Boekwerk begroting 2023.pdf

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV32 - Totaal

3.3 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

2023 -1.693.584 1.693.584 0 0 0

2024 -1.074.986 1.074.986 0 0 0

2025 -1.057.246 1.057.246 0 0 0

2026 -906.826 906.826 0 0 0

Taakveld Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen M. Pijnenburg Stad & Omgeving N. Dirksen

Wat willen we bereiken? De op bedrijven en ondernemers gerichte ondersteuning en dienstverlening vanuit de gemeente is geen wettelijke taak, maar draagt bij aan de ontwikkeling van de stad. Dit taakveld heeft een overlap met het volgende taakveld '3.4 Economische promotie', en met ‘3.1 Economische ontwikkeling’. Dit taakveld betreft de facilitering van de markt en centrummanagement en/of bedrijfsinvesteringzones en het ondersteunen van initiatieven vanuit de markt.

- 50 -

Wat doen we daarvoor? Regulier • Versterken van de koopfunctie van de stad • Versterken van de horecafunctie van de stad. • Uitvoering van werkzaamheden voor het houden van een weekmarkt(en). • Contacten onderhouden met ondernemers en de diverse ondernemerscollectieven in Harderwijk en Hierden. Specifiek de Bedrijvenkring Harderwijk, binnenstad, wijkwinkelcentra, en warenmarkt(en) • Stimuleren samenwerking in de binnenstad door inzet binnenstad coördinator. • Inzet bedrijfscontactfunctionaris als centraal aanspreekpunt voor initiatieven en vragen van ondernemers • Samenwerking Meerinzicht en externe partijen onder andere tbv stimuleren arbeidsmarktparticipatie. Nieuw beleid • Actualisatie Marktverordening en Marktreglement

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV33 - Totaal

3.4 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

2023 -41.183 301.979 0 0 260.796

2024 -41.183 301.979 0 0 260.796

2025 -41.183 301.979 0 0 260.796

2026 -41.183 296.979 0 0 255.796

Taakveld Economische promotie M. Pijnenburg / W. Mazier Stad & Omgeving N. Dirksen

Wat willen we bereiken? Activiteiten die gericht zijn op het 'op de kaart zetten' van de gemeente zijn geen wettelijke taak, maar dragen wel bij aan de (verdere) ontwikkeling van de stad. Dit taakveld heeft een overlap met het vorige taakveld '3.2 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen' en bevat de activiteiten die gericht zijn op promotie en acquisitie. Wat doen we daarvoor? Regulier • Versterken evenementen door verstrekken van evenementensubsidie en faciliteren van samenwerking • Uitvoeren evenementenbeleid • Uitbouwen van het thema Hanze • Ondernemers betrekken bij marketingactiviteiten • Versterken van de stadsmarketing/stichting Heerlijk Harderwijk en het Toeristisch Informatie Punt • Versterken en positioneren van het aanbod voor de zakelijke markt • Continueren van de samenwerking met Hanzesteden Marketing en Visit Veluwe Specifiek • Ontvangstlocatie Boekhorstlaan – bevordert het bezoekersmanagement en de balans tussen natuur en recreatie op de Veluwe. • Uitvoeren maatregelen Recreatiezoneringsplan • Voorbereiden voor Hanzejaar2023

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV34 - Totaal

2023 -494.315 487.163 0 0 -7.152

2024 -494.315 487.163 0 0 -7.152

2025 -494.315 489.163 0 0 -5.152

2026 -494.315 476.163 0 0 -18.152

- 51 -

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners van 15 t/m 64 jaar (Bron: LISA)

200 150

Harderwijk

100 Gemeenten 25.00050.000 inwoners

50 0 2017 2018 2019 2020 2021 2022

C TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 3 Rekening 2021 PROG3 Economie Lasten

Lasten - Totaal Baten

TV34 - Economische promotie TV32 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX) TV33 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen TV31 - Economische ontwikkeling TV33 - Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen TV34 - Economische promotie TV32 - Fysieke bedrijfsinfrastructuur (GREX) TV31 - Economische ontwikkeling

Baten - Totaal Saldo voor bestemming - Totaal Dotaties aan reserves TV34 - Economische promotie Dotaties aan reserves - Totaal Onttrekkingen uit reserves TV31 - Economische ontwikkeling Onttrekkingen uit reserves - Totaal Saldo na bestemming - Totaal PROG3 Economie - Totaal

672 2.868 372 219 4.130 -58 -296 -10.284 -97 -10.735 -6.604 0 0 -68 -68 -68 -6.672

Begroting 2022 953 3.162 314 406 4.835 -42 -494 -3.162 -116 -3.813 1.022 500 500 0 0 500 1.522

Begroting 2023 487 1.694 302 212 2.695 -41 -494 -1.694 -93 -2.322 373 0 0 0 0 0 373

Begroting 2024 487 1.075 302 212 2.076 -41 -494 -1.075 -93 -1.703 373 0 0 0 0 0 373

Begroting 2025 489 1.057 302 212 2.061 -41 -494 -1.057 -93 -1.686 375 0 0 0 0 0 375

Begroting 2026 476 907 297 212 1.892 -41 -494 -907 -93 -1.535 357 0 0 0 0 0 357

- 52 -

Financiële analyse begroting 2023 ten opzichte van begroting 2022: Ontwikkeling saldo programma

Bedrag

Begroting 2022 Begroting 2023 Verschil

1.522.200 372.974 1.149.226

Onderwerp

Bedrag

Onderhanden werken Incidentele budgetten 2022 Doorberekende salariskosten Diversen Totaal

139.085 1.026.597 11.000 5.456 1.149.226

Nadeel (N) Voordeel (V)

V Nadeel (N) Voordeel (V) V V N N V

Toelichting op de financiële analyse: Onderhanden werken Vanuit de jaarrekening 2021 zijn budgetten meegenomen naar 2022. Dit zijn incidentele budgetten voor 2022. In 2023 komen deze budgetten niet meer voor en leidt dit tot een voordeel. Incidentele budgetten 2022 In de begroting 2022 zitten een aantal incidentele budgetten, die niet meer voorkomen in 2023. Het gaat in dit programma met name om een toevoeging aan de bestemmingsreserve Internationale Hanzedagen (€ 0,5 miljoen),een budget voor Veluwe Ontvangstlocatie (€ 0,21 miljoen, zie ook programma 8) en een budget voor promotie en marketing via Heerlijk Harderwijk (€ 0,15 miljoen). Doorberekende salariskosten De hogere lasten binnen de salarisbegroting, voornamelijk als gevolg van de cao ontwikkelingen, en de jaarlijks herziene toerekening van deze salariskosten naar de diverse programma’s leidt tot een nadeel. Diversen Per saldo is er voor diverse baten en lasten een nadeel van € 5.456,-.

- 53 -

2.4 Programma 4 Onderwijs A ALGEMEEN Doelstelling Voor elk kind een ononderbroken ontwikkelingstraject in het (passend) onderwijs en een startkwalificatie, een leerwerktraject naar de arbeidsmarkt of zinvolle dagbesteding voor alle jongeren. Wij hebben de wettelijke plicht om voor adequate onderwijshuisvesting te zorgen. Volwassenen kunnen hun basisvaardigheden ontwikkelen. Onderwijs vormt. Het biedt alle Harderwijkers kansen om hun talenten zo goed mogelijk te ontwikkelen en te benutten. We richten ons samen met onze partners vooral op kwetsbare groepen die meer aandacht nodig hebben om het hoogst haalbare uit zichzelf te kunnen halen. We streven voor iedereen naar een passende deelname aan de maatschappij. Gelijke kansen voor ieder kind vinden we belangrijk. Samen met onderwijs en ketenpartners zetten we daarom in op het wegwerken van onderwijs (taal)achterstanden, naschools aanbod in de wijken, het tegengaan van verzuim, thuiszitten en voortijdig schoolverlaten. Ons streven is dat volwassenen in Harderwijk hun basisvaardigheden zoals taal- en rekenvaardigheden kunnen blijven ontwikkelen. Ook richten we ons op bewustwording van het belang van toegankelijke informatie voor iedereen, zodat ook minder hoogopgeleide inwoners alle informatie tot hun beschikking hebben. We vinden het belangrijk dat het onderwijs beschikt over voldoende en adequate huisvesting.

