Programmabegroting 2023-2026.pdf

Omgevingswet Naar verwachting treedt de Omgevingswet per 1-1-2023 in werking. De wet is een stelselwijziging die tot doel heeft te zorgen voor een goede balans tussen het benutten en het beschermen van de fysieke leefomgeving. Gelijktijdig met de inwerkingtreding van de Omgevingswet wordt de Wet kwaliteitsborging (Wkb) ingevoerd. Deze wet heeft tot doel om de kwaliteit en het toezicht bij de (ver)bouw te verbeteren. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Verrichten van "reparatiewerkzaamheden" op de minimale acties die voor 1-1-2023 gerealiseerd zijn. • Uitbouwen van taken en processen (effectiever, efficiënter) vanuit de minimale acties van voor 1-1-2023. • Omgevingsvisie opstellen. • Opstellen plan van aanpak vullen omgevingsplan (veranderopgave tot 2030). • Monitoren en evalueren van onder andere: - Delegatiebesluit (raadsbesluit 17-2-2022). - Bindend adviesrecht bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (raadsbesluit 17-22022). - Participatieplicht bij buitenplanse omgevingsplanactiviteiten (raadsbesluit 17-22022). • Uitbouwen van kennis en kunde van ambtelijke en bestuurlijke organisatie. Wat gaan we doen na 2023? • Fasegewijs omgevingsplan vullen (veranderopgave tot 2030). • Nadere implementatie van de beleidscyclus (beleidsontwikkeling, beleidsdoorwerking, uitvoering, terugkoppeling, beleidsontwikkeling et cetera).

Nota/beheerplan maatschappelijk vastgoed (kapitaalgoederen) Vanuit de vastgestelde visie op het maatschappelijk vastgoed wordt een haalbaarheidsonderzoek gestart dat leidt tot een/beheerplan voor het maatschappelijk vastgoed. Aan de hand van scenario's kunnen beleidskeuzes worden gemaakt met betrekking tot het vastgoed voor een bepaalde periode. Het uiteindelijke beheerplan geeft informatie over: • De financiële middelen die jaarlijks nodig zijn om het vastgoed in stand te houden voor de huidige/beoogde functie. Programmabegroting 2023-2026

24

•

De investeringskosten die noodzakelijk zijn voor het handhaven van de benodigde (ruimte)behoefte. Met de uitvoering van de nota/beheerplan kan het maatschappelijk vastgoed (blijvend) voldoen aan het gestelde kwaliteitsniveau. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Opstellen van een haalbaarheidsonderzoek met daarin scenario's/varianten, voorbereiding en financiering van het Huis van de Gemeente op de korte en lange termijn. • Voorbereiding en financiering van de doorontwikkeling van de sporthal De Wielewaal. • Voorbereiding groot onderhoud/modernisering en financiering zwembad De Duikelaar inclusief de verduurzaming. Wat gaan we doen na 2023? • Realisatie van het "Huis van de Gemeente". • Realisatie vanuit de doorontwikkeling van de sporthal De Wielewaal. • Realisatie groot onderhoud/modernisering zwembad De Duikelaar. • Vaststellen beheerplan maatschappelijk vastgoed.

Leefbaarheid – fijn & veilig wonen Buurttoezicht en jongerenwerk In Hardinxveld-Giessendam is het veilig wonen en opgroeien. Met elkaar zijn we ervoor verantwoordelijk om dat zo te houden. We hebben respect voor elkaar en geven elkaar de ruimte. Tegelijkertijd kijken we naar elkaar om en bezorgen we elkaar geen overlast. Net als in het sociaal domein is preventie belangrijk. Buurttoezicht heeft belangrijke oren en ogen en we stimuleren het gebruik van digitale platforms. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • In 2023 zal het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2023 – 2026 vastgesteld gaan worden door de gemeenteraad. Daar aansluitend zal er in 2023 een Uitvoeringsplan van het IVP vastgesteld worden waarin opgenomen is hoe we aan deze thema's en doelen gaan werken. Belangrijke samenwerkingspartners hierbij zijn onder meer Buurttoezicht, jongerenwerk en het ouderenconsultatiebureau. Vanuit deze integrale benadering werken we samen aan de leefbaarheid en veiligheid van onze gemeente. • In 2023 gaan we verder met de goede samenwerking. Buurttoezicht vervult een oog- en oorfunctie voor de politie en de gemeente. Regelmatig maken de vrijwilligers hun rondes om te letten op verdachte of onveilige situaties. De bereikbaarheid van Buurttoezicht is laagdrempelig. Deze bereikbaarheid wordt gewaarborgd door de diverse mediakanalen.

Belangrijk hierin zijn de WhatsApp groepen waar momenteel 1000 inwoners aan deelnemen. We blijven ook in 2023 nauw contact hebben en overleggen periodiek over de samenwerking en de ontwikkelingen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid in onze gemeente. Hierbij sluit ook de politie aan. • Jongerenwerk willen we in 2023 ambulanter gaan inzetten, met name op het gebied van preventie en overlastgevende jeugd. Op deze manier willen we de jeugd in een vroegtijdig stadium informeren over thema's zoals digitale weerbaarheid, drugs- en alcoholgebruik en vuurwerk. Maar ook het vroegtijdig herkennen van probleemsignalen bij jongeren waar indien nodig verdere inzet op gepleegd kan worden door diverse partners. Wat gaan we doen na 2023? • Na 2023 zullen we met Buurttoezicht en jongerenwerk nauw blijven samenwerken om de thema's en doelstellingen uit het Integraal Veiligheidsplan 2023 – 2026 te realiseren. Bij opkomende casuïstiek kunnen we elkaar ook versterken. Dat betekent dat we nauw contact onderhouden en periodiek met elkaar overleggen over de samenwerking en de ontwikkelingen op het gebied van leefbaarheid en veiligheid in onze gemeente.

Handhaving en preventie Als handhavingsprincipe blijven we uitgaan van ‘informeren, waarschuwen en optreden’ waar dat nodig is. Zo zetten we onze beschikbare handhavingscapaciteit zo efficiënt mogelijk in. We combineren dit met een frequente informatievoorziening aan onze inwoners. Zo vragen we van iedereen Programmabegroting 2023-2026

25

een houding en gedrag die passen bij fijn en veilig wonen en een gezamenlijke verantwoordelijkheid, passend in deze tijd. Als dienstbare overheid kijken we van buiten naar binnen. We stellen regels vast die nodig zijn en die we kunnen handhaven. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Integraal Veiligheids Plan - In 2022 is de startnotitie uitgegaan ten behoeve van het nieuwe Integraal Veiligheidsplan. In 2023 wordt dit beleidsplan vastgesteld en wordt er een start gemaakt met het uitvoeringsplan. - Thema's die terugkomen in het nieuwe IVP zijn onder andere: • Seniorenveiligheid. • Woonoverlast. • Ondermijning. • Beleidsregels Op gebied van Openbare Orde en Veiligheid worden verschillende beleidsregels aangescherpt dan wel nieuw opgesteld. De manier van handhaven wordt per beleidsterrein nader uitgewerkt. - Damoclesbeleid (Opiumwet 13b). - Prostitutiebeleid. - Beleidsregel Wet Bibob (Wet Bevordering Integriteitsbeoordeling door het openbaar bestuur). - Beleidsregels en Uitvoeringsplan woonoverlast. • Een vorm van handhavend optreden, is het opleggen van bestuurlijke maatregelen. Ook hier zal uitvoering aan gegeven worden in 2023. De wijze van handhaven verschilt per beleidsterrein. • Voorlichting wordt ingezet op verschillende onderwerpen zoals: brandveilig leven, seniorenveiligheid en ondermijning. Concreet is het de bedoeling dat er bijeenkomsten georganiseerd gaan worden.

Wat gaan we doen na 2023? • Bij het opstellen dan wel aanscherpen van de beleidsregels, wordt de samenwerking opgezocht met de uitvoerende laag en eventueel andere afdelingen. • Om het beleid zorgvuldig te handhaven, is voldoende capaciteit nodig.

