Boekwerk begroting 2023.pdf

Coronamaatregelen verkiezingen In 2022 heeft de gemeente extra maatregelen moeten treffen om de verkiezingen Covis-19 proof te kunnen organiseren. Deze kosten zijn voor 2023 niet begroot en worden ook niet verwacht. Aanpak adreskwaliteit en adresfraude De gemeente ontvangt middelen voor aanpak adreskwaliteit en adresfraude. Het verschil wordt verklaard doordat in de eerste bestuursrapportage 2022 is besloten om de middelen voor 2022 af te ramen. Door risicogerichte behandeling kan veel via deskresearch worden afgehandeld en wordt het praktische huisbezoek voorkomen. Omdat de vergoeding alleen wordt uitgekeerd voor elk daadwerkelijk huisbezoek worden de geraamde baten niet behaald. In 2023 wordt extra ingezet op dit onderdeel en wordt verwacht dat het aandeel huisbezoeken omhoog gaat ondanks de deskresearch. Daling dotatie voorziening MJOP door actualisatie 2021-2024 Bij de herziening van het MeerJarenOnderhoudsPlan in 2021-2024 is de dotatie voor 2023 aangepast ten opzichte van 2022. Op basis van de actualisatie kon de dotatie voor 2023 naar beneden bijgesteld worden. Dividend OMRIN In het kader van reëel ramen is het te ontvangen dividend ingeschat.

OZB woningen en niet-woningen Volgens staand beleid is de OZB niet meer dan trendmatig verhoogd. Dit betekent dat er een waardecorrectie heeft plaats gevonden op de stijging van de WOZ waarden. In de paragraaf lokale heffingen wordt de OZB verder toegelicht. Voor- en natransport P8 – Transport Boulevard Het voor- en natransport voor P8 is budgettair neutraal opgevoerd in 2022. In de begroting voor 2023 vervalt dit. Het nadeel (lagere inkomsten) zit op taakveld 0.63 Parkeerbelasting terwijl het voordeel (minder uitgaven) in taakveld 2.2 Parkeren is opgenomen.

- 27 -

Algemene uitkering, taakmutaties en circulaires Een analyse op hoofdlijnen ten opzichte van de raming begroting 2022 laat zien dat het voordeel vooral komt door accresontwikkelingen die via de meicirculaire 2022 bekend zijn geworden en er zijn veel stelposten taakmutaties ingezet (geoormerkt geld dat via een circulaire naar de gemeente komt). Dit is een positieve ontwikkeling, dit betekent dat taken opgepakt zijn en dat de gelden daarvoor aangewend zijn in plaats van dat ze op taakveld 0.7 Algemene uitkering blijven staan. Mutaties reserves Dit is het resultaat van de incidentele toevoegingen en onttrekkingen binnen de reserves. Deze vinden voornamelijk plaats in 2022 (o.a. besluitvorming vanuit jaarrekening 2021) waardoor er verschillen ontstaan ten opzichte van de begroting 2023 waarin deze toevoegingen en onttrekkingen nog vrijwel niet plaats vinden. Wanneer dit wel plaats vindt zal dit als beslispunt aan de gemeenteraad voorgelegd worden. Resultaat van baten en lasten Op het resultaat van baten en lasten zit een groot voordeel t.o.v. 2022 omdat alle begrotigingswijzigingen en het begrotingsresultaat via deze rekening lopen. Omdat deze wijzigingen in 2023 nog niet zijn geweest is dat op dit taakveld een technisch voordeel. Het begrotingssaldo à €820.303,- zit hier ook bij in. Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen:

- 28 -

2.1 Programma 1 Veiligheid A ALGEMEEN Doelstelling Wij zetten ons samen met de inwoners in voor een veilig thuis en een veilige en prettige leefomgeving. We werken er aan om een leefbare en veilige gemeente te blijven. Kernkarakteristiek van onze aanpak is integraal werken. Dat wil zeggen: preventief en repressief, samen met publieke en private partners, op maat van de complexe vraagstukken. Onze bijzondere aandacht heeft de samenwerking met burgers en ondernemers: we willen nog dichter bij de bron komen, onveiligheid zo veel mogelijk vóór zijn door de samenleving meer in positie te brengen. De echte winst, ook in termen van duurzame effecten, is immers te boeken via participatie en - in het verlengde daarvan - veerkracht en weerbaarheid. Dit geldt voor vrijwel elk veiligheidsthema, van brandveiligheid en verkeersveiligheid tot woninginbraak, huiselijk geweld en ondermijning. We zetten nadrukkelijk in op participatie en veerkracht. Op hoofdlijnen streven we de volgende veiligheidsdoelen na: • Het waarborgen van een leefbare en veilige gemeente. • Het aanpakken van ondermijnende criminaliteit samen met de kernpartners (RIEC; Politie, OM, Belastingdienst, Provincie) en het weerbaarder maken van ondernemers, instanties (zoals zorgpartijen, gemeente, makelaardij) en inwoners via voorlichting en deskundigheidsbevordering.

• Bestrijden van criminaliteit (harddrugs en continuering beleid hennepteelt; high-impact crime; winkeldiefstallen). Ook gedigitaliseerde criminaliteit heeft onze aandacht. • Samen met alle partners in de strafrecht- en vreemdelingenketen de aanpak van criminele en overlastgevende AZC-ers versnellen/verbeteren. • Doorontwikkelen en waarborgen van veiligheid op evenementen. • Binnen het Jeugddomein bijdragen aan de veiligheid van onze jong(eren)-volwassenen én die van de samenleving (Veilige scholen; preventie en handhaving alcohol- en drugsgebruik; voorkomen jeugdoverlast en -criminaliteit; Veilig Thuis; preventie polarisatie). • Het verder versterken van de aanpak omtrent problematische huishoudens en zorg- en veiligheid casuïstiek. De domeinen zorg en veiligheid intensiveren de samenwerking om meer maatwerk te kunnen leveren en samen naar een passende oplossing te zoeken voor de problematiek die speelt op dit snijvlak. • Toezicht en handhavingsprogramma voortzetten en verder versterken in de samenwerking politie en BOA’ s. • Realisatie van fysieke veiligheid door samenwerking en preparatie op het gebied van crisisbeheersing. Inzetten op betere bewustwording brandrisico’s bij bevolking en preventie en weerbaarheid versterken. • Het inrichten van een veilige natuurlijke omgeving voor beheersbare natuurbranden met de Gebiedsgerichte aanpak natuurbrandbeheersing.

• Het verder op sterkte brengen van het duikteam van brandweerpost Harderwijk. Inhoud Het programma omvat activiteiten die gericht zijn op integrale veiligheid, het waarborgen van veiligheid, het voeren van regie op evenementen(beleid), het voorkomen van rampen, en de voorbereiding hierop en daarnaast de coördinatie bij crisisbeheersing. Ontwikkelingen Op dit moment loopt het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2020-2024. Dit integrale plan wordt opgesteld voor de gemeenten Harderwijk, Ermelo en Putten en komt tot stand in nauwe samenwerking met onder meer het Politieteam Veluwe West, het Openbaar Ministerie en andere partijen. In het IVP worden bovenlokale thema’s en lokale prioriteiten onderscheiden. De bovenlokale thema’s gelden voor alle gemeenten in Oost Nederland, dus deze thema’s zijn dus voor Ermelo, Harderwijk en Putten gelijk. Voor de periode 2020- 2024 gelden de navolgende prioriteiten: Bovenlokaal (E-H-P samen): • Kwetsbare personen, w.o. met verward gedrag die de openbare orde en/of de veiligheid bedreigen. • Aanpak van ondermijning: uitvoeren van het plan van aanpak o.b.v. het RIEC-ondermijningsbeeld. • Informatievoorziening, het verder ontwikkelen van informatiegestuurd werken voor een betere regievoering op het veiligheidsterrein. • Aanpak cybercrime/ gedigitaliseerde criminaliteit en de bewustwording omtrent dit thema.

• Veilige en vitale vakantieparken met speciale aandacht voor ondermijnende criminaliteit, illegale bewoning, overlast in relatie tot drank en/ of drugs en brandveiligheid.