We hebben aandacht voor versterking van de regionale functie van het beroepsgerichte onderwijs in Harderwijk, dat goed aansluit op de lokale- en regionale arbeidsmarkt. Het techniekonderwijs is van belang voor innovaties in bijna iedere beroepsgroep. Inhoud Dit programma bevat de activiteiten op het gebied van onderwijs en volwasseneneducatie. In Harderwijk werken gemeente en onderwijs nauw samen met alle partners op o.a. het beleidsterrein jeugd, welzijn, veiligheid, gezondheid en sport om ontwikkelingen op elkaar aan te sluiten en de jeugd en volwassenen optimaal te ondersteunen. Een goed en een breed aanbod van onderwijs vormt een belangrijke randvoorwaarde voor de kwaliteit en aantrekkelijkheid van de stad als woon- en werkgemeente.

Ontwikkelingen Rijke schooldag Een veilige en ontwikkelrijke omgeving is belangrijk voor kinderen. Het vraagt meer dan alleen het onderwijs kan bieden om burgers van de toekomst op te leiden. Het leren van taal, rekenen e.d. moet gecombineerd worden met een aanbod gericht op techniek, natuur, sport, cultuur en gezondheid. Al jarenlang worden hier stappen in gezet. Anno 2022 staat de kwaliteit van het onderwijs onder druk, hebben kinderen door corona achterstanden opgelopen en groeit de kansenongelijkheid. Vanuit het rijk groeit de aandacht voor het organiseren van een rijke schooldag: een lokaal programma met activiteiten buiten de normale onderwijstijd. Hierbij is samenwerking in een lokale coalitie essentieel: school, gemeente en (maatschappelijke) organisaties. In Harderwijk is al jaren aandacht voor een rijke schooldag met het naschools aanbod binnen het brede schoolbeleid. Kinderopvang als basisvoorziening In het regeerakkoord is opgenomen dat per 1 januari 2025 werkende ouders 95% van de kinderopvang vergoed krijgen. Vanuit allerlei organisaties komt de roep om deze stap ook te maken voor niet-werkende ouders. Het Rijk gaat dit mogelijk vanaf 2028 financieren. Op die manier krijgen alle kinderen toegang tot de kinderopvang en daarmee gelijke ontwikkelkansen. Toezicht Kinderopvang Er is een nieuwe toezichtnorm voor gastouderopvang.

Vanaf 2023 dient jaarlijks 50% van de formele gastouderopvang geïnspecteerd te worden. De verplichte norm was 5%, maar Harderwijk inspecteerde jaarlijks al 30%. Met ingang van 2023 starten we met de flexibele inspectieactiviteit. Hierdoor krijgen we meer inzicht in de totale kwaliteit van een kindercentrum of gastouderbureau en de naleving door de houder. Vanaf 2024 wordt deze manier van inspecteren verplicht.

- 54 -

Onderwijshuisvesting -Integraal Huisvestingsplan De raad heeft in april 2020 de Onderwijsvisie vastgesteld. In een plan van aanpak wordt aangegeven hoe en wanneer de verschillende uitgangspunten geclusterd worden opgepakt. Dit plan gaat uit van het gereed komen van een Integraal (onderwijs) Huisvestingsplan in 2021. Verwacht wordt nu dat dit in 2022 gereed komt. Hieruit volgt een planning van nieuw te bouwen of te verbouwen schoolgebouwen. -Evaluatie doordecentralisatie De doordecentralisatie is in 2021 geëvalueerd. Er vinden vervolg besprekingen plaats over het vervolg. Verwacht wordt dat een extra bijdrage vanuit de gemeente nodig is voor eventuele (ver)nieuwbouw van de V(S)O-scholen in verband met achterblijvende bekostiging vanuit het Rijk.

Verbonden partijen N.v.t. Beleidskaders Wet op het primair onderwijs, Wet op het voortgezet onderwijs, Wet educatie en beroepsonderwijs, Wet op de expertisecentra Wet Kinderopvang Leerplichtwet, ambtsinstructie Beleidsplan Leerlingzaken 2016-2020 Beleids- en afsprakenkader RMC 2017-2020 VSV programma 2021-2024 Notitie OAB beleid 2019 - 2022 Notitie Brede school 2010 - 2014 Regioplan Laaggeletterheid 2020 – 2024 Uitvoeringsprogramma laaggeletterdheid Harderwijk 2021-2024

B TAAKVELDEN 4.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Openbaar basisonderwijs M. Companjen Mens & Maatschappij K. Traas

Wat willen we bereiken? Waarborgen van de continuïteit van het openbaar primair en openbaar voortgezet onderwijs in Harderwijk. Wat doen we daarvoor? Regulier • Beoordeling op de begroting, jaarrekening, accountantsverklaring en het jaarverslag • Toezicht houden op het openbare karakter van het door stichting Proo te verzorgen onderwijs. • Benoeming van leden van de Raad van Toezicht. • Instemmen met voorstellen tot wijzigen van de statuten. In regionaal verband wordt er toezicht uitgeoefend op de stichtingen die het openbaar onderwijs verzorgen: stichting Proo en stichting RSG Slingerbos | Levant. Hiervoor vindt 2x per jaar in regionaal verband overleg plaats met de onderwijsbesturen, dit wordt het Coördinatiepunt genoemd.

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV41 - Totaal

2023 0 423.472 0 0 423.472

2024 0 392.922 0 0 392.922

2025 0 375.472 0 0 375.472

2026 0 374.472 0 0 374.472

- 55 -

4.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Onderwijshuisvesting M. Companjen Mens & Maatschappij K. Traas

Wat willen we bereiken? Zorgdragen voor adequate huisvesting van het openbaar en bijzonder onderwijs, waarbij de komende jaren extra aandacht is voor verduurzaming omdat dit volgt uit het Klimaatakkoord, routekaart duurzaamheid. Wat doen we daarvoor? Regulier • Tweejaarlijks leerling-prognoses verwerken; • Jaarlijks ruimteverdeling maken met toestemmingen verhuur; • Beoordelen jaarlijkse aanvragen huisvestingsprogramma; • Periodiek schouwen van de gebouwen; • Doordecentralisatie voortgezet (speciaal)onderwijs: beoordelen verantwoordingen en meerjareninvesteringsplannen en vijfjaarlijks evalueren; • Kennis nemen van bouwplannen in relatie tot adequate huisvesting / kwaliteitsverbetering; • In samenwerking met Domein Ruimte uitvoering geven aan routekaart Duurzaamheid Specifiek Uitvoering geven aan ventilatieregeling SUVIS. Dat is een subsidieregeling voor scholen die via de gemeente verloopt. Omdat de gemeente Harderwijk er voor heeft gekozen geen bijdrage te leveren in de financiering, o.a. omdat gekozen wordt voor financiering van de bredere opgave via het IHP (zie nieuw beleid), is de uitvoering beperkt tot administratieve taken. Nieuw beleid Kadernota Integraal Huisvestingsplan Onderwijs Het opstellen van een Integraal Huisvestingsplan Onderwijshuisvesting 2022 – 2026. Proces is gestart in 2020. De eenmalige kosten bedragen € 48.500 (gedekt in Kadernota).

De jaarlijkse structurele kosten zijn nog niet bekend, maar zullen significant zijn. Dit is afhankelijk van het aantal nieuw te bouwen of te verbouwen scholen per jaar. Doordecentralisatie Er loopt een proces tot verhoging van de ddc-vergoeding vanaf 2023 met minimaal 26% en maximaal 40%. De jaarlijkse bijdrage wordt dan met resp. € 538.000,- en € 810.000,- verhoogd. Hiermee wordt geanticipeerd op verwachte extra middelen van het Rijk. Over deze verhoging zijn bestuurlijk toezeggingen gedaan en als zodanig verwerkt in de Kadernota. Er loopt daarnaast een proces om nieuwbouw CMVBO mogelijk te maken.