Evenementen en horeca Evenementen in de gemeente versterken de sociale cohesie. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Wij verbeteren de communicatie rondom het aanvragen van een evenementenvergunning door het organiseren van een lokaal evenementenoverleg met betrokken partners en organisatoren. Hierin zullen ook de evaluaties van evenementen plaatsvinden. We sluiten daarbij aan bij al bestaande activiteiten. • We willen een inhaalslag gaan maken met de huidige alcohol- en exploitatievergunningen. (voorheen Drank- en Horecawetvergunningen). • Daarnaast zijn we voornemens een horeca-overleg te gaan plannen om de horecaondernemers te betrekken en te informeren over veranderingen in de Alcoholwet. • Tevens wordt ook het beleid rondom horeca en evenementen aangescherpt. Hierbij wordt de centrumvisie meegenomen en wordt de samenwerking opgezocht met economie. Naar verwachting zal het beleid in de loop van 2023/2024 vastgesteld worden. • We informeren ondernemers en organisatoren van evenementen over huidige regelgeving en eventuele veranderingen.

Digitale criminaliteit en ondermijning We zetten in op het voorkomen van ondermijning en meer bewustwording op het gebied van digitale criminaliteit en ondermijning. We vergemakkelijken de samenwerking met politie en andere partners in de driehoek van veiligheid, zorg en wonen. Met partners stellen we convenanten op om makkelijker informatie te kunnen uitwisselen en zo beter preventief te kunnen handelen. Programmabegroting 2023-2026

26

Ondermijnende criminaliteit Wat gaan we specifiek doen in 2023? Het afgelopen jaar hebben wij actief ingezet op het tegengaan van ondermijnende criminaliteit in onze gemeente. Ook het aankomende jaar willen wij deze stijgende lijn voortzetten. Op onderstaande punten zal onder meer worden ingezet: • Het bevorderen van de weerbaarheid van de gemeentelijke organisatie. Er zullen diverse voorlichtingen worden georganiseerd om de gemeentelijke organisatie bewust te maken van het feit dat ondermijning plaats kan vinden. • Het versterken van de maatschappelijke weerbaarheid door voorlichtingen te geven aan diverse specifieke groepen en organisaties in de samenleving bewust te maken van verschillende manieren van ondermijnende criminaliteit. Hieronder vallen bijvoorbeeld ondernemers, de jeugd en de wooncorporatie. Een direct gevolg hiervan is dat de meldingsbereidheid van deze groepen zal worden vergroot. • Het actief vergaren van een informatiepositie om zicht te hebben op dat wat er gebeurt in deze gemeente op het thema ondermijning. Wij beogen dit te realiseren door het doen van analyses, het oppakken van (anonieme) meldingen en het uitvoeren van integrale controles met verschillende samenwerkingspartners. • Het bevorderen van de integrale samenwerking met de (veiligheids)partners. Door korte lijntjes te behouden met zowel verschillende interne als externe partners.

• Het versterken van de bestuurlijke aanpak van ondermijnende criminaliteit. Om een goede opvolging te geven aan (signalen van) ondermijning is het van belang dat er een basis staat die volgens efficiënte en duidelijke handelingskaders opgevolgd kan worden om een gepaste opvolging te geven. Hiervoor zullen er een aantal beleidsstukken geactualiseerd worden. Een voorbeeld hiervan is onder andere de APV-ondermijningsproef maken. Wat gaan we doen na 2023? • De voorlichtingen en controles blijven uitvoeren en verder door ontwikkelen. Om zodoende bewustwording van digitale criminaliteit en ondermijning actueel te maken in onze gemeente. • De meldingsbereidheid van onze burgers hebben vergroot door middel van de voorlichtingen en controles die wij initiëren gedurende het jaar.

Digitalisering en ondermijning Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Door de digitalisering moeten wij als gemeente zorg dragen voor de risicofactoren m.b.t. digitaliserende criminaliteit. We werken aan bewustzijn bij verschillende leeftijdsgroepen, specifiek senioren en jongeren om voorlichting te geven over de risico's van digitalisering en daarmee samenhangende criminaliteit. Wat gaan we doen na 2023? • Digitale criminaliteit onder de aandacht brengen op een dusdanige manier, dat de gevaren algemeen bekend zijn. Bij zowel ouderen als jongeren.

Bevolkingszorg/crisisbeheersing Vanuit de gemeente Hardinxveld-Giessendam willen wij werken aan een sterke en gezamenlijke gemeentelijke crisisorganisatie voor onze medewerkers die gemotiveerd zijn, goed opgeleid worden (of blijven), trainen en die op een goed niveau inzetbaar zijn als zich een daadwerkelijke crisis voordoet. De lijnen tussen de lokale crisisorganisatie en de VRZHZ zijn kort en helder en de huidige crisisorganisatie is een kwalitatieve versterking van Bevolkingszorg lokaal en regionaal. Wat gaan we specifiek doen in 2023? Bovenstaande willen we realiseren, door zorg te dragen dat: • Wij op basis van evaluatie en geleerde lessen van de afgelopen crisisjaren kijken naar de huidige/toekomstige crisisorganisatie. • Wij een sterke en gezamenlijke gemeentelijke crisisorganisatie zijn (en blijven). • Onze medewerkers gemotiveerd zijn. Programmabegroting 2023-2026

27

• •

Onze medewerkers goed opgeleid zijn (of blijven) en getraind zijn (of blijven). Onze medewerkers op een goed niveau inzetbaar zijn als zich een daadwerkelijke crisis voordoet.

Wat gaan we doen na 2023? • Als bovenstaande gerealiseerd is, willen wij ons lokale netwerk op gebied van crisisbeheersing versterken.

Voorlichting Intensieve voorlichting over vuurwerk rond de jaarwisseling, o.m. op scholen. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • In 2023 gaan we rondom de jaarwisselingen in samenwerkring met wijkagenten en Bureau Halt voorlichting geven aan de jongeren op (basis)scholen. Dit vanuit het oogpunt om preventief te investeren in de veiligheid rondom de jaarwisseling. Tevens hopen we hiermee de jaarlijkse schadepost m.b.t. op vuurwerkschade te bepreken. Wat gaan we doen na 2023? • Na 2023 willen we de (preventie) voorlichting structureel borgen in planvorming (ILVP).

Politie Een goede samenwerking met en zichtbaarheid van politie op straat. Waarbij veiligheid en leefbaarheid het belangrijkste onderdeel in de samenwerking is. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Wij hebben een nauwe samenwerking met de politie van het basisteam Lek & Merwede. Dit wordt mede versterkt door de aanwezigheid van de wijkagenten en de wijkagent operationeel expert in ons gemeentehuis. Wij informeren elkaar op een pro-actieve wijze en trekken integraal op in de diverse thema's vanuit het ILVP en de dagelijkse casuïstiek die zich voordoet. • Onze Buitengewoon Opsporings Ambtenaar (BOA) heeft ook nauwe contacten met de politie. Dagelijks informeren zij elkaar en trekken samen op in diverse casuïstieken. Wat gaan we doen na 2023? • Deze huidige samenwerking willen wij blijven continueren en verbeteren daar waar nodig.

Centrumvisie, horeca en evenementen – levendig & passend Centrumvisie We stellen een ruimtelijk economische visie op voor het centrumgebied. We onderzoeken hoe de Peulenstraat een echte ontmoetingsplek kan worden en bijvoorbeeld de Giessenhof een locatie kan zijn voor kleinschalige evenementen. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We werken samen met winkeliers en andere lokale ondernemers aan een integrale centrumvisie. Beleidsmatige onderwerpen die hier onderdeel van worden, zijn: ruimtelijke ordening in het centrumgebied, leefbaar houden van het centrum, detailhandel, horeca, evenementen en inrichting openbare ruimte. Wat gaan we doen na 2023? • Het vaststellen van een centrumvisie vraagt ook om uitvoering. Welke concrete stappen nodig zijn, is afhankelijk van beleidskeuzes die worden gemaakt bij het opstellen van de visie.