- 29 -

Lokale prioriteiten: • Jeugd en Veiligheid als overkoepelend thema: daarbinnen de Veilige School; toewerken naar een lokaal convenant; preventie polarisatie; preventie en aanpak jeugdoverlast en –criminaliteit; aandacht voor Huiselijk geweld/kindermishandeling; preventie en handhaving alcohol en drugs. • Actieve veiligheidszorg in en rond het AZC. De integrale aanpak zoals die zich in afgelopen jaren heeft gevormd, is effectief gebleken en zetten we voort. • Veilig thuis: We blijven met prioriteit werken aan het bespreekbaar maken en het terugdringen van huiselijk geweld – elk geval is er één te veel. • Verkeersveiligheid: We zetten ons in voor de verdere ontwikkeling van de verkeersveiligheid door voorlichting, handhaving en infrastructurele maatregelen. Dit wordt verder uitgewerkt in het Vekeersveiligheidsplan Uitvoeringsprogramma 2021-2025. Ontwikkelthema’s Er zijn onderwerpen die vragen om doorontwikkeling. Zo is het m.b.t. evenement veiligheid onze ambitie om een goede balans te vinden in proceduresnelheid, verantwoordelijkheidstoedeling, risicobeheersing. Bestaand beleid Er zijn diverse veiligheidsthema’s die beleidsmatig aandacht hebben - vanuit het vorige IVP of doorlopend beleid en/of bevoegdheid burgemeester – en worden voortgezet.

(Capaciteits)Aandacht en intensiteit verschilt: • Aanpak vermogenscriminaliteit • Veilig winkelgebied en bedrijventerreinen • Veilig uitgaan • Brandveiligheid • Externe veiligheid • Crisisbeheersing en bevolkingszorg • Radicalisering en polarisatie • Ambtelijke en bestuurlijke integriteit • Veilige publieke taak • Uitvoeren cameratoezicht o.b.v. OOV • Aanpak jeugdoverlast • Adres- en identiteitsfraude (taakveld Burgerzaken) • Dierenwelzijn Verbonden partijen Kernpartners van de gemeente zijn politie, Openbaar Ministerie en Veiligheidsregio. Maar ook de Veiligheidskamer (van het Zorg- en Veiligheidshuis), RIEC Oost-Nederland, zorg- en welzijnsinstellingen, de omgevingsdienst, onderwijsinstellingen, woningcorporaties. En natuurlijk de maatschappelijke partijen, in het bijzonder burgers en ondernemers: zij zijn keyplayers in dit beleid want kunnen veiligheid de noodzakelijke maatschappelijke borging geven. Beleidskaders De basis vormen beleidsstukken als het meerjarig Integraal Veiligheidsplan (IVP), de Algemeen plaatselijke verordening (APV), het Damoclesbeleid, het Bibob-beleid, de Nota Integraal Toezicht en Handhaving en het Uitvoeringsprogramma Integraal Toezicht.

- 30 -

B TAAKVELDEN 1.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taak veld Crisisbeheersing en brandweer H.J. van Schaik Mens & Maatschappij L. Groen

Wat willen we bereiken? Dit product bevat de gehele basisbrandweerzorg en alle activiteiten gericht op het bestrijden van (grootschalige) calamiteiten en rampen onder andere vanuit de bandweerkazernes van Harderwijk en Hierden en de gemeentelijke activiteiten op dit gebied. Het product Brandweer en Rampenbestrijding is op basis van de Wet op de Veiligheidsregio’s grotendeels belegd bij de Veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland (VNOG. De gemeente Harderwijk en de VNOG werken, vanuit een gemeenschappelijke regeling, samen aan een veilige en beschermde leefomgeving in Harderwijk en Hierden. In 2020 is met de toekomstvisie de koers voor de toekomst bepaald. De VNOG werkt vanuit een aantal programma’s: 1. Risico- en crisisbeheersing; risicogericht adviseren, informatie gestuurd werken, vergroten van het zelf organiserend vermogen en doorontwikkeling van risicobeheersing en daarnaast voorbereiden op crisissituaties; 2. Brandweerzorg; 3. Brandweerondersteuning; trainen van vakbekwaamheid, materieel en logistiek, regionaal brandmeldsysteem; 4. GHOR; geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen, bevordering van zelfredzaamheid en burgerparticipatie; 5. Meldkamer Oost-Nederland; ontvangen en begeleiden van meldingen. De gemeente zelf voert ook diverse activiteiten uit op het gebied van crisisbeheersing en heeft hierin een essentiële rol.

Er wordt ingezet op een goed geprepareerde crisisorganisatie met bekwame functionarissen. Dit voor een effectieve uitvoering van de zogenaamde bevolkingszorgtaken, maar ook het vervullen van de gemeentelijke rol en bestuurlijke bevoegdheden bij (grootschalige) verstoring van de openbare orde en veiligheid. Dit wordt lokaal en in intensieve samenwerking met andere gemeenten, veiligheidsregio en andere partners georganiseerd. Wat doen we daarvoor? Regulier In dit taakveld zijn de lasten en baten opgenomen die verband houden met de wettelijke taken op het gebied van brandweerzorg, rampenbestrijding, crisisbeheersing en geneeskundige hulpverlening. De uitvoering hiervan is deels belegd bij de Veiligheidsregio Noord en Oost-Gelderland (VNOG), die jaarlijks een bijdrage van de deelnemende gemeenten ontvangt. Het AB van de VNOG heeft de volgende Strategische agenda door middel van de Toekomstvisie vastgesteld voor 2022-2025. Bij het uitvoeren van de taken en het inrichten van de organisatie hanteert de VNOG de leidende principes, die in het kader van de Toekomstvisie zijn geformuleerd: • Zelf- en samenredzaamheid & preventie (o.a.

impuls op risicocommunicatie, risicoanalyse); • Compacte en slagvaardige posten met goed getrainde medewerkers (mutaties in voertuigenbestand, impuls op vakbekwaamheid); • Versterkte informatiepositie (impuls op informatievoorziening, business intelligence); • Een goede transitie naar de Omgevingswet (o.a. bijscholing); • Innovatie; • Efficiencyslagen en besparingen (o.a. automatisering bepaalde administratieve processen, doorvoeren overige besparingen); • Cultuuromslag en ontwikkeling personeel (o.a. versterking leiderschap, vakvolwassen medewerkers, strategische personeelsplanning, duurzame inzetbaarheid); • Een gezonde financiële basis en betrokken medewerkers, zodat er een solide veiligheidsregio is voor de lange termijn. Binnen de gemeentelijke organisatie zetten we ons in voor een goed geprepareerde crisisorganisatie. Hiermee bereiden we ons voor op de gemeentelijke en bestuurlijke taken op gebied van crisisbeheersing en de wettelijke bevolkingszorgtaken: crisiscommunicatie, opvang en verzorging, nazorg en registreren van slachtoffers en schade. We preparen ons op een effectieve bestrijding van rampen en crisis door: - Het opleiden en trainen van gemeentelijke medewerkers en bestuurders voor een rol in de bevolkingszorg en/ of crisisbeheersing.

- 31 -

-

Het in stand houden van diverse faciliteiten zoals het crisiscentrum, noodcommunicatie en middelen voor inzet in het veld. Het leveren van input op het regionaal risicoprofiel, beleidsplan en crisisplan en het actueel houden van diverse lokale plannen en protocollen. Dit alles in intensieve samenwerking met gemeenten, veiligheidsregio en diverse andere partners onder regie van de Adviseur Crisisbeheersing.

Specifiek Voor het vergroten van de veiligheid en te komen tot een nog effectievere bestrijding van incidenten zetten we ons in samenwerking met de VNOG in op de volgende projecten: • Project natuurbrandbestrijding; • Project waterongevallen en duiken; • Project kwaliteitscriteria en expertteams bevolkingszorg; • Project demarcatie. Verder zal in 2023 de brandweerkazerne in Harderwijk van de VNOG in eigendom worden overgedragen aan de gemeente Harderwijk zoals tien jaar geleden is overeengekomen.

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV11 - Totaal

1.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

2023

2024

2025

2026

0 3.175.575 0 0 3.175.575

0 3.175.575 0 0 3.175.575

0 3.175.575 0 0 3.175.575

0 3.175.575 0 0 3.175.575

Taakveld Openbare orde en veiligheid H.J. van Schaik Mens & Maatschappij P. van Dieren/ J. Eys

Wat willen we bereiken? • Bewaren van de Openbare Orde en Veiligheid in de gemeente; • Tegengaan van criminaliteit en overlast; • Regie voeren op de lokale integrale veiligheid. Wat doen we daarvoor? Regulier Het taakveld openbare orde en veiligheid is veelomvattend. Wat we doen binnen dit taakveld is met name afhankelijk van wat er speelt in onze gemeente en van externe ontwikkelingen (intergemeentelijk, regionaal, landelijk en internationaal). De onderstaande lijst aan reguliere werkzaamheden is dan ook zeker niet compleet maar geeft enkel een indruk van dit beleidsterrein: • Inzet op een groot aantal ad-hoc casussen en incidenten van diverse aard; • Het voeren van diverse overleggen op zowel bestuurlijk als ambtelijk niveau met veiligheidspartners zoals politie, openbaar ministerie, gemeenten en velen andere partners om te komen tot een effectieve aanpak van openbare orde en veiligheid; • Vierjaarlijkse uitvoering van de Integrale Veiligheidsmonitor. Via deze landelijk gestandaardiseerde enquête wordt de bevolking geënquêteerd op het gebied van veiligheid en leefbaarheid.

