%

40%

* Reductietarget ten opzichte van basisjaar 2018 ** Zonder gasnetverliezen om een goede vergelijking te hebben. Netbeheerders zijn vanaf 2020 verantwoordelijk voor het verduurzamen van gasnetverliezen. Ten opzichte van 2020 is de CO2-uitstoot inclusief gasnetverliezen gedaald met 6%.

Herijking One Planet strategie In 2021 hebben wij een start gemaakt met de herijking van onze One Planet Strategie, door beleid te ontwikkelen voor verduurzaming van onze bestaande en nieuw te bouwen infrastructuur en door een opleidingstraject te starten om collega’s in staat te stellen zelf met duurzaamheid aan de slag te gaan. De herijking van de strategie richt zich op een aanscherping van onze doelstellingen, de toevoeging van biodiversiteit als strategisch thema en de positionering van klimaatadaptatie als onderwerp binnen de organisatie. Klimaatmitigatie is al langer een onderdeel van onze duurzaamheidsstrategie.

Science Based Targets Uit een analyse van 2019 is gebleken dat we met onze maatregelen binnen de grenzen van het Parijs-akkoord opereren. Stedin start in 2022 een proces op waarbij aangesloten wordt bij het Science Based Targets Initiative. Externe verificatie

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

van onze duurzaamheidsstrategie door het Science Based Targets Initiative betekent dat officieel wordt vastgesteld dat Stedin in lijn handelt met het ‘max. 1.5 degrees warming scenario’ van het Parijs akkoord .

CO2- en fijnstofuitstoot Voor het monitoren van de CO2-uitstoot hanteert Stedin het Green House Gas Protocol (GHG). Dat is ingedeeld in drie scopes. In het kader hieronder staat een beschrijving van deze scopes, inclusief de onderwerpen die we meenemen in onze interne bedrijfsvoering (daar waar wij invloed op kunnen uitoefenen). Naast CO2 vindt er ook uitstoot plaats van andere broeikasgassen. Deze uitstoot wordt teruggerekend naar CO2-equivalenten zodat er een integraal overzicht ontstaat van de uitstoot van Stedin Groep. In dit verslag wordt de term 'CO2-uitstoot' gebruikt voor de verzameling van deze broeikasgassen.

69

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

CO2-uitstoot, inclusief vergroening

Verslag RvC

Jaarrekening

Resultaten in ton CO2eq

Scopes volgens GHG protocol

Toelichting

Wat valt daar bij Stedin onder

2019

2020

2021

Scope 1: Directe emissies

Emissies van broeikasgassen van eigendommen of door geleasde apparatuur, die het directe gevolg zijn van onze kernactiviteiten.

Aardgasgebruik van onze gebouwen

454

453

385

8.856

7.311

6.283

105.008

106.842

101.552

187

137

452

Onze mobiliteit (lease- en bedrijfswagens) Netverlies van ons gasnetwerk* Invoeden SF6

Scope 2: Indirecte emissies

Alle uitstoot van broeikasgassen bij het Elektriciteits- en warmteverbruik van opwekken van elektriciteit gebruikt door onze gebouwen Stedin, maar opgewekt door derden. Netverlies elektriciteit

238

1.168

1.201

179

566

641

Scope 3: Keten emissies

Uitstoot broeikasgassen door energie en brandstofgebruik vanuit vervoer, winning, energieproductie (excl. energieopwek) en emissies bij derden die het gevolg zijn van onze kernactiviteiten.

Woon-werkverkeer

2.760

1.407

211

Zakelijke kilometers

659

411

387

191.396

170.129

153.374

-831

-855

-906

Inkoop Afval (door recycling vermeden emissies)