Horeca We kijken hoe we initiatieven van (horeca-) ondernemers voor behoud of uitbreiding van diverse horeca in de gemeente mogelijk kunnen maken. Het streven is om te komen Programmabegroting 2023-2026

28

tot een samenhangend geheel van winkels en verschillende soorten horeca. Zo gaan we van boodschappen doen naar meer winkelen. Dit vergroot de leefbaarheid en aantrekkelijkheid van ons centrum. We kijken daarom breed naar toekomstige ontwikkelingen van consumentengedrag als het gaat om winkelen en boodschappen doen. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We ontwikkelen nieuw horecabeleid waarbij zowel ruimtelijke als APV-gerelateerde onderwerpen een plaats krijgen. Dit beleid zal onderdeel zijn van de eerder genoemde integrale centrumvisie. • We gaan het gesprek aan en continueren het gesprek met ondernemers die horecagelegenheden willen ontwikkelen binnen de gemeente. Wanneer dit leidt tot passende en gewenste horeca faciliteren we hen in de realisatie ervan. Wat gaan we doen na 2023? • Het nieuw op te stellen horecabeleid zal in de praktijk getoetst moeten worden aan het dan aanwezige horeca-aanbod. Daarbij kijken we onder andere naar de mate van variatie en of het aanbod voldoet aan de wensen die er zijn binnen de samenleving.

Detailhandel buiten het centrum De op te stellen centrumvisie zal een visie op detailhandel in het algemeen bevatten. Daarbij wordt ook aandacht gegeven aan bepaalde toegestane verschijningsvormen van detailhandel buiten het centrum, zoals het hebben van een webwinkel of ondergeschikte detailhandel. In de afgelopen jaren hebben er al diverse acties op dit thema plaatsgevonden, waaronder het inzetten op heldere communicatie en het aangaan van gesprekken met betreffende ondernemers. Om in te spelen op maatschappelijke ontwikkelingen en ondernemerschap te stimuleren is het echter ook van belang dat de huidige regels kritisch tegen het licht worden gehouden. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We verduidelijken en vereenvoudigen waar nodig de regels rondom mogelijkheden voor detailhandel buiten het centrum. Dit doen we binnen een bredere afweging met als uitgangspunt: het juiste (detailhandels)bedrijf op de juiste plaats. • We gaan met ondernemers in gesprek die handelen in strijd met de geldende regels. Daarbij is het uitgangspunt dat we meedenken hoe activiteiten wel passen binnen de regels en/of op een andere plaats. Wat gaan we doen na 2023? • Actief communiceren, het gesprek aangaan en toezien op naleving van regels rondom detailhandel is een doorlopend proces.

Sport en verenigingsleven Sportakkoord We zetten het Sportakkoord voort. Dat betekent dat we inzetten op talentontwikkeling van onze jeugd. Ieder kind moet een eigen keuze kunnen maken voor sport en/of muziek. Samen sporten of muziek maken is belangrijk voor verbindingen in onze gemeenschap. We zetten in op gezonde inspanning en ontspanning. Verenigingen kunnen hier een actieve rol in spelen. Wij waarderen de inzet van de vele vrijwilligers. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We stimuleren partners tot het (gezamenlijk) opzetten van activiteiten waarbij zo veel mogelijk inwoners actief in beweging raken. • We sturen op een bredere inzet van de buursportcoach in de gemeente. Bijzondere aandacht gaat uit naar het aanjagen van verbindingen tussen partners binnen en buiten de sportsector. Daarnaast is er meer aandacht voor verenigingsondersteuning, zodat verenigingen zich kunnen ontwikkelen tot vitale verenigingen. Wat gaan we doen na 2023? • We continueren de inzet van 2023. We stimuleren partners tot het (gezamenlijk) opzetten van activiteiten waarbij zo veel mogelijk inwoners actief in beweging raken. Programmabegroting 2023-2026

29

Sportplatform Samen met de sportverenigingen kijken we naar de mogelijkheden of verenigingen elkaar kunnen versterken. Dat kan door te kijken welke ruimte het best geschikt is voor beoefening van de sport en door verenigingen meer zeggenschap te geven in de sporthallen. Hiervoor richten we een sportplatform op, zodat sportbesturen elkaar vaker ontmoeten en hun kennis en praktijkervaringen kunnen delen, bijvoorbeeld over gezond sporten. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We onderzoeken de behoefte aan een sportplatform onder de verenigingen en sportaanbieders. • We ondersteunen verenigingen om 'vitale verenigingen' te worden en te blijven. Wat gaan we doen na 2023? • Afhankelijk van de behoefte aan voortzetting van het sportplatform en de invulling daar van, zijn we partner in het platform. We komen een paar keer per jaar bijeen.

Sportvelden Zorgdragen voor voldoende en goed bespeelbare korf- en voetbalvelden. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Renoveren van veld 5 bij de voetbalvereniging. Dit veld dient na onderzoek gerenoveerd te worden. Veld 4 kan na onderzoek worden gehandhaafd. Wat gaan we doen na 2023? • Opstellen van een beheerplan sportvelden.

Buitenzwembad Het particulier initiatief voor het buitenzwembad moet financieel haalbaar zijn en passen binnen de financiële positie van onze gemeente. Het nieuwe college legt de definitieve plannen voor aan de gemeenteraad. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • De komende periode vindt een verdere uitwerking van de plannen plaats ter voorbereiding op een planologische procedure. Over de verkenning van de financieel-economische uitvoerbaarheid is de gemeenteraad geïnformeerd. Initiatiefnemers werken de financiële kant van de plannen momenteel nog verder uit in de vorm van een compleet bestek, zodat een integraal eindvoorstel aan de gemeenteraad kan worden voorgelegd. Vanwege de stijgende bouwkosten hebben initiatiefnemers hiervoor meer tijd nodig. Mogelijk dat het eindvoorstel aan de raad daardoor wat vertraging oploopt. Als het raadsbesluit dit jaar (2022) wordt genomen, wordt 2023 benut voor de planologische procedure en het sluiten van de privaatrechtelijke overeenkomsten. Afhankelijk van het verloop van de planologische procedure kan in 2023 mogelijk nog een start worden gemaakt met de voorbereiding van de werkzaamheden. Wat gaan we doen na 2023? • Na 2023 zijn de plannen in uitvoering en wordt de oplevering en ingebruikname van het buitenbad verwacht.

Cultuur & cultuurhistorie Culturele samenwerking We moedigen culturele instellingen aan om de onderlinge samenwerking te zoeken en elkaar te versterken. Cultuur levert een bijdrage aan leefbaarheid. Dat doen we door krachten te bundelen, cultuurparticipatie te versterken, cultuur, samenleving en onderwijs te verbinden en het erfgoed beter zichtbaar te maken. Wij zijn trots op onze culturele voorzieningen en de geschiedenis van ons dorp.

Programmabegroting 2023-2026

30

Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Samenwerking en huidige netwerk vergroten: we organiseren in ieder geval één keer per jaar een netwerkbijeenkomst voor alle culturele partners. • Het beter zichtbaar en herkenbaar maken van erfgoed en monumenten. • De inventarisatie van de gemeentelijke kunst(werken) binnen de gemeente zichtbaar maken. • Visie ontwikkelen voor het onderhoud van (kunst)werken in de openbare ruimte. • Verbreding van cultuurdeelname. Komend jaar zal aandacht uitgaan naar: de toekomstbestendigheid van organisaties en verenigingen en onderzoeken hoe we de participatie kunnen vergroten tussen bewoners en culturele partners. • Onderzoeken wat de mogelijkheden van cultuureducatie zijn. Wat gaan we doen na 2023? • Cultuur kan een middel zijn om welzijn en participatie van inwoners te vergroten. Deelname aan kunst en cultuur kan de sociale cohesie vergroten en bijdragen aan het ontwikkelen van vaardigheden. Dit willen we stimuleren door culturele partijen bij bestaande MAGinitiatieven te betrekken of nieuwe initiatieven te ontwikkelen. • Het verkennen van de mogelijkheden om welzijn en cultuur met elkaar te verbinden voor diverse doelgroepen, zoals ouderen. Een inventarisatie en analyse van de bestaande situatie maakt hier onderdeel van uit.

Cultuurvisie Om cultuur een impuls te geven ontwikkelen we een cultuurvisie, zodat er een duidelijk beeld ontstaat waar de behoeften liggen en wat de gemeente samen met de culturele partners kan bereiken. Samenwerking tussen de culturele partners in de gemeente is van belang, maar ook binnen de Drechtsteden en de regio Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. Weten wat speelt en zo aanhaken bij belangrijke onderwerpen, is noodzakelijk. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Continuering van de samenwerking tussen de gemeenten in de Drechtsteden en de regio Alblasserwaard en Vijfheerenlanden. • Het ontwikkelen van een cultuurvisie samen met de culturele partners. • Na visievorming de uitvoering ervan meenemen in de doorontwikkeling van de MAG. Wat gaan we doen na 2023? • Continueren en toepassen van de cultuurvisie.