Dit geeft ons inzicht in de subjectieve beleving van veiligheid en leefbaarheid in onze gemeente; • Het opstellen van een vierjaarlijks Integraal Veiligheidsplan in samenwerking met de gemeenten Ermelo en Putten; • Nazorg ex-gedetineerden, aanpak veelplegers en het regisseren van complexe probleemcasussen waarbij veiligheid een factor is. Een en ander in nauwe samenwerking met de Veiligheidskamer Noordwest Veluwe; • Aanpak van ondermijnende criminaliteit en deelname aan het RIEC Oost Nederland, dat ondersteunend is bij Bibob-dossiers en ondermijningscasuïstiek. E.e.a. ter voorkoming dat in de gemeente criminele organisaties of activiteiten worden gefaciliteerd; • Inzet van en ondersteuning bij de inzet van diverse bevoegdheden ter bescherming van de openbare orde en veiligheid;

- 32 -

• • • •

In samenwerking met diverse partners het aanpakken van vormen van overlast; Inzet op veilige winkelgebieden, uitgaansgebieden en bedrijventerreinen; Het uitvoeren van cameratoezicht in relatie tot openbare orde en veiligheid; Uitvoering beleid dierenwelzijn

Specifiek Naast de inzet op reguliere taken is er komende periode specifiek aandacht voor een aantal onderwerpen. Ook hierbij spelen ontwikkelingen lokaal en bovenlokaal een grote rol. Specifiek wordt ingezet op de uitvoering van het Integraal veiligheidsplan 2020- 2024. Hierin zijn vier bovenlokale prioriteiten vastgesteld: • Kwetsbare personen: accent op complexe sociale casuïstiek waarbij sprake is van overlast en soms ook geweld. O.a. het versterken van de samenwerking Veiligheid & Zorg. • Aanpak van ondermijnende criminaliteit. • Aanpak van cybercrime/ gedigitaliseerde criminaliteit. • Versterking van informatie-gestuurd werken als cruciaal onderdeel van regievorming op het veiligheidsterrein. • Inzet op veilige en vitale vakantieparken: behoud van de recreatieve functie of beproeven van alternatieven, het tegengaan van misstanden. Daarnaast zijn de onderstaande lokale prioriteiten vastgesteld: • Jeugd en veiligheid: tegengaan van overlast en criminaliteit en kwetsbaarheid van jongeren door diverse factoren. • Actieve veiligheidszorg rond en met het AZC. • Veilig thuis: het terugdringen van huiselijk geweld door zowel repressie als preventie. • Verkeersveiligheid: het verbeteren van de verkeersveiligheid door voorlichting, handhaving en infrastructurele maatregelen.

• Aan dierenwelzijn wordt uitvoering gegeven via de vastgestelde beleidsnotitie 2021 Het terrein van Openbare Orde en Veiligheid kent een toenemende complexiteit. Dit door onder meer de opschaling van uitvoeringspartners, nieuwe bevoegdheden en instrumenten en nieuwe samenwerkingen. Dit met daarbij de uitbraak van het coronavirus, snel opgevolgd door de vluchtelingencrisis en de uitval van medewerkers maakt dat er grote druk staat op dit beleidsterrein. De komende periode moet worden ingezet op het versterken van de positie en continuïteit van dit team. Dit onder andere door het op niveau brengen van de formatie en effectiever te werken door nog meer samen te werken met de gemeenten Ermelo, Putten en Zeewolde. Hiervoor is een extra FTE aangevraagd via de kadernota. Onze partners als politie en OM ervaren eveneens een te krappe capaciteit. In combinatie met de bestaande druk door diverse ontwikkelingen maakt dit dat er keuzes gemaakt moeten worden. Op dit moment vindt daarom het gesprek plaats over capaciteit. Dit gaat om capaciteit bij de politie, het OM en de gemeente. Dit kan invloed hebben op de uitvoering van diverse prioriteiten.

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV12 - Totaal

2023 -27.567 1.543.460 0 0 1.515.893

2024 -27.567 1.513.793 0 0 1.486.226

2025 -27.567 1.514.793 0 0 1.487.226

2026 -27.567 1.504.793 0 0 1.477.226

- 33 -

Beleidsindicatoren Verplichte indicatoren Verwijzingen Halt per 10.000 jongeren (bron: Halt)

25 Harderwijk

20 15

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

10 5 2017

2018

2019

2020

2021

Misdrijven - Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners (Bron: CBS)

5,5 5

Harderwijk

4,5 4

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

3,5 3 2017

2018

2019

2020

2021

Misdrijven - Vernielingen en beschadigingen in de openbare ruimte (Bron: CBS)

8 7 6 5 4 3 2

Harderwijk

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners 2017

2018

2019

2020

2021

- 34 -

Misdrijven – Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners (Bron: CBS)

3 2,5 2 1,5 1 0,5 0

Harderwijk

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners 2016 2017 2018 2019 2020 2021

Misdrijven – Winkeldiefstallen (Bron: CBS)

3,5 3

Harderwijk

2,5 2

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

1,5 1 0,5 2016 2017 2018 2019 2020 2021 Facultatieve beleidsindicatoren

- 35 -

C TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 1 Rekening 2021 PROG1 Veiligheid Lasten

TV12 - Openbare orde en veiligheid TV11 - Crisisbeheersing en brandweer Lasten - Totaal Baten TV12 - Openbare orde en veiligheid Baten - Totaal Saldo voor bestemming - Totaal PROG1 Veiligheid - Totaal

1.420 3.056 4.476 -20 -20 4.456 4.456

Begroting 2022 1.692 3.046 4.738 -213 -213 4.525 4.525

Begroting 2023

Begroting 2024

1.543 3.176 4.719 -28 -28 4.691 4.691

Begroting 2025

1.514 3.176 4.689 -28 -28 4.662 4.662

Begroting 2026

1.515 3.176 4.690 -28 -28 4.663 4.663

1.505 3.176 4.680 -28 -28 4.653 4.653

Financiële analyse begroting 2023 ten opzichte van begroting 2022: Ontwikkeling saldo programma

Bedrag

Begroting 2022 Begroting 2023 Verschil

4.524.895 4.691.468 166.573

Onderwerp

Bedrag

Nieuw beleid Onderhanden werken Kapitaallasten Doorberekende salariskosten TV11 – Crisisbeheersing en brandweer TV12 – Openbare orde en veiligheid Diversen Totaal

0 26.664 586 159.228 62.000 38.695 10.118 166.573

Nadeel (N) Voordeel (V)

N Nadeel (N) Voordeel (V) V N N N V N N

Toelichting op de financiële analyse: Totaaloverzicht Nieuw Beleid Onder dit programma is geen nieuw beleid opgenomen. Onderhanden werken Vanuit de jaarrekening 2021 zijn budgetten meegenomen naar 2022. Dit zijn incidentele budgetten voor 2022. In 2023 komen deze budgetten niet meer voor en leidt dit tot een voordeel.

- 36 -

Kapitaallasten Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en de nieuwe investeringen. Deze kapitaallasten worden toegerekend aan de betreffende taakvelden/ programma’s. Doorberekende salariskosten De hogere lasten binnen de salarisbegroting, voornamelijk als gevolg van de cao ontwikkelingen, en de jaarlijks herziene toerekening van deze salariskosten naar de diverse programma’s leidt tot een nadeel. TV11 – Crisisbeheersing en brandweer Per saldo is met ingang van 2023 een hogere bijdrage aan de VNOG verschuldigd. Dit wordt met name veroorzaakt door de in de begroting VNOG opgenomen hogere lasten als gevolg van loon/prijscompensatie, uitbreiding formatie en autonome ontwikkelingen. TV12 – Openbare orde en veiligheid In 2022 zijn de lasten voor het integraal veiligheidsplan incidenteel budgettair neutraal verhoogd (vanuit salarislasten). Daarom ziet u t.o.v. 2022 hier een lager bedrag (en dus een voordeel) en bij salarislasten een hoger bedrag t.o.v. 2022 (en dus een nadeel).