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV42 - Totaal

4.3 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

2023 -192.731 4.359.718 891.831 -1.152.582 3.906.236

2024 -192.731 4.353.218 11.960 -10.236 4.162.211

2025 -192.731 4.347.618 11.960 -10.236 4.156.611

2026 -192.731 4.321.666 11.960 -10.236 4.130.659

Taakveld Onderwijsbeleid en leerlingzaken M. Companjen Mens & Maatschappij S.R.M. Rijnbeek

- 56 -

Wat willen we bereiken? Binnen dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die samenhangen met het lokale onderwijsbeleid en leerlingzaken. Het gaat hier o.a. om: voor- en vroegschoolse educatie, peuteropvang, leerlingenvervoer, handhaven leer- en kwalificatieplicht, tegengaan voortijdig schoolverlaten en volwasseneneducatie. Op de diverse onderwerpen willen we het volgende bereiken. 1. Ervoor zorgen dat kinderen een zo normaal mogelijke ontwikkeling doormaken die past bij hun intellectuele capaciteiten en dat zij eventuele achterstanden in (taal)onderwijs zo snel mogelijk wegwerken. 2. Zoveel mogelijk leerlingen verlaten het onderwijs met tenminste een startkwalificatie (einddiploma MBO minimaal niveau 2, HAVO, VWO of vervolgonderwijs). 3. Het doorgeleiden van jongeren in een kwetsbare positie naar arbeidsmarkt of dagbesteding 4. Het bevorderen van een zo hoog mogelijke deelname van peuters aan het peuterspeelwerk ter voorbereiding op de basisschool. 5. Het terugdringen van laaggeletterdheid bij volwassenen. Bevorderen bewustwording van laaggeletterdheid en het belang van toegankelijke, beschikbare informatie voor iedereen. Wat doen we daarvoor? Regulier 1.

Gemeentelijk onderwijsachterstandenbeleid ● Het zo vroeg mogelijk laten stellen van juiste indicaties (dreigende) taalachterstanden; ● Het geven van voorlichting over (dreigende) taalachterstanden, de gevolgen daarvan en de mogelijke interventies aan ouders van betrokken kinderen; ● Groepen taalstimulering voor ouder en kind, voor kinderen in de leeftijd 6 maanden - 2 jaar. ● Zorgen voor voldoende aanbod voorschoolse educatie aan peuters tussen 2 en 4 jaar; ● Het laten geven van vroegschoolse educatie aan leerlingen in groepen 1 en 2 van het basisonderwijs; ● Uit laten voeren van de VoorleesExpress. ● Het laten geven van extra (taal)onderwijs aan leerlingen van het basisonderwijs in zgn. schakelklassen; ● Het op verschillende manieren stimuleren van ouders om betrokken te raken en te blijven bij de (school)ontwikkeling van hun kinderen, om samen met de kinderen ook thuis te lezen en te zingen en met taal bezig te zijn en om naar ouderavonden en dergelijke te komen. 2.

Leerplicht en RMC ● Het controleren en handhaven van de leerplicht (van 5 tot en met 15 jaar) en de kwalificatieplicht (16- en 17 jarigen) door Meerinzicht Sociaal; ● Het voorkomen en tegengaan van voortijdig schoolverlaten door middel van diverse activiteiten gericht op groepen jongeren en op individuele (potentieel) voortijdig schoolverlaters door Meerinzicht Sociaal en welzijnen sportorganisaties; ● Het registreren, monitoren, doorgeleiden en activeren van jongeren zonder startkwalificatie en jongeren afkomstig van het Praktijk-, Voortgezet speciaal- en Entree onderwijs tot 23 jaar richting onderwijs, arbeidsmarkt en/of gemeentelijke voorzieningen, trajecten (sluitend vangnet) bij Meerinzicht Sociaal; ● Het uitvoeren van taken als gastheergemeente leerplicht/RMC, RMC contactgemeente en het regionaal VSV programma, deels uitgevoerd door Meerinzicht Sociaal; ● Stimuleren van vroeg signalering en samenwerking in het kader van passend onderwijs ten behoeve van o.a. onderwijs-jeugdzorg arrangementen; ● Uitvoeren van verordening Leerlingenvervoer, o.a. ter ondersteuning passend onderwijs. 3. Kinderopvang en peuterspeelwerk ● Uitvoeren en monitoren Subsidieregeling Peuteropvang en voorschoolse educatie ● Inspecteren en handhaven van de Wet Kinderopvang; ● Actueel houden van het Landelijk Register Kinderopvang; 4.

Volwasseneneducatie ● Ondersteuning bieden op het gebied van taalontwikkeling en basisvaardigheden o.a. gefinancierd vanuit de Wet educatie beroepsonderwijs. ● Dit door het inzetten van taaltrajecten bij taalschool Toptaal. En het uitvoeren van laagdrempelige projecten o.a. door het Taalhuis, vaak in samenwerking met onderwijsinstellingen en welzijnsorganisaties. 5. Overig • Brede school: In drie (mogelijk zes in 2023) wijken is er een brede school: een combinatie van bewegingsonderwijs door een vakleerkracht en het bieden van naschools aanbod. De brede school is gericht op ontwikkelingskansen voor elk kind tussen 4 en 12 jaar in de betreffende wijk.

- 57 -

• Stimuleren van de samenwerking tussen verschillende kind voorzieningen ter ondersteuning van een goede •

doorgaande ontwikkellijn; Streven naar versterking van het onderwijs in Harderwijk.

Specifiek voor 2023 • Invoeren nieuwe werkwijze vrijstellingen leerplicht (psychische/medische gronden) • Uitvoeren verbeterplan passend onderwijs Gemeente en primair onderwijs hebben samen een aantal actiepunten benoemd waaraan gewerkt wordt. • Implementatie van het uitvoeringsprogramma laaggeletterdheid Harderwijk 2021-2024. • Implementeren van de gezinsaanpak laaggeletterdheid binnen de gemeente en externe organisaties binnen de ketenaanpak. • Implementatie van het brede school beleid 2022. Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV43 - Totaal

2023 -2.676.508 4.139.567 0 0 1.463.059

2024 -2.676.508 4.150.734 0 0 1.474.226

2025 -2.676.508 4.113.767 0 0 1.437.259

2026 -2.676.508 4.101.734 0 0 1.425.226

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen (Bron: DUO/Ingrado)

3

Harderwijk

2,5 2 Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

1,5 1 0,5

Landelijk

0 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Relatief verzuim per 1.000 leerlingen (Bron: DUO/Ingrado)

40 35 30 25 20 15 10 5 0

Harderwijk

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners Landelijk 2016 2017 2018 2019 2020 2021

- 58 -

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (Bron: DUO/Ingrado) )

2,50%

Harderwijk

2,00% 1,50%

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

1,00% 0,50%

Landelijk

0,00% 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Facultatieve beleidsindicatoren Percentage werkloze jongeren in de leeftijd van 16-22 jaar (Bron: CBS)

2,50% 2,00%

Harderwijk

1,50% 1,00%

Gemeenten 25.00050.000 inwoners

0,50%

Landelijk

0,00% 2016 2017 2018 2019 2020

Percentage voortijdig schoolverlaters VO en MBO (Bron: DUO)

2,20%

Harderwijk

2,00% 1,80% 1,40%

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

1,20%

Landelijk

1,60%

1,00% 2016 2017 2018 2019 2020 2021

- 59 -

C TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 4 Rekening 2021 PROG4 Onderwijs Lasten

Lasten - Totaal Baten

TV41 - Openbaar basisonderwijs TV42 - Onderwijshuisvesting TV43 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken TV43 - Onderwijsbeleid en leerlingzaken TV42 - Onderwijshuisvesting

Baten - Totaal Saldo voor bestemming - Totaal Dotaties aan reserves TV42 - Onderwijshuisvesting Dotaties aan reserves - Totaal Onttrekkingen uit reserves TV42 - Onderwijshuisvesting Onttrekkingen uit reserves - Totaal Saldo na bestemming - Totaal PROG4 Onderwijs - Totaal

354 4.091 3.889 8.334 -2.565 -943 -3.508 4.826 892 892 -1.153 -1.153 -261 4.566

Begroting 2022

Begroting 2023

332 3.640 5.118 9.091 -3.761 -189 -3.950 5.141 892 892 -1.257 -1.257 -366 4.776

423 4.360 4.140 8.923 -2.677 -193 -2.869 6.054 892 892 -1.153 -1.153 -261 5.793

Begroting 2024

Begroting 2025

393 4.353 4.151 8.897 -2.677 -193 -2.869 6.028 12 12 -10 -10 2 6.029

375 4.348 4.114 8.837 -2.677 -193 -2.869 5.968 12 12 -10 -10 2 5.969

Begroting 2026 374 4.322 4.102 8.798 -2.677 -193 -2.869 5.929 12 12 -10 -10 2 5.930

Financiële analyse begroting 2023 ten opzichte van begroting 2022: Ontwikkeling saldo programma

Bedrag

Begroting 2022 Begroting 2023 Verschil

4.775.688 5.792.767 1.017.079

Onderwerp

Bedrag

Nieuw beleid Onderhanden werken Kapitaallasten Doorberekende salariskosten TV42 Onderwijshuisvesting TV43 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Diversen Totaal

800.000 20.223 108.000 29.074 129.841 28.535 1.017.079

Nadeel (N) Voordeel (V)

N Nadeel (N) Voordeel (V) N V N V N N N

- 60 -

Toelichting op de financiële analyse: Totaaloverzicht Nieuw Beleid Als nieuw beleid is de volgende post opgenomen • Verhoging vergoeding doordecentralisatie onderwijshuisvesting VO-onderwijs. Dit conform hetgeen is opgenomen in de Kadernota 2023. Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting Totaal

Onderwerp Doordecentralisatie

2023 800.000 800.000

2024 800.000 800.000

2025 800.000 800.000

2026 800.000 800.000

Kapitaallasten Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en de nieuwe investeringen. Deze kapitaallasten worden toegerekend aan de betreffende taakvelden / programma’s. Doorberekende salariskosten De hogere lasten binnen de salarisbegroting, voornamelijk als gevolg van de cao ontwikkelingen en de jaarlijks herziene toerekening van deze salariskosten naar de diverse programma’s leidt tot een nadeel.