Groen en gezond Kleinschalige recreatie We zoeken naar meer mogelijkheden voor kleinschalige recreatie in het groen, bijvoorbeeld langs de Binnen-Giessen, waar inwoners kunnen verblijven aan de waterkant, gebruik kunnen maken van een vissteiger of met een sup het water op kunnen. We leggen waar mogelijk verbindingen aan tussen bestaande voetpaden. Zo stimuleren we om buiten in beweging te zijn: recreatief en gezond. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Bij Binnendams wordt ter hoogte van de vissteiger een nieuwe speelplek aangelegd. De inrichting wordt zodanig dat deze ook geschikt is voor kleinschalige recreatie. Onder andere door de aanleg van een vlonder en een picknickplek. • Uitvoering van motie 'Meer bankjes in ons dorp'. Op 8 juli 2021 is een motie aangenomen om meer bankjes te plaatsen. Via de perspectiefnota zijn in 2022 middelen beschikbaar gekomen voor de uitvoering van de motie. Inwoners hebben na een oproep veel locaties (50 stuks) bij de gemeente aangeven waaronder veel plekken in 'het buitengebied'. We zijn in overleg met instanties, zoals het Waterschap Rivierenland en Rijkswaterstaat, om de benodigde goedkeuring te ontvangen. Indien er nog locaties beschikbaar zijn waarvan bewoners hebben aangeven dat een bankje gewenst is zullen via de P&C-cyclus middelen aanvragen om meer bankjes te plaatsen in ons dorp. Programmabegroting 2023-2026

31

•

Op het gebied van recreatie is nog geen integrale visie. Op verscheidene onderwerpen zoals kleinschalige recreatie zijn er wensen vanuit het college en de gemeenteraad. Er wordt actie ondernomen op deze wens maar dit heeft geen plek in een groter geheel. In 2023 wordt er een inventarisatie uitgevoerd naar alles wat binnen de organisatie aanwezig is van beleid en visie als het gaat om recreatie. Vanuit deze inventarisatie wordt een advies geschreven of het bundelen van deze informatie voldoende is of dat er een integrale visie op recreatie moet worden opgesteld.

Wat gaan we doen na 2023? • Bij ontwikkelingen, zoals 'De Nieuwe Boezem' of 't Oog', in de planontwikkeling zorgdragen dat de mogelijkheden die er zijn om een 'rondje Hardinxveld' of een voorziening voor extensieve recreatie op te nemen. Indien deze mogelijkheden concreet worden zal via P&Ocyclus de benodigde middelen worden aangevraagd. • Actief zoeken naar plekken die geschikt zijn (te maken) voor recreatie aan de Binnen Giessen.

Merwedeboulevard We werken aan de verdere uitwerking van het masterplan Merwedeboulevard en we onderzoeken de mogelijkheden voor meer recreatie. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We gaan een plan maken om de beleving van de oever voorlangs de IJzergieterij en de rioolwaterzuivering aantrekkelijker te maken voor recreanten en bewoners. Via participatie van bewoners en belanghebbenden zal dit plan tot stand komen. Dit project maakt onderdeel uit van de regiodeal, waarvoor gelden zijn toegekend door het Rijk. Wat gaan we doen na 2023? • Uitvoeren van het plan in 2024 en 2025.

Beheer openbare ruimte Naast het opstellen en actualiseren van beleids- en beheerplannen openbare ruimte voeren we jaarlijks de nodige projecten in de openbare ruimte uit. Jaarlijks doen we rioolvervangingen en groot onderhoud wegen. Dat geldt ook voor de aanleg en renovatie van speelvoorzieningen. Bij ruimtelijke projecten zorgen wij voor het bouw- en woonrijp maken van de directe omgeving. Projecten pakken we projectmatig en integraal op. Afstemming tussen wegen, riolering, water, openbaar groen, nutsvoorzieningen en openbare verlichting vindt plaats. Het beheer van de openbare ruimte heeft de nodige financiële en maatschappelijke impact en is van groot belang voor een mooie, schone en veilige gemeente. Wat gaan we specifiek doen in 2023? In 2023 de onderstaande projecten: • Reconstructie brug Marsstraat in het kader van toegankelijkheid voor mindervaliden. • Extra overstort in de wijk Over 't Spoor (maatregel beperken wateroverlast). • Voorbereiding herinrichting spoorwegovergang Spoorweg-Parallelweg. • Voorbereiding en uitvoering reconstructie Buitendams. • Verbreden en herinrichting Spoorweg. • Uitbreiding begraafplaats Spindermolen. • Voorbereiden en reconstructie Spindermolen. Wat gaan we doen na 2023? • Uitvoeren reconstructie Buitendams. • Realisatie herinrichting spoorwegovergang Spoorweg-Parralelweg.

• Realisatie nieuwe Nieuweweg in het kader van de verkeersveiligheid. • Reconstructie Spindermolen (2024).

Programmabegroting 2023-2026

32

Groenbeheerplan Versterken van het groenbeheer met de uitvoering van het nieuwe groenbeleidsplan. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Jaarlijks wordt aan het college een uitvoeringsplan aangeboden als uitwerking van het groenbeleidsplan. In het uitvoeringsplan is een doorkijk opgenomen voor de jaren na 2023. Een eerste uitvoeringsplan bij het groenbeleidsplan wordt opgesteld in het najaar van 2022 en zal, na vaststelling, worden gedeeld met de inwoners, instanties en de gemeenteraad. Het uitvoeringsplan bevat een mix van voorgenomen plannen zoals omschreven in het groenbeleidsplan in relatie tot het budget en de capaciteit. • Projecten die in 2022 / 2023 worden uitgevoerd: - Renoveren van bomen aan de Venusstraat, Houweningeweer en aan het zuidelijke deel van de Nieuweweg. Op deze 3 locaties zijn de bomen ziek en takelen steeds verder af. - Aanleg van kleur en fleur nabij de kruising Nassaustraat / Juliana van Stolberglaan. Wat gaan we doen na 2023? • Realisatie van fase 2 Peulenpark. Aanleg van natuurvriendelijke oevers langs De Buiten Giessen ter hoogte van de Apollostraat. • Uitvoeren van de voornemens en plannen zoals deze zijn opgenomen in het groenbeleidsplan. Jaarlijks worden hiervoor uitvoeringsplannen opgesteld.

Speelplaatsen Uitvoering van speelruimteplan 'Spelen, Ja leuk'. Na evaluatie van het huidige speelruimteplan zal een nieuwe plan worden opgesteld. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • In 2022 / 2023 worden de volgende speelplekken gerenoveerd of nieuwe aangelegd: - Speelplek Tielensweer (afkomstig uit speelruimteplan 2020). - Speelplek Binnendams (nieuwe speelplek). - Speelplek Prins Hendrikstraat (verplaatst van de Emmastraat). - Speelplek Nassaustraat (vervangen speelschip). - De skateplek aan de Merwedestraat zal worden gerenoveerd. Wat gaan we doen na 2023? • Het huidige speelruimteplan is in november 2011 vastgesteld en dient na evaluatie te worden herzien.

Begraafplaatsen Zorgen voor voldoende begraafcapaciteit en onderhouden van de begraafplaatsen. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Bij de begraafplaats Spindermolen wordt aan de zuidzijde en de oostzijde voorzien in uitbreiding van de begraafcapaciteit. Na de aangelegde voorbelasting aan de zuidzijde zal in 2023 de aanleg plaatsvinden van de begraafplaats (paden en groen). Aan de oostzijde zal na een bestemmingsplanwijziging een voorbelasting worden aangebracht. Het aanleggen van de voorbelasting is voorzien in 2023. • In het najaar van 2022 is een verzamelgraf met gedenkmonument op de begraafplaats Tiendweg aangebracht. Voor 2023 staat gepland dat een deel van de algemene graven waarvan de grafrust en de termijnen zijn verstreken worden herbegraven in het verzamelgraf. • Opstellen van een beheerplan begraafplaatsen. Wat gaan we doen na 2023? • Na de aanleg van de voorbelasting aan de oostzijde van de begraafplaats zal de aanleg plaatsvinden van de begraafplaats (paden en groen). • Uitvoering van het beheerplan begraafplaatsen.

