Jaarrekening 2021 - definitieve versie raad.pdf

-156 -71 0 -400 -626 5.616 1.605 15 2.112 66 9.414 8.788 2.265 0 2.265 -666 -14 -680 1.585 10.373 10.373

-309 -109 -0 -426 -844 5.099 1.916 0 1.144 56 8.214 7.370 2.490 0 2.490 -714 -14 -728 1.762 9.132 9.132

-300 -127 0 -326 -752 4.747 2.023 0 686 48 7.503 6.751 1.060 121 1.181 -23 -232 -254 926 7.678 7.678

Resultaat 2021

-153 -39 -0 -26 -218 -517 310 -15 -968 -11 -1.200 -1.418 225 -0 225 -48 0 -48 177 -1.240 -1.240

Financiële analyse jaarrekening 2021 ten opzichte van begroting 2021: Begroting 2021 Jaarrekening 2021 Verschil

10.373 9.132 1.240

Het resultaat van Programma 2 is als volgt te verklaren: Onderwerpen Onderhanden werken Kapitaallasten Uren Doorbelastingen Corona uitgaven TV21 Verkeer en vervoer TV22 Parkeren TV24 Economische havens en waterwegen Diversen Totaal

Voordeel

Nadeel

Verwijzing toelichting

1.264 100 80 14 81 83 53 1.495

75

1) 2) 3)

255

1.240

- 47 -

De verklaring van de afwijking is als volgt: 1) Het voordelig resultaat op dit taakveld kan met name worden verklaard doordat de onderhoudskosten op jaarbasis lager zijn uitgevallen dan oorspronkelijk verwacht. 2) Op dit taakveld is per saldo een nadeel ontstaan van € 75.000. Dit wordt veroorzaakt door hogere lasten in met name ozb, onderhoud en gas/elektra van de Houtwalgarage. Vermoedelijk heeft dit een structureel karakter wat zal leiden tot verhoging van de budgetten. 3) Per saldo is op dit taakveld sprake van een voordelig resultaat. Dit wordt met name veroorzaakt door hogere baten uit havengelden. Zoals aangegeven in de paragraaf Lokale Heffingen is hierdoor de kostendekkendheid havens op rekeningbasis toegenomen ten opzichte van de geprognosticeerde kostendekkendheid bij begroting. Zie paragraaf Lokale Heffingen.

- 48 -

2.3 Programma 3 Economie ALGEMEEN Doelstelling Wij werken aan een samenleving waarin mensen en organisaties gestimuleerd worden en de ruimte krijgen om te ondernemen. Onder de noemer ‘ondernemend’ vallen alle beleidsterreinen die tot doel hebben de totale economische activiteit in stad en regio te vergroten. Hoewel deze beleidsterreinen elk een eigen dynamiek kennen, hebben ze een gezamenlijk doel; het versterken van de economische kracht van Harderwijk, haar ondernemers en haar inwoners. De economische kracht van Harderwijk uit zich in de mate waarin de inwoners in staat zijn passend werk te vinden en de mate waarin ondernemers en bedrijven in staat worden gesteld zich te ontwikkelen. Vanwege de economische verwevenheid in de regio zoekt Harderwijk bij het versterken van de economische kracht de samenwerking met de regiogemeenten. Wij werken aan het versterken van de economie in Harderwijk door het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling, door concreet invulling te geven aan stadspromotie en door te blijven werken aan het verbeteren van ons vestigingsklimaat.

Het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling • Onderzoeken mogelijkheden voor duurzame en circulaire economie; • Benutten van de economische kansen die Lelystad Airport gaat bieden; • Uitvoeren van de detailhandels- en kantorenvisie en regionale visie bedrijventerreinen; • Onderzoeken verkeersstromen van en naar onze werklocaties, inclusief de openbaar vervoersverbindingen; • Evalueren van de van de winkeltijdenverordening; • Versterken van de binnenstad door deze aantrekkelijker te maken met als resultaat een langere verblijfsduur van bezoekers die meer geld besteden; • In de volle breedte benutten van de samenwerking tussen de winkel- en horecaondernemers het culturele aanbod (SAP) de evenementenorganisaties en Heerlijk Harderwijk in Bureau Binnenstad met als resultaat een professionele samenwerking in de binnenstad.

Economische promotie van Harderwijk door het continueren van de promotie en positionering van Harderwijk als een toeristische bestemming in binnen- en buitenland • Samen met de evenementenorganisatoren de harderwijker evenementen verduurzamen; • Uitvoeren van de Uitvoeringsagenda van het ‘visieplan versterken buitenlands toerisme’ met regiogemeenten; • Evenementenlocaties in te richten volgens de opgestelde locatieprofielen; • Het versterken van het thema Hanze in Harderwijk; • Het realiseren van het Toeristisch Informatiepunt in het oude stadhuis (Markt 1). Wij werken aan het verbeteren van het vestigingsklimaat en aan de kwaliteit van bedrijventerreinen • Uitvoeren van het Regionaal Programma Bedrijventerreinen dat in 2019 in samenwerking met regiogemeenten wordt opgesteld. Een regionaal servicepunt voor bedrijven is onderdeel van dit plan. Harderwijk is initiatiefnemer voor de sub-regio Noord Veluwe West. • Het monitoren van de kwaliteit van het vestigingsklimaat voor alle werklocaties in Harderwijk en met de ondernemers noodzakelijke aanpassingen uitvoeren. Wij werken aan het versterken van de economie in Harderwijk door het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling en door concreet invulling te geven aan stadspromotie.

Inhoud Het programma omvat activiteiten die gericht zijn op ondersteuning en uitbouw van het bestaande economisch potentieel. Hieronder vallen o.a. bedrijventerreinen, land en tuinbouw, winkelcentra, werkgelegenheid, markten, exploitatie van gemeentelijke eigendommen, maar ook beurzen, evenementen, en volksfeesten.

- 49 -

Ontwikkelingen De economische ontwikkeling van Harderwijk heeft zich een aantal jaren positief ontwikkeld. Tot en met 2019 zagen we bedrijven groeien en de werkloosheid dalen. In 2020 heeft de Corona crisis ook Nederland vrij abrupt in economisch onzeker vaarwater doen belanden. De Corona crisis heeft ook Harderwijk en de harderwijker economie geraakt. Het is op dit moment niet duidelijk welke effecten tijdelijk en welke effecten een meer permanent karakter hebben. Ook niet of, en hoe snel, de bedrijven weer in staat zijn om weer te kunnen groeien. Het is duidelijk dat de effecten voor verschillende economische sectoren verschillend uitpakken. Daar waar bijvoorbeeld de horeca, detailhandel en vrijetijdssector grote klappen hebben gekregen zijn er ook sectoren die minder hebben geleden onder, of zelfs hebben geprofiteerd van, de corona crisis. Deze economisch onzekere tijden maken dat we gezamenlijk met ondernemers, en zeker ook met de provinciale en landelijke overheid moeten onderzoeken waar wij lokale en regionale maatregelen kunnen treffen zodat wij een concrete bijdrage kunnen leveren aan de economie. Dat is een van de belangrijkste opgaven voor de komende jaren. In 2021 gaan we ons richten op het behouden en versterken van bedrijvigheid vanuit de situatie die in 2020 door Corona crisis is ontstaan.

In 2021 gaan we de eerste stappen zetten om economische beleid in EHZ verband voor te bereiden.

Verbonden partijen N.v.t. Beleidskaders • Visie op een andere Binnenstad; • Detailhandelsvisie; • Kantorennota; • Economische positionering Harderwijk; • Regionaal Programma Werklocaties;

- 50 -

TAAKVELDEN 3.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Economische ontwikkeling B. van Bijsteren Stad & Omgeving N. Dirksen

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • Uitvoeren Economische Positionering Harderwijk; • Economische Platform Harderwijk; • Contacten onderhouden met de wijkwinkelcentra, Bedrijvenkring en warenmarkt; • Samenwerken met de regio op het gebied van diverse economische thema’s onder andere RPW, oriëntatie gebiedsagenda, Lelystad Airport; • Versterken samenwerking in de binnenstad i.s.m. Heerlijk Harderwijk. Specifiek • Stappen zetten in het ontwikkelen van de circulaire economie; • Het benutten van de economische kansen die Lelystad Airport gaat bieden. Een goede bereikbaarheid van Lelystad Airport vanuit Harderwijk per auto en openbaar vervoer is van belang; • Verbeteren van alle verkeersstromen van en naar onze werklocaties. Ook de openbaar vervoersverbindingen worden hierin meegenomen.