* excl. administratief gasnetverlies Enduris

Toelichting per scope Scope 1: Vanaf 2020 zijn de netbeheerders verantwoordelijk voor het inkopen van het gasnetverlies en de rapportage van de daaraan gekoppelde CO2-uitstoot. In 2021 zijn we gestart met de ontwikkeling van een inkoopstrategie om de gasnetverliezen effectief te compenseren. Dit wordt in 2022 verder geëffectueerd. Gasnetverlies reduceren we door overal in ons net de brosse leidingen te vervangen door kunststof leidingen waaruit minder gas lekt tijdens transport. De CO2uitstoot van de bedrijfsvoering van Stedin Groep exclusief netverlies is met 45% afgenomen ten opzichte van het basisjaar 2018. Dit is ruim binnen de gestelde targets. De grootste daling zien wij bij mobiliteit vooral als gevolg van de coronacrisis. De meeste schakelinstallaties zijn lekdicht, maar ieder jaar wordt er een beperkte hoeveelheid SF6 uitgestoten. In 2021 is door Stedin 18 kg SF6 bijgevuld (2020: 6 kg) en in 2021 is door DNWG 1,0 kg (2020 1,0 kg) SF6 bijgevuld. Scope 2: Stedin Groep compenseert jaarlijks bijna 100% van de CO2-uitstoot die ontstaat bij de inkoop van ons netverlies elektriciteit. Sinds 2021 kopen we 40% van ons netverlies in via een zogenaamde power purchase agreement: we nemen groene stroom direct af van een duurzame bron, zoals bijvoorbeeld van een wind- of zonnepark.

60% van het netverlies wordt gecompenseerd door het inkopen van zogenoemde Garanties van Oorsprong (GvO’s). Op de langere termijn wil Stedin Groep méér gaan compenseren via Power

70 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Purchase Agreement. Rond 2030 moet dit meer dan 80% bedragen. Energietransport

Netverlies

Percentage

2016

20.270 GWh

1.020 GWh

5,03%

2017

21.893 GWh

1.052 GWh

4,80%

2018

21.330 GWh

1.076 GWh

5,05%

2019

21.100 GWh

1.069 GWh

5,06%

2020

20.171 GWh

953 GWh

4,50%

2021

20.529 GWh

931 GWh

4,14%

Scope 3: Wij zetten ons in om de uitstoot van netwerkcomponenten waar mogelijk te reduceren. Over woon-werkverkeer, zakelijke kilometers en het gebruik van openbaar vervoer leest u meer onder het kopje 'Reductie CO2- en fijnstofuitstoot via onze mobiliteit'. De KPI circulair inkopen is gebaseerd op het grondstoffenpaspoort dat wij uitvragen bij inkooptrajecten. In de 'Aanvullende informatie' staat een overzicht van de CO2-uitstoot van Stedin Groep op de verschillende scopes.

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Reductie CO2- en fijnstofuitstoot via onze mobiliteit Automobiliteit, woon-werkverkeer en zakelijke reizen vormen samen de mobiliteit bij Stedin Groep. Om onze mobiliteit te verduurzamen, hebben we een gefaseerde aanpak aan de hand van drie V’s: Voorkomen, Veranderen en wat overblijft Verduurzamen. Dit zijn onze resultaten in 2021: • Met 569 elektrische personenauto’s is dit deel van het wagenpark ruimschoots geëlektrificeerd. Het bereiken van de volledige 100% is in zicht. Op de natuurlijke momenten, het einde van een leasecontract, vervangen we de brandstofauto door een elektrische uitvoering. • Bij de bedrijfsbussen zien we een eerste aanbod komen dat passend is voor ons. In 2021 hebben we 42 elektrische middelgrote bussen ingezet. De actieradius van deze voertuigen is toereikend. • Inmiddels hebben we ruim 300 laadpunten op onze Stedin locaties. Voor ons bedrijfsvervoer hebben we op 2 locaties een 150 kV-snellader gerealiseerd. Een derde volgt. We voorzien een grote uitdaging in het elektrificeren van de gehele vloot. Aanbod van voertuigen, subsidiemogelijkheden en laadinfrastructuur hebben nog een impuls nodig om de ambities uit het klimaatakkoord voor Zero Emissie stadslogistiek mogelijk te maken.

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Gele kentekens per brandstof Aantal gele kentekens per brandstof Benzine

Diesel

2017

58

244

1

512

38

2018

34

171

0

480

123

2019

26

115

1

417

273

2020

21

60

0

249

485

2021

19

26

0

181

569

LPG Hybride

EV

LPG Hybride

EV

Grijze kentekens per brandstof Aantal grijze kentekens per brandstof Benzine

Diesel

2017

0

1.480

12

1

22

2018

37

1.484

9

0

22

2019

0

1.464

9

1

22

2020

0

1.315

0

23

18

2021

0

1.221

0

43

42

Getankte liters en gebruikte KWh Het gebruik van fossiele brandstoffen daalt en het elektrisch laden neemt toe. In 2021 hebben we 442.764 liter minder fossiele brandstoffen (benzine, diesel, lpg) getankt met onze bedrijfs- en leaseauto's ten opzichte van 2020 (dat is een vermindering van 16%). Het elektrisch laden van onze bedrijfs- en leaseauto's is met 1.201.020 KWh (65%) toegenomen ten opzichte van vorig jaar.