Programmabegroting 2023-2026

33

Riolering en watergangen De taken op het gebied van riolering zijn gericht op de inzameling van afvalwater en de inzameling van hemelwater dat niet kan of mag worden gebruikt voor de lokale waterhuishouding. Bij de watergangen dragen we zorg voor schone watergangen.

Boezemkanaal en gemaal Het waterschap Rivierenland (WSRL) heeft in 2017 besloten het boezemwatersysteem in de Alblasserwaard anders in te gaan richten. Hierbij is een extra boezemgemaal en inlaat, nodig. Eind 2020 is Hardinxveld-Giessendam hiervoor als locatie gekozen. In dit project is het Waterschap trekker en faciliteert de gemeente Daarnaast participeren wij actief in het project met het oog op goede ruimtelijke inpassing en voor het aandragen van mogelijke meekoppelkansen. Eind 2021 heeft de gemeenteraad een ruimtelijke inpassingsvisie voor boezem en gemaal vastgesteld. Augustus 2022 heeft het WSRL het voorkeursvariant vastgesteld. Dit is de westelijke variant geworden (A) en voor het gemaal is de 'lange variant' gekozen, waarbij het gemaal op enige afstand van het huidige gemaal geplaatst wordt. De mogelijkheden voor een goede ruimtelijke inpassing zijn in Q2 en 3 van 2022 onderzocht, mede via twee inloopavonden, waarbij de omwonenden en andere belangstellenden konden reageren op de eerste schetsen. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • In de uitwerking naar een definitief ontwerp, worden zowel de ruimtelijke inpassing, als de meekoppelkansen meegenomen. Hierdoor wordt nog ruim rondom A1 gekeken, waarbij begin en eind van het kanaal vastliggen. Ook het verwervingstraject en inbreng daarin van gemeentelijke gronden vindt plaatst.

• Keuze maken in de mee te nemen meekoppelkansen van verschillende betrokkenen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan particulieren, lokale partijen en verenigingen, gemeente, provincie en Rijkswaterstaat. De haalbaarheid van de meekoppelkansen wordt verder onderzocht en waar mogelijk uitgewerkt. Wat gaan we doen na 2023? • De planuitwerkingsfase duurt naar verwachting tot medio 2025. • De daadwerkelijke uitvoering staat gepland in de periode 2026-2029.

Watergangen Zorgdragen voor schone watergangen. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Vervangen duiker bij de Kievit. • Baggeren van de peilgebieden Neder Hardinxveld en Boven-Hardinxveld door Waterschap waarbij de gemeente ontvangstplicht heeft van de bagger. Wat gaan we doen na 2023? • Baggeren van het peilgebied Giessendam volgens het baggerplan van de gemeente.

Een duurzame gemeente Duurzaamheid en klimaatadaptatie We zetten haalbaar en betaalbaar in op een duurzame gemeente. Uitgangspunt is dat inwoners, ondernemers en de gemeente zoveel mogelijk in hun eigen energiegebruik kunnen voorzien. We realiseren ons dat dit een langdurige en ingewikkelde opgave is. We willen meewerken aan mogelijkheden die goed zijn voor toekomstige generaties inwoners. Dat betekent werken aan klimaatadaptatie, biodiversiteit en circulariteit. We kijken naar mogelijkheden voor gebruik van zonneenergie en naar energiebesparing in bestaande woningen, zowel huur als koop. Onze inwoners voorzien we van goede informatie en wijzen hen op energiebesparende mogelijk- heden en subsidies, zodat zij goede keuzes kunnen maken. Wat gaan we specifiek doen in 2023? De duurzaamheidsopgaven realiseren vraagt om een langdurig proces met een blik op 2050 en tussentijdse doelstellingen in 2030 en 2040. Onderstaande specifieke aanpakken zijn onderdeel van dit langdurige proces, waarbij monitoring en bijsturing (voortdurend) onderdeel is van dit proces. Programmabegroting 2023-2026

34

•

•

•

•

•

• •

•

Verdere uitrol van de aanpak(ken) op energiebesparing: inwoners (woningeigenaren, huurders), bedrijven, organisaties, etc. adviseren bij handelingsperspectief (praktisch & financieel) voor energie besparen. Ook het stimuleren van het leggen van zonnepanelen op woningen en de aanschaf van hybride warmtepompen valt onder deze aanpak die aansluit op het Nationaal Isolatie Programma. Verdere uitrol van de aanpak(ken) op Aardgasvrije oplossingen: in samenwerking met Fien Wonen wordt ingezet op een participatief traject. Dit om te adviseren over de in de Transitie Visie Warmte geïdentificeerde cluster(s). Specifiek doel is te komen tot een concreet handelingsperspectief voor huiseigenaren. Actualisatie van de RES 1.0 naar RES 2.0 Het opstellen en actualiseren van de RES is een iteratief proces dat regionaal op basis van lokale input elke twee jaar wordt doorlopen. In 2023 wordt de RES 1.0 zoals op- en vastgesteld in 2021 door middel van met name een voortgangsrapportage geactualiseerd. Dialoog met de samenleving en lokale dienstverlening: Verduurzamen van de leefomgeving is een proces dat met name vraagt om dialoog en samenwerking met de samenleving.

Hiertoe wordt stevig ingezet op de samenhang tussen: communicatie, participatie en (lokale) dienstverlening, in lijn met het doel en de functie van de Energie Contactfunctionaris zoals beschreven in de Lokale Energie Agenda (2019) en Lokale Duurzaamheidsagenda (2021). Klimaatadaptatie Regionaal: opvolging geven aan de in 2022 op- en vastgestelde uitvoeringsagenda horend bij de Regionale Adaptatie Strategie. Focus heeft het bepalen op welke wijze in de gemeente Hardinxveld-Giessendam gebruik gemaakt wordt van de beschikbare Impulsgelden en hier een aanvraag voor indienen. Klimaatadaptatie Lokaal: actualisatie van de Lokale Adaptatie Strategie op basis van behaalde (onderzoeks-) resultaten. Greendeal/scenario verduurzamen bedrijventerrein Nieuweweg: in relatie met de Economische Visie wordt toegewerkt naar een gedragen scenario (Greendeal) voor het verduurzamen van bedrijventerrein Nieuweweg op de pijlers: Energietransitie, Circulair, Klimaatadaptatie en Mobiliteit. Mogelijkheden voor het combineren met name opwek (zon) en natuurcompensatie en opwek (zon) en klimaatadaptatie onderzoeken.

Wat gaan we doen na 2023? • Verder opvolging geven aan bovenstaande. • Circulariteit beleidsmatig borgen waar opportuun. • Het verder vormgeven (optuigen) van de lokale uitvoeringscapaciteit op de verduurzamings-opgaven in lijn met de door de Rijksoverheid beschikbaar komende financiële middelen. Specifiek wordt hierbij de balans bewaakt tussen het toevoegen van capaciteit op het 'programma Duurzaamheid' en het waar nodig toevoegen van (tijdelijke) capaciteit binnen de organisatie, zoals RO, team Leefomgeving, Sociaal Domein, etc.