Samen met ondernemers werken aan verbeteringen; • Economische ontwikkeling van de EHZ-gemeenten goed positioneren in de omgevingsvisies; • Samen met betrokken partijen doorgaan met het versterken van de binnenstad door deze aantrekkelijker te maken door te werken met verschillende functies in de binnenstad en het havengebied; • De samenwerking met de RS4 gemeenten (Zutphen, Doetinchem, Tiel en Harderwijk) versterken; • Goed doorvertalen van landelijke en provinciale Corona stimuleringsmaatregelen; • Het in de coronacrisis opgezette ondernemersloket verder te ontwikkelen niet alleen als vraagbaak in het kader van Corona maar ook als centraal punt voor de komende lokale en regionale economische opgaven op financieel en sociaal-maatschappelijke gebied; • Actief deelnemen aan de vervolgstudie Kracht van Oost. Nieuw beleid • Naar aanleiding van Kracht van Oost 2.0 wordt de economische positionering van EHZ-gemeenten uitgewerkt. Wat hebben wij ervoor gedaan? • Circulaire economie: De ondernemers in Harderwijk gebruiken de meeste materialen en produceren het meeste afval in Harderwijk. De ondernemers zullen uiteindelijk ook invulling moeten gaan geven aan de circulaire economie. Kennisdelen is belangrijk en circulaire ondernemers een podium bieden ook. Door het oprichten van Cirkelstad Harderwijk is een begin gemaakt met het kennisdelen.

De geplande bedrijvenontmoetingsdag stond in het teken van circulaire economie maar is door Corona helaas niet doorgegaan; • Startups: Het is een gekoesterde wens om meer (circulaire) startups naar Harderwijk te trekken. We hebben een onderzoek uitgevoerd en hieruit komt naar voren dat de samenwerking MBO/HBO, overheid en bedrijfsleven geïntensiveerd zal moeten worden en dat de gemeente opzoek moet gaan naar een fysieke plek waar we startups een plek kunnen bieden en/of een plek waar startups elkaar kunnen ontmoeten; • Bereikbaarheid van Lelystad Airport: De luchthaven verdient een goede ontsluiting. We hebben afgelopen jaar ingezet op het verbeteren van het spoorproduct dat deels overlapt met het dossier Intercity Harderwijk. Via de verschillende spoortafels (OV2040) en het programma Noord-Veluwe bereikbaar (MIRT-traject corridor A28) wordt de bereikbaarheid geagendeerd en verder gebracht naar de onderzoeksfase voor realisatie van een keerlus (benodigd voor een IC-stop). Het zijn twee opzichzelfstaande dossiers (IC-stop en Lelystad Airport) echter is er synergie.

Dit hebben we ook bij de landelijke politiek onder de aandacht gebracht op 29 oktober tijdens een 2e Kamercommissie bezoek aan Lelystad Airport; • Verbeteren van alle verkeersstromen van en naar onze werklocaties: In samenspraak met de provincie is een onderzoek uitgevoerd naar de verbetering van de bereikbaarheid bedrijventerrein Lorentz. De bevindingen van dit onderzoek worden in Q1 2022 aan de gemeenteraad teruggekoppeld; • Samenwerking versterking binnenstad: In 2021 is de pilot samenwerking Binnenstad voortgezet. Deze pilot werd gecoördineerd vanuit Heerlijk Harderwijk. De pilot bestaat uit de inzet van een coördinator binnenstad, - 51 -

centrumadviseur en evenementen coördinator. De focus lag op versterking van de samenwerking tussen de verschillende pijlers en in het bijzonder de organisatie van ondernemers (BOH). Ook in 2021 was er speciale aandacht voor de corona maatregelen en het veilig laten functioneren van de binnenstad; In het najaar van 2021 is gestart met het proces tot een nieuwe binnenstad visie. Deze visie wordt samen met de verschillende binnenstad partners opgesteld; Samenwerking RS4 gemeenten versterken: In RS4-verband is er in 2021 samen met de provincie onderzoek gedaan naar de meerwaarde van cultuur in de RS4-gemeenten. Dit is een onderzoek naar de maatschappelijke en economische effecten van culturele voorzieningen in Doetinchem, Harderwijk, Tiel en Zutphen. De resultaten worden begin 2022 verwacht; Corona aanpak: De in 2021 gestarte aanpak om via het Ondernemersloket Harderwijk samen met ondernemers en ambtenaren een eerste hulplijn te bieden bij hulpvragen is gecontinueerd en definitief vormgegeven via de gemeentelijke website. Wat betreft de bedrijventerreinen, winkelcentra en binnenstad is er doorlopend de vraag of er ondernemers in de knel komen. Bij individueel contact en tijdens de reguliere overlegstructuren. De knelpunten liggen met name in de binnenstad (horeca/detailhandel). In de binnenstad is de Corona- gebiedsaanpak ook in 2021 ingezet (o.a.

bebording, inzet bike stewards en extra fietsenstallingen); Kracht van Oost 2.0: De gemeente heeft deelgenomen aan het onderzoek Kracht van Oost 2.0. In tegenstelling tot Kracht van Oost 1.0 is Kracht van Oost 2.0 een onderzoek gericht op landsdeel Oost en dus minder gericht op de regio’s. De provincies Overijssel en Gelderland hebben de resultaten ingezet als agenda van Oost NL voor de landelijke verkiezingen.

• •

•

•

Rekening 2020 TV31 - Economische ontwikkeling Baten Lasten Onttrekking TV31 - Economische ontwikkeling - Totaal

Begroting 2021 -20 146 0 126

Rekening 2021 -28 322 -68 226

Resultaat 2021 -97 219 -68 54

-69 -103 0 -173

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Functiemenging: weerspiegelt verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen (Bron: CBS BAG/LISA)

60

Harderwijk

55 50 45 40 2016

2017

2018

2019

2020

3.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

Taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur B. van Bijsteren Stad & Omgeving R. van der Leeden Rekening 2020

TV32 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX) Baten Lasten TV32 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX) - Totaal

Begroting 2021 0 0 0

Rekening 2021 -2.778 2.778 0

-10.284 2.868 -7.417

Resultaat 2021 -7.506 90 -7.417

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

- 52 -

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • Verwerving, productie en levering van bouwrijpe grond; • Het opstellen en jaarlijks actualiseren van exploitatieopzetten; • Aankopen, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken; • Het uitgeven van bouwrijpe kavels voor bedrijfsvestiging; • Het opstellen van koop-, ontwikkel- en/of exploitatieovereenkomsten; • Het onderzoeken van de financiële haalbaarheid van stedenbouwkundige plannen. Specifiek • Samen met omliggende gemeenten (EHZ, en Putten) de ontwikkeling van de bedrijventerreinen op lange termijn (2030) verkennen en verdiepen Regionaal Programma Werklocaties; • Uitvoeren van het nieuwe Regionaal Programma Bedrijventerreinen. Een regionaal servicepunt voor bedrijven is onderdeel van dit plan. Harderwijk is initiatiefnemer voor de sub regio Noord Veluwe West; • Het monitoren van de kwaliteit van het vestigingsklimaat voor alle werklocaties in Harderwijk en met de ondernemers noodzakelijke aanpassingen uitvoeren. Het gaat hierbij vooral om nog beter aan te sluiten bij de wensen van ondernemers; • Lorentz III wordt verder bouwrijp gemaakt en waar mogelijk deels woonrijp, na vestiging bedrijven. Ter hoogte van de Newtonweg wordt middels de aanleg van een rotonde een verkeersverbinding gemaakt met het nieuwe gedeelte.