Taakveld 4.2 Onderwijshuisvesting In 2022 is een Integraal Huisvestingsplan voor basisscholen opgesteld. Deze kosten zijn in 2023 niet voorzien. Over de uitkomsten van dit plan zal de Raad in het najaar 2022 worden geïnformeerd.

Taakveld 4.3 Onderwijsbeleid en leerlingzaken Voorgesteld wordt een deel van het ontvangen GOAB (Gemeentelijke Onderwijs Achterstanden Beleid) budget in 2023 te besteden aan kinderen in een peuterspeelzaal met een VVE indicatie (Vroeg en Voorschoolse Educatie achterstanden).

- 61 -

2.5 Programma 5 Sport, cultuur en recreatie A ALGEMEEN Doelstelling Harderwijk is een sportieve en creatieve gemeente, waarin voor iedereen ruimte is om te sporten, te bewegen en te genieten van kunst en cultuur. Door inwoners de mogelijkheid te bieden mee te doen aan sportieve en culturele activiteiten willen wij de gezondheid, verbondenheid, betrokkenheid en participatie in de Harderwijkse samenleving vergroten. Het activeren van alle inwoners voor een actieve en gezonde leefstijl Sporten en bewegen voor iedereen betekent dat er aandacht is voor alle leeftijdsgroepen. Binnen deze doelgroepen is er regulier aanbod voor iedereen, maar er is ook zorg voor inwoners in kwetsbare situaties om ze te betrekken in het sportaanbod. Wij ondersteunen sportverenigingen om vitaal te blijven De sportverenigingen in Harderwijk hebben een belangrijke rol in het sportaanbod, niet alleen voor het aanbieden van hun sport, maar zij hebben ook een belangrijke maatschappelijke functie. Sporten verbindt mensen en bevordert een gezonde leefstijl. Vitale sportaanbieders zijn hiervoor van belang. Wij faciliteren een breed aanbod van sportvoorzieningen Sportvoorzieningen vormen een basisvoorwaarde om te kunnen sporten en bewegen. Naast voldoende binnenen buitensportaccommodaties, is ook de openbare ruimte een belangrijke sportvoorziening.

Wij vinden het belangrijk dat zowel georganiseerd als ongeorganiseerd de omgeving mensen uitnodigt om te bewegen en te sporten. Wij nodigen inwoners uit om mee te doen aan kunst- en cultuuruitingen Kunst en cultuur verbinden mensen met elkaar. Door cultuur kunnen mensen elkaar ontmoeten, samenwerken aan een gemeenschappelijk doel en nieuwe dingen ontdekken. Dat geldt voor iedereen: jong en oud, met of zonder beperking, met iedere achtergrond. Kunst en cultuur maken de openbare ruimte afwisselend en geven Harderwijk een eigen gezicht. Daarmee maken ze de stad aantrekkelijk voor bedrijven en nieuwe inwoners en dragen ze bij aan de plaatselijke economie. Wij ondersteunen en stimuleren culturele instellingen en initiatieven Met subsidies en het bevorderen van samenwerking ondersteunen we de grotere culturele instellingen, zodat zij hun aanbod goed kunnen afstemmen op wat de inwoners van Harderwijk en andere belangstellenden willen. Met Stad als Podium ontwikkelen we een unieke manier om de podiumkunsten in te vullen. De culturele instellingen richten zich ook op de doelstellingen van het Sociaal Domein door die mensen te bereiken die niet zo snel meedoen aan kunst en cultuur. Zij verzorgen cultuureducatie, op school en daarbuiten. De bibliotheek vervult daarnaast een belangrijke taak bij het terugdringen van laaggeletterdheid en het vergroten van en.

Inhoud Het programma omvat de ontwikkelingen op het gebied van cultuur, recreatie en sport.

Ontwikkelingen 2023 Ontwikkeling nieuwbouw Sypel Naar verwachting is de nieuwbouw van het binnenzwembad gereed begin 2023. Er worden ook maatregelen voor verduurzaming van het bestaande complex toegepast. Na de opening van het zwembad wordt in 2023 het tweede deel van het oude zwembad gesloopt en wordt de sporthal Sypel III toegevoegd aan het complex. Bij de nieuwe sporthal worden ook lokalen voor Landstede en kantoorruimte gebouwd. Nieuwe beleidsnota sport en bewegen 2023-2026 / lokaal sportakkoord Er wordt gewerkt aan een nieuwe nota sport en bewegen. De huidige nota loopt tot eind 2022. In de nieuwe nota wordt het sportakkoord geïntegreerd. Het sportakkoord wordt landelijk voortgezet voor de periode 2023-2026. Inzet van buurtsportcoaches (Brede Regeling Combinatiefuncties) In 2023 wordt de samenwerking met GA! Harderwijk verder voortgezet. Jaarlijks worden afspraken gemaakt en verantwoord volgens de bestaande subsidiestructuur. Er volgt een uitbreiding van de inzet van coaches m.b.t. het sportparkmanagement. In najaar 2022 wordt een raadsvoorstel gedaan voor herijking van het brede schoolbeleid. Er wordt samengewerkt om inzet op het AZC te realiseren.

- 62 -

Uitwerken regiovisie op het gebied van sporten en bewegen In de regio zijn er een aantal gezamenlijke ambities uitgesproken. Wij werken daarin samen met de regio Noord Veluwe. Er is een procesbegeleider om regionale coördinatie op aangepast sporten en bewegen uit te werken. Het is de verwachting dat we in 2023 hier mee van start gaan. Verder is er aandacht voor de koppeling tussen sporten preventieakkoorden in de regio. Gebruik openbare ruimte - beweegroutes In samenwerking met Athlos zijn er een aantal beweegroutes uitgezet in de stad voor wandelen of hardlopen. Er wordt nog een vijfde route aangelegd. Daarna willen we een vervolg maken met Beweegroutes Plus, voor specifieke doelgroepen. Stad als Podium De vernieuwende opzet van de podiumkunsten in Harderwijk in de vorm van Stad als Podium heeft door de coronamaatregelen noodgedwongen een tijd stilgelegen. In 2023 wordt Stad als Podium verder doorontwikkeld en uitgevoerd. De borging van het binnenpodium voor programmering wordt daarin meegenomen. Herziening kunst- en cultuurbeleid In 2021 is de Uitgangspuntennotitie Kunst en Cultuur vastgesteld en in 2022 de nieuw Beleidsnota Kunst en Cultuur Harderwijk 2022-2025. De Uitvoeringsagenda is voorzien voor het eerste kwartaal 2023. Cultuurwijzer De sport- en cultuurwijzer is geïntegreerd in de GA!-website, in afstemming met de Brede School.

De cultuurwijzer richt zich op alle leeftijdsgroepen, met uitzondering van de 0-4-jarigen. Meedoen moet Kunnen Deze subsidieregeling heeft in 2019 - 2021 als pilot gedraaid. De uitvoering van een aantal aangevraagde projecten loopt door t/m eind 2022. Begin 2023 wordt er een evaluatie verwacht van de projecten die ingediend zijn. Cultuureducatie De activiteiten op het gebied van cultuureducatie richten zich op een gevarieerd aanbod, verspreid over een groot aantal disciplines, en een doorgaande leerlijn voor cultuureducatie in het primair onderwijs. Cultuursubsidies inzetten voor sociale beleidsdoelen Met ingang van 2019 ontvangt een aantal culturele instellingen subsidie met als doel dit in te zetten voor het bereiken van beleidsdoelen die samenhangen met het sociaal domein. Samenwerking Ook voor de komende periode (2022 tot en met 2024) wordt binnen de regio Noord-Veluwe samengewerkt op het gebied van Cultuur en Erfgoed in het Cultuur- en Erfgoedpact, een subsidieregeling van de Provincie Gelderland. Daarnaast wordt vanuit deze regio een eenmalige subsidie aangevraagd bij de Provincie Gelderland ter versterking van de culturele en erfgoed-infrastructuur. Erfgoed Het streven is, in 2023 een visie op religieus erfgoed op te stellen (de zgn. Kerkenvisie). Verbonden partijen Er is geen sprake van verbonden partijen bij dit programma.