Energietechnieken Alle energie die we met elkaar besparen hoeft immers niet te worden opgewekt of gebruikt. We wegen af welke mogelijkheden passen in Hardinxveld-Giessendam, bij de omgeving en bij het dorpse karakter. We zijn geen voorstander van windenergie binnen de gemeentegrenzen. We volgen de ontwikkelingen en planvorming rond windmolens bij (naburige) gemeenten. Daarnaast kijken we naar mogelijkheden voor toepassing van nieuwe energietechnieken. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Verdere uitrol van de aanpak(ken) op Energie opwekken: met name het Uitnodigingskader Grootschalig Zon (in samenwerking met de RES regio Drechtsteden) en het stimuleren van zon op grote (bedrijfs-)daken valt onder deze aanpak. Er is in 2023 met name oog voor de grootschalige RES uitwerkingsgebieden 'Betuwelijn' en 'A15'. Wat gaan we doen na 2023? • Verder benutten van de capaciteit van 'zon op dak' en waar nodig gebruik makend van financiële constructies als postcoderoosprojecten of samenwerking met een energiecollectief. Programmabegroting 2023-2026

35

•

Ook voor innovatie op het gebied van energie opwek en de mogelijke toepassing ervan binnen de gemeente; kansen pakken waar die zich voordoen

Gemeentelijke gebouwen In het gemeentelijke vastgoed gebruiken we de logische momenten van onderhoud om duurzaam te vernieuwen. Zo trekken onderhoud en duurzaamheid samen op. De eerste prioriteit is om te voldoen aan de eisen van het voorgeschreven energielabel voor onze gemeentelijke gebouwen. De ontwikkeling van het huis van de gemeente loopt gelijk op met de duurzaamheidsopgave. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Op- en vaststellen van een nota/beheerplan Maatschappelijk Vastgoed waarin vastgelegd wordt (onder t.a.v. duurzaamheid): - Welke panden in eigendom van de gemeente aangehouden worden, in welke functie en welke maatregelen genomen (moeten) worden t.a.v. het verduurzamen van deze panden, inclusief financiële paragraaf. - Welke panden afgestoten worden en in welke staat dit gebeurt (al dan niet met verduurzamingsslag). - Te nemen EML maatregelen per pand. • De gemeente heeft een voorlichtingsrol als het gaat om panden die niet in eigendom zijn van de gemeente, maar wel vallen onder de brede definitie van maatschappelijk vastgoed. We onderzoeken welke ondersteunende rol de gemeente kan vervullen bij het belang van verduurzamen van panden, bijvoorbeeld bij verenigingsgebouwen. Zo kunnen gebruikers of eigenaren bepalen welke richting zij in willen slaan voor het verduurzamen van hun panden.

Wat gaan we doen na 2023? • Stapsgewijs verduurzamen gemeentelijk vastgoed op basis van nota en beheerplan Maatschappelijk Vastgoed.

Energiearmoede Energiearmoede is een term die vooral in de loop van 2022 steeds meer op de voorgrond is gekomen. Met Energiearmoede wordt bedoeld dat, met name lage- en middeninkomens, vanwege sterk stijgende energiekosten financieel in de problemen komen en raken aan armoede of de armoedegrens over gaan. Hierbij kent Energiearmoede een 'zachte' en een 'harde' kant: in enkele gevallen speelt houding en gedrag een rol, veelal zal ook de woning en bijhorend energieverbruik (met name warmte!) een bepalende factor zijn. Het vraagt dus een aanpak die gericht is op zowel de sociale kant als de woning en installatie. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We werken via de Sociale Dienst Drechtsteden die armoedebeleid heeft ontwikkeld en uitvoert. Er wordt gewerkt met een inkomenstoets, zodat de mensen die dit nodig hebben in beeld komen. We sluiten lokaal en regionaal op elkaar aan onder meer via preventie door Energiecoaches.

Economie en onderwijs Lokale ondernemers We geven ruimte aan lokale ondernemers. Bij vernieuwing of verduurzaming van bedrijven voeren we het gesprek over mogelijkheden. We willen lokale werknemers behouden en inzetten in lokale bedrijven. Bedrijven van buiten vragen we wat ze meebrengen voor de lokale economie en daarmee onze gemeenschap. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We continueren de overleggen met de Stuurgroep Economische Visie en monitoren de voortgang op de acties die voortvloeien vanuit de pijlers van de Economische Visie. • We blijven actief betrokken bij de beide ondernemersverenigingen binnen onze gemeente en kijken daarbij op welke manier we kunnen voorzien in actuele behoeftes en maatschappelijke ontwikkelingen. Programmabegroting 2023-2026

36

• •

We benaderen actief ondernemers die starten binnen of verhuizen naar onze gemeente en wijzen hen nadrukkelijk op de aanwezigheid van de Accountmanager Bedrijven. We kijken kritisch naar de huidige bestemmingen op de bedrijventerreinen, ook in relatie tot feitelijk gebruik. Daarbij verkennen we of deze voldoende aansluiten op de (groei)behoeftes van lokale ondernemers. Mogelijk zal dit leiden tot wijziging op onderdelen. Bij invoering van de Omgevingswet per 1-1-2023 zal dit via een wijziging Omgevingsplan gaan.

Wat gaan we doen na 2023? • De meeste acties die gericht zijn op het ruimte bieden aan lokale ondernemers zijn doorlopend van aard en zullen ook na 2023 van toepassing zijn.

Verbinding onderwijs en bedrijfsleven We verbinden onderwijs en bedrijfsleven door de techniekroute voort te zetten. We stimuleren snuffelstages op allerlei terreinen, zoals maritieme techniek, zorg en onderwijs. De triple helix van onderwijs, ondernemingen en overheid geven we ook lokaal verder vorm. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We zorgen voor een duidelijk overzicht van alle lokale en regionale initiatieven die gericht zijn op de versterking van het van onderwijs en ondernemers. • We communiceren actief over deze initiateven en verkennen of deze initiatieven aansluiten bij de behoeftes van ondernemers en het onderwijs. • We ondersteunen de verdere ontwikkeling het platform i lab in Gorinchem. • We zetten de samenwerking binnen het Maritiem Techplatform voort en kijken hoe lokale belangen daar een goede plek in krijgen. • We organiseren een techniekroute. Wat gaan we doen na 2023? • De meeste initiatieven die gericht zijn op een goede verbinding tussen onderwijs en bedrijfsleven zijn doorlopend van aard. We blijven kritisch kijken of deze initiatieven voldoen aan de (dan) actuele behoeftes en staan open voor nieuwe initiatieven die een aantoonbare bijdrage leveren aan deze verbinding.

Matchmakers Koesteren we de matchmakers die onderwijs en ondernemers verbinden. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We nemen de matchmakers mee in het eerder genoemde overzicht van lopende initiatieven en de bijbehorende communicatie richting onderwijs en ondernemers. De matchmakers zijn een initiatief van de Dienst Gezondheid & Jeugd.

Ondernemersfonds Ondersteunen we de kracht van het recent opgerichte Ondernemersfonds. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We geven uitvoering aan de afspraken die opgenomen zijn in het convenant tussen het ondernemersfonds en de gemeente. Wat gaan we doen na 2023? • In 2024-2025 zal er een evaluatie van het ondernemersfonds plaatsvinden.

Onderwijs Het onderwijs is voor veel taken zelf verantwoordelijk. Zij vallen onder de inspectie. Als gemeente hebben wij niet de regie, maar over een aantal onderwerpen heeft het onderwijsveld en de gemeente wettelijk een gezamenlijke verantwoordelijkheid. We vinden een goede relatie met het onderwijsveld lokaal en regionaal belangrijk.

Programmabegroting 2023-2026

37

Wat gaan we specifiek doen in 2023? • De nieuwe LEA (Lokaal Educatieve Agenda) is voor 4 jaar vastgesteld en er is een begin gemaakt met de uitvoering daarvan. • In de regio zijn we bezig met de uitvoeringsagenda die gekoppeld is aan de in de REA (Regionaal Educatieve Agenda) vastgestelde verkenning Inclusief Onderwijs. Wat gaan we doen na 2023? • De wettelijke taken worden uitgevoerd op regionaal en lokaal niveau. • De LEA wordt verder opgepakt. • De uitvoeringsagenda in de regio krijgt steeds meer vorm.

Nieuwbouw scholen (Driemaster en Ichthus) Binnen de gemeente hebben twee basisscholen een verzoek/aanvraag gedaan voor renovatie van de gebouwen (CBS Ichthus - Pauwtjesmolen 55a en obs De Driemaster - Pietersweer 32). Het plan om gezamenlijk nieuwbouw te realiseren, heeft beide schoolbesturen laten besluiten de verzoeken in te trekken. De beoogde nieuwbouw vindt plaats op één locatie. Naast de realisatie van de nieuwe scholen, kunnen beide huidige schoollocaties herontwikkeld worden met een nieuw programma. Het overleg met de grondeigenaren, het vaststellen van het programma, de keuze voor hergebruik van de panden of sloop/nieuwbouw, vormt de tweede opgave in dit project. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Gesprekken voeren met betrokken partijen en grondeigenaren. • Bouwplan voor de nieuwbouw van de scholen opstellen. • Stedenbouwkundige plan voor de herontwikkeling van beide locaties opstellen. • Inrichtingsplan voor de openbare ruimte opstellen. • Uitvoeren benodigde onderzoeken. • Bouwrijp maken. Wat gaan we doen na 2023? • Bouw scholen. • Sloop huidige schoolgebouwen. • Bouwen nieuw programma. • Woon rijp opleveren.