Wat hebben wij ervoor gedaan? • Diverse verkoopgesprekken gevoerd met verschillende bedrijven die zich willen vestigen op het bedrijventerrein; • In de buitenruimte zijn diverse projecten opgestart met betrekking tot het bouw- en woonrijp maken van de kavels. Er lopen op dit moment nog gesprekken over het stroom netwerkcapaciteit met de netbeheerder; • Werklocaties is een van de gekozen thema’s voor de Gebiedsagenda. Op dit thema vindt samenwerking plaats met Ermelo, Harderwijk, Zeewolde en aangevuld met de gemeente Putten; • Er is een structureel overleg tussen Ermelo, Harderwijk, Zeewolde, Putten en de Provincie waarbij de ontwikkelingen van de bedrijventerreinen op regionaal niveau op de agenda staat. Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar (Bron: LISA)

200 Harderwijk

150 100

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

50 0 2016

2017

2018

2019

2020

- 53 -

3.3 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen B. van Bijsteren Stad & Omgeving H. Annink

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • Versterken van de koopfunctie van de stad; • Versterken van de horecafunctie van de stad; • Uitvoering van werkzaamheden voor het houden van een weekmarkt; • Ondernemers hulp bieden bij zijn/haar vraag naar arbeid in samenhang met werkzoekenden inwoners en ZZP’ers.; • Het ondernemersloket ziet de ondernemer niet alleen als aanjager van de economie, maar ook als mens van zijn persoonlijke huishouden; • Ondernemers en gemeente zetten gezamenlijk in op een zo groot mogelijke arbeidsparticipatie. Wat hebben wij ervoor gedaan? • Tijdens de Corona periode hebben wij gezorgd voor een gezamenlijk aanpak waardoor de binnenstad met de beperkingen die er waren zo goed mogelijk kon blijven functioneren. O.a. door de inzet van cockpit Covid gebiedsaanpak, meewerken aan de tijdelijke uitbreiding van de terrasruimte en de inzet van Bike Stewards; • Samen met de verschillende binnenstadspartners gestart met het opstellen van een nieuwe binnenstadsvisie om te zorgen voor een toekomstbestendige binnenstad; • Pilot binnenstadssamenwerking voortgezet.

Dit heeft ervoor gezorgd dat de organisatiegraad in de binnenstad is verbeterd en de samenwerking tussen de verschillende binnenstadspartners is verbeterd; • Samenwerking met de marktcommissie, Marktmeester en marktondernemers met extra aandacht voor gevolgen Corona beperkingen, functioneren, branchering en opstelling; • Het ondernemersloket is voortgezet is beschikbaar voor vragen van ondernemers en waar mogelijk zijn ondernemers direct of indirect bijvoorbeeld door verbinding met schuldhulpverlening/Meerinzicht of externe partijen geholpen; • Arbeidsmarkt en arbeidsparticipatie: Er is gewerkt aan een Werkgevers Steunpunt voor de regio EHZP. Rekening 2020 TV33 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Baten Lasten TV33 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen - Totaal

Begroting 2021 -21 419 398

Rekening 2021 -36 450 413

Resultaat 2021 -58 372 314

-21 -77 -99

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

3.4 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Economische promotie B. van Bijsteren Stad & Omgeving N. Dirksen Rekening 2020

TV34 - Economische promotie Baten Lasten Dotatie TV34 - Economische promotie - Totaal

Begroting 2021 -324 586 0 262

Rekening 2021 -486 675 0 188

Resultaat 2021 -296 672 0 376

190 -3 0 188

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • Versterken evenementen door verstrekken van evenementensubsidie; • Uitvoeren evenementenbeleid; • Thema Hanze verder uitbouwen; • Ondernemers betrekken bij marketingactiviteiten; • Versterken van de stadsmarketing/stichting Heerlijk Harderwijk en het Toeristisch Informatie Punt. - 54 -

Specifiek • Samen met de evenementenorganisatoren de Harderwijker evenementen verduurzamen; • Uitvoeren van de Uitvoeringsagenda van het ‘Visieplan versterken buitenlands toerisme’ met regiogemeenten; • Meer evenementenlocaties in te richten volgens de opgestelde locatieprofielen; • Samen met de Hanzesteden werken aan Icoonjaar Hanze 2023; • Het versterken van het Toeristisch Informatiepunt in het oude stadhuis (Markt 1). Nieuw beleid • Het thema Hanze in Harderwijk, nationaal en internationaal versterken met als belangrijke mijlpaal deelname aan programma ‘2023 Hanzejaar als toeristisch thema’ van NBTC (Nederlands Bureau voor Toerisme en Congressen); • In Perspectief Hanzesteden is aangegeven dat extra aanbodontwikkeling gewenst is. Placemaking op basis van de eigen sterke identiteit, positionering en vraag. Daarbij is duurzaamheid de basis van de doorontwikkeling. Een strategische programmering is daarbij essentieel en kan uitermate goed bijdragen aan een versterkte beleving en promotie richting het icoonjaar 2023.

Wat hebben wij ervoor gedaan? • Verduurzamen evenementen: actief organisatoren betrokken bij de inventarisatie en gezamenlijk afspraken voor de toekomst gemaakt; • Versterken buitenlands toerisme: Het plan “Versterken buitenlands toerisme” is uitgevoerd en afgerond; • Hanzejaar 2023: Samen met Hanzesteden marketing en andere steden en partners gewerkt aan Bidboek Hanzejaar 2023. Op lokaal niveau is inmiddels ook een werkgroep opgesteld. Heerlijk Harderwijk is de trekker van het lokale programma Hanzejaar 2023; • Locatieprofielen: De locatieprofielen zijn verder aangescherpt en in routing gebracht. Deze zijn eind 2021 ter inzage gelegd; • Samenwerking versterking binnenstad: In 2021 is de pilot samenwerking Binnenstad voortgezet. Deze pilot werd gecoördineerd vanuit Heerlijk Harderwijk. De pilot bestaat uit de inzet van een coördinator binnenstad, centrumadviseur en evenementen coördinator. De focus lag op versterking van de samenwerking tussen de verschillende pijlers en in het bijzonder de organisatie van ondernemers (BOH). Samen met de ondernemers zijn er diverse activiteiten opgezet (onder andere F1 weekend, vlaggen en lopers).

- 55 -

TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 3 Rekening 2020

Resultaat (best.bep.) Lasten / Baten Functie Totaal Programma's PROG3 Economie Resultaat bepaling Baten

TV31 TV32 TV33 TV34

Baten - Totaal Lasten TV31 TV32 TV33 TV34 Lasten - Totaal Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming Dotatie TV34 Dotatie - Totaal Ontrekking TV31 Ontrekking - Totaal Resultaat bestemming - Totaal PROG3 Economie - Totaal Totaal Programma's - Totaal

672

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX) Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

Prim. begroting 2021

Totale begroting 2021

Rekening 2021

-89 0 -43 -486 -618 241 0 452 648 1.340 722 0 0 0 0 0 722 722

-28 -2.778 -36 -486 -3.328 322 2.778 450 675 4.224 896 0 0 -68 -68 -68 828 828

-97 -10.284 -58 -296 -10.735 219 2.868 372 672 4.130 -6.604 0 0 -68 -68 -68 -6.672 -6.672

-20 0 -21 -324 -365 146 0 419 586 1.151 786 0 0 0 0 0 786 786

Economische ontwikkeling Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX) Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Economische promotie

Economische promotie Economische ontwikkeling

Resultaat 2021

-69 -7.506 -21 190 -7.407 -103 90 -77 -3 -94 -7.500 0 0 0 0 0 -7.500 -7.500

Lasten TV31 Economische ontwikkeling

219

Lasten TV32 Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX)

372

2.867

Lasten TV33 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen Lasten TV34 Economische promotie

Financiële analyse jaarrekening 2021 ten opzichte van begroting 2021: Begroting 2021 Jaarrekening 2021 Verschil

828 -6.672 7.500

Het resultaat van programma 3 is als volgt te verklaren: Onderwerpen Onderhanden werken Onderhanden werken neutraal TV3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur (Grex) TV3.3 Markten m.b.t. afvalverwerking onderhoudsbedrijf TV3.4 Toeristenbelasting TV3.4 Forensenbelasting Diversen Totaal

Voordeel

Nadeel

Verwijzing toelichting

106 34 7.417 94

40 7.691

119 72

1) 2) 3) 4)

191

7.500

- 56 -

De verklaring van de afwijking is als volgt: 1) Het voordeel is de uitkomst van de herziening grondexploitatie Lorentz. Een uitgebreidere toelichting wordt gegeven in de paragraaf Grondbeleid en bij de toelichting op de balans. 2) Het Stadsbedrijf heeft in de begroting 2021 haar budgetten herzien en een aantal budgetten verschoven. Het budget afvalwerking onderhoudsbedrijf is echter onjuist van taakveld 7.3 Afval naar taakveld 3.3 Markten verplaatst in 2021. Bij de begroting 2022 is dit gecorrigeerd en reeds aangegeven in de financiële analyse. Dit levert nu in 2021 eenmalig op taakveld 3.3 een ‘voordeel’ op van € 95.000 en op taakveld 7.3 een ‘nadeel’ van € 95.000. Dit heeft per saldo derhalve geen effect. 3) Door Corona is de toeristische sector hard getroffen. Dit heeft zijn weerslag op de opbrengsten toeristenbelasting. Er is sprake van een nadeel van € 119.000,-, zie ook de paragraaf Lokale Heffingen. 4) Er is sprake van een nadeel van € 72.000. Door de besluitvorming omtrent Vitale Vakantieparken laten steeds meer mensen zich inschrijven op de vakantieparken waardoor geen forensenbelasting meer kan worden geheven. Zie ook de paragraaf Lokale Heffingen.