Beleidskaders • Beleidsnota sport en bewegen “Samen in beweging 2018-2021, verlenging 2022”. • Lokaal sportakkoord gemeente Harderwijk 2020-2022 • Beleidsnota kunst en cultuur 2022-2025 ”Voortbouwen op een stevig fundament”. Verbonden partijen Er is geen sprake van verbonden partijen bij dit programma. Beleidskaders • Beleidsnota sport en bewegen “Samen in beweging 2018-2021, verlenging 2022”. • Lokaal sportakkoord gemeente Harderwijk 2020-2022 • Beleidsnota kunst en cultuur 2022-2025 ”Voortbouwen op een stevig fundament” • Uitgangspuntennotitie Kunst en Cultuur 2020.

- 63 -

B TAAKVELDEN 5.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Sportbeleid en activering M. Companjen Mens en Maatschappij D. Kolk

Wat willen we bereiken? Harderwijk is een sportieve gemeente, waarin voor iedereen ruimte is om te sporten en te bewegen. Wij stimuleren alle inwoners om met plezier een leven lang te sporten en te bewegen. Sport levert een belangrijke bijdrage aan een gezonde leefstijl. Daarnaast is sporten en bewegen een belangrijk middel om sociale doelstellingen te verwezenlijken op het gebied van participatie, leefbaarheid en gezondheid. Wat doen we daarvoor? Regulier Stimuleren van sporten en bewegen voor een actieve en gezonde leefstijl Zowel via de vele sportaanbieders en sportverenigingen als via GA! Harderwijk willen wij inwoners inspireren in beweging te komen om zo een gezonde leefstijl te bevorderen. Hierbij is er ook oog voor kwetsbare inwoners. Vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties worden coaches ingezet op diverse terreinen. Deze coaches werken vanuit GA! Harderwijk. Er wordt door GA! Harderwijk o.a. (samen met de partners) ingezet op brede scholen, gezonde leefstijl, sportparkmanagement, senioren, (speciaal) (voortgezet) onderwijs en AZC. Vanuit de Brede Regeling Combinatiefuncties ontvangen Cultuurkust, ZorgDat, Educare, Landstede Veld42 en BKH subsidie voor inzet op het gebied van cultuur, buurtsportwerk, speciaal onderwijs gezonde werkvloer en Maatschappelijke Zorg. Door de samenwerking met Landstede worden er veel studenten ingezet.

Alle partijen samen zorgen voor een netwerk waar samenwerking plaatsvindt tussen organisaties, professionals en vrijwilligers uit de sectoren sport, bewegen, gezondheid, welzijn en cultuur. Daarnaast organiseren wij o.a.: Sport en cultuurwijzer voor kinderen en volwassenen Sportkaravaan Schoolschaatsen op de Markt Koningsspelen Deelname Nationale Sportweek Om alle kinderen te kunnen laten meedoen, nemen wij deel aan het Jeugdfonds sport en cultuur. Hierbij bieden wij ook de mogelijkheden voor het zwemdiploma A via het Zwemfonds. In het zwembad is er een breed aanbod aan activiteiten, dat bijdraagt aan een actieve en gezonde leefstijl. Dit varieert van Fifty-Fit zwemmen tot medisch therapeutisch zwemmen, van aquasport tot PiYoChi en van zwangerschapszwemmen tot ouder-en-kind lessen. Naast zwemlessen faciliteert de gemeente ook schoolzwemmen, waarin leerlingen uit groep 5 en 6 leren Reddend Zwemmen en Survivalzwemmen. Stimuleren en ondersteunen van sportverenigingen om vitaal te blijven of te worden. Sportaanbieders en verenigingen zijn belangrijk voor het sportaanbod in Harderwijk. Wij ondersteunen de aanbieders (vraaggericht) op het gebied van o.a. subsidies, deskundigheidsbevordering, vrijwilligersbeleid, samenwerkingsmogelijkheden en duurzaamheid. Ook stimuleren wij de verenigingen in openclub trajecten.

Met name op de sportclusters wordt dit verder ontwikkeld met de inzet van sportparkmanagers. We hebben oog voor talentontwikkeling en stimuleren dit o.a. door het organiseren van de jaarlijkse sporthuldigingen. Lokaal sportakkoord In Harderwijk is met de sportorganisaties gewerkt aan een lokaal sportakkoord. Er is hier gekozen voor de ambities; Inclusief sporten en bewegen Vitale aanbieders en positieve sportcultuur Vaardig in bewegen Met de werkgroepen wordt hier invulling aan gegeven. Inmiddels is bekend dat het lokaal sportakkoord doorloopt voor de periode 2023 -2026, waardoor jaarlijks het uitvoeringsbudget beschikbaar blijft.

- 64 -

Specifiek 2023 Er wordt een nieuwe beleidsnota sport en bewegen gemaakt voor de periode 2023-2026. Samen met partners formuleren wij onze ambities voor de komende jaren. Het sportakkoord zal hier onderdeel van gaan uitmaken. Uitwerken en begeleiden plan voor uitbreiding en voortzetting sportparkmanagement op de vier sportclusters. Nieuw beleid Kadernota Sportparkmanagement Voortzetting en verbreding van de inzet van sportparkmanagers op de vier clusters. Structureel een bedrag van € 112.000,= vanaf 2023.

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV51 - Totaal

2023

2024

0 951.074 0 0 951.074

2025

0 945.074 0 0 945.074

0 942.074 0 0 942.074

2026 0 941.074 0 0 941.074

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren

Wordt 1 keer in de 4 jaar berekend pas in 2024 weer Niet-sporters (Bron: meerdere bronnen)

60,0% 50,0%

Harderwijk

40,0% 30,0%

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

20,0% 10,0% 0,0% 2012

2016

5.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

2020

2024

Taakveld Sportaccommodaties M. Companjen Mens en Maatschappij D. Kolk

Wat willen we bereiken? Voldoende en goede sportaccommodaties, die afgestemd zijn op de wensen van de gebruiker en zo bijdragen aan de ambities van Harderwijk. Zo maken we sport en bewegen toegankelijk voor alle inwoners van Harderwijk. Daarnaast is er aandacht voor de inrichting van de openbare ruimte die uitnodigt tot sporten en bewegen. Wat doen we daarvoor? Regulier Faciliteren van een breed, uitdagend en toegankelijk aanbod van sportvoorzieningen • Het onderhouden en beheren/exploiteren van de Harderwijker gemeentelijke binnensport-accommodaties inclusief het zwembad, waardoor deze aansluiten bij de ambities van Harderwijk, zoals beschreven in de

- 65 -

• • •

beleidsnota sport. De accommodaties dienen te voldoen aan de eisen van het bewegingsonderwijs en zijn geschikt voor de verenigingen om wedstrijden te spelen en te trainen. Het onderhouden van de buitensportaccommodaties op de diverse in Harderwijk en Hierden gelegen sportparken. Hiermee voldoen we aan de eisen van de sportbonden (o.a. KNAU, KNVB, KNHB) zodat de velden geschikt zijn om wedstrijden te spelen en te trainen. Het onderhouden en beheren van openbare beweegplekken, zoals de kunstgrasveldjes, maar ook o.a. de skeelerbaan, pumptrackbaan, skatebanen en calisthenics park. Het uitzetten van beweegroutes in de stad, om zo het wandelen, hardlopen of skeeleren te bevorderen op een laagdrempelige manier

Specifiek voor 2023 Het uitzetten de vijfde beweegroute in de stad en een plan maken voor beweegroutes Plus (voor specifieke doelgroepen) Nieuwbouw zwembad De Sypel wordt in gebruik genomen. Naar verwachting wordt de bouw van het nieuwe zwembad afgerond aan het begin van 2023. In combinatie met de bouw van een energieneutraal zwembad, realiseren van verduurzaming van de rest van sportcomplex De Sypel. Nieuwbouw sporthal Sypel III wordt verder uitgewerkt. Naar verwachting wordt de bouw van de nieuwe sporthal in 2023 gerealiseerd Groot onderhoud en verduurzaming van diverse gymzalen en sporthallen. Skatebaan Parkweg vervangen