Aanbesteden en inkopen Het regionale inkoop- en aanbestedingsbeleid is leidend bij inkopen en aanbestedingen van de gemeente(n). Om de lokale en regionale economie verder te versterken is het van belang dat lokale bedrijven een goede kans krijgen om hier een bijdrage in te leveren. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Samen met lokale ondernemers verkennen we hoe we hun belangen, passend binnen een bredere kwalitatieve afweging, kunnen waarborgen bij lokale en regionale inkoop- en aanbestedingstrajecten.

Bereikbaarheid Verkeersdrukte en sluipverkeer De verwachting is dat verkeersdrukte in ons land blijft toenemen. We zetten maximaal in op de regionale lobby bij het Rijk om verkeer in ons gebied te verminderen of te ontmoedigen, ook als de A15 wordt verbreed. Sluipverkeer willen we zoveel mogelijk voorkomen. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We participeren in de ambtelijke overleggroep en Bestuurlijke Advies Groep van de MIRTverkenning A15. Alleen als het verkeer beter doorstroomt op de A15 en A27 zal de noodzaak om te sluipen afnemen. Programmabegroting 2023-2026

38

Wat gaan we doen na 2023? • We continueren onze inzet uit 2023.

Andere vervoersvormen We zetten in op andere manieren van vervoer, zoals over water met de waterbus of water- taxi of op de fiets via de snelfietsroute. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • In gebruik nemen elektrisch aangedreven veerschepen van Riveer (vanwege de gestegen brandstofprijzen zal de bijdrage in de exploitatie naar verwachting € 27.500 hoger uitvallen. In september wordt een nieuwe berekening gemaakt van de te verwachten extra bijdrage) • De pilot watertaxi loopt. • Vaststellen programma mobiliteit, waarin mobiliteitstransitie een plaats krijgt. Een uitvoeringsprogramma voor de eerste 5 jaren wordt onderdeel van het Programma Mobiliteit. Wat gaan we doen na 2023? • Haalbaarheidsonderzoek doortrekken waterbus naar Hardinxveld-Giessendam. • Doorfietsroute F15 in samenhang met MIRT-verkenning A15.

Programma Mobiliteit Het programma mobiliteit vaststellen en uitvoeren. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • Vaststellen programma mobiliteit en uitvoeringsagenda voor de komende 5 jaar. • 1e jaar van de uitvoeringsagenda. Wat gaan we doen na 2023? • Verder uitvoering geven aan de volgende jaarschijven uit de uitvoeringsagenda. Doordat de uitvoeringsagenda er nog niet is, is het moeilijk om dit verder te concretiseren.

Relatie met financiële begroting Onderwerp Preventie Lokaal preventie akkoord Balans tussen zorgvragen Tweesporenbeleid Respect en gelijkheid Waakvlamfunctie Doorontwikkeling sociaal team Maatschappelijke agenda Vluchtelingen & statushouders Bouwen naar behoefte Prestatieafspraken met woningcorporatie Woningbouw Overallvisie nieuwbouwprojecten Buitendijkse jachthaven Maritieme sector Ruimtelijke projecten Omgevingswet Nota/beheerplan maatschappelijk vastgoed (kapitaalgoederen) Programmabegroting 2023-2026

Programma (financieel)

Productnummer

9 9 9 9 9 9 9 9 3/9 11 11 11 11 11 5 11 11 Divers

105 105 105 105 105 105 105 105 020/105 155/165 170 155/165 155 155 045 155/165 165 Divers 39

Buurttoezicht en jongerenwerk Handhaving en preventie Evenementen en horeca Digitale criminaliteit en ondermijning Bevolkingszorg/crisisbeheersing Voorlichting Politie Centrumvisie Horeca Detailhandel buiten het centrum Sportakkoord Sportplatform Sportvelden Buitenzwembad Culturele samenwerking Cultuurvisie Kleinschalige recreatie Merwedeboulevard Beheer openbare ruimte Groenbeheerplan Speelplaatsen Begraafplaatsen Riolering en watergangen Boezemkanaal en gemaal Watergangen Duurzaamheid en klimaatadaptatie Energietechnieken Gemeentelijke gebouwen Energiearmoede Lokale ondernemers Verbindingen onderwijs en bedrijfsleven Matchmakers Onderwijs Nieuwbouw scholen (Driemaster en Ichthus) Aanbesteden en inkopen Verkeersdrukte en sluipverkeer Andere vervoersvormen Programma mobiliteit

Programmabegroting 2023-2026

3 3 3 3 3 3 3 5 5 5 9 9 7 11 7 7 7 5 4/12 12 7 10 10 10 4 10 10 Divers 8 5 5 9 6 6 4 / Bedrijfsvoering 4 4 4

020 020 020 020 020 020 020 045 045 045 105 105 085 155 080 080 095 045 030/180 180 095 150 145 145 025 135 135 Divers 100 045 045/ 110 070 070 030/220 030 030 030

40

Dienstverlening: een dienstbare organisatie in contact met inwoners Onderwerpen De belangrijkste onderwerpen in dit programma zijn: • Mensen boven regels • Samenwerking bestuur en organisatie • Organisatieontwikkeling Doelstellingen Onze gemeente moet dienstbare organisatie zijn en in contact met haar inwoners. We zijn in verbinding met onze inwoners. Als dienstbare overheid maken we immers onderdeel uit van een netwerksamenleving. Wij willen een kwaliteitsslag maken door onze dienstverlening centraal te stellen in het contact met inwoners, ondernemers en maatschappelijke partners. We werken vanuit gastvrijheid. Zo weten onze inwoners waar zij aan toe zijn. • De inwoner staat centraal • Koersbepaling voorafgaand aan besluitvorming • Organisatieontwikkeling: een dienstbare netwerkorganisatie Projecten, opdrachten en processen Omschrijving

Mensen boven regels ‘Mensen boven regels’ wordt meer de leidraad in onze manier van werken en denken. Dat betekent ook dat we processen en systemen zo inrichten dat menselijk contact het uitgangspunt is, zowel in de interne als externe dienstverlening. Dit vraagt van organisatie en bestuur om nog meer van buiten naar binnen te werken en zo de kracht van de samenleving beter te benutten en het (vrijwilligers) netwerk in Hardinxveld-Giessendam te vergroten. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We beoordelen onze regels en procedures om deze meer geschikt te maken en in te richten vanuit het principe dat we eerst het gesprek aangaan vanuit de gedachte van dienstbare overheid. Daarmee ontdekken we de vraag achter de vraag en kijken we wat er nodig is. Hiermee zorgen we er voor dat de juiste antwoorden kunnen worden gegeven (waarbij uitleg over regels en procedures kan worden gegeven) en we – bij de wenselijkheid of noodzaak van een procedure – ook de juiste procedure kiezen. • We verbeteren en breiden onze digitale dienstverlening uit met onder andere e-diensten voor aangifte overlijden en melding voorgenomen huwelijk, waarmee we verder aansluiten op de behoefte vanuit inwoners, ondernemers en samenleving. Daarmee wordt invulling gegeven aan de interne en externe vraag naar tijd- en plaats onafhankelijke dienstverlening.

• Intern gaan we met elkaar in gesprek op welke wijze wij de kracht van de samenleving naar binnen kunnen halen (dienstbare overheid). Aansluitend gaan we in gesprek met onze inwoners/ ondernemers/ samenleving om daar praktische invulling aan te geven (concreet: meer contacten in de samenleving onder meer door een open dag in 2023, presentatie van wat de gemeente (de verschillende teams) allemaal doet etc.). Wat gaan we doen na 2023? • Afhankelijk van de stand van zaken continueren we de hierboven genoemde activiteiten of sluiten met onze activiteiten aan op de dan bereikte organisatiedoelen.