- 57 -

2.4 Programma 4 Onderwijs ALGEMEEN Doelstelling Voor elk kind een ononderbroken ontwikkelingstraject in het (passend) onderwijs en een startkwalificatie of een leer-werktraject richting de arbeidsmarkt voor alle jongeren. Wij hebben de wettelijke plicht om voor adequate onderwijshuisvesting te zorgen. Volwassenen kunnen hun basisvaardigheden ontwikkelen. Onderwijs vormt. Het biedt alle Harderwijkers kansen om hun talenten zo goed mogelijk te ontwikkelen en te benutten. We richten ons samen met onze partners vooral op kwetsbare groepen die meer aandacht nodig hebben om het hoogst haalbare uit zichzelf te kunnen halen. We streven voor iedereen naar een passende deelname aan de maatschappij. Ons streven is dat volwassenen in Harderwijk hun basisvaardigheden zoals taal- en rekenvaardigheden kunnen blijven ontwikkelen. Ook richten we ons op bewustwording van het belang van toegankelijke informatie voor iedereen, zodat ook minder hoogopgeleide inwoners alle informatie tot hun beschikking hebben. We vinden het belangrijk dat het onderwijs beschikt over voldoende en adequate huisvesting. We hebben aandacht voor versterking van de regionale functie van het beroepsgerichte onderwijs in Harderwijk, dat goed aansluit op de lokale- en regionale arbeidsmarkt. Verbinding tussen VO-scholen in de regio en het MBO is daarvoor van belang.

En ook vernieuwend onderwijs dat gericht is op brede ontwikkelingen in de maatschappij, zoals innovatie in techniek en zorg, denk bijvoorbeeld aan robotisering. Daarmee sluit het onderwijs goed aan op wat bedrijven en instellingen nodig hebben en vergroten we de arbeidskansen voor Harderwijkers.

Inhoud Dit programma bevat de activiteiten op het gebied van onderwijs. In Harderwijk werken gemeente en onderwijs nauw samen met alle partners op o.a. het beleidsterrein jeugd en sport om ontwikkelingen op elkaar aan te sluiten en de jeugd optimaal te ondersteunen. Een goed en een breed aanbod van onderwijs vormt een belangrijke randvoorwaarde voor de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de stad als woon- en werkgemeente. Ontwikkelingen Passend Onderwijs Instrumenten die op basis van de ontwikkelagenda passend onderwijs ontstaan, worden lokaal en regionaal uitgerold met als doel ieder kind in Harderwijk en de regio steeds zo snel mogelijk op de meest passende onderwijs(zorg)plaats te krijgen. Voortijdig School Verlaten Onderwijs en gemeenten hebben ter voorkoming en bestrijding van VSV (voortijdig schoolverlaten) in samenspraak met partners op het gebied van o.a. zorg, arbeid en participatie een nieuw regionaal programma opgesteld. De komende vier jaar (2021-2024) wordt dit plan uitgevoerd. Onderwijshuisvesting De raad heeft in april 2020 de onderwijsvisie vastgesteld. In een plan van aanpak wordt aangegeven hoe en wanneer de verschillende uitgangspunten geclusterd worden opgepakt. Dit plan gaat uit van het gereedkomen van een Integraal (onderwijs) Huisvestingsplan in 2021

Verbonden partijen N.v.t. Beleidskaders Wet op het primair onderwijs, Wet op het voortgezet onderwijs, Wet educatie en beroepsonderwijs, Wet op de expertisecentra Wet Kinderopvang Leerplichtwet, ambtsinstructie Beleidsplan Leerlingzaken 2016-2020 Beleids- en afsprakenkader RMC 2017-2020 VSV-programma 2021-2024 Notitie OAB-beleid 2019 - 2022 Notitie Brede school 2010 - 2014 Regioplan Laaggeletterheid 2020 – 2024 Uitvoeringsprogramma laaggeletterdheid Harderwijk 2021-2024

- 58 -

TAAKVELDEN 4.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Openbaar basisonderwijs M. Companjen Mens & Maatschappij R. van der Ruyt Rekening 2020

TV41 - Openbaar basisonderwijs Lasten TV41 - Openbaar basisonderwijs - Totaal

Begroting 2021 323 323

Rekening 2021 336 336

Resultaat 2021 354 354

19 19

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • Beoordeling op de begroting, jaarrekening, accountantsverklaring en het jaarverslag; • Toezicht houden op het openbare karakter van het door stichting Proo te verzorgen onderwijs; • Benoeming van leden van de Raad van Toezicht; • Instemmen met voorstellen tot wijzigen van de statuten. In regionaal verband wordt er toezicht uitgeoefend op de stichtingen die het openbaar onderwijs verzorgen: stichting Proo en stichting RSG Slingerbos | Levant. Hiervoor vindt 2x per jaar in regionaal verband overleg plaats met de onderwijsbesturen, dit wordt het Coördinatiepunt genoemd. Wat hebben wij ervoor gedaan? Regulier beleid is conform uitgevoerd. 4.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Onderwijshuisvesting M. Companjen Mens & Maatschappij K. Traas

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier • Tweejaarlijks leerling-prognoses verwerken; • Jaarlijks ruimteverdeling maken met toestemmingen verhuur; • Beoordelen jaarlijkse aanvragen huisvestingsprogramma; • Jaarlijks schouwen van de gebouwen; • Doordecentralisatie voortgezet (speciaal)onderwijs: beoordelen verantwoordingen en meerjareninvesteringsplannen en vijfjaarlijks evalueren; • Kennisnemen van bouwplannen in relatie tot adequate huisvesting/kwaliteitsverbetering; • In samenwerking met Domein Ruimte uitvoering geven aan routekaart Duurzaamheid. Specifiek • Uitvoeren van onze wettelijke plicht voor adequate onderwijshuisvesting, met aandacht voor duurzaamheid; • Het opstellen van een integraal huisvestingsplan samen met het onderwijs. In dit gezamenlijke plan wordt het kader voor ten minste een periode van 16 jaar vastgesteld. Op basis van de afgesproken ambities in de onderwijsvisie wordt aangegeven wat dit betekent voor de huisvesting. Hierbij worden ook de rollen, posities en verantwoordelijkheden van de betrokken participanten weergegeven. Nieuw beleid • Constructiefouten (voegwerk) herstellen bij VCO-locatie Vliepad 5 zodat adequate onderwijshuisvesting geborgd blijft.

- 59 -

Wat hebben wij ervoor gedaan? Veel van de reguliere taken komen terug in de specifieke taak: opstellen IHP. Hier wordt nog steeds Uitvoering aan gegeven. IKC en KC-vorming zijn belangrijke onderwerpen binnen het IHP. Het IHP zal in 2022 worden vastgesteld. Constructiefout Vliepad 5 (nieuw beleid) is hersteld. Rekening 2020 TV42 - Onderwijshuisvesting Baten Lasten Dotatie Onttrekking TV42 - Onderwijshuisvesting - Totaal

-192 3.293 892 -1.271 2.722

Begroting 2021

Rekening 2021 -126 3.471 892 -1.271 2.966

Resultaat 2021

-943 4.091 892 -1.153 2.887

-817 620 0 118 -79

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

4.3

Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

M. Companjen, G.J. van Noort Mens & Maatschappij S. Rijnbeek

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier 1. Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid • Het zo vroeg mogelijk laten stellen van juiste indicaties (dreigende) taalachterstanden; • Het geven van voorlichting over (dreigende) taalachterstanden, de gevolgen daarvan en de mogelijke interventies aan ouders van betrokken kinderen; • Groepen taalstimulering voor ouder en kind, voor kinderen in de leeftijd 6 maanden - 2 jaar; • Zorgen voor voldoende aanbod voorschoolse educatie aan peuters tussen 2 en 4 jaar; • Het laten geven van vroegschoolse educatie aan leerlingen in groepen 1 en 2 van het basisonderwijs; • Uit laten voeren van de Voorlees Express; • Het laten geven van extra (taal)onderwijs aan leerlingen van het basisonderwijs in zgn. schakelklassen); • Het op verschillende manieren stimuleren van ouders om betrokken te raken en te blijven bij de (school)ontwikkeling van hun kinderen, om samen met de kinderen ook thuis te lezen en te zingen en met taal bezig te zijn en om naar ouderavonden en dergelijke te komen.