Nieuw beleid Nieuwe afvalcontainers Ten gevolge van de nieuwbouw van het zwembad is er op het terrein van De Sypel geen ruimte meer voor het herplaatsen van de bestaande verouderde perscontainer. We werken toe naar een duurzame oplossing voor het plaatsen van ondergrondse vuilcontainers op of om het terrein van de Sypel. Het benodigde krediet hiervoor is € 20.000,-. Het jaarlijks benodigde budgetbedrag zal in de nieuwe exploitatiebegroting worden meegenomen. Nieuw automatiseringssysteem zwembad en binnensportaccommodaties Het automatiseringssysteem voor het zwembad en de binnensportaccommodaties is sterk verouderd (uit 2013). Dit systeem bestaat uit de verhuur van alle binnensportaccommodaties en uit kassa- / toegangs- en lesregistratiesysteem voor het zwembad. Het systeem moet vervangen worden, ook omdat de huidige leverancier per eind 2023 stopt met deze activiteiten. Er zijn destijds geen vervangingsinvesteringen opgenomen. Momenteel wordt een programma van eisen opgesteld, waarna de aanbesteding zal starten. Nadere advisering zal in het voorjaar 2023 volgen. Nieuwe exploitatiebegroting De bestaande exploitatiebegroting van De Sypel wordt in 2023 herzien, vanwege de nieuwbouw van het zwembad. De wijzigingen in de exploitatie ten gevolge van nieuwe derde sporthal worden in 2023 aangemeld en zullen per 2024 ingaan.

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV52 - Totaal

5.3

2023 -1.994.790 3.328.138 0 -73.991 1.259.357

2024 -1.994.790 4.062.817 0 -81.462 1.986.565

2025 -1.994.790 4.023.624 0 -80.405 1.948.429

2026 -1.994.790 3.874.877 0 -42.205 1.837.882

Taakveld Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie

Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

M. Pijnenburg Mens en Maatschappij M. Lensen

- 66 -

Wat willen we bereiken? Culturele infrastructuur: We zetten in op professionele culturele instellingen die een kwalitatief goed, divers, samenhangend en laagdrempelig aanbod voor alle Harderwijkers verzorgen en daarvoor optimaal samenwerken, zowel onderling als met amateurkunstinstellingen. Cultuur en bewoners: Met het realiseren van een goed voorzieningen- en activiteitenniveau op het gebied van kunst en cultuur worden bewoners en bezoekers van Harderwijk gestimuleerd om kennis te nemen van- en deel te nemen aan een breed palet van culturele activiteiten. De inzet van vrijwilligers is daarbij onontbeerlijk, maar deze heeft sterk te lijden gehad onder de coronaperiode. Het is daarom belangrijk om vrijwilligers (terug) te winnen en te behouden. Kunst en cultuur zijn een belangrijke manier om deelname aan de samenleving te bevorderen. Wij stimuleren talentontwikkeling van de jeugd en faciliteren de relatie tussen kunst, cultuur en het onderwijs. Kunst in de openbare ruimte: Wij willen kunst en cultureel erfgoed benutten om de uitstraling, betekenis en kwaliteit van de openbare ruimte in Harderwijk te versterken. We willen dat kunst voor inwoners, bezoekers en bedrijven toegankelijk is. Kunst kan daarnaast ook een middel zijn voor de beleving van en een dialoog over de maatschappelijke kernwaarden.

Cultuur en economie: We willen culturele initiatieven en creatief ondernemerschap benutten als motor voor economische spin-off op basis van de rijke historie van Harderwijk en het historisch centrum. Wij willen de stad als podium presenteren. Wat doen we daarvoor? Regulier • Versterking ondersteuning amateurkunstbeoefening; • Versterking cultuureducatie en talentontwikkeling; • Een kwalitatief goed, divers, samenhangend en laagdrempelig aanbod voor alle Harderwijkers Benutting culturele initiatieven als motor voor economische spin-off en de stad als podium, op basis van de rijke historie van Harderwijk en het historisch centrum; • Aandacht voor specifieke doelgroepen en het versterken van sociale cohesie; • Versterking kunst in de openbare ruimte en benutting erfgoed om de kwaliteit van de openbare ruimte te versterken. Nieuw beleid Het reguliere beleid is kort geleden opnieuw vastgelegd.

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV53 - Totaal 5.4 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

2023

2024

2025

2026

0 2.653.124 0 0 2.653.124

0 2.652.674 0 0 2.652.674

0 2.611.574 0 0 2.611.574

0 2.594.574 0 0 2.594.574

Taakveld Musea M. Pijnenburg Mens en Maatschappij M. Lensen

Wat willen we bereiken? Tot dit taakveld behoren de lasten en baten die te maken hebben met musea, exposities, archeologie, heemkunde en historische archieven. Met de subsidies en andere bijdragen wordt de geschiedenis van Harderwijk en Hierden en de omliggende regio onderzocht, gepresenteerd en bewaard voor toekomstige generaties. Wat doen we daarvoor? Regulier Door middel van subsidies en andere bijdragen wordt voorzien in de beschikbaarheid van een regio-archeoloog, wordt het Streekarchivariaat in stand gehouden, worden door het Streekarchivariaat historische documenten gescand, wordt advies ingewonnen over monumenten in onze gemeente en wordt het Stadsmuseum in stand gehouden, waar, naast exposities moderne beeldende kunst, ook de stadsgeschiedenis wordt gepresenteerd.

- 67 -

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV54 - Totaal

2023 -81.653 763.818 0 0 682.165

5.5 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

2024 -81.653 796.725 0 0 715.072

2025 -81.653 796.725 0 0 715.072

2026 -81.653 796.725 0 0 715.072

Taakveld Cultureel erfgoed M. Pijnenburg Stad en Omgeving M. Bouw

Wat willen we bereiken? De tastbare geschiedenis van Harderwijk (monumenten, archeologie en Cultuurlandschappen) op een verantwoorde manier te bewaren, onderzoeken, versterken en deze zichtbaar te maken voor Harderwijkers en bezoekers. Wat doen we daarvoor? Regulier • Beoordelen aanvraag omgevingsvergunningen voor het wijzigen van gemeentelijke en rijksmonumenten; • Toezicht houden op de uitvoering van de verleende omgevingsvergunning voor het wijzigen van gemeentelijke en rijksmonumenten: • Begeleiden en toezicht houden op onderhoud en restauratie van beschermde rijks- en gemeentelijke monumenten; • Subsidies voor onderhoud en restauratie van gemeentelijke- en rijks monumenten; • Archeologie en cultuurhistorie verwerken in ruimtelijke plannen en visies; • Begeleiden en beoordelen van archeologische onderzoeken en ondersteuning van vrijwilligers; • Ondersteuning van de monumentencommissie/ Commissie Ruimtelijke Kwaliteit; • (laten) inventariseren, waarderen en selecteren van cultuurhistorische waarden van gebouwen, archeologische vindplaatsen en andere cultuurhistorische waarden; • Aanwijzen van gemeentelijke monumenten; • Onderhouden/restaureren van beschermde rijks- en gemeentelijke monumenten in gemeentelijk eigendom: • Informatie/voorlichting over monumenten en archeologie; • Publieksgerichte activiteiten om cultuurhistorie onder de aandacht te brengen.

Specifiek voor 2023 • Uitvoering van de visie op religieus erfgoed (kerkenvisie); • Inventariseren en uitbreiden van de gemeentelijke monumentenlijst op basis van een door de raad vastgesteld beleidskader

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV55 - Totaal

2023 -162.000 542.208 20.000 -62.265 337.943

2024 -162.000 562.508 20.000 -72.615 347.893

2025 -162.000 562.508 20.000 -72.615 347.893

2026 -162.000 557.508 20.000 -72.615 342.893

- 68 -

5.6 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Media M. Pijnenburg / H.J van Schaik Mens en Maatschappij M. Lensen

Wat willen we bereiken? Tot dit taakveld behoren de lasten en baten die te maken hebben met de openbare bibliotheek, de podiumkunsten, de Cultuurwijzer, de lokale media-instelling en de verzekeringen en de onroerendzaakbelasting van de culturele instellingen. Al deze zaken hebben betrekking op een goede informatievoorziening van de inwoners van Harderwijk en Hierden. Hierbij wordt opgemerkt, dat gemeenten wettelijk verplicht zijn zorg te dragen voor de toegang van hun inwoners tot een openbare bibliotheek. Wat doen we daarvoor? Regulier Door middel van subsidies en andere bijdragen wordt de openbare bibliotheek in stand gehouden door de Stichting Bibliotheek Noordwest Veluwe, worden via de Stichting Stad als Podium en de Stichting Podia Harderwijk de podiumkunsten en het Theater Harderwijk (tijdelijk gevestigd in het Bouw en Infra Park) ondersteund en wordt de Stichting Veluwe FM in stand gehouden. Daarnaast maakt de Cultuurwijzer het kinderen, jongeren en volwassenen mogelijk om laagdrempelig kennis te maken met verschillende vormen van kunst en cultuur.