144.382 204.223

4.464.202

3.993.644

2017

2018

496.839

3.500.785

2019

1.859.099

2.825.361

2020

3.060.119

2.382.597

2021

Aantal getankte liters fossiele brandstof / aantal geladen kWh Liters

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

kWh

71

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Woon-werkverkeer Medewerkers met een OV-vrijkaart kunnen zakelijk en privé met het openbaar vervoer reizen. Ook in 2021 hebben - in verband met Covid-19 - weinig medewerkers van het OV gebruik gemaakt. Daarnaast stimuleren we andere duurzame alternatieven. Eind 2021 is de aanbesteding leasefietsen afgerond. Vanaf begin 2022 kunnen Stedin-medewerkers voor een leasefiets kiezen. Stedin Groep participeert in de Anders Reizen Coalitie. Hierin is Stedin trekker van de werkgroep verduurzamen bedrijfsbussen. Daarnaast participeert Stedin in het Convenant Zero Emissie Stadslogistiek van de gemeente Rotterdam om bij te dragen aan een duurzame, bereikbare en energiezuinige stad.

Huisvesting Stedin gaat bewust met haar vastgoed om. Dit betekent dat we duurzaamheidsmaatregelen doorvoeren bij renovatie, tijdens gebruik, en in samenhang met mobiliteit. De CO2 uitstoot van onze gebouwen die we niet voorkomen of terugbrengen, vergroenen we door groene energiecontracten met onze leveranciers. Het werkconcept Stedin@Work (zie ‘Vakbekwame medewerkers’) resulteert op de langere termijn bovendien in lagere huisvestings- en mobiliteitskosten.

Renovatie Anthony Fokkerstraat In 2021 heeft de renovatie van de locatie Goes plaatsgevonden. Doelstelling was een duurzaam pand te realiseren en 2 locaties te sluiten. De nieuwe werkomgeving in Goes is dusdanig flexibel en efficiënt ingericht waardoor we meer werkplekken hebben kunnen realiseren. Mede door toepassing van het Stedin@Work werkconcept, waar thuiswerken onderdeel van is, kunnen wij consolideren qua vastgoed. Alle panden op het perceel zijn nu aardgasloos, er is een warmtepomp geïnstalleerd, energiezuinige verlichtings- en klimaatinstallaties zijn geplaatst en er liggen 678 zonnepanelen met een opwek vermogen van 190 kWp op de diverse daken. Er zijn 57 laadpunten gerealiseerd voor de elektrificatie van het (bedrijfs)vervoer.

72 Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Grondstoffen en milieu Vanuit het oogpunt van duurzaamheid en het verlengen van de levensduur van onze assets, streven we naar een zo hoog mogelijke mate van circulariteit. We kopen producten in die zo veel mogelijk gerecyclede grondstoffen bevatten, dagen leveranciers uit om producten te leveren die na levensduur maximaal te hergebruiken zijn en werken samen met onze afvalverwerkers om producten zo hoogwaardig mogelijk te recyclen.

KPI circulair inkopen en het grondstoffenpaspoort Sinds 2021 hebben we via het uitvragen van de grondstofpaspoorten goed inzicht in de circulaire prestaties van onze primaire assets. Dit doen we door de data uit de grondstoffenpaspoorten te analyseren en samen met leveranciers een strategie te bepalen om de assets meer circulair te maken. Dit kan op twee manieren. Enerzijds, door te zorgen dat er meer gerecyclede grondstoffen worden gebruikt in het productieproces. Anderzijds, door te zorgen dat de assets na einde levensduur voor een groter gedeelte hoogwaardig hergebruikt kunnen worden. Een voorbeeld hiervan is een lopende aanbesteding voor koppelingen die we gebruiken bij de vervanging van grijs gietijzeren leidingen. Hier werken we naar een continue herinzetbaarheid van 50-80%. Er zijn minder grondstoffen nodig, doordat we minder producten afnemen en alleen de vervangende onderdelen inkopen. Het reviseren kunnen monteurs buiten doen of centraal op de werkplaats. Dit levert niet alleen minder transportbewegingen op, maar ook een financiële besparing van ongeveer 50%. Op basis van de huidige inzichten lijken wij een circulariteitspercentage te behalen van 38%. Daarmee hebben we onze target voor 2021 van 38% gehaald. Voor 2022 is de target vastgesteld op 40%.