•

2. Leerplicht en RMC Het controleren en handhaven van de leerplicht (van 5 tot en met 15 jaar) en de kwalificatieplicht (16- en 17-jarigen) bij Meerinzicht Sociaal; Het voorkomen en tegengaan van voortijdig schoolverlaten door middel van diverse activiteiten gericht op groepen jongeren en op individuele (potentieel) voortijdig schoolverlaters door Meerinzicht Sociaal en welzijn- en sportorganisaties; Het registreren, monitoren, doorgeleiden en activeren van jongeren zonder startkwalificatie en jongeren afkomstig van het Praktijk- Voortgezet speciaal onderwijs tot 23 jaar richting onderwijs, arbeidsmarkt en/of gemeentelijke voorzieningen, trajecten (sluitend vangnet) bij Meerinzicht Sociaal; Het uitvoeren van RMC taken als regionale RMC-contactgemeente en het regionaal VSV-programma, deels uitgevoerd door Meerinzicht Sociaal; Stimuleren van vroeg signalering en samenwerking in het kader van passend onderwijs ten behoeve van o.a. onderwijs-jeugdzorg arrangementen; Uitvoeren van verordening Leerlingenvervoer, o.a. ter ondersteuning passend onderwijs.

• • •

3. Kinderopvang en peuterspeelwerk Uitvoeren en monitoren Subsidieregeling Peuteropvang en voorschoolse educatie; Inspecteren en handhaven van de Wet Kinderopvang; Actueel houden van het Landelijk Register Kinderopvang.

• • • • •

• •

4. Volwasseneneducatie Harderwijkers van 18 jaar en ouder met een geringe taal- en rekenvaardigheid ondersteunen door het bieden van volwasseneneducatie via de wet Taal-eis en WEB; Er wordt met diverse partners arbeidsmarktregionaal ingezet op het terugdringen van laaggeletterdheid; - 60 -

•

• • • •

Programma voor het werken aan basisvaardigheden onder volwassenen en bevorderen bewustwording van laaggeletterdheid onder organisaties en bedrijven. 5. Overig Brede school. In drie wijken is er een brede school: een combinatie van bewegingsonderwijs door een vakleerkracht en het bieden van naschools aanbod. De brede school is gericht op ontwikkelingskansen voor elk kind tussen 4 en 12 jaar in de betreffende wijk; Stimuleren van de samenwerking tussen verschillende kind voorzieningen ter ondersteuning van een goede doorgaande ontwikkellijn; Verbinding tussen het voortgezet onderwijs, het techniekonderwijs en een mogelijke Robotacademie monitoren; Streven naar versterking van de regionale functie van het beroepsgericht onderwijs (vmbo, mbo).

Specifiek Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid Het monitoren van de uitbreiding van het aanbod voorschoolse educatie van 10 naar 16 uur per kind per week; Het uitvoeren van de nieuwe subsidieregeling voorschoolse educatie; Het in gebruik nemen van de peutermonitor. Wat hebben wij ervoor gedaan? Inspecteren en handhaven van de Wet Kinderopvang In 2021 hebben we door de Corona maatregelen niet ieder geregistreerd kinderdagverblijf, buitenschoolse opvang en gastouderbureau kunnen inspecteren (norm 100%). Door prioritering zijn de belangrijkste locaties wel bezocht. De norm van 5% toezicht op de locaties gastouderopvang hebben we wel gehaald. Volwasseneneducatie 1. Samen met de bibliotheek gestart met de gezinsaanpak; ontwikkelen van basisvaardigheden en taal. 2. Start gemaakt aan een pilot ‘budgetteringscursus’. 3. Start gemaakt met een pilot Digivitaler. 4. Opzetten van een leespanel door de bibliotheek NW Veluwe. Leerlingenvervoer Gewerkt aan herijking van de verordening leerlingenvervoer. Leerplicht Een aangepaste ambtsinstructie voor de consulenten Leerplicht/RMC vastgesteld. Brede school Gewerkt aan herijking van het brede schoolbeleid. Rekening 2020 TV43 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken Baten Lasten TV43 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken - Totaal

-2.391 3.713 1.322

Begroting 2021

Rekening 2021 -3.697 5.267 1.570

-2.565 3.889 1.324

Resultaat 2021 1.132 -1.378 -246

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

- 61 -

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen (Bron: DUO/Ingrado)

3 Harderwijk

2,5 2 1,5

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

1 0,5 0

Landelijk 2016

2017

2018

2019

Relatief verzuim per 1.000 leerlingen (Bron: DUO/Ingrado)

40 Harderwijk 35 30

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

25 20 2016

2017

2018

2019

Landelijk

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (Bron: DUO/Ingrado) )

2,20% Harderwijk

2,00% 1,80% 1,60%

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

1,40% 1,20% 1,00%

Landelijk 2016 2017 2018 2019 2020

- 62 -

Facultatieve beleidsindicatoren Percentage werkloze jongeren in de leeftijd van 16-22 jaar (Bron: CBS)

3% Harderwijk

2% 2%

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

1% 1% 0%

Landelijk 2016

2017

2018

2019

2020

Percentage voortijdig schoolverlaters VO en MBO (Bron: DUO)

2,20% Harderwijk

2,00% 1,80% 1,60%

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

1,40% 1,20% 1,00%

Landelijk 2016 2017 2018 2019 2020

- 63 -

TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 4 Rekening 2020

Resultaat (best.bep.) Lasten / Baten Functie Totaal Programma's PROG4 Onderwijs Resultaat bepaling Baten

TV42 TV43

Baten - Totaal Lasten TV41 TV42 TV43 Lasten - Totaal Resultaat bepaling - Totaal Resultaat bestemming Dotatie TV42 Dotatie - Totaal Ontrekking TV42 Ontrekking - Totaal Resultaat bestemming - Totaal PROG4 Onderwijs - Totaal Totaal Programma's - Totaal

Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken Openbaar basisonderwijs Onderwijshuisvesting Onderwijsbeleid en leerlingzaken

Onderwijshuisvesting Onderwijshuisvesting

Prim. begroting 2021

Totale begroting 2021

Rekening 2021

-186 -2.570 -2.756 340 3.434 4.094 7.868 5.112 892 892 -1.271 -1.271 -379 4.733 4.733

-126 -3.697 -3.823 336 3.471 5.267 9.073 5.251 892 892 -1.271 -1.271 -379 4.872 4.872

-943 -2.565 -3.508 354 4.091 3.889 8.334 4.826 892 892 -1.153 -1.153 -261 4.566 4.566

-192 -2.391 -2.583 323 3.293 3.713 7.328 4.745 892 0 -1.271 -1.271 -379 4.366 4.366

Financiële analyse jaarrekening 2021 ten opzichte van begroting 2021: Begroting 2021 Jaarrekening 2021 Verschil

Resultaat 2021

-817 1.132 315 19 620 -1.378 -740 -424 0 0 118 118 118 -306 -306

4.872 4.566 306

Het resultaat van Programma 4 is als volgt te verklaren: Onderwerpen Onderhanden werken Kapitaallasten Corona TV4.1 Openbaar basisonderwijs TV4.1 Openbaar basisonderwijs TV4.2 Onderwijshuisvesting TV4.2 Onderwijshuisvesting TV4.2 Onderwijshuisvesting TV4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken TV4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken TV4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Diversen Totaal

Voordeel

Nadeel

Verwijzing toelichting

0 93 150 63 45 42 44 53 33 142 61 42 537

231

1) 2) 3) 4) 5) 6) 7) 8) 306

- 64 -

De verklaring van de afwijking is als volgt: 1) Voor het Openbaar onderwijs zijn meer huurkosten bewegingsonderwijs betaald voor zwembad de Sypel ad € 63.000 dan begroot. Er is structureel te weinig begroot, hiervoor komt een aanpassing in de 1e Marap 2022. 2) Voor het openbaar onderwijs is minder huur voor het bewegingsonderwijs betaald voor de gymnastieklokalen dan begroot. Dit betreft de sporthallen Sypel, Stadsweiden en Drielanden. Dit komt door de nieuwe werkwijze en daarom de splitsing van jaren voor het onderwijs. Eerder werd per schooljaar geboekt in één kalenderjaar, nu is dit per kalenderjaar. Daardoor mist er een half jaar in 2021, dit zal gecompenseerd worden in 2022. 3) Voor verzekering huisvesting openbaar basisonderwijs is meer uitgegeven aan verzekeringen dan begroot. Dit gaat over de Uitgebreide Gevaren Verzekering en wordt in de 1e Berap 2022 bijgesteld. 4) In verband met Corona, zijn er minder uitgaven geweest op de exploitatiekosten van de gymzalen. Dit betreft onderhoud panden en schoonmaakkosten. 5) Door de maatregelen van Corona zijn er minder huurkosten gemaakt voor sporthal de Sypel. 6) De leerlingenprognoses met betrekking tot onderwijs worden om het jaar uitgevoerd, daarom is er een overschrijding in dit jaar, en in andere jaren een vrijval. Ook zijn er voor het opstellen van het IHP extra onderzoeken uitgevoerd.