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV56 - Totaal

2023

5.7

Taakveld Openbaar groen en (openlucht)recreatie

Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

M. Pijnenburg Stad en Omgeving K.J. Bakema

0 738.446 0 0 738.446

2024 0 738.446 0 0 738.446

2025 0 738.446 0 0 738.446

2026 0 738.446 0 0 738.446

Wat willen we bereiken? SAMEN KLEUREN WE DE STAD De gemeente levert een verzorgde basiskwaliteit en een goed functionerende openbare ruimte. Daarnaast stimuleren we bewoners en bedrijven om zelf initiatieven op te pakken en uit te voeren. Zo houden we de dynamiek die in de afgelopen periode is ontstaan vast. Om onze doelen te bereiken maken we gebruik van vijf thema’s: Natuurlijk Duurzaam, Burger en Bedrijfsinitiatieven & Sponsoring, Social Return, Eenvoud en differentiatie, Gezondheid en Vitaliteit. Stabiele natuurterreinen waarin de verschillende functies; natuur, recreatie en houtoogst op een maatschappelijk verantwoorde wijze tot hun recht komen en voor toekomstige generaties geborgd zijn. Net als in het stedelijk beheer maken we ook in het beheer van de natuurterreinen gebruik van vijf thema’s Doel van deze thema’s is het bevorderen van de realisatie van de doelen in het integrale gemeentelijke beleid. Wat doen we daarvoor? Regulier • Er is sprake van planmatig jaarlijks onderhoud, meerjarig onderhoud (vervanging op basis van technische en economische levensduur), curatief onderhoud (herstellen van schade) en van meer projectmatige werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie en reconstructie); • Het plantsoen jaarrond op kwaliteitsniveau B.

Onder kwaliteitsniveau B wordt verstaan: een vorm van onkruidbeheersing waarbij de nadruk ligt op de technische kwaliteit en beeldkwaliteit (beperkt mate van onkruid, de maximale hoogte is 30 cm). De jaarlijkse noodzakelijke vervanging realiseren. Dit betekent ca. 35.000 m2 plantsoen en ca. 95 bomen;

- 69 -

• • • •

Een veilige speelomgeving handhaven waar voldoende mogelijkheden liggen voor het spelende en ontdekkende kind. Het beheer en onderhoud van de gemeentelijk natuurterreinen (met name bossen) waarbij de Natuur, recreatie en houtoogst de drie pijlers zijn De jaarlijkse noodzakelijke dunning realiseren, (100 ha met gemiddelde meerjaren opbrengst van c.a. 1.100 m3 per jaar); Uitvoering van Faunabeheerplan (Prov. Gelderland);

Nieuw beleid • We vormen o.a. traditionele gazons om naar bloemrijke bermen • We planten extra bomen • Vergroten aandeel inheems hout • Bosverjonging • Natuurbrandbeheersing Kadernota Project Samen Mooier Vanuit amendement 7-7 bij de kadernota 2022-2025 wordt voorgesteld om in de begroting voor 2022 € 55.000 en voor de jaren 2023-2025 jaarlijks € 65.000 op te nemen. Hiermee wordt beoogd het project Samen kleuren we de stad weer vorm te geven met dit nieuwe project. Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV57 - Totaal

2023 -127.073 4.569.034 0 0 4.441.961

2024 -127.073 4.597.692 0 0 4.470.619

2025 -127.073 4.581.583 0 0 4.454.510

2026 -127.073 4.476.059 0 0 4.348.986

C TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 5 Rekening 2021 PROG5 Sport, cultuur en recreatie Lasten

Lasten - Totaal Baten

Begroting 2022

Begroting 2023

Begroting 2024

Begroting 2025

Begroting 2026

TV52 - Sportaccommodaties TV51 - Sportbeleid en activering TV56 - Media TV57 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie TV53 - Cultuurpres. cultuurprod. cultuurpart. TV55 - Cultureel erfgoed TV54 - Musea

3.396 1.041 777 3.829 2.816 716 583

3.569 986 1.002 4.847 2.982 755 735

3.328 951 738 4.569 2.653 542 764

4.063 945 738 4.598 2.653 563 797

4.024 942 738 4.582 2.612 563 797

3.875 941 738 4.476 2.595 558 797

TV57 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie TV54 - Musea TV53 - Cultuurpres. cultuurprod. cultuurpart. TV52 - Sportaccommodaties TV51 - Sportbeleid en activering TV55 - Cultureel erfgoed

13.158 -132 -25 -79 -1.801 -155 -117

14.877 -274 -79 0 -1.870 -30 -168

13.546 -127 -82 0 -1.995 0 -162

14.356 -127 -82 0 -1.995 0 -162

14.257 -127 -82 0 -1.995 0 -162

13.979 -127 -82 0 -1.995 0 -162

-2.309 10.849 227

-2.421 12.456 20

-2.366 11.180 20

-2.366 11.990 20

-2.366 11.891 20

-2.366 11.614 20

227 -235 -410 0

20 -61 -19 0

20 -62 -74 0

20 -73 -81 0

20 -73 -80 0

20 -73 -42 0

-645 -418 10.431

-80 -60 12.396

-136 -116 11.064

-154 -134 11.856

-153 -133 11.758

-115 -95 11.519

Baten - Totaal Saldo voor bestemming - Totaal Dotaties aan reserves TV55 - Cultureel erfgoed Dotaties aan reserves - Totaal Onttrekkingen uit reserves TV55 - Cultureel erfgoed TV52 - Sportaccommodaties TV57 - Openbaar groen en (openlucht) recreatie Onttrekkingen uit reserves - Totaal Saldo na bestemming - Totaal PROG5 Sport, cultuur en recreatie - Totaal

- 70 -

Financiële analyse begroting 2023 ten opzichte van begroting 2022: Ontwikkeling saldo programma

Bedrag

Nadeel (N) Voordeel (V)

Begroting 2022 Begroting 2023 Verschil

12.395.780 11.064.070 1.331.710

Onderwerp

Bedrag

Nieuw beleid Onderhanden werken Kapitaallasten Doorberekende salariskosten TV51 Sportbeleid en activering TV52 Sportaccommodaties TV53 Cultuurpres. Cultuurprod. Cultuurpart. TV54 Musea TV55 Cultuur erfgoed TV56 Media TV57 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Diversen Totaal

112.000 1.093.614 214.786 45.000 45.558 327.941 159.488 33.151 43.600 269.988 248.627 65.512 1.331.710

V Nadeel (N) Voordeel (V) N V V N V V N N V V N N V

Toelichting op de financiële analyse: Totaaloverzicht Nieuw Beleid Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen: Taakveld 5.1 Sportbeleid en activering 5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie 5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie Totaal

Onderwerp Sportparkmanagement Renovatie officiersmess en subsidiëring markthuur St. Mess Hondenren Hierden

2023 112.000

112.000

2024 112.000 93.500

2025 112.000 93.500

2026 112.000 93.500

5.000

5.000

5.000

210.500

210.500

210.500

In de raad van 15 september 2022 is een amendement aangenomen om de middelen voor de renovatie van de officiersmess pas beschikbaar te stellen wanneer een apart voorstel aan de raad is voorgelegd met een diepgaandere uitwerking van het plan. Pas daarna zullen de middelen definitief toegekend worden aan het college.