Samenwerking bestuur en organisatie Ook tussen bestuur en organisatie wordt ingezet op een andere manier van samenwerken. De aandacht wordt verlegd naar meer contact en interactie met de samenleving en het eerder betrekken van het bestuur bij te maken afwegingen en keuzes. Programmabegroting 2023-2026

41

Wat gaan we specifiek doen in 2023? • We gaan verder met de activiteiten van het platform bestuurlijke processen. Hierin stimuleren we medewerkers om met een andere manier van denken en werken met bestuurlijke processen aan de gang te zijn. Hiermee versterken we de verbinding tussen raad, college en organisatie. • De andere manier van werken wordt verder gefaciliteerd en aangejaagd door een team dat zich bezig houdt met: - de uitwerking van de politieke ambities uit het collegeprogramma en de monitoring daarvan; het signaleren en agenderen van (nieuwe) strategische ontwikkelingen. - versterking van de portefeuillehouders overleggen. - de andere agendering van onderwerpen in college en raad (ontmoeting en debat) door meer het gesprek en de opiniering te introduceren, waarmee een andere verbinding tussen college en raad tot stand komt en er procesmatig en strategisch wordt toegewerkt naar formele besluiten door college en raad. • In verbinding met de inrichting van bestuurlijke processen worden daarover trainingen verzorgd (bestuurlijke processen 2.0). • Reguliere werkzaamheden (waaronder motie/toezeggingen en raadsvragen) worden gemonitord, waarmee correcte en tijdige afhandeling wordt bewaakt. • Aandacht besteden we aan de positionering van de gemeente op strategisch niveau via onder meer de Groeiagenda/regiodeal en onze verbonden partijen.

• Stimuleren van het vasthouden van kennis en kunde in de organisatie. Dat betekent ook een belangrijke plek voor het inwerkprogramma van nieuwe medewerkers en het interne opleidingsprogramma dat grotendeels door eigen medewerkers wordt verzorgd. Wat gaan we doen na 2023? • Afhankelijk van de stand van zaken continueren we de hierboven genoemde activiteiten of sluiten met onze activiteiten aan op de dan bereikte organisatiedoelen.

Organisatieontwikkeling De organisatie is op weg naar een netwerk- organisatie. Binnen de ingezette organisatie- ontwikkeling zijn dienstverlening, samenwerking, concernsturing en persoonlijk leiderschap belangrijke pijlers. In 2023 vindt de implementatie en borging plaats van de pijlers van de netwerkorganisatie. Vanuit het Deloitte rapport lag de eerste focus op de 3 R'en: Rust, Regie en Relatie. Via de doorontwikkeling naar een netwerkorganisatie moet deze elementen de komende tijd geborgd gaan worden, zodat daarna de vraag beantwoord kan worden wat er nodig is om volgende stap naar vierde R van Robuustheid te kunnen zetten. Wat gaan we specifiek doen in 2023? • De implementatie van de netwerkorganisatie moet ervoor zorgen dat er goed wordt samengewerkt tussen de teams, de coördinatie op de inhoud van het werk organisatorisch (beter) verankerd wordt, de concernsturing op de belangrijkste bestuurlijke projecten en processen, de dienstverlening, de organisatieontwikkeling en de bedrijfsvoering in de praktijk concreet plaatsvindt. • De nieuwe medewerkers intensiever begeleiden zodat zij zo snel mogelijk hun weg weten te vinden in onze netwerkorganisatie om hun bijdrage kunnen leveren.

• Op basis van signalen uit de samenleving en de gegevens die zijn gekomen uit het onderzoek naar onze telefonische en email bereikbaarheid zijn we met medewerkers en de teams in gesprek om afspraken te maken over de gewenste werkwijze in onze organisatie en de uitgangspunten van onze dienstverlening. • Op het gebied van participatie is er een kerngroep actief die alle teams opzoekt en bespreekt wat participatie voor dat team betekent en hoe je dat invult. Verder wordt hier voor dit onderwerp verwezen naar het onderdeel participatie (hoofdstuk Regionale samenwerking en participatie). • De groep breed inzetbare medewerkers (ondersteuning) richt zich onder meer op de organisatie van activiteiten die de ontwikkeling van de netwerkorganisatie versterkt (organiseert onder meer ontmoeting tussen teams in het kader van de interne dienstverlening en versterkt daarmee de organisatie brede samenwerking). • Training van teams zelf zoals doorontwikkeling van team KCC gericht op verbreding van hun dienstverlening en ondersteuning van de teams in de organisatie (bijeenkomsten met team KCC) en naar behoefte organiseren van trainingen als feedback geven en ontvangen (verProgrammabegroting 2023-2026

42

•

• • •

stevigen van het elkaar op een goede manier aanspreken en het voeren van het goede gesprek). We blijven inzetten op persoonlijke ontwikkeling van onze medewerkers o.a. door middel van inzet van het ODC meetinstrument. Op basis van de uitkomsten daarvan worden in gesprek met de medewerkers kwaliteiten en ambities in beeld gebracht en ontwikkelafspraken gemaakt. Daarbij kijken we ook hoe we andere werkzaamheden kunnen bieden aan medewerkers die aansluiten bij de persoonlijke kwaliteiten en ontwikkelbare competenties. We voorzien in meet- of monitorinstrumenten waarmee we onze vorderingen in kaart krijgen. Dat geldt zowel onze interne als externe dienstverlening (denk hierbij onder meer aan (burger)enquêtes, (burger)panel dienstverlening, herhaling telefonisch- en e-mail onderzoek). We maken een plan voor plaats- en tijdonafhankelijk werken, waarmee we de moderne cultuur van samenwerken in onze organisatie stimuleren. We anticiperen op het aflopen van stutten en verstevigen in 2023.

Wat gaan we doen na 2023? • Afhankelijk van de stand van zaken continueren we de hierboven genoemde activiteiten of sluiten met onze activiteiten aan op de dan bereikte organisatiedoelen.

Relatie met financiële begroting Onderwerp

Programma (financieel)

Productnummer

Mensen boven regels Samenwerking bestuur en organisatie Organisatieontwikkeling

Bedrijfsvoering 1 Bedrijfsvoering

220 000 220

Programmabegroting 2023-2026

43

Regionale samenwerking & participatie Onderwerpen De belangrijkste onderwerpen in dit programma zijn: • Regionale samenwerking • Bestuursstijl • Participatie Doelstellingen Onze gemeente werkt regionaal samen om onze lokale gemeenschap te versterken en te verbeteren. Ons uitgangspunt is en blijft dat regionale samenwerking waarde toevoegt aan HardinxveldGiessendam: we doen lokaal wat kan en regionaal wat moet. Daarnaast zetten we ons in om vorm te geven aan participatie, waarbij we blijven leren en benutten de kennis van buiten.

Projecten, opdrachten en processen Omschrijving

Regionale samenwerking Regionale samenwerking versterkt Wij werken regionaal samen om onze lokale gemeenschap te versterken en te verbeteren. Ons uitgangspunt is en blijft dat regionale samenwerking waarde toevoegt aan HardinxveldGiessendam: we doen lokaal wat kan en regionaal wat moet. We werken samen vanuit lokale autonomie, inhoudelijke opgaves en de dienstverlening aan inwoners. Flexibiliteit in te maken keuzes en de kracht van de samenwerking stellen we centraal. We dragen actief bij aan de regionale samenwerking en zoeken verbinding met andere overheden en netwerkpartners. We doen geen zaken dubbel en hebben respect voor verschillen. Onze rol als verbinder tussen Drechtsteden en de Alblasserwaard willen we versterken. Wat gaan we specifiek doen in 2023? ▪ Op het gebied van de Groeiagenda / Smart Delta Drechtsteden werken we meervoudig lokaal samen om regionale en lokale doelen in de samenleving te realiseren. Zie hiervoor de tekst bij ruimtelijk economische doelen. ▪ We werken breed regionaal samen, niet alleen in de Drechtsteden, maar op sommige onderdelen ook in de Alblasserwaard / Vijfheerenlanden of Gorinchem. Wij zien onze positie als verbinder tussen de verschillende gebieden, juist vanuit onze geografische ligging. We bekijken per dossier wat de beste samenwerkingsvorm is. Dat doen we zowel in 2023 als de jaren erna.