7) Volwasseneducatie: er heeft geen inkomensoverdracht plaatsgevonden voor Sociaal Cultuurwerk en vergoeding bijdrage Onderwijs. Daarnaast is er geld ontvangen voor Gemeentelijke Gezinsaanpak 2021. 8) Minder leerlingenvervoer in verband met Corona, daardoor is de inkomensoverdracht SNV Elburg basismobililteit gym/zwemmen lager dan begroot.

- 65 -

2.5 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie ALGEMEEN Doelstelling Harderwijk is een sportieve en creatieve gemeente, waarin voor iedereen ruimte is om te sporten, te bewegen en te genieten van kunst en cultuur. Door inwoners de mogelijkheid te bieden mee te doen aan sportieve en culturele activiteiten willen wij de gezondheid, verbondenheid, betrokkenheid en participatie in de Harderwijkse samenleving vergroten. Het activeren van alle inwoners voor een actieve en gezonde leefstijl Sporten en bewegen voor iedereen betekent dat er naast het aanbod voor de jeugd, ook aandacht voor volwassenen en senioren is. Binnen deze doelgroepen is er regulier aanbod voor iedereen, maar er is ook zorg voor inwoners in kwetsbare situaties om ze te betrekken in het sportaanbod. Wij ondersteunen sportverenigingen om vitaal te blijven De sportverenigingen in Harderwijk hebben een belangrijke rol in het sportaanbod, niet alleen voor het aanbieden van hun sport, maar zij hebben ook een belangrijke maatschappelijke functie. Sporten verbindt mensen en bevordert een gezonde leefstijl. Vitale sportaanbieders zijn hiervoor van belang. Wij faciliteren een breed aanbod van sportvoorzieningen Sportvoorzieningen vormen een basisvoorwaarde om te kunnen sporten en bewegen. Naast voldoende binnenen buitensportaccommodaties, is ook de openbare ruimte een belangrijke sportvoorziening.

Wij vinden het belangrijk dat zowel georganiseerd als ongeorganiseerd de omgeving mensen uitnodigt om te bewegen en te sporten. Wij nodigen inwoners uit om mee te doen aan kunst- en cultuuruitingen Kunst en cultuur verbinden mensen met elkaar. Door cultuur kunnen mensen elkaar ontmoeten, samenwerken aan een gemeenschappelijk doel en nieuwe dingen ontdekken. Dat geldt voor iedereen: jong en oud, met of zonder beperking, met iedere achtergrond. Kunst en cultuur maken de openbare ruimte afwisselend en geven Harderwijk een eigen gezicht. Daarmee maken ze de stad aantrekkelijk voor bedrijven en nieuwe inwoners en dragen ze bij aan de plaatselijke economie. Wij ondersteunen en stimuleren culturele instellingen en initiatieven Met subsidies en het bevorderen van samenwerking ondersteunen we de grotere culturele instellingen, zodat zij hun aanbod goed kunnen afstemmen op wat de inwoners van Harderwijk en andere belangstellenden willen. Met Stad als Podium ontwikkelen we een unieke manier om de podiumkunsten in te vullen. De culturele instellingen richten zich ook op de doelstellingen van het Sociaal Domein door die mensen te bereiken die niet zo snel meedoen aan kunst en cultuur. Zij verzorgen cultuureducatie, op school en daarbuiten. De bibliotheek vervult daarnaast een belangrijke taak bij het terugdringen van laaggeletterdheid en het vergroten van digitale vaardigheden.

Inhoud Het programma omvat de ontwikkelingen op het gebied van cultuur, recreatie en sport. Ontwikkelingen Ontwikkeling nieuwbouw Sypel Voor de nieuwbouw van de Sypel is de ontwerpfase gestart. De sporthal Sypel III is toegevoegd en wordt samen met het zwembad als een geheel complex ontworpen. Samen met gebruikers van zowel de sporthal als het zwembad, wordt hier invulling aan gegeven. De ontwerpfase loopt door tot maart 2021. Als de benodigde vergunningen binnen zijn, kan er gestart worden met de bouw. Ambitiedocument (doorontwikkeling) GA! Harderwijk (inzet van buurtsportcoaches) Het ambitiedocument voor de doorontwikkeling GA! is opgesteld samen met alle betrokkenen. Na vaststelling door het college, kan er gestart worden met de uitwerking. Onderzoek naar sporten voor doelgroep jongeren (12-15 jaar) Er is door een student onderzoek gedaan naar het bevorderen van sport onder jongeren in deze leeftijd. Uitkomst van dit onderzoek is dat er een wens is voor een VO coach. In samenwerking met de VO-scholen en GA! Harderwijk wordt bekeken of hier invulling aan gegeven kan worden.

- 66 -

Uitwerking sportakkoord Harderwijk heeft (in navolging van het landelijk sportakkoord) een lokaal sportakkoord opgesteld. Vanaf september 2020 zijn werkgroepen aan de slag voor de uitwerking van de verschillende ambities. Deze ambities zijn: inclusief sporten en bewegen, vitale aanbieders en positieve sportcultuur en vaardig in bewegen. Uitwerken regiovisie op het gebied van sporten en bewegen In de regio zijn er een aantal gezamenlijke ambities uitgesproken. Inmiddels is hier een regionale formateur aan het werk om een regionale samenwerkingsagenda op te stellen. Gebruik openbare ruimte In samenwerking met Athlos zijn er een aantal beweegroutes uitgezet in de stad voor wandelen of hardlopen. De eerste routes zijn in 2020 aangelegd, in combinatie met een aantal watertappunten. Vanuit het stadsidee wordt er een Calisthenics Park aangelegd. Ontwikkelingen cultuur: Stad als Podium De vernieuwende opzet van de podiumkunsten in Harderwijk in de vorm van Stad als Podium wordt verder doorontwikkeld en uitgevoerd. De borging van het binnenpodium voor programmering wordt daarin meegenomen. Herziening kunst- en cultuurbeleid In samenspraak met het culturele veld wordt een herziening van de beleidsnota kunst en cultuur voorbereid. Cultuurwijzer De sport- en cultuurwijzer is geïntegreerd in de GA! -website, in afstemming met de Brede School.

De cultuurwijzer richt zich op alle leeftijdsgroepen, met uitzondering van de 0-4-jarigen. Meedoen moet Kunnen Deze subsidieregeling wordt momenteel als pilot gedraaid. Afhankelijk van de resultaten kunnen we bekijken of er een structurele regeling nodig en mogelijk is. Cultuureducatie Gestreefd wordt naar een doorgaande leerlijn voor cultuureducatie in het primair onderwijs. Hiertoe zullen convenanten met het onderwijs worden afgesloten. Cultuursubsidies inzetten voor sociale beleidsdoelen Met ingang van 2019 heeft een aantal culturele instellingen subsidie ontvangen met als doel dit in te zetten voor het bereiken van beleidsdoelen die samenhangen met het sociaal domein.

Verbonden partijen Er is geen sprake van verbonden partijen bij dit programma. Wel wordt er met diverse partijen contacten onderhouden, bijvoorbeeld: VSG (Vereniging Sport en Gemeenten, GSF (Gelderse Sport Federatie), via de coaches (GA!) en zijn er subsidie-relaties met Educare, Landstede, ZorgDat en Cultuurkust. Beleidskaders • Beleidsnota sport en bewegen “Samen in beweging 2018-2021, verlenging 2022”; • Lokaal sportakkoord gemeente Harderwijk 2020-2022; • Beleidsnota kunst en cultuur “Bouwen aan betekenis 2011-2016”; • Uitgangspuntennotitie Kunst en Cultuur 2020.