- 71 -

Onderhanden werken Vanuit de jaarrekening 2021 zijn budgetten meegenomen naar 2022. Dit zijn incidentele budgetten voor 2022. In 2023 komen deze budgetten niet meer voor en leidt dit tot een voordeel. Kapitaallasten Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en de nieuwe investeringen. Deze kapitaallasten worden toegerekend aan de betreffende taakvelden / programma’s. Doorberekende salariskosten De hogere lasten binnen de salarisbegroting, voornamelijk als gevolg van de cao ontwikkelingen en de jaarlijks herziene toerekening van deze salariskosten naar de diverse programma’s leidt tot een nadeel. TV51 Sportbeleid en activering De vergelijking tussen 2022 en 2023 wordt stevig beïnvloed door de verschillende baten en lasten uit specifieke COVID subsidies van het Rijk. Deze zijn opgenomen onder de post “Onderhanden werk”. In 2022 is er een incidenteel bedrag ter beschikking gesteld voor het sportmanagement. Dit is uitgevoerd door GA! Harderwijk. In de begroting wordt voorgesteld structureel een bedrag van € 112.000,- voor dit doel ter beschikking te stellen. Zie ook het overzicht nieuw beleid. TV52 Sportaccommodaties In 2022 is er een bedrag van € 273.000,- opgenomen ter dekking van de lagere opbrengsten als gevolg van de nieuwbouw van het zwembad. Aangezien de opening begin 2023 wordt verwacht, is dit niet meer opgenomen.

In de begroting is op basis van de oorspronkelijke business case een bedrag van € 82.000,- aan meeropbrengsten opgenomen. Op verschillende kleinere posten treedt een kostenstijging op van € 27.000,-. TV53 Cultuurpres. Cultuurprod. Cultuurpart. De kosten voor cultuur stijgen als gevolg van de overheveling van de budgetten Stad als Podium uit TV56 (dit heeft een kostenneutraal effect zie ook TV56) en de aankoopkosten van grond aan de Parkweg. Daar staat het vervallen van een aantal aflopende subsidies tegenover. TV54 Musea Als gevolg van een taakuitbreiding stijgen de kosten voor het Streek archivariaat harder dan de indexatie van 3% TV55 Cultuur erfgoed In 2022 waren er nog incidentele budgetten beschikbaar voor de meerkosten Archeologische kelder en de verhuiskosten Tinnegieter, daarnaast is de bijdrage uit reserves t.b.v. restauratie Catharina kapel met ingang van 2023 vervallen. Dit leidt per saldo tot een voordeel. TV56 Media In 2022 is er door de Raad een eenmalige bijdrage verstrekt aan de Bibliotheek Noord West Veluwe ten behoeve van het project “de Bibliotheek op School” in Harderwijk en Hierden. De verschillende budgetten voor Stad als Podium en de verschillende uitvoeringslocaties zijn in 2022 gebundeld en ondergebracht bij TV53. TV57 Openbaargroen en (openlucht) recreatie Op dit taakveld is sprake van een nadelig saldo.

Dit wordt met name veroorzaakt doordat op dit taakveld de incidentele grondverkoop van € 150.000,- was geraamd in 2022. Dit komt niet meer terug in 2023. Daarnaast zijn de lasten van het groenonderhoud toegenomen met € 112.000,- enerzijds door indexatie en stijging van de prijzen, anderzijds door de areaaluitbreiding als gevolg van nieuwbouw. Diversen Bestaat uit diverse begrotingswijzingen. Per saldo is er voor diverse baten en lasten een nadeel van € 65.512,-.

- 72 -

2.6 Programma 6 Sociaal domein A ALGEMEEN Doelstellingen De inzet van het beleid sociaal domein is gericht op meedoen mogelijk maken voor iederéén, het, voorkomen van (verergering van) problematiek en individuele ondersteuning indien nodig: ● We willen de sociale samenhang in de samenleving behouden. We willen dat álle inwoners mee kunnen doen, ook als zij te maken hebben met beperkingen van welke aard dan ook. ● We zetten in op het voorkomen van (de verergering van) beperkingen. Door de voor-/ vroegtijdig inzet van lichte vormen van ondersteuning kan beroep op zwaardere, individuele vormen van ondersteuning en zorg (deels) voorkomen of uitgesteld worden. ● Als het nodig is, zetten we als gemeente individuele ondersteuning in: vanuit de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo 2015), de Jeugdwet, de Participatiewet, de Wet Inburgering en het lokale bestaanszekerheidsbeleid. Inhoud De drie doelstellingen krijgen op hoofdlijnen als volgt inhoud: Meedoen ● Het bevorderen van ontmoeting tussen inwoners, juist waar dit niet vanzelf gaat (door bijvoorbeeld verschillen onderling of beperkingen). We stimuleren inwoners om naar elkaar om te kijken en elkaar te accepteren. ● Het faciliteren van initiatieven, verenigingen en organisaties die gericht zijn op ontmoeting, onderlinge samenwerking en inclusie.

● Het bevorderen van de deelname aan de samenleving door inzet op toegankelijke vrije tijdsbesteding, onderwijs, arbeidsmarkt, leefomgeving en woningen. Preventie en vroeg signalering ● Het bevorderen van de ‘samenredzaamheid’ en deelname aan de samenleving van inwoners in een kwetsbare situatie en het vergroten van hun netwerken. ● Jongeren ‘samenredzamer’ en zelfstandiger te maken en daarmee mogelijke ondersteuningsbehoefte in de toekomst te voorkomen. Ondersteuning Ondersteuning bieden aan inwoners voor wie meedoen niet vanzelfsprekend is (Wmo, Jeugdwet, Participatiewet, de Wet Inburgering en het lokale bestaanszekerheidsbeleid). Uitgangspunten zijn - mens centraal met eigen regie, - passende en tijdige ondersteuning, - laagdrempelig en toegankelijk georganiseerd en - bij multiproblemen‘ één gezin, één plan en één casusregisseur’, Ontwikkelingen Het Sociaal Domein doorloopt een transformatie. Deze is gericht op het centraal stellen van de inwoners in plaats van de regels, het bieden van maatwerk en de gezamenlijke inzet van de capaciteiten en talenten van de inwoner, zijn/haar netwerk en de samenleving. Dit is een proces van lange termijn. Wat komt er ondertussen op ons af als gemeente? Corona: Het verdere verloop van de coronacrisis lijkt er op dit moment (september) gunstig uit te zien maar er is een flinke onzekerheidsmarge.

De gevolgen van de coronapandemie zijn in ieder geval nog voor een langere tijd merkbaar: Er heeft zich een flinke stijging voorgedaan van psychische klachten, met name onder jongeren. Het komende jaar zal duidelijk worden in hoeverre de behoefte aan ondersteuning stijgt. Arbeidsmarkt: Momenteel is er sprake van een zeer krappe arbeidsmarkt. Dit komt onder andere door de veranderende bevolkingsopbouw, maar ook doordat er in coronatijd minder faillissementen zijn geweest. Het aantal faillissementen laat een beperkte stijging zien. Mogelijk heeft dit een verruiming van de arbeidsmarkt tot gevolg. Daarnaast is de arbeidsmarkt afhankelijk van onder andere de oorlog in Oekraïne en in hoeverre corona in de winter weer een rol gaat spelen. Verscherpte tweedeling Er vindt steeds meer een tweedeling plaats in de samenleving, wel langs verschillende scheidslijnen: theoretisch- en praktisch opgeleiden, huizenbezitters en huurders. We hebben het dan over jongeren of ouderen in heel kwetsbare posities, mensen in financieel kwetsbare situaties, mensen aan de onderkant van de arbeidsmarkt, multi-probleem huishoudens, laaggeletterden/digibeten, statushouders en kwetsbare buurten of straten waar veel problemen samen komen (lage inkomens, GGZ- en/of LVB-problematiek).

- 73 -

De inflatie en de stijgende energieprijzen hebben op deze groepen een flinke impact. Het Rijk heeft hier recent een ondersteuningspakket voor aangekondigd (per 1 januari 2023). Wonen en zorg Inwoners in kwetsbare situatie Al enige jaren wordt gesignaleerd hoe het tekort aan geschikte woningen een sta in de weg vormt voor het oplossen van sociale problematiek. De uitstroom uit Beschermd Wonen stagneert (onnodig beroep op zorg), en economisch daklozen kunnen hun situatie niet verbeteren zolang zij niet over geschikte woonruimte beschikken. Ouderen. Over twintig jaar zijn er naar schatting bijna twee keer zoveel 75+ ers als nu. Daarnaast stijgt de gemiddelde leeftijd van ouderen en blijven zij steeds langer, al dan niet alleenstaand, zelfstandig wonen. Dit betekent aanpassing en uitbreiding van de bestaande woningvoorraad aangevuld met een aangepaste infrastructuur voor passende zorg, afgestemd op de vraag van de toekomst. Jongeren. Het gebrek aan passende, betaalbare woonruimte op de huidige, oververhitte woningmarkt belemmert met name jongeren in hun verzelfstandiging. Hierdoor doen zich in kwetsbare huishoudens tevens veel problemen voor die alleen echt opgelost kunnen worden door voldoende geschikte woonruimte. AZC ●