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Status uitvraag grondstoffenpaspoort op basis van totaal besteld gewicht (in kg x 1.000).

3,5

349

Status in %

Gewicht in kg

96,5

9.630

Beoordelen van milieueffecten van ingekochte assets Om de impact van onze ingekochte assets inzichtelijk te maken en om leveranciers te beoordelen op hun duurzaamheidsprestaties, hebben wij met de andere netbeheerders en CE Delft een zogenoemde Asset Tool ontwikkeld. De tool maakt het mogelijk om voor transformatoren, kabels, leidingen, buizen, stations en schakelinstallaties de milieuimpact te berekenen. Ook kunnen we met de tool de uitkomsten integraal meenemen in de weging van duurzaamheid in de aanbesteding. Via deze tool krijgen wij een beter beeld van de impact die wij hebben in onze keten, en kunnen wij in samenwerking met leveranciers en de sector werken aan verbeteringen.

Investeringen vanuit groene obligaties In 2019 hebben we voor het eerst een groene obligatie uitgegeven. De € 500 miljoen die hierdoor ter beschikking kwam, is gekoppeld aan investeringen die Stedin Groep doet in duurzame projecten zoals het aansluiten van nieuwe windmolens en zonneparken aan Stedin's elektriciteitsnetwerk en energiezuinige huisvesting. Hieronder staan een paar voorbeelden van de investeringen die we met de groene

Jaarverslag 2021 | Stedin Groep

Uitgevraagd Ingevuld

obligatie hebben gerealiseerd. Over de groene obligatie die we in 2021 hebben uitgegeven leest u meer in 'Financieel, economische prestaties'. Herinzet schaarse grondstoffen Gebruikte assets gebruiken we opnieuw in het net. Dit draagt bij aan CO²-reductie en het optimaal benutten van schaarse grondstoffen. Dit doen we bijvoorbeeld met gebruikte transformatoren. Deze worden nagekeken, getest en weer gebruikt. Dat hebben we in 2021 met 74 transformatoren gedaan (9% van het totaal aantal ingezette transformatoren). Ook hebben we een database ingericht met beschikbare onderdelen en grondstoffen. Meerdere netwerkbedrijven delen er - onder andere via Ksandr - informatie over kabels, transformatoren en andere materialen om ze mogelijk opnieuw in te zetten. Zo zijn er onlangs door Enexis een aantal MX schakelklokken beschikbaar gesteld aan Stedin. Deze onderdelen zijn niet meer leverbaar en kunnen nu binnen Stedin worden ingezet bij een storing aan dit type MS schakelaar. Verhogen circulariteit Veel assets in het net kunnen nog langer mee door onderdelen te vervangen. Toch komt het voor dat deze assets zo oud zijn dat vervangende onderdelen niet meer verkrijgbaar zijn. Bij de vervanging van de slimme meter kunnen de oude kunststof beschermkappen van de huisaansluitkast afbreken. Doordat deze beschermkappen niet meer leverbaar zijn, zou de gehele kast vervangen moeten worden.

We hebben hiervoor nu 3D-geprinte beschermkappen ontwikkeld waardoor de huisaansluitkast langer mee kan. Onze klanten ervaren hierdoor minder overlast, het is efficiënter en er zijn minder grondstoffen nodig door een langere levensduur van onze assets.