- 67 -

TAAKVELDEN 5.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Sportbeleid en activering M. Companjen Mens & Maatschappij D. Kolk

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier Stimuleren van sporten en bewegen voor een actieve en gezonde leefstijl Via GA! Harderwijk zetten wij buurtsportcoaches in, die inwoners inspireren in beweging te komen om zo een gezonde leefstijl te bevorderen. Hierbij is er ook oog voor kwetsbare inwoners. Daarnaast zorgen zij voor een platform waar samenwerking plaatsvindt tussen organisaties, professionals en vrijwilligers uit de sectoren sport, bewegen, gezondheid, welzijn en cultuur. Er wordt o.a. (samen met de partners) ingezet op brede scholen, gezonde leefstijl, sportparkmanagement, senioren, (speciaal) (voortgezet) onderwijs, AZC, cultuur, buurtsportwerk, gezonde werkvloer en Maatschappelijke Zorg. Door de samenwerking met Landstede worden er veel studenten ingezet. Daarnaast organiseren wij: Sport en cultuurwijzer voor kinderen en volwassenen; Schoolschaatsen op de Markt; Koningsspelen. Om alle kinderen te kunnen laten meedoen, nemen wij deel aan het Jeugdfonds sport en cultuur. Hierbij bieden wij ook de mogelijkheden voor het zwemdiploma A via het Zwemfonds. In het zwembad is er een breed aanbod aan activiteiten, dat bijdraagt aan een actieve en gezonde leefstijl. Dit varieert van Fifty-Fit zwemmen tot medisch therapeutisch zwemmen, van aquasport tot PiYoChi en van zwangerschapszwemmen tot ouder-en-kind lessen.

Naast zwemlessen faciliteert de gemeente ook schoolzwemmen, waarin leerlingen uit groep 5 en 6 leren Reddend Zwemmen en Survivalzwemmen. Stimuleren en ondersteunen van sportverenigingen om vitaal te blijven of te worden. Sportaanbieders en verenigingen zijn belangrijk voor het sportaanbod in Harderwijk. Wij ondersteunen de aanbieders (vraaggericht) op het gebied van o.a. subsidies, deskundigheidsbevordering, vrijwilligersbeleid, samenwerkingsmogelijkheden en duurzaamheid. Ook stimuleren wij de verenigingen in openclub trajecten. Met name op de sportclusters wordt dit verder ontwikkeld met de inzet van sportparkmanagers. We hebben oog voor talentontwikkeling en stimuleren dit o.a. door het organiseren van de jaarlijkse sporthuldigingen en sportverkiezingen. Daarnaast worden er trainingen aangeboden. Lokaal sportakkoord In Harderwijk is met de sportorganisaties gewerkt aan een lokaal sportakkoord. Deze loopt van 2020 t/m 2022. Er is hier gekozen voor de ambities; Inclusief sporten en bewegen; Vitale aanbieders en positieve sportcultuur; Vaardig in bewegen. Met de werkgroepen wordt hier invulling aan gegeven.

Specifiek • Het verminderen van terugval in sportactiviteiten bij de 13-18 jarigen door samenwerking tussen sport en onderwijs te bevorderen; er wordt in samenwerking met het voortgezet onderwijs gestreefd naar de inzet van een sportcoach GA!; • Doorontwikkeling van het platform GA! Harderwijk, o.a. door uitbreiding van de samenwerking van buurtsportcoaches met welzijn, gezondheid, onderwijs, sport en cultuur; • Het stimuleren van de kwaliteit van het bewegingsonderwijs door inzet van vakleerkrachten; • Inwoners voor wie meedoen niet vanzelfsprekend is kennis laten maken met sport en cultuur; • Het versterken van sportclusters door het bevorderen van de open club en het inzetten van sportparkmanagers; op de Parkweg en Hierden is een sportparkmanager actief; • De uitbreiding van bestemmingsmogelijkheden van sportparken mogelijk te maken in het kader van de - 68 -

nieuwe omgevingswet. Dit om multifunctioneel gebruik te stimuleren. Dit plan is in routing; Wij stimuleren talentontwikkeling door huldigen van sporters en talenten, deskundigheidsbevordering en stimuleren van evenementen.

•

Wat hebben wij ervoor gedaan? • Er is een jongerencoach aangesteld in samenwerking met het voortgezet onderwijs. Deze jongerencoach wordt deels ingezet in het Voortgezet Onderwijs, voor gezonde leefstijl, verbinding met sportaanbieders en contacten tussen scholen/leerlingen onderling. Daarnaast werkt de jongerencoach samen met ZorgDat in de aandacht voor kwetsbare jongeren; • Het platform GA! Harderwijk is verder ontwikkeld in de vorm van een stichting. Begin 2021 is deze Stichting GA! Harderwijk opgericht. Er zijn subsidieafspraken gemaakt en de buurtsportcoaches werken bij GA! Harderwijk; • Vanuit GA! Harderwijk zijn er steeds meer vakleerkrachten aan het werk bij de basisscholen in Harderwijk. Onderdeel van het nieuwe, nog vast te stellen, brede schoolbeleid is inzet van vakleerkrachten Harderwijk breed; • Van de subsidieregeling Meedoen moet Kunnen is een aantal keren gebruik gemaakt. In verband met de beperkingen door de Corona maatregelen, wordt ingezet op het doorlopen van de regeling naar 2022; • Samen met de sportclusters wordt er een plan ontwikkeld voor de inzet van sportparkmanagement op alle sportclusters.

Dit wordt inhoudelijk en financieel uitgewerkt, waarna in het voorjaar van 2022 een voorstel richting college en raad zal volgen; • De uitbreiding van de bestemmingsmogelijkheden is afgerond; • In verband met de corona maatregelen zijn veel kampioenschappen niet doorgegaan. Sporters zijn door de wethouder individueel gehuldigd. Evenementen konden geen doorgang vinde; • Aan het lokaal sport akkoord is verder invulling gegeven. O.a. door inzet van een clubkadercoach voor de sportverenigingen, een inclusieve coach en junior sportcoaches op de basisscholen. Daarnaast worden er diverse trainingen aangeboden en worden er activiteiten georganiseerd, zoals de beweegcarroussel voor senioren en voor inwoners in kwetsbare situaties. Rekening 2020 TV51 - Sportbeleid en activering Baten Lasten TV51 - Sportbeleid en activering - Totaal

Begroting 2021 -96 467 371

Rekening 2021 -112 1.148 1.036

Resultaat 2021 -155 1.041 886

-43 -106 -149

(N.B.: bedragen x €1.000,-) -/- = voordeel

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Niet-sporters (Bron: meerdere bronnen)

53,0% Harderwijk

51,0% 49,0%

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

47,0% 45,0% 2016

2020

5.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Sportaccommodaties M. Companjen Mens & Maatschappij D. Kolk

- 69 -

Wat zouden we daarvoor doen? Regulier Faciliteren van een breed, uitdagend en toegankelijk aanbod van sportvoorzieningen • Het onderhouden en beheren/exploiteren van de Harderwijker gemeentelijke binnensport-accommodaties inclusief het zwembad, waardoor deze aansluiten bij de ambities van Harderwijk, zoals beschreven in de beleidsnota sport. De accommodaties dienen te voldoen aan de eisen van het bewegingsonderwijs en zijn geschikt voor de verenigingen om wedstrijden te spelen en te trainen; • Het onderhouden van de buitensportaccommodaties op de diverse in Harderwijk en Hierden gelegen sportparken. Hiermee voldoen we aan de eisen van de sportbonden (o.a. KNAU, KNVB, KNHB) zodat de velden geschikt zijn om wedstrijden te spelen en te trainen; • Het onderhouden en beheren van openbare beweegplekken, zoals de kunstgrasveldjes, maar ook o.a. de skeelerbaan, pumptrackbaan, skatebanen en calisthenics park; • Het uitzetten van beweegroutes in de stad, om zo het wandelen, hardlopen of skeeleren te bevorderen op een laagdrempelige manier. Specifiek • Het realiseren van een energieneutraal zwembad; • Het bouwen van een extra sporthal bij de Sypel voor de benodigde binnensportcapaciteit; • Het inzetten van beweegroutes in de stad, voor hardlopen, wandelen of skeeleren.