- 37 -

2.2 Programma 2 Verkeer, vervoer en waterstaat A ALGEMEEN Doelstelling Harderwijk is een bereikbare stad. Wij werken aan het verbeteren van de bereikbaarheid van Harderwijk vanaf de A28/N302 en de eigen gemeentelijke infrastructuur (waaronder de ontsluiting van bedrijventerrein Lorentz). Er staan twee principes voorop. Ten eerste richten we onze wegen zoveel mogelijk Duurzaam Veilig in. Naast een bereikbare stad is Harderwijk namelijk ook een verkeersveilige stad. Op basis van meerdere jaren is sprake van een afname van het aantal ongevallen in Harderwijk. Deze trend willen wij doorzetten door aanpak van de verkeersonveilige situaties. Ten tweede is het STOMP-principe leidend. Dat wil zeggen dat de gemeente het wandel- en fietsgebruik promoot en wandel- en fietsvoorzieningen daar waar mogelijk verbetert. De gemeente Harderwijk stimuleert het gebruik van openbaar vervoer. Hierbij is het uitgangspunt om het huidige niveau minimaal in stand te houden en waar mogelijk met maatwerk verbeteringen door te voeren. Inhoud Het programma omvat activiteiten gericht op het beheer en onderhoud van (water-) wegen, straten, bermen, pleinen, bruggen, openbare verlichting en gladheidsbestrijding. Daarnaast het opstellen/ vernieuwen van beleid en het treffen van verkeersmaatregelen ten behoeve van de verkeersafwikkeling, de verkeerscirculatie en de verkeersveiligheid.

Ontwikkelingen De groei van de landelijke en regionale economie heeft effect op de groei van de mobiliteit. De verwachting is dat de verkeersintensiteit op de A28 (ook na Covid-19) de komende jaren verder toeneemt. Voor het blijvend bereikbaar houden van Harderwijk wordt in regionaal verband uitvoering gegeven aan strategisch thema Bereikbaarheid/A28. Ook nemen de intensiteiten op de provinciale weg toe (N302 en N303). Dat heeft deels te maken met de (autonome) groei maar ook door grootschalige ontwikkelingen zoals op en rond het bedrijventerrein Lorentz. Hiervoor is een grootschalig onderzoek met de provincie opgestart om gezamenlijk de mogelijkheden voor een verbeterde doorstroming en verkeersveiligheid te onderzoeken in relatie tot het bedrijventerrein en de omliggende ontwikkelingen die zich de komende jaren voordoen. Naast de voorbereiding van infrastructurele maatregelen wordt regionaal ook volop ingezet op minder woon-werk verkeer met de auto, verkeersveiligheid, werkgeversbenadering, fietscampagnes, aanleg snelle fietsroutes, sneller en frequenter openbaar vervoer naar omliggende steden als Amersfoort, Lelystad en Zwolle. Via de OV- en Spoortafel Oost is de ambitie voor een verbeterd spoorproduct voor Harderwijk op de landelijke agenda gezet, resulterend in de opname van Harderwijk in het Toekomstbeeld OV 2040.

Het huidige Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (GVVP) stamt uit 2010. De achterliggende jaren zijn specifieke onderdelen uit het GVVP uitgediept en al geüpdatet, zoals het Integraal Fietsbeleid (2019) en het Verkeersveiligheidsplan (2016 en 2021). In 2022 wordt gestart met een update van de resterende onderdelen in het GVVP (zoals wegenstructuur, wegencategorisering, openbaar vervoer en bereikbaarheid). Een belangrijk onderdeel hiervan is het onderzoek naar de centrumroute. Het huidige parkeerbeleid staat omschreven in het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2010 – 2015 en de herziening parkeernota binnenstad en Waterfront 2016. Gelet op alle nieuwe mobiliteitsontwikkeling-en, de steeds toenemende woningbehoefte en de sterke relatie hiervan op het parkeervraagstuk willen we hier sturing op houden en faciliteren waar dat kan. Denk hierbij onder andere aan de projecten Waterfront (fase 3) en Nieuw Weiburg. Aan de hand van dit gedachtegoed is een uiteindelijke aanpassing van de nota parkeernormen een logische vervolgstap en wordt ook de parkeerverordening uit 1998 herzien. Een ontwikkeling binnen de mobiliteit is de transitie van de fossiele brandstof voor voertuigen naar duurzame energie. De vraag naar elektrische laadpunten op parkeerparkeerplaatsen en in woonstraten neemt de komende jaren toe.

De ambitie van Harderwijk op het gebied van laadinfrastructuur voor de komende jaren is uitgewerkt in 2019. Na vaststelling is gestart met het uitrollen van extra laadpunten op de parkeerterreinen rondom de binnenstad. Bij de aanleg van nieuwe parkeerlocaties wordt rekening gehouden met de verder toegenomen vraag naar laadinfrastructuur. Verder wordt in het kader van duurzaamheid samen met ondernemers uit de binnenstad uitvoering gegeven aan een verdere verkenning van duurzame stadslogistiek in het kernwinkelgebied. De nieuwe havens zijn een succes, gasten weten de havens steeds beter te vinden. Ook de vraag naar locatie voor watersportactiviteiten neemt toe. In de plannen is m.u.v. de hervestiging van de kleine watersport geen rekening gehouden met vestigingsmogelijkheden voor watersportbedrijven en -verenigingen. In 2020 zijn wij gestart met een locatieonderzoek om na te gaan of en waar wij watersportbedrijven en –verenigingen kunnen faciliteren.

- 38 -

Verbonden partijen N.v.t. Beleidskaders ● Parkeerverordening (1998) ● Integraal Fietsbeleid (2019). ● Verkeersveiligheidsplan (2016) met update uitvoeringsprogramma (2020). ● Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan (2010). ● Parkeernota (2016). ● Parkeernormennota (2013) met annex. ● Programma Noord-Veluwe Bereikbaar 2020

B TAAKVELDEN 2.1 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Verkeer en vervoer W. Mazier Stad & Omgeving D. Gielen

Wat willen we bereiken? Het stimuleren van educatie en bewustwording op verkeersveiligheidsgebied alsmede het nemen van maatregelen ter bevordering van de verkeersveiligheid. Het goed bereikbaar houden van Harderwijk of waar mogelijk te verbeteren. Het verkeers- en vervoersbeleid van de gemeente is vastgelegd in het Gemeentelijk Verkeer- en Vervoerplan, en daaruit voortkomend o.a. het verkeersstructuurplan en het verkeersveiligheidsplan. Het belangrijkste doel is het verbeteren van de verkeersveiligheid in algemene zin, zowel subjectief als objectief en het terugdringen van het aantal ongevallen. Binnen het taakveld verkeer en vervoer staan twee principes voorop. Ten eerste richten we onze wegen zoveel mogelijk Duurzaam Veilig in. Ten tweede is het STOMP-principe leidend. Dat wil zeggen dat de gemeente het wandel- en fietsgebruik promoot en wandel- en fietsvoorzieningen daar waar mogelijk verbetert. De gemeente Harderwijk stimuleert het gebruik van openbaar vervoer. Uitgangspunt is het huidige niveau minimaal in stand te houden en waar mogelijk met maatwerk nog verbeteringen door te voeren. Bij maatwerk kan onder andere gedacht worden aan een verbeterde, snellere en frequentere treinverbinding met de Randstad. Daarnaast vervult het fiets-/voetveer tussen Strand Horst en Zeewolde een zeer belangrijke functie voor met name vele duizenden scholieren.