73

Inhoudsopgave

Waardecreatie als basis

Veerkrachtig vooruit

Over ons

Uitfaseren van ‘SF6‘ in schakelinstallaties SF6 is een isolatiegas dat wordt gebruikt in schakelinstallaties in ons midden- en hoogspanningsnet. We willen het gebruik van dit soort gassen zo veel mogelijk beperken door te voorkomen dat nieuwe schakelinstallaties SF6houdend zijn. De nieuwe standaard schakelinstallaties die in de middenspanning geplaatst worden voor netuitbreiding of vervanging zijn SF6-vrij. In 2021 zijn 166 van deze SF6-vrije schakelinstallaties geplaatst (25,5% van het totaal aantal schakelinstallaties). Ook hebben we een tender uitstaan voor grotere schakelinstallaties waarbij SF6-vrije installaties een financieel voordeel krijgen door waardering op een lagere CO2-footprint en subsidie mogelijkheid. Ook zijn we bezig om het lekken van de huidige schakelinstallaties in het transport zoveel mogelijk te beperken. Daar doen we onderzoek naar in ons Innovatielab. Afval (in kg)

Strategie

Resultaten

Governance

Verslag RvC

Jaarrekening

Afval (in kg) In de tabel geven we over 2021 de hoeveelheid afval weer van Stedin Groep. Het stijgingspercentage in niet te recyclen materialen betreft asbest. Stedin heeft in Utrecht zowel in 2020 en 2021 met saneringen te maken gehad waarbij asbest uit de grond wordt gehaald en afgevoerd. Ook in Zeeland is 567.420 kg aan asbest verwijderd. Dit asbest is hoofdzakelijk afkomstig van het vervangen van waterleidingbuizen en kent een aandeel van 85,5% op het aandeel asbest in afval nietrecycled. Onder materialen die gerecycled worden, kent gietijzer een hoog aandeel. Dit komt door het versneld vervangen van onze gietijzeren gasleidingen. We hebben 2.861.725 kg gietijzer in 2021 afgevoerd. Dat is voor deze specifieke stroom 300 ton meer ten opzichte van 2020: 2.561.060 kg. Gietijzer wordt altijd gerecycled.

2017*

2018*

2019*

2020*

2021**

Totale hoeveelheid afval

6.400.386

8.588.912

9.576.136

8.885.295

11.424.839

Totale hoeveelheid afval recycled

5.831.399

7.755.969

8.623.144

7.710.474

8.636.798

Totale hoeveelheid afval niet-recycled

568.987

832.943

952.992

1.174.821

2.788.041

9%

10%

10%

13%

24%

487.730

771.930

718.550

756.645

1.894.085

86%

93%

75%

64%

68%

% afval niet-recycled Totale hoeveelheid asbest % aandeel asbest in afval niet-recycled * Stedin Netbeheer ** Stedin Netbeheer + Enduris

Biodiversiteit

Stedin werkt met de coalitie onder andere aan het creëren van een ‘Ecologische Hoofdinfrastructuur’ (EHI): een gebied van 922 vierkante kilometer in zowel stedelijk-als buitengebied- dat gezamenlijk ontwikkeld wordt om bij te dragen aan herstel van biodiversiteit. Dit is groter dan de Veluwe en een kwart van de Nederlandse landnatuur. Wetenschappelijk instituut voor de biodiversiteit Naturalis en de Vlinderstichting helpen Groene Netten om inzichtelijk te maken waar de meeste impact kan worden gemaakt. Deze analyse wordt gedaan aan de hand van een kansenkaart die samen met Naturalis wordt ontwikkeld. In 2022 wil Groene Netten concrete stappen zetten richting het opzetten en uitvoeren van projecten op kansrijke locaties.

In 2021 zijn we gestart met het ontwikkelen van biodiversiteit als nieuw thema binnen onze duurzaamheidsstrategie. De infrastructuur van Stedin biedt een unieke kans om de biodiversiteit te versterken. Denk aan groene daken, slingerend maaien, of volledige ecologische inpassing van stations in de omgeving. Naast een directe bijdrage aan biodiversiteit en verduurzaming zien we dat steeds meer gemeenten en omwonenden duurzame inpassing van onze stations eisen. Ook zien we dat natuurlijke oplossingen bijdragen aan klimaatadaptatie of technische uitdagingen zoals hittestress kunnen verminderen. We focussen op het integreren van maatregelen om biodiversiteit te bevorderen in nieuwbouw, bestaande infrastructuur en onderhoud/ beheer.

One Planet governance

Samenwerking: Groene Netten Coalitie Groene Netten is een samenwerkingsverband tussen MVO Nederland en de acht grote infrabeheerders van Nederland: Alliander, Enexis, Gasunie, KPN, ProRail, Rijkswaterstaat, TenneT en Stedin. Samen proberen we sneller, slimmer en tegen lagere maatschappelijke kosten te verduurzamen.