De komende vier jaar worden een aantal routes uitgezet; • Het verduurzamen van onze sportaccommodaties, maar ook het stimuleren van duurzaamheidsmaatregelen van sportverenigingen; • Voor de voorzieningen in de openbare ruimte zijn er sport- en spelmogelijkheden in het Crescentpark en de Wellen. Daarnaast komt er een Calisthenics park vanuit het stadsidee. Nieuw beleid • Besloten is tot de uitvoer van de nieuwbouw van het zwembad De Sypel. Hoewel het zwembad openblijft tijdens de nieuwbouw, zal er toch hinder en overlast zijn voor de bezoekers. Daarnaast zal het zwembad korte tijd gesloten zijn in verband met o.a. het overzetten van installaties. Met de aannemer wordt getracht de overlast tot een minimum te beperken. De inschatting van de gederfde inkomsten voor 2021 is als volgt: Buiten gebruik stellen van instructiebad € 20.000; Afname recreatief bezoek € 80.000; Gedeeltelijk buiten gebruikstelling (Solkav en daardoor toename energiekosten) € 25.000. Ook voor 2022 zal nog inkomstenderving plaatsvinden. De verwachting is dat het zwembad eind 1e kwartaal 2022 gereed is: Buiten gebruik stellen van instructiebad € 5.000; Afname recreatief bezoek € 20.000; Gedeeltelijke afname energie € 10.000. Voor 2021 gaat het om een totaalbedrag van € 125.000, voor 2022 betreft het een bedrag van € 35.000. •

•

•

• •

In het kader van de subsidie éénmalige investeringen in sportaccommodaties vraagt Stichting Sporthal Hierden (SSH) een bijdrage voor de renovatie van haar sporthal en kleedkamers. Dit is noodzakelijk om de sporthal volwaardig te kunnen blijven laten functioneren. Zoals bepaald in de subsidievoorwaarden is deze aanvraag mogelijk voor (ver)bouw/uitbreiding van de binnensportaccommodatie; De totale kosten van de investering voor het deel wat betrekking heeft op de sportbeoefening bedraagt € 178.000 excl. btw. Het gevraagde subsidiebedrag bedraagt 50% van de kosten, nl € 89.000. Daarnaast zal Stichting Sporthal Hierden nog investeren in overige aanpassingen die niet voor subsidie in aanmerking komen, zoals de sportinventaris; In het kader van de subsidie éénmalige investeringen in sportaccommodaties vraagt VV Hierden een bijdrage voor de renovatie van haar kleedkamers. Daarbij zal ook aandacht zijn voor duurzaamheidsmaatregelen, zoals LED-verlichting. Zoals bepaald in de subsidievoorwaarden is deze aanvraag mogelijk voor (ver)bouw/uitbreiding van de kleedkamers. De totale kosten van de investering voor het deel wat betrekking heeft op de sportbeoefening bedraagt € 120.000 excl. BTW. Het gevraagde subsidiebedrag bedraagt 50% van de kosten, nl € 60.000.

Daarnaast zal VV Hierden nog investeren in de renovatie van het clubhuis, wat niet voor subsidie in aanmerking komt; Door de raad is op 30 januari 2020 ook een krediet beschikbaar gesteld van € 795.000 ten behoeve van de energieneutraliteit van de nieuwbouw van het zwembad. Hiervoor wordt een project opgezet voor een veld zonnepanelen binnen de gemeente Harderwijk; In combinatie met de nieuwbouw van het zwembad het realiseren van een extra sporthal bij De Sypel, zodat - 70 -

•

de huidige en toekomstige verenigingsbehoefte kan worden geaccommodeerd. Een gezamenlijke aanbesteding van zwembad en sporthal levert veel kwalitatieve voordelen op, wat zijn uitwerking zal hebben in de uitstraling van het totale complex de Sypel. In plaats van twee losse gebouwen, wordt er één gebouw opgeleverd waarin zowel een zwembad als sporthal gevestigd zijn. Voor de bouw van een Sypel III is een bedrag benodigd van € 4.980.000 excl. btw (€ 6.025.800 incl. btw). Dit bedrag zou in principe moeten worden opgenomen in de begroting van 2022 en betrokken worden in de kadernota 2022-2025. Omdat we echter de werkzaamheden invoegen in het bestaande project nieuwbouw zwembad de Sypel, moet het krediet al dit jaar beschikbaar komen; Door de raad is op 30 januari 2020 een krediet beschikbaar gesteld van € 12.004.000 voor de nieuwbouw van het zwembad. Dit krediet is opgebouwd uit: Nieuwbouw zwembad € 9.684.000; Vergroten doelgroepenbad € 540.000; Verduurzaming rest van het complex € 1.780.000.

Wat hebben wij ervoor gedaan? • De bouw van de nieuwbouw Sypel is later gestart dan in 2019 voorzien. Het zwembad zal gereed zijn eind 2022. Hierna wordt het oude zwembad gesloopt en kan de bouw van de sporthal starten. Deze is gereed eind 2023. Inmiddels is in 2021 de kelder gebouwd voor de waterbehandelingsinstallaties, is het eerste deel van het zwembad gesloopt en is de bouw gestart. In 2022 zal de exploitatiebegroting voor het zwembad vanaf 2023 opnieuw berekend worden. In verband met diverse ontwikkelingen wordt de exploitatiebegroting geactualiseerd. Dit wordt verwerkt in de begroting van 2023. Het project zonnepanelen krijgt wellicht een andere uitwerking dan oorspronkelijk bedacht. Op het moment wordt een haalbaarheidsonderzoek uitgewerkt voor zonnepanelen op de parkeerplaats van de Sypel. Dit kan financiële gevolgen hebben. Politieke besluitvorming hierover vindt plaats in 2022; • Nu de nieuwbouw Sypel later gestart is en pas eind 2022 wordt opgeleverd, wordt € 62.500 overgeheveld van 2021 naar 2022, waardoor de inkomstenderving voor 2021 gecalculeerd is op € 62.500 en voor 2022 op € 97.500.

Corona en de verbouwing hebben in 2021 een serieuze impact op de exploitaties van het zwembad en de binnensportaccommodaties; • In 2021 is er bij de Sypel een recordomzet van ruim € 282.000 aan zwemlessen gedraaid, en dat terwijl het zwembad in de eerste 2,5 maand van het jaar gesloten was, ten gevolge van de lock-down, zo ook 4 weken in juni vanwege de verbouwing. Vanaf mei is de badwatercapaciteit afgenomen, ten gevolge van de sluiting van het instructiebad wegens de verbouwing. Desondanks heeft een recordaantal kinderen veilig leren zwemmen; er zijn over 2021 maar liefst 550 zwemdiploma’s uitgereikt. Momenteel zitten er per week 830 kinderen op zwemles, verdeeld over een recordaantal van 95 groepen; • In 2021 zijn - ondanks alle corona-beperkingen, zieke collega’s en verplichte quarantaines - alle zwemlessen, alle zwemactiviteiten, alle beheerdersdiensten van de sporthal en alle receptiediensten door kunnen gaan, dankzij de flexibele inzet van het hele team; • Andere zwembadactiviteiten, zo ook de sporthalverhuur, laten lagere bezetting en omzetcijfers zien, met name veroorzaakt door de beperkende corona-maatregelen en lock-downs.

Zo is het aantal huurders van de binnensportaccommodaties gedaald van 140 huurders in 2019 naar 85 huurders eind 2021, waarbij veel kleine en particuliere huurders (tijdelijk) zijn weggevallen; • Compensatieregelingen van de Rijksoverheid zijn aangeboord, zoals TVS (tegemoetkoming verhuurders sportaccommodaties) en SPUK-zwembaden (specifieke uitkering zwembaden), die de lagere omzetten ten dele compenseren; • Groot onderhoud en verduurzaming van de sportaccommodaties heeft aandacht. Zo zijn diverse binnensportaccommodaties in 2021 voorzien van Ledverlichting, zoals Sypel II, Biezenplein, Drielanden en Deventerweg. Tevens is de mechanische ventilatie bij gymzalen Bosboom Toussaint en Constantijn Huijgenslaan aangepast en is gymzaal Vliepad gescheiden van de naastgelegen school. Een deel van de in 2021 geplande werkzaamheden is verschoven naar 2022, zodat duurzaamheidsmaatregelen nadrukkelijker geïntegreerd kunnen worden; • Het onderzoek naar duurzaamheidsmaatregelen op sportpark Strokel is uitgevoerd en afgerond. Door corona zijn er nog geen vervolgafspraken gemaakt. Dit wordt verder opgepakt in 2022. • • • •