De gemeente Harderwijk hecht er waarde aan om deze voorziening in stand te houden en waar mogelijk nog te verbeteren. Tot dit taakveld worden ook de baten en lasten van de volgende onderwerpen opgenomen: Weginfrastructuur verhardingen (inspectie, dagelijks en groot onderhoud van wegen) - Civiele kunstwerken wegen (inspectie en beheer van bruggen, tunnels, keermuren langs rijbanen en paden) - Openbare verlichting (inspectie, onderhoud en vervanging, elektriciteit, lichtmastreclames) - Reiniging wegen (machinaal en handmatig reinigen van zwerfvuil en onkruid) - Gladheidbestrijding (preventief/ curatief strooien, machinaal- en handmatig sneeuwschuiven) - Verkeerstekens en wegmeubilair (onderhouden van verkeersregelinstallaties, verkeersborden, verkeerstekens en markeringen op het wegdek, bewegwijzering, straatnaamborden, fietsenrekken, zitbanken en dergelijke) - Advies en onderzoek verkeer (verkeersplannen en -besluiten, tellingen, afhandeling bewonersreacties en dergelijke) Wat doen we daarvoor? Regulier ● Uitvoering geven aan het verkeersveiligheidsplan waaronder: o aanpak en analyse van verkeersonveilige situaties op basis van prioritering; ● Aanleg van verkeersveiligheid bevorderende maatregelen; ● Het bevorderen, stimuleren en ondersteunen van activiteiten van Veilig Verkeer Nederland, waaronder gedragsbeïnvloeding, voorlichting, educatie en communicatie; ● Het verbeteren

van de regionale samenwerking op het gebied van verkeersveiligheid met omliggende gemeenten, provincie Gelderland, politie, VVN, etc.; ● Het bevorderen van langzaam verkeer, het verwijderen van onnodige obstakels; ● Het verlenen van subsidie ter in stand houding van de veerpont Horst – Zeewolde.

- 39 -

● Er is sprake van planmatig jaarlijks onderhoud, meerjarig onderhoud (vervanging van op basis van technische en economische levensduur), curatief onderhoud (herstellen van schade) en van meer projectmatige werkzaamheden (grootschalige vervanging, renovatie en reconstructie); ● Wegverhardingen onderhouden, die zijn opgenomen in de planning die in het rationeel wegbeheer programma GISIB gegenereerd en weergegeven in de meerjarenplanningtekening. Daarnaast 1/3 deel van het wegverhardingen areaal inspecteren conform de CROW normen; ● Vervangen van uitgevallen lampen door gericht gemelde storingen op te lossen en door 4 keer per jaar controle te rijden en het remplaceren en schoonmaken van 1/3 van de armaturen voor de openbare verlichting; ● Civiele kunstwerken worden preventief en correctief onderhouden en zijn opgenomen in de planning die in wordt gegeneerde uit het kunstwerken beheersysteem IASSET. Daarnaast 1/3 van het areaal inspecteren om onderhoudsstatus te monitoren. Specifiek ● In 2023 vervangen we de verkeersregelinstallatie op de kruising van de N303 met de A28 en het Engelserf. Hierin werken we samen met de provincie en Rijkswaterstaat. ● Eind 2022 ronden we het onderzoek naar het afwaarderen van de centrumroute af. In 2023 bekijken we welke vervolgstappen we moeten nemen om de conclusies en aanbevelingen door te vertalen naar de praktijk.

Ook passen we naar aanleiding van het onderzoek het wegencategoriseringsplan aan. Nieuw beleid ● Incontinuïteit bewegwijzering De Nationale Bewegwijzeringsdienst (NBd) heeft een wettelijke, landelijke regietaak voor alle bewegwijzering in Nederland. De NBd heeft de gemeente Harderwijk erop gewezen dat de Harderwijkse bewegwijzering op een aantal locaties niet overal correct is. Het is nodig (en vereist) dat de betreffende wegwijzers aangepast worden. ● Wegmarkeringen Gemeente Harderwijk hecht veel waarde aan verkeersveiligheid. We onderschrijven het landelijke Strategisch Plan Verkeersveiligheid. Daarom richten we onze wegen zoveel mogelijk in volgens het ontwerpprincipe Duurzaam Veilig. Dit landelijke ontwerpprincipe bepaalt onder meer welke wegmarkering op wegen hoort te staan. Verschillende wegen in Harderwijk voldoen echter nog niet aan de vereisten. Daarnaast is Harderwijk fietsstad bij uitstek. Op veel fietspaden ontbreekt de juiste wegmarkering. Ook is er jurisprudentie dat bijvoorbeeld fietspaaltjes voorzien moeten worden van inleidende markering. Veel locaties in Harderwijk voldoen niet aan de landelijke wet- en regelgeving. We zijn verplicht om de markering op diverse plaatsen aan te passen. Ook autofabrikanten werken aan het verbeteren van de verkeersveiligheid. Steeds meer auto’s zijn uitgerust met een Lane Keeping Assist System.

De wegmarkeringen zijn leidend voor dit technische systeem. In andere gemeenten zijn ongevallen gebeurd, omdat wegmarkering ontbrak op cruciale locaties. Dat willen wij voorkomen. Daarom is het belangrijk dat wegmarkering altijd van goede kwaliteit is. Op verschillende wegen ontbreekt wegmarkering. Daar brengen we markering aan. Verder is wegmarkering ook belangrijk voor politiehandhaving. Staat er geen of onjuiste wegmarkering? Dan ook geen handhaving! Vanwege de oorlog in Oekraïne hebben wegmarkeringsbedrijven inmiddels flinke prijsstijgingen doorgevoerd.

●

Gelet op de juridische eisen om meer markering aan te brengen, het Duurzaam Veilig inrichten van wegen, de landelijke wetgeving en richtlijnen, en de prijsstijgingen, is jaarlijks een structureel extra budget nodig om onze markeringskosten te dekken. In 2023 is eenmalig een hoger bedrag nodig, omdat dan een groot project uitgevoerd wordt waarbij honderden fietspaaltjes worden voorzien van inleidende markering. Hierbij hebben we rekening gehouden met cofinanciering (subsidie) van de provincie en/of het Rijk. WTH Toegankelijkheid In mei 2022 heeft het college de nieuwe Nota Toegankelijkheid openbare buitenruimte vastgesteld. De principes die hierin staan opgenomen worden opgepakt bij (her)inrichtingsopgaven werk-metwerk). Daarnaast blijven we graag in overleg met de werkgroep om zo, mede op initiatief van hen, verbeteringen in de openbare ruimte door te voeren die niet kunnen wachten op een (her)inrichtingsopgave. Om hier uitvoering aan te geven is vanaf 2023 structureel budget gereserveerd voor de komende 4 jaar.

- 40 -

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV21 - Totaal

2023 -95.616 6.172.758 0 -159.847 5.917.295

2024 -95.616 6.167.865 0 -205.684 5.866.565

2025 -95.616 6.179.112 0 -205.684 5.877.812

2026 -95.616 5.962.421 0 -205.684 5.661.121

Beleidsindicatoren Facultatieve beleidsindicatoren Verplaatsingen met fiets (Bron: CBS-OViN) Periode

Harderwijk

2016

Geen data

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

Verplaatsingen met auto (Bron: CBS-OViN) Periode

Harderwijk

Geen data

2016

Geen data

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners Geen data

2017

36,10%

27,30%

2017

30,40%

36,10%

2018

Geen data

Geen data

2018

Geen data

Geen data

2019

Geen data

Geen data

2019

Geen data

Geen data

2020

Geen data

Geen data

2020

Geen data

Geen data

2021

Geen data

Geen data

2021

Geen data

Geen data

2022

Geen data

Geen data

2022

Geen data

Geen data

Aantal verkeersongevallen per 1.000 inwoners (Bron: SWOV 2009-2018) Gemeenten Periode Harderwijk 25.000-50.000 inwoners

10

2016

8,5

6,5

2017

7,4

6,3

2018

6,9

6,4

2019

8,9

6,8

2020

6,7

5,3

2021

Geen data

Geen data

2022

Geen data

Geen data

Aantal verkeersongevallen per 1.000 inwoners (Bron: Bestand geRegistreerde Ongevallen in Nederland)

8,5 Harderwijk

7 5,5 4

Gemeenten 25.000-50.000 inwoners

2,5 1 2016

2017

2018

2019

2020

- 41 -

2.2

Taakveld Parkeren

Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

W. Mazier Stad & Omgeving K.J. de Groote

Wat willen we bereiken? Zorgdragen voor adequate verdeling van de beschikbare parkeercapaciteit en het bepalen van de parkeerbehoefte (normen) bij ruimtelijke ontwikkelingen. Het versterken van de stad door de bereikbaarheid/leefbaarheid te vergroten/waarborgen op het onderdeel parkeren door: ● Het in stand houden en realiseren van voldoende parkeercapaciteit; ● Effectieve verdeling van de beschikbare parkeercapaciteit onder de verschillende doelgroepen; ● Het monitoren van de parkeerontwikkelingen; ● Tenminste een marktconform parkeerbeleid/- beheer; ● Inzet op handhaving van de parkeer regulerende maatregelen; ● Inzet op verkeersgeleiding/ -informatie van verkeersstromen van en naar de parkeerlocaties (PRIS); ● Het borgen van voldoende parkeercapaciteit bij ruimtelijke ontwikkelingen (nieuwbouw of functiewijziging) en voor bedrijven geldt: parkeren op eigen terrein; ● Duurzame initiatieven worden ondersteund waaronder bijvoorbeeld deelauto’s en auto’s op alternatieve brandstof (elektrisch of gas); ● I.s.m. programma Duurzaamheid en Economie onderzoeken we de mogelijkheden voor duurzame stadslogistiek in de Binnenstad van Harderwijk. ● Het bevorderen van de toegankelijkheid door voldoende speciaal geserveerde en afgestemde parkeerplaatsen voor de doelgroep gehandicapten.

Wat doen we daarvoor? Regulier ● Uitvoering geven aan het vastgestelde beleid waaronder het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoers Plan (GVVP) op basis van de mobiliteitsvisie, nota parkeren en de parkeernormen nota; ● Uitvoering geven aan vastgesteld beleid m.b.t. parkeren grote voertuigen en parkeren elektrische auto’s; ● Uitvoering geven aan uitgifte ontheffingen en vergunningen parkeerreguleringsgebied op basis van de vastgestelde parkeerverordening. ● Evaluatie van het voor- en natransport van Dolfinariumbezoekers vanaf P8 en in samenspraak met de stakeholders in 2023 voorzien in een nieuw voorstel. ● Invulling geven aan parkeren binnen ruimtelijke plannen waaronder Waterfront, Nieuw Weiburg en Harderweide; ● Het uitvoeren van gericht toezicht en handhaving. Nieuw beleid ●

Parkeervisie Het huidige parkeerbeleid staat omschreven in het Gemeentelijk Verkeers- en Vervoersplan 2010 – 2015 en de herziening parkeernota binnenstad en Waterfront 2016. Gelet op alle nieuwe mobiliteitsontwikkelingen, de steeds toenemende woningbehoefte en de sterke relatie hiervan op het parkeervraagstuk willen we hier sturing op houden en faciliteren waar dat kan. Denk hierbij onder andere aan de projecten Waterfront (fase 3) en Nieuw Weiburg. Maar ook naar de zoektocht voor eventuele capaciteitsvergroting van parkeerterrein Westeinde als onderdeel van de binnenstadsvisie. In 2022 is gestart met het opstellen van een parkeervisie. In 2023 wordt deze ter besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden. Onderdeel daarvan is ook een herziening van de Nota Parkeernormen. De juridische verankering van voorgenoemde geschiedt door een herziening van de parkeerverordeningen in 2023.

●

Laadvisie Elektrisch rijden neemt een enorme vlucht de komende jaren. Dit heeft ook zijn weerslag op de toenemende behoefte naar openbare laadpunten. In 2023 wordt de laadvisie (2019) herzien. Onderdeel hiervan is hoe we nu en in de toekomst willen omgaan met deze transitie en wat dit betekent voor de openbare ruimte.

- 42 -

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV22 -Totaal 2.3

2023 -202.308 1.543.500 0 -12.500 1.328.692

2024 -154.457 1.787.289 0 -12.500 1.620.332

2025 -120.279 1.777.876 0 -12.500 1.645.097

2026 -120.279 1.753.088 0 -12.500 1.620.309

Taakveld Recreatieve havens

Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

M. Pijnenburg Stad & Omgeving R. van Drunen

Wat willen we bereiken? Het bevorderen van watertoerisme wat bijdraagt aan de verbetering van de aantrekkelijkheid van de stad. Nederlandse en buitenlandse toeristen en watersporters komen graag naar Harderwijk en verblijven één of meerdere nachten in de haven. De havens versterken het toeristisch en recreatieve aanbod van de historische binnenstad van Harderwijk, de Veluwe en de regio. De havens van Harderwijk hebben behalve toeristischrecreatieve ook een economische waarde. Ze voegen meer aanbod aan het product Harderwijk toe en verhogen de beleving voor inwoners en recreanten. Wat doen we daarvoor? Regulier ● Gastheer voor recreatieschepen in nieuwe havens; ● Planmatig jaarlijks onderhoud; ● Meerjarig onderhoud (vervanging van op basis van technische en economische levensduur); ● Curatief onderhoud (herstellen van schade); ● Handhaven van orde en veiligheid in en rondom de haven; ● Beheer van schepenbestand en innen havengelden. Specifiek 1. Locatiestudie watersportactiviteiten Na de ingebruikname van de nieuwe havens is de vraag naar locaties voor watersportactiviteiten toegenomen. Specifieke locaties voor commerciële watersportactiviteiten zijn geen onderdeel van de plannen van Waterfront (m.u.v. de kleine watersport).

Vanwege de vraag zijn wij gestart met een locatie studie met als doel aanwijzen van geschikte locaties in Waterfront en daarbuiten voor (commerciële) watersportbedrijven. De eerste stap is een inmiddels uitgevoerde quick-scan die een beeld geeft van de mogelijkheden van een aantal locaties voor de ontwikkeling en vestiging van watersportactiviteiten. De verdere ontwikkeling van de locaties die op basis van de quick-scan geschikt lijken, moet nog worden opgepakt. Nieuw beleid ● Havenverordening De nieuwe havens en de komst van de Omgevingsverordening vragen om een actualisatie van de havenverordening uit 1994. De opzet is een geactualiseerde havenverordening die bestaat uit twee delen: een algemeen deel op hoofdlijnen dat wettelijk verplicht onderdeel is van de Verordening fysieke leefomgeving en een regeling waarin het gebruik van de havens gedetailleerd wordt geregeld. Vaststellen is afhankelijke van de procedure voor het vaststellen van de Verordening fysiek leefomgeving. De verwachting is dat de geactualiseerde havenverordening medio 2023 in werking kan treden. ●

Havengelden Bij het vaststellen van tarieven krijgen we te maken met tegengestelde belangen. Wet- en regelgeving verplicht om alle integrale kosten in de tarieven te verwerken, diverse gebruikersgroepen willen lage tarieven. De politieke afweging laveert daar tussendoor. Met andere woorden, de hoogte van de tarieven voor havengeld staat onder druk. Onderdeel van het coalitieakkoord is 100% kostendekking waarbij een aantal specifiek genoemde categorieën een geschikt tarief krijgen. Binnen deze kaders werken wij een algehele actualisatie van de verordening voor havengelden. De planning is om deze geactualiseerde verordening in 2023 af te ronden en in 2024 in te laten gaan.

- 43 -

●

Aanvullende havenvoorzieningen Op een aantal locaties ontbreken fatsoenlijke afmeervoorzieningen, met name wrijfgordingen, bolders en steigers. Gebruikers spreken ons daarover aan. Om deze voorzieningen aan te brengen, hebben wij een aanmelding kadernota ingediend. Na instemmingen door de gemeenteraad gaan wij deze voorzieningen alsnog aanbrengen.

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV23 - Totaal

2.4

2023

2024

0 14.500 0 0 14.500

0 14.500 0 0 14.500

2025

2026

0 14.500 0 0 14.500

0 14.500 0 0 14.500

Taakveld economische havens en waterwegen

Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

M. Pijnenburg Stad & Omgeving R. van Drunen

Wat willen we bereiken? Het beheren van de havens in Harderwijk voor recreatie en industrie. Met de havens in het havengebied noord, de Lorentzhaven en de Pasteurhaven, richten wij ons primair op de beroepsvaart: op- en overslag van goederen en containers), reparatie, productie en winterstalling van (recreatie)vaartuigen. De Lorentzhaven faciliteert het lokale en regionale bedrijfsleven op het gebied van (duurzaam) vervoer over water. Hiervoor is de haven voorzien van een openbare kade, voldoende bedrijven die werkzaam zijn in de sector op- en overslag en een containerterminal met deels een openbaar karakter. Dit alles ter ondersteuning van de lokale en regionale economie. Voor bedrijven en bezoekende schepen heeft de Lorentzhaven toegevoegde waarde. De Pasteurhaven huisvest primair bedrijven die gerelateerd zijn aan watersport en visserij en biedt daarvoor goede faciliteiten. De Pasteurhaven is goed bevaarbaar met voldoende kadelengte en een brede diversiteit van watersportbedrijven die de watersporter op alle vlakken faciliteert. Wat doen we daarvoor? Regulier ● Planmatig jaarlijks onderhoud; ● Meerjarig onderhoud (vervanging van op basis van technische en economische levensduur); ● Curatief onderhoud (herstellen van schade); ● Handhaven van orde en veiligheid in en rondom de haven; ● Beheer van schepenbestand en innen havengelden. Nieuw beleid ●

Havenverordening De actualisatie van de havenverordening is ook van toepassing op economische havens en waterwegen. Zie inhoudelijk taakveld 2.3 Recreatieve havens.

●

Havengelden Idem, zie inhoudelijk taakveld 2.3 Recreatieve havens.

●

Overig In de toekomst willen wij twee kades in Lorentzhaven anders gaan inzetten. De kade aan de Marie Curiestraat willen wij op termijn zijn openbare functie teruggegeven en bijvoorbeeld inzetten als winterligplaats voor de grotere (rondvaart)schepen. Ook de kade aan de Kelvinstraat aan de kop van Lorentzhaven willen wij ook op termijn gaan inzetten voor hetzelfde doel. Voor beide zijn ontwikkelingen nodig, namelijk toewijzen van ligplaatsen voor historische schepen als die in Waterfront beschikbaar komen en het realiseren van de kade aan de Kelvinstraat zoals oorspronkelijk bedoeld in fase 1 van Waterfront.

- 44 -

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV24 - Totaal

2023 -909.276 1.357.834 0 -35.641 412.917

2.5 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

2024 -832.454 1.190.938 0 -35.641 322.843

2025 -853.267 1.139.094 0 -42.141 243.686

2026 -812.217 1.090.801 0 -42.141 236.443

Taakveld Openbaar vervoer W. Mazier Stad & Omgeving J. Langevoord

Wat willen we bereiken? De gemeente Harderwijk stimuleert het gebruik van het openbaar vervoer. Uitgangspunt is het huidige niveau minimaal in stand te houden en waar mogelijk met maatwerk verbeteringen door te voeren. Bij maatwerk kan o.a. gedacht worden aan een verbeterde, snellere en frequentere treinverbinding met de Randstad en Zwolle. Bezuinigingen in het openbaar busvervoer zijn echter, versterkt door COVID-19, zeer actueel. We maken ons sterk voor behoud van belangrijke buslijnen en onderzoeken samen met de provincie Gelderland waar mogelijk nieuwe vormen van openbaar vervoer, zoals de haltetaxi, die sinds mei 2022 rijdt op vraagafhankelijke basis. Vanaf december 2022 zal EBS het stads- en streekvervoer overnemen van Keolis; de naam RRReis blijft gehandhaafd. Met EBS zullen we inzetten op een volwaardige buslijn tussen Apeldoorn, Harderwijk en Lelystad. Het fiets-/voetveer tussen Strand Horst en Zeewolde vervult een zeer belangrijke functie voor met name scholieren en recreatief fietsverkeer. We hechten er waarde aan deze voorziening te behouden en waar mogelijk nog te verbeteren, net als andere verbindingen tussen Flevoland en Gelderland via Harderwijk. Wat doen we daarvoor? Regulier Samen met partners, zoals NS, provincie Gelderland en omliggende gemeenten, werken we samen aan een goed netwerk van openbaar vervoer van en naar Harderwijk.

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV25 - Totaal

2023 0 53.461 0 0 53.461

2024 0 53.461 0 0 53.461

2025 0 53.461 0 0 53.461

2026 0 51.461 0 0 51.461

- 45 -

C TOTAALOVERZICHT PROGRAMMA 2 Rekening 2021 PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat Lasten TV24 - Economische havens en waterwegen TV23 - Recreatieve havens TV22 - Parkeren TV21 - Verkeer en vervoer TV25 - Openbaar vervoer Lasten - Totaal Baten TV21 - Verkeer en vervoer TV22 - Parkeren TV24 - Economische havens en waterwegen TV23 - Recreatieve havens Baten - Totaal Saldo voor bestemming - Totaal Dotaties aan reserves TV24 - Economische havens en waterwegen TV21 - Verkeer en vervoer Dotaties aan reserves - Totaal Onttrekkingen uit reserves TV24 - Economische havens en waterwegen TV21 - Verkeer en vervoer TV22 - Parkeren Onttrekkingen uit reserves - Totaal Saldo na bestemming - Totaal PROG2 Verkeer, vervoer en waterstaat - Totaal

1.144 0 1.916 5.099 56 8.214 -309 -109 -426 0 -844 7.370 0 2.490 2.490 -14 -714 0 -728 1.762 9.132

Begroting 2022

Begroting 2023

1.991 15 1.534 6.340 66 9.946 -157 -196 -601 0 -955 8.990 900 0 900 -20 -1.486 0 -1.506 -606 8.384

1.358 15 1.544 6.173 53 9.142 -96 -202 -909 0 -1.207 7.935 0 0 0 -36 -160 -13 -208 -208 7.727

Begroting 2024

Begroting 2025

1.191 15 1.787 6.168 53 9.214 -96 -154 -832 0 -1.083 8.132 0 0 0 -36 -206 -13 -254 -254 7.878

1.139 15 1.778 6.179 53 9.164 -96 -120 -853 0 -1.069 8.095 0 0 0 -42 -206 -13 -260 -260 7.835

Begroting 2026 1.091 15 1.753 5.962 51 8.872 -96 -120 -812 0 -1.028 7.844 0 0 0 -42 -206 -13 -260 -260 7.584

Financiële analyse begroting 2023 ten opzichte van begroting 2022: Ontwikkeling saldo programma

Bedrag

Begroting 2022 Begroting 2023 Verschil

8.384.466 7.726.865 657.600

Onderwerp

Bedrag

Nieuw beleid Onderhanden werken Kapitaallasten Doorberekende salariskosten Overige doorberekeningen TV21 Verkeer en vervoer TV22 Parkeren TV24 Economische havens en waterwegen Diversen Totaal

201.950 1.359.412 54.412 308.601 45.309 1.055.391 159.500 832.458 28.107 657.600

Nadeel (N) Voordeel (V)

V

Nadeel (N) Voordeel (V) N V N N N N V V N V

- 46 -

Toelichting op de financiële analyse: Totaaloverzicht Nieuw Beleid Als nieuw beleid zijn de volgende posten opgenomen Taakveld 2.1 Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer, vervoer en waterstaat 2.1 Verkeer, vervoer en waterstaat Totaal

Onderwerp Realisatie en onderhoud wegmarkeringen

2023 40.000

2024 28.500

2025 28.500

2026 28.500

In-continuïteit bewegwijzering

57.200

Inrichting openbare ruimte de Roef

44.750

44.750

44.750

44.750

WTH Toegankelijkheid

60.000

60.000

60.000

60.000

13.960

13.960

147.210

147.210

Verlengen linksaffer Engelserf 201.950

133.250

Onderhanden werken Vanuit de jaarrekening 2021 zijn budgetten meegenomen naar 2022. Dit zijn incidentele budgetten voor 2022. In 2023 komen deze budgetten niet meer voor en leidt dit tot een voordeel. Kapitaallasten Jaarlijks worden de kapitaallasten bepaald op basis van de aanwezige activa en de nieuwe investeringen. Deze kapitaallasten worden toegerekend aan de betreffende taakvelden / programma’s. Doorberekende salariskosten De hogere lasten binnen de salarisbegroting, voornamelijk als gevolg van de cao ontwikkelingen, en de jaarlijks herziene toerekening van deze salariskosten naar de diverse programma’s leidt tot een nadeel. Overige doorberekeningen Betreft voornamelijk doorbelaste tractie. Deze zijn gestegen vanwege nieuwe investeringen en hogere salarislasten. TV21 Verkeer en vervoer Per saldo is op dit taakveld sprake van een nadelig resultaat. Dit wordt met name veroorzaakt door incidentele onttrekking ad € 1.3 mln. van bestemmingsreserves in 2022 en vrijval van incidentele lasten ad € 395.000,- in de exploitatie. Op het budget “verharde openbare ruimte” is sprake van een nadelig resultaat van, afgerond € 100.000,-. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt door de hogere onderhoudslasten i.v.m. gestegen grondstofprijzen. Voor de realisatie van de onderdoorgang Westeinde, Oranjelaan en Weisteeg is € 80.000,- opgenomen.

TV22 Parkeren Per saldo is op dit taakveld sprake van een voordelig resultaat. Dit wordt veroorzaakt door de vrijval van twee incidentele lasten (Transport boulevard en een stelpost inzake Parkeervisie). TV24 Economische havens en waterwegen Per saldo is op dit taakveld sprake van een voordelig resultaat. Dit wordt voornamelijk veroorzaakt voor de vrijval van dotatie aan bestemmingsreserve inzake BRKL Havenwerken kapitaallasten. Dit bedroeg in 2022 900k. Daarnaast zijn de onderhoudskosten inzake op diepte houden havens en vaarwegen verhoogd met 194k en onderhoudsbudget met 181k. Daar tegenover zijn de opbrengsten met 246k verhoogd in verband met de motie inzake kostendekkendheid van de havengelden en de verhoging van de haventarieven. Diversen Bestaat uit diverse budget wijzigingen. Per saldo een nadelig resultaat van 28k.

- 47 -

2.3 Programma 3 Economie A ALGEMEEN Doelstelling Wij werken aan een samenleving waarin mensen en organisaties gestimuleerd worden en de ruimte krijgen om te ondernemen. Onder de noemer ‘ondernemend’ vallen alle beleidsterreinen die tot doel hebben de totale economische activiteit in stad en regio te vergroten. Hoewel deze beleidsterreinen elk een eigen dynamiek kennen, hebben ze een gezamenlijk doel; het versterken van de economische kracht van Harderwijk, haar ondernemers en haar inwoners. De economische kracht van Harderwijk uit zich in de mate waarin de inwoners in staat zijn passend werk te vinden en de mate waarin ondernemers en bedrijven in staat worden gesteld zich te ontwikkelen. Vanwege de economische verwevenheid in de regio zoekt Harderwijk bij het versterken van de economische kracht afhankelijk van het thema de samenwerking met de regiogemeenten. Wij werken aan het versterken van de economie in Harderwijk door het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling, door concreet invulling te geven aan stadspromotie en door te blijven werken aan het verbeteren van ons vestigingsklimaat. Het verbeteren van de voorwaarden voor economische ontwikkeling • Het stimuleren van de circulaire (duurzame) economische ontwikkeling op werklocaties en in de binnenstad.

• Uitvoeren van de detailhandels- en kantorenvisie en het regionaal programma bedrijventerreinen (RPW) • Uitvoeren winkeltijdenverordening • Uitvoeren en actualiseren marktverordening • Werken aan een toekomstbestendige binnenstad door het opstellen van een integrale binnenstadsvisie • In de volle breedte benutten van de samenwerking tussen de winkel- en horecaondernemers, het culturele aanbod (SAP), de evenementenorganisaties, Heerlijk Harderwijk en gemeente met als resultaat een professionele samenwerking in de binnenstad. • I.s.m. programma Duurzaamheid en Mobiliteit onderzoeken we de mogelijkheden voor duurzame stadslogistiek in de Binnenstad van Harderwijk. Economische promotie van Harderwijk door het continueren van de promotie en positionering van Harderwijk als een toeristische bestemming in binnen- en buitenland ● Samen met de evenementenorganisatoren de Harderwijker evenementen verduurzamen. ● Het versterken van het thema Hanze in Harderwijk door invulling te geven aan het Hanzejaar in 2023 ook i.s.m alle Hanzesteden. ● De balans brengen in natuur en recreatie in het buitengebied van Harderwijk/op de Veluwe en in de binnenstad door spreiding en bezoekersmanagement. Wij werken aan het verbeteren van het vestigingsklimaat en aan de kwaliteit van bedrijventerreinen ● Uitvoeren, evalueren en actualiseren van het Regionaal Programma Bedrijventerreinen.

Inhoud Het programma omvat activiteiten die gericht zijn op ondersteuning en uitbouw van het bestaande economisch potentieel. Hieronder vallen o.a. bedrijventerreinen, binnenstad, winkelcentra, toerisme, werkgelegenheid, warenmarkten, exploitatie van gemeentelijke eigendommen, maar ook evenementen.

Ontwikkelingen De Coronacrisis heeft ook Harderwijk en de Harderwijker economie geraakt. De Harderwijker economie lijkt zich weer te herstellen maar het is op dit moment niet duidelijk welke (permanente) effecten de Coronacrisis heeft. Het aantal bedrijven en het aantal arbeidsplaatsen is gegroeid. De ondernemers in de gemeente hebben net als landelijk te maken met krapte op de arbeidsmarkt en de gevolgen van gestegen grondstof- en energieprijzen. Het blijven versterken en faciliteren van de Harderwijkse economie is daarom van belang. Gezamenlijk met ondernemers, regio, provincie en landelijke overheid, moeten we onderzoeken waar wij lokale en regionale maatregelen kunnen treffen zodat wij een concrete bijdrage kunnen leveren aan de economie. In 2023 gaan we ons richten op het behouden en versterken van bedrijvigheid In Harderwijk en Hierden en is specifieke aandacht voor een toekomstbestendige binnenstad, de vrijetijdseconomie en het regionaal programma werklocaties. In 2023 werken wij vanuit programma economie mee aan de voorbereiding van het economische beleid in EHZ verband.

Verbonden partijen N.v.t.

- 48 -

Beleidskaders ● Regionaal Programma Werklocaties (RPW) ● Visie op een andere Binnenstad. ● Detailhandelsvisie. ● Kantorennota. ● Economische positionering Harderwijk.

B TAAKVELDEN 3.1

Taakveld Economische ontwikkeling

Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

M. Pijnenburg / W.Mazier Stad & Omgeving N. Dirksen

Wat willen we bereiken? Ontwikkelen van beleid ter versterking van de (sociaal) economische bedrijvigheid. Stimuleren van projecten en initiatieven tussen overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. Versterken van lokale, regionale en nationale samenwerkingsverbanden en structuren. Stimuleren van innovatieve en duurzame ontwikkelingen. Verstevigen dienstverlening aan ondernemers. Wat doen we daarvoor? Regulier ● Samenwerken met de regio op het gebied van diverse economische thema’s o.a RPW, oriëntatie gebiedsagenda, toerisme ● Contact onderhouden met ondernemers en ondernemers onderling verbinden. Dit doen we samen met de diverse ondernemerscollectieven in Harderwijk en Hierden. Specifiek de Bedrijvenkring Harderwijk, binnenstad, wijkwinkelcentra, en warenmarkt(en) ● Uitvoeren Economische Positionering Harderwijk ● Versterken samenwerking in de binnenstad i.s.m. Heerlijk Harderwijk Nieuw beleid ● Opstellen integrale binnenstadsvisie en uitvoeringsagenda ● Detailhandelsvisie ● I.s.m. programma Duurzaamheid Pilot Impact Makelaarsteam (tbv startup vestigingsklimaat)

Wat mag het kosten? Baten Lasten Dotaties Onttrekkingen TV31 - Totaal

2023 -92.900 212.230 0 0 119.330

2024 -92.900 212.230 0 0 119.330

2025 -92.900 212.230 0 0 119.330

2026 -92.900 212.230 0 0 119.330

Beleidsindicatoren Verplichte beleidsindicatoren Functiemenging: weerspiegelt verhouding tussen banen en woningen en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken). Bij een waarde van 50 zijn er evenveel woningen als banen (Bron: CBS BAG/LISA)

60 40

Harderwijk

20

Gemeenten 25.00050.000 inwoners

0 2016201720182019202020212022

- 49 -

3.2 Portefeuillehouder(s): Domein: Taakveldverantwoordelijke:

Taakveld Fysieke bedrijfsinfrastructuur E. Enklaar Stad & Omgeving R. van der Leeden

Wat willen we bereiken? Dit taakveld heeft betrekking op grondexploitaties bedrijventerreinen daar waar taakveld 8.2 betrekking heeft op grondexploitatie van niet-bedrijventerreinen (woningbouw). Door het tijdig beschikbaar hebben of krijgen van bouwrijpe grond willen we een bijdrage leveren aan de verdere economische ontwikkeling van Harderwijk en het creëren van voldoende werkgelegenheid. Wat doen we daarvoor? Regulier • Verwerving, productie en levering van bouwrijpe grond; • Het opstellen en jaarlijks actualiseren van exploitatieopzetten; • Aankopen, (tijdelijk) beheren, slopen, saneren, bouw- en woonrijp maken; • Het uitgeven van bouwrijpe kavels voor bedrijfsvestiging; • Het opstellen van koop-, ontwikkel- en/of exploitatieovereenkomsten; • Het onderzoeken van de financiële haalbaarheid van stedenbouwkundige plannen. • Evalueren en actualiseren van het Regionaal Programma Werklocaties Specifiek Lorentz III • Afronden bouwrijp maken fase 2; • Uitgifte bedrijfskavels. Lorentzhaven • Voortzetting woonrijp maken oostzijde Lorentzhaven; • Uitgifte bedrijfskavels. Overig • Uitgifte van restkavels binnen de bedrijventerreinen Tonsel en